Số 6
Ngày 1 tháng 10 năm 2002
Nguyệt San Giao Mùa
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116-0378
USA
Thư Ngỏ
Trời chớm vào Thu , mưa đầu mùa , vài trận tưới ướt cỏ
cây , làm dịu con người và vạn vật nhưng vẫn chưa đủ để
đưa chúng ta vào cái cảm giác với một mùa Thu thật sự vì lá
vẫn chưa vàng , chưa rơi rụng . Tuy vậy , với cảnh vật
đang thay đổi , hẳn trong chúng ta vẫn có dư âm của những
mùa mưa , mùa Thu cũ đang vang vọng .
Kỷ niệm rõ nhất còn in đậm trong trí tôi về mưa là cái hình
ảnh nhìn anh bất động trong mưa khi đứng đợi tôi ở cuối con
đường . Cái bóng dáng quen thuộc , nữa hờn giận , nữa
chịu đựng , kiên nhẫn như muốn nói với tôi , " Ðó , em coi
còn có ai thương em bằng anh không ? Ðợi em trong mưa . "
Có đấy , tôi lùi về quá khứ , những ngày tôi còn là một cô
bé được bà nội bắt leo lên lưng để cõng , không cho dầm
mưa , bà bắt đội nón , bà dùng thân bà , nón bà che tất cho
tôi . Trong khi về nhà , bà ướt hết và đổ bịnh cả tuần ...
Là mẹ tôi, người đi mãi trong cơn mưa dầm tìm tôi đi lạc khi
tôi chạy theo anh bán bong bóng , khóc thút thít , ngẩn ngơ
đứng chờ mẹ tìm thấy bên nóc cống ven đường ........
Bao mùa mưa nữa , những mùa mưa để lại vui , buồn , hờn ,
giận ... lần lượt trôi qua . Tôi vẫn là tôi , một cô bé
đi tiếp trong cuộc đời tìm cho mình những cảm xúc những mùa
mưa mới , những mùa mưa nơi xứ người , không ồ ạt và dai
dẳng như mưa quê tôi nhưng vẫn làm tôi nhớ vô bờ những
mùa mưa đã từng đi qua trong cuộc đời .
Mưa , trời mưa . Cảm xúc lại dạt dào . Cầu mong những gì
còn đọng lại sẽ luôn đậm nét trong lòng chúng ta .
Vành Khuyên
Ban Biên Tập Giao Mùa
I . Thơ _______________________________________________________________________
| 1. Sáng Muà Thu | ______Võ Thị Xuân Ðào | |
| 2. Hững Hờ | ______Hoàng Mai Phi | |
| 3. Ðêm Thu | ______Viễn Phương | |
| 4. Bạch Mộ Vân | ______Hạt Cát | |
| 5. Chưa Lần Về Thăm | ______Nguyễn Vạn Thắng | |
| 6. Tìm Ðến Một Lần | ______Nguyễn Thanh Trúc | |
| 7. Duyên Tình Mùa Hạ | ______Nguyên Khoa | |
| 8. Vào Thu | ______Nhược Thu | |
| 9. Mê Hồn | ______Hoa Cỏ | |
| 10. Thoáng Thẹn Thùng | ______Lạc Duyên | |
| 11. Tình Cờ Ði Ngang Qua | ______NNgương | |
| 12. Nhớ Một Chiều | ______Hoài Bảo Anh Thư | |
| 13. Người Con Gái Chẳng Mặc Quần | ______Nguyễn Ðăng Tuấn | |
| 14. Mai Về | ______Lam Ðiền | |
| 15. Bài Thơ Tình Viết Vội | ______Nguyên Ðỗ | |
| 16. Ðêm Không Ngủ I | ______Vành Khuyên | |
| 17. Hạt Bụi Trong Tim | ______Mạc Phương Ðình | |
| 18. Tình Thiên Thu | ______Khúc Thụy | |
| 19. Lời Thay Tiếng Hát | ______Phan Cát Linh | |
| 20. Tàn Thu | ______Gia Phong | |
| 21. Dĩ Vãng | ______Tình Buồn | |
| 22. Thi Sĩ | ______Nguyễn Lương Vy | |
| 23. Dăm Vần Thơ Ðứt Quãng ... | ______nttn | |
| 24. Buồn Bao La | ______TTDung | |
| 25. Trái Ðắng Ngậm Ngùi | ______Trường Ðinh | |
| 26. Tìm Nhặt Dư Âm Tiếng Mẹ Cười | ______Tuấn Sơn | |
| 27. Trả Lại Ngàn Nỗi Thiết Tha | ______Tử Nhi | |
| 28. Chiều Nơi Biển Vắng | ______Cát Biển | |
| 29. Tôi Ngồi Nhìn Lại Bóng Tôi | ______Ðỗ Thành | |
| 30. Cái Vỏ Ốc | ______Võ Thánh Tâm |
II . Văn _______________________________________________________________________
| 1. Muà Nước Lũ (truyện dài- kỳ 6) _______ Trần Công Nhung |
| 2. Vùng Biên Giới Yên Lặng (kỳ 2) _______ Phan Thái Yên |
| 3. Thêm Một Chút Cái Nhớ ___________ nttn |
| 4.Khối Tình Ðơn (ky ` 2) ___________ Việt Dương Nhân |
| 5. Về (kỳ 12) ___________ Thanh Sơn |
| 6.Bài Học Làm Thầy ___________ Vũ Thị Thiên Thư |
| 7.Chuyện Lần Gặp Gỡ ___________ Ðỗ Thành |
| 8.Tâm Tình Tản Mạn Về Phố Cũ Trường Xưa ___________ Nguyễn Hữu Viện |
III . Nghiên Cứu________________________________________________________________
| 1. Tưởng Niệm Cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận _______ Nguyễn Quý Ðại |
| 2. Muà Hè: Nói Chuyện Con Ong, Cái Kiến, Nàng Muỗi _______ BS Nguyễn Ý Ðức |
| 3. Sống Trong Từng Thát Na (kỳ 3) ___________ Trường Ðinh |
| 4. Phỏng Vấn: Nhạc Sĩ Vũ Ðức Nghiêm ___________ Hương Kiều Loan |
IV . Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________
| 1. Thư Tình Tháng Mười _______________________________ DHH |
V. Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật__________________________________________________
| 1. Các Tiếng Hát Mới Ở Ðức Quốc và Hoà Lan _______ Julia Thụy |
| 2. Mưa Quê Hương _______ nttn |
| 3. Nhạc: Sao Vội Nhạt Phai _______ Trường Ðinh |
| 4. Sách Mới: Lối Cũ Chẳng Sao Quên - Bích Huyền _______ Mai Ðức Vinh |
| 5. CD Nhạc: Cám Ơn _______ Giao Muà |
| 6. Nhạc: Mưa Trong Nỗi Niềm _______ Giao Muà |
| 7. Suối Nguồn _______ Giao Muà |
| 8. Thi Tập: Ðời Chia Trăm Nhánh Sông _______ Giao Muà |
| 9. Tùy Bút tại www.VanNghe.net _______ Trường Ðinh |
| 10. Tự Ðiển Hòa Bình _______ Nguyễn Hữu Viện |
VI. Giải Ðáp Tử Vi __________________________________
| 1. Tử Vi Tháng Này _______ Tướng Số Thiên Ðức |
| 2. Giải Ðáp Tử Vi _______ Tướng Số Thiên Ðức |
VII . Nhạc __________________________________
| 1. Phương Xa _______ Phượng Hàm |
VIII . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________
| 1. Nhắn Tin/Trả Lời Bạn Ðọc _______ Ban Biên Tập |
I . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Trần Công Nhung 2. Vùng Biên Giới Im Lặng
( kỳ chót)
Phan thái Yên
nttn
nttn Việt Dương Nhân
Thanh Sơn
Thanh Sơn
Vũ Thị Thiên Thư
Vũ Thị Thiên Thư
Ðỗ Thành
Ðỗ Thành
8. Tâm Tình Tản Mạn Về Phố Cũ Trường Xưa Nguyễn Hữu Viện
Nguyễn Hữu Viện
III . Những Bức Thư Tình_____________________________________________ DHH
Anh yêu dấu, DHH
~~~/~~((@
IV . Nghiên
Cứu_____________________________________________ 1. Tưởng Niệm cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận Nguyễn Quý Ðại -Munich
(1928-2002) Nguyễn Quý Ðại
2. Mùa Hè, Nói Chuyện Con Ong, Cái Kiến và Nàng Muỗi BS. Nguyễn Ý Ðức
BS. Nguyễn Ý Ðức
3. Sống Trong Từng Thát Na (kỳ 3) Trường Ðinh
Trường Ðinh
4. Phỏng Vấn Nhạc Sĩ Vũ Ðức Nghiêm Hương Kiều Loan
V. Giới Thiệu - Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật
___________________________________________________
1. Giới Thiệu Tiếng Hát Mới từ Miền Ðức Quốc & Hòa Lan
2.Nhạc: Mưa Quê Hương
3. Sao Vội Nhạt Phai
4. Sách Mới: Lối Cũ Chẳng Sao Quên
5.CD Nhạc "Cám Ơn" của nhạc sĩ Mai Ðức Vinh
6. Mưa Trong Nỗi Niềm
7. Suối Nguồn
8. Thi Tập: Ðời Chia Trăm Nhánh Sông
9. Tùy Bút
10. Tự Ðiển Hòa Bình
VỊ Tử Vi - Tướng Số
2. Giải Ðáp Tử Vi
Tướng Số Thiên Ðức
VIII . Hộp Thư Toà Soạn
___________________________________________________
1. Nhắn Tin:
Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà:
1) Ðể vào danh sách của NSGM (subscribe),
xin gửi email về TrungKy@hotmail.com
Ðịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao Muà
Trần Công Nhung
(Trước khi vào truyện: Ðây là câu chuyện hư cấu, nhưng lại dựa trên những địa danh có thật, một vài nhân vật có đời sống y như ở ngoài đờị Nó là câu chuyện tâm tình của những người tôi quen. Sự trùng hợp tên tuổi hoàn toàn ngoài ý muốn của người viết.)
......
Tình hình mỗi ngày một sôi động, làng Tam Tòa đi gần hết. Những người theo Thiên Chúa Giáo rất sợ ở lại với Việt Minh. Họ gồng gánh, mang cả những vật dụng kềnh càng ùn ùn kéo nhau vào chợ Ðồng Hới, chỗ tàu thả neọ Tàu Pháp cho lên tất, kể cả máy may, xe đạp. Thời bấy giờ mà có chiếc xe sườn Peugeot hay Sterling, máy may hiệu Singer là cả một gia tài, khó mấy cũng mang theo cho bằng được. Trong lúc di cư đi từng tốp thì dân biểu tình chào mừng hòa bình, chống di cư kéo đi hàng đoàn. Khẩu hiệu hô vang trời, tiếng trống giục, tiếng phèng la, làm cho không khí càng căng thẳng hơn.
Hôm sau người mua nhà đến làm giấy tờ. Nhận tiền xong, bà Ðàm nói :
- Ngày mai tôi giao nhà.
- Thì chị cứ ở đây , thong thả có sao đâụ
- Tôi ở tạm bên bà chị vài hôm cũng được.
Thật lòng ông khách cũng mong lấy nhà để còn sửa sang. Tối hôm đó mẹ con Thảo qua nhà bà Nhiêụ Hành trang chỉ có hai va-li quần áo, còn bao nhiêu thứ lặt vặt bà để lạị Bà Nhiêu cũng thu vén đâu vào đó. Bà đã tìm cách bán tống bán tháo tất cả các thứ, từ con heo con gà cho đến cái bàn cái kệ. Cái tủ sách Nam mua hai mươi lăm đồng, bà bán cũng được năm đồng. Cơm tối xong hai bà bàn với nhau :
- Khuya nay mình đi nghe chị. Ði sớm để tránh mắt xóm làng. Vào bến nằm chờ, khi có lệnh là lên đò. Chị thì nhẹ, tôi còn bốn đứa nhỏ. Quay qua Thảo bà nói:
- Bác nhờ cháu ẳm thằng Cụ
Thảo sốt sắng :
- Dạ, bác để con lọ
Gom tất cả đồ đạc lại giữa nhà rồi mọi người đi ngủ sớm. Chiếu trải xuống đất, lớn bé nằm khoanh với nhaụ Lũ nhỏ ngủ liền, hai bà thì lo vẩn vợ Thảo tuy nằm mà đầu óc cứ ngổn ngang bao nhiêu điềụ Hình ảnh con tàu mang anh em Nam từ từ ra biển, bây giờ ở đâụ Biết là Nam vào Huế nhưng Huế ra sao, rồi dễ gì tìm được.
Ba giờ sáng, mọi người đã dậy âm thầm ra đi trong đêm tốị Hai bà gánh đi trước, Thảo ẳm thằng Cu đi sau, vừa coi chừng ba đứa nhỏ. Họ lầm lũi đi không ai nói một lờị Ðêm tối không trăng không đèn, nhờ ánh sao trời mờ mờ đủ thấy đường. Lúc ngang qua rạp chiếu bóng chỗ Bãi Dương bà Nhiêu quay lại nói với mọi người :
- Mình nghỉ mệt một chút rồi đị
- Họ nép vào mấy gốc dương liễu bên đường.
Một lát, nghe có tiếng người xầm xì, bà Nhiêu nói nhỏ:
- Ngồi hết xuống sau gốc câỵ
Ai nấy im thin thít. Thảo thấy người cứ run lên. Thì ra cũng một tốp gồng gánh đi vô bến tàụ Mọi người thở phào nhẹ nhỏm. Bà Nhiêu lại ra lệnh: “Ði, nửa đường rồi, ráng lên”.
Ðoàn người lại tiếp tục. Hai bà tuy gánh nặng nhưng đi nhanh, hình như chỉ lúc không mang xách gì, người ta mới đi chậm. Ba đứa nhỏ cứ phải chạy, thỉnh thoảng chúng lại kêu: “Chị Thảo, em sút dép”.
Tội nghiệp, vừa bế thằng bé vừa tìm xỏ dép cho các em, Thảo không thấy mệt mà còn rất bằng lòng. Lúc nom thấy ánh đèn của tàu thủy, ai nấy đều mừng, họ như được tăng thêm sức, đi nhanh hơn, cứ men theo con đường dọc bờ sông đi vàọ Ðến nơi, không ngờ người ta nằm đầy bến, tràn cả lên đường. Mới bốn giờ sáng nhưng mùa hè nên mặt biển muốn ưng ửng. Tiếng người nói chuyện rì ràọ Hai bà hạ gánh gần với đám người tới trước, bà Nhiêu bảo Thảo:
- Con ngồi xuống đâỵ
- Thôi để con đứng, em nó đang ngủ.
- Ðược mà, con để em nằm lên cái va-lị Ðứng rứa mỏi chịu không nổi mộ
Thảo làm theo lời bà Nhiêu, đặt thằng bé xuống. Thằng bé chỉ ngọ ngoạy một chút rồi tiếp tục ngủ. Ba đứa kia thì mệt đừ, chạy gần mấy cây số chứ ít đâụ Chúng ngồi bệt xuống đất, đứa dựa vào lưng mẹ, đứa gục đầu xuống va-lị.Còn lại hai bà và Thảo, họ không buồn ngủ, chỉ mệt và mong chóng sáng để lên tàụ Bà Nhiêu nắm tay Thảo vừa nói :
- Bác cảm ơn cháụ Nếu không có Má và cháu, bác không biết một mình phải mần răng.
- Dạ có chi mô bác. Hai nhà mình như một mà.
Nghe Thảo nói, bà Nhiêu thấy hả hệ Nhớ lại mấy con đã qua đời, bà nói như tâm sự với Thảo:
- Bác mà không mất hai đứa gái kế thằng Nam thì bây giờ chúng cũng ngang tuổi cháụ
Bà Ðàm ngạc nhiên:
- Vậy chị có cả thảy chín đứa hả ?
- Thì cứ năm một, con cái là trời cho chứ muốn mà được mộ
Nói xong bà thấy mình hớ, sợ bà Ðàm mũi lòng, vì bà chỉ có mỗi mình Thảọ Năm bà có bầu, bị nhiều tai biến, nên sau lần sinh đó, bà triệt sản luôn. Bà Nhiêu nói chữa :
- Nhưng mà một đứa xứng một đứa như chị thì dễ ai có.
Nói xong bà kéo Thảo về phía mình:
- Phải không cháủ
Thảo làm thinh mà lòng ngập niềm vuị Hằng ngày soi gương Thảo cũng thấy mình đẹp. Thời gian còn học ở trường Chơn Phước Phượng đã có nhiều cậu Ðệ Tứ theo ngắm. Có tên còn đón đường tìm cách làm quen. Thảo chỉ thấy kỳ kỳ chớ không có gì khác. Thấy Thảo lúc nào cũng nghiêm nét mặt nên không cậu nào dám đùa daị Suốt mấy năm Nam theo bố vào Huế, bà Nhiêu mỗi lần thấy Thảo qua chơi, hay nhắc chuyện học hành của Nam. Bà cũng có ý ngắm nghía Thảọ Mỗi lần nghe chuyện, Thảo thấy hay hay nhờ vậy mà giữ được tình cảm thân mật giữa hai người từ những năm tháng Nam còn ở nhà. Người xưa nói : "Nữ thập tam, nam thập lục". Thảo đã mười lăm rồi mà có thấy giao động gì đâụ Chỉ khi Nam trở về, với vóc dáng khác xưa, ăn nói không còn ngây ngô thuở trước, và cái nhìn của Nam, đã làm cho Thảo lúng túng.
Lâu không thấy Thảo nói gì, bà Nhiêu lên tiếng :
- Có mệt nằm đỡ xuống đây cháụ
Thảo sực tĩnh ra khỏi những suy nghĩ miên man :
- Dạ, con không mệt, con ngồi ri được rồị
Trời đã sáng hẳn. Giờ mới thấy người là người, đúng cảnh dân nghèo chạy giặc, nơi nào cũng đồ đạc lổn chổn, "dao cùn giẻ rách" gì cũng vơ mang theọ Trên đường cái, hàng rong đã quẫy gánh đến ngồi dài dàị Những nồi bún bò bốc khói, những rổ khoai luộc, những mẹt bánh ú bánh chưng, nước rửa mặt. Chỗ nào đông người là có chợ. Trong hoàn cảnh nào thì chuyện ăn uống vẫn ưu tiên. Bà Ðàm nói với Thảo:
- Lát con dẫn mấy em xê xuống chặng dưới cho nó ỉa đáị
- Dạ, hay đưa mấy em vô cầu tiêu trong đình chợ ?
- Không cần, con nít không răng mộ
Thảo thấy vấn đề vệ sinh người mình thật bừa bãị Nhà quê thì ra đồng, còn ở đây cứ ra bờ sông, chẳng ai nói năng gì cả. Ðám người di cư bắt đầu lố nhố đi lại nhưng chưa nghe động tịnh chuyện lên tàụ Bà Ðàm hỏi một người đàn ông đi qua :
- Răng chừ mới cho lên tàu rứa bác ?
- Chưa mô, gần trưa lận.
- Rứa mà mình đi chi sớm.
Bà Nhiêu xen vào :
- Thì tới sớm cũng đỡ lọ
Lát sau Thảo đã dẫn ba đứa nhỏ đi vệ sinh về. Bà Nhiêu dặn Thảo :Con ngồi đây coi đồ và dòm chừng mấy em, đừng để nó chạy bậy, Bác với Má lên chợ một chút. Bà Nhiêu rút cái khăn mặt trong túi xách rồi cùng bà Ðàm đi lên đình chợ. Trở ra, hai bà đến chỗ bán nước rửa mặt, sau đó mua mấy xâu bánh ú. Trở về chỗ cũ, bà Nhiêu đưa cái khăn ướt cho Thảo:
- Con lau mặt đi rồi lau cho mấy em giùm bác.
p
Thảo nhận khăn và lau mặt lau tay cho từng đứạ Lau xong bốn đứa nhỏ thì cái khăn bẩn như nùi giẻ lau nhà. Bà Nhiêu vội rút ra đồng bạc đưa cho Thảo:
- Con chịu khó lên mua thau nước xả khăn rồi rửa mặt luôn. Một thau năm mươi xu thôị
Thảo ngần ngừ cầm tờ giấy bạc. Thảo đi rồi bà Nhiêu nói với bà Ðàm :
- Con nhỏ dễ thương hết sức, sau này mà ...
Bà Nhiêu chỉ nói vậy rồi thôi nhưng bà Ðàm cũng hiểu ý bà muốn nói gì. Khoảng tám giờ có loa phóng thanh:
- Ðồng bào giữ trật tự, mười giờ sẽ lên tàụ
Người đàn ông của gia đình ngồi kế bên quay qua nói với bà Ðàm :
- Biết vầy chín giờ mình tới cũng được.
Thấy bà Ðàm không nói gì, anh hỏi:
- Chị đến đây hồi nào :
- Dạ hồi khuyạ
- Hình như nhà không có ai đàn ông thì phải ?
- Dạ.
- Thế mấy ông đi trước à ?
- Dạ không, mất lâu rồị
- Người đàn ông cười không nói gì.
Thảo nhéo vào tay mẹ:
- Mẹ khai chi rứa ?
Bà Ðàm thấy mình cũng hớ. Cứ tính thật thà, ai hỏi gì nói nấỵ Bà thấy con gái bà nhỏ mà tinh ý lắm.
- Má cũng quên. Con coi bóc bánh cho mấy em ăn.
Mọi người xúm vào ăn sáng. Bánh ú nếp thơm, ngon tuyệt. Bà Nhiêu khen: “Bánh gói khéo lắm, ngon ghê rứa tệ Ăn xong mua thêm đem theọ Một chục có 3 đồng rẻ lắm”. Bà lại nghĩ đến chuyện buôn bán. Rồi đây ở trong trại di cư, buôn bán cái gì. Bà hình dung trại di cư chắc cũng như trại gia binh. Nếu thế bà sẽ làm bánh đúc bánh căn..vốn ít, nhẹ công, cũng sống qua ngày ..Bà đang suy tính cho tương lai thì trên đình chợ có tiếng loa vang:
- A lô a lộ Kính thưa đồng bào, nam phụ lão ấụ Hoà bình đã lập lại, chính phủ sẽ lo cho đời sống của đồng bào, không việc gì phải di cự Ðồng bào đừng nghe lời dụ dỗ của địch và ngụỵ Ai có tội ác với nhân dân, chính phủ sẽ khoan hồng tha thứ. Hãy mau quay trở lạị A lô a lộ...
- Tiếng trống giục liên hồi, người biểu tình các nơi kéo về nhưng không đông, chừng vài trăm người, toàn nhà quệ Bà Nhiêu tặc lưỡi : “Thấy chưa, may mà mình tới sớm”.
Trong lúc đó ngay tại bến, nhân viên công lực, súng hờm trên tay cũng trấn an :
- Ðồng bào yên tâm, đồng bào sẽ được lên tàu đến nơi an toàn. Sẽ được chính phủ săn sóc chu cấp cho đời sống của đồng bàọ Chớ nghe lời đường mật của Việt Minh Cộng Sản.
Bấy giờ bà Nhiêu mới biết bà Ðàm nói đúng. Lát sau, có lệnh từ trên tàu :
- Yêu cầu đồng bào giữ trật tự. Ðàn bà con nít được xuống trước, đến người già và tàn tật. Ai bất tuân sẽ bị ở lạị
Lời cảnh cáo nhắc lại nhiều lần và nhân viên dưới bến bắt đầu làm việc. Năm chiếc đò sẵn sàng đón khách. Hai bà gánh đã lên vaị Thảo lo dắt mấy đứa nhỏ, di chuyển lần ra phía trước, nhưng người đông nghẹt, không cách nào nhích lên được. Thảo nói :
- Bác ơi mình ra phía ngoài này cho người ta thấy họ sẽ giúp mình.
Hai bà nghe phải, lui lại rồi ra ngoàị Quả nhiên một anh lính trẻ, thấy Thảo bế em đã niềm nở chạy lại :
- Em lên đây, theo anh.
- Còn mẹ và Bác em với mấy đứa nhỏ nữạ
Người lính quay lại :
- Thì lên hết phía trước.
Ðoàn của bà Nhiêu được ưu tiên, mấy gia đình khác bắt chước theo, bị chận lại :
- Các người không có con dại lên saụ Không hết chỗ đâụ
Lúc xuống thuyền, nhân viên an ninh còn giúp đưa mấy đứa nhỏ và hành trang giùm hai bà. Hai bà cảm ơn rối rít. Thảo thì luôn được mấy anh lính trẻ săn đón. Tự nhiên Thảo thấy mình như đã trưởng thành.
Ðò cập vào mạn tàu, nhưng tàu lớn, boong tàu cách mặt nước khá cao nên chuyển đồ lên rất khó. Lính trên tàu giúp đưa hành lý và phụ ẵm trẻ nhỏ đi theo cầu thang bên hông tàụ Tiếng trẻ khóc, tiếng người gọi nhau ơi ớị Có người đã bước lên cầu thang còn đòi lui lại vì sợ lạc người nhà. Mấy anh lính phải hét lên :
- Lẹ lên, lên hết trên tàụ Không mất ai đâu mà sợ.
Một bà vừa ẵm con vừa xách cái giỏ khá nặng, lúc trao đứa bé cho anh lính, sơ ý làm rơi cái giỏ xuống sông. Bà hoảng lên la oái oái :
- Rớt đồ tui rồi, rớt đồ tui, vớt giùm cho vớị
Ai ở đó mà giúp bà, người nào cũng thở hồng hộc, lo lên cho được trên tàụ Cái giỏ trôi lềnh bềnh, người đàn bà tiếp tục kêu cứụ May có chiếc đò vừa lên hết người nên kịp vớt hộ. Cuối cùng thì mọi người cũng lên hết trên tàụ Ðám bà Nhiêu được đưa xuống một khoang dưới tàu, rộng mênh mông, có trải chiếu sạch sẽ. Ðến ba giờ chiều thì không còn ai trên bờ nữạ Bến sông như một bãi chợ chiềụ Trăm thứ rác rến vứt bừa bãị Một vài đứa trẻ rảo tìm những đồ rơi rớt. Tàu hú lên mấy hồi còi rồi nhổ neọ
(còn tiếp)
Phan thái Yên
Ðoàn chiến đĩnh chở gã cán binh về tới đồn lính địa phương quân không bao lâu thì chiếc tắc ráng từ Tịnh Biên vào tiếp nhận hồi chánh viên cũng vừa đến. Người sĩ quan ngạc nhiên nhìn thấy cô gái buôn đường đi cùng bà Vân và hai nhân viên Phượng Hoàng đến gặp chàng. Ðơn giản trong bộ bà ba đen, bà Vân có vẽ trẻ trung và thân thiện hơn.
- Cả hơn tháng nay không có dịp gặp lại Trung Úỵ Bộ tính làm người nhái hay saỏ
Không để chàng kịp trả lời, bà Vân nheo mắt nhìn cô Út.
- Tôi chắc hai người đã biết nhau nhiềụ
Người sĩ quan nhìn cô gái, cười lơ lửng.
- Chưa nhiều lắm đâu, thưa bà. May ra thì chỉ mới một nửạ
- Nếu vậy thì tôi đành phải để cô Út ở lại đây giải thích nửa phần kia cho Trung Úy rõ.
Bà Vân mỉm cười nhìn họ rồi rảo bước theo hai cán bộ chiêu hồị
Hai người đứng lại giữa sân đồn dưới tàng cây điệp im lìm bóng nắng trưạ Cô gái cúi đầu, nàng im lặng giữ nụ cười giữa đôi môi cắn vào nhaụ
- Thì ra cô Út...
- Em vẫn đi buôn hàng ngàỵ Chỉ là...một công hai chuyện.
Người thanh niên chưa chịu buông tha, cười ranh mãnh.
- Hai hay bả Nếu chỉ một công hai chuyện thì ai làm chuyện thứ bạ..tiếp tế sách báo cho tôi hàng ngàỵ
Cô gái háy chàng trai, đuôi mắt cong dài sau chiếc khăn rằn ôm ấp khuôn mặt thanh tú.
- Trung Úy đã biết còn làm bộ hỏi hoàị
Họ sánh bước về phía cổng đồn. Cây điệp lấm tấm hoa vàng nhoài mình trên giòng kinh lung linh bóng nước. Bầy chim bay về phía xa xôi giăng cánh trên cánh đồng phẳng lặng lúa vàng.
Người sĩ quan xuống tàu cầm lên theo hai tập sách. Chàng trao tập thơ của một thi sĩ nỗi tiếng đương thời cho cô gáị
- Tặng cô Út. Thỉnh thoảng tiếp tế lại cho đở ...tủị Quyển sách dịch này nhờ Út đưa cho cô giáo đọc cho vuị
Nhóm người tiếp nhận hồi chánh viên ra tới cổng đồn. Bà Vân vui vẽ ồn ào trong tiếng máy tắc ráng nổ rộn bến sông.
- Saỏ Hai người đã biết nhau hết chưạ
Người sĩ quan cười không nóị Chàng vỗ vai từ giã gã cán binh hồi chánh lúc cô Út dẫn hắn xuống ghẹ
- Tôi đang nghĩ phải làm cách nào để hiểu thêm về bà. Ấn tượng về bà "trung tá" tháng trước và bà Vân-bà-ba-đen hôm nay khác hẳn nhaụ Thế nào đâu đó cũng có một bà Vân như tôi muốn nghĩ đến.
Bà Vân ngước mặt, môi cườị Cặp kính đen dày che kín đôi mắt không biết đang nhìn người thanh niên hay khoảng trời xanh trên đầu anh. Trong bộ áo quần đơn giản, bà Vân gọn gàng trắng mát chợt quyến rũ lạ thường. Bờ cổ đầy đặn kéo ánh mắt nhìn đọng xuống khoé ngực phập phồng mời mọc.
- Tôi cũng muốn tìm hiểu tại sao Trung Úy không gọi tôi bằng chị như những sĩ quan công tác ở Tịnh Biên trước đâỵ
- Bởi vì họ biết rõ vị thế của mình. Có phải bà đã gọi em xưng chị và mọi người đều vui vẽ?
- Không hẳn thế. Tính tôi không muốn bị ràng buộc nên đôi khi cũng bực mình vì tiền lệ gán ghép.
Người đàn bà dợm bước xuống tắc ráng rồi như chợt nhớ ra điều gì, nàng vội vàng quay lạị
- Cuối tháng này chi khu sẽ có tiệc lớn chào mừng ông quận mớị Hi vọng Trung Úy đi dự.
- Hi vọng họ cho tôi vàọ Người thanh niên cười lớn.
Bến nước trước cổng đồn chợt dập dồn con sóng ngược xuôị Ðoàn chiến đĩnh vội vàng rời bến, ngóc đầu phóng như bay về phía Giang Thành. Từng vầng sóng chia đôi xô đẩy nhau trào cuốn vào hai bên bờ kinh đất dựng. Dáng chiếc tắc ráng cần cù bơi ngược về Tịnh Biên nhỏ dần trong làn nước đục ngầụ Những bóng đời người tất tả xuôi ngược trên giòng nước cuốn. Gặp nhaụ Phút chốc. Chia lìạ Trong chiếc tắc ráng hẹp lòng, có lẽ mỗi người đã tìm cho mình chổ ngồi riêng rồi nhìn nhau dò xét với nụ cười không dấu được vẽ kịch tính trên môị Và chàng đi về một hướng khác cho dù vẫn đang cố gắng ngoái nhìn. Họ tranh nhau nhặt nhạnh từng mảnh hạnh phúc nhỏ nhoi, cần thiết, ấm lòng, để một sớm một chiều ngồi nhìn mình tan tác âu sầu trên dòng sông kỷ niệm. Hay như người lính miền Bắc trong một thâu đêm bên cánh đồng biên giới đã tìm về được biên giới lòng mình, loáng thoáng dòng sông quê nhà vẫn từ lâu âm thầm chảy trong đành đoạn lãng quên. Hắn đã thả trôi tất cả những tin yêu cũ để đánh đổi sự bình yên và đợi chờ một hạnh phúc lớn lao khác. Rồi đây khi nhìn đàn én bay trên sông gợi nhớ một mùa xuân xưa hay nhìn cánh lục bình trôi trên con nước đổi màu, hắn sẽ quay quắt nhớ thuở ấu thơ theo dấu chân mẹ về dọc theo triền sông nghiêng bóng nắng sau buổi chợ chiềụ Hi vọng lúc đó hắn sẽ hiểu nỗi buồn cũng thật thà và cần thiết như giấc mợ Như giòng suy tưởng bất tận chỉ đến từ dòng sông của riêng mình. Những điều còn lại, tất cả, chỉ là kiếm tìm, quẩn quanh, lầm lỡ.
Bộ quân phục tiểu lễ trắng và những ly rượu mạnh uống liền hơi giúp ông thiếu tá Hải Quân trẻ trung và linh hoạt hẳn rạ Ông hào sảng nói cười đi lại giữa đám người có máu mặt trong thị trấn đang chờ ra mắt ông Quận mới và bầy ca sĩ diêm dúa mướn từ Châu Ðốc về giúp vui đêm tiệc. Bà Vân sang trọng trong y phục dạ hộị Ðôi cánh tay trần và khoé ngực trễ tràng đã khiến vài bà vợ không khỏi ném tia nhìn thèm thuồng lẫn ganh tị lúc bước quạ Những ngón tay móng son đỏ kiêu sa có lẽ đã nhận biết điều đó, kiểu cách gỏ nhịp lên ly rượu sóng sánh màu hổ phách. Bà Vân tươi cười bước về phía người sĩ quan.
- Tôi đang lo Trung Úy không đi được.
Chàng bắt tay người đàn bà, bỡn cợt.
- Vì biết vậy nên tôi đổi ý vào giờ chót, sợ bà sẽ không còn tươi tắn như hiện giờ.
- Lan huệ ấy mà...trong héo ngoài tươị.. Xếp của anh đang đứng với ông Chi Khu Trưởng mới, để tôi đưa anh đến giới thiệụ
Họ len qua đám người đang ồn ào trò chuyện đi về phía giữa phòng sáng rực ánh đèn. Người sĩ quan đến trễ. Ðang ngồi uống cà phê ở quán Biên Thùy chờ trời sẩm tối để dẩn tàu đi kích, chàng chợt đổi ý. Người bạn ở phòng hành quân dễ dãị
- Xong ngay! Ông hảy dẫn cá về nằm ở cầu biên giới giữ an ninh cho quận tối naỵ Ê, ông làm gì mà từ hôm bà "trung tá" ở ngoài đó về đến nay, ngày nào tui cũng nghe bả nhắc nhở. Coi chừng ăn đạn đó nghen!
Ðám lính trẻ vui mừng nhảy xuống tàu, đua nhau phóng về Tịnh Biên. Thời gian gần đây mỗi lần nhận sách cô giáo gởi cho mượn, chàng vội tìm đọc ngay giòng chử trang đầu với hi vọng sẽ nhận ra người cùng chung quê chung phố nhưng đành chịụ Vẫn tên tiệm sách quen, ghi chú nhỏ cho riêng mình, ngày tháng, và cái tên là lạ cho một cô gáị Không một dấu vết trong trí nhớ. Vài ngày trước đây dẩn tàu đi nhận tiếp tế, chàng tìm đến ngôi trường cô giáo đang dạy hè, nhưng lúc vừa thoáng thấy bóng người, không hiểu tại sao chàng đã quày bước bỏ đị Từ phương trời xa xôi nhớ về phố cũ, hình như chàng muốn được giữ lại chút nghi vấn trong lòng. Nỗi vấn vương đằm thắm như tơ trời giúp chàng cảm thấy lòng mình yên ổn phần nào trong cõi bưng bít thênh thang của vùng giang biên mờ mịt.
Giòng chữ trên miếng giấy nhỏ ép vào trang đầu tập truyện Út chuyển cho chiều hôm trước càng khiến chàng nôn nao suy nghĩ. Thân chào người bạn chung trường cũ... Cô giáo bỏ quê xa đã nhìn ra người bạn học cũ qua tên tiệm sách và tên chàng ký trên trang đầu tập sách.
Từ đâu đó mùa nắng tưởng đã xa đang trở về gần, nồng hương kỷ niệm. Mái tóc thề cuối hành lang trường thướt tha áo lụa làm ngẩn ngơ mắt ai ấp mộng trông vờị Tờ thư vụng về nhét vội hộc bàn, lớp sáng lớp chiều xa xôi nỗi nhớ. Như những chiếc lá rời cành, bầy trò nhỏ lớn lên, bỏ trường mà đi theo giấc mơ đời mình. Cho dù thành công hay thất bại, họ đã cùng tiêu pha tuổi hoa niên trong cõi sân trường vắng lặng đó. Từ vòm cây sao cao vời, từng chiếc lá rụng theo cơn gió nhẹ mùa hè. Những chiếc lá vẩn vơ bay lượn đuổi tìm nhau rồi im lìm về nhẹ nằm bên cội cây già nua phong trần cùng năm tháng. Vài cánh lá đảo bay theo con gió vô tình rồi mất dạng sau bức tường rào kín không về. Chiếc lá trong sân trường. Cơn mơ dài đời ngườị Cuộc hoá thân nào mòn mỏi truân chuyên. Ở đâu rồi những người bạn cùng trang lứả Ðâu rồi những chiếc-lá-cuối-cùng đã vĩnh viễn bay khỏi sân trường êm ấm? Vũ duy Tiến, Hồ văn Xuyến của một thời chinh chiến...kỷ nhân hồị Ðâu rồi dáng Thục mảnh mai chân sáo bước qua Ngã Năm mỗi sáng đến trường?
Giòng suy nghĩ trở về với cô bạn học cũ tha phương khiến người sĩ quan chợt cảm thấy
lòng mình hồi hộp với hi vọng sẽ nhận ra người khi thấy mặt. Cơn gió đời vô tình đã thổi đùa hai chiếc lá bay xa khỏi sân trường tấp về cùng một nơi chốn.
Cô Út đơn giản thường ngày, đêm nay cũng trau chuốt chút môi hồng. Nàng đẹp lạ lùng trong chiếc áo dài màu thiên thanh và mái tóc buông trên bờ vai vắng chiếc khăn rằn e ấp. Út đang trò chuyện vui vẻ ở cuối phòng với một cô gái cắt tóc ngắn, dáng dấp tự nhiên giản dị trong bộ âu phục may theo kiểu đàn ông.
- Cô Út đứng đây mà nảy giờ tôi kiếm mãi không rạ
Út hớn hở cầm tay cô bạn.
- Em đang theo dõi coi thử Trung Úy ham vui đến mức nàọ Ðây là chị Hiên, cô giáo chủ nhân mấy quyển truyện dịch.
Cô giáo thân mật bắt tay người sĩ quan.
- Xin chào người bạn học cũ.
- Gặp mặt biết tên rồi đó, Trung Úy đã nhận ra người chưả
- Út biết mà lâu nay không nói, chờ dịp để chọc quệ Nhớ nghe!
Út lùi bước, dấu nụ cười sau vai bạn.
- Em vẫn chưa hết ngạc nhiên đó! Chị Hiên mới cho em biết chỉ vài phút trước khi gặp Trung Úỵ
Người thanh niên nhìn khuôn mặt thông minh, đôi mắt sáng mở to tinh quái chờ đợị Vẫn không một hình dung, chàng lắc đầu thú nhận.
- Xin lỗi Hiên. Tôi chưa nhớ ra được. Hi vọng trò chuyện thêm sẽ giúp khai sáng phần nào cái đầu mê muội của mình.
- Tôi đã xin lỗi tôi nhiều lần rồị
Thời đi học ở Phan châu Trinh, tôi không biết cách để làm người khác nhớ tới mình, kể cả thầy cộ Ðây là lần đầu tiên tôi có dịp may chuyện trò với bạn học cũ ở một nơi rất xa nhà như thế nàỵ
Ban văn nghệ bắt đầu trình diễn. Nhìn cô ca sĩ vườn uốn éo gào thét bài hát lính và đám đông náo nhiệt chung quanh, người thanh niên mời hai cô bạn ra ngoàị
Cô Út nhìn bà Vân đang lắc lư theo điệu nhạc, lắc đầụ
- Bà Vân say rượu xấu lắm. Lần nào say cũng ngồi khóc kể một mình. Em phải ở lại để canh đưa về nhà trước khi bả sướt mướt giữa đám đông.
Nàng đăm đắm nhìn người sĩ quan.
- Tối nay em ở lại tàu đò. Nếu anh về trước thì ghé quạ Em chờ.
