Số 9
Ngà y 1 tháng 1 năm 2003
Nguyệt San Giao Mùa
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116-0378
USA
ThÆ° Ngá»
Một năm mới Dương Lịch đã bắt đầu với những ưu tư của năm cũ vẫn còn vướng mắc trong lòng mỗi chúng ta.
Biến cố tháng 9 ngà y 11 vẫn còn hiện rõ trong tâm tưởng của những chúng ta sinh sống tại Hoa Kỳ. Cuá»™c Ä‘e dá»a chiến tranh vá»›i Iraq và những xáo Ä‘á»™ng chÃnh trị ở Bắc Hà n đã là những Ä‘á» tà i nóng bá»ng trên các diá»…n Ä‘Ã n. Truyá»n nhiá»…m của bệnh AIDS ở Phi Châu má»—i năm đã là m cho gần 3 triệu ngÆ°á»i qua Ä‘á»i. Tá»± do, dân chủ cho Việt nam và các quốc gia trên thế giá»›i vẫn là má»™t Æ°á»›c mÆ¡ chung cho những ngÆ°á»i yêu thÆ°Æ¡ng quê hÆ°Æ¡ng và yêu nhân loại.
Năm 2002, dân số thế giá»›i đã vượt trên 6 tá»· ngÆ°á»i vá»›i số lượng ngÆ°á»i chết vì bệnh táºt hằng năm lên đến hà ng chục triệu ngÆ°á»i. Những con số thống kê nói trên đã nhắc nhở chúng ta là nhân loại cÅ©ng đã và đang gánh chịu những bệnh táºt, nghèo đói cho mãi đến ngà y hôm naỵ Những hình ảnh của hà ng ngà n em bé ở Phi Châu qua Ä‘á»i má»—i ngà y vì không đủ ăn đã khiến cho chúng ta ngần ngại má»—i khi tiê u dùng những chuyện không cần thiết cho căn bản của cuá»™c sống.
Bên cạnh những Ä‘au khổ vá» thể xác của con ngÆ°á»i, tình yêu, tình thÆ°Æ¡ng vẫn hoà i là những xúc cảm để gắn bó những tâm hồn lại vá»›i nhau, để chứng tá» má»™t cuá»™c sống có ý nghÄ©a hay không là chỉ khi hai yếu tố: tâm hồn và thể xác được hà i hòa và bổ túc lẫn nhau.
Má»™t năm cÅ© đã qua Ä‘i nhÆ°ng những ká»· niệm của ngà y cÅ© vẫn còn trong trà tưởng. Má»™t bóng hình thoáng qua trong những năm tháng của Ä‘á»i ngÆ°á»i tưởng chỉ là tạm bợ nhÆ°ng vẫn hoà i ngá»± trị trong má»—i giây phút trong ta. Nhá»› hoà i câu hát " Tình ngỡ đã phôi pha nhÆ°ng tình bá»—ng lại vá», … ngÆ°á»i ngỡ đã Ä‘i xa nhÆ°ng ngÆ°á»i vẫn quanh đây …"(TCS).
CÅ©ng bắt đầu vá»›i năm má»›i, nhạc sÄ© Phạm Duy sẽ lần lượt qua mục Ngà n Lá»i Ca, hà ng tháng gá»i đến Ä‘á»™c giả Giao Mùa từng chÆ°Æ¡ng của má»™t tác phẩm cùng tên do chÃnh nhạc sÄ© biên soạn, " … để những ngÆ°á»i yêu nhạc của Phạm Duy có thể Ä‘á»c được rõ rà ng hÆ¡n những gì mà xÆ°a nay há» chỉ nghe được hoặc hát lên và có khi không nháºn thức được hết ý nghÄ©a của tác phẩm" (PD). Xin thân má»i bạn Ä‘á»c đón xem.