Ðêm mùa hè thị trấn biên giới im vắng. Gió từ lòng kinh thổi lên mát rượị Trong đêm chiếc cầu ván dài bắc ngang qua kinh Vĩnh Tế chợt cao hẩng mong manh. Giòng nước xuôi sâu về Giang Thành nhạt nhòa bóng hàng cây thốt nốt thấp dần rồi chìm lẩn vào mặt nước đâu đó ở ngút tầm con mắt. Ngược phía phố chợ, hầu hết tiệm buôn đều đóng cửạ Bóng đèn đường mờ soi con lộ vắng vàng vọt chiếc xe thồ chở hàng trễ nải chạy quạ
Hai người bạn cũ đứng bên nhau im lìm trên chiếc cầu biên giớị Tiếng ca vọng cổ của người lính từ toán giang đĩnh đậu dưới chân cầu trầm bổng vọng lên theo con gió đêm lao xao lướt trên mặt nước. Chàng nhìn mái tóc nửa-con-trai rất lạ của Hiên.
- Hồi đi học chắc Hiên để tóc dàỉ
- Dài, quá dàị Cái kẹp bảng to bắc ngang mái tóc suông như cầu bắc qua sông.
- Tôi thiệt là tệ. Một hình ảnh đẹp như vậy mà không thể nhớ rạ
- Tôi không biết cách để làm người khác nhớ tới mình thì làm sao được nhớ tớị Ðể tôi thử rêu rao quá khứ mình một lần xem saọ Quá khứ tôi chỉ quen nghĩ về. Một mình.
Cô gái nhìn xuống giòng sông đêm dưới chân mình. Ánh mắt đọng lại đâu đó trên giòng dĩ vãng xa xôị Người nàng yêu bỏ đi theo hoài bão riêng . Còn lại nàng, một mình, trong thành phố cửa biển êm đềm quen thuộc đã trở nên nhỏ nhoị Nàng nghe tiếng bước chân mình không còn ngượng ngập cuống quít trên vỉa hè lúc ngang qua quán cà phê góc phố. Ánh mắt thờ ơ mệt mỏi của những người học chung trường bây giờ là lính thú khiến nàng cũng chán chường theọ Bỏ đi xa giúp tâm hồn nàng yên ổn mỗi lần về thăm phố cũ. Và nỗi nhớ nhà từ những phương xa đã trở thành thứ hạnh phúc đắng cay mà nàng cam tâm hứng lấy như một người nghiện thèm trái đắng.
- Anh còn nhớ những bài thơ làm thời trung học ?
- Tôi không nghĩ đến nhưng nếu nhắc tới có lẽ sẽ nhớ.
- Vậy thì anh nghĩ thế nào về thi sĩ Hoang Sa với những câu thơ rùng rợn không ai hiểu nổi như "mặt trời đỏ màu kinh nguyệt"?
Người thanh niên lắc đầu cười ngượng ngập.
- Hiên biết về tôi nhiều quá làm tôi thật là xấu hổ. Mười bảy tuổị..Người ta là Nguyên Sa nên tôi phải là Hoang Sạ Còn cái vụ "kinh nguyệt" đó thì phải hỏi thi sĩ lớn Hoang Sa, tôi không thể nào hiểu nổị
- Thôi để tôi cho anh một cơ hội cuối cùng. Lần này nếu anh vẫn không nhớ ra, tôi sẽ nhảy xuống dưới kia để khỏi mất công anh đưa về nhà.
Nàng lùi bước, xoay người, nhìn vào mắt người thanh niên.
- Anh còn nhớ Trịnh thị Hiển Nhiên là ai không?
Người thanh niên mừng rỡ cầm tay cô gáị
- Thì ra Hiên là người dịch Albert Camus và Saint-Exupéry cho những số báo năm Ðệ Nhất. Hồi đó cả bọn theo gặn hỏi Toàn để biết Trịnh thị Hiển Nhiên là ai mà không thế nào được. Câu trả lời của hắn lúc nào cũng là "tụi bay cắt lưởi tao trước đi rồi tao sẽ cho biết".
- Toàn chết trên núi đã gần hai năm... Giọnh Hiên khản đặc.
Im lặng phủ trùm hai người bạn. Họ cúi đầu đi bên nhaụ Ðôi bóng lê dài gảy đổ trên con phố đêm hiu hắt ánh đèn. Người thanh niên đứng nhìn bạn đi khuất vào hàng hiên tốị Cánh cửa nhà mở khép soi mờ khuôn mặt ngoái nhìn, yên lặng nụ cười từ giã.
Bà Vân tỉnh dậy, đầu nhức như búa bổ, ngơ ngác nhìn quanh. Hình như một lúc nào đó trong đêm, người thanh niên đã ân cần ngồi lại vỗ về. Hình như bà đã than khóc kể lể về mối tình vẫn làm bà phiền muộn. Hình như một bà Vân không như người thanh niên muốn nghĩ đến đã say khướt ôm chàng mời mọc... Chất men sót lại sau cơn say làm miệng lưởi khô rốc khiến bà thèm thuồng một hơi nước mát. Người đàn bà chập choạng bước vào trong khoang đò. Ðôi trai gái sau cuộc hân hoan, ôm nhau say đắm trong dáng thế đầy ắp men tình của giây khắc giật động bùng vỡ cuối cùng. Họ phơi phới chồi xanh nhọn hoắc xuân thì trong đôi mắt bà bơ phờ men rượụ
Người đàn bà sẹ bước ra khỏi khu vườn địa đàng không phải của mình, thân xác chợt già nua rủ xuống dưới bóng trăng khuya khoắc tàn phaị
Ðêm trên vùng biên giới im lặng như một cõi lòng.
2002
Ðang nằm lim dim trong xe, bỗng có tiếng sấm vang rền làm
tôi giật mình ngồi bật dậy ...
Quái ... kể cũng lạ thiệt đó!
Sáng nay mới viết thư thủ thỉ với con bé, tôi có gửi cho
con bé nghe bản nhạc "Mưa" của LC, và rồi than rằng ..
-- Hôm nay bên đây trời nắng đẹp ... nóng nữa chứ chẳng
có mưa gì đâu con bé ơi ... Chị chỉ nghe để mà tưởng
tượng chút chút thôi ..hìhì!
Vậy mà bây giờ đây ... nắng đâu chẳng còn thấy. Chỉ
có những giọt nước mưa đang rơi ào ào xuống ...
Ngoài trời đang mưa bão thật lớn ... sấm chớp ầm ầm.
Trận bão đến quá bất ngờ!
Khi tôi bước vào tiệm ăn lúc quá trưa, bên ngoài còn
nắng chang chang ... không có lấy một áng mây nào trên bầu
trời. Vậy mà chỉ trong vòng hơn nửa tiếng đồng hồ,
bầu trời tối nghịt lại và rồi những cơn gió mạnh từ
đâu bay về ... đem theo với gió bao nhiêu áng mây xám đen ...
làm xám xịt cả bầu trời.
Tôi chạy vội ra xe, hy vọng lái xe về đến nhà trước khi
cơn mưa đổ xuống. Tuy nhiên đã quá trễ ...
Vừa vào đến xe là những giọt nước mưa cũng bắt đầu
rớt xuống ... và rồi nước mưa cứ vậy mà đổ tràn
xuống. Và tiếp theo đó là những tiếng sấm nổ rền vang
khắp trời. Lái xe về đến nhà, cơn mưa vẫn chưa ngớt
được tí nào ...
Từ trong xe nhìn ra ... chỉ thấy được những giọt mưa đang
rơi ào ào xuống ... đập mạnh vào kiếng xe kêu lộp độp.
Tắt máy xe đi ... tôi ngả ghế xe ra phía sau ... nhắm mắt
nằm chờ cho cơn mưa dứt hạt ...
ooOoo
Mưa ...
Bão ...
Sấm ...
Chớp ...
Tất cả những thứ đó đem lại cho tôi một cái cảm giác
lâng lâng ... thêm chút kích thích rờn rợn khắp người ...
làm tôi chợt rùng mình nổi gai ốc ..
Có lẽ tại trời mưa cho nên nhiệt độ bên ngoài đã bắt
đầu hạ thấp xuống khiến cho nhiệt độ bên trong xe bỗng
trở nên lạnh hẳn đi ...
Tôi điều chỉnh lại cái máy lạnh trong xe ... xong bỗng ước
thầm..
Hmmm ... ước gì bây giờ có một cái chăn bông thật ấm ..
Thêm một ly Mocha nóng hổi ...
Và ước gì có Anh bên cạnh tôi bây giờ nhỉ?
Tự nhiên tôi nhớ Anh thật nhiều ...
Tôi muốn ... muốn có được Anh bên cạnh tôi bây giờ để
Anh và tôi có thể cùng nhau cuộn trong chăn ... chia với nhau
một ly Mocha ... ngồi ngắm mưa rơi với nhau ...
ooOoo
Anh ...
Trời đang mưa Anh ạ! Mưa to lắm cơ ...
Ước gì ... ước gì có Anh ở đây Anh ơi ... để rồi tôi
có thể dựa đầu vào vai Anh ... thủ thỉ to nhỏ với Anh đủ
điều ...
Trời mưa ...
Trời mưa làm tự nhiên tôi lại nhớ đến quê nhà ..
Mà cũng không biết có phải tại trời mưa nữa hay không? Hay
là tại vì mới hôm qua anh chị 3 vừa đi về Việt Nam? Và
rồi vài ngày nữa thôi là đến phiên Bh và Bttỉ cũng đi
luôn ...
Cứ thấy từng người từng người một đi về thăm quê mà
lòng tôi lại nôn nao làm sao ấy. Than thở hoài rồi sợ
cũng nhàm ... tôi chỉ lẳng lặng giấu nhẹm cái buồn của
mình vào lòng .. để rồi một lần nữa ... tôi lại thẫn
thờ vào những đêm khuya không ngủ ...
Buồn không hẳn buồn ...
Chỉ lửng lửng lơ lơ ... với một tâm trạng khó tả ...
Rồi suốt cả ngày, tôi hết đi qua rồi lại đi lại ... xong
lại ngồi xuống máy. Mấy lần đã định ngồi viết một
cái gì ... nhưng rồi lại chẳng biết viết gì cả. Câu
truyện viết được nửa chừng ... lại bị bỏ đở ...
Dở dở dang dang như tôi bây giờ đây ...
ooOoo
Tự nhiên vang vẳng đâu đây như có tiếng mấy đứa con nít
đang hát hò ...
"Lậy Trời
mưa xuống
Lấy nước
tôi uống
Lấy ruộng
tôi cầy
Lấy đầy
bát cơm
Lấy rơm
đun bếp ..."
Những câu hát của những đứa trẻ hàng xóm ngày xưa vào
những ngày mưa ...
Nhớ đến nó ... để rồi lại nhớ đến những ngày mưa ở
quê nhà ... những ngày mưa của những ngày xưa còn bé và của
những ngày còn chạy rong ngoài đường tắm mưa ..
Bao hình ảnh của ngày xưa ... của thời thơ ấu và của thời
kỳ tôi mới lớn chỉ trong chốc lát lại nhẩy múa đầy trong
đầu óc ... làm tôi bỗng chới với lẫn hụt hẫng ...
Ðã bao lâu rồi tôi đã chôn dìm những hình ảnh ngày xưa
đó sâu vào tiềm thức. Ðánh thức nó dậy để làm gì ...
để rồi lại thêm một lần thổn thức ... lại thêm một
lần ao ước ... và thêm một lần bùi ngùi, xót xa ...?
ooOoo
Anh biết không ... có lẽ tôi đã biết yêu thích nhìn mưa rơi
từ dạo còn bé tí xíu ...
Tôi đã yêu mưa từ dạo còn là con bé con chạy rong khắp xóm
tắm mưa với những đứa trẻ hàng xóm cùng tuổi.
Hoặc có những hôm trời mưa không được ra ngoài chạy rong,
tôi cũng ráng tìm lấy những cái thau lớn, thau bé bằng
đồng ... xếp đầy trên cái bể chứa nước mưa. Và cứ
thế mà tôi đã sung sướng đứng lắng nghe những giọt
nước mưa ... từng giọt từng giọt một rơi vào những cái
thau ... tạo ra những âm thanh lách tách nghe thật vui tai.
Hoặc cũng có những lúc tôi đã đứng nép sát vào cửa sổ
... cố gắng với đôi cánh tay bé nhỏ gầy guộc ra ngoài song
cửa để ráng hứng lấy được mấy giọt nước mưa mát
lạnh ... rơi vào lòng bàn tay ... rơi luồn qua những ngón tay
bé nhỏ ... rơi xuống đất ... để rồi lại theo giòng nước
mưa chảy đi ra cống ... ra sông.
Rồi có những hôm sang bên Nội chơi, trời đổ mưa to đến
nỗi cả khu Ngã Ba Ông Tạ bị lụt. Tôi nhớ mãi những hôm
đó Ba đã lội nước sang Nội để cõng tôi về nhà. Cũng
may ngày xưa tôi gầy gò ốm yếu cho nên cũng không đến
nỗi cho Ba phải còng lưng mà cõng. Hai đôi tay gầy guộc
quàng vào cổ Ba, mặt ép sát lên vai Ba ... tôi sung sướng
nằm im cho Ba cõng về. Tự nhiên lúc đó tôi thấy thương
Ba chi lạ ...
Còn nữa ... còn những hôm nước lụt lên quá cao, mọi nhà
đều phải tìm cách chắn cho nước khỏi vào nhà. Trong lúc
Ba Mẹ và chị người làm bận rộn đằng trước đằng sau ...
lấy gỗ và đất sét chắn ngang cửa để nước khỏi vào
nhà, tụi nhóc chúng tôi lại bận rộn chuyện khác. Bao nhiêu
giấy nháp được tụi tôi lôi ra gấp thành bao nhiêu kiểu
thuyền khác nhau ... để rồi chờ khi nước vừa vào đến
cửa nhà, từng chiếc từng chiếc thuyền một được thả ra
... và bao đôi mắt nhìn theo đợi chờ xem những chiếc
thuyền đó sẽ trôi dạt đi đến nhà hàng xóm nào ...
Rồi những hôm nào mưa to ngập cả xóm cả chợ thì bọn trẻ
con trong xóm lại có được một dịp vừa tắm mưa ... vừa bì
bõm bơi lội một hôm thật thỏa thích ...
Cuộc sống của tôi ngày xưa ấy có lẽ gần như dính liền
với những cơn mưa tầm tã, những cơn giông làm ngập lụt
cả cái khu Ngã Ba Ông Tạ ...
Và cứ thế mà tôi lớn dần lên ... theo những tháng ngày
mưa rơi ...
ooOoo
Ngày tôi bước vào lứa tuổi ô mai ... những ngày dầm mưa
chơi đùa với trẻ hàng xóm cũng không còn nữa ...
Nhưng tôi vẫn yêu thích mưa ...
Nhiều hơn nữa từ lúc biết mơ mộng, biết nhớ nhung ... và
biết mong biết chờ một ai đó.
Nhiều hơn nữa từ dạo tôi biết yêu và biết buồn ... biết
ngồi tự lư nhìn ra cửa sổ hằng giờ ... ngồi ngắm mưa
rơi!
Ngày tôi vào ngưỡng cửa Ðại Học, tôi gặp Người ... và
rồi tôi đã yêu Người ...
Tôi và Người là hai người bạn thân ... thân lắm. Tôi
biết ... dưới mắt Người, tôi chỉ là một cô bạn thân mà
Người quí mến ... mà Người tin tưởng. Tuy nhiên con tim
của Người đã dành cho một người khác ...
Mùa hè năm đó, vô tình hai đứa lại ghi danh học hè ... lại
học cùng mấy lớp với nhau. Chiều nào cũng như chiều nào,
nếu tôi không gọi thì Người lại gọi điện thoại rủ tôi
lên phòng ăn mì hoặc uống cà phê. Ðể rồi khi màn đêm
bắt đầu buông xuống, tôi lẳng lặng ngồi nghe Người
nức nở hát những bản nhạc tình ca ... cho một người con
gái mà Người đang thầm yêu ... cũng trong câm lặng ... như
tôi với Người đây.
Tôi nửa khóc nửa cười trước cái hoàn cảnh eó le đó.
Không biết bao đêm tôi đã bấm bụng ngồi nghe Người thủ
thỉ ... để rồi tôi ráng gượng cười khuyên Người rằng
... hãy ráng kiêng nhẫn đợi chờ đi ... biết đâu ... biết
đâu một ngày nào đó người ấy sẽ hiểu rõ tình yêu của
Người đối với người ấy ... biết đâu đó?
Và rồi có những đêm hè trời đang đổ mưa, tôi đã lẳng
lặng rời căn phòng nội trú ... trốn vội ra ngoài đi lang
thang khắp campus một mình ... để cho không ai có thể nhìn
thấy được những giọt nước mắt của tôi đang trào rơi
xuống má lúc ấy ...
Từ đó, chẳng những tôi yêu mưa ... mà tôi còn tìm được
cho mình một cái thú mới ... cái thú đi lang thang trong mưa
những khi tôi buồn ...
ooOoo
Bên ngoài mưa vẫn còn rơi to ...
Giá mà trời đừng mưa bão nặng nề ...
Giá mà không có sấm chớp rền vang ...
Giá mà trời chỉ mưa lâm dâm hạt nhỏ ...
Và giá mà có Anh ở đây Anh nhỉ?
Ðể cho tôi được cùng Anh một lần lang thang khắp phố ...
để cho một lần được mưa rơi "ướt áo ướt đầu" ...
Anh chịu không Anh?
Thêm Một Chút Cái Nhớ ...
cho Anh ...
cho quê hương!
21 July 2002
http://www.umich.edu/~nga/nttn.html
10/01
''Kỷ niệm 25 năm đời nghệ sĩ của nữ nghệ sĩ QUỐC HƯƠNG tại Paris''
... Phúc giật mình, tỉnh dậy, nhủ : ''Trời ơi ! Tôi nằm mơ rồi !''. Phúc nhướng mắt nhìn ra thấy ông chủ nhà hàng đang cặm cụi làm sổ sách ngoài caisse, Phúc hỏi lớn :
- Ông chủ ơi ! Ông đóng cửa chưa ?
Ông Trúc, chủ nhà hàng ngẩng đầu lên, miệng tươi cười :
- Chưa. Anh cứ tự nhiên, tôi còn đợi người ta lại dọn dẹp, lau chùi. Nè, anh gọi tôi bằng anh đi chớ kêu ông hoài kỳ quá !
Phúc đứng dậy, đi loạng choạng ra ngoài, đến gần Trúc, ngập ngừng hỏi :
- Chắc tuổi anh năm nay cũng cỡ sáu chục rồi chứ ?
Trúc mỉm cười :
- Ðúng đó. Còn anh ?
- Có thua gì tuổi của anh đâu ! Mà sao con tim của tôi nó cứ trẻ hoài vậy anh ?
Trúc dẹp giấy tờ vô tủ, đứng khoanh tay, mỉm cười nhìn Phúc và nói :
- Chắc anh đang bị lửa tình đốt cháy tim lòng rồi phải không ?
Phúc gật gật đầu :
- Anh đoán hay quá. Hình bóng của người ấy cứ nhảy múa trong tim óc tôi hoài anh Trúc ơi !
- Người ấy là ai ? Mà anh nặng tình quá vậy ? Còn Bà-Xả anh đâu rồi ?
- Bà-Xả ! Tôi với bả ly thân mấy năm nay. Anh đừng nhắc tới gia đình tôi, nghe chán đời thêm. Bây giờ, vấn đề quan trọng là con tim. Vì hình bóng người yêu xưa cứ chập chờn mãi trong tâm hồn tôi... Nè, anh có biết yêu bao giờ chưa ?
Trúc lắc đầu và cười :
- Ở đời, ai mà không trải qua chuyện tình ái khi còn trẻ anh. Nhưng bây giờ tôi chỉ lo làm ăn để nuôi cho các con học hành. Tại tôi lập gia đình trễ nên phải gặp cảnh ''cha già con muộn'', còn thì giờ đâu mà yêu đương nữa đây ?
- Thật khá khen anh. Còn tôi thì khác...
Ông Trúc thông cảm nỗi lòng của Phúc, ông nói nhanh :
- Tại tâm hồn anh quá nghệ-sĩ tính nên con tim dễ nhạy cảm và xúc động rồi gởi hồn cuốn hút theo gió đa tình, mây lãng mạn... Tôi thường nghe anh ngâm mấy câu thơ của ai mà nghe hay quá. Tôi muốn nghe anh ngâm lại được không ?
Phúc nghe ông Trúc khen, chàng tươi cười và nói :
- Sẵn sàng ngâm hai câu thơ bất hủ của Thi-sĩ Hàn Mặc Tử đây :
''Trăng nằm sóng soải trên cành liễu.
Ðợi gió đông về để lã lơi.''
Ông Trúc vỗ tay, cười nói :
- Theo tôi thấy, kể từ bây giờ, anh nên làm trăng đợi gió đông về... đi. Mà hỏi thiệt với anh nha. Người yêu của anh là bà nào vậy ? Tôi có biết không ?
- Chẳng những anh biết mà còn rất nhiều người biết nữa.
- Ủa, ai vậy cà ?
- Nữ nghệ-sĩ có mái tóc đã pha sương, là cô đào cải lương Kiều Lệ Lan đó !
- Hả, Kiều Lệ Lan ? Tôi thường gọi cô ấy là Lệ Lan. Chỗ quen biết quá. Cô tới nhà hàng tôi thường lắm. Mà cô còn là người cùng quê quán với tôi nữa đó. Tôi xem cô như em gái của tôi.
- Vậy à ! Tôi gặp lại nàng mấy ngày trước ở đây.
- Ừa, đúng rồi. Bữa hôm tôi thấy anh có qua bàn nói chuyện với Lệ Lan mà.
- Ðến chào hỏi với nàng vài ba câu. Vì lâu quá không gặp.
- Sao anh không nói gì với Lệ Lan hết vậy ? Cha, tôi thấy anh bệnh tương tư nặng rồi đó.
- Nói tương tư thì chẳng phải là đúng. Tôi đâu có dám nói gì. Bởi vậy, hỗm rày trong lòng tôi khơi lại chuyện tôi yêu Lệ Lan ngày xưa. Tôi yêu nàng mà không dám nói. Rồi thằng Bằng, bạn tôi cũng mê cô, nó năn nỉ, bảo tôi nhường cho nó.
- Trời ơi ! Tình yêu mà sao anh nhường ?
- Bởi vậy tôi mới ngu. Nên bây giờ cứ nghe lòng tức tức hoài. Gặp nàng mấy ngày trước, rồi nghe con tim tôi lên ''cơn điên tình'' trở lại.
- Theo kinh nghiệm đời tôi biết. Tôi nghĩ, anh yêu Lệ Lan không đủ đô, không đủ mạnh. Gặp tôi, còn lâu tôi mới nhường.
Phúc đưa tay lên vuốt mặt và cười :
- Anh giỏi hơn tôi. Còn tôi thì nhát. Vì lúc ấy, nàng đẹp và sang trọng lắm. Còn tôi là một thằng cu-li, thợ ráp xe hơi thôi.
- Bây giờ, anh là ông chủ có salon bán xe hơi, ngon lành quá mà còn nhát hoài sao ? Vã lại Lệ Lan như hoa về chiều rồi. Ðâu còn đẹp và sang như xưa nữa ?
- Ðối với tôi thì nàng vẫn như xưa. Trời ơi ! Không có ai hiều nổi lòng tôi. Khi yêu là lên cơn nhát hà.
- Thật là vô lý. Yêu mà còn mang mặc cảm, nhát gan. Yêu người đẹp, rồi lại nhường cho bạn. Nè, mà hồi đó bạn anh làm nghề gì ?
- Cũng đồng nghề nghiệp như tôi thôi.
- Thì mắc gì anh phải nhường ?
- Bởi vậy mới có chuyện để kể với anh đêm nay. Thành thật cảm ơn anh đã nghe tôi trút bầu tâm sự. Thôi, khuya rồi, tôi về nha anh Trúc. Mà này, chừng nào Lệ Lan lại đây ăn cơm, anh nhớ gọi cho tôi hay nha !
- Ðể tôi cho anh số điện thoại của nó. Có gì thì anh gọi mời cô đi chơi. Hình như tôi nghe Lệ Lan nói, trưa thứ bảy tới, văn-nghệ-sĩ của mình tại Paris có tổ chức buổi Văn-Học Nghệ-Thuật tại nhà hàng ''Chiều-Tím''. Nghe đâu có nhiều văn-nghệ-sĩ từ bên Mỹ và Na-Uy qua dự nữa. Và có văn-nghệ giúp vui, chắc sẽ vui lắm. Sẵn cơ hội này, anh gọi điện thoại cho Lệ Lan. Anh làm bộ hỏi thể thức đóng góp ra sao khi muốn tham dự. Văn-thơ của anh cũng lưu loát lắm mà.
Phúc nghe ông Trúc nói thế, trong lòng chàng cũng nao nức muốn làm theo. Nhưng tại cái bệnh nhát gan như thuở nào. Phúc mỉm cười và lắc đầu :
- Trời ơi ! Kỳ quá ! Ai mà dám gọi nàng ! Rủi nàng có ông nào thì chết toi tôi đó.
Ông Trúc có vẻ hơi mệt, nhưng vẫn chìu ông khách đang buồn vì tình, ông nhìn Phúc :
- Thiệt, anh này sao mà nhát quá. Theo tôi biết là hiện tại Lệ Lan không có ai đâu. Từ ngày nó ly dị chồng xong, sau đó có cặp bồ vài ba ông nữa, rồi cũng dang dở. Tâm hồn nghệ-sĩ, nó thích sống tự do, nhưng gặp ông nào cũng không thông cảm, mà toàn là mấy ông có tâm tánh hẹp hòi, máu ghen cao độ thôi. Riết rồi nó chán nãn nên chẳng dám nhìn ai.
- Thì hồi xưa, thằng Bằng, bạn tôi cặp bồ, sống chung với Lệ Lan được đâu gần một năm. Cũng vì máu ghen quá độ rồi nói những lời thô lỗ, bậy bạ giữa bàn tiệc có đông người. Hôm ấy, sau khi tàn tiệc, về nhà, Lệ Lan nói dứt khoát với nó liền. Làm nó không kịp trối trăn, từ giã. Rồi mấy tháng sau đó, nó buồn tình, bèn lo giấy tờ đoàn tụ với anh nó, bay qua Mỹ từ đó tới nay.
- Chuyện đời của Lệ Lan, cô hay kể cho vợ chồng tôi nghe. Tôi xem cô như người trong gia đình. Tâm tánh của Lệ Lan thẳng thắn, dứt khoát lắm. Anh còn thích Lệ Lan thì anh cứ nói thẳng với nó đi, có gì mà anh mắc cỡ.
Ðôi mắt Phúc lim dim, chớp chớp, như chàng trai mới lớn lên. Phúc lắc đầu :
- Thôi, mắc cỡ quá anh ơi ! Ừa, tại sao tôi cứ nhát hoài hén ! Vì thế mà bị thằng bạn vớt người yêu. Sau mấy mươi năm gặp lại, bây giờ nàng đi một mình mà cũng chẳng dám hé môi.
- Bây giờ tất cả đều già, trên đầu đã hai thứ tóc rồi mà anh còn mắc cỡ nữa sao ?
- Thể xác già, chứ tình yêu đâu có già anh. Tôi thấy vẫn còn trẻ mãi đó anh Trúc ơi !.
- Ðúng rồi, trái tim không có tuổi hén ! Vậy thì anh cứ yêu đi. ''Tình chỉ đẹp khi còn dang dở'' hà hà...
- Cha, anh cũng văn-thơ dữ nghe.
- Tôi biết chút chút thôi.
Phúc nhìn đồng hồ đã hơn hai giờ khuya.
Chàng đưa tay bắt tay ông Trúc và nói :
- Thôi, chào anh, tôi đi về, khuya quá rồi.
Chứ đứng đây nói hoài đến sáng cũng chưa hết chuyện tình của tôi...
Phúc nghe lòng vấn vương trĩu nặng. Chàng liền xoay lại làm bộ gãi đầu và hơi ngượng ngùn hỏi ông Trúc :
- Anh Trúc ! Anh làm ơn cho tôi xin số điện thoại của Lệ Lan nha !
Trúc vui lên vừa viết vừa nói :
- Ðược, được... Sẵn sàng... Nè, số điện thoại của Lệ Lan đây. Anh ráng can đảm gọi nó nha !
- Cảm ơn anh nhiều. Bây giờ tôi về thiệt đây. Chào anh lần nữa và cảm ơn anh.
- Ðược rồi. Chúc anh về bình yên, ngủ ngon và mơ nàng Kiều Lệ Lan...
Phúc rời khỏi nhà hàng Au-Vieux-Sàigòn, đôi chân nặng nề bước chầm chậm tới chiếc xe hiệu Renault màu xanh đậm. Chàng đút chìa khóa mở cửa lên ngồi, kéo điếu thuốc lá, châm lửa hít vài hơi phì phà khói mà lặng im.
Trời về khuya, ngoài đường vắng người, thỉnh thoảng có một hai chiếc xe chạy vụt qua, Phúc ngẩng mặt nhìn lên bầu trời xanh biếc có muôn ngàn vì sao lấp lánh. Chàng nói lảm nhảm : ''Trời đất bao la, mưa nắng, nóng lạnh thay đổi bất thường. Còn lòng người sâu thẳm, trắng-đen ai rõ, trong-đục ai tường ? Tâm-ý như vượn nhảy, khỉ chuyền cây, chẳng bao giờ đứng yên một chỗ. Mới hôm nào lòng mình yên lặng, chẳng nghĩ gì ngoài công việc buôn bán xe hơi hằng ngày. Rồi từ cái đêm gặp lại Lệ Lan, con tim mình giao động như giông bão vọng về. Có phải chăng mình vẫn còn yêu Lệ Lan ? Trời ơi ! Yêu nàng mà chẳng bao giờ mình thấy nàng để ý hay có cử chỉ yêu mình ! Nhưng nàng có biết mình yêu nàng không đây ? Không lẽ mình phải câm lặng như thuở xưa sao ? Không. Không thể được ! Kỳ này mình phải can đảm nói hết cho nàng biết mới được !''... Ngồi trong xe suy nghĩ bâng quơ một hồi, Phúc đề máy xe, trực chỉ chạy về phía phi trường Orly...
+
Phúc vô nhà, rồi đến nằm dài trên canapé ngoài salon, châm thuốc hút liên miên. Chàng giựt mình tự nhủ : '' Mình cũng đã già rồi chứ ! Năm tới này, mình sáu mươi tuổi rồi. Sao trái tim mình mềm yếu như thế này. Mình muốn đi dự văn-nghệ, hy vọng có thể mình gặp được Lệ Lan. Nhưng đi một mình kỳ quá ! à, mình rủ thằng Tài đi theo, không biết nó có rãnh không đây ?''. Phúc ngồi dậy đi tắm và mặc bộ bi-jam-ma rồi lên giường nằm thao thức mà không ngủ được. Chàng trở ra salon, nhấc điện thoại quay đánh thức Tài nửa đêm .
Tiếng chuông reo, làm Tài giựtt mình thức dậy, miệng lẩm bẩm chửi : ''Mẹ tổ cha đứa nào phá đây ?''. Tài nhấc điện thoại, hỏi cọc lóc :
- Ðứa nào gọi phá tao phải không ?
Tiếng cười bên đầu giây :
- Tao. Phúc đây, Tài ơi !
- Trời đất ! Bộ mầy điên hả Phúc ? Mầy biết mấy giờ rồi không ?
- -i, mới có ba giờ rưởi hà ! Tao có chuyện cần nên gọi hỏi mầy cái này.
- Chuyện gì thì mầy cũng để sáng mai. Chớ có đâu mầy dựng đầu tao dậy nửa đêm như vầy nè !
- Xin lỗi mầy. Tại tao ngủ không được.
- Rồi, chuyện gì, nói đi thằng quỉ sống.
- Thứ bảy này, mầy có rảnh đi xem văn-nghệ với tao không ?
- Chỉ có vậy thôi hả ? ... Ý, không được đâu ! Thứ bảy này tao kẹt rồi ?
- Kẹt ! Mà kẹt gì ? Cha, chắc có bà nào rồi hén ?
- Lẽ đương nhiên. Tại có mấy người bạn mời đi dự văn-thơ chung.
Phúc ngạc nhiên :
- Ở đâu ? Có phải nhà hàng ''Chiều Tím'' không ?
- Ừa. Ðúng rồi. Mầy biết hả Phúc ?
- Vậy thì tao sẽ đi chung với mầy.
- Ðể hỏi lại nàng coi còn chỗ không nha.
- Nàng ! Nàng nào vậy, tên gì ?
- Hì hì... Kiều Lệ Lan. Mầy biết nàng mà !
Phúc nghe trong người nóng bừng bừng và hai lỗ tai lùng bùng, chàng hỏi nhanh :
- Trời ơi ! Kiều Lệ Lan ! Mầy thân với nàng lắm không ?
Tài cười hí hỡn :
- Thân lắm lắm. Mà cái gì mầy kêu trời dữ vậy ?
Phúc lưỡng lự, rồi nói một giọng yếu xìu :
- Chắc ở đó hết chỗ cho tao rồi mầy ơi !
- Thì để tao hỏi lại xem.
- Thôi, khỏi. Tao không đi đâu Tài à !
- Trời đất ! Sao mầy xoay 90 độ liền vậy mậy ?
- Thôi, tao buồn ngủ quá rồi. Hẹn mầy hôm khác nha !
- Mầy không chịu đi thiệt hén !
- Dứt khoát là không đi. A-lê, thôi, tao đi ngủ.
- Tao cũng vậy.
*
Sau khi nói chuyện với Tài xong, Phúc ngồi im lặng mà nghe tim đau nhói như ngàn mủi kim đâm vào. Chàng ôm đầu và nghĩ : ''Âu cũng là số mệnh ! Cũng bởi tại mình chẳng duyên, không nợ với nàng. Vậy thì hãy xem chuyện mình yêu Lệ Lan như gió thoảng, mây bay cho rồi. Vì bây giờ nàng có Tài. Mà thằng Tài là bạn thân của mình, bắt buộc mình phải quên nàng. Mình đành câm nín cho xong.'' Phúc nghĩ ngợi một hồi, rồi chàng đến bàn giấy ngồi viết cho Lệ Lan một lá thư thật dài. Viết xong, Phúc đọc lại, lắc đầu. Trong lòng còn lấp đầy hình bóng Lệ Lan. Phúc thẩn thờ làm kẻ thất tình, rồi chàng hạ bút làm thơ cho vơi nỗi niềm tâm sự :
Vừa viết cho em lá thư dài,
Nghe lòng vẫn nhớ bóng hình ai.
Làm sao bôi xóa chiều xưa ấy ?
Ðã lỡ yêu rồi ngậm đắng cay.
Lời thư chẳng nói câu tình ái,
Anh viết thật dài như kẻ say.
Bao giờ thư đến tay em hỡi !
Hay mãi một đời chẳng gởi đây ?
Tình đơn ôm ắp em nào thấy,
Chẳng duyên, chẳng nợ buồn lắm thay !
Con tim cứ mãi đòi gặp mặt,
Cho đỡ nhớ nhung những tháng ngày.
Thôi thì...
Hẹn em kiếp sau anh sẽ nói,
Kiếp này đành ôm khối tình đơn.
(*) Thơ Vũ Hoàng Chương
(Ngoại-ô Paris, ngày vào xuân 21-06-2002)
Việt Dương Nhân
Tàu ngừng tại ga Ðà Nẵng khoảng nửa giờ để thăm nom kỹ thuật toa xe, thay đổi hàng ăn phục vụ, rồi lại tiếp tục lên đường. Tàu chạy vòng theo trôn ốc và lướt ra khỏi khu vực ga, trực chỉ hướng bắc. Nắng buổi sáng dâng cao, trời trong và xanh ngắt. Những chùm hoa phượng bừng nở đỏ màu. Ðột nhiên ông thấy nhớ lại khoảng thời gian còn cắp sách đến trường ngày nhỏ. Bây giờ bạn bè đi tứ tán, người một ngả. Lắm khi nhớ lại nhau chỉ còn những thoáng lờ mờ. Không gì cũng đã nửa thế kỷ qua rồi, đất nước đã qua biết bao là dâu bể. Những gương mặt có khi còn, khi mất. Có đứa giờ vẫn còn không biết ra sao. Chút kỷ niệm rớt rơi từng giọt một, như những sợi mưa xoáy lạnh vào hồn.
Ngày xưa ấy hồn nhiên và vụng dại. Học đến trung học rồi mà vẫn còn dáng ngây ngô. Những thày, cô tận tình giảng dạy. Những roi đòn còn đau điếng trên lưng, nhưng giận thày không khi nào dám giận. Nhớ có lần chợt thấy trong sách thày có bản nhạc " Cho tôi sống lại một ngày ", lòng tự hỏi không biết thày đang đứng ở hàng ngũ nào nữa.
Tiếng xôn xao kéo ông ra khỏi tầng suy nghĩ. Tàu đang bò dần vào khu vực Hải Vân. Ðầu máy đang nối thêm để kéo tàu lên dốc. Trông lên là núi cao vòi vọi. Những tảng mây như những lọn bông gòn, bay lơ lửng vắt ngang chóp núi. Nhìn xuống sâu là biển nước xanh xanh. Con tàu len giữa những lau lách, cây cao, thỉnh thoảng cắt ngang một hẻm trời sắc cạnh. Ðất nước mình đẹp quá, vậy mà không dung chứa nổi người dân. Trên con tàu này hôm nay có bao nhiêu người như ông, trở về để thấy như mình vẫn lạc lõng. Và nếu các lân bang chịu tiếp tục đưa tay đón nhận người đi thì chắc hẳn người mất quê còn dầy thêm lắm lắm.
Tàu càng vào địa phận miền Trung, đất càng cằn khô dần. Có những khoảng như đến gió cũng không còn hơi sức thổi. Thỉnh thoảng tàu lướt qua vài người dân, thấy họ như còng lưng gánh cái ưu phiền nặng trĩu. Họ ngước lên nhìn con tàu với ánh mắt tị ghen, thản hoặc có kẻ vung tay ném những hòn đá, đất bùn hay cả phân trâu bò hay phân người lên toa xe đang chạy. Những tiếng gương vỡ ngon, những vết bẩn văng tứ tung nói lên lòng giận hờn cao độ. Có nên trách họ chăng hay đành nén lòng nhận chịu cho qua.
Cầu Hiền Lương vẫn còn đó. Nhưng màu sơn nửa xanh, nửa đỏ không còn nữa. Bây giờ cầu chỉ sơn rặt một màu, hai cột cờ vẫn thi nhau vươn cao như đọ sức ngày nào hai miền còn phân cách. Giờ chỉ còn màu cờ đỏ, nhưng sao nhìn vô ông chợt nhớ câu thơ của Trần Dần : tôi bước đi không thấy phố, thấy nhà. Chỉ thấy màu cờ đỏ mưa sa. Không hẹn mà ông thấy mắt ông cộm như bị bụi bay vào đó. Quảng Trị của mùa hè đỏ lửa năm nào. Bây giờ hoà bình đã đến mà sao người chết rồi vẫn còn thấy lẻ loi.
Rồi Vinh, rồi Thanh Hoá, cầu Hàm Rồng xưa giờ đã mất dạng, mất hình. Chùa Non Nước cũng chỉ còn là cụm núi khô đứng một mình trong khoảng rộng. Nét thơ xinh của ngày bé nhìn khu vực bây giờ đã không còn. Mang tâm sự của một loài chim kêu thương vì tình nhà, nghĩa nước.
Tàu lại qua Nam Ðịnh, Phủ Lý rồi bò dần về Ðồng Văn, Yên Viên. Hà Nội đã thấp thoáng trong gió bay theo đoàn tàu vùn vụt. Thăng Long đây rồi, đất đã từng được gọi là nơi ngàn năm văn vật. Tàu càng gần đến nơi càng thấy kí ức xôn xao. Nhớ những đêm trên gác Lò Sũ nhìn sang cầu Thê Húc. Tầm nhìn bị chắn nhoà vì gốc đa cổ thụ đầu phố nghênh ngang. Nhưng không xoá nổi cái ước mơ lớn dần theo khói hương toả từ đền Ngọc Sơn khoả lấp bầu trời. Hà Nội của những năm 49, 50 đầy nghịch ngợm. Hà Nội của khăn san ngày chớm lạnh thủ đô. Hà Nội của hàng liễu rũ lung linh trên nước hồ Thuỷ Tạ. Hà Nội của Olympia tối tối hẹn hò. Hà Nội của tiếng hát Tâm Vấn, Ngọc Bảo vang vang trên đài Con Én. Hà Nội của đêm nghe tiếng sực tắc giòn tan. Hà Nội của buổi sáng ăn bát cháo hoa hay đồng trinh sôi vò và đi học. Hà Nội của chớm yêu mà nhát chẳng ngỏ lời.
Tất cả những buồn vui, hồn nhiên hay ủ ấp đó làm cho ông nửa thấy mình trẻ lại, nhưng nửa lại thấy mình già thêm. Như cụ đồ chỉnh lại đôi mục kỉnh nhìn sâu vào chiếc áo xem đã vá bao nhiêu mụn. Như người đau răng chợt bị hột lạc nhét vào chỗ bị sâu. Bây giờ trở về lại chốn ngày xưa đã một thời lưu luyến cảm thấy sao buồn hắt, buồn hiu. Như người đi lạc đường loay hoay tìm hoài không ra nổi chốn cũ. Như người tình đã bỏ đi để tiếc nhớ lại đây....
(còn tiếp)
Tôi vào trường Cao đẳng sư phạm Long Xuyên , không biết vì cái lá số tử vi mà ông tôi cẩn thận ghi vào gia phả nằm trong tủ sắt có bốn lần khoá số,hay là theo điềm báo trước ngày mừng thôi nôi, bà tôi bày đầy một mâm bảo vật mà tôi chỉ nhặt lấy cây bút mực và mảnh gương soịCác cụ bà đến mừng bảo nhau," con nhà nầy lớn lên chắc lại ăn học và làm thầy thiên hạ."
Sau ngày đất nước thống nhất, tôi vào trường chờ đợi, đoàn ngũ hoá, học tập chánh trị,cũng công tác ,cũng lao động,quét đường nhặt rác…Mòn mõi, lương thực cách mạng không đủ nuôi thành phần tiểu tư sản, tôi lại khăn gói về quê, cơm cha áo mẹ. Cán bộ xã ấp đến nhà gọi tham gia công tác, vì trình dộ văn hoá cấp đại học còn hiếm hoi,và nằm trong hạn tuổi thanh niên, tôi được phân công tác chiến đấu đánh mù chử, học trò của tôi là những cán bộ cao cấp,đã lập bao nhiêu là công trạng lẫn thành tích to, những năm miệt mài theo cách mạng cứu nước, học chủ nghĩa cộng sản thuộc nằm lòng, mở miệng ra có thể thao thao về đường lối chính trị, chủ trương của đảng ta, nhưng không thể thảo được một bản báo cáo hàng tháng,và chỉ có thể ký tên bằng chử thập mà thôịNgày chuẩn bị đổi tiền lần dầu,tôidược cách mạng giữ lại làm công tác,( ít ra thì tôi cũng quen đếm tiền bạc). Mẹ tôi cuống cuồng lo lắng .Sau dó lại hốt hoảng hối tôi trở về thành phố vì những tin đồn công tác thanh niên xung phong bị gởi đi thuỷ lợi ở Cà mau, Bảy ngàn…
Tôi trở về thăm trường trung hoc tỉnh lỵ, thành phố nhỏ hiền hoà, bạn bè dăm đứa hỏi thăm nhaụGặp nhau chỉ thở vắn than dàịđứa thì lang thang chợ trời bán từ cây kim đến điếu thuốc lá,đổi từng viên thuốc cảm gởi cho cha đang cải tạo, đứa thì theo chân cách mạng thoát ly gia đình , mang dép râu đội nón tai bèo, bán bạn bè củ lập công với cách mạng.Chiến dịch văn hoá đóng góp thật hăng say ,dẩn công an cán bộ đến từng nhà bạn bè để kiểm tra và tịch thu hết sách vở củ ra đốt bỏ, nhờ tên bạn bội phản nầy nên cả tủ tài liệu chắt chiu sưu tập của tôi cũng cháy lên theo ngọn lửa cách mạng.
Ngày nhập trường, tôi đứng ngẩn ngơ nhìn lại mấy dãy phòng học cũ, một thuở bạn bè chân chim sáo cười vui ,chỉ thấy nắng vàng và lá me baỵ Vào văn phòng làm thủ tục nhập học,cô thư ký mặc áo bà ba trắng, em gái của người bạn cùng lớp khi xưa, chúng tôi nhìn nhau lặng lẻ, không biết nên chào nhau bằng câu _" đồng chí " , hay tay bắt mặt mừng của người đi xa gặp tình thân quen cũ ? Tôi mang văn bằng, chứng minh thư của thành dội lúc đi học chánh trị ở thành phố vào nộp .Thủ tục kế tiếp là vào khám sức khoẻ, bên phía nữ sinh viên thì có bác sĩ Ngọc Bích ,phòng khám là một lớp cũ, che lại bằng tấm màng vải hoạ Tôi nhìn mấy cô vào khám xong bước ra , cô thì mặt đỏ cúi mặt , cô thì mắt nhìn ngơ ngác, hỏi chỉ mím môi bước đị Ðến phiên mình vào,bây giờ tôi mới hiểu tại sao, Cách mạng không tin tưởng bất cứ một ai, tất cả các nữ sinh viên chúng tôi vào trường được chiếu cố khám xét kỷ lưởng còn hơn mẹ chồng khám phòng cô dâu sau đêm tân hôn.Ðạo đức cách mạng muốn ghi lại hồ sơ xem chúng tôi có còn ngây thơ trong trắng hay đã thông thạo trường đờỉ
Tôi nhìn ra sân, màu cờ đỏ bay phất phới, lòng không biết buồn hay vuị Hệ thống loa phóng thanh mắc trên hai hàng phượng vỹ gọi các sinh viên ra sân trường.Bên cạnh những đoàn viên Ðoàn thanh niên cộng sản, còn có một vài anh hãy còn mặc áo xanh quân đội nhân dân , thành phần bộ đội phục viên, tôi nhìn xuống tay chân mình mà ngao ngán,cái ngữ tiểu tư sản áo lụa quần lảnh đen, guốc gỗ,tôi học đến bao giờ mới thấm nhuần tư tưởng, thoát ly gia đình, học đạo đức cách mạng,hăng say phục vụ,vất guốc, mang dép râu đội nón tai bèỏ
Hoc tập,văn nghệ,sinh hoạt doàn đội,kiểm thảo hàng tuần.công tác với quần chúng, tất cả như dòng cuồng lưu, cuốn tôi vào cơn lốc.Tôi vào lớp Văn Sử địa, học chung với một số bộ đội phục viên,và những đoàn viên kết nạp vào Ðoàn thanh niên cộng sản theo cách mạng vào chiến khu bỏ học nay trở về .Trên phương diện Hồng ( đánh giá qua học tập chánh trị ) thi được sự lảnh đạo của đồng chí Hải, đảng viên ( anh là bộ đội phục viên ) ,đồng chí Bi doàn viên Ðoàn thanh niên cộng sản, về phương diện chuyên thì tôi có trình độ đại học và có kinh nghiệm giảng dạy trước đâỵNhờ quá trình hoạt động thanh niên cũ, mỗi lần có công tác văn nghệ trong tỉnh hay mỗi kỳ lễ lộc,lớp chúng tôi luôn đi tiên phong, gặt hái và mang vinh dự về cho trường .
Trong chiến dịch thi đua công tác lao động , lớp Văn sử được chọn làm gương mẫu cho trường nên tất cả phải tranh thủ làm cho tốt mọi công tác được phân công .Lần nầy thì phải thực hiện một đường thuỷ lợi dẩn nước từ ruộng ra sông (?).Chúng tôi khăn gói lương thực dẩn nhau lên đến tận nơi,bố trí chổ tạm trú,vì ưu tiên nên được gởi vào một căn nhà ngói xưa, bên mái hiên nhà lót hai bộ ván gõ nối dài làm chỗ nghĩ trưa khi xưa ,thế là đã giải quyết được khâu ăn ở , đi công tác mà có nơi chốn như vậy nhất rồịSau đó đến thăm hỏi các cô bác chung quanh. Một số cụ già bảo chúng tôi " các cháu chỉ là học trò thôi, tuân lệnh thì làm, chứ bác đã ở đây gần hết đời người , những gì cần thiết đã làm xong từ lâu rồi "
Rạng ngày, ăn uống xong là bắt tay vào việc, cọc đã đóng bốn góc dây đã giăng, các anh thì dùng len xắn đất ,các cô một số khiêng đất đổ đi, một số thì xách nước từ sông vào đổ xuống cho đất mềm ,cả buổi sáng chỉ đào được chừng một thước,đất sét quá cứng và đang là mùa khô nên càng khó khăn hơn ,dự trù công tác là hai tuần mà với vận tốc nầy thì ít nhất hai tháng nữa chẳng biết có kết quả hay chưạ
Sau một tuần lễ lao động vật vã với đất sét vàng rồi đất sét xanh, chúng tôi dẩn đầu với sáu thước chiều dài, hai thước chiều ngang và một thước chiều sâu, nhưng ngày mai phải đương đầu với đất bùn.Toán Văn Sử của chúng tôi phần lớn các cô lớn lên trong thành phố, có vài anh may mắn sinh sống ở nông thôn , tuy nhiên chưa có anh nào có kinh nghiệm về đào mương xẻ rảnh, cũng chưa biết phải làm thế nào để đào đất bùn, các cụ già thấy chúng tôi loay quay cả ngày trong bùn mà chẳng đi đến đâu, cụ thương hại bảo rằng " các cháu cần len thùng mới có thể đào đất bùn" Ðó là một loại len hình ống, dài chừng ba tấc, cán bằng gỗ tròn dài gần thước, có công dụng xắn và giử đất bùn lại trong thành ống để có thể quăng lên cao và ra xa .Nhờ cụ giải thích, thế là chúng tôi phải gởi một số về quê mượn len thùng ,mất thêm một ngày nữạ Ròng rã nắng mưa , hai tuần công tác lao động tốt, vừa làm quen với bùn đất,vừa đủ cho đôi bàn tay chai ,chúng tôi khăn gói trở về trường cho kịp niên học, kết quả của công tác thuỷ lợi là hoàn thành được một hố không nước nằm chơ vơ giữa mãnh vườn … Trong báo cáo công tác chúng tôi được cán bộ đánh giá : đạt thành tích , hoàn tất công tác giao phó, nâng cao tinh thần lao động trong quần chúng, có trách nhiệm và biết khắc phục khó khăn...Toàn thể sinh viên hồ hởi phấn khởi tổ chức liên hoan.Thế là chúng tôi được các phân khoa bạn chúc mừng bằng những buổi tối liên hoan văn nghệ chè nước tưng bừng , được bồi dưỡng bằng nữa ký đường của hợp tác xã về nấu một nồi chè đậu xanh hã hê…
Trong thời gian chiến tranh, chương trình trung học của hai miền theo hai hệ thống khác nhau,miền Bắc vì nhu cầu nhân lực nên dùng hệ mười năm, miền Nam vẩn theo chương trình mười hai năm.Vì sự khác biệt nầy sinh viên trong khoa toán và khoa sinh học của miền Bắc không theo kịp miền Nam . Ngược lại phương diện chuyên môn , phương diện chính trị thì sinh viên trong Nam không the åtheo kịp sinh viên miền Bắc đã học tập từ khi còn tấm bé .Ðể san bằng sự khác biệt cuả hai miền, nhà nước dùng chiến dịch kết nghĩa, mang cán bộ miền Bắc vào để học tập trao đổi kinh nghiệm, nhưng thật ra là để huấn luyện đường lối chủ trương của Ðảng cho miền Nam.Nói cách khác là để Hồng hoá hay nhồi nhét tư tưởng vô sản vào thành phần tiểu tư sản của chúng tôị Trường Cao Ðẳng Sư Phạm lúc bấy giờ chỉ có hai khoa , khoa Toán lý và Văn sử.Giáo viên được đề cử từ miền Bắc vào hướng dẩn và giảng dạỵBên khoa văn sử , năm thứ nhì chương trình học có thầy Bạch vào từ Hà tỉnh.Thầy có hơn ba mươi tuổi Ðảng, con cái đã thành tài ,con trai được nhà nước cho đi du học bên Liên SộThầy phụ trách môn Sử và Chính trị kiêm nhiệm Bí thư chi bộ Ðảng của trường.Tôi là thành phần tiểu tư sản, Bố là công chức kiêm thương gia ,Ôâng là thành phần hương chức hội tề kiêm địa chủ,Chú là binh quyền cũ kiêm giặc lái , dù đả khai lý lịch thoát ly ,không liên hệ gia đình,giấu đi hết những liên hệ với gia đình thân tộc ,nhưng vẩn không giấu được phong cách cùng tư tưởng. Không hiểu vì nguyên nhân nào, tôi thường được sự chú ý của thầỵNăm thứ hai của chương trình học, thành tích sinh hoạt, học tập của tôi đã được báo cáo đầy đủ,chưa kể những bản lý lịch tự khaịTrong các buổi họp học tập chánh trị, tôi thường được theo dõi sinh hoạt thật cặn kẻ, được Thầy đề cử đi thanh niên xung phong, làm đối tượng Ðoàn… Cùng lúc với chiến dịch dạy cho Kampuchia bài học, triệu tập hội nghị toàn quốc của Ðảng ta , cả trường tổ chức học tập , liên hoan chào mừng , đồng tâm nhất trí công tác hưởng ứng lòi kêu gọi đóng góp tích cực của Ðảng và kế hoạch năm năm xây dựng đất nước…,( bên cạnh những giáo điều tôi học thêm những dối gian , phục vụ cho đường lối chỉ thị của Ðảng đưa ra , bằng cách : tất cả phải viết đơn tình nguyện đi Thanh niên xung phong,cho đúng với khẩu hiệu -Ðâu cần thanh niên có.đâu khó có thanh niên…) Ðó là điều lo sợ hãi hùng của Mẹ tôi, sợ tôi bị đưa đi công tác thuỷ lợi, đưa đi nông trường tập thể nên Mẹ xin ông Nội và Ba cho tôi trở lại đại học .Cuối cùng thì tôi cũng phải đi lao động, theo chân cách mạng , học lý thuyết Cộng sản, học thơ ca tụng Bác, làm thơ theo đường lối khuôn mẫu đại thi hào Tố Hữu, đọc "Thép đã tôi thế đấy", hát như két trong các buổi văn nghệ họp hành , nào là " Ðảng đã cho tôi mùa xuân…", "Như có Bác Hồ trong ngày vui…"
Năm cuối cùng của chương trình học, Thầy Bạch có sáng kiến tổ chức cho chúng tôi đi tham quan bờ biển Việt Nam và cố đô Huế trước khi về nhận nhiệm sở.Tình hình kinh tế trong nước đang vào thời kỳ khó khăn, những gì bán được đã bán từ lâu, gạo thóc của miền Nam đã được nhà nước thu mua cẩn thận , số còn lại không vận chuyển đi các nơi được, nhà nước quản lý chặt chẻ mọi cơ sở giao thông.Miền Trung là nơi vốn dĩ đã khó khăn ,thực phẩm khan hiếm, gạo lúc bấy giờ là xa xí phẩm, khoai sắn là thức ăn hàng ngàỵ Chúng tôi có lệnh đi công tác tham quan, có sự lảnh đạo của chi bộ Ðảng nên được phép mang theo lương thảo, khẩu phần theo chế độ bồi dưỡng cho hai tuần là mười lăm ký gạo, cà phê, sữa đặc, đường , bột ngọt… Lúc chuẩn bị lương thảo, chúng tôi được mật khẩu mang thêm gạo, Huế hiện đang khan hiếm ,càng gần Tết giá gạo càng tăng , như vậy thì số gạo dư sẽ thu hoạch thắng lợi chi thu cho cả cuộc hành trình .Trước lúc khởi hành,Thầy Bạch có đến điều đình với tôi, nhờ tôi giới thiệu dùm phương tiện di chuyển cho hành trình ,thì ra cái liên hệ gia đình tư sản của tôi cũng còn dùng được lắm.Cô tôi trước đây là hảng xe đò chạy đường Long Xuyên - Sài Gòn, nhờ Quốc doanh ,Cô còn quản lý được chiếc xe đò chở hành khách do nhà nước trưng dụng , xe hãy còn tương đối tốt, trọng tải nặng, tài xế giỏi mới có thể băng đường dài vượt Hải Vân làm một chuyến đi buôn gạo thành công .
Tôi và các bạn trong Khoa Văn Sử được giao cho phần ẩm thực của đoàn tham quan, tội nghiệp mấy cô sinh viên trẻ trong đoàn, sau một năm dạy dỗ của cách mạng ít nhất thì cơm cũng không còn nữa sống nữa khê, tôi vì học ngoại trú nên không tham dự vào các sinh hoạt tập thể của trường, đã nhiều lần Thầy Bạch khuyến khích tôi nên vào nội trú để học hỏi, sinh hoạt với các đồng chí, tôi khéo léo từ chối,viện lẽ còn bà Cô già phải chăm sóc ( chưa ý thức thoát ly ) Nhưng thật ra sinh hoạt tập thể trong trường dưới sự lảnh đạo của Thầy ,và cặp mắt cú vọ, ghen ghét của các đồng chí Ðoàn viên đã đủ cho con người tiểu tư sản hủ hoá của tôi sợ hãi …
Tôi không biết nên buồn hay vui, con đường làm thầy ,giấc mộâng thiếu thời cũa tôi chỉ gặp toàn khó khăn ray rức, những bài học lịch sử theo đường lối Mát Xít, những cái nhìn , nhận định theo chỉ đạo của Ðảng làm tôi bâng khuâng, đả phá chế độ quân chủ phong kiến thời xưa, chế độ cộng hoà thối nát sau nầy…ít ra trong chế độ cộng hoà, dù trong hoàn cảnh chiến tranh,tôi cũng thở được chút không khí tự do, vẩn có một cuộc sống bình lặng và ước mơ thông thường.Ðãng dạy cho tôi cuộc sống hai mặt,nói và làm không có nghĩa cùng nhau,và nhất là sữa sai ,sai sữa…Tôi được sự dạy dỗ,giáo điều từ một đảng viên thuần thành có ba chục tuổi Ðảng, tuổi suýt soát Bố tôi,ngôn ngử mờ ám hơn một chàng thanh niên cùng tuổịCặp mắt liếc trong trong lớp học, cái nhìn hàm ý trong giờ sinh hoạt tập thể làm tôi rờn rợn, những tối Thầy bảo tôi đến trường họp hành tôi viện đầy lý lẻ từ chối, những ngày Thầy đến thăm tôi phải hối lộ cho người nhà bảo Cô gọi ra phố có công việc,những lần liên hoan tôi tránh những cử chỉ thân mật,cái xiết tay không cần thiết, tôi trốn như con thú mắc bẩy chờ đợịKhông dám vào trường một mình,đi dâu cũng có mấy đứa em quanh quẩn,lúc nào chị cũng bận bịu, sau giờ học còn phải phụ giúp Cô tôi trông coi công việc hàng ngày, bận công tác văn nghệ ,bận tập ca múa cho các em ….Bạn bè trong khoa thường thắc mắc chị có nhiệt tình, nhiều thành tích tại sao không vào Ðoàn thanh niên Cộng sản ?Nhất là có Thầy giới thiệu thì chắc chắn được kết nạp rồịTôi chỉ cười lặng lẽ.
Ba mươi năm làm Ðảng viên Cộng sản Thầy còn giữ lại mấy chiếc vòng ngọc thạch, mấy món nữ trang …thế ra tuần lễ vàng kháng chiến và vô sản hóa chưa thay đổi được căn bản con ngườị Ba mươi năm Cộng sản Thầy dùng đòn phép để tiến thân , lợi dụng tuổi trẻ sinh lợi cá nhân , không từ chối một hành động nào, tôi chỉ là con cờ trên bàn, viên gạch lót đường cho những mưu mô bất chánh, sẳn sàng hành động vì ham muốn riêng tư , bất chấp nhiệt thành phục vụ và xây dựng đất nước…
Tôi là thế hệ " Trăm năm trồng người " Tôi đi học để chuẩn bị dạy lại cho thế hệ tương lai, tôi dạy gì đâỷ Dạy con em tôi trò lọc lừa bội phản , khôn sống móng chết, tô điễm thần thánh hoá những con người đầy mặt trái , giáo diều vô nhân…cái căn bản tình thương gia đình không có thì lấy đâu nền tảng cho mai saủ Bài học làm thầy cay đắng quá,tôi là con thú mang vết thương chạy đến đường cùng …
Ðã lâu lắm tôi không còn gặp lại con bé. Trước, thỉnh thoảng có gặp thoáng cái, rồi mạnh đường ai nấy đi. Chẳng thắc mắc hỏi han nhau ở đâu, làm gì, đời sống ra saọ Xem như cái gì cũng tình cờ như trăm nghìn mối tình cờ khác. Vậy mà bỗng dưng chiều nay, không hẹn, lại gặp. Câu đầu con bé nói với tôi là một câu ngầm trách móc " chà dạo này chú ăn no ngủ kỹ, nên có tình tránh mặt cháu đi. Cháu biết mà đàn ông các chú chẳng mấy người chung thuỷ " Tôi nghe cái giọng ấm ớ của con bé chỉ chực tát cho nó vài cái để nhắc nhở nó nói năng dè dặt, song nghĩ lại, tôi với nó chẳng có tí dây mơ rễ má gì, thì giận nó làm gì cho mệt. Thấy tôi im im, nó lui ra phía sau một quãng, xăm xoi nhìn tôi từ đầu đến chân rồi phán " chú ốm đi nhiều đó nhẹ Chắc là thức khuya, hút thuốc, uống rượu nhiều nên mất sức. Và chưa chừng cả..." Nó không nói, nhưng tôi biết nó muốn ám chỉ gì. Tôi dằn mặt nó " này đừng có ăn nói hàm hồ, đoán xằng đoán bậỵ Gầy thì bảo là gầy, chứ có bịnh gì đâu mà rủa ốm. Người gầy là tại tạng, chứ có phải tại thế này, tại thế khác sinh ra đâu ".
Con bé cười lên rinh rích. " Thôi đi chú ơi, chú giả ngộ hoàị Hồi ba cháu mê gái, ổng cũng gầy rà, gầy rạc. Má cháu hồi đó mà không kịp lôi kéo ổng ra khỏi đam mê thì chắc ổng cũng hui nhị tì sớm rồi. "
Tôi lại thêm phát bực. Tại sao con bé cứ suy bụng ta ra bụng người như vậỵ Tía nó là tía nó, còn tôi là tôi, làm sao lại có thể là cùng một giọt nước giống như nhaụ Nhưng tôi không nói cái ý đó rạ Và tôi cũng lại xăm xoi nhìn nó, suốt từ tóc đến móng chân, rồi thở dài não nuột. Nó tròn xoe hai con mắt như hòn bi ve, chờ đợi một câu nói của tôị Tôi vờ như không thấỵ Tôi nghĩ bụng cho bõ ghét. Rồi làm ra cái điều rất quan trọng, tôi đưa tay vê vê mấy sợi râu dưới cằm. Tôi chỉ vê tưởng tượng thôi, chứ làm gì có râu mà rờ. Con bé như chưng hửng " gặp chú lần nào cũng nhức đầu, nhức óc. Người gì đâu mà kín bưng, kín bít như hòn đá ngây ngô ". Tôi thú vị vì làm cho con bé tức, trả được mối thù nó vơ đũa cả nắm lên án tôi.
Cả hai cứ thế im lặng. Rồi người thua trước là con bé. Nó quay sang một đề tài khác. Nó hỏi tôi " mấy hôm nay chú có thấy trời đất thấp xuống không. Tháng 10 rôi đó chú. Tự dưng nhìn trời mà thấy nhớ vô cùng. Chú cứ nghĩ bây giờ ở bên nhà là mùa mưa gió, bão tía lia gây vạ khắp nơi. Không còn đâu mùa Thu dìu dịu ngày xưa nữạ Má cháu nói mùa Thu gợi thương, gợi nhớ vô vàn. Những sợi tơ mong manh la đà trong rặng liễụ Gió Thu bâng khuâng ngắt nhẹ chiếc lá vàng. Có con thuyền thả nhè nhẹ trên sông, mang ánh trăng mờ len bóng lá. "
Tôi chặn lời nó " thôi mày đừng nhắc làm gì. Ðâu phải chỉ riêng năm nay mùa Thu mới mất đi ý nghĩạ Mà chúng ta đã mất đi mùa Thu từ ngày bỏ xứ ra đi. Ở đây, mùa Thu đi đến đâu cũng thấy toàn lá vàng, lá đỏ rơi rụng. Ðêm thấy nới dài thêm và ngày thấy ngắn đị Vậy mà giấc mơ hồi hương vẫn còn mờ mờ trong trí tưởng. Cái gì mày cũng nói má cháu nói thế này, má cháu nói thế khác, mà nào chỉ riêng đâu má cháu nói, cháu ơi. "
Tôi nghĩ tới những đêm sầu rã ruột. Chợt nghe tiếng con chim đêm lẻ loi, ai oán gọi buồn. Tôi lăn mình trăn trở bóng đêm. Nghe tiếng nấc đoạn trường thâm tím. Tôi đăm đăm nhìn vào mặt con bé. Tự hỏi rằng liệu đến bao giờ thì con bé dửng dưng hết nhắc đến quê.
Một năm, hai năm, nhiều năm, thời gian liệu có xoá nhoà vết tích. Ðã có bao người mạnh mẽ nói ra rồi vội nuốt lờị Tôi nhớ lại ngày còn ở quê nghe lời của ai đó mà lệ trào khoé mắt " Có người đã hỏi tôi liệu có khi nào về. Tôi đã trả lời về chứ sao không về, nhưng chỉ về khi nào quê hương thực sự có tự do, no ấm ". Thế mà mới chỉ mấy năm sau tôi nghe tin người ấy đã ve,à dù quê hương vẫn còn lắm khổ đau. Thì ra từ lời nói đến việc làm thường cách nhau nghìn dặm. Ðành rằng mỗi người có một hoàn cảnh, chúng ta tự do trong lựa chọn của mình. Song ai bắt nói chi những lời khẳng định để rồi không giữ được lòng mà tự thất hứa với châu thân. Tôi nghĩ người đó có lúc nào tự thấy thương cho mình chăng nhỉ.
Con bé thấy tôi đăm chiêu trong ý nghĩ của mình, nó mở to mắt nhìn tôi không chớp. Tôi nói cho nó an tâm " chú không trách gì cháụ Chỉ trách người thương nữ chóng vui nên quên mất lời thề. Bến Tầm Dương canh khuya đưa khách, giọt sương thu lau lách đìu hiụ Thì thương nữ bất tri vong quốc hận, cũng là chuyện thường tình như dòng nước cứ trôi."
Con bé nói với tôi " gặp chú lần nào cũng đau đầu, mệt óc. Chú nói gì lộn xộn thấy mồ. Má cháu nói người nói úp mở là người không đi con đường ngay, lối thẳng. Hay là chú già rồi nên đầu óc bắt đầu điếc câm ". Tôi ngửa mặt cười rũ. Ðúng, tôi già rồi nên nghĩ bậy, nghĩ xiên. Âu nhân con bé nhắc về mùa Thu của tháng 10 đang chớm thì tôi cũng thấy lòng ngùi ngùi mà nói cho vuị Còn chuyện bể dâu lúc nào mà ngớt ngớt. Trời hết nắng lại mưa, tháng Giêng qua tháng Mười tớị Tóc điểm sương nặng ướp mùi đờị Thân lỏng khỏng nặng oằn trách móc.
Chỉ có vậy mà con bé giận. Nó lầm lũi bỏ đi không một lời chàọ Tôi xót xa không giữ lại được nó. Khi nó đi rồi, tôi mới thấy vô duyên. Chiếc ghế đá chỉ mình tôi ngồi lạị Trời trên cao càng thấp xuống dần. Rồi chợt cơn mưa đến. Giọt mưa như giọt đàn lảnh lót trong khuya. Tôi nghe tiếng lách tách của những tế bào trong tôi bắt đầu vụn vỡ. Lại một lần tôi vẫn chưa hỏi được con bé ở đâu, làm gì, sống ra saọ Ðể bắt đầu từ giây phút này lại chờ, lại đợị Thấm thía với câu hát của Văn Cao " lá vàng rơi đã bao lần. Ôi mùa Thu chết rơi theo lá vàng... "
Kỷ niệm 50 năm thành lập trường cũng là lúc tôi bước vào tuổi 50. Bao nhiêu sự kiện dồn dập tới tấp trong đời thường.... Bao nhiêu biến cố lịch sử dân tộc : 1954 với Ðiện Biên Phủ và đất nước lần thứ hai phân cách chia đôi qua tiếng sáo não lòng bên bờ Hồ Lémann Genève, Thụy Sĩ. Mùa hè 1962, Marilyn Monroe đột nhiên qua đời tiếp đến biến cố đảo chánh 1963 chấm dứt gia đình trị và bao nhiêu biến cố dồn dập ....Rồi Tổng thống Kennedy bị ám sát. Con người có những lý tưởng cao đẹp bảo vệ Thế giới Tự Do đã chết bên trong lòng xã hội bạo động Mỹ..... Tôi bước vào ngôi trường trung học nổi tiếng nhất Miền Trung ngay sau đảo chánh Ông Ngô Ðình Diệm sau năm năm theo học tại trường tiểu học Ðào Duy Từ, nhà chính trị và hoạt động văn hoá tài hoa văn võ song toàn..nhưng với đầu óc phóng khoáng đã giã từ Thăng Long đi về Miền Nam như hơn nửa triệu dân di cư Miền Bắc khi chính phủ Ông Hồ Chí Minh về Hà Nộị.... Trường tiểu học Ðào Duy Từ nằm trên con đường Trần Cao Vân, nhà chí sĩ yêu nước đã bị thực dân Pháp xử tử. Những con đường đi qua từ thuở ấu thơ đến trưởng thành như Trần cao Vân, Quang Trung, Duy Tân, Lê Lợi ; cộng thêm các bài học Việt sử nhà trường và đặc biệt hơn hết Quảng Nam Ðà Nẵng những vùng sôi động nóng bỏng có tinh thần yêu nước đấu tranh cao độ đã cho tôi cái nhìn về hiện tình đất nước.... Cuộc chiến tranh ý thức hệ và huynh đệ tương tàn đang tàn phá đất nước này đến cực độ. Tôi bước vào Phan Châu Trinh cũng là thời buổi người Mỹ bắt đầu đổ bộ vào Việt Nam.... và Ðà Nẵng là trạm tiền phương Thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ ở bờ biển Mỹ Khê.. tôi còn nhớ rõ theo phái đoàn trường đi tiếp đón đội quân chính thức đầu tiên đặt chân trên bờ biển Mỹ Khê, Ðà Nẵng....Những vòng hoa các bạn nữ sinh của tôi trên cổ những người lính Thủy quân lục chiến Mỹ.....Lịch sử như thể lại xảy ra như quân Pháp và Y pha nho đánh phá cảng Ðà Nẵng viện cớ chính sách bế môn tỏa cảng của triều đình nhà Nguyễn .. Rồi biến cố miền Trung với Thanh Bồ Ðức Lợi ở Ðà Nẵng .. Rồi biến cố Mậu Thân .....Rồi Ted Kennedy bị ám sát khi ra tranh cử tổng thống..... Rồi Martin Luther King.... Rồi các vụ tàn sát tại Mỹ Lai và thảm sát tập thể Mậu Thân Huế ..... Bên này và bên kia đã tàn sát dân lành vô tộị....rồi đổ đaafu đơn giản hai chữ " chiến tranh "........ "Một giải khăn sô cho Huế " và một niềm tang đau cho " Mỹ " Laị....Nhà Sử học và phóng viên chiến trường nổi tiếng Bernard Fall đã ngã gục (như tên họ Anh .... " Fall ") tại Lệ " Mỹ "....Tất cả đều mang ý nghĩa của ngành số học về định mệnh đất nước và con người như 11 tháng 9 để chỉ hai tháp sinh đôi như con số 11 ảo giác hay ảo tưởng hai tháp sinh đôi đó hiện trên chân trời Nữu Ước .....
Ðà Nẵng đứng ở tuyến đầu của sự lựa chọn theo đại số học Boole, " 1 " khẳng định " yes " vâng hay " 0 " phủ định " no ".... không có sự lựa chọn lưng chừng hay nửa chừng xuân lơ lửng ở trạng thái thứ bạ...hội nhập hay bế quan tỏa cảng.....nhưng cũng cần cả một chính sách và chiến lược viễn kiến trực giác về Tương lai hòa nhuyễn lòng thương yêu dân tộc..... Ðà Nẵng đã sẵn có và bị lãng quên....Chí sĩ Phan Châu Trinh với tầm nhìn xuyên thời gian là đứa con thân yêu của Ðà Nẵng. Tư tưởng nhân bản, nhân quyền và bất bạo động của Người đã bắt nhịp với dòng tư tưởng của thế giới không phải nói là đi song song hay song hành với Vĩ nhân Gandhi..Lịch sử chứng minh điều ấỵ...những năm cụ Phan Châu Trinh đang bôn ba ở Paris diễn thuyết về chủ nghĩa Tam Dân : dân quyền, dân sinh và dân chủ và về bất bạo động thì nhà luật sư trẻ Gandhi cũng đang bước vào cuộc đấu tranh cho cộng đồng da mầu ở Nam Phị...Nhưng cha ông chúng ta chưa trân trọng cho lắm tấm lòng yêu nước đặt đúng vào bối cảnh của thế giới nhìn xa thấy rộng : hợp tác liên hiệp ngay với kẻ thực dân để phát triển nhân lực, hiện đại hóa Ðất nước chờ cơ hội tốt nhất để tách rời khỏi quỹ đạo Pháp....tiết kiệm được hằng triệu sinh mệnh con dân.... Rất tiếc chúng ta đã không chọn con đường tối ưu tiết kiệm xương máu ấy !!! ........
Với Thầy Trần Tấn tôi học được lòng thương yêu học trò và lương tâm nghề nghiệp cùng tính lương thiện trí thức. Tôi còn nhớ rõ như hôm qua kiên nhẫn trìu mến bao dung tìm mọi cách giảng giải những điểm văn phạm hay ngữ pháp tế nhị trong ngôn ngữ Pháp đặc biệt không có trong tiếng Việt hay tiếng Anh vì tiếng Pháp là ngoại ngữ phụ....
Thầy có tật cận thị rất nặng như tôi nên tôi rất hiểu và tự nhiên kính mến và cảm mến Thầy từ giờ học đầu tiên.. Tôi còn nhớ rõ giờ học cuối năm chỉ còn ba học sinh trong giờ Pháp văn, Thầy buồn đến khóc. Ai ngờ định mệnh đã chọn nước Pháp là nơi định cư sau này trong quãng đời khá dài của kiếp lưu vong. Nhân dịp Hội nghi Khối Pháp ngữ lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội, tôi có viết một quyển từ điển Viễn thông Pháp -Việt - Anh và trong tâm tưởng tôi luôn nghĩ đến đề tặng Thầy và Cha tôi là hai người đầu tiên mớm chữ Pháp cho tôi. Việt Nam là nước thành viên đông dân nhất trong cộng đồng nói tiếng Pháp gồm 52 quốc gia như Khối Thịnh vượng Chung do Anh quốc dẫn đầu. Ngôn ngữ và văn minh Pháp đã đóng vai trò quan trọng trong mọi lãnh vực văn chương, khoa học kỹ thuật, phim ảnh thời trang....và đặc biệt trong hoạt động nhân đạo.
Trước tiến trình toàn cầu hóa ngay tiếng Pháp cũng bị đe dọa. Tôi còn nhớ rõ năm 1998, trong một hội nghị tổ chức tại Tổng hành dinh UNESCO, Paris đến đầu thế kỷ 21 .... trong số 6.000 ngôn ngữ và thổ ngữ thống kê được trên tàn Trái đất đầu thế kỷ 20 - gần một nửa 6.000 thứ tiếng này đã biến mất ! Chính vì vậy những năm sau này tôi tập trung trau dồi và biên soạn từ điển để mong góp một phần nhỏ vào việc phát triển tiếng Việt trong các lãnh vực khoa học kỹ thuật mới đặc biệt là công nghệ thông tin .... lãnh vực tôi hành nghề
Tình yêu tiếng Pháp có được qua Thầy Trần Tấn với lòng thương yêu học trò và cha tôi sau những ngày lênh đênh biển cả trở về thăm gia đình là đầu tư vào việc giảng dạy tiếng Pháp cho tôi.
Tổng thống Pháp Carnot, xuất thân từ trường Bách Khoa .... nơi sản xuất bao nhiêu nhân tài và tinh hoa Pháp trong mọi lãnh vực văn chương, khoa học & kỹ thuật, đã có lòng biết ơn thầy cũ dạy ở bậc tiểu học.... Dù công du bận rộn, Carnot vẫn ghé thăm thầy cũ để tỏ lòng biết ơn.... Rất tiếc những con người có tấm lòng với đời, biết ơn như thế lại bị ám sát như Thánh Gandhi, như Lincohn, như Luther King, Kennedỵ...Tôi chợt nhớ đến Hiệu trưởng Trần Vinh Anh của trường Phan Châu Trinh bị sát hạị....Hình ảnh Thầy và cặp kính đen tôi vẫn còn nhớ rõ.....
Tôi vẫn còn nhớ rõ những bài học tiếng Pháp của Thầy trong sách của tác giả Mauger ..những nhà ga St. Lazare, Khải Hoàn Môn, Quảng trường Concorde ..nay thật gần gũi nhưng hai Người đã khai mở cho tôi ngôn ngữ Pháp là Cha tôi và Thầy Tấn giờ đây thật xa xôi, nhưng đó chính là hai người ghi những dấu ấn mạnh nhất về tình cảm và sự chọn lựa trước cuộc đời và trong bối cảnh lịch sử đầy rẫy những phức cảnh và phức tạp của Ðất Nước chúng tạ...
Ba mươi lăm năm nhớ về Thầy với những dòng thơ sau mong gọi là tình Thầy trò ở hai bên thế giới :
Thưa Thầy kỷ niệm trường xưa
Rằng em rất nhớ những giờ Pháp văn
Áng văn Le Cid in hằn
Nhớ Thầy trích đọc thơ văn thi hào
* * *
Tình Thầy qúi mến thương trao
Ân sâu bóng chữ em nào dám quên
Nhớ Thầy cõi Phật miếu đền
Lòng em khấn nguyện bật lên thơ này
Làm sao quên được những kỷ niệm suốt bảy năm đi trên con đường từ nhà tôi đến trường : ngang qua trường tiểu học Ðào Duy Từ..tôi nhớ Thầy Vân, dạy tôi từ lớp năm bắt đầu ê a bài học đầu đời.. thầy Tôn Thất Chơn Tu, cũng là nhà thơ Chu Tân mà sau này gặp lại ở Phan Châu Trinh; ngang qua trường Bồ Ðề, ngang qua biệt thự của những giáo sư Pháp dạy trường Lycée Pascal, ngang qua nhà Thầy Bùi Tấn.... ; ngang qua trường Phan Thanh Giản trên con đường Lê Lợị... mà tình cờ đâu đó đã vào tuổi này mới đây tôi vẫn còn bồng bột viết vớ vẩn hai dòng thơ mượn dòng siêu xa lộ thông tin gởi về đâu đó của Hương Giang :
Cẩm Lai nhẹ bước tiên hài
Con đường Lê Lợi phôi phai phượng hồng.....
Có lẽ tác phẩm " Thung Lũng Tình Yêu " của một nữ văn sĩ Lệ Hằng nguyên học sinh PCT.. không phải Ðà Lạt mà chính là Phố Biển Ðà Nẵng và mái trường cũ đã in lại bao kỷ niệm không bao giờ phai nhạt.... về những người đẹp năm xưa bên trong hai mái trường " láng giềng " đó :
Bích Quân một phiến hồng quần
Lâm An trang trọng phù vân má đào
Hoàng Hồng vút cánh hồng mao
Thái Thu vũ điệu mây chào trường giang
Thùy Trâm khuôn mặt mơ màng
Thùy Nhung dáng hạc trùng tang trùng phùng
Lâm Vui sắc sảo ngũ cung
Thu Hà mắt biếc ngàn trùng biệt ly
Thúy Oanh hoài cảm xuân thì
Ỷ Vân trùng điệp sử thi hồng kỳ
Mai Liên một đóa trà mi
Lựu huyền hương phấn trường kỳ trao hương
Thu Liên thân mảnh miên trường
Cành hoa Thanh Thảo vương vương vọng thầm
Bên dàn Xuân Lý từ tâm
Diệu Hồng bỗng tiếng chuông trầm hư không
Hồ Hồng điểm sắc cầu vồng
Giáo đường Phước Khánh mây trông nhạn về
Vai gầy Thạch Trúc cơn mê
Tóc mây Kiều Phúc nguyện thề nước non
Tình trường Phước Hạnh lòng son
Chân tình Kim Phước có còn như xưa ?