Trung Kỳ
I . Thơ _______________________________________________________________________
| 1. Bất Chợt Muà Xuân | ______Mạc PhÆ°Æ¡ng Ãình | |
| 2. Ãốt Nén HÆ°Æ¡ng Xuân | ______Ngô Thy Vân | |
| 3. Phải Em, Ngồi Khép Trăm Năm | ______Nguyên Khoa | |
| 4. Yếm PhÆ¡i Ãầu Gió | ______Nguyên Ãá»— | |
| 5. ThÆ¡ Tình Cho NgÆ°á»i Ấy | ______t-n | |
| 6. Ãi Tình Vỡ Tan | ______Tá» Nhi | |
| 7. Tiá»…n Em | ______BÃch HÃ | |
| 8. Ru Em Nỗi Buồn | ______Phạm Vũ Anh Nam | |
| 9. Ãắm Ãuối | ______Ãá»— Thà nh | |
| 10. Giấc Mơ Hoa | ______Tân Văn | |
| 11. Sơn Nữ Từ Mê | ______CC | |
| 12. Ão Luạ Bên Sông TÆ°Æ¡ng | ______HTyCG | |
| 13. Bên Sông Vắng Khách | ______Gia Phong | |
| 14. Muà Qua Mùa | ______Hoà i Bảo Anh Thư | |
| 15. Tiếng Hát Em NhÆ° Sáo Diá»u | ______TrÆ°á»ng Ãinh | |
| 16. Hình Bóng Ai | ______TL Hoà ng Lan | |
| 17. Chuyến Ãi Trong Má»™ng | ______Trần Hoan Trinh | |
| 18. Nâng Niu Trái Ãắng | ______Và nh Khuyên | |
| 19. Sáng Thứ Bảy | ______Nngương | |
| 20. Chiá»u NÆ¡i Biển Vắng | ______Cát Biển | |
| 21. Bản Thánh Ca | ______Ngô Minh Hằng | |
| 22. Imaginerỵ.. | ______Dennis Xuân Mai | |
| 23. Ảo Tượng... | ______Nguyễn Hữu Viện | |
| 24. Nhá»› Em Ngà y Ãông | ______Nháºt Khánh | |
| 25. Ãông Từ | ______Võ Thị Xuân Ãà o | |
| 26. Ãá»i Chẳng NhÆ° Là Má»™ng Nhé Em | ______Nhược Thu | |
| 27. Em Ãắm Trong Tình Ta | ______Nguyá»…n Ãăng Tuấn | |
| 28. Biết Ãến Bao Giá» | ______Ngá»c An | |
| 29. ÃÆ°á»ng Ai Nấy BÆ°á»›c | ______Hồng Phi | |
| 30. Xuân Mong ChỠ| ______Hoa CỠ|
II . Văn _______________________________________________________________________
| 1. Muà Nước Lũ (truyện dà i) _______ Trần Công Nhung |
| 2. Giá»t Lệ Giao Thừa _______ Ngá»c An |
| 3. Ước MÆ¡ Trong Ãá»i ___________ Hoà i Bảo Anh ThÆ° |
| 4.Cái Nôi Và Ãêm Trăng ___________ Trần Viết Minh Thanh |
| 5. Tình Thắm Ãêm Xuân ___________ Việt DÆ°Æ¡ng Nhân |
| 6.Vá»...(tiếp) ___________ Thanh SÆ¡n |
| 7.Phượng Hồng ____ Hoà ng Mai Phi |
| 8.Tình Ta Sá»›m Muá»™n CÅ©ng Ãà nh ___________ Môi TÃm (Thái Má»™ng Trinh) |
| 9.Thoáng Nhớ...Thoáng Ngẩn Ngơ ___________ nttn |
| 10.Những Muà Giáng Sinh ÃÆ¡n Lạnh ___________ Viá»…n PhÆ°Æ¡ng |
| 11.Và ng Æ i ___________ VÅ© Thị Thiên ThÆ° |
| 12.Khoảnh Khắc ___________ Hoang Vắng |
| 13.Ná»—i Lòng NgÆ°á»i Ãi ___________ Nguyá»…n Quý Ãại |
| 14.Cuối Năm Ở Ãồng Bằng ___________ Phan Thái Yên |
III . Ngà n Lá»i Ca (kỳ 1)________________________________________________________________
| 1. Lá»i Mở Ãầu _______________________________ NS Phạm Duy |
IV. Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________
| 1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH |
V. Nghiên Cứu________________________________________________________________
| 1. Những Hiểu Biết Căn Bản Vá» Bịnh Aids _______ BS Buì Công Ãức |
| 2. Khẩu Dâm CÅ©ng Lây Truyá»n Aids _______ BS Nguyá»…n Văn Ãức |
| 3. BÃch Huyá»n, NgÆ°á»i góa phụ oan khiên vác má»™ chồng ___________ TrÆ°á»ng Ãinh |
| 4. Nghe CD má»›i của nhạc sÄ© Nguyá»…n Tuấn: Chiá»u Bên Sông ___________ Nghiêm Xuân CÆ°á»ng |
| 5. Buổi ra mắt tuyển táºp thÆ¡ "NhÆ° Giấc Má»™ng Say" ___________ Tuyết Mai |