Hoàng Dung một thoáng âm thừa
Giọng buồn như giọt mưa thu Linh Hà
Dung xinh rất mực Giáo Cơ
Búp bê Hồng Hạnh bây giờ nơi đâu ?
Ngậm ngùi tiếng hát trao nhau
Con thuyền không bến bên cầu Sông Ngân
Chủ nhật buồn giọng ân cần
Lời thuyền viễn xứ buồn thân quê người
Ngàn trùng xa cách chơi vơi
Ngày xưa thân ái hỡi người năm xưa
Cố nhân tình vọng giao thừa
Cố nhân Hồng Ðức tiếng mưa ân hoài
Cố nhân khoảnh khắc thiên thai
Hoài hương một thoáng then cài .. .. hoài nhân
(Hoài Cố Nhân)
Tôi vẫn nhớ người con gái hay đúng hơn ái nữ của Thầy Bùi Tấn được đặt tên rất " toán "....yểu điệu đâu đó bước vào sân trường tắt ngang qua sân quần vợt....mang theo một khoảng không gian vời vợị....Tôi vẫn nhớ cũng một người con gái khác của Thầy viết trả lời cho tôi một lá thư dài hướng dẫn thủ tục nhập học và xin học bỗng theo ngành Quan hệ Quốc tế ở Ðại học Wisconsin..vào mùa Giáng Sinh năm 1970.... Tôi vẫn nhớ rõ thân hình rất thể thaọ...kiều diễm ngồi trên bức tường ngôi chùa sau sân bóng rổ và sau nhà Thầy Vi dạy vận vật sau nàỵ... Chiến tranh tưởng chừng như đẩy lùi về xa xôi.. Cho dù ngôi Chùa này là một trong những điểm nóng trong tháng ngày tranh đấu Phật giáo và biến động Miền Trung.. Oanh tạc cơ đã thả bom và bắn phá ngôi chùa nàỵ... cạnh nhà Thầy Tạ Quốc Bảọ...Nhưng một " mùi hương sâu xa và kín đáo " vẫn đâu đây tưởng chừng như " thúy hương " muôn thuở, thoáng hương xưa vẫn mãi mãi còn đây dù đã gần 35 năm.. . con số của đam mê tha thiết thơ mộng không giống trong trí tưởng khác ....
Thầy Trần Tấn kết hợp nhuần nhuyễn Ðông Tâỵ...Hán học & Tây học.. ăn mặc âu phục và quốc phục.. Với Thầy chúng tôi học được ngay cả cái chính xác của việc trình bày dấu bằng của hai vế phương trình sao cho dễ đọc....khiến cho tôi nhận thức về tinh thần PCT cựu học & tân học phải song hành với nhau truyền thống tốt & hội nhập phương pháp khoa học & kỹ thuật quản lý Tây phương .... Thầy không còn nữa ....nhưng bóng dáng, tính nghiêm nghị và chuẩn mực vẫn còn đây trong tôi và trong bao bạn học đồng hương Ðànẵng mà Thầy như muốn lưu lạị... hay những quyển sách giáo khoa Toán do chính Thầy biên soạn.....
Bên Toán học bên Hán văn
Ung dung quán triệt hai lằn văn minh
In trăng Lý Bạch gieo mình
* * *
Tích phân thừa số ....Dương Nguyên.... lũy thừa
An bình Thầy nghỉ ngàn xưa
Nước non ngàn dặm âm vừa ....Thúy Hương....
Về Thầy Toán Trần Ðại Tăng, tôi và cả ông anh tôi học với Thầy ở trường Bồ Ðề.....hai anh em tôi thường nhắc đến Thầy với lòng trân trọng và thương mến.... những bài thơ cảm tác và hồi âm sau đây nói lên tâm trạng ấy ....
Hồn toán Thầy mang trong khối óc
Hồn thơ Cô ở trong trái tim
Chân truyền trao hết bao đời học
Sinh, em nhớ Thầy theo cánh chim
* * *
Bóng Thầy khẽ gọi tiếng quê hưng
Dáng Thầy đứng thẳng đường trung trực
Bao dung thân ái vòng yêu thương
Euler chín điểm nối muôn đường
Lòng Thầy chắp được bao khác biệt
Phân hóa đàn em trong bốn phương
* * *
Tình Thầy rộng lượng như tình Mẹ
Thơ trải hồn thơ sao thiết tha
Nối vòng tay gọi em lắng nghe
Mái trường Hồn Nước, Người ru nhẹ
Hy Mã trời xanh nhìn phương xa
Nỗi lòng thương nước thành viễn kiến
Gia tài di sản trao chúng ta
* * *
Tiễn Thầy nỗi nhớ ngày hưu ấy
Hoa phượng giùm ta thân kính trao
Năm học ngày xưa bao kỷ niệm
Phương pháp Thầy trao làm móng xây.. ..
Ði vào kinh tế nền tri thức .. ..
Xin cám ơn Thầy sao lệ rơi...
Bốn mươi năm ấy, bao em nhớ ?
Băng não quê người, em có hay ?
* * *
Quê xưa bước tiến epsilon
Cấp số nhân, đây - ai đóng góp
Cấp số cộng, nhà - ai quên xây
Mai sau có ghé qua Trường cũ
Hồn thơ hồn toán chu-văn-an
Hồn thơ hồn toán hồn chí-sĩ
Trao hồn yêu nước hoan trinh ấy
Thành hồn thơ-toán bóng ai hay ?
(Ðường Tròn Hoan Trinh)
Hồi âm của người Thầy cũ :
Bỗng Dưng nhớ phố nhớ phường
Nhớ nhan sắc cũ nhớ trường lớp xưa
Em về nghiêng nón che mưa
Có tìm con nước ngày xưa dưới cầu ?
(Bỗng Dưng .... Trần Hoan Trinh )
Người đi đuổi mộng tìm hương..
Còn ta ngơ ngẩn sân trường cỏ xanh
Người đi bỏ đó xuân xanh
Mai về tóc trắng ta thành cố nhân
(Lời Thăm - Trần Hoan Trinh)
Tôi cả đời ưa ca hát... ca hát từ thủa còn là học sinh tiểu học vào những buổi tan trường phát phần thưởng... cái bài hát song ca với cô bạn tôi còn nhớ rõ tên : Nguyễn thị Như Phú trong bài ....Chàng là ai ?.... của Nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết....trên cái sân khấu mà vài năm sau cũng là nhà quàng của thằng bạn hàng xóm chết vì vụ nổ lựu đạn... nghĩ mà thật rùng rợn...và thật buồn... bao nhiêu bạn bè tôi đã ra đi trong khung cảnh chiến tranh tàn khốc nhất của Thế kỷ 20 mà Ðất nước và Ðànẵng gánh chịu... Tôi gia nhập du ca như một tình cờ ..buổi trình diễn của Nhạc sĩ Nguyễn Ðức Quang tại Hội Việt Mỹ, cộng thêm hai Thầy Tôn Thất Lan & Trần Ðình Quân hai con chim đầu đàn trong phong trào du ca Ðànẵng... Tôi vẫn nhớ khuôn mặt của Thầy & giọng nói âm hưởng đâu đó hoàng thành .. những buổi tập dượt du ca và cả văn nghệ cuối năm... Giây phút không bao giờ quên là lúc màn kéo lên và chúng tôi tha thiết hát khúc hợp xướng ....Hàn Giang Dậy Sóng.... gắn liền với hơi thở của thành phố sinh động với con Sông Hàn trữ tình đưa tâm hồn tôi ra biển rộng khao khát Tự do và Hiểu biết....Mấy chục bạn bè trong ban hợp xướng ấy giờ ở đâu, làm gì, thành cha, thành mẹ, thành bà, thành ông....xin mượn bài viết này chuyển lời âm thầm thăm hỏi....Ðoàn Du Ca PCT & Nữ Trung Học cũng là dịp may xúc tác cho tôi quen vài cô bạn du ca ...để rồi cô còn mời đến nhà chơi và bắt tôi hát tình ca của Phạm Duy cho bạn bè cùng nhau nghe nữa ... Với ....Chủ Nhật Buồn.... lời Việt của Người Viễn Xứ họ Phạm ấy chắc Thùy Nhung và cô nữ sinh viên văn khoa Sàigòn ban Triết chắc còn nhớ... Ðôi lần đi làm lạc qua tận Bắc Mỹ, trên cầu Hoàng Kim... tôi chợt bật khóc ...lời và âm hưởng tình tự sâu sắc đớn đau của ca khúc ....Chủ Nhật Buồn.... như mộng triệu tiên đoán những mối tình câm ...rồi một ngày nào đó tung bắn về mọi phương trời trên khắp hành tinh này.... Chúng ta gặp nhau tình cờ, ngẫu nhiên và xác xuất do những dòng nước đưa đẩy chúng ta lại gần nhau như đá sỏi...rồi chính những dòng nước đó cuốn mang trôi chúng ta xa nhau và xa nhau mãi mãi... mãi mãi...mãi mãi không một âm vang, tiếng dội, dư âm, tiếng vọng... Nhân duyên Ðànẵng và ngôi trường cũ Phan Châu Trinh là một điều huyền nhiệm, một định mệnh ...một cổng vào bắt buộc như Phước, như Nhung phải ghé ngang qua khi muốn vào San Francisco, vào Cali, vào Quận Cam...như muốn đến Huế bằng đường bộ phải qua Ðèo Hải Vân ....
Chính sáng kiến của hai Thầy Trần Ðình Quân & Tôn Thất Lan đã cho tôi và chúng tôi nhiều kỷ niệm ..và đó là nguyên nhân tôi cảm thấy suốt đời Quê Hương & Ðànẵng không còn trừu tượng .. mà là những điều sờ mó được, cảm nhận được, hít thở được trong môi sinh sống động đó.....Tôi không thể viết thêm được nữa ... những vần thơ sau đây may ra cứu vãn được sự bất lực của đoản văn về những kỷ niệm về Thầy Trần Ðình Quân....
Thùy dương nhẹ xuống Sông Hương
Rừng xưa đã khép miên trường du ca
Ánh thời gian bện chiều tà
Nhớ trường xưa cũ xướng ca thuở nào
* * *
Ðời người bến tạm hư hao
In Trường Tiền bóng mộng vào nguyên trinh
Nam Giao Bến Ngự Nam Bình
Huế thương Huế nhớ Thần kinh Huế chờ
* * *
Quê hương muôn thuở bến mơ
U sầu đất khách mịt mờ khói sông
Âm vang An Cựu vọng đồng
Nhớ Thầy ác bệnh buồn trông ( không ) kiếp người !
Về một ông Thầy cũ khác mà tôi khó quên được giờ học Anh văn đầu đời... có mái tóc chải vuốt đuôi vịt giống ông Cựu hoàng Bảo Ðại, vị Hoàng đế cuối cùng .... như trong phim The Last Emperor đã tuyên bố một câu bất hủ "Thà làm dân một nước độc lập còn hơn làm vua một nước nô lệ". Lời nói như những chùm hoa nắng tuy muộn màng ....là tia sáng cuối con đường hầm của triều đại Nguyễn không thích nghi với lịch sử thế giới...bế môn tỏa cảng, không chịu nghe lời khuyên bảo của các sĩ phu thức thời yêu nước như Nguyễn Trường Tộ, Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu ....Tôi nhớ Thầy Tôn Thất Lan với bài học Anh văn đầu đời Lesson One trong quyển Let....s Learn English....
Tên thật là Tôn Thất Lang
Ông Thầy đệ thất thuộc làng nghệ nhân
Núi Ngự Bình Mầu Thời Gian
* * *
Từ Khi Vào Ðời tình yêu chứa chan
Hoàng hôn trên Dòng Sông Quê Hương
Anh du em hát Mười Bài Tếu K
Trả Lại Mầu Nắng Cho Em
* * *
Lên đàn ca hát Từ Khi Vào Ðời
Ân tình ơi ! Mái Trường Yêu
Nhớ nhau Ghé Lại Bên Ðời gặp nhau
( chữ in mầu xanh lá cây là tên những tuyển tập nhạc của Thầy)
Hồi trung học tôi yêu tất cả các môn học .... nhưng tình cờ học với Thầy Kính.... tôi lại càng yêu môn Vật lý và Hóa học hơn.... Thật ra tôi đã yêu môn này từ hồi đệ ngũ và đệ tứ với Thầy Tòng....qua những hình ảnh Thầy vẽ rất đẹp, qua lời giảng ngắn gọn thỏ thẻ giọng Huế nhỏ nhẹ của Thầỵ...Riêng Thầy Kính với cách giảng dạy mới để học sinh năng động trong việc tìm tòi học tập.. Tôi còn nhớ rõ Thầy dành cho tôi thuyết trình trước ba đệ nhất về sự hình thành lý thuyết nguyên tử và lịch sử vật lý cận đạị..... Càng về sau này tôi lại ngả về một lãnh vực khác : thuật ngữ khoa học & kỹ thuật....Tôi bắt đầu viết từ điển khoa học kỹ thuật sau khi tiếp xúc với Giáo sư Hoàng Xuân Hãn vì nhiều lý do: trước tiên là tình yêu tiếng Việt, tiếng Việt giàu có thể diễn tả mọi khái niệm ngay cả trừu tượng nhất.. Nhà học thuật Phạm Quỳnh đã viết : ....Tiếng Việt còn, nước Việt còn.... Trong lần Hội nghị về Ngữ học tại UNESCO, Paris.. nhà ngôn ngữ học và biết giỏi đến 42 thứ tiếng Stephen Wurm đã nêu ra một hiện tượng đáng lo: hiện tại, cứ hai tuần, thế giới lại mất đi một ngôn ngữ - một tốc độ kinh khủng nhất trong lịch sử nhân loại, ngôn ngữ đã trở thành vật dễ bị tuyệt chủng nhất; các nhà ngữ học ước tính, sau 100 năm nữa chỉ còn chưa đến nửa trong số 6.000 ngôn ngữ của thế giới hiện nay là còn sử dụng được. Với đà vọng ngoại của giới trẻ trong nước trước tiến trình toàn cầu hóa .. khiến những người có trách nhiệm và ....còn lương tâm.... hết sức lo xa.. Hiện tượng nói tiếng Anh giọng Luân Ðôn, tiếng Mỹ giọng California hay tiếng Pháp giọng Paris hoặc tiếng Tàu giọng Thượng Hải làm giật mình thaỵ....Càng ngày tôi càng nhận thấy rõ khoa học nhân bản rất cần cho sự quân bình của việc phát triển bền vững lâu dài. Thế giới có cả hàng triệu những nhà nghiên cứu kỹ thuật quân sự đang tập trung chất xám để làm sao giết người hàng loạt thắng gấp đối phương cho dù chiến tranh lạnh vừa thật sự chấm dứt thì một loại hình chiến tranh khủng bố khác lại xuất hiện.....Cuộc chiến tranh ....cao cả.... nhất mà chúng ta vẫn để trống: đó là chiến tranh trường kỳ chống lại ....nghèo đói & bệnh tật.... - đó là căn bệnh kinh niên của mọi dạng hình chiến tranh .... Phát triển bền vững lâu dài đi đôi với dân chủ và tôn trọng quyền làm ngưòi là những nền móng cho một Việt Nam hạnh phúc lâu dàị...trong đấy mọi công dân chân chính có quyền phát biểu ý nghĩ riêng tư về Ðất nước mình, về tương lai bản thân và gia đình mình trong lòng Quê hương.....Tòan cầu hóa hay khoa học và kỹ thuật không có lương tâm chỉ là sự hủy hoại tâm hồn như Văn hào Rabelais Pháp đã viết....Sau đây là hai bài thơ dành cho hai thầy Nguyễn Văn Kính và Nguyễn Tòng:
Nhớ Thầy thí nghiệm năm xưa
Giờ hóa học ấy trôi vừa hôm qua
U-ra đồng vị thiên hà
Yêu nghề dạy trẻ lòng ta hết mình
En-zim bao giấc mơ sinh
Nam châm vĩnh cửu mộng hình nguyện mong
* * *
Vận tốc bay ở khoảng không
Ảnh tàu vũ trụ hạc hồng vút cao
Nơ-tron cộng hưởng giao thoa
* * *
Kính Thầy em vẫn như là ngày xưa
In hình trường cũ âm mưa
Nét son lượng tử cũng vừa sát na
Hoàng lâu Tỉnh Hội chuông sa
Truyện Kiều lần giở mặn mà nước non
Và
Nhớ Thầy vẽ đẹp làm sao
Giờ vật lý ấy mộng vào Curie
Ước mơ gieo hạt mỹ miều
Yêu người mới được người yêu trọn đời
Êm đềm giọng Huế nhẹ vơi
Nguồn ra-đi cháy ngầm ( rực ) trời lương tâm
* * *
Tiếng Thầy giảng dạy thâm trầm
Ô-xy dưỡng khí nóng hâm tâm hồn
Nước non trời cuối cố thôn
Gởi tình đệ tử vẫn còn như xưa
Có lẽ môn Việt sử hun đúc khá nhiều tình cảm tôị...cũng như mọi người Việt nam ..ông bạn láng giềng phương Bắc vẫn là cơn ác mộng ngàn năm, ám ảnh thường trực sâu sắc vào tận đáy sâu tiềm thức và vô thức....Cả mười hai năm học Việt sử từ lớp năm tiểu học Ðào Duy Từ đến trung học Phan Châu Trinh đã ghi lại những dấu ấn không phai mờ về những cuộc đấu tranh hào hùng bất khuất dành độc lập và giữ nước của Dân tộc ta .....Ðã là người Việt Nam bình thường còn lương tri và lương tâm không ai có thể phủ nhận được điều chân lý thiêng liêng ấy..
Ðặc biệt chúng ta đáng tự hào có may mắn trải qua bảy năm theo học dưới mái trường mang tên Phan Châu Trinh -Nhà Chí sĩ yêu nước có tầm nhìn vượt xa thời đại mình đang sống....Hoặc cố ý đến thăm hoặc tình cờ ngang qua Nhà ngục La Santé ở Paris.... lòng tôi se thắt lại nhớ ngày năm xưa Người bị giam nơi đâỵ... Cuộc lưu vong ở Thủ đô Ánh sáng này.. Người phải lo làm kiếm sống và phần lớn thời gian tập trung suy nghĩ và tìm ra phương thức giành lại độc lập cho nước nhà bằng con đường ít hao tổn xương máu nhân dân và đồng bào nhất.... Không những thế Người còn nghĩ ra con đường phát triển lâu dài của Ðất nước bằng con đường dân chủ, dân quyền và dân sinh....Với thực dân Pháp bằng con đường hợp tác để đẩy mạnh việc nâng cao dân trí .... Chính Chí sĩ Phan Châu Trinh đã nhìn thấy con đường bất bạo động đấu tranh giành độc lập khi ấy Thánh Gandhi đang hành nghề luật sư tại Nam Phi và Ngưòi nhìn thấy con đường trí tuệ và đào luyện mọi nhân tài của Ðất Tổ từ thuở ấỵ...mà ngày nay người ta đang lập đi lập lại bằng thuật ngữ ....kinh tế tri thức........ Tôi vẫn còn nhớ rõ như bây giờ lễ kỷ niệm húy nhật thứ 45 của Cụ Phan Châu Trinh năm cuối cùng của tôi dưới mái trường cũ .... ngày 24 tháng 3 năm 1971....Sau buổi lễ ấy chúng tôi đến thăm viếng gia đình Cụ Phan.. Tôi còn nhớ rõ Thầy Trần Gia Phụng đèo tôi trên chiếc xe Suzuki mầu đỏ của Thầỵ... Với thầy Phụng biết bao kỷ niệm trong giờ học, trong giờ sinh hoạt thể thao toàn trường....Làm sao tôi và bạn bè có thể quên được lòng nhiệt tình tuổi trẻ cuả ông thầy cùng thế hệ với chúng tôị...vì thầy hơn chúng tôi khoảng 10 tuổị... Có lẽ tình yêu Ðă Nẵng, yêu dòng Sông Hàn, yêu cô thầy, yêu những thành phố quê hương ..... mà chúng tôi có được một phần lớn kết tụ từ những giờ Việt Sử của Thầỵ.... Theo tôi trong đàn em học sinh cũ của Thầy có người bên này hay bên kia ..không bao giờ quên được nền tảng sâu lắng thầm lặng vĩnh cửu hơn 4.000 năm vượt xa và đi trên hết tất cả những ý thức hệ phi nhân phù phiếm.....Bây giờ Thầy cũng đã thành người lưu vong như tôi và chúng tôi.. bị ép buộc giã từ phấn trắng, bảng đen........bỏ trường mà đi ....đằng sau réo gọị........ .. Trong một thời gian ngắn ở hải ngoại, Thầy đã sáng tác khá nhiềụ... tôi hy vọng sẽ tiếp tục đọc những sáng tác mới trong đó Thầy đề cập thêm nhiều về Tương Laị... vì Quá khứ khá hào hùng nhưng cũng đầy nước mắt và tủi hận và oán cừu đằng đẳng..... Một dân tộc chất đầy thù hận là một dân tộc không có Tương laị....Cuộc phân hận trong lịch sử hiện đại đã thiêu đốt đi bao tài năng, bao hy vọng, bao niềm tin của cả hai Miền Tổ Quốc....Ðặc biệt là những tinh hoa có tình có lòng với đồng bào và đất tổ bị gạt ra ngoài .... định chế xã hộị...
Với Thầy Phụng, tôi có nhiều kỷ niệm.... những buổi chiều ghé thăm qua nhà Thầy, nghe nhà thơ Trần Gia ThoạI, cha Thầy đọc thơ ngụ ngôn của La Fontainẹ... Những năm gần đây, tôi làm viễn thông.... thì cũng biết được GS Trần Gia Phước, em Thầy cũng là một trong những chuyên gia hàng đầu Châu Âu về viễn thông di động.... Ðất nước chiến tranh, phân hận, bè phái, thiếu sáng suốt và nhất quán trong gần một thế kỷ qua đã đun đẩy mất đi những tài hoa đáng nhẽ ra rất hữu ích cho công cuộc hiện đại hóa toàn Ðất nước .... đành lãng quên ....trong giấc mơ ....Khoa học không có Tổ quốc.... và biên cương.....nhưng chính Pasteur một nhà khoa học có tâm hồn vĩ nhân đã từng khẳng định ....Khoa học không có Tổ quốc , nhưng nhà khoa học phải có một Ðất Tổ..........
Thầy ơi ! Bao kỷ niệm ơi !
Rằng thưa mệnh nước với người Thầy xưa
Áng văn lịch sử chép vừa
Những đêm thao thức tiếng mưa vọng thầm
* * *
Giữa miền đất khách quyết tâm
In hình - người viết sử - tầm căn nguyên
An lòng thân phụ Cam Tuyền
* * *
Phước kia lỗi lạc chuyên viên hàng đầu
Hiền thê hiền mẫu hiền dâu
Ước ao như mộng ban đầu sinh viên
Nhớ giờ Việt sử triền miên
Giọng Thầy hùng biện như triền thác cao
Với những cô thầy dạy Anh Văn, ngoài Thầy Tôn Thất Lan.. tôi có nhiều kỷ niệm với Thầy Tạ Quốc Bảọ... Tôi còn nhớ rõ những lần đến thăm Thầy ....còng lưng đạp chiếc xe cũ kỹ cọt kẹt........ ( cho dù ngày ấy tiếng Anh tôi có nhiều nhà thầu cho Mỹ thuyết phục hứa trả lương gấp hai lần tiền lương giáo chức....tiền bạc không lôi cuốn được, vì tôi may mắn sinh ra trong một gia đình trọng nhân nghĩa và giá trị bền vững ở đờị... ) đến thăm Thầy.. Tôi không bao giờ quên sự trả lời nhã nhặn và hiếu thảo của Thầy đối với hai bậc sinh thành.. Cha thầy lúc ấy đã già yếu lăm rồị...bà cụ mẹ thầy cũng vậy ....rất hiếu khách đón tôị....bên kia là phòng sách đầy những sách vở và kế đó là bàn thờ Phật và ông bà.....Cái không khí đầy tình gia đình và truyền thống ấy làm tôi quyến luyến không muốn rời khỏị...
Tiếng Thầy âm vọng Hà Thành
Anh văn biểu diễn phân tranh các thời
* * *
Qui từ trục gốc thời gian
Ước mong trò hiểu hai dàn tương quan
Ơn cha nghĩa mẹ vẹn toàn
Chăm lo hiếu thảo vấn an hai người
* * *
Bên giá sách cảo thơm ơi
Ánh đèn ôn học giúp đời quê hương
Ôi thay vận nước đoạn trường
Quê người đất khách tha phương lưu đày
Tôi bước vào năm họ đệ tứ và học Anh văn với Cô Ðặng Thị Liệụ... cũng là lúc chiến tranh lên thang cao độ.... Mậu Thân làm bàng hoàng cả tuổi thiếu thờị... Ðà Nẵng không khí thời chiến chinh.....nhiều người bạn tiểu học của tôi đã ra đi như Hải bạn hàng xóm ở ngay đường biên giữa hai làng Tam Tòa Công giáo và Thuận Thành Phật giáo đi lính Lôi Hổ....Ðà Nẵng có nhiều thiếu phụ đeo tang ! Ðà Nẵng có nhiều Nàng Tô Thị....đợi mỏi mòn ....mà người chồng vẫn không bao giờ trở lạị.... Chiến Tranh là một ác mộng ám ảnh tôi cả đời và cũng là động lực cho tôi tìm kiếm để biên khảo quyển Từ điển Hòa Bình kỷ niệm 100 năm Giải Nobel Hòa Bình và hân hạnh được Nhà Khoa Học Norman Borlaug, Giải Nobel Hòa Bình đề tựạ... Chiến tranh đã cuốn đi bao nhiêu ước vọng và hoài bảo của Tuổi Trẻ Việt Nam, khiến Ðất Nước trở nên nghèo nàn kiệt quệ.... Mọi vũ khí tàn bạo nhất ngoại trừ bom nguyên tử đều đem thử nghiệm trên đất nuớc Việt Nam....Ý thức lịch sử và tôn trọng Sự thật không ai không khỏi đau lòng: 2,5 triệu người Việt chết đói vì Phát xít Nhật, chủ nghĩa thực dân Pháp để lại những vết đau nhục, rồi lại hàng triệu tấn bom trải trên cả nước còn hơn tổng số bom thả trên toàn Châu Âu trong Thế chiến thứ haị...hơn ba triệu người chết và mất tích..... Hãy đọc những tư liệu thống kê về bom đạn, thuốc khai quang từ Bộ Quốc Phòng Mỹ....Lại chiến tranh với bọn bành trướng phương Bắc năm 1979....Rồi trước đó năm 1975 là học tập cải tạo.. Quê hương trở thành một nhà tù lớn sau ngày Hòa Bình lập lại !!!! Bao thảm cảnh của chuyến vượt biển đầy gian nan .....Rồi Ðất nước mở cửa .... và tiến trình toàn cầu hóa với những mặt tiêu cực của nó..... Những người lương dân Việt Nam lại khổ....tham nhũng lan tràn.. khổ trong tất cả mọi thời đại, dưới mọi chế độ chính trị.. Là học sinh Phan Châu Trinh ai ai cũng đứng về phía những người mang nước mắt, thua cuộc....không kể chủng tộc mầu da và đặc biệt hơn thế nữa đó lại là đồng bào ruột thịt của chúng tạ.....trong thời đại hơn hai tỉ người có lợi tức chưa tới 2 Mỹ kim / ngày, hơn một tỉ người không có điện và chừng ấy con người thiếu nước uống ....dưới trướng của 300 nhà tài phiệt....
Tôi rất cảm động và khâm phục về Bà Christina Noble - người phụ nữ Ái nhĩ lan cả đời bất hạnh, ít học lại có thể đóng góp hàn gắn những nỗi thống khổ bất hạnh của đồng bào chúng ta như vậỵ....Hội Trẻ Em của Bà đã xoa dịu cả 140.000 trẻ em không cửa không nhà sau 10 năm thành lập ở Thủ Ðức ....Người phụ nữ ấy đã yêu Ðất nước và đồng bào chúng ta với tất cả tấm lòng hy sinh như Mẹ Teresa đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp từ thiện tại Ấn Ðộ. Trước linh cửu Người bất kể dù đạo Hồi, Ấn độ giáo, Phật giáo, vô thần, Thiên chúa giáo, .... đều nghiêng mình trước tình yêu vô biên của Mẹ trước loài ngườị....Chúng ta cảm thấy bất lực, nhỏ nhen trước tấm lòng của Bà Christina Noblẹ...những Con Người xứ lạ đến Congo, Việt nam, Ấn Ðộ....như Albert Schweizer, Christina Noble, Bác sĩ Yersin, Mẹ Teresạ...tại sao lại thương yêu những con người bản xứ hết lòng như vậy ?? tại sao ta lại là người Congo, Việt nam, Ấn Ðộ....có may mắn di dân, du học.....và ngàn lý do khác lại trở về nguồn cội với thái độ và ứng phó vô trách nhiệm và lạm dụng mọi điều như vậy trước hàng triệu số phận như chúng ta ????
Tôi vẫn nhớ cô giáo dạy tiếng Anh năm ấỵ... Bây giờ Cô cùng Cô giáo dạy Việt văn Mộng Hoàn thỉnh thoảng về Việt Nam làm những việc từ thiện giúp đỡ bạn bè, học trò cũ.... Mong tất cả những Việt kiều may mắn sống trong những nước phát triển có điều kiện đóng góp .....Rất tiếc tiềm lực và khả năng của Việt Kiều không được khai triển đúng hướng để mỗi năm 3 tỉ Mỹ kim đổ về Việt Nam vào những đề án xây dựng lâu dàị...Bên cạnh gây áp lực với chế độ để sớm xây dựng một nhà nước pháp quyền kết liễu một chế độ độc tàị....Rất tiếc chính nhiều chính phủ và các công ty siêu quốc gia đang cấu kết với các chế độ độc tài bằng chứng là Miến Ðiện với Nữ Anh Hùng Aung San Suu Kyi ....Việt kiều một số không nhỏ im lặng là vàng ....thừa nước đục thả câụ..., tòng phạm với chế độ vì những lợi nhỏ tầm thường, phàm tục trước mắt .... Buồn thay !
Với Cô biết nói gì hơn mượn đôi dòng thơ tỏ lòng mến thương cô giáo cũ:
Ðến nay đã nửa đời người
Ảnh đời nhân ảo mù khơi cõi này
Ngũ Hành Sơn mây ngàn bay
Giòng Sông Hàn cuốn tháng ngày về đâu
* * *
Tr ư ờng Nữ Trung Học bóng câu
Hồng Ðức - Thống Nhất giang đầu đợi trông
In hình Cô dáng nhạn hồng
* * *
Lời xưa giảng dạy một lòng từ tâm
Im hơi hoạt động âm thầm
Én về giúp bạn tương thân giúp trò
Ươm mầm nhả hạt tình cho
Mẹ Teresa hỡi chuyến đò thương yêu
Tôi đã từng gặp những sinh viên trẻ Mỹ trong International Voluntary Service (IVS) tham dự vào công việc giảng dạy tiếng Anh .... Vẫn nhớ nhiều kỷ niệm với Tim Jones, John Schafer,.. Tuyển tập thơ ....We promise one another.... ....là nhịp cầu mong nối được những gì hai dân tộc đã đổ vỡ trong quá khứ, trước tình hình khu vực Châu Á càng ngày Trung Cộng càng bành trướng đầy những tham vọng mù quáng.....Với Tim, anh vừa là người Thầy cũng là người bạn.... Tôi nhớ những năm 1971, 72 & 73 thường xuyên ghé thăm anh ở khu phố đường Lê Thánh Tôn gần Thư viện Quốc gia ..... Có lẽ anh đã bước ngoài tuổi 60 và gần 70 rồị... tâm hồn anh vẫn bình dị, rung cảm và nhạy cảm như ngày nào.. Với anh tôi cảm nhận một tình thầy trò và bè bạn không biên giớị... Ðó là những con người quý mà may mắn tình cờ trong đời cho tôi gặp.....
Time passed by us indifferently
In my memory you still exist currently
My English teacher was a great dreamer
* * *
Just cause in which Timothy believed as an active player
Only teacher-student relationship lasts forever
Nothing can destroy our self-respect moreover
Even now your images are in front of me
So please never ask me to be or not to be
Trong giới hạn của bài viết, không sao kể hết những kỷ niệm vớ các cô thầy khác như Cô Ngân, Cô Mộng Hoàn..Thầy Nguyễn Ngọc Thanh, Ðỗ Viết Lê, Nguyễn Ngọc Kỳ, Dương Ðức Phương, Trần Hữu Duận..... Mong các Cô Thầy lượng thứ chọ...vào dịp khác
Và dĩ nhiên những người bạn..... Trong bài viết này vì giới hạn cho nên tôi không thể viết hết ....đành chọn một người bạn vậỵ...người bạn cũng là ngưòi thầy nhân cách của tôị....cho đến giờ tôi cũng không biết tin tức ra saọ... Lần cuối cùng gặp nhau là Trí vào Sàigòn vào cuối năm 1975 cuộc gặp gỡ vội vàng.....chúng tôi trao đổi nhiều tin....tôi rất buồn cha bạn đi học tập.. Tôi vẫn nhớ rõ hình ảnh của người Ty Trưởng Ty Tiểu học Ðà Nẵng nghiêm trang, điềm đạm, đầy nhân ái, nhỏ nhẹ phân tích từng điểm cho tôi, cho dù tôi chỉ là người bạn của con mình.... Ba Trí cùng mẹ Trí tiễn tôi ra tận cửa đến tận cùng bậc thang và dặn dò tôi có thể trở lại thăm gia đình vào bất cứ lúc nàọ.... Lòng hiếu khách và trân trọng khuyên bảo không bao giờ tôi có thể quên được.....Tôi cầu mong gia đình Trí bình yên....cả người chị Thanh Thanh của Trí, cô giáo sư Toán và anh Nhân đã du học ở Ðức .....
Nhắn người bạn cũ viễn phương
Giờ đây vẫn nhớ những đường ta qua
Ưu tư kiến thức bách khoa
Ý tràn hùng biện nhìn xa chân trời
Êm đềm thư viện nín hơi
Những trang sách đọc tựa lời Gamow
* * *
Hội Việt Mỹ nhớ sáng nào
Ươm chìm viễn mộng gởi vào không gian
Ưu trương viễn tưởng thiên đàng
* * *
Thanh Thanh khoa học thiên hương vai gầy
Rồi đây mình sẽ ngất ngây
It ra ta sẽ có ngày gặp nhau
Tôi có nhiều kỷ niệm đẹp về trường cũ ....nhưng cũng có một ác mộng và không bao giờ quên.. đó là Thầy Tổng giám thị LLV....hình phạt một người bạn hiếu học, có lẽ nghèo không may đánh cắp quyển sách English For Today ở thư viện trường ..... Trình diện anh ấy trong ngày thứ hai chào cờ toàn trường trước cả ngàn bạn học đúng về mặt tử hình tâm lý không khác gì tru di tam tộc đã áp dụng cho văn hào Nguyễn Trãi .....Tôi vẫn quý Tầy LLV, nhưng thú thật hình phạt ấy đã " giết chết một tâm hồn "....anh bạn ấy, tôi còn nhớ rõ mang cặp kính cận gọng mầu đen nặng dầy cộm như Thầy LLV và tôị...học lớp đệ tam ban C văn chương mà tôi vẫn thường xuyên tiếp xúc trò chuyện sau nàỵ... vì tôi hiểu chuyện và biết nhiều điều xung quanh như một người bạn kể về một sinh viên trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam Khóa 26 sau đó đã tự sát bằng lựu đạn trong phòng ngủ vì cũng làm chuyện như anh bạn trên nhưng là một quyển sách Toán.....Tôi vẫn còn nhớ khuôn mặt đau khổ trọn đời của anh bạn ấy sau buổi trình làng lên máy chém....làm sao nhìn bạn bè và nhất là bạn gái đâỵ....Trong thời gian thường xuyên ghé qua Hội Việt Mỹ Ðà Nẵng, tôi có biết Hội trong chiến dịch bành trướng văn hóa Mỹ đã phân phối phát không đến nhiều trung tâm giáo dục và nhà trường sách tiếng Mỹ rất có giá trị trong nhiều lãnh vực văn chương Mỹ là nhiều, ngoài ra còn kể đến du hành không gian, vì thời ấy là các phi vụ Apollo, các sách các ngàng khác....nghe đâu theo Bà Thiều, quản thủ thư viện hồi ấỵ... có nhiều nơi " đem đi " bán lạị...Chính vì biết chuyện nên tôi rất thương anh bạn đáng thương của tôi vì ham học mà trở nên " ăn trộm bất đắc dĩ " và thành vật tế thần " tùng xẻo " tâm lý cho " Thái " thú....liên quan một chút thời sự bên nhà như vụ Năm Cam ở Việt Nam hiện naỵ...ngay tướng công an Bùi quốc Huy còn nhỏ vì nó còn liên quan đến cả anh Sáu Dân, anh Năm Sư Tổ.....người suýt được đề cử làm Tổng Bí thư Ðảng....Biết đâu với tình thế quốc nạn tham nhũng này lại xuất hiện một " Lê " thú....Trong lúc đó chắc chắn Thầy LLV cũng biết nạn tham nhũng khủng khiếp ở ngay chính ngôi trường đó và lại là đến đỉnh chóp mu TDN, ở đỉnh chóp bu ở thành phố Ðà Nẵng và cho đến bây giờ năm 2002 cũng vậỵ...
Tôi trở lại nhìn Nhà Khám Lớn La Santé để cảm nhận lòng hy sinh của Người trong những ngày lưu vong trên Ðất Pháp..... Ký ức ngôi trường cũ ngày xưa lại hiện về.... Chúng ta có thể trách ông cha chúng ta đã vô tình với Người Ðồng Thời của mình quá ....Một Con Người đã từng chịu sào đưa lưng ra gánh đỡ cả vận nước Việt Nam thời ấy với quan điểm vô cùng độc đáo : nhân bản, viễn kiến, thương nước yêu dân, .....lại cam khổ đến thế ....Phan Châu Duật về nước và mất ở tuổi rất trẻ do những ngày học tập, làm việc cơ cực và hoạt động yêu nước bên chạ... Cụ Phan về nước và cũng ngã bệnh mất đi vào tuổi đời còn quá trẻ 54 tuổi ! ....nhưng tư tưởng của Người đã vạch một hướng đi xa cho Ðất Nước ..... Ðến nay viễn kiến vượt thế kỷ ấy vẫn còn hợp với thời đại ngày naỵ...đặc biệt trong bối cảnh đạo đức luân lý suy đồị... Chí sĩ đã đặt tình yêu dân tộc và đồng bào trên mọi ý hệ..... Tôi xót xa xin chào cái " Khách sạn 5 sao " nổi tiếng nhất Kinh đô Ánh Sáng nơi đón nhận nhà yêu nước thương dân Phan Châu Trinh ngày xa xưa .....
Chợt nhớ đến những người học sinh cũ đối đầu và đối diện trong quá khứ khốc liệt cũng như trong hiện tạị...Tôi nhớ đến Nhà văn Phan Nhật Nam nổ tiếng qua tác phẩm chiến tranh " Mùa Hè Lửa Ðỏ " phơi trần bi kịch của cuộc chiến ngang tầm " Mặt Trận Miền Tây Vẫn Chưa Yên Nghỉ " của E. Remarquẹ... và một nhân vật nào đó như Strelnikov trong tiểu thuyết Bác Sĩ Zhivagọ...cũng sinh trong một gia đình " công nhân " hỏa xa hay theo ngôn từ mới ngành đường sắt....nên có chút " sắt " đá....Văn hào Boris Pastenak cảm hứng hư cấu tạo nhân vật Strelnikov này từ Nhà thơ Cách Mạng Maiakovski, nhưng Thiên tài Maiakovski - thiên lệnh sứ của Cách Mạng Tháng 10 Nga được Lénin tin yêụ....đã tiên cảm mộng triệu được tính phi nhân bản của Stalin và chủ nghĩa Cộng Sản cùng sự sụp đổ toàn diện khối Ðông Âu và Liên Xộ... đã tự sát bằng ba phát đạn vào đầu trong khi ở đỉnh cao của sự nghiệp thi ca và cao trào cộng sản đang tràn ngập Liên Xô và Thế giới thứ Ba ....Trong Bác Sĩ Zhivago cũng vậy, viên tướng Strelnikov sau này cũng tự sát để lại người tình Lara ra đi lưu vong và trở về trong nỗi lòng tan vỡ giữa dòng " ngân hà " ý hệ chiến tranh lạnh như khoảng không vũ trụ băng lạnh thiên hà....Còn Strelnikov của Ðà Nẵng xưa ?? Còn Strelnikov của mái trường Phan Châu Trinh xưa ?? ....Chắc vẫn còn đấy có trăn trở với lý tưởng ngày xưạ...có còn đủ can đảm để chọn con đường Người Lính Già của Dân Tộc Trần Ðộ.....hay im lặng a tòng theo bọn tư bản đỏ ??? Khuôn mặt nhầy nhụa của các thi sĩ cung đình và thơ nô như Huy Cận, Tố Hữụ....đã in đậm trong những vần thơ tạc tượng " xấu " để đời của Nhà thơ Xuân Sách....
Ðà Nẵng thân yêu.. cưu mang tôi từ năm mới còn 2 tháng rộng lượng đón nhận tôi như đứa con Ðà Nẵng.....lần cuối cùng trở lại cũng đã 27 năm rồi trong cơn đổ đất đổi trời và đổi đờị...chập chờn ẩn hiện, chợt nhòe chợt hiện ngôi tượng đồng đen trên con đường nhỏ đi thẳng vào phòng họp hội hội đồng giáo sự...Sàigòn ơi đã 23 năm rồi không trở lạị...Hà Nội xa vắng trọn nửa đời người từ thuở nằm nôị....50 năm rồị...như con rùa biển, như có lần tình cờ đọc bài viết về bản năng chung thủy " lá rụng về cội " của chú rùa vào gần tuổi 400.., đã đi nửa vòng Trái đất qua bao biển cả nhưng bản năng vẫn định hướng trở lại đúng tọa độ điểm đã sinh rạ...ra đi và trở về hội tụ tậi một điểm nơi chôn nhau cắt rốn.....nghĩ đến con vật như rùa còn thủy chung đến độ tựa như bản năng không suy tính, tự nhiên huống chi những con người còn chút lương trị...Người ta có thể cắt bỏ anh ra khỏi quê hương, nhưng người ta không thể nhấc Quê hương ra khỏi Trái tim anh như một văn hào nào đó đã viết..... Ba lần ghé qua Singapore, cả ba lần nhiều đêm không ngủ.... Ðànẵng thật gần, Huế thật gần, Sàigòn thật gần và Hà Nội thật gần....thật gần trong trái tim, tâm tưởng và trí nhớ..... Sao lại quá xa xôi ??? !!
Viết những dòng này đến đây, tôi hình dung Chí Sĩ Phan Châu Trinh - Người như Cánh Hạc Viễn Mộng đang bay đang bay về Chân trời xa quay lại gởi gắm chúng ta những học sinh dưới mái trường năm xưa ngay giữa lòng Ðất Quảng của Ngườị... hãy thương yêu nhau, hãy cố gắng đóng góp một phần nhỏ làm dịu nỗi thống khổ đồng bào, hãy đủ can đảm thẳng thắn chỉ trích, đứng dậy và nổi dậy .....trong tinh thần thương dân thương nước và bất khuất của Ngườị...Chắc một ngày không xa lắm cả Nước Việt sẽ được dân chủ và tự do học hành và cũng cần no ấm đủ ăn đủ mặc nữa cho 80 triệu con ngườị....
Em nhặt chiếc lá vàng, để gởi đến anh, cùng những dòng chữ yêu thương viết cho anh...cho tình yêu của chúng tạ Một mùa thu nữa lại đến, trong sự trống vắng, hiu hắt niềm nhớ của hai phương trời cách biệt, có lẽ anh cũng như em, như những chiếc lá mùa thu đang thổn thức, xôn xao nhớ đến nhaụ
Những mơ mộng, thương yêu đã được ấp ủ qua nhiều ngày tháng đợi chờ, chắc hẳn, giờ đây đã rã rượi theo từng cơn mưạ Anh còn nhớ chăng, những hạt mưa ngâu, đã cuốn hồn em vào trong ấy, những nụ hôn nồng nàn và nhạc khúc " Cơn Mưa Tình Ái ", đã thấm nhuần trong trí ức của chúng ta, như một bức tranh tình thật tuyệt vờị
Em gọi khẽ: " Này Người Yêụ.. Người yêu em hỡi " em đang chờ người về lại bên em, để chúng ta cùng nhau thắp sáng ngọn lửa hồng, cởi bỏ hết những ưu tư của cuộc sống, và để chờ anh đưa em vào mộng với ngàn chiếc lá cao bay ....
Thu vàng theo lá hoa mơ
Gởi vầng thu nguyệt mong chờ về anh
Hình như chiếc lá trên cành
Hắt hiu niềm nhớ mong manh tơ chùng
Thu sầu chia nỗi niềm chung
Tình ơi ... sao mãi nghìn trùng cách ngăn
Anh về ấm lại gối chăn
Anh về ôm lấy tay măng ... tình hồng
Tình Thơ Mùa Thu 2002
Mùa thu về lá vàng bay lác đác, thỉnh thoảng vài cơn mưa nhỏ hạt, phong cảnh thu thêm ảm đạm, những chiếc lá ngày nào xanh tươi nẩy lộc trên cành ,bây giờ tan tác héo tàn theo thời gian. Suy ngẩm lại con người cũng vậy, phải theo qui luật của tạo hóa “ sinh lão bệnh tử “. Ðức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận qua đời vào lúc 6 giờ chiều ngày 16.9.2002 . Sau một thời gian dài bị bệnh ung thư, Lễ an táng cử hành vào ngày thứ Sáu lúc 17 : 30 ngày 21.09.02 tại Vatican. Ðể tưởng nhớ Ðức Hồng Y, một ngôi sao sáng chói của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam. Tôi hân hạnh gặp ngài trong ngày khánh thành Trung Tâm Cộng Ðoàn Công Giáo Người Việt Tị Nạn tại Munich ngày 17.2.1996
Tiểu Sử
Ðức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận sinh tại Phú Cam, Huế ngày 17 tháng 4 năm 1928. Song thân là Cụ Nguyễn Văn Ấm qua đời ngày 3.7.1993 tại Sydney,và bà Ngô Ðình Thị Hiệp hiện định cư tại Úc với ái nữ Anna Hàm Tiếu. Ngài là cháu cố Tổng Thống Ngô Ðình Diệm (1)
Ngài theo học tại tiểu chủng viện An Ninh, Quảng Trị và đại chủng viện Kim Long, Huế. Ngày 11 tháng 6 năm 1953, ngài được thụ phong linh mục lúc 25 tuổi và ngay sau đó được bổ nhiệm làm cha phó xứ Tam Hòa và xứ (họ đạo) Phanxicô Xavier. tuyên úy trường Pellerin..
Năm 1956 Ðức giám mục giáo phận Huế cử Ngài du học giáo luật tại Roma, ( tại Giáo Hoàng Học Viện Urbanianado Ðức Cha JB. Urrutia Thi MEP gởi) và năm 1959, đậu bằng tiến sĩ giáo luật ưu hạn, với luận án “ Tuyên úy quân đội trên thế giới“ và trở về dạy tại Tiểu Chủng viện Huế.
Năm 1962 được cử làm Giám đốc tiểu chủng viện Hoan Thiện. Năm 1964-1967 đảm nhận chức vụ Tổng Ðại Diện Tổng Giáo phận Huế lúc 36 tuổi..
Năm 1967, ngài được Ðức Cha Phaolô VI tấn phong Giám Mục Nha Trang thay thế Ðức Cha Paul Raymond Piquet Lợi M.ẸP( Ðức Cha Lợi làm Giám Mục Nha Trang (1957-1967). Khẩu hiệu của Ðức Tân Giám là Vui Mừng và Hy Vọng (Gaudium et Spes) tên của Hiến Chế Công Ðồng Vatican thứ II .
Trong thời gian 8 năm làm Giám Mục giáo phận Nha Trang, ngài còn được trao các chức vụ: Chủ tịch Ủy Ban truyền thông xã hội HÐGMVN (1967-1975), Chủ tịch Ủy Ban phát triển HÐGMVN (1967-1975), Cố vấn Ủy Ban Giáo Hoàng về Giáo dân (1971-1978) Ngài là một trong nhung Giám mục thành lập Ðài phát thanh công giáo “ Chân Lý Á Châu / Veritas Asia, Manila“, Thành lập Cộng đoàn La Vang, Tu Hội Hy Vọng, Hướng đạo,
Ngày 23 tháng 4 năm 1975, Ðức Thánh Cha Phaolô VI bổ nhiệm ngài làm Tổng Giám Mục hiệu tòa Vadesi, Tổng Giám Mục phó Tổng giáo phận Sàigòn với quyền kế vị Ðức TGM Paul Nguyễn Văn Bình
Cuộc đời và khổ Nạn lao tù
Ngày 15 tháng 8 năm 1975, Ủy Ban Quân Quản thành phố Sài Gòn mời ngài đến Dinh Ðộc Lập lúc 14 giờ và bắt giải Ðức Cha về giáo phận Cây Vông, sau đó là nhà tù Nha Trang, (2) nhà tù Thủ Ðức.
Ðêm 1.12.1975 cùng với 1500 Sĩ quan, Công chức chế độ cũ đói mệt bị đưa xuống tàu “Hải Phòng“ ở Tân cảng chở ra Bắc trại cải tạo Vĩnh Quang , Vĩnh Phú trong thung lũng núi Tam Ðảo. Ngài bị giam giữ nhiều nơi khác nhau, trong các trại tù miền Bắc ngày 18.3.1976 biệt giam tại Phú Khánh, Giang Xá (3)
Ngày 21 tháng 11 năm 1988 nhân lễ Ðức Mẹ dâng mình trong đền thánh, Ngài được thả tự do sau 13 năm tù trong đó 9 năm biệt giam trong xà lin không có ánh nắng mặt trời !(*) dù ra tù nhưng bị quản chế tại Hà Nội, không được phép trỡ về Sài Gòn. phải tạm trú tại tòa TGM Hà Nội (lúc bây giờ là Ðức Hồng Y JM. Trịnh Văn Căn coi giáo phận Hà Nội),.
Năm 1989, ngài được phép đến Úc thăm cha mẹ , qua Roma về lại Hà Nội bị bệnh.
tháng 11 năm 1991 đến Rôma chữa bệnh, chính quyền Việt Nam không cho trỡ về.
Ngày 24.11.1994, Tòa Thánh bổ nhiệm ngài làm Phó chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh về Công Lý và Hòa Bình. ( conseil pontifical Justice et Paix, tương đương bộ ngoại giao của một chính phủ) Ngày 24 tháng 6 năm 1998, ngài được bổ nhiệm là chủ tịch Hội đồng trên thay thế Hồng Y Roger Etchegaray về hưu.
Ngày 21 tháng 2 năm 2001, Ngài được thụ phong Hồng Y, Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã trao mũ Hồng Y là người thứ 4 trong 44 vị được thụ phong. Ðặt ngài làm phó tế hiệu tòa nhà thờ Santa Maria della Scala. Nhà thờ nầy do các Cha dòng Ðức Mẹ Núi Carmelo coi sóc , nằm tại vùng Trastevere Rôma và công bố tuyển chọn ngài vào Hồng Y Ðoàn. Cộng đồng người Việt đều mong đợi và hy vọng có thể Ngài được Thiên Chúa chọn lên ngôi vị Giáo Hoàng trong tương lai , là danh dự cho toàn dân Việt Nam
Sau thời gian 13 năm trong khổ nạn, thiếu dinh dưỡng vệ sinh.. Ngài bị bệnh trãi qua nhiều lần giải phẩu thập tử nhất sinh nhưng ngài đã vượt qua .
Ngày 17.4.2001 bị bệnh bứu trong bụng qua Boston Hoa Kỳ giải phẩu
28.4.2002 về Úc thăm thân mẫu mừng thượng thọ cụ bà “Bách niên giai lão“
Ngày 8.5.2002 bệnh tái phát chửa trị tại bệnh viện Milano( Ý) trung tâm nghiên cứu về ung thư , trong thời gian dưỡng bệnh tại Rôma, bệnh thêm trầm trọng từ đầu tháng 6 .2002 và phải mổ cấp cứu 2 lần tại bệnh viện Agostino Ghemelli thuộc Ðại học Công giáo Thánh Tâm Rôma . Sau đó bệnh viện Piô XI và tạ thế.
Trong thời gian lưu vong , Ngài được mời đi giảng và thuyết trình ở nhiều nơi trên thế giới , Ngày 11 .05.1996 Ðại học Dòng tên ở New Orleans, La USA trao bằng tiến sĩ danh dự. Bộ truyền giáo ủy thác ngài thăm viếng và kiểm tra các chủng viện các nước Phi Châu..
Ngày 9.6.1999 Chính phủ Pháp trao tặng huy chương “ Commandeur de L Ordre National du Mérite“.
Ngày 12.12.2000 tại Tòa Thị Chính Rôma , Hội “ cùng nhau xây dựng hòa bình đã trao tặng huy chương“
Tại Torino ngày 20.10.2001 Ngài lãnh giải hòa bình do tổ chức SERMIG hiệp hội truyền giáo của giới trẻ .
Ngày 9.12.2001 Trung tâm Nghiên cứu G. Donati đã trao tặng ngài giải thưởng hòa bình năm 2001. Mùa chay năm2000 Ngài cũng từng giảng cấm phòng cho các viên chức Hồng Y tại Thánh bộ Rôma, Ðức Thánh Cha đã nói với ÐHY Nguyễn Văn Thuận “ Năm đầu tiên của Ngàn Năm thứ ba, một người Việt Nam sẽ giảng tuần Tĩnh tâm cho Giáo Triều Rôma“ và “ Hãy kể lại cho chúng tôi những chứng tá của Ðức Cha“
Trong dịp nầy, sau khi được Ðức Thánh Cha tiếp riêng và tặng một chén lễ ÐHY Nguyễn Văn Thuận đã nói “Cách đây 24 năm, khi cử hành Thánh lễ với 3 giọt rượu và một giọt nước trong lòng bàn tay( thời gian bị cầm tù tại Việt Nam), Tôi không bao giờ tưởng tượng, ngày hôm nay Ðức Thánh Cha tặng tôi chén lễ mạ vàng..Thiên Chúa thật cao cả và Tình Thương của Ngài cũng cao cả “ ( Chứng nhân hy vọng tr.12.13)
Trước chuyến công du của Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II sang Thánh Ðịa , Ðức Thánh Cha đã mời ngài suy niệm và chia xẻ tư tưởng về cuộc hành hương quan trọng đó. (4)
Ðức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận với Cộng Ðoàn Công Giáo Muenchen
Ðược sự bảo trợ của Tòa Tổng Giám Mục Muenchen, Cộng Ðoàn người Việt tị nạn có Trung Tâm rộng rãi đáp ứng với nhu cầu sinh hoạt. Ngày khánh thành Trung Tâm LM tuyên úy Théophanô Nguyễn Văn Bích mời Ðức TGM Nguyễn Văn Thuận từ Rôma sang tham dự cùng Ðức TGM Muenchen và đại diện chính quyền các dân biểu . Tôi được gọi nhờ thâu film Video làm tài liệu kỷ niệm. Làm phó nhòm“ bất đắc dĩ “ tôi đi sát ÐTGM Nguyễn Văn Thuận trong giây phút đầu.
Ngài giảng về tình thần đoàn kết để có thêm sức mạnh phát triển Cộng Ðoàn, nâng tâm hồn lên, vất bỏ đàng sau những cố chấp, tự mãn, tị hiềm nhỏ nhoi, xác tín lại Ðức tin . Ngài giảng câu chuyện : “ Một hôm cha xứ mời giáo hữu trong giáo xứ đến dự lễ an táng người gây chia rẽ . Giáo dân tò mò đi lễ rất đông để biết mặt kẻ xấu nầy, chính giửa nhà thờ đặt chiếc quan tài chưa đậy nắp. Cha xứ làm mọi nghi thức thường lệ, xong mời mọi người đến bên quan tài nhận diện người quá cố. Lạ thay ai nhìn vào quan tài cũng thấy mặt mình, từ cha Xứ , chức sắc, gíao dân cũng thấy chính mình gây chia rẽ nằm trong quan tài, thì ra cha Xứ có sáng kiến đặt tấm gương soi mặt trong quan tài, nên ai nhìn vào cũng thấy mặt mình. Mọi người đều thức tĩnh và hiểu rằng mỗi người đều có trách nhiệm về hành động chia rẽ trong giáo xứ. “ Ðức TGM Nguyễn Văn Thuận đã kết luận
“Nếu đem quan tài đi chôn thì chôn tất cả mọi người trong giáo xứ , còn nếu ai cũng tự thấy mình và sấm hối, sửa đổi lại thì không cần phải tuyên truyền nhiều mà chỉ cần thông cảm biết đoàn kết với nhau.. “
Thánh lễ đồng tế có thêm LM Vincent Trần Văn Bằng tại nhà Thờ lớn , nhiều người Ðức Việt tham dự cạnh Trung Tâm mới. Sau Thánh lễ là tiệc trà, vì quá nhiều quan khách phòng chính không thể chứa hết nên phải giới hạn số người vào bên trong. Ðiều làm tôi rất xúc động một thanh niên xuất thân từ miền Bắc, anh ta nói với tôi “ anh cho em theo vào bên trong để nhìn ngài, đứng cạnh ngài một tí rồi em ra ngay, ba mẹ em rất ngưởng mộ Ngài bởi vì luôn sống và rao giảng sự tha thứ và hòa giải, trong những năm Ngài bị tù tại miền Bắc được nhiều người biết nhắc đến, nhưng không có cơ hội thăm viếng hay gặp Ngài được. Em chưa có đạo nhưng rất kính yêu ngài .. “
Ðứng bên cạnh ngài có cảm giác như được ngài che chở , bao bọc với tình thương cao cả của Thiên Chúa, ánh mắt ngài dịu dàng lời nói thu hút, Ngài hỏi thăm từng người về đời sống Gia đình con cái học hành như thế nào? Ngài luôn quan tâm đến giới trẻ trưởng thành tại nước ngoài. Cũng như sinh hoạt của Cộng Ðồng người Việt Nam .Ngài đã viết: “ Hôm nay, chúng ta phải hoàn thành sứ mệnh đem Tin Mừng đến thế giới. Chúng ta phải cam kết sống vai trò chứng tá tình yêu của Ðức Kitô , cộng tác với tất cả anh chị em chúng ta để biến đổi xã hội xứng đáng với phẩm giá con người“ ( Niền vui sống đạo)
Qua cuộc đời sống đạo và đức tin với Thiên Chúa tuyệt đối, Nhưng ngài cũng là người yêu quê hương Việt Nam là chứng nhân của Niềm Hy vọng, lấy tình yêu Thiên Chúa soi sáng tội lổi , tha thứ và tôn trọng tự do công bằng và bác ái :
“ Tôi không xem ai là kẻ nghịch của tôi, kể cả những người căm thù tôi nhất, những người bắt bớ tôi, thề không đội trời chung với tôi ( ÐHV 793)
Ngài luôn trung thành với Chúa, với Giáo Hội Tổ Tiên nước Việt Nam trong truyền thống Dân tộc , không phân biệt Tôn giáo trong tình đoàn kết và hiệp nhất ..
“Các tôn giáo của nước tôi, truyền thống văn hóa dân tộc tôi dạy tôi biết thảo kính cha mẹ, ông bà, tưởng nhớ biết ơn tổ tiên, tôn vinh tổ quốc, non sông đất nước, quê hương mà bao thế hệ cha ông đi trước đã đổ xương máu để vun trồng và bảo vệ . Ðó là gia sản chung, niềm tin chung của truyền thống văn hóa đồng bào tôi qua Ðạo Ông bà “(NVSÐ trang29)
Theo Ẹmail của hiền muội bà Anne Hàm Tiếu viết trong Dân Chúa Úc Châu số 95 tháng 9 năm 2002. “Mỗi ngày vào lúc 18 giờ Ngài nằm trên giường bệnh đồng tế Thánh lễ... Ngài xin gởi đến mọi người lòng quý mến và lời chúc lành qua sự chuyển cấu của Mẹ Maria“
Toàn dân Việt Nam không phân biệt tôn giáo, đều thương tiếc Ngài đã ra đi quá sớm, một mất mác lớn cho Giáo Hội Công Giáo Việt Nam. Xin nguyện cầu Linh hồn Ðức Hồng Y Phanxixcô Xaviê Nguyễn Văn Thuận được Phục Sinh trong Nước Chúa đời đời. Allêluia.
1/ Cụ Ngô Ðình Khả có 9 người con theo thứ tự : Ngô Ðình Khôi, Ngô Ðình thị Giáo ( vợ ông Trương Ðình Tùng, tức Thừa Tùng ông bà là song thân nhà thầu Trương Ðình Bang) cố Tổng Giám mục Ngô Ðình Thục, Ngô Ðình Diệm, Ngô Ðình Thị Hiệp, Ngô Ðình Thị Hoàng tục gọi bà cả Lễ, vợ ông Nguyễn Văn Lễ, Ngô Ðình Nhu, Ngô Ðình Cẩn, Ngô Ðình Luyện. Cố Ðức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận xuất thân từ gia đình danh giá và có niềm tin sống đạo. yêu thương và tha thứ . Ngài là anh cả trong gia đình có 8 anh chị em 3 trai 5 gái.
Các sách đã xuất bản
2/ Trong thời gian ở tù từ giữa tháng 10 năm 1975 nhờ cậu bé 7 tuổi tên Quang , mang mấy bloc lịch cũ. viết cuốn “ Ðường Hy Vọng“ xong ngày 8.12.1975 trong dịp lễ Ðức Mẹ Vô Nhiễm Tội ( dịch ra 10 ngôn ngữ)
3/ Trong thời gian nầy viết cuốn thứ 2 “ Ðường Hy Vọng Dưới Ánh Sáng Lời Chúa và Công Ðồng Vatican II ( dịch ra 2 ngôn ngữ) cuốn thứ 3 “ Những Người Lữ Hành Trên Ðường Hy Vọng“ ( dịch 2 ngôn ngữ)
- Cầu Nguyện Hy Vọng I ( 4 ngôn ngữ)
- Năm Chiếc Bánh và Hai Con Cá ( 7 ngôn ngữ)
- Niềm vui sống đạo....
- 4/ tham khảo tiểu sử Ngài qua VietCatholic News , và Nguyệt San Viet Nam ở Canada, Bùi Xuân Quang(VNN). Ðức ông Trần Văn Khả ở Roma và đối chiếu cuốn Năm chiếc Bánh và Hai Con Cá
(*) Lúc nằm trong tối tăm , tôi thấy có một lỗ dưới vách, ánh sáng lọt vào, tôi lết đến kê mũi vào đó để thở. Lúc nào trời mưa , nước ở ngoài ngập, những con trùng ở ngoài bò vào, có cả giun và có lần cả rết dài; tôi cứ để cho chúng bò quanh, ngày nào nước xuống , thì chúng lại bò ra. Sau nầy hai linh mục bị giam cách tôi 2 lớp cửa, đã thuật lại cho tôi biết “Một hôm cô Thanh, cấp dưỡng, đã mỡ cửa cho chúng con ra đứng nhìn Ðức Cha nằm dưới đất và bảo : cho hai ông nhìn ông Thuận sắp chết !!“ Nhưng trong cơn cơ cực nầy Chúa đã cứu tôi ( Năm chiếc bánh và hai con cá Trang 25)
Quí vị, qúi bạn thân mến,
Sức Khoẻ Là Vàng thân gửi đến quí vị, quí bạn bài viết
"Mùa HÈ, nói chuyện Con Ong, Cái Kiến và Nàng Muỗi" của BS
Nguyễn Ý Ðức
BS Nguyễn Văn Ðức
Ban Sức Khỏe Cộng Ðồng
Hội Y Sĩ VN Tại Hoa Kỳ
http://www.vmausa.org
Sở dĩ có sự ưu ái NÀNG muỗi vì các Nàng có nhiều
điều để nóị Thứ nhất là đa số loại muỗi thường hay
đốt ta ở trong nhà hay ngoài vườn để hút máu là các
mợ. Các mợ có miệng dài với vòi để hút máu của động
vật máu ấm. Còn các cậu muỗi hầu hết đều sống nhờ
mật hoa và nước lã. Thứ hai là đa số các mợ cần phải
sống bằng máu mới làm công việc sanh đẻ được. Thứ ba
là khi đốt người (hay thú vật) hút máu như vậy thì các
mợ nhả vào huyết quản một chút nước miếng có chất
độc hoặc các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Thứ tư
là các mợ chỉ đẻ trứng trên mặt nước: hoặc là nước
đang chẩy, nước ao tù, nước trên sông, trong lạch hoặc
nước mưa đọng trong cái ống lon rỉ sét ở đầu nhà. Tất
nhiên là các cậu muỗi thì trời không giao cho cái trách
nhiệm đẻ trứng nàỵ
Muỗi cũng như ong kiến là vấn đề cho con người mỗi khi
Hè tớị Khí hậu nóng ấm là thời gian phát triển ưa
thích của nhóm sinh vật nàỵ Chúng đốt, chúng cắn, chúng
hút máu, chúng truyền chất độc khiến vô số người
phải đi bác sĩ.
Trước khi nói tới những khó chịu do các côn trùng này gây
ra, xin nhắc qua về sự khác biệt giữa CHÂM ÐỐT và CẮN.
Hai hành động này đôi khi như giống nhau mà lại hơi khác
nhaụ Châm đốt thường do côn trùng có nọc độc (poisonous)
để tự vệ khi bị phá. Khi đốt, chúng sẽ chích vào sinh
vật quấy phá chúng một liều chất độc qua cái ngòị
Ðây là hành động tự vệ, trả thù của chúng như là để
trừng phạt và cảnh giác lần sau đừng quấy rầy chúng
nữạ Ðó là những con ong các loại, con kiến. Còn cắn là
do các côn trùng không có nọc độc (non poisonous), khi cắn
chỉ truyền vào chút nước miếng có lẫn chất chống đông
máụ Chúng sống nhờ máu hút được. Muỗi, bọ chét, chấy
rận, con cái ghẻ, bọ chét cắn người ta và sinh vật khác.
Muỗi
Muỗi là một loại côn trùng biết bay có hai cánh nhỏ, thân
hình mảnh mai, chân dài, cánh hẹp, lấm tấm nhiều vẩy trên
gân cánh. Từ đầu, nhú ra một sợi xúc tu với nhiều sợi
lông loắn xoắn. Lông ngắn ở muỗi cái, lông dài và rậm
rạp ở muỗi đực. Miệng muỗi cái dài, có vòi để hút,
còn miệng muỗi đực rất thô sợ
Có khoảng trên 2000 loại muỗi khác nhaụ Chúng sống khắp
nơi, từ miền nhiệt đới nóng ấm tới vùng bắc cực
lạnh giá, từ vực sâu tới đỉnh núi caọ Muỗi cân nặng
khoảng 2.5 milligrams, có thể bay nhanh tới 1.5 mile một giờ.
Muỗi có thể di chuyển xa cả trăm miles.
Muỗi cái hút máu để sống và để có thể sinh sản. Mỗi
lần hút khoảng 5 phần triệu của một lít. Muỗi có thể
đánh hơi ra thân chủ xa cả vài chục thước bằng nhiều
cách: nhìn thấy sự di động của động vật; có thể phát
hiện những tia hồng ngoại phát ra từ thân thể con mồi;
đặc biệt là chúng ngửi thấy mùi các hóa chất mà động
vật tiết ra như carbon dioxide, lactic acid. Lactic acid là hóa
chất tiết ra từ các bắp thịt trong khi làm việc.
Khi phát hiện con mồi thì muỗi sẽ bám sát. Chúng cắn để
hút máụ Việc hút máu cũng rất khoa học: trước khi hút,
chúng nhả vào một chút chất chống đông máu để máu dễ
dàng chạy vào ruột chúng. Nước miếng của muỗi cũng có
thể có vi khuẩn truyền một số bệnh truyền nhiễm.
Chúng có thể hút máu bất cứ lúc nào, ngày cũng như
đêm, nhưng thời điểm ưa thích là sáng sớm và khi chạng
vạng hoàng hôn. Lý do là giữa trưa mà bay ra ngoài thì chúng
có thể bị tổn thương vì hơi nóng làm khô nước. Lý do
khác nữa là ở hai thời điểm này, những con mồi của
chúng cũng hay ra ngoàị Chúng hút máu đủ no rồi tung cánh
bay đị Vì thế khi muỗi bám vào da mà động vật xua đuổi
chúng đi thì chúng sẽ bay trở lại, lấy đủ thực phẩm
đã. Nên, nhiều khi để tránh tiếng vo ve gây khó ngủ ban
đêm, thà cứ thí cô hồn cho chúng ít máu cho xong. Muỗi no
đi ngủ, mình cũng ôm “gối mềm” ngủ cho ngon giấc.
Sau khi hút no thì mợ muỗi phải kiếm một chỗ yên tĩnh
để thưởng thức, tiêu hóa chiến lợi phẩm là máụ Nghỉ
ngơi, muỗi cũng có tư thế đặc biệt: muỗi thường thì
thân mình song song với mặt bằng, còn đầu thì chiếu
nghiêng. Muỗi anophele truyền bệnh số rét thì nghỉ ngược
lại: đầu và vòi song song với mặt bằng, mình nghiêng
nghiêng. Vì thế các cụ ta gọi chúng là muỗi đòn xóc.
Cái vụ muỗi cắn này cũng có chuyện nên nóị Số là có
người thì muỗi chê mà ngược lại một số người khác
thì muỗi rất chiếu cố, chắc vì thịt họ thơm. Có thử
nghiệm đã để hai người trong một phòng kín, hầm hơi có
ít con muỗị Một người lãnh đủ, một người rất ít
vết muỗi cắn. Lý do tại sao thì chưa có giải thích. Các
nghiên cứu gia đang coi xem trong hơn hai trăm hóa chất mà da
ta tiết ra, không hiểu hóa chất nào lại hấp dẫn với các
nàng muỗi như vậỵ Cho nên, khi ở nơi có muỗi, ta có thể
chạy xa, xua đuổi chúng nhưng không trốn ẩn với chúng
được.
Muỗi đẻ trứng trên mặt nước, nhất là nơi nước tù
nước đọng. Sau dăm ngày, trứng nở thành ấu trùng ngọ
nguậy chuyển động. Các chú cá con là rất khoái ăn trứng
và ấu trùng muỗị Khi thời tiết ấm nóng, muỗi có thể
sanh đẻ mỗi hai tuần.
Muỗi cắn, ngoài chuyện khó chịu, ngứa ngáy tại chỗ còn
gây lan truyền một số bệnh nhiễm. Ðáng kể nhất là
bệnh sốt rét, bệnh viêm não, bệnh dengue:
* Sốt rét ngã nước (Malaria) hiện còn hoành hành ở nhiều
quốc gia vùng nhiệt đới và đưa tới nhiều tử vong đáng
sợ. Muỗi truyền lan bệnh là những mợ Anopheles. Ký sinh
trùng thuộc nhóm Plasmodium. Các mợ hút máu người bệnh,
tiêu hóa máu nhưng không tiêu hóa ký sinh trùng. Khi cắn
người kế tiếp, các mợ đổ bệnh cho những nạn nhân
mới nàỵ Cứ như vậy, số rét lan truyền.
Bệnh có thể chữa và phòng ngừa bằng thuốc căn bản
Chloroquinẹ Những ai đi du lịch về vùng nhiễm bệnh nên xin
thầy thuốc cho thuốc viên uống trước khi đi, trong thời
gian du lịch và một tuần lễ sau khi trở về. Hiện nay,
đang có nhiều nghiên cứu để chế ra thuốc chủng ngừa
sốt rét, như là chủng ngừa bệnh cúm, chủng ngừa đậu
mùạ
* Sốt Dengue, còn gọi là Sốt Ðập Lưng (breakbone fever) do
muỗi Aedes Aegyti truyền siêu vi trùng từ người bệnh sang
người lành. Bệnh ít gây tử vong. Bệnh nhân có triệu
chứng đau xương khớp, nhức đầu, nóng sốt, nổi ban trên
da và suy nhược cơ thể. Không có thuốc chữa khỏi bệnh
mà cũng chưa có chủng ngừạ
* Sốt Vàng (Yellow Fever) cũng do muỗi Aedes Aegypti truyền
siêu vi trùng gây bệnh. Bệnh này có nhiều ở Phi châu và
thường gây tử vong. May mắn là có thuốc chủng ngừa
bệnh.
* Bệnh Giun Chỉ (Filiriasis) có nhiều ở vùng nhiệt đới và
bán nhiệt đớị Bệnh do các giun ký sinh gây ra và được
muỗi Aedes, Culex, Anopheles và Mansonia truyền đị Bệnh có
thể chữa được bằng thuốc Diethylcarbamazinẹ
Ðến đây thì chắc nhiều người thấy mà ớn giống
muỗi, muốn tránh xa chúng, không muốn mắc bệnh do chúng
truyền lan và cũng không muốn chúng quấy rầy giấc ngủ ban
đêm. Vậy thì xin nói về việc nàỵ
Như đã nói ở trên, muỗi xuất hiện ở ngoài trời nhiều
nhất từ lúc tranh tối tranh sáng và suốt đêm. Vậy khi
chúng hùng hổ ra kiếm mồi, thì ta ở trong nhà. Mà nếu
cần ra thì mặc quần áo phủ người càng kín càng an toàn,
đặc biệt là ba vùng cổ: cổ tay, cổ chân và cổ đỡ
đầụ Tránh đi tới vùng sình lầy, nước đọng, chỗ um
tùm cây bụị Ngồi ngoài balcon, để cái quạt chạy nhẹ với
gió thổi hiu hiu cũng xua đuổi muỗi khá tốt.
Có nhiều loại thuốc bôi xua muỗi, nhưng loại được nhiều
chuyên gia tín nhiệm là DEET. Vài diều cần nhớ khi dùng
DEET:
· Mua thuốc về, nhớ đọc kỹ nhãn hiệu
với cách dùng, rủi ro có thể có
· Thuốc có 30% DEET là vừa đủ mạnh. Trẻ em
dùng loại 10% DEET
· Ðừng bôi thuốc lên vết thương trên da
hay chỗ da viêm đỏ
· Ðừng bôi quá gần mắt, miệng, nhất là
ở trẻ em
· Ðừng để trẻ em tự thoa thuốc này
· Thoa vừa đủ để che da và quần áo
· Ðừng bôi phần da dưới quần áo
· Ðừng xịt thuốc khi ở trong phòng kín
· Sau khi vào trong nhà, xả nước cho sạch
thuốc ngừa trên da
Khi phải ở lâu trong vùng có muỗi, như đi câu cá ban đêm,
có thể nhúng quần áo trong hóa chất Permethrin, để đuổi
muỗị
Có thể đốt hương xua muỗi, dùng đèn giết muỗị Nằm
ngủ trong mùng màn vừa tránh được muỗi cắn mà lại vừa
có tự do riêng. Triệt hạ trứng và ấu trùng muỗi ở nơi
ao tù, nước đọng.
Ngoài các bệnh nhiễm, muỗi cắn thường không gây phản
ứng mạnh. Chỉ một chút ngứa ngáy khó chịu ở chỗ bị
cắn, chườm nước đá lên ngay là xong. Nhưng nhiều khi ở
trẻ em, sau khi muỗi cắn, ngứa, các em gãi đến trầy da,
rồi nhiễm trùng. Thành ra, khi muỗi đốt sưng lên thì
đắp ngay nước đá, hoặc bôi lớp mỏng Caladryl lotion.
Con Ong, Cái Kiến
Giờ xin nói chuyện con Ong, cái Kiến.
Nhóm côn trùng châm đốt thuộc ba họ: họ Formicoidea với
nhóm nhà Kiến (ants); họ Apoidea với các ong mật (honeybees),
ong nghệ (bumblebees); họ Vespoidea với ong hornets, Wasps, yellow
jackets.
* Ong:
Ong mật Apis có nguồn gốc ở các châu Á, Phi và Âụ Chúng
có nhiều loại và hầu hết đều châm dốt. Họ ong này
sống thành từng đàn với từ cả trăm ngàn ong thợ. Ðàn
ong wasps thường nhỏ hơn. Cũng như muỗi, chỉ có ong cái
mới châm chích. Bầy lao công ong cái là lực lượng bảo
vệ tổ ong chống lại bất cứ sự xâm phạm nàọ Một chú
gấu hoặc anh thợ săn mà nhòm ngó mật ngọt là một số
phụ nữ bảo vệ này sẽ tủa ra tấn công. Bình thường, ong
hiền lành, chỉ hung dữ để tự vệ ở gần tổ ong. Còn
châm chích cá nhân chỉ xẩy ra khi ong đi kiếm mật hoa,
nước uống hoặc vật liệu làm tổ, khi bị đe dọa như bị
đập, đuổi hoặc vướng vào quần áo, tóc người tạ
Ong chích bằng một cái ngòi nằm ở cuối thân. Ngòi ăn
thông với túi nọc độc. Thực ra, ngòi là bộ phận đẻ
trứng đã được biến hóa, vì thế chỉ ong cái mới châm
chích.
Ngòi ong mật có nhiều ngạnh dài hơn ngòi ong wasps. Khi ong
mật châm chích, ngòi kẹt lại ở da người, tiếp tục bơm
nọc độc làm phản ứng mạnh hơn. Tội nghiệp một điều
là, sau khi châm chích xong thì chị ong mệnh một, vì ngòi có
ngạnh vướng lại, kéo theo các bộ phận trong bụng. Nhưng
nọc độc của ong trên da kẻ xâm phạm tiết ra hóa chất
pheromone, có mùi chuối, báo dộng hiểm nguy cho các ong khác
để chúng ồ ạt kéo tới tấn công trả thù.
Ngòi ong wasp có ngạnh ngắn hơn, không bị kẹt sau khi châm
chích nên chúng có thể châm nhiều lần kế tiếp rồi bay
đị
Ong mật làm tổ trong khoảng trống có sẵn như lỗ hổng
trong thân cây hoặc khoảng lõm của căn nhà. Tổ ong yellow
jackets giống như giấy, thường thấy trong lùm cây, dưới
mái hiên nhà. Ðôi khi chú yellow jacket này lại nằm dưới
cỏ, chẳng may ta đi chân đất giẫm phải là chúng đốt
ngaỵ
Thành phần hóa học trong nọc độc của ong mật và wasp cũng
hơi khác nhaụ Nọc ong mật có chất phospholipase A2 gây đau
và loãng máu, melitten làm màng tế bào hư hao, hyaluronidase
giúp phân tán các hóa chất độc. Nọc này không có chất
histamine như nọc ong wasp. Nọc wasp và hornets có nhiều
serotonin, histamine, catecholaminẹ Tùy theo nồng độ của
serotonin mà nạn nhân đau nhiều hay ít.
Nói chung, nọc ong mỗi lần đốt chỉ gây ra phản ứng tại
chỗ, không nguy hiểm lắm. Ở chuột, cần khoảng 3 mg cho
mỗi cân nặng để gây ra tử vong. Ở người phản ứng nguy
hại xẩy ra với từ 500 tới 1200 lần bị ong chích. Ðã có
người sống sót sau khi bị chích tới 2243 lần. Trẻ em và
người cao tuổi thường bị nhiều phản ứng của nọc ong vì
chậm tháo thân khỏi bầy ong hung dữ.
Mấy năm gần đây, giống ong mật Châu Phi được vô tình
nhập cảnh lậu vào nước Mỹ đã là đề tài báo động cho
truyền thông cũng như mối quan tâm cho giới chức y tế và
canh nông Hoa Kỳ. Lý do là ong rất hung dữ, tung hoành ở các
tiểu bang Texas, Arizona, New Mexico, California, Nevada và gây ra
nhiều tử vong. Chúng được kêu là killer bees. Vì khi đã
tấn công đối thủ là chúng bám sát, tấn công tới tấp
nhiều dợt liên tục. Ong mật Châu Phi này giống ong mật
thường ở đây, chỉ khác là cánh nhỏ hơn. Cả hai ong, trên
mình đều có nhiều lông. Ong yellow jackets ít lông hơn ong
mật, nhưng có vân đen,vàng hoặc trắng rất bóng trên
mình.