VỊ Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt__________________________________________________
| 1. Ãà Lạt Chiá»u ThÆ¡ _______ Giao Muà |
| 2. CD Nhạc: " Chiá»u Bên Sông " _______ Giao Muà |
| 3. Thi Táºp: Tình ThÆ¡ Ão Trắng _______ Giao Muà |
VII . Nhạc __________________________________
| 1. Nhạc : Vẫn Yêu NgÆ°á»i _______ BÃch Hà |
VIII . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________
| 1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Táºp |
II . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Trần Công Nhung
Ngá»c An
Hoà i Bảo Anh Thư
Hoà i Bảo Anh Thư
Trần Viết Minh-Thanh
Trần Viết Minh-Thanh
Việt Dương Nhân
Thanh SÆ¡n
Thanh SÆ¡n
Hoà ng Mai Phi
Hoà ng Mai Phi
8. Tình Ta Sá»›m Muá»™n CÅ©ng Ãà nh Môi TÃm ( Thái Má»™ng Trinh )
Môi TÃm ( Thái Má»™ng Trinh )
9. Thoáng Nhớ ... Thoáng Ngẩn Ngơ! nttn
nttn 10. Những Mùa Giáng Sinh ÃÆ¡n Lạnh Viá»…n PhÆ°Æ¡ng
Viễn Phương Vũ Thị Thiên Thư
Vũ Thị Thiên Thư
Hoang Vắng
Hoang Vắng Nguyá»…n Quý Ãại
Nguyá»…n Qúy Ãại 14. Cuối Năm Ở Ãồng Bằng
Phan Thái Yên
Phan Thái Yên III . Ngà n Lá»i Ca_____________________________________________ Nhạc SÄ© Phạm Duy
LTS.
Tháng 11 vừa qua, BBT nháºn được tác phẩm "Ngà n Lá»i Ca" của nhạc sÄ© Phạm Duy gá»i tặng Giao Muà . Kể từ Giao Muà số 9 trở Ä‘i, Giao Muà sẽ lần lượt đăng từng chÆ°Æ¡ng của "Ngà n Lá»i Ca". Xin chân thà nh cám Æ¡n nhạc sÄ© Phạm Duy và mong các bạn đón Ä‘á»c và o má»—i tháng.
Phạm Duy
IV . Những Bức Thư Tình_____________________________________________ DHH
Anh yêu dấu, DHH
~~~/~~((@
V . Nghiên
Cứu_____________________________________________ 1. Những Hiểu Biết Căn Bản Vá» Bịnh Aids BS. Bùi Công Ãức
Bệnh liệt kháng (AIDS) hiện có nguy cÆ¡ lan trà n trên toà n thế giá»›i, nhất là ở các nÆ°á»›c à châu, Phi châu, và các nÆ°á»›c nghèo khó khác trên thế giá»›i. Căn bệnh Ä‘ang trở thà nh má»™t mối nguy hiểm, trong tÆ°Æ¡ng lai có thể hủy diệt cả ná»n kinh tế của các quốc gia nà y do những gánh nặng y tế nó gây rạ Căn bệnh cÅ©ng gây những ảnh hưởng nặng ná» trên các nÆ°á»›c tiá»n tiến nhÆ° Hoa Kỳ, châu Âu... trong suốt tháºp niên qua. BS. Bùi Công Ãức 2. Khẩu Dâm CÅ©ng Lây Truyá»n Aids BS Nguyá»…n Văn Ãức
Quà vị, qúi bạn thân mến,
Hôm nay, nhân Ngà y Liệt Kháng Thế Giá»›i (World AIDS Day), Sức Khoẻ Là Và ng thân gá»i đến quà vị, quà bạn bà i viết "KHẨU DÂM CŨNG LÂY TRUYỀN AIDS" BS Nguyá»…n Văn Ãức 3. BÃch Huyá»n, ngÆ°á»i góa phụ oan khiên vác má»™ chồng TrÆ°á»ng Ãinh
TrÆ°á»ng Ãinh
4. Nghe CD má»›i của nhạc sÄ© Nguyá»…n Tuấn: Chiá»u Bên Sông
Nghiêm Xuân CÆ°á»ng
4. Buổi ra mắt Tuyển táºp thÆ¡ "NhÆ° Giấc Má»™ng Say"
Tuyết Mai
VỊ Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt
___________________________________________________
1. Ãà Lạt Chiá»u ThÆ¡
Giao Muà vừa nháºn được CD Nhạc: " Chiá»u Bên Sông " do nhà thÆ¡ Nguyá»…n Tuấn gá»i tặng. CD gồm 12 nhạc phẩm phổ từ thÆ¡ của Phạm Thiên ThÆ°, Ãinh Hùng, Minh Ãức Hoà i Trinh, Nguyá»…n Tuấn,...do các ca sÄ© Bảo Yến, Quang Minh, ...trình bà ỵ
Giao Muà vừa nháºn được Thi Táºp: Tình ThÆ¡ Ão Trắng của nhà thÆ¡ Hoà i Bảo Anh ThÆ° gá»i tặng. Thi Táºp dà y 212 trang, cuả 14 tác giả nhÆ° Bảo Trân, Cát Biển, Dã Quỳ, Hoà i Bảo Anh ThÆ°, v.v., phát hà nh năm 2002, không Ä‘á» giá bán.