Ong đốt gây ra một phản ứng tại chỗ: da sưng, đỏ, đau,
ngứạ Phản ứng này thường tan biến trong vài giờ. Tuy
nhiên, với nhiều lần đốt liên tục, phản ứng bất
thường mạnh như nghẹt thở, hạ huyết áp, sưng ngứa cùng
mình, suy thận có thể xẩy ra và đưa tới nguy hiểm cho
tính mạng.
Khi bị ong đốt, tức khắc chườm chỗ đốt bằng túi
nước đá. Có thể bôi kem có chất Corticosteroids hoặc
Diphenhydramine (Benadryl, Caladryl). Nâng cao phần cơ thể bị
đốt. Uống vài viên Ibuprofen hoặc Acetaminophen (Tylenol),
một chút Benadryl.
Còn phản ứng mạnh, tổng quát thì nên đi nhà thương cấp
cứụ Với các phương tiện y học rất hiện đại, nạn nhân
của cả trăm con ong đốt đều được cấp cứu hoàn toàn,
với điều kiện đừng trì hoãn quá lâụ
Còn việc lấy ngòi ong ra thì saỏ Trước đây, người bị
đốt thường bóp vào chỗ ong đốt để nặn ngòi và chất
độc rạ Nhưng nhiều nghiên cứu mới đây cho rằng làm như
vậy là bóp giúp nọc tiết vào da mau hơn, nên họ khuyên chỉ
cần lấy tấm giấy hay plastic cứng, một lưỡi dao cạo nhẹ
là lấy được ngòi tạ Nên nhớ là chất độc thấm ra
rất mau, chỉ trong mươi giây đồng hồ, nên cần lấy ngòi
ra càng nhanh càng tốt.
* Kiến:
Bây giờ đến con Kiến mà kiện củ khoaị
Có đến cả trên mười ngàn loại kiến khác nhaụ Chúng
sống thành từng đàn với nhiệm vụ phân chia rõ rệt cho
các thành viên: con thì lo việc tìm kiếm thực phẩm, nhóm
lo làm tổ, một số lo sinh sản. Ða số thành viên của đàn
là nữ kiến lao động, không có cánh, không sanh trứng
được nhưng làm hầu hết công việc của đàn: kiếm thực
phẩm, nuôi kiến con, bảo vệ tổ. Các kiến nữ hoàng sanh
ra đã có cánh, thân hình lớn hơn kiến khác và là nhóm duy
nhất có thể đi tơ, đẻ trứng. Kiến đực không có nhiệm
vụ nào quan trọng ngoài việc hàng năm vào một thời điểm
nào đó, rủ nữ hoàng kiến bay lên không trung, giao hợp,
rồi đi hoang, chết dần dần. Một lần đi tơ trên là đủ
tinh trùng cho kiến hoàng hậu đẻ cả trăm ngàn cái trứng.
Kiến lửa có thể đẻ cả trăm cái trứng trong một giờ.
Kiến có mọi nơi trên trái đất, ngoại trừ miền luôn luôn
băng giá, trên đỉnh núi rất lạnh và vài hải đảọ Chúng
sống dưới đất, trong rừng cây mục nát, trên cành cây
sống, trong nhà ở của con ngườị
Nói chung, kiến cũng có vài ích lợị Chúng là mồi ăn cho
nhện, chim gõ kiến (woodpecker), rùa và cũng tiêu diệt một
số côn trùng có hạị Chúng tạo ra những ngõ ngách dưới
đất, giúp không khí và nước lưu chuyển tới nuôi dưỡng
cây cỏ. Chúng ăn hạt một số thực vật, để rồi lại bị
chim muông làm thịt, chim muông bay xa gieo rắc hạt lạ khắp
nơị
Kiến lớn nhỏ đều đốt nhưng loại đáng kể và hay gây ra
phản ứng là Kiến Lửa Ðỏ (Red Fire Ants). Kiến này có tên
khoa học là Solenopsis invictạ Ðây là loại côn trùng không
cánh, làm tổ trong vườn nhiều nắng và dọc theo đường
lộ. Khi thời tiết lạnh hoặc ẩm ướt thì chúng di chuyển
vào nơi bóng mát, khu người ở. Một ổ kiến lớn có tới
cả vài trăm ngàn con, được lãnh đạo bởi một kiến hoàng
hậu duy nhất. Khi châm chích, kiến cũng có một kỹ thuật
đặc biệt: chúng cắn một vết rồi chuyển mình châm
tiếp tạo ra nhiều vết thương xếp thành một vòng bán
nguyệt.
Vết kiến đốt sưng đỏ, đau ran rồi mấy giờ sau, một
mụn nước nhỏ nổi lên. Ðôi khi phản ứng này lan rộng ra
cả một vùng lớn của dạ Với cả trăm vết kiến liên tục
đốt, một người suy yếu sẵn có thể thiệt mạng.
Khi bị kiến đốt, lau sạch vết thương nhưng đừng làm da
hư hao thêm; chườm túi nước đá khoảng nửa giờ cho khỏi
sưng; nâng cao phần bị cắn. Nếu quá đau, có thể uống
vài viên thuốc Tylenol, Advil. Cần coi lại xem ngừa phong đòn
gánh có còn hữu hiệu không.
Nhện cắn
Tiện đây cũng nói qua một chút tới một côn trùng trong
nhà, đôi khi cắn người và có thể gây ra tai nạn khá
nặng. Ðó là những con nhện.
Có cả dăm chục loại nhện khác nhau, nhưng hai loại sau đây
đáng kể vì chúng lẩn quẩn gần nơi ta sinh hoạt, gây đau
và hủy hoại tế bào chung quanh vết cắn:
- Nhện Nâu Ẩn Dật (Brown Recluse Spider):
Thường có ở ngóc ngách trong nhà, đôi khi ẩn mình trong
mớ quần áo ném dưới sàn nhà. Chúng sẽ cắn khi áo mặc
và chúng nằm giữa vải và dạ
Một phản ứng nhẹ với cảm giác ngứa, rát, đau sẽ xẩy rạ
Nhưng sau 24 giờ, vết thương lan rộng, đỏ với mụn nước
ở giữạ Sau vài ngày, mụn nước khô, đóng vẩỵ Vẩy rơi
gây ra một vết loét rộng từ một phân tới vài chục
phân. Triệu chứng tổng quát gồm có nóng sốt, ớn lạnh,
đau nhức mình mẩy, mần đỏ, băng huyết. Nạn nhân có thể
thiệt mạng. Nọc độc của nhện này có các hóa chất độc
như alkaline phosphatase, hyaluronidase, lipase, hemolysine, tất cả
đều hủy hoại màng tế bào, khiến tiểu cầu tụ với nhau
thành cục, gây băng huyết. Chẳng may bị nhện này đốt thì
cần đi bác sĩ, vì điều trị cần một số dược phẩm
như Dapsone, Prednisone, cạo mổ vết thương và huyết thanh
chống nọc độc của nhện.
- Nhện Góa Ðen (Black Widow Spider):
Nhện này có nhiều ở vùng nhiệt đới, thường làm mạng
lưới ở ngôi nhà phụ, dưới tảng đá, đống vật liệu
vụn. Nọc độc loại nhện này có alpha-latrotoxin đặc biệt
làm tổn thương dây thần kinh. Nạn nhân thường ói mửa,
nhức dầu, bụng đau và co cứng, đổ mồ hôi, sưng đỏ nơi
bị đốt. Trên da, nổi nhiều vết ban đỏ, mụn nước.
Cũng như với nhện nâu, khi bị nhện đen góa đốt, cần đi
bác sĩ vì điều trị cần dến dung dịch Calcium và huyết
thanh chống nọc nhện.
_____
- Sân hận
Khi sân niệm trổi dậy trong tâm thức, ta cần ghi nhận khách quan về sự phát khởi đó. Nhận biết trong tâm đang có một ý niệm sân hận. Cũng như phương thức đối trị về dục niệm, tâm ý hoàn toàn thụ động để ghi nhận sự việc.
Hãy bình tâm để quán sát mọi sân niệm. Hãy nhận biết một cách tỉnh thức trong suốt quá trình sinh khởi, tăng trưởng, giảm suy và hủy diệt của nó. Hãy cố gắng giữ thân tâm bình thản với lửa lòng sân niệm. Ðừng nói một lời nàọ Ðừng suy nghĩ bất cứ điều chị Cũng đừng làm bất cứ việc gì. Hãy đưa tâm ý trở về với hơi thở ý thức. Thở vào, ta biết ta đang thở vào và ta biết có một sân niệm đang sinh khởị Thở ra, ta biết ta đang thở ra và ta biết sân niệm đó đang suy diệt.
Khi ý niệm giận dữ phát sinh, tâm thức tỉnh giác nhận biết được liền thì ngay đó ngọn đuốc sân hận cũng đã bị giảm suy ít nhiềụ Hãy duy trì hơi thở trong ý thức. Khách quan ghi nhận mọi vận hành biến chuyển và suy diệt của sân niệm. Với hơi thở ý thức, với sức mạnh của định lực tập trung và ý thức chánh niệm, thân tâm sẽ trở nên tươi mát lại và sân niệm cũng dần tan biến đị
- Mê muội và buồn ngủ (hôn trầm)
Khi đang ngồi thiền, đôi lúc trong tâm có sự mờ mịt, tưởng thức mơ màng như buồn ngủ, ta hãy liền ý thức về điều đó. Khách quan ghi nhận về sự phát khởi của nó. Hãy đưa tâm ý trở về với hơi thở. Thở vào, ta biết ta đang thở vàọ Thở ra, ta biết ta đang thở rạ Ta biết ta đang có sự mê muội và buồn ngủ. Ngay khi nhận biết có sự mê muội phát sinh thì ánh sáng tâm thức cũng đã tự tỏ sáng.
Ðối với tất cả ý niệm mơ màng buồn ngủ trổi dậy trong lúc ngồi thiền, ta chỉ cần chú tâm quán sát khách quan và ghi nhận tất cả mọi diễn biến của nó trong suốt quá trình sinh diệt. Ta an trú trong sự quán niệm "có sự mê muội và buồn ngủ đây". Với sự ghi nhận như vậy đủ để giúp ta quán chiếu và ý thức được sự có mặt của mê muội và buồn ngủ trong tâm thức.
- Giao động bất an (trạo cữ) và hối hận
Lúc đang ngồi thiền, đôi khi có những giao động trong tâm trí, cảm thức như thân xác động chuyển, gây tạo cho tâm thức bất an. Khi ấy, cảm thức của thân và tâm trong sự giao động cũng giống như đang ngồi trên con thuyền giữa biển khơị
Khi tâm thức xao xuyến bất an, hãy cố gắng nhận biết về điều đó. Khách quan ghi nhận như vậy đúng như thật. Hãy giữ sự bình tâm để quán sát sự việc. Hãy bình thản nhẹ nhàng đưa tâm ý trở về với hơi thở. Tập trung tất cả tâm trí vào hơi thở. Thở vào, ta biết ta đang thở vào và ta biết thân thể đang có sự giao động. Thở ra, ta biết ta đang thở ra và ta biết tâm thức đang có sự bất an.
Hãy thực tập thản nhiên để nhìn sự việc, ghi nhận về sự giao động bất an trong suốt quá trình sinh khởi và hoại diệt của nó.
Ngoài những giao động trạo cử trong khi ngồi thiền, còn có những ảnh hưởng giao động khác ở thân thể, ngay trên lời nói và trong tâm thức (làm việc cẩu thả, đi đứng thiếu chỉnh tề, hành động vụït chạt, nói năng lung tung, tư tưởng tán loạn…) Tất cả đó đều là những giao động bất an.
Lúc ngồi thiền, đôi khi tâm thức trổi dậy với những ý tưởng hối hận về hành vi của mình, về công việc mình bất cẩn, về ngôn từ mình đã nói trong lúc giận dữ, về cách cư xử thô tệ với ngườị.. gây tạo cho ta những buồn phiền hối hận trong nội tâm. Ðối với những ý niệm sầu ưu như vậy, tâm thức cần tỉnh giác ghi nhận về điều đó. Hãy đưa tâm ý trở về với hơi thở ý thức. Thực tập bình thản mà nhìn sự kiện từ lúc nó phát sinh, tăng trưởng, suy yếu, cho đến khi nó hoàn toàn tan biến đị
Hãy nhìn ngắm sự kiện một cách khách quan. Không dính mắc vào đề mục ta, những việc ta đã làm, những lời ta đã nóị Chỉ cần nhận biết khách quan "đang có những ý tưởng hối hận phát sinh". Tỉnh giác nhận biết như vậy và thản nhiên trở về với hơi thở ý thức. Thở vào, ta biết ta đang thở vào và nhận biết ta đang có sự hối hận. Thở ra, ta biết ta đang thở ra và nhận biết đang có sự ray rứt trong tạ Thực tập ghi nhận và tiếp xúc với sự hối hận một cách thản nhiên, như nước nhìn trời, như mây nhìn trăng.
Sự ghi nhận và quán sát về sự hối hận cần phải thật khách quan. Ðừng suy nghĩ quá nhiều về tạ Cố gắng tỉnh giác không để bị rơi vào vòng quay náo loạn của tư duỵ
Sự ghi nhận về hối hận nên hiểu là khách quan nhận biết về những sai lầm ta đã làm để không tạo dựng thêm khổ đaụ Tự tâm ta quán chiếu để soi sáng tâm thức ta với ngọn đuốc giác tỉnh, để sẽ không tạo tác thêm ra những lỗi lầm cho mình cho ngườị
Như vậy, sự nhận biết về hối hận không phải để ưu tư ray rứt mà trở lại xâu xé cõi lòng. Cần tỉnh biết mà ngắm nhìn từng đợt sóng sầu ưu đó.
Bất cứ sự giao động nào gây tạo cho tâm thể bất an, hãy liền nhận biết đúng như vậỵ Biết đang có sự giao động. Biết đang có sự bất an. Chỉ khách quan nhận biết như vậy, thế thôị Không chạy đuổi phân tích sự kiện. Hãy đưa tâm ý nhẹ nhàng trở về với hơi thở. Chỉ hơi thở đây là vấn đề tối quan trọng mà ta phải để hết tâm sức vào sự an trú. Cố gắng không nghĩ gì khác, cũng không bận tâm về bất cứ điều gì khác. Tâm trí chỉ cần ghi nhận sáng suốt, nhận biết rõ ràng ngay khi vọng tưởng phát sinh, tăng trưởng, suy yếu và tan biến. Thản nhiên mà nhìn sự kiện phát khởi đổi thay trong từng mỗi phút giây vô thường.
Nếu có một ý nghĩ trổi dậy, nhận biết "có một ý nghĩ", rồi nhẹ nhàng trở về với hơi thở. Nếu có một cảm giác phát sinh, nhận biết "có một cảm giác", rồi nhẹ nhàng trở về với hơi thở. Có sự giao động trên thân xác, ta nhận biết thân xác đang có sự giao động. Có sự bất an trong tâm thức, ta nhận biết tâm thức đang có sự bất an. Rồi nhẹ nhàng trở về với hơi thở. Thực tập bình thản trong ý thức đó. Thở vào, ta biết ta đang thở vàọ Thở ra, ta biết ta đang thở rạ Cố gắng duy trì hơi thở trong ý thức và thản nhiên mà nhìn sự việc.
Mọi ý tưởng có sinh có diệt. Sự giao động có đến có đị Cảm thức có phát khởi có tan biến. Những gì đến cứ để nó đến, không xao xuyến mến ưạ Những gì đi cứ để nó đi, không nuối tiếc sầu tự Hãy thực tập nhận định sự kiện như thiền sư Shunryu Suzuki - "chính ngươi đã tạo dựng ra những làn sóng trong tâm tư ngươi, nếu cứ thản nhiên để tâm trí như bình thường thì tâm trí sẽ tự trở thành vắng lặng" (zen mind). Một ý tưởng khởi dậy, một cảm thức phát sinh, tất cả cũng chỉ là những trổi dậy diệt sinh vô thường của các ý niệm.
Sự ghi nhận về giao động bất an không những chỉ thực tập trong lúc ngồi thiền mà phải tỉnh biết ghi nhận về điều đó trong mọi thời lúc. Khi đang đi, đang ngồi, đang nằm, đang đứng, hay đang làm việc, nếu tâm thức bất an, thần trí giao động, hãy liền tỉnh biết ghi nhận về điều đó. Những khi không còn sự giao động bất an, tâm trí cũng nhận biết sáng suốt như vậỵ Hãy cố gắng duy trì hơi thở trong ý thức. Hãy nhìn vào tâm thức mình để thấy rõ sự sinh khởi và hoại diệt của mọi vọng động biến sinh.
Ma cảnh
Riêng về phần giao động bất an, cần nói thêm về các cảnh giới huyễn ảo gây tác hại đến tâm thức, tạo cho tâm trí bất an và sợ hãị Ðó là kinh nghiệm khi đi vào thiền định, ở giai đoạn khi mà hơi thở trở nên vi tế, tâm thể vắng lặng, thỉnh thoảng có những cảnh giới khác nhau xuất hiện trong tâm thức.
Hãy kinh nghiệm lấy chính mình: Trong bất cứ cảnh giới nào, tốt đẹp, xấu ác, siêu nhiên, hay ghê gớm, cũng phải thật bình tâm quán chiếu "tất cả các pháp đều như mộng huyễn" - nhất thiết chư pháp giai như huyễn (ngộ tánh luận). Hãy quán chiếu đấy chỉ là những tưởng vọng lung linh của nội thức. Tất cả không có thật. Chỉ ảo ảnh, chỉ tưởng suy, gây ra những biến hình muôn trạng. Những gì có hình tướng đều là giả dối hư tạo (phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng - kim cang).
Hãy cố gắng định tỉnh. Khách quan ghi nhận rằng: "có một cảnh giới ảo tưởng đang phát sinh". Rồi nhẹ nhàng trở về với hơi thở. Hãy cố gắng duy trì hơi thở trong ý thức. Tỉnh biết rằng tất cả cảnh giới đều là huyễn mộng. Hãy tỉnh biết: "tất cả những gì có hình tướng, như chiêm bao huyễn ảo, như bọt nước bóng mờ, như sương rơi, như ánh chớp, phải luôn xem là vậy" (nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh, như lộ diệc như điển, ưng tác như thị quán - kim cang).
- Nghi ngờ
Ðây là hiện tượng ngăn che thứ năm trong ngũ triền cáị Có thể sự nghi ngờ trổi dậy trong lúc ngồi thiền nhưng cũng có thể phát khởi trong mọi thời lúc khác. Tất cả bao gồm những nghi ngờ về lời kinh Phật, về chân lý Như Lai, về công phu hành trì, về kinh nghiệm thiền tập, về những sự việc đã xảy ra, về những người chung quanh. Tất cả đều xem như sự nghi ngờ phát sinh từ tâm thức.
Những khi trong tâm có sự nghi ngờ, ta liền nhận biết như vậỵ Chú tâm quán sát và ghi nhận sự diễn biến của các ý niệm nghi ngờ. Nhận biết về quá trình sinh khởi và hoại diệt của nó bằng tất cả sự sáng suốt. An trú trong sự quán niệm "có sự nghi ngờ đây", như vậy đủ để giúp ta quán chiếu và ý thức được sự có mặt của nghi ngờ trong tâm thức.
Cố gắng không để bị vướng mắc trong nội dung của sự nghi ngờ. Không chạy đuổi theo nó. Không phân tích mổ xẻ vấn đề. Cố gắng duy trì hơi thở trong ý thức. Thở vào, ta biết ta đang thở vàọ Thở ra, ta biết ta đang thở rạ Ta ý thức rõ ràng về từng hơi thở. Tâm trí chỉ cần ghi nhận khách quan "đang có sự nghi ngờ trong tâm thức", thế thôị Hãy thực tập an nhiên tiếp xúc với mọi biến động của tâm thức.
Quán về ngũ uẩn
Thực tập quán chiếu về sự bám víu vào ngũ uẩn và sự ràng buộc của các nội ngoại xứ là những bước thực tập chính yếu trong quá trình quán niệm về các đối tượng của tâm thức. Lãnh vực đầu tiên của ngũ uẩn là sắc. Tự mình quán niệm như sau: "đây là hình sắc, đây là sự phát sinh của hình sắc, đây là sự hủy diệt của hình sắc".
Sắc ở đây có nghĩa là thân xác, do tứ đại đất nước lửa gió hợp thành, trong đó có gan, tim, máu, mủ, hơi thở, nhiệt... Khi xác thân bị hủy diệt, các cấu thể từ thân xác trở về với vũ trụ. Không có sự thêm. Không có sự bớt. Không có sự được. Không có sự mất. Hãy quán chiếu: "năm uẩn như mây bay qua rồi bay lại" (ngũ ấm phù vân không khứ lai - chứng đạo ca). Hãy chú tâm quán sát về quá trình sinh khởi và hoại diệt của hình sắc. Tất cả mọi vật thể đều không có tự tánh riêng biệt. Tất cả đều không. Như thiền sư Shunryu Suzuki đã nhận định: "cái mà chúng ta gọi là "tôi" chỉ là cánh cửa đong đưa đang di động khi chúng ta hít vào và khi chúng ta thở ra" (zen mind).
Nếu như thân xác một mai bị tan hoại, tim gan gởi về cho đất, hơi thở gởi về cho gió, sức nóng trong cơ thể gởi về cho lửa, mủ máu gởi về cho nước… rồi thì thân xác đây không còn gọi là thân xác nữạ Ðó là sự tan rã của hình sắc. Tất cả và tất cả đều không có tự tánh. Mọi sự việc đều vô thường biến đổị Ðó là bản chất thật của cuộc đờị Sắc tức là không, không tức là sắc. Không có gì thêm, không có gì bớt. Không có gì tăng, không có gì giảm. Tất cả chỉ là sự biến dịch và trở về. Với sự hành trì tinh chuyên pháp niệm thân, có thể đạt được sự hiểu biết lớn về tánh không, khổ và vô ngã của sắc uẩn.
Lãnh vực thứ hai trong ngũ uẩn là thọ. Tự mình quán niệm như sau: "đây là cảm thọ, đây là sự phát sinh của cảm thọ, đây là sự hủy diệt của cảm thọ".
Như đã trình bày nơi phần niệm thọ, cảm thọ là những xúc cảm thọ nhận, gồm các cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ chịu cũng không khó chịụ Cảm thọ phát khởi do sự tiếp xúc của sáu căn với sáu trần. Sáu căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Sáu trần là hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm và tư tưởng. Mắt thấy sắc màu nên sinh mến chuộng, tai nghe tiếng chửi nên sinh buồn khổ, mũi ngửi mùi hôi nên sinh khó chịu, lưỡi nếm vị ngọt nên sinh ưa thích, thân xúc chạm vật thể nên sinh mến yêu, ý khởi niệm phiền lo nên sinh sợ hãị Với sự hành trì pháp niệm thọ thật tinh chuyên và đúng phương pháp, ta có thể đạt được sự hiểu biết lớn về tánh vô thường, khổ và vô ngã của thọ uẩn.
Riêng trong pháp hành thiền tứ niệm xứ, không cần dùng đến óc suy nghiệm (chiếu kiến) để phân tích tự tánh không của ngũ uẩn như trong bát nhã tâm kinh (Ngài Quán tự tại bồ tát thực hành sâu xa trí tuệ bát nhã, ngài soi thấy năm uẩn đều không, liền vượt qua tất cả mọi khổ nạn - tâm kinh).
Ở đây, ta chỉ cần tỉnh biết sáng suốt và ghi nhận rõ ràng về từng cảm giác đang thọ nhận ngay lúc nó phát sinh, tăng trưởng, suy yếu, cho đến khi bị hủy diệt. Như khi nhận biết mình đang có một cảm giác sợ hãi thì ngay đó sự sợ hãi đã bị giảm suy bởi ảnh hưởng của sự định tỉnh có được từ hơi thở ý thức. Ta khách quan quán sát và ghi nhận sáng suốt về sự kiện để trực nghiệm bản chất vô thường và tánh không của cảm thọ, để không còn bám víu vào những phù du ngũ uẩn trong cuộc đờị
Lãnh vực thứ ba trong ngũ uẩn là tưởng. Tự mình quán niệm như sau: "đây là tri giác, đây là sự phát sinh của tri giác, đây là sự hủy diệt của tri giác".
Tưởng có nghĩa là tri giác, tức sự nhận biết của các giác quan, phát sinh từ sự tiếp xúc của sáu căn với sáu trần.
- mắt thấy hình sắc
- tai nghe âm thanh
- mũi ngửi mùi hương
- lưỡi nếm các vị
- thân xúc chạm vật thể
- ý biết các tư tưởng
Do có mắt và hình sắc, mắt tiếp xúc với hình sắc mà phát sanh sự nhận biết về cái thấỵ Do có tai và âm thanh, tai tiếp xúc với âm thanh mà phát sanh sự nhận biết về cái nghẹ Do có mũi và mùi hương, mũi tiếp xúc với mùi hương mà phát sanh sự nhận biết về cái ngửị Do có lưỡi và vị nếm, lưỡi tiếp xúc với vị nếm mà phát sanh sự nhận biết về cái nếm. Do có thân và vật thể, thân tiếp xúc với vật thể mà phát sanh sự nhận biết về sự xúc chạm. Do có tâm ý và tư tưởng, tâm ý tiếp xúc với tư tưởng mà phát sanh sự nhận biết về các ý niệm.
Ta quán sát và ghi nhận đây là tri giác, đây là sự phát sinh của tri giác, do bởi có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc với hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm, tư tưởng mà có được sự nhận biết của tri giác.
Lãnh vực thứ tư trong ngũ uẩn là hành. Tự mình quán niệm như sau: "đây là sự vận hành tâm tư, đây là sự phát sinh của sự vận hành tâm tư, đây là sự hủy diệt của sự vận hành tâm tư".
Hành có nghĩa là tâm tư, tức sự vận hành lưu chuyển của các luồn tư tưởng phát khởi và diễn biến liên tục trong tâm thức. Dòng suy tưởng không bao giờ ngừng nghỉ. Hết ý niệm nầy đến suy tưởng khác. Vừa nghĩ đến ý tưởng nầy thì ý tưởng kia đã tan biến. Vừa nghĩ đến ý tưởng nọ thì ý tưởng kia đã lặn chìm. Ðây là sự phát sinh của tâm tự Ðây là sự hủy diệt của tâm tự Những niệm tưởng nghĩ suy sinh sinh diệt diệt vô cùng tận.
Hành trì pháp niệm tâm nghiêm mật và đúng phương thức, có thể đạt được sự hiểu biết lớn về tánh vô thường, khổ và vô ngã của tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn.
Lãnh vực thứ năm trong ngũ uẩn là thức. Tự mình quán niệm như sau: "đây là ý thức phân biệt, đây là sự phát sinh của ý thức phân biệt, đây là sự hủy diệt của ý thức phân biệt".
Thức có nghĩa là ý thức hiểu biết phân biệt về sự việc. Thức phát sinh do sự tiếp xúc của sáu căn với sáu trần. Tất cả bao gồm có sáu loại:
- nhãn thức (sự phân biệt của mắt)
- nhĩ thức (sự phân biệt của tai)
- tỷ thức (sự phân biệt của mũi)
- thiệt thức (sự phân biệt của lưỡi)
- thân thức (sự phân biệt của thân)
- ý thức (sự phân biệt của ý)
Khi mắt nhìn thấy hình thể vật sắc, tâm có sự nhận biết về hình sắc (tưởng) và có sự phân biệt đẹp xấu trắng đen (thức).
Khi tai nghe thấy một tiếng động, tâm có sự nhận biết về âm thanh (tưởng) và phân biệt loại âm thanh gì, lớn nhỏ, ồn náo hay dễ chịu (thức). Khi mũi ngửi thấy mùi hương, tâm có sự nhận biết về mùi hương (tưởng) và có sự phân biệt thơm hôi (thức).
Khi lưỡi nếm mùi vị, tâm có sự nhận biết về mùi vị (tưởng) và phân biệt mặn ngọt hay đắng nồng ra sao (thức). Khi thân có sự sờ chạm vào một vật thể, tâm có sự nhận biết về sự xúc chạm (tưởng) và có sự phân biệt vật đó là vật gì, lớn hay nhỏ, mềm hay cứng (thức). Khi tâm ý sinh khởi một ý tưởng, tâm có sự nhận biết về ý niệm (tưởng) và phân biệt ý niệm đó tốt hay xấu, thiện hay ác (thức).
Ta khách quan quán sát và ghi nhận "đây là năm uẩn" "đây là sự phát sinh của năm uẩn" "đây là sự hủy diệt của năm uẩn", do bởi có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý (sáu căn) tiếp xúc với hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm, tư tưởng (sáu trần) mà có sự nhận biết của tưởng, có sự lưu chuyển tâm tư của hành, có sự phân biệt của thức.
Từ sự quán sát khách quan về ngũ uẩn, ta ghi nhận về sự ràng buộc của sáu căn và sáu trần, để soi thấu bản chất vô thường vô ngã của sáu nội ngoại xứ, để không còn bám víu chấp chặt vào năm uẩn.
Quán về sáu nội ngoại xứ
Bước kế tiếp là quán niệm về sáu giác quan và sáu đối tượng của giác quan. Sáu giác quan là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Sáu đối tượng của giác quan là hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm và tư tưởng.
Những ràng buộc của sáu nội ngoại xứ:
- sự ràng buộc của mắt và hình sắc
- của tai và âm thanh
- của mũi và mùi hương
- của lưỡi và vị nếm
- của thân và xúc chạm
- của ý và tư tưởng
Khi mắt nhìn thấy sự vật là do bởi có mắt và có sự vật, có sự tiếp xúc của mắt với sự vật nên ta có sự thấy biết của mắt (tưởng) và nhận thức phân biệt về sự vật (thức). Ðấy là sự ràng buộc tạo nên do mắt tiếp xúc với hình sắc. Khi ý thức về sự ràng buộc, hãy ghi nhận sự thấy biết phân biệt của tâm thức. Ý thức khách quan và tỉnh biết từ lúc sự ràng buộc chưa phát sinh, nay đang phát sinh, do bởi sự tiếp xúc của mắt với hình sắc. Khi ý thức được sự ràng buộc đang phát sinh, hãy tập trung tâm trí vào hơi thở, quán chiếu rằng mắt và hình sắc không có tự tánh riêng. Và khi sự ràng buộc bị suy yếu và tan biến đi, ta cũng ý thức về điều đó. Về những lãnh vực khác của sáu nội ngoại xứ cũng tương tự như vậỵ
Khi tai nghe thấy một âm thanh là do bởi có tai và có âm thanh, có sự tiếp xúc của tai với âm thanh, gây tạo cho tâm thức sự nghe biết (tưởng) và nhận thức phân biệt về âm thanh (thức).
Khi mũi ngửi thấy một mùi hương là do bởi có mũi và có mùi hương, có sự tiếp xúc của mũi với mùi hương, gây tạo cho tâm thức sự ngửi biết (tưởng) và nhận thức phân biệt về mùi hương (thức).
Khi lưỡi nếm biết một vị nếm là do bởi có lưỡi và có vị nếm, có sự tiếp xúc của lưỡi với vị nếm, gây tạo cho tâm thức sự nếm biết (tưởng) và nhận thức phân biệt về vị nếm (thức).
Khi thân chạm biết vật thể là do bởi có thân và có vật thể, có sự tiếp xúc của thân với vật thể, gây tạo cho tâm thức sự chạm biết (tưởng) và nhận thức phân biệt về vật thể (thức).
Khi tâm ý khởi biết có một niệm tưởng là do bởi có tâm ý và có tư tưởng, có sự tiếp xúc của ý với tư tưởng, gây tạo cho tâm thức sự khởi biết về tư tưởng (tưởng) và nhận thức phân biệt về các ý niệm (thức).
Thí dụ, về sự ràng buộc của mắt và hình sắc, khi nhìn thấy một cô gái trẻ đẹp với thân hình duyên dáng và nụ cười hồn nhiên (ảnh hưởng từ bên ngoài) gây tạo cho ta một sự mê thích của dục tính (ảnh hưởng bên trong). Về sự ràng buộc của tai và âm thanh, khi nghe một âm thanh chửi bới (ảnh hưởng từ bên ngoài) gây tạo cho ta sự nghe hiểu và cảm giác khó chịu (ảnh hưởng bên trong).
Trong kinh kim cang, Ðức Phật đã thuyết giảng về yếu nghĩa của việc sanh tâm không trụ nơi sáu trần:
"bất ưng trụ sắc sanh tâm
bất ưng trụ thanh hương vị xúc pháp sanh tâm
ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm"
Chẳng nên trụ vào hình sắc mà sanh tâm, chẳng nên trụ vào âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm, tư tưởng mà sanh tâm, nên trụ vào chỗ không chỗ trụ để mà sanh tâm.
Theo tinh thần kinh bốn lãnh vực quán niệm, an trụ tâm mà Ðức Phật đã đề cập trong kinh kim cang có nghĩa là tâm khởi niệm không chấp chặt vào sáu trần, không vướng kẹt nơi cái thấy ở màu sắc, nơi cái nghe ở âm thanh, nơi cái ngửi ở mùi hương, nơi cái nếm ở mùi vị, nơi cái cảm biết từ sự xúc chạm của xác thân, nơi ý thức phân biệt của suy tưởng. An trụ như thế gọi là trụ tâm vào chỗ không chỗ trụ, nghĩa là không chấp chặt vào trần cảnh mà sanh tâm thanh tịnh vậỵ Con đường thánh đạo để hành giả nương dựa vào đó tu tập sống tỉnh thức, an trụ tâm trong ý thức chánh niệm, vượt bỏ sự bám víu vào ngũ uẩn - đó là con đường của tứ niệm xứ, tức bốn lãnh vực quán niệm.
Khi quán niệm về sự ràng buộc của các giác quan và các đối tượng của giác quan, hãy khách quan ghi nhận sự gây tạo ảnh hưởng của nó đến tâm thức và cảm thọ. Ta ý thức sự ràng buộc ngay khi nó bắt đầu phát sinh, tăng trưởng, suy yếu, cho đến khi bị hủy diệt hoàn toàn. Ta an trú trong sự quán niệm về quá trình sinh khởi và quá trình hủy diệt của nó để thấy rõ bản chất vô thường của sự ràng buộc nơi các giác quan. Ta quán niệm rằng "có sáu giác quan đây" "có sáu đối tượng của giác quan đây" và tất cả chỉ là sáu giác quan, sáu đối tượng của giác quan. Với sự quán niệm như vậy đủ để giúp ta ý thức được sự có mặt của các pháp đối tượng của tâm thức.
Quán về thất giác chi
Bước tiếp đó là quán niệm về bảy yếu tố của sự giác ngộ (thất giác chi / thất bồ đề phần). Bảy yếu tố của sự giác ngộ bao gồm chánh niệm, trạch pháp, tinh tấn, hoan hỷ, khinh an, định và xả.
- Chánh niệm
Yếu tố giác ngộ đầu tiên là chánh niệm. Chánh niệm là ý thức sáng suốt và giác tỉnh về những gì đang xảy ra trong giờ phút hiện tạị
Những khi tâm thức có chánh niệm, ý thức mình đang có chánh niệm. Trong pháp hành thiền tứ niệm xứ, sự quán niệm phải được dựa trên tinh thần vô ngã, không có sự liên hệ buộc ràng với cái nhìn về "ta" "của ta". Ðó là vấn đề căn bản của sự ghi nhận sáng suốt và quán sát khách quan, rất quan trọng cho sự hành trì tu tập đúng phương thức. Ðây cũng là điều căn bản trong việc thực tập vô ngã - "học đạo của Phật là học về chính mình, học về chính mình là quên đi chính mình" (three pillars of zen).
Khi tâm thức không có chánh niệm, ta cũng nhận biết về điều đó. Duy trì hơi thở trong ý thức, nhận biết tâm thức mình không có chánh niệm. Khi có ý thức sáng suốt để nhận biết về việc mình không có chánh niệm thì ngay phút giây đó chánh niệm đã đang bắt đầu được thiết lập trong tâm thức. Hãy tỉnh biết với ý thức chánh niệm ngay đó để nhận biết rằng tâm mình đang có chánh niệm. Ðấy chính là giây phút tỉnh thức để quán chiếu về yếu tố chánh niệm đang phát sinh. Hãy khách quan quán sát và ghi nhận từ khi chánh niệm chưa phát sinh, nay đang bắt đầu phát sinh. Nếu đã phát sinh, bây giờ đang bắt đầu thành tựụ
- Trạch pháp
Yếu tố giác ngộ thứ hai là trạch pháp. Trạch pháp là sự quyết trạch về các pháp, nghĩa là sự nghiên cứu tìm hiểu về Phật pháp. Như khi đọc kinh tứ niệm xứ, ta cố gắng tìm hiểu ý nghĩa huyền diệu của từng câu từng chữ trong bài kinh, bằng cách thọ trì đọc tụng hằng đêm để cố gắng thể nhập mọi nghĩa lý. Tất cả như vậy đều được xem là trạch pháp.
Khi yếu tố quyết trạch chưa phát sinh, nay đang phát sinh, ta ý thức rõ ràng về điều đó. Khách quan ghi nhận trong tâm đang có sự quyết trạch về các pháp. Ngay khi không có sự quyết trạch về các pháp, ta cũng nhận biết tỉnh giác về điều đó.
Với ánh sáng chánh niệm, ta ý thức tâm mình còn thiếu sót yếu tố trạch pháp, ta suy xét để phát triển sự thiếu sót đó, đưa đến sự phát sinh yếu tố trạch pháp. Và khi trạch pháp đã phát sinh, sẽ đi đến thành tựụ Do bởi trạch pháp thành tựu, ta thấu hiểu được ý nghĩa của lời kinh tâm yếu và phương thức hành trì, để áp dụng vào đời sống tu trì.
- Tinh tấn
Yếu tố giác ngộ thứ ba là sự tinh tấn. Như đã đề cập ở phần đầu, yếu tố tinh tấn rất quan trọng trong quá trình tu tập tứ niệm xứ. Thực tập quán niệm mà thiếu sự tinh chuyên thì khó thể thành đạt được ý nguyện. Hãy nỗ lực tu tập. Hãy kiên nhẫn hành trì. Thực tập sống tỉnh thức trong từng sát nạ Sống trong hành động hiện tạị
Khi thực tập bốn pháp quán niệm nghiêm túc và cần mẫn, ta ý thức được tâm mình đang có sự tinh tấn hành trì. Khi có yếu tố tinh tấn, ta ý thức mình có tinh tấn. Khi không có tinh tấn, ta ý thức mình không có tinh tấn. Ta ý thức về sự tinh tấn ngay khi nó bắt đầu phát sinh. Khi đã phát sinh, ta ý thức về sự thành tựu của nó. Ta an trú trong sự quán niệm "có sự tinh tấn đây", như vậy đủ để giúp ta quán chiếu và ý thức được sự có mặt của yếu tố tinh tấn trong tâm thức.
- Hoan hỷ
Yếu tố giác ngộ thứ tư là sự hoan hỷ. Do bởi chánh niệm phát khởi và thành tựu, tâm trí ta sáng suốt ghi nhận sự việc, cố công nghiên cứu tìm học Phật pháp. Những yếu chỉ lời kinh được tỏ bày trong ánh sáng trí tuệ, bản thân nỗ lực tinh chuyên hành trì, thực tập sống trong từng sát nạ Ta tỉnh biết và ghi nhận sáng suốt về mọi sự việc đang diễn biến trong giờ phút hiện tạị Ta ý thức sống trong từng mỗi hơi thở, trong từng nhịp đập con tim, trong mọi tư thế và cử động của thân thể, trong mọi diễn biến vận hành của tâm tự Ta thực tập sống tỉnh thức trong mọi phút giâỵ
Ánh đuốc chánh niệm sáng soi đưa đến sự chứng nghiệm về bản chất vô ngã của mọi sự thể và lý nghĩa vô thường của cuộc đời ngườị Tâm thức sáng tỏ trong hân hoan vui mừng, đưa đến sự phát sinh của yếu tố hoan hỷ.
Khi yếu tố hoan hỷ bắt đầu phát sinh, ta ý thức về sự phát sinh của nó. Và khi đã phát sinh, ta ý thức về sự thành tựu của nó. Ta an trú trong sự quán niệm "có sự hoan hỷ đây", như vậy đủ để giúp ta quán chiếu và ý thức được sự có mặt của yếu tố hoan hỷ trong tâm thức.
- Khinh an
Yếu tố giác ngộ thứ năm là sự khinh an, tức cảm giác thảnh thơi nhẹ nhàng trong tâm thức. Trước hết là yếu tố chánh niệm đã thành tựu, đưa đến sự tăng trưởng yếu tố trạch pháp và sự tinh tấn phát sinh và thành tựụ Sau đó, sự hoan hỷ bắt đầu phát khởi và đi đến thành tựu, thân tâm cảm nhận nhữngï thư thái nhẹ nhàng và bình an. Mọi sự vận hành của thân tâm trong vững chải, tâm trí thảnh thơi và thư thái, đưa đến yếu tố khinh an phát sinh.
Khi sự khinh an bắt đầu phát sinh, hãy tỉnh giác và nhận biết về điều đó. Ta ý thức tâm mình đang có sự khinh an. Khi yếu tố khinh an thành tựu, ta ý thức rõ ràng về sự thành tựu của nó. Khi yếu tố khinh an đã thành tựu, thân tâm cảm nhận sự nhẹ nhàng, ung dung và vững chảị Hơi thở ý thức trong từng mỗi phút giây tĩnh lặng.
- Ðịnh
Yếu tố giác ngộ thứ sáu là định. Từ sự thành tựu của các yếu tố giác ngộ căn bản đã đưa đến sự thành tựu của yếu tố khinh an. Khi sự khinh an thành tựu, sẽ đưa đến sự phát sinh của yếu tố định. Ngay giờ đây, mọi hơi thở vào ra trong ý thức. Tâm thể vắng lặng tịch tĩnh. Vọng tưởng đọng lắng. Tâm thức bình an như mặt hồ thu sớm. Chánh niệm sáng tỏ trong từng mỗi hơi thở, trong từng mỗi sát na của cuộc sống. Ðây là giai đoạn yếu tố định đang bắt đầu thành tựụ
Trong phần niệm tâm, yếu tố định đã được đề cập chi tiết. Ở đây, chỉ xin nhấn mạnh, yếu tố định được xem như hoa trái của sự giác tỉnh. Khi tâm thức có định, ta ý thức rõ ràng tâm thức đang có định. Khi tâm thức không có định, ta cũng ý thức rõ ràng tâm thức không có định.
Ta ý thức về sự định tâm từ khi nó chưa phát sinh, nay đang phát sinh. Khi phát sinh, ta ý thức về sự phát sinh của nó. Và khi thành tựu, ta ý thức rõ ràng về sự thành tựu của nó.
- Xả
Yếu tố giác ngộ cuối cùng là hành xả, tức sự buông bỏ. Khi định lực phát triển, lúc đó tâm trí đi vào sự tịch tĩnh vắng lặng không một móng niệm. Khi ấy, tâm thức hoàn toàn thật sự buông xả tất cả. Thân và tâm không còn bị trói buộc vào bất cứ gì trong cuộc đờị Ta sống tự tại ung dung với đất trời như mây đi như gió về - "nhập triền thùy thủ" (thỏng tay vào chợ - thập mục ngưu đồ). Ta sống trong cuộc đời nhưng không bị cuộc đời làm não loạn sầu tự Những sự việc biến động chung quanh cũng không làm chao động não tâm ("bất dĩ ngoại vật động kỳ tâm").
Người hành giả sống ung dung và thản nhiên như mây như gió, thanh thản như ngọn cỏ như lá hoa, điềm nhiên như hạt nắng chiều tà, tự tại như giọt sương rơi sớm. Không bị hoàn cảnh trói buộc. Không bị vọng tưởng gây não phiền. Không náo động trong hiện tạị Không bấn loạn phân tâm với sự đờị
Do bởi sống an nhiên và tỉnh thức, trực nghiệm sự nhiệm mầu của tạo hóa, ý nghĩa và sự hiện hữu của đời ngườị Sự sống chết cũng không luống hề bận tâm - "túng ngộ phong đao thường thản thản, giả nhiên độc dược giã nhàn nhàn" - nếu gặp gươm đao vẫn cứ đùa giỡn, ví nhằm thuốc độc vẫn cứ an nhàn (chứng đạo ca). Sống trọn vẹn với chính ta, hoan hỷ an vui trong hiện tạị Sống và thật sự sống trong từng sát na nhiệm mầu của cuộc sống.
Sống vẫn sống, sống để sống, sống thật sự với cuộc sống nhưng không chấp chặt vào đó - "hòa kỳ quang, đồng kỳ trần, vô vi nhi vô bất vi" của Lão Tử nào có khác chi (hòa chung ánh sáng, đồng cùng bụi bặm, không làm nhưng không có gì không làm). Một cái phất tay rũ sạch tất cả mọi não phiền. Thong dong tự tạị An nhiên tịch tĩnh. "không dứt trừ vọng tưởng cũng không cầu chân giác" (chứng đạo ca). Sống hoàn toàn với cái tâm "không không". Ðó là yếu chỉ "vô tướng vô không vô bất không" trong chứng đạo ca của đại sư Huyền Giác (không hình tướng, không phải không, cũng không phải chẳng không).
Khi biết tâm thức có sự buông xả hay không có buông xả, ta đều nhận biết đúng như vậỵ Ta ý thức ngay khi sự buông xả phát sinh, ý thức về sự tăng trưởng của nó, sự thành tựu của nó. Yếu tố hành xả đưa đến sự thảnh thơi và giải thoát hoàn toàn cho tâm thức. Nó là điểm linh quang của trí tuệ. Ðại sư Huyền Giác đã chỉ rõ tinh túy của sự hành thiền là yếu tố buông xả - "thị dĩ thiền môn liễu khước tâm" - cho nên thiền học dạy buông hết (chứng đạo ca). Ðiều đó có nghĩa là tiến lên một bước nữa trên sự buông xả để xả cái xả, buông bỏ cái buông bỏ vậỵ
(còn tiếp nhiều kỳ)
Trong một khu vườn trăm hoa đua nở, thông thường những bông hoa sặc sỡ, hương thơm ngào ngạt hoặc có một kích thước dễ được nhìn thấy, thường được tự phô bầy ngay trước mắt khiến mọi người có thể nhận thức được ngay khi mới bước vào vườn hoạ
Còn có những loài hoa với hương thơm nhẹ diụ quyến rũ và với những mầu sác hài hoà thanh nhã, tuy đã hiện hữu cùng với những loài hoa khác, nhưng loài hoa hiếm quí này không dễ gì mà thấy chúng dễ dàng được.
Trong vườn hoa âm nhạc, Vũ Ðức Nghiêm là một trong những loài hoa hiếm quí ấỵ Nhạc cuả ông thanh nhã, tiết điệu rất tuyệt vời, không quá cầu kỳ để trở thành diêm duá lố bịch, nhưng cũng không giản dị mộc mạc thái quá để dễ bị đồng hoá với hình ảnh cuả người "nhà quê đi guốc mộc".
Nhạc cuả VDN có một sức quyến rũ lạ thường rất dễ thông cảm , càng nghe càng thấm thiá và thích thú. Nhạc cuả VDN không ồn aò xô bồ, mà lãng đãng như mây trời, có khi như tiếng suối reo, có khi ầm ì như sóng biển vỗ trên ghềnh đá và đôi lúc tuôn trào như thác lũ. Cũng có chút thoáng buồn nhưng không cay đắng. Bằng thanh âm trầm bổng trong tiếng nhạc VDN đã diễn tả tài tình một "Tình Yêu" thanh nhã, thật lãng mạn nhưng cũng không kém đam mệ Tình yêu qua nhạc VDN quả thật là những bông hồng, những nụ hồng hiếm, thật đẹp, trân quí và nồng nàn cho "người yêu dấu".
VDN, một tên tuổi đi vào lòng người không bằng xảo thuật cuả thương trường âm nhạc, không bằng những quảng cáo ồn ào nặng muì thương mại, mà bằng những nét nhạc trong sáng, nhẹ nhàng đầm ấm, rất dễ ru hồn người vào những cơn mộng ảo cuả "Tình Yêu".
Hôm nay Hương Kiều Loan mời độc giả bước vaò khu vườn hoa cuả nhạc sĩ Vũ Ðức Nghiêm để trò chuyện cùng ông, và cùng thưởng thức những đoá hoa thơm, xinh đẹp mà nhạc sĩ đã tặng cho người và cho đờị
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
&&&&&&&&&&
( HuongKieuloan) HKL : Thưa anh, sau khi nghe cái CD " Ðoá Hồng Cho Người Yêu Dấu" thì tôi đã nghĩ phaỉ nhấc điện thoại, để nói lời cảm tạ nhạc sĩ đã cho nghe những bản nhạc mà tôi rất yêu thích. Nhân tiện, cũng xin anh cho độc giả biết chút it về thân thế, tiểu gia đình và đại gia đình cuả anh ạ
( VuDuc Nghiem) VDN: Tôi sinh năm 1930 tại làng Hoành Nha, tỉnh Nam Ðịnh. Tôi là con thứ nhì trong một gia đình gồm 8 anh em trai và 2 em gáị Chín anh em tôi đang sống rải rác nhiều nơi ở hải ngoạị Một người còn đang ở Việt nam.
Tôi lập gia đình năm 1954. Chúng tôi được 7 cháu, tất cả đều đã có gia đình.
HKL : Xin anh cho biết ngoài CD "Ðóa Hồng Cho Người Yêu Dấu", anh có ra những CD khác không ạ? và thể loại cuả nhạc? Tình cả Thánh cả Quân hành?
VDN: Ngoài CD "Ðóa Hồng Cho Người Yêu Dấu", tôi còn có mấy CD về Tôn Vinh Ca, và về Giáng Sinh. Tôi gọi là Tôn Vinh Ca, mà không dám gọi là Thánh Ca, vì "Thánh Ca" là những bài đã được giáo hội công nhận từ bao thế kỷ. Tôi chỉ viết Tôn Vinh Ca để ca ngợi Thương Ðế, chứ không dám có cao vọng viết thánh ca, từ ngữ có vẻ lớn lao quá. Tôi đã thực hiện những CD Tôn Vinh Ca 1,2,3,4 và một vài CD về Giáng Sinh mà tôi sẽ cho ra mắt trong dịp Giáng sinh năm tớị Còn về nhạc quân hành, thì ngày xưa, tôi có viết, nhưng bây giờ, còn có ai hát quân hành nữa đâủ Bản nhạc Tôn Vinh Ca đầu tiên tôi sáng tác trong tù là Thi Thiên 90, bài thánh vịnh cổ nhất, cũng là bài cầu nguyện cuả thánh Môâi Sẹ
Vào tù rồi, nhưng Vũ Ðức Chỉnh , em tôi, đã giấu đuợc một cuốn Kinh Thánh. Ðây là cuốn Kinh Thánh của bố tôi cho, trước khi mất nước. Trong tù, hai anh em tôi đã phải lén lút, mỗi lần đọc Kinh Thánh. Một hôm, đọc đến Thi Thiên 90, tôi đã phổ ngay bài này trong vòng tuần lễ sau đó. Tôi tìm cách chuyển bài hát ra ngoài, và Thi Thiên 90 đã đuợc phổ biến rộng rãi ở nhiều Hội Thánh Tin Lành trong nước, cũng như ở ngọai quốc. Ca khúc này dài vào khoảng 200 trường canh. Nhạc sĩ Vĩnh Phúc, cô em tôi ở nhà thờ Tin Lành Saigòn, đã tìm cách chuyển đuợc bản nhạc qua Mỹ, gửi làm nhiều lần, mỗi lần một vài tờ.
HKL : Xin anh cho biết cơ duyên naò khiến anh bước vào lãnh vực âm nhạc.?
VDN: Ngay từ ngày còn nhỏ, tôi thường đi hát trong ca đoàn cuả nhà thờ, đến khi là tráng niên cũng vậỵ Tôi yêu âm nhạc, có lẽ do ảnh hưởng của bố tôị Ông cụ ngâm thơ rất haỵ Bây giờ nhớ lại, tôi vẫn còn thấy bồi hồi, tưởng như đang nghe đươc giọng ngâm thơ cuả cụ, Hơn nữa, tôi cũng được ảnh hưởng của mẹ tôi, qua những lời ru ngọt ngào của bàï, nên từ đó, lòng yêu âm nhạc đã gắn liền với tôi tự bao giờ không haỵ
HKL : Anh có tốt nghiệp ở trường âm nhạc nào, hay là theo học với một nhạc sĩ nào không?
VDN: Thưa không, tôi không hề được đặt chân đến một trường âm nhạc nào, và cũng như chưa đựợc theo học một nhạc sĩ nào cả. Tôi tự học, và học hỏi qua bạn bè. Tôi có nhưng người bạn thân rất giỏi về âm nhạc như Phạm Ðình Chương, Nhật Bằng đã chỉ vẽ cho tôị Sau này, thì đuợc thêm một số nhạc sĩ khác chỉ bảo chọ Ngoài ra, khi ở trong tù, tôi có cơ may đươc hoc hỏi thêm về âm nhạc qua những nhạc sĩ Thiên Quang, Lê Như Khôi, và Lê Ngọc Linh.
HKL : Bản nhạc đầu tiên anh sáng tác vào thời điểm nào, xin anh cho độc giả đuợc biết .
VDN: Bản nhạc đầu tiên tôi sáng tác là một bản nhạc tình, tặng cho cô bạn gái cùng tuổi, học cùng trường ở Hải Phòng. Năm đó, chúng tôi mới 15, 16 tuổi, cùng thích hát, thường nghêu hát với nhaụ Bây giờ nhớ lại, bản đó thật quá đơn sơ về nhạc lý, nhưng vẫn thấy lòng bồi hồi rung cảm, bởi vì đó là bản nhạc đầu tiên mình viết được.
HKL : Thưa anh, trong đại gia đình anh, có người nào có khả năng về văn nghệ như anh không ? Nếu có, thì trong lãnh vực nào ? Văn , thơ , hoạ? v..v
VDN : Tôi có người anh lớn, chơi Violon, nhưng chỉ là chơi nhạc chứ không sáng tác. Ngoài ra, tôi có người em gái là Bạch Cúc, chơi piano, và người em út, Vũ Trung Hiền, chơi guitar, và hát, nghe cũng được. Vũ Trung Hiền viết cuốn Duyên Anh và Tôi, Những Câu Chuyện Bên Ly Rượu, xuất bản đầu năm 2000, ghi lại rất nhiều kỷ niệm với Duyên Anh.
HKL : Vâng, để xin ngắt lời anh, HKL đã đuợc nghe anh Hiền hát, và tự đệm pianọ Anh Hiền nói là " Play by ears" , nhưng làm HKL lé mắt luôn, để xin mời qúy độc giả nghe anh Vũ Trung Hiền trong bản : "Này Cô Bé Yêu", thơ Buì Vi Thiện, mà anh VDN mới phổ nhạc:
HKL : Nguời ta noí văn thợ.thường vận vaò đời sống, số mạng con ngườị Anh thấy những nhận xét naỳ có đúng không ạ ? Và nếu đúng, đã vận vaò số mệnh anh như thế naò ?
VDN: Theo tôi nhận xét, những người nghệ sĩ thường đuơc Thiên Chúa ban cho một sự linh cảm nhiệm mầu, đôi khi họ có thể cảm đươc những gì sẽ xẩy đến, Thí dụ như Nhạc Sĩ Phạm Duy, cách đây mấy chục năm, ông đã viết bản nhạc Viễn Du "Ra sông, biết mặt trùng duơng, biết trời mênh mông, biết đời viển vông, biết ta haĩ hùng¼" Tôi có cảm tưởng như Pham Duy đã đuợc một mặc thị nào đó, và tiên đoán đuợc những gì xâỷ ra cho đất nước ở tương laị
Riêng với tôi, những năm còn ở Ðàlạt, tôi đã viết bài hát Trong Ngục Tù Bao La khi nghĩ đến người yêu bé nhỏ của mình, vì hoàn cảnh trái ngang, phải xa tôị Nàng đi lấy chồng, và người chồng đó vì quá ghen tuông, sau đám cưới, đã nhốt nàng ở nhà, không cho nàng tiếp xúc với thế giới bên ngoàị Tôi đã hình dung ra một nàng cung phi bị giam nơi lãnh cung, khi nghĩ và nhớ về nàng.
Không đầy sáu năm sau, tôi đã bước vào tù ngục, khi miền Nam chúng ta thua trận, hàng trăm ngàn đồng bào và đồng đội của tôi đã bị giam nhốt vào cái nguc tù bao la đó.
HKL : Ðuợc biết anh đã bị cầm tù trong traị cải taọ tới 13 năm, thưa anh trong tù, anh có gặp đuợc những nhac sĩ nàỏ Và đã có những kỷ niệm vui buồn nào anh muốn chia sẻ với độc giả HQ ?
VDN: Tôi đã gặp đươc các nhà thơ Hà Thượng Nhân, Tô Thùy Yên, Nguyễn Xuân Thiệp..v.v,¼và anh em đã chia xẻ với nhau những vui buồn, nâng đỡ tinh thần nhau, và sáng tác chung với nhaụ Trong thời gian bị biệt giam cùng với Hà Thượng Nhân, tôi có dịp trao đổi với ông về những cảm xúc dạt dào nhớ vợ thương con, và tôi đã phổ nhạc một số bài thơ tù của Hà Thuợng Nhân, cùng mấy bài thơ cuả Tô Thùy Yên ( Mùa Hạn) và Nguyễn Xuân Thiệp ( Ðiệu Hoài Hương Xanh, Giả sử Mai Ta Về ) .Tôi nghĩ đó là những tuyệt bút sẽ đưa tên tuổi của họ vào thi sử, nhất là trong địa hạt thơ tù. Bài thơ " Xin Làm Cỏ Biếc Vương Chân Em Ði" của Hà Thượng Nhân, do tôi phổ nhạc năm 1981 đã được thu băng ( Bích Ngọc hát). Bài này còn được biết đến dưới tên Mai Em , Anh Về. Bài thơ đó như sau:
Xin làm cỏ biếc vuơng chân em đi
Mai em, anh về
Xin làm cỏ biếc
Vương chân em đi
Xin làm giọt mưa
Mưa dầm rưng rức
Trên vai người yêu
Anh cầm tay em
bàn tay khô héo
anh nhìn mắt em
gió luà lạnh leõ
anh nhìn lòng mình
muà đông mông mênh
cỏ non mùa xuân
còn xanh dấu chân
trăng non mùa hạ
uớt đôi vai trần
có xa không nhỉ
ngày xưa thật gần
có xa không em?
Ngày xưa thật gần.
Mong rằng có dịp thu âm lại và gửi HKL để tạ lòng tri kỷ, xin HKL vui lòng chờ nhé.
HKL :Ðược biết anh đã từng ở trong trại tù Long - Giaọ Kỷ niệm naò đặc biệt tại nơi đây đã khiến anh viết bản nhạc Mưa Long Giao ?
VDN: Trong hơn 13 năm tù ngục, có một thời gian tôi ở cùng trại với nhạc sĩ Nhật Bằng ( đài phát thanh quân đội), nhạc sĩ Thiên Quang, chỉ huy trưởng quân nhạc Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà. Chúng tôi có nhiều lần trao đổi tâm tình và kinh nghiệm sáng tác. Thiên Quang cũng giúp tôi học hỏi thêm về hoà âm. Những ngày tù đầu tiên ở traị Long Giao, tôi cũng ỏ gần các nhạc sĩ Lê Như Khôi, Lê Ngọc Linh và cũng học hỏi đuợc thêm từ hai anh nhiều kinh nghiệm sáng tác và lý thuyết hoà âm.
Bây giờ kể đến kỷ niệm những ngày ở trại tù Long Giao, năm 1975. Có nhiều hôm trời mưa , mưa nhiều như nuớc mắt những người tù.
Hà Thuợng Nhân ở tù chung với tôi trong thời gian đó. Ông là một nhà thơ nổi tiếng từ lâụ Lúc ấy, ông đã khỏang 60 tuổi rồi, nên coi tôi như một người em. Một hôm, anh Hà Thượng Nhân đưa tôi một bài thơ, và bảo:
- Tôi mới làm bài này, cậu xem có đượïc không?
Tôi xem xong, nói ngay:
- Em sẽ phổ nhạc bài thơ này .
Bài thơ như sau:
Mưa Buồn Long Giao
Trời có điều chi buồn
Mà trời mưa mãi thế
Cây cỏ có chi buồn
Mà cỏ cây đẫm lệ
Mà cỏ cây lệ tuôn?
Anh nhớ em từng phút
Anh thương con từng giây
Chim naò không có cánh
Cánh naò không thèm bay
Người nào không có lòng
Lòng naò không ngất ngây
Gủi làm sao nỗi nhớ
Trao làm sao niềm thương
Nhớ thương như trời đất
Trời đất cũng vô thường
Ngày xưa chim hồng hộc
Vượt chín tầng mây cao
Ngày xưa khắp năm châu
Bước chân coi nhỏ hẹp
Bây giờ giữa Long Giao
Ngồi nghe mưa sùi sụt
Cuộc đời như chiêm bao
Có hay không neỏ cụt?
Anh châm điếu thuốc lào
Mình say, mình say saỏ
HKL : Thưa anh, làm cách nào anh cho bản nhạc đi thoát ra ngoài để đến tay người nhà và được phổ biến sau đó ạ?
VDN: Năm đó có người tù đuợc thả về. Tôi gửi anh bạn tù bản nhạc, nhờ anh mang ra ngoàị Anh ta nói nếu đề tên VDN, thì không cách gì lọt qua đuợc mạng lưới kiểm soát của ho, nhưng nếu ghi là Nhạc Liên Xô, chắc mang ra đuợc. Nhờ thế, bản nhạc đã đến tay người nhà tôị
HKL : Trong 13 năm bị giam cầm đó, xin anh cho biết, anh đã traỉ qua những trại giam nào ? Và nơi nào đã có những kỷ niệm vui buồn, đau thuơng¼.đặc biệt nhất?
VDN :Từ trại giam Tân Hiệp, Biên Hòa, tôi bị đưa ra Bắc ( Hoàng Liên Sơn),tháng Sáu 1976, và chuyển qua nhiều trại ở vùng Yên Báy , Lào cay,v.v
Tháng 10,1978, chuyển trại về trại giam Nghệ Tĩnh G ( NT 6)
Tháng 1/1981 chuyển trại về Hàm Tân
Tháng 4/1982 chuyển về trại Xuân Phước ( Phú Khánh), cho đến tháng 9/88, đuợc trả tự dọ
HKL : Nhiều bạn bè khen bản nhạc Giả Sử Mai Ta Về ,thơ Nguyễn Xuân Thiệp, do Vũ Ðức Nghiêm phổ nhạc. Anh có kỷ niệm đặc biệt nào với nhà thơ đó không? Và do đâu anh cóï cảm xúc để viết thành bản nhạc?
VDN: Tôi rất thích thơ Nguyễn Xuân Thiệp. Bài Giả Sử Mai Ta Về đã gợi trong tâm hồn tôi một nỗi buồn khi nghĩ đến thân phận mình ngày đuợc thả về, nếu như có một ngày như thế.
Bài thơ ấy như sau:
Giả Sử Mai Ta Về
Giả sử mai đây ta về lại trên đường, gặp tuổi thơ ta cười giòn tan trong nắng
Ðuổi bắt trái sao khô xoay tròn khi gió vang, ai gọi ta mà mùa Thu rơi đỏ mộng
Giả sử mai đây ta về trên con phố cũ, ai đốt lên cho ta những ngọn đèn trong sương?
Có đôi mắt nào nhìn ta qua khung cửa kính?
Oâi con gấu bông vàng từng mơ mùa chín mật hương
Oâi cuộc đời dẫu đã xa còn y như ngày trước
Những bức tường nghiêng và những khóm tầm xuân
Ai trèo lên cao mà vừa nghe húyt sáo
Mặt trời, bạn hiền ơi, chờ ta qua mấy ngọn thùy dương
Bởi chiếc roi bạo lực chẳng thể vung hòai trong gió
Chú ngựa non reo tiếng lạc trên đồi
Các con ta duới vầng trăng tuổi nhỏ với ước vọng xanh như người thổi bóng lên trời
Và em nữa tất nhiên vẫn là em thời trẻ, của Saigon nằm mở cửa những đêm vui
Em và Saigon ăn ô mai ngoài phố, em và Saigon như một vệt son môi
Ðã lâu lắm dường như ta không còn trẻ nữa
Con chim biếc bay rồi vườn vắng cây khô
Chợt một buổi nghe dòng sông nức nở, gọi ta về thầm kể những đêm xưa
Ôi giả sử mai đây ta về lại bên đời
Dẫu chẳng còn ai biết đến ta chẳng còn ai đợi cửa
Thì trọn kiếp ta xin làm người nghệ sĩ rong chơi
Ði đọc thơ ta giữa vùng buị đỏ
HKL : Trong tù, bị kiểm soát nghiêm ngặt như vậy, làm thế nào những người nghệ sĩ như các anh vẫn sáng tác được, và làm sao để giấu được những sáng tác của mình?
VDN: Tôi có đọc một cuốn sách tựa đề "Hót Trong Tháng Tù". Bià sách in hình mấy con chim nhảy nhót trong lồng. Tôi thầm nghĩ " Trong ngục tù chim vẫn hót mà sao ta không hót được?". Do đó, tôi tiếp tục sáng tác trong tù để nói lên tâm tư, tình cảm, và những uớc vọng thiết tha nhất của mình . Tatá cả đều đuợc ghi trong ký ức, sau khi tôi đã nghiền ngẫm, suy nghĩ về cấu trúc và lời cạ Có một số bài đặc biệt, như Thi Thiên 90, Khi Tôi Quỳ Nơi Chân Chuá, và Tôi Uớc Mơ Là Viên Than Hồng đều được chuyển tới tay Vĩnh Phúc ( tác giả ca khúc Ngàn Thu Aó Tím, viết cùng với Hoàng Trọng) bằng đường bưu điện. Thật là một phép lạ, vì nếu cai ngục kiểm duyệt thư, biết được tôi chuyển nhạc đạo ra ngoài, thì họ cùm tôi là cái chắc! Những bài hát ấy đã đuợc chuyển qua Mỹ và được hát nhiều lần trên đài phát thanh Far East Broadcasting Company( FEBC) và các Hội Thánh Tin Lành hải ngoạị
Bản nhạc đó đã viết năm 86, 87 tại trại giam Xuân Phưóc. Hơn 10 năm mòn mỏi trong tù, cuả chờ đợi và tuyệt vọng, bản nhạc đã nói lên tâm tư người tù là tôi, và những người khác nói chung.
HKL : Có kỷ niệm nào trong tù mà anh không quên được?
VDN : Một kỷ niệm đau thương mà tôi nhớ mãi, là một lần đi lao động về, ngang qua một cánh đồng luá mới đâm bông, lúa non vừa lên đòng đòng. Theo thói quen cuả một người nhà quê, tôi đã tuốt một cọng lúa non, cho vào miệng nhâm nhi, vì lúa khi đó ngọt lắm. Không ngờ tôi bị hai tên cán binh bắt gặp. Khi về đến trại, bọn cán binh tuổi chừng 18, 19, lôi tôi ra sân. Mỗi đứa đứng một góc, chúng đấm đá tôi văng từ đầu này qua đầu kia, và chỉ đấm đá vào ngực, vào bụng tôi thôị Lúc ấy tôi đã gần 60, rất ốm yếu vì thiếu ăn , và lao lực. Chúng đánh dã man lắm, đánh đến khi tôi chịu không nổi, tiêu tiểu trong quần và ngất đi, lúc đó chúng mới dừng tay!. Anh em bạn tù đã vực tôi dậy, đưa tôi về phòng và dùng nước muối xoa bóp những vết thương cho tôị
HKL : Thưa anh, chắc là những tù nhân khác cũng bị hành hạ, không dưới hình thức naỳ thì cũng ở hình thức khác? Ðau đớn thật, tại sao con người có thể trở thành dã man đến như thế!
VDN : Vâng, nếu nhắc lại thì còn phải kể nhiều nỗi đau thuơng khác nữa, nhưng tôi đã tin theo Thiên Chúa, và làm theo lời Ngài dạy là tha thứ cho kẻ thù mình. Làm đuợc như thế, lòng mình thanh thản hơn. Còn kẻ ác, hãy để Thượng Ðế xét xử họ.
HKL : Anh có thể cho biết tên một số bản nhạc mà anh đã sáng tác trong thời gian bị caỉ tạo, và những bản nhạc đã được thu vaò CD.
VDN : Trong CD Ðoá Hồng Cho Người Yêu Dấu, có chừng 10 bản tôi sáng tác trong tù, như Tâm Tư Chiều, Muôn Trùng Xa Em Về, Như Mây Bay Về, Tâm Khúc Ðêm Sao, Ðoá Hồng Cho Ngươì Yêu Dấụ.v..v
HKL : Chắc bản nhạc naỳ anh đã sáng tác khi vợ hiền lên thăm nuôỉ
VDN: Vâng, một kỷ niệm quá vui là được nhìn thấy mặt vợ con mà mình hằng ngày đêm mong nhớ. Sau bao nhiêu năm xa vắng, thế mà naò có đuợc cầm tay nhau ! Nhưng cuối cùng cũng ráng lén hôn vợ đuợc một cáị
"Khi nụ hôn trao nhau vội vàng
Còn ấm chút hương môi,
Em đã xa tôi rồi, tay rời tay, con tim bồi hồi"
HKL: Thưa anh, không phải mình HKL đâu, mà HKL tin rằng những bản nhạc hay, những bài văn,thơ hay, đuợc độc giả thình yêu thích là vì họ tìm thấy họ trong tác phẩm cuả tác giả, không ở khía cạnh này, thì ở khía cạnh khác. Thông thường những tác phẩm về tình cảm, nhất là về tình yêu, thì đều đuợc dễ dàng đón nhận.
VDN: Vâng đúng vậy, " Yêu Em anh bỗng thành thi sĩ, Ở tù anh bỗng thành nhạc sĩ." Những bài thơ và nhạc viết trong tù, thường rất cảm động và hay, Trong tù có những anh em, không phaỉ là nhạc sĩ, mà họ cũng sáng tác nhạc bằng âm điệu, nghe hát lên cũng hay lắm. Bản đầu tiên tôi sáng tác trong tù là một bản tôn vinh Chuá, vì trong tình trạng tuyệt vọng cuả cuộc sống, lúc đó chỉ còn biết cầu nguyện và cầu nguyện. Tôi có đươc cuốn thánh kinh, do người em là Vũ Ðức Chỉnh giấu đuợc, nên anh em có những ngày mang ra chỗ sáng để đọc, và tôi đã phaỉ nhập tâm đoạn nguyện cầu đó, rồi tôi đã phổ. Bài naỳ đuợc phổ biến nhiều ở Hội Thánh Tin Lành. Ðưa về Saì gòn, sau đó chuyển qua Mỹ, dài vào khaỏng 200 trường canh, cỡ 5,6 tờ. Nhạc sĩ Vĩnh Phúc, cô em tôi ở nhà thờ Tin Lành Saigòn, đã tìm cách chuyển đuợc bản nhạc qua Mỹ, gửi làm nhiều lần, gửi rời từng tờ một.
HKL : Anh đã sáng tác đuợc bao nhiêu bài tôn vinh ca tất cả.
VDN: Khoảng 50 đến 70 baì, tôi cũng có sáng tác Tù ca, một CD 12 baì, phần lớn viết trong tù. Thơ nhạc viết trong giai đoạn ở tù này đã nâng đỡ tinh thần tôi rất nhiềụ Nên tôi đã viết : "Xin tạ ơn Chuá, đã ban cho con một đời tự do, xin tạ ơn Chúa đã ban cho con ngày tháng lao tù"
HKL : Anh còn kỷ niệm naò trong tù , muốn chia xẻ với độc giả nữa không ạ?
VDN : Suốt mười ba năm dài đằng đẵng, hẳn HKL cũng biết chúng tôi có bao nhiêu là kỷ niệm đau buồn trong tù. Kể sao cho hết, nhưng có một kỷ niệm đây tôi muốn nhắc đến:
Khi ở Hoàng liên Sơn, tôi đi đánh sắn trên đồi mang về trạị Trên đồi cao nhìn xuống traị tù, tôi đau lòng nhìn thấy 1 lá cờ đỏ sao vàng ngaọ nghễ bay trong nắng sớm. Nghĩ đến thân phận lưu đầy biệt xứ của người tù khổ sai, gia đình tan nát, vợ con nheo nhóc, quê huơng đồng bào quằn quạị duới gót giầy baọ tàn cuả giặc Cộng, tôi lấy một chiếc lá sắn úa, mầu vàng như màu nghệ, đặt lên lòng bàn tay; trên lá sắn vàng, tôi đặt ba cọng lá sắn đỏ rực song song, thành hình ảnh lá cờ vàng ba sọc đỏ, lá quốc kỳ cuả miền Nam thân yêu tôị, nay đã bị giặc chiếm đóng, và đồng baò tôi bao nhiêu ngươì đã chết trên đuớng vuợt biên và trong tù caiû taọ. Xúc động đến cùng cực, tôi nghẹn ngào, nuớc mắt trào rạ Phải một lúc lâu sau, mới qua cơn xúc động. Tôi lau nuớc mắt gánh sắn về traị
HKL: Nghe nhạc sĩ nhắc đến vụ lá cờ, HKL đây cũng có một kỷ niệm khó quên, xin phép độc giả, để HKL kể một kỷ niệm của mình: năm 75, đến Guam bằng chiếc taù Ðaị Dương, qua rất nhiều ngaỳ lênh đênh trên biển, thiếu nuớc, thiếu ăn, v..v. Lúc taù cập bến, truớc khi đặt chân lên đất liền, tự động mọị người chẳng ai baỏ ai, bỗng cùng đứng thẳng, không hiểu ở đâu trên taù còn giữ đuợc lá cờ vàng ba sọc đỏ. Và thế là bàì quốc ca đuợc mọi người cùng đồng thanh hát. Thú thật ,HKL lúc đó mắt nhoà đi, không hát đuợc và chưa bao giờ thấy đau đớn như thế trong ý nghĩ rồi đây có bao giờ, và biết đến bao giờ mình mới lại đuợc nhìn thấy lá cờ thân yêu đó bay phấp phới trên vùng trời thân yêu như ngày xưa, khi mà thân ta đang lưu đầy tỵ nạn như thế này, chưa biết tương lai ra sao cuả bao dân VN lưu lạc. Nỗi đau đớn đó bây giờ nhớ lại vẫn thấy trào nước mắt anh ạ. Ðể trở lại những câu hỏi, đươc biết anh có phổ nhạc một bàì thơ cuả Cao Tiêủ
VDN: Thưa đúng vậy, thi sĩ Cao Tiêu, tức đại tá Hoàng Ngọc Tiêu Tôi đã xúc động khi đoc những câu thơ sau cuả Cao Tiêu:
"Hàng binh gom sư đoàn
Bắt quân lính con nít đưa vô Nam
Bắt phải vaò chỗ chết
Thương cho em mười lăm
Em cũng quê Hà Nội
Em cuí đầu khẽ nói
Em gọi ta bằng ông"
Cao Tiêu viết về những em bé lính miền Bắc bị bắt làm tù binh . Sau khi quân ta chiếm lại được Cổ Thành Quảng Trị, nhà thơ Cao Tiêu lúc đó là Cục Trưởng Tâm Lý Chiến, đã ra thăm Quảng Trị. Anh chứng kiến cảnh tù binh CS toàn là con nít ở tuổi vị thành niên, đã bị CS đưa vaò Nam và cảnh Cổ Thành Quảng Trị điêu tàn sau khi giặc cộng bị tiêu diệt. Ðó cũng là lúc ra đời của bài hát Cờ Ta Bay Trên Quảng Trị Thân Yêu . Tiếng hát đầy nước mắt "...lòng ta như thành nàỵ Vinh quang trong tan nát" Ðó là mấy câu cuối trong bàì thơ của Cao Tiêu mà tôi phổ nhạc
HKL : Khi nhỏ, anh có từng dự thi về sáng tác nhạc trong một buổi tổ chức nhạc không ạ?
VDN: Những năm cuối thập niên 50, tôi có tham dự cuộc thi sáng tác ca khúc do đài quân đội tổ chức, tôi được may mắn trúng tuyển một số baì:
1955 Ðoàn Quân Bắc Tiến
1956 Chào Mừng Quốc Khánh 26 tháng 10
1960 Chúng Ta Ði Xây Nền Cộng Hoà
Ngoài ra tôi cũng viết một số nhạc, vaì bản Quân Hành Khúc.
1956 Sư Ðoàn 3 Hành Khúc ( sau đổi là SưÐoàn 5 )
1958-59 Sư Ðoàn 22 hành khúc
1967 Sư Ðoàn 23 Hành Khúc.
Ngoài ra tôi cũng đuợc giaỉ thưởng cuộc thi viết nhạc cho các sư đoàn; như Sư Ðoàn 22 ở KonTum. Bản Sư Ðoàn 22 Hành Khúc gồm 62 trường canh:
"Sư đoàn 22 đi lên
Sơn hà mang trên vai"
Và năm 67 viết hành khúc cho sư đoàn 23, đuợc giaỉ nhất. Khi đó sư đoàn ở dưới quyền đại tá tư lệnh Trương Quang Ân.
Tôi cũng viết hành khúc cho sư đoàn 3, sau đổi thành sư đoàn 5, bản nhạc cũng đổi tên theo luôn, " Ði lên sư đoàn 5,Muôn dân đang chờ tạ Làm cho nuí sông lừng danh Sư Ðoàn 5"
Bài hát đó, từ năm 70 tới 73, đuơc nhạc sĩ Thục Vũ, khi đó là trưởng phòng 5 cuả sư đoàn cho hát hàng tuần trên đaì phát thanh Sàì Gòn.
HKL : Ðược biết anh học khóa đầu tiên của Trường Sĩ Quan Trừ Bị Nam Ðịnh, năm 1951, cùng khoá với những tên tuổi lớn sau này, như Trung tướng Nguyễn Baỏ Trị,Trung tướng Nguyễn Ðức Thắng, Trung tướng Lê Nguyên Khang¼.Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ .v.v.. Xem như vậy, coi như đường binh nghiệp cuả anh không đuợc may mắn như những người bạn cùng khoá, vì họ lên lon vù vù. Anh có thể cho biết vì nguyên nhân naò đã làm cản trở sự thăng cấp bậc cuả anh không ạ?
VDN: Thuở còn là trung uý đóng ở miền Bắc, tôi lập gia đình giữa năm 1954. Sau đám cuới, tôi về phép trễ đến 7,8 ngày, và bị cấp trên báo cáo đào ngũ. Tôi bị nhiều ngày trọng cấm. Do đó. việc thăng cấp cuả tôi sau này bị lận đận.
HKL : Kỷ niệm naò đáng nhớ nhất trong đời văn nghệ cuả anh?
VDN:---Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời văn nghệ cuả tôi là vaò năm 1969, tháng 11, sau khi viết Gọi Người Yêu Dấu, tôi tình cờ gặp ca sĩ Thanh Lan ở Ðàlạt. Thanh Lan hỏi tôi có baì naò mới viết không? Tôi đã đưa baì Gọi Người Yêu Dấu cho Thanh Lan. Sau đó ít lâu, khi tôi đang uống cà phê ở một tiệm nước khu Hoà Bình, gần chợ Ðàlạt, chợt nghe tiếng hát rất quen. Ðó là tiếng Thanh Lan hát Gọi Người Yêu Dấu Ngọc Chánh thu thanh trong băng Shotguns Nhạc vàng 70. Tôi xúc động lắm, nghe Thanh lan hát bài ấy lần đầu tiên.
HKL : Tên anh đuợc gắn liền với bản nhạc naỳ khi bản nhạc được ra đời, đã là top hit của giai đọan đó, và bản nhạc đến bây giờ vẫn còn hay, vẫn làm người nghe bồi hồi xao xuyến, nếu không muốn nói là ray rứt trong caí đau thương mất mát cuả tình yêụ, HKl nhớ đến những tình khúc trong CD, có những lòi nhạc. Khi đọc lên, không khỏi ngậm nguì, nhất là khi nghe nhạc đuợc hát. HKL nhận thấy không phaỉ chỉ có bản Goị Người Yêu Dấu là xuất sắc, trong cáí CD 12 bản nhạc kia, đã có những bản nhạcxuất sắc, mà chưa có cơ hội để đươc5 phổ biến rộng raĩ, , như bản Bâng Khuâng Nhớ Tình Xưa , Tâm Tư Chiều, Vùng Trời Kỷ Niệm, Thấp Thoáng Như Giấc Mợ.v..v
.
VDN : Cám ơn HKL đã rất rộng lượng đối với những nhạc phẩm của tôị Tìm đuợc tri kỷ cảm thông đuợc những gì mình viết ra, thật hiếm và quý.