VIỊ Nhạc : Vẫn Yêu NgÆ°á»i VIII . Há»™p ThÆ° Toà Soạn
___________________________________________________
Thể lệ để nháºn Nguyệt San Giao Muà :
1) Ãể và o danh sách của NSGM (subscribe),
xin gá»i email vá» TrungKy@hotmail.com
Ãịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao MuÃ
Trần Công Nhung
(TrÆ°á»›c khi và o truyện: Ãây là câu chuyện hÆ° cấu, nhÆ°ng lại dá»±a trên những địa danh có tháºt, má»™t và i nhân váºt có Ä‘á»i sống y nhÆ° ở ngoà i Ä‘á»á»‹ Nó là câu chuyện tâm tình của những ngÆ°á»i tôi quen. Sá»± trùng hợp tên tuổi hoà n toà n ngoà i ý muốn của ngÆ°á»i viết.)
......
Chiá»u hôm sau, cÆ¡m nÆ°á»›c xong, Thảo sá»a soạn cho mấy em và Thảo cÅ©ng trang Ä‘iểm chút đỉnh để Ä‘i xem văn nghệ. Ãến chá»— đông ngÆ°á»i cÅ©ng phải coi được má»™t tÃ. Má Thảo không nói gì, bà Nhiêu khen Thảo đẹp. Thảo chá» sáºp tối má»›i dẫn các em Ä‘i, đến sá»›m chỉ để ngÆ°á»i ta dòm ngó, kỳ lắm. Mấy đứa nhá» thì cứ kéo tay Thảo:
- Ãi chị Thảo, ngÆ°á»i ta bắt đầu rồi đó.
Mấy chị em vừa Ä‘i má»™t Ä‘oạn Thảo nghe có tiếng ngÆ°á»i há»i :
- Thảo đó hả, anh định đến đón mấy chị em đâỵ
Thảo hồi há»™p khi nghe giá»ng Tuấn. Mấy chị em cháºm lại Tuấn Ä‘i tá»›i:
- Má và Bác không đi hả.
Giá»ng Tuấn ấm và thân máºt. Thảo phải miá»…n cưỡng trả lá»i :
- Dạ, Má em còn mắc nấu bánh.
Tuấn đi kỠbên Thảo vừa nói:
- Anh dà nh má»™t cái băng riêng cho mấy chị em. Ãi phÃa nà y, đến bên sân khấu chá» anh nghe.
Thảo là m thinh. Ãồng bà o đã táºp trung ra khoảng sân trÆ°á»›c văn phòng, và đã ngồi đầy hết băng ghế. Ãèn sáng choang. Nhạc giá»±t gân phát ra từ mấy cái loa mắc hai bên sân khấụ Tuấn Ä‘Æ°a chị em Thảo đến má»™t góc, dặn đứng chá». Anh Ä‘i vác má»™t chiếc băng ra đặt xế vá» má»™t bên cánh gà sân khấụ Mấy đứa nhá» thấy ghế là a và o ngồi không đợi má»á»‹ Thảo còn do dá»±. Tuấn nói nhá» :
- Em ngồi xuống Ä‘i không ngÆ°á»i ta tá»›i chiếm chá»—.