HKL : Âm nhạc là tiếng nói chân thành nhất cuả nguời nhạc sĩ, tình khúc cuả anh mang nhiều giai điệu tha thiết, luyến nhớ., tuyệt vọng..Phaỉ chăng đã phản ảnh phần naò cuộc đời tình cảm riêng tư cuả anh?
Thưa anh, trưóc khi hỏi anh về một chú riêng tư, HKL phaỉ xin raò trước đón sau như thế naỳ: Từ bao thế hệ, ngay cả bây giờ , nhiều người vẫn còn thắc mắc về những nhân dáng trong baì thơ hay nhạc đã nổi tiếng. những bản nhạc đã đi vaò lòng người mãnh liệt cuả những mối tình không trọn, dang dở, đau khổ dấu kín trong một góc đời của thi, nhạc sĩ nên đã khiến họ viết đuợc những tuyệt tác để lại cho đờị.
Bản nhạc Gọi Người Yêu Dấu cuả anh cũng đã đuợc coi như nằm trong những con số noí trên. Người ta cũng ao ước muốn đuợc biết chút xíu về những nhân dáng naò, đã đánh động đuợc tâm linh nhạc sĩ như thế, nhất là anh khi viết về Gọi Người yêu Dấụ Anh có thể tâm sự chút it với độc giả đuợc không ạ?
VDN : Tôi xin cám ơn HKL đã thông cảm tâm trạng tôi trong hoàn cảnh trái ngang: một người nghệ sĩ khi đã có gia đình, không thể phụ bạc vợ con để đi theo tiếng gọi của tình yêu, nên thật đau đớn lúc cắt đứt chuyện tình đó. Kết quả của nỗi đau đớn khôn nguôi ấy là bài Gọi Người Yêu Dấụ Cho đến cả chục năm sau, có đêm trong tù, khi nhớ về kỷ niệm xưa, tôi đã mơ thấy Ly Cơ, và gọi tên nàng trong giấc mộng. Ngày xưa , những năm còn nhỏ, đọc truyện Tàu, tôi đã say mê những nhân vật Bao Tự, Ly Cợ.. Ly Cơ là người yêu cuả Sở Bá Vuơng. Ly Cơ với dáng đi dịu dàng, tha thướt kiêu sang.
HKL: Thưa anh, như vậy nhân dáng Ly Cơ chắc là nhiều lắm trong các nhạc phẩm cuả anh?
VDN: Vâng, đúng vậy, bản nhạc đó đã viết riêng cho nàng, cho Ly Cợ Nàng là nhân dáng trong baì Gọi Người Yêu Dấụ
HKL: Thưa anh, những gì người nghệ sĩ viết ra từ cảm xúc chân thành nhất, bao giờ cũng là những tác phẫm hay, làm rung động lòng người, và theo thiển ý của HKL thì Gọi Người Yêu Dấu đã là bản nhạc mà tất cả những ai đã yêu, đuợc yêu, hoặc mất tình yêu, đều thấy bóng dáng mình trong đó. Thế còn Vùng Trời Kỷ Niệm, Thấp Thoáng Như Giấc Mơ, anh đã viết chung về một nhân dáng hay từ những cảm xúc khác.
VDN : Tôi đã viết cho Ly Cơ, cho nhân dáng trong Gọi Người Yêu Dấụ Cám ơn HKL thật nhiều về những cảm nhận từ giòng nhạc tôi viết. Phần lớn các baì hát đều hướng về một nhân dáng. Ly Cơ là một nhân vật có thật, hiện sống tại Mỹ nhưng đã không còn liên hệ gì mật thiết từ hơn 30 năm. Biệt hiệu Ly Cơ tôi tặng nàng là do một baì thơ cuả Xuân Diệu mà tôi yêu thích:
Tôi yêu Bao Tự mặt sầu bi
Tôi yêu Ly Cơ hình nhịp nhàng
Tôi tưởng tôi là Ðường Minh Hoàng
Trong trăng nhớ nàng Dương Quý Phi
( Nhị Hồ cuả Xuân Diệu)
HKL :Trong số những bản nhạc anh đã sáng tác, anh ưu aí bản nhạc naò nhất ạ? và vì saỏ
VDN: Tôi có bẩy người con ,tôi đều yêu quý như nhau, thì những đứa con tinh thần cũng vậỵ Có những bản nhạc, may mắn đuợc hiều người biết đến, và có những bản nhạc kém may, vẫn nằm đâu đó trong hộc tủ, nhưng không phaỉ vì thế mà tôi không yêu quý, Tôi qúy tất cả những gì mình đã sáng tác. Tôi ưu aí tất cả những bản nhạc đã viết, đặc biệt là Ðoá Hồng Cho Người Yêu Dấu và những baì Tôn Vinh Ca đã viết trong tù.
HKL : Hiện nay có rất nhiều nhạc sĩ trẻ, amateur, nhưng nhạc họ sáng tác thật hay, và họ cũng bị kẹt như nhiều nhạc sĩ tên tuổi khác khi không đuợc những trung tâm lăng xê, cho nên những bản nhạc hay đành ngậm nguì phổ biến trong nhóm nhỏ bạn bè, hoặc may mắn trên mạng luớị Tuy nhiên, nghe nhạc trên mạng lưới không thể hay bằng những bản nhạc đã đuợc thâu vào CD, với hoà âm, phối khí chuyên nghiệp. Anh có điều gì nhắn nhủ hay góp ý với những nhạc sĩ trẻ này không?
VDN: Xin cứ tiếp tục theo đuờng lối của mình, không sáng tác theo thị hiếu quần chúng, nên trau dồi nghệ thuật, học hỏi, trao đổi với các bạn cùng chí huớng, Thận trọng trong sáng tác và thực hiện băng nhạc.
HKL : Về môi truờng phổ biến hạn hẹp cuả loại nhạc A ( xin xem bàì phỏngvân NNN) thì anh có nghĩ lọai nhạc này sẽ dần dần mai một; và rồi trong tuơng lai, loai nhạc A này sẽ không còn thấy nữả
VDN: Tôi không nghĩ rằng loại nhạc A sẽ có ngày mai một. Không phaỉ là trình độ thẩm âm cuả người nghe quá kém, nhưng là sự lan tràn cuả loại nhạc rẻ tiền quá mạnh, gây một thói quen thưởng ngọan quá dễ daĩ trong quân chúng . " Hũu xạ tự nhiên hương", caí gì hay và có giá trị sẽ tồn tạị Ðiển hình là những ca khúc tiền chiến cuả các nhạc sĩ Văn cao, Ðặng Thế Phong, Hoàng Qúy, Ðoàn Chuẩn đến nay vẫn cón đuợc mến mộ.
HKL : Anh có ý kiến gì để chúng ta có thể duy trì loại nhạc A mà chúng ta yêu thích?
VDN: Sự lan tràn cuả nhạc rẻ tiền chỉ có tính cách giai đọan. Sẽ có ngày, người ta sẽ chán những loại ca khúc naỳ, và sẽ đi tìm kiếm những ca khúc có giá trị nghệ thuật. Tôi cũng hy vọng các nhà sản xuất băng nhạc sẽ lưu tâm phổ biến những ca khúc có giá trị nghệ thuật để nâng cao trình độ thưởng ngoạn cuả đa số quần chúng.
HKL : HKL rất thích CD Ðóa Hồng Cho Người Yêu Dấụ Qủa thật CD này đã như một món quà qúy giá tặng tất cả những người vợ hiền đã vất vả lo nuôi con, nuôi chồng trong những năm dài tù tộị Biết bao nhiêu người vợ VN , và chỉ có những người vợ VN thôi, mới có thể kiên nhẫn chịu đựng những nỗi khốn khó nhọc nhằn trong giai đọan tang thương, tuyệt vong đó. Có phải thế không, anh Vũ Ðức Nghiêm? Anh có kỷ niệm naò đặc biệt hôm ra mắt CD Ðóa Hồng Cho Người Yêu Dấu không ?
VDN: HKL thật tinh ý. Vâng, có một câu chuyện nhỏ. Hôm ra mắt CD đó, anh MC có hỏi khó tôi một câu: " Ðóa hồng naỳ có phaỉ cho người trong bản nhạc Gọi Người Yêu Dấu và người đó có phải là hiền nội của nhạc sĩ bây giờ?" Tôi không thể nói dối, nên tránh né như sau: " Gọi Người Yêu Dấu là gọi người mình yêu mà mình đem giấu đị Keỏ vợ biết thì nguy lắm. Còn Cho Người Yêu Dấu là tặng người vợ hiền đã vất vả vì tôi trong suốt 13 năm tù tộị"
HKL: Cái tưạ CD của anh rất hay, chắc anh đã lấy từ tên một bài thơ nào chăng?
VDN: Thưa không phảị Lúc đầu, tôi định đặt là : "Ðóa Hồng Cho Vợ Hiền" thì các con tôi góp ý là nghe không thơ, không lãng mạn gì cả, và đề nghị tôi đổi là "Ðóa Hồng Cho Người Yêu Dấu" . Khi viết Ðoá Hồng Cho Người Yêu Dấu, tôi đã hình dung ra đến ngày mình đuợc trở về, 13 năm hay hơn nữa, chắc sẽ thấy vợ hiền biến thành một bà già lụ khụ rồi
"...Xin cho tôi hôn maí tóc điểm sương
Xin cho tôi hôn vầng trán ưu phiền
Xin cho tôi hôn đôi mắt héo hon, năm tháng mỏi mòn, chờ người xa vắng
Xin cho tôi hôn bàn tay chai sần, thay chồng nuôi con, một đời vất vả....."
HKL : Bức hình anh chụp trên bià CD cuả anh, coi rất nghệ sĩ và rất làlãng tử khiến HKL nhớ đến đoạn văn cuả Ký giả Lô Răng đã viết về anh: hồi ông ấy ở tiểu đoàn 6 bộ binh đang theo dấu trung đoàn cuả VC đến vùng duyên hải Buì Chu , Phát Diệm, nơi xứ đạo đang yên vui thì bùng khói lửa, tại đó ông đã gặp Trung uý Nguyễn Baỏ Trị, Trung Uý Nguyễn Ðức Thắng.v..v..và Trung Uý Vũ Ðức Nghiêm. " Qua vùng Hoành Nha, một miền xứ đạo thuần thánh, có những chiếc cầu đá rệu phong bò qua những con nước trong leo lẻo tôi gặp một sinh viên khoá một nưã, Trung Uý Vũ Ðức Nghiêm đồn trưởng Hoành Nha, Nhưng khác với những quân nhân ném cả tâm hồn lẫn thể xác vaò cuộc chiến. Tôi thấy Vũ Ðức Nghiêm ngồi một mình trên lô cốt, đang nghiêng đầu trên cây gưitar, dạo một khúc đàn. Một hình ảnh tương phản hẳn vói tình hình chiến trận ở chung quanh. Hình như người dạo đàn kia đang quên trời quên đất, quên chiến sự đang sôi sục, để sống riêng cho hoaì cảm cuả mình¼"
VDN: HKL nhận xét thật tinh đó. Tấm ảnh đó là do nhiếp gia danh tiếng Nguyễn Ngọc Hạnh chụp tặng cho tôị
HKL: Xin cám ơn anh đã đành cho HKL buổi phỏng vấn naỳ, và xin chúc anh tiếp tục sáng tác thật nhiều .
(Dec 2001)
Hương Kiều Loan
REALPLAYER version
Xin mời độc giả Giao Muà vào nghe những nhạc phẩm sau đây:
1) Ðường Tình Hai Lối (NS Tùng Châu & Lê Hựu Hà), tiếng hát Julia Thụy & Khắc Khoa
http://vietcatholic.net/vuthanhan/DuongTinhHaiLoi.rm
2) Tình Như Giấc Mộng Tan (NS Quốc Vương), tiếng hát Tiến Dũng
http://vietcatholic.net/vuthanhan/TinhNhuGiacMongTan.rm
3) Lỡ Lầm (NS Ðỗ Quang), tiếng hát Việt Anh & Tiến Dũng
http://vietcatholic.net/vuthanhan/LoLam.rm
4) Ði Về Nơi Xa (NS Lê Quang), tiếng hát Khắc Khoa
http://vietcatholic.net/vuthanhan/DiVeNoiXa.rm
5) STAY - tiếng hát Mỹ Linh & Khắc Khoa
http://vietcatholic.net/vuthanhan/Stay.rm
Xin mời độc giả Giao Muà nghe: Mưa Quê Hương
-- http://www-personal.umich.edu/~nga/Music/MuaQueHuong/muaquehuong.mp3
(*) Nhạc bản -- Mưa Quê Hương
Thơ -- Nhất Hạnh
Nhạc -- Võ Tá Hân
Trình bày -- Trung Hậu
Hoà âm -- Quốc Dũng
---- Xin mời các bạn thưởng thức nhạc bản Sao Vội Nhạt Phai (nhạc và lời: Nguyễn Bích, tiếng hát Tuấn Ngọc)
http://vietcatholic.net/vuthanhan/SaoVoiNhatPhai.ra
---- Xin được giới thiệu tiếng hát RẤT mới, RẤT trẻ, RẤT mạnh. Ðây là
"tiếng hát gọi đời" của 1 Elvis Phương thứ 2, từ miền Ðức Quốc, qua nhạc bản Chuyện Người Ðàn Bà 2000 Năm Trước (nhạc và lời: Song Ngọc, tiếng hát Khắc Khoa)
http://vietcatholic.net/vuthanhan/ChuyenNguoiDanBa.rm
Trường Ðinh
Ðây là tập truyện hồi ký do chị Bích Huyền viết về bản thân mình . Sách dầy 206 trang, là một tập truyện Song ngữ Việt-Anh vàđược dịch thành Anh văn do luật sư Trần Thị Quỳnh Diễm.
Chị Bích Huyền là Cộng Tác Viên của đài VOA, hiện cư ngụ tại California .
Giá bán là 15$US .
Ðịa chỉ liên lạc : bichhuyen36@hotmail.com
Giao Mùa đdã nhận được CD Nhạc "Cám Ơn" do bạn Hoài Bảo Anh Thư gửi tặng. Ðây là CD nhạc do nhạc sĩ Mai Ðức Vinh phổ nhạc những bài thơ của Phạm Hồng Ân, Luân Hoán, Hoài Bảo Anh Thư, Phạm Ngọc, Bảo Trân...
CD không đề giá bán. Mọi chi tiết xin liên lạc tại MaiDucVinh@yahoo.com
Xin trân trọng giới thiệu đến các bạn đọc của Giao Muà.
Xin mời các bạn thưởng thức nhạc hoà âm " Mưa Trong Nỗi Niềm" cuả họa sĩ Nguyễn Trọng Khôi, lời của Trường Ðinh.
http://vietcatholic.net/vuthanhan/HatsauNTK.mp3
(medium compressed mp3 1.95 Mb)
MƯA TRONG NỖI NIỀM
mưa ... mưa vẫn rơi và rơi đều
trên hiên nhà
trên tóc ta
và mưa ... mưa vẫn rơi và rơi đều
trong giọt nắng chiều tà
trong phố phường đã qua
mưa ... mưa vẫn rơi và rơi hoài
ta vẫn buồn và buồn tê tái
biết bao u sầu
... biết bao u sầu
những gì đã mất
biết bao muộn phiền
năm tháng đã qua
mây ... mây vẫn bay và bay xa
qua làn da
qua tim ta
mây vẫn bay và bay qua
trong bóng chiều mờ xa
trong gió đêm vườn hoa
cho chuỗi ngày buồn xâu xé tim ta
mưa ... mưa vẫn rơi và rơi hoài
ta vẫn sầu và sầu băng giá
biết bao tủi hờn
... biết bao tủi hờn
những gì thương đau
biết bao lệ nhòa
năm tháng đời ta
Suối Nguồn là một trong những tờ báo liên mạng đầu tiên do Thơ Thơ, La Lan, Lê Việt Ðiểu chủ trương. Ðịa chỉ mới của Suối Nguồn là www.vnet.org/suoinguon.
Xin trân trọng giới thiệu đến các bạn đọc của Giao Muà.
Giao Mùa đdã nhận được tập thơ "Ðời Chia Trăm Nhánh Sông" do anh Thanh Sơn trong ban Biên Tập Giao Mùa gửi tặng.
Thi tập do 6 tác giả: Võ Như Quỳnh, Thanh Sơn, Y-Thy, Thiên Lý, TVũ và Trần vấn Lệ
" Xoá đi khuôn mặt ngỡ ngàng
Xóa đi tủi nhục với hàng lệ rơi
Xóa đi nức nở một thời
Xóa đi bất hạnh cuộc đời có không "
Thanh Sơn
Sách không đề giá bán.
Xin trân trọng giới thiệu đến độc giả của Giao Mùạ
Thư từ Liên Lạc:
Thanh Sơn
DoThanhVan@aol.com
Xin mời bạn đọc ghé qua VanNghe.net thưởng thức 2 bài tùy bút:
http://VanNghe.net
1) Chốn Nào Là Quê Tôi (nttn) với nhạc Quà Quê của Nhật Vũ /
Nguyễn Thanh Trúc, tiếng hát Tuyết Dung, hòa âm & thu âm Nguyễn
Minh Châu
2) Quê Hương và Nỗi Nhớ (Ngô Thụy Miên) -- Ðôi giòng tâm tư
và vài nét cảm nhận về Quà Quê của Nguyễn Thanh Trúc
website: http://phuongmac.tripod.com
Trường Ðinh
Tự Ðiển Hoà Bình do bạn Nguyễn Hữu Viện biên sọan rất công phu....Xin mời bbạn đọc ghé thăm tại
http://www.ykien.net
rồi bấm vào Hữu Viện để đọc trang Tác giả Nguyễn Hữu Viện trong đó có Tự Ðiển Hòa Bình.....
Tử vi tháng từ ngày 01-10-2002 đến 31-10-2002 tức là ngày 25-8 đến 26-9 năm Nhâm Ngọ
TUỔI TÝ:
Giáp Tý, 19t: Nam: Chưa giải quyết được nổi buồn cô đơn của tuổi vào đời, có chuyện bực mình trong bạn bè. Nữ: Ðừng quá vui trong tình cảm yêu thương mà xao lảng việc học.
Nhâm Tý, 31t: Nam: Thay đổi công việc có nhiều thuận lợi, tin vui cuối tuần. Nữ: Việc làm còn nhiều khó khăn từ từ giải quyết, tình cảm chưa vui.
Canh Tý, 43t: Nam: Có nhiều cơ hội vui với bạn gái mới tuy nhiên cẩn thận về túi tiền của mình. Nữ: Một vài tiểu hao nhỏ không đáng kể nhưng có cơ hội giải quyết được khó khăn hiện tại.
Mậu Tý, 55t: Nam: Không nên tính toán nhiều trong tình cảm gia đình, có cơ hội đi xa vui vẻ. Nữ: Công việc làm ăn có chậm lại, nhưng vẩn còn nhiều may mắn cho đến cuối năm.
Bính Tý, 67t: Nam: Có khách không mời, tránh đi xa nơi sông biển. Nữ: Ðã qua rồi những khó khăn, nên bắt tay vào công việc với hy vọng mới.
TUỔI SỬU:
Ất Sửu, 18t: Nam: Nhiều chuyện buồn vu vở của tuổi vào đời, tài năng có chổ tin dùng. Nữ: Vui gặp bạn mới đầy hứa hẹn, có thể bắt tay vào công việc mới nhiều thuận lợi.
Quý Sửu, 30t: Nam: Sáng kiến tốt trong công việc, có người bạn gái mong góp vốn cuộc đời. Nữ: Một tuần lể thoải mái về tình cảm yêu thương cũng như tiền bạc.
Tân Sửu, 42t: Nam: Ðừng quá phô trương cuộc vui gây trở ngại tài chánh gia đình. Nữ: tránh gây xích mích thưa kiện bất lợi, có thể gầy thêm công việc làm ăn mới.
Kỷ Sửu, 54t: Nam: Lái xe thận trọng dễ gây thương tích tay chân, công việc có hướng giải quyết tốt đẹp. Nữ: Nhiều công việc đang chờ giải quyết bằng khéo léo vàtế nhị, tránh được hao tốn cho gia đình.
Ðinh Sửu, 66t: Nam: Việc giấy tờ còn nhiều trở ngại, đề phòng té ngả gây hao tốn. Nữ: cẩn thận trong việc xử dụng dao kéo, có tin vui của cháu cưng của bà
TUỔI DẦN:
Giáp Dần, 29t: Nam: Tranh chấp thưa kiện bất lợi, công việc còn nhiều khó khăn từ từ giải quyết. Nữ: Nhiều chuyện vui dồn dập, nhưng đề phòng có người ganh tỵ phá đám.
Nhâm Dần, 41t: Nam: Tránh thưa kiện bất lợi, tin vui về công việc, tiền bạc thư thả. Nữ: Cơ hội tốt để tính chuyện làm ăn lâu dài, sức khỏe không dược tốt.
Canh Dần, 53t: Nam: Ðừng tính toán quá kỷ mà bỏ lở cơ hội tốt. Nữ: Công việc làm còn gặp nhiều trở ngại, tiền bạc hơi kẹt.
Mậu Dần, 65t: Nam: Còn nhiều khó khăn trong gia đình, nên từ từ giải quyết tránh nôn nóng thay đổi bất lợi. Nữ: Chuẩn bị quà cho cháu, cẩn thận khi dùng dao kéo
TUỔI MÃO:
Ất Mão, 28t: Nam: Không nên đi xa trên sông biển, chuyện tình cảm còn nhiều trở ngại chưa tiến xa được. Nữ: Cơ hội tốt để giải quyết lâu dài chuyện tình cảm.
Quý Mão, 40t: Nam: Ðề phòng kẽ tiểu nhân ám hại, tình cảm mới dầy hy vọng. Nữ: Cẩn thận trọng giao tiếp dễ gây hiểu lầm, tiền bạc thong thả cuối tuần.
Tân Mão, 52t: Nam: Còn nhiều trở ngại trong công việc, nhẩn nại sẽ vượt qua. Nữ: Ðừng nóng nảy mà hư việc, còn nhiều cơ hội tốt để làm ăn.
Kỷ Mão, 64t: Nam: Chuẩn bị quà cho cháu ngoan đến chơi cuối tuần. Nữ: tránh đi xa hay thay đổi chổ ở bất lợi, có chuyện không vui trong gia đình
TUỔI THÌN:
Bính Thìn, 27t: Nam: có chuyện buồn thoáng qua trong tình cảm nhưng hứa hẹn bền chặt lâu dài. Nữ: cần lo xa tránh những trở ngại khó khăn trong công việc sắp đến, tài chánh gia đình thoải mái.
Giáp Thìn, 39t: Nam: Ðừng quá ham vui lở trớn hao tốn, sẽ gặp nhiều khó khăn về tiền bạc. Nữ: Ði xa hay thay đổi công việc tốt đẹp trong lúc này, hết buồn cô đơn cuối tuần.
Nhâm Thìn, 51t: Nam: Lái xe thận trọng để tránh tai nạn thưa kiện bất lợi, gia đạo yên vui. Nữ: Giử yên công việc tránh thay đổi không có lợi, xử dụng dao kéo vất bén nhọn nên cẩn thận.
Canh Thìn, 63t: Nam: Tránh đi xa trên sông biển, tiền bạc có hơi chậm trể. Nữ: Ðừng bực mình sẽ mất vui trong cuộc hèn hò sắp tới.
TUỔI TỴ:
Ðinh Tỵ, 26t: Nam: Có nhiều kết quả tốt trong việc học và thi cử, cẩn thận tránh gây hiểu lầm cho bạn gái mất vui cuối tuần. Nữ: Nên cố gắng vượt qua nổi buồn cô đơn của tuổi vào đời, có tin vui về tiền bạc.
Ất Tỵ, 38t: Nam: Những chuyện phiền phức liên quan đến luật pháp sẽ được giải quyết tốt đẹp. Sức khỏe kém. Nữ: Việc giấy tờ thi cử chưa được may mắn, tình cảm gia đình có chuyện bất hòa.
Quý Tỵ, 50t: Nam: Công việc làm còn nhiều trở ngại, đừng phiêu lưu tình cảm bất lợi. Nữ: Gia đình có tin vui về con cái, đề phòng trộm cướp.
Tân Tỵ, 62t: Nam: Thời cơ đang tới để khởi sự công việc mới, nhưng thận trọng lời nói tránh hiểu lầm. Nữ: Gia đình có hỉ sự, nhưng bản thân vẫn còn nhiều khó khăn nhỏ cần vượt qua.
Kỷ Tỵ, 74t: Nam: Có tin vui về tiền bạc, tình cảm gia đình có chiều hướng cải thiện tốt. Nữ: Chớ nóng nảy mà hỏng chuyện, có dịp họp mặt cuối tuần.
TUỔI NGỌ:
Mậu Ngọ, 25t: Nam: Nhiều dịp may đang chờ, chuẩn bị quà cho bạn gái. Nữ: Chưa gặp may trong thi cử, có nhiều cuộc hẹn không thành.
Bính Ngọ, 37t: Nam: Nên từ từ giải quyết chuyện khó khăn tiền bạc, tình cảm có biến chuyển tốt sau những hiểu lầm nhỏ. Nữ: Thuận lợi trong công việc làm ăn, có thể đi xa hay thay đổi chổ ở.
Giáp Ngọ, 49t: Nam: Nhiều thay đổi trong công việc, tiền bạc thuận lợi. Nữ: đừng quá nóng nảy hỏng việc gây thiệt hại lớn, có tin không vui trong gia đình.
Nhâm Ngọ, 61t: Nam: Có thể đi xa, tin vui về giấy tờ thi cử. Nữ: Tiền bạc nhiều thuận lợi, nên sáng suốt để giải quyết khó khăn hiện tại.
Canh Ngọ, 73t: Nam: Nhiều thuận lợi trong tính toán làm ăn. Chuyện riêng tư chưa giải quyết được. Nữ: Ðề phòng trộm cướp, có tin vui trể về giấy tờ thi cử.
TUỔI MÙI:
Kỷ Mùi, 24t: Nam:Tránh những lời nói gây hiểu lầm trong bạn bè bất lợi, sắp gặp đối tượng thương yêu. Nữ: Có cuộc hẹn bất ngờ, lái xe thận trọng.
Ðinh Mùi, 36t: Nam: Có dịp tặng quà cho người mến thương, chưa nên đi xa lúc này. Nữ: Nên nhẫn nhịn tránh tranh chấp xảy ra thưa kiện bất lợi, công việc làm thuận lợi
Ất Mùi, 48t: Nam: Ðừng can dự vào chuyện người khác dễ rước họa vào thân, có chuyện không vui từ nơi con cháu. Nữ: Có sự thông cảm trong gia đình đem lại nhiều yên vui, tránh ăn vật cứng dễ đau răng.
Quý Mùi, 60t: Nam: Ðề phòng kẽ tiểu nhân ám hại, tình cảm mới dầy hy vọng. Nữ: Cẩn thận trọng giao tiếp dễ gây hiểu lầm, tiền bạc thong thả cuối tuần.
Tân Mùi, 72t: Nam: Có tin vui về giấy tờ thi cử, may mắn về tài lộc. Nữ: Mọi sự khoan dung trong lúc này, đem lại nhiều êm ấm hạnh phúc gia đình.
TUỔI THÂN: Canh Thân 23t: Nam: Tìm được job tốt đẹp, việc trở ngại trong tình yêu sẽ có cơ hội giải quyết. Nữ: Tình yêu đang mùa hoa nở, biết cọn lựa đúng đối tượng mang lại hạnh phúc lâu dài.
Mậu Thân, 35t: Nam: Sáng suốt giải quyết công việc tốt đẹp, có bạn gái giúp sức. Nữ: nhiều may mắn trong cuộc hẹn cuối tuần, tiền bạc thoải mái.
Bính Thân, 47t: Nam: Công việc thi cử hay giấy tờ còn nhiều trở ngại, gia đạo yên vui. Nữ: Có nhiều thành công nhỏ trong tính toán lâu dài, chưa vơi nỗi buồn cô đơn cuối tuần. Giáp Thân, 59t: Nam:Tránh những lời nói gây hiểu lầm trong bạn bè bất lợi, sắp gặp đối tượng thương yêu. Nữ: Có cuộc hẹn bất ngờ, lái xe thận trọng.
Nhâm Thân, 71t: Nam: Không nên tranh cải nhiều bất lợi, có tình cảm nhẹ nhàng. Nữ: Ðề phòng mất trộm, có chuyện vui cuối tuần.
TUỔI DẬU:
Tân Dậu, 22t: Nam: Có dịp đi xa hay thay đổi chổ ở, chuyện tình cảm nên từ từ, nóng vội dễ tan vở. Nữ: Ðừng quá lo buồn cho tuổi vào đời, chú tâm vào việc học là tốt hơn cả.
Kỷ Dậu, 34t: Nam: Công việc đang thuận lợi cứ thế mà làm, có tin vui về bạn gái bất ngờ. Nữ: Sáng suốt để tránh cạm bẩy của kẻ tiểu nhân, nhiều tin vui về công việc.
Ðinh Dậu, 46t: Nam: lái xe thận trong hao tài đấy, việc làm thuận lợi, tiền bạc chưa nhiều. Nữ: Chưa dứt khoát được chuyện tình cảm, có cơ hội đầu tư tốt đẹp.
Ất Dậu, 58t: Nam: Có tin vui về tiền bạc bất ngờ, cẩn thận lời nói gây xích mích bất lợi. Nữ: Nhiều thuận lợi trong việc giải quyết chuyện gia đình, có tin vui về giấy tờ.
Quý Dậu, 70t: Nam: Còn nhiều dịp may để làm ăn, có tin vui về giấy tờ, tiền bạc Nữ: Tránh gây hiểu lầm tai tiếng thị phi, thưa kiện gây tốn kém vô ích.
TUỔI TUẤT:
Nhâm Tuất, 21t: Nam: Có sự giúp đở của bạn gái vượt qua được khó khăn hiện tại, nhừng đừng quá tin người. Nữ: Việc học có nhiều thuận lợi, cẩn thận có hao tài lớn cuối tuần.
Canh Tuất, 33t: Nam: Nhiều khó khăn trong tiền bạc, nhưng không vì thế mà làm mất vui cho cuộc hẹn cuối tuần. Nữ: Có nhiều lối thoát cho bế tắc hiện tại, tài chánh không mấy dồi dào.
Mậu Tuất, 45t: Nam: Nhiều cơ hội trổ tài với bạn bè, nhưng khó tránh được nổi buồn cô đơn cuối tuần. Nữ: Có nhiều phiền toái nhỏ trong bạn bè, cẩn thận về sức khỏe.
Bính Tuất, 57t: Nam: Lái xe cẩn thận, nên tìm vui trong công việc sẽ giảm bớt ưu phiền trong tình cảm cá nhân. Nữ: có nhiều hiểu lầm trong tình cảm vợ chồng, chưa thuận lợi để khoe trương tài năng của mình.
Giáp Tuất, 69t: Nam: Tránh đi xa bất lợi, gặp bạn củ ôn lại kỷ niệm một thời vang bóng. Nữ: gia đình còn nhiều việc phải giải quyết, đừng nóng vội bất lợi.
TUỔI HỢI:
Quý Hợi, 20t: Nam: Tránh gây gổ bất lợi trong tình cảm bạn bè, việc học có nhiều tiến bộ. Nữ: tình cảm cá nhân có phần dễ chịu, bớt cô đơn cuối tuần nhưng đừng xao lảng việc học.
Tân Hợi, 32t: Nam: Nhiều tai nạn trong tình ái, coi chừng bị lường gạt. Nữ: Những khó khăn dần dần sẽ qua khỏi, chuẩn bị đón tin vui từ xa đến.
Kỷ Hợi, 44t: Nam: Có nhiều thuận lợi trong tính toán làm ăn, có quí nhơn giúp đở. Nữ: Công việc làm ăn hanh thông, gia đình có chuyện không vui.
Ðinh Hợi, 56t: Nam: Thừa thắng xông lên, có nhiều cơ hội tốt đang chờ, có người mong hợp tác. Nữ: Tình muộn vẫn còn nhiều hứa hẹn như thuở nào, tiền bạc thong thả.
Ất Hợi, 68t: Nam: Chưa hết khó khăn trong công việc, người thân có chuyện lo buồn. Nữ: Gia đình có tin vui về sự học của con cái, công việc thuận lợi.
www.thienduc.com
Tử Vi THIÊN ÐỨC
www.thienduc.com
714-638-1866
Anh Thiên Ðức mến,
Em năm nay 27 tuổi, hiện ở Việt Nam, đang lập hồ sơ du học, nhưng
không biết được hay không, em có thành tâm bói bài rút ra lá bồi
chuồn đen thui không biết tốt hay xấu nhờ anh giải thích dùm. Em có
số xuất ngoại hay không?
Trả lời cô Nguyệt Dung Nguyễn ở thành phố Hồ Chí Minh,
Bạn là nữ giới nếu với ước nguyện tìm kiếm tình yêu mà bốc lên
lá bồi chuồn thì thật sự đó là điều may mắn bạn có cơ hội tìm
gặp được người yêu thương hợp với mong ước, người chồng giàu có
với sự nghiệp vững vàng. Thế nhưng đằng này ước vọng của bạn là
một chuyến du học tương lai thì với lá bài bồi chuồn cho thấy bạn
là người có ý chí mạnh dám dấn thân vào mọi việc, miễn là đạt
được mục tiêu của mình. Lá bài này cùng mang ý nghĩa thành công
với niềm tự tin cao độ, nhờ vào chính tài năng và hai bàn tay của
mình chứ không dựa dẫm vào ai cả kễ cả người chồng tương lai của
mình. Và với bạn là người dễ thương nhưng thương không dễ vì tâm
hồn khá cứng rắn và chai lạnh trước khi đạt thành sự nghiệp. Tuy
nhiên ý nghĩa lá bài này còn nhiều thay đổi tùy theo lá bài đi
bên cạnh. Một là chuồn đi kèm là dấu hiệu đảm bảo cho một chuyến
xuất ngoại đầy triển vọng tương lai. Nếu đi kèm một lá bài cơ,
bạn cũng có cơ may thành công nhờ vào một thế lực hay sự giúp
đở có hậu ý nào đó. Và đó cũng là cái giá mà bạn phải trả cho
chuyến du học vậy. Nếu đi kèm một lá rô thì đừng quá tự mãn, hay
tin người nếu không nắm chắc kết quả trong tay thì đừng vội vui
mừng, vì yếu tố thành công chưa hẳn nằm trong tầm tay bạn, vẫn còn
một số bất trắc trước mắt cần phải vượt qua. Nếu đi kèm một lá
bích đó là dấu hiệu không may mắn, bạn phải kiên trì hơn nữa, thua
keo này thì bày keo khác mới có cơ hội thành công.
Tóm lại, với trường hợp nào đí nữa thì lá bồi chuồn cũng là dấu
hiệu may mắn về cơ bản trong bước đầu khi bạn thực hiện việc du
học. Phần còn lại thất bại hay thành công là phần kế tiếp của
tương lai theo vận số của bạn.
Ði vào lá số tử vi tuổi Bính Thìn mạng Sa Trung Thổ khắc xuất thủy
nhị cục, tương sinh với hành cung bản mệnh đóng tại Thìn là người
có ý chí mạnh dễ dàng vượt qua dược trở ngại trong cuộc sống theo
con đường chọn lựa. Thân mệnh đồng cung Thiên Cơ, Thiên Lương miếu
địa Triệt án ngữ, đắc cách Cơ Nguyệt Ðồng Lương là người thông
minh, năng động, thiện tâm biết hướng thiện. Ðặc biệt là học hành
thành công (Khoa Lộc Quyền, Ðà la, Xương Khúc, Văn Tinh) thủ chiếu.
Bản thân có nhiều may mắn bất ngờ (Ân Quang, Thiên Quý, Thiên
Giải). Thế nhưng chỉ thật sự thành công sự nghiệp sau 30 tuổi do
ảnh hưởng của Triệt Không tại mệnh cung.
Tuổi 27 đang nằm trong đại vận đầu đời ở cung Phu (22-31t), Thái
Dương, Cự Môn vượng địa, Thiên Ma,o Khốc, Khách hội với Song Hao là
một đại vận nhiều thay đổi trong cuộc sống, có cơ hội sống xa gia
đình vì lý do lấy chồng (Hỉ Thần, Tả Hữu) hay xuất ngoại du học
(Hóa Khoa, Thiên Giải, Thiên Quí)
Tiểu hạn Nhâm Ngọ rơi vào cung Quan vô chính diệu đắc nhị Không,
Thái Dương, Cự Môn vượng địa trực chiếu cùng song Mã, song Hao, lại
nằm trong vòng Thái Tuế, Quan Phù Bạch Hổ là một năm đầy may mắn
để thực hiện du hoc của mình. Những hao tổn về tiền bạc (Ðại Hao,
Thiên Trù, Hỏa Tinh) không phải là trở ngại chính cho việc du học
mà chính là tài năng của bạn có dùng đúng chổ hay không (Tấu
Thơ, Thiên Tài, Mộ).
Ði vào định hướng cuộc đời, bạn quyết tâm du học là một định hướng
tốt phù hợp với vận số của mình. Thiên mệnh thuận lợi theo lá số
đã giải. Thời mệnh thích ứng. Ðịa mệnh chưa có gì đổi thay. Riêng
về nhân mệnh, nếu bạn quyết tâm học thành tài thì nên dừng chân
trong lãnh vực tình cảm nhất là trong đại vận này để tránh phải
đổ vở thương đau ảnh hưởng đến sự học (Thiên Khốc, Thiên Hư, Ðẩu
Quân, Bệnh), và đó cũng là ý nghĩa của lá bồi chuồn mà bạn đã
bói theo nguyện ước du học của bạn.
Chúc bạn thành công. Thân
chào.
Tìm người bạn xưa cùng khoá 13 Quân Vận tên là Trần Bửu Minh và vợ tên là Khúc Thị Kiên. Năm 1967 chị Kiên là Tham Vụ Ngoại Giao cho toà Ðại Sứ VNCH tại Hoa Kỳ (thời ông Bùi Diễm). Anh Minh năm 1967 dạy tại Vietnam Training Center ở Arlington, nhà tại đường K, Washington DC. Xin liên lạc về Phạm Văn Thành, điện thoại 408-398-9401 (cell). Hoặc ai biết xin mách giúp. Thành thật tri ân. "
2.Trả Lời bạn đọc:
Bạn Phượng Hoàng (Windsor, CT): Nguyệt San Giao Muà chỉ phát hành trên Internet chứ không in trên giấy nên không thể gửi biếu bạn được. Xin cám ơn bạn về bài viết và mong bạn gửi theo bài theo email vì BBT không có thì giờ đánh máy lại từ thư bạn gửi theo Bưu Ðiện.
Nguyệt San Giao Muà xin cám ơn những thân hữu sau đây : Cát Biển, Gia Phong, Hoa Cỏ, Hoài Bảo Anh Thư, Lạc Duyên, Lam Ðiền, Hạt Cát, Hoàng Mai Phi, Hương Kiều Loan, Khúc Thụy, Julia Thụy, Mai Ðức Vinh, Ngọc An, Nguyễn Vạn Thắng, Nguyễn Hữu Viện, Nguyễn Lương Vy, BS Nguyễn Ý Ðức, Nguyên Ðỗ, Nguyên Khoa, Nguyễn Thanh Trúc, Nguyễn Qúy Ðại, Nguyễn Ðăng Tuấn, , Nhược Thu, NNguong, nttn, Phan Cát Linh, Phượng Hàm, Tình Buồn, Trần Công Nhung, Trường Ðinh, TTDung, Tuấn Sơn, Tử Nhi, Viễn Phương, Việt Dương Nhân, Võ Thánh Tâm, Võ Thi Xuân Ðào và Vũ Thị Thiên Thư đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 6. Một số bài khác sẽ được đăng dần vào sốtới. Mong mỏi sẽ nhận được những sáng tác của các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.
2) Ðể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe),
xin gửi email về TrungKy@hotmail.com
3. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về:
TrungKy@hotmail.com
4. Mọi bài vở, đóng góp, xin gửi về:
GiaoMua2002@aol.com
Nguyệt San Giao Muà
Homepage: http://www.GiaoMua.com
Thể lệ gửi bài cho Nguyệt San Giao Muà:
1. Xin các bạn gửi bài theo dạng VIQR (Vietnet)
(dùng cách bỏ dấu như trong trang này)
2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu
muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM.
3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ
email ở cuối bài hay không.
4. Bài vở xin gửi đến
GiaoMua2002@aol.com
5. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc,
xin gửi về: TrungKy@hotmail.com
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116-0378
USA
Trang Nhà