Cái băng ngắn chỉ vừa mấy chị em. ChÆ°Æ¡ng trình văn nghệ bắt đầụ Diá»…n viên không phải chuyên nghiệp nhÆ°ng những mà n Ä‘Æ¡n ca, đồng ca cÅ©ng được tán thưởng hết mình. Nhất là hà i kịch thì bà con cÆ°á»i thoải máị Khoảng giữa chÆ°Æ¡ng trình có mà n kịch hay, lâu lâu ngÆ°á»i xem lại vá»— taỵ Từ nãy giá» Tuấn đứng cạnh mấy chị em, đến lúc mà n diá»…n hay quá, bé Lan chạy ra giữa để xem cho rõ, Tuấn ngồi và o chá»— trống sát bên ThảỠThảo hÆ¡i nhÃch má»™t chút. Nà ng cảm thấy hồi há»™p mà không biết là m saá» Tuấn ngồi yên, nhìn lên sân khấụ Lúc mà n kéo ngÆ°á»i ta vá»— tay quá trá»i, chị em Thảo cÅ©ng váºy Tuấn há»i nhá»:
- Thảo thấy chương trình hay không?
- Dạ hay
.
Lại giá»›i thiệu mà n mớị Hà i kịch Xã xệ Lý toét. Mà n hà i đã là m cho đám trẻ cÆ°á»i nghiêng ngữạ Thảo cÅ©ng cÆ°á»i ra nÆ°á»›c mắt. Tá»± nhiên Thảo cảm thấy nhÆ° có cánh tay choà ng sau lÆ°ng mình. Thảo biết cánh tay của aị Thảo hÆ¡i run và nghÄ© cách ứng phó. Bá» Ä‘i thì không được. Ngồi lại thì không còn chá»— để nhÃch rạ Bà n tay của Tuấn lại lần ra trÆ°á»›c bụng ThảỠThảo cố ngồi yên, đầu óc nhÆ° rối lá»an. Là m sao bây giá». Tuấn siết eo Thảo từ từ. Thấy Thảo không phản ứng, Tuấn mừng thầm, nhÃch ngÆ°á»i và o ThảỠÃầu hai ngÆ°á»i chạm nhaụ Mùi tóc của Thảo là m cho anh chà ng ngây ngất. Mấy đứa nhá» dán mắt lên sân khấu không để ý chuyện chung quanh. Thảo cảm thấy chết cứng trong cánh tay Tuấn. NgÆ°á»i Thảo bắt đầu nóng lên, tai ù nhÆ° nghe tiếng máy baỵ Thảo thá» cục cá»±a, Tuấn lại ôm nà ng sát hÆ¡n. Tuấn đê mê trong cảm giác kỳ lạ. Chà ng say sÆ°a hôn mái tóc Thảo và thì thầm :
- Anh yêu em Thảo ơi.
Thảo vẫn im lặng, Tuấn tưởng nà ng bằng lòng. Mấy ngà y nay Thảo đã đổi cách xÆ°ng hô vá»›i Tuấn. Chà ng thấy khoảng cách giữa hai ngÆ°á»i không còn thăm thẳm nữa, nên láºp kế hoạch tiến tớị Tuấn không chắc muốn Thảo là m vợ nhÆ°ng thấy Thảo đẹp và có duyên nên theo Ä‘uổị GiỠđây ôm được Thảo , chà ng cảm thấy tâm hồn ngây ngất nhÆ° say men. Tuấn cúi xuống hôn và o má ThảỠBất thần Thảo đứng dáºy, chạy kéo bé Lan Ä‘ang ngồi trÆ°á»›c sân khấu:
- Vá», vá» em.
Tuấn chÆ°ng há»ng cÅ©ng đứng dáºy, bao nhiêu cảm hứng tan biến trong nháy mắt. Mấy đứa em không hiểu chuyện gì, nhao nhao:
- Còn mà chị Thảo coi hết rồi vá».
Tuấn chạy lại giả lả :
- Ãể cho mấy em xem tiếp đị Anh xin lá»—i
.
Thảo mặt Ä‘á» lên vì tức. Không ngá» bị Tuấn lợi dụng, nà ng nhất định lôi mấy em vá». Tuấn lẽo đẽo theo, van nà i xin lỗị Qua chá»— tối chà ng sấn lên sát Thảo, Thảo sợ quá nói lá»›n :
- Chú đừng đi theo tụi tui nữa.
Mấy chị em kéo nhau Ä‘i nhanh hÆ¡n. Tuấn ngẩn ngÆ°á»i má»™t lúc rồi quay lui vừa tức cho mình: "Con nhá» nà y khó tháºt, được rồi". NhÆ°ng "được rồi" là m sao thì Tuấn cÅ©ng không biết.
Liên tiếp mấy ngà y sau Tuấn không đến mua thuốc nữạ Thảo cÅ©ng chỉ khi nà o lãnh gạo má»›i lên văn phòng. Thảo cảm thấy có mối Ä‘e dá»a quanh mình. Thảo há»i bà Nhiêu :
- Khi mô thì mình có chỗ Bác ?
- Theo lá»i Lý Kiệt, có lẽ nay maị ChỠổng sắp xếp vá»›i Cha nhà thá».
Chiá»u hôm sau, Lý Kiệt qua báo tin Cha chấp thuáºn cho mấy bà ở nhà vãng lai song đợi dá»n dẹp đã. Ãược tin ai cÅ©ng mừng, mừng nhất là ThảỠNà ng mong sá»›m rá»i khá»i nÆ¡i nguy hiểm nà ỵ Phần anh chà ng nhân viên bị Thảo cá»± tuyệt thì háºn lắm và tìm cách trả thù. Ãầu óc anh luôn luôn vạch ra những mÆ°u kế Ä‘en tốị Anh nghÄ© phải thá»±c hiện gấp không thì há»ng. Anh đã láºp mÆ°u vá»›i má»™t bạn đồng nghiệp.
Mấy hôm sau, và o giữa trÆ°a chủ nháºt, trong văn phòng trại không có ai ngoà i Tuấn và Luân. Tuấn gá»i Luân đến nói nhá» gì đó, Luân gáºt đầu rồi Ä‘i vá» hÆ°á»›ng lá»u bà Nhiêụ Hai bà vừa nách rá»— Ä‘i chợ, trong lá»u chỉ còn Thảo và mấy em. Thấy Luân đến, Thảo vá»™i bá» gÆ°Æ¡ng lược xuống và há»i :
- Chú mua chi chú.
- Tôi đến báo, có thÆ° bảo đảm của bà Nhiêu, cho ngÆ°á»i lên văn phòng ký nháºn.
Thảo mừng rỡ và nghĩ có thể là thư của Nam nhưng bà Nhiêu đi vắng, Thảo đáp :
- Dạ Bác cháu qua chợ, không có nhà .
- Thì cô lên ký cũng được.
Thảo hăm hở đứng dáºy, dặn mấy em trông hà ng rồi theo Luân lên văn phòng. Lâu nay giấy tá» vẫn do mình Thảo ký nháºn.
Buổi trÆ°a trá»i nóng ran. Chẳng có ai lai vãng ngoà i sân. BÆ°á»›c và o văn phòng thấy vắng hoe, Thảo hÆ¡i ngại nhÆ°ng chú nà y xÆ°a nay vẫn Ä‘Ã ng hoà ng nên Thảo cứ theá» Luân không nói gì, Ä‘i thẳng và o chiếc bà n trong cùng gần cá»a phòng dà nh cho nhân viên nghỉ lạị Quay ra Luân gá»i :
- Cô và o đây ký nháºn.
Thảo cháºm chạp bÆ°á»›c tớị Thấy cái thÆ° có viá»n những gạch mà u xanh Ä‘á» trên bà n. Luân đứng xây lÆ°ng và o trong và chỉ cuốn táºp bảo Thảo :
- Cô ký và o đâỵ
Thảo bÆ°á»›c tá»›i đứng cùng phÃa vá»›i Luân, má»›i cầm bút chÆ°a kịp ký thì bị má»™t ngÆ°á»i từ sau lÆ°ng nhảy ra ôm cứng Thảo lôi và o phòng. Ãầu bị chụp má»™t cái khăn lá»›n, Thảo thấy tối tăm mặt mà y, bủn rủn tay chân. Luân tỉnh bÆ¡, khép cá»a phòng, ra bà n trÆ°á»›c ngồi Ä‘á»c báỠThảo bị váºt xuống chiếc giÆ°á»ng nhá», ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông đè lên Thảo nhÆ° má»™t khối sắt nặng không cách gì đẩy ra được. Toà n thân nà ng bị kẹp cứng trong hai gá»ng ká»m. Vùng vẫy má»™t hồi không sao thoát, Thảo nằm yên nghỉ mệt và tÃnh kế. Chiếc khăn từ từ kéo ra, Thảo thấy ngay mặt Tuấn. Tuấn cÅ©ng mệt, hai tay ká»m chặt Thảo, vừa thở hồng há»™c. Thảo biết nếu tiếp tục kháng cá»± nó cà ng là m dữ, có khi bóp cổ mình chết luôn. Nà ng ức quá tá»± nhiên nuá»›c mắt ứa rạ Trong phút chốc Thảo ân háºn sao mình dá»… tin ngÆ°á»i nhÆ° vầỵ Thấy Thảo Nằm yên, Tuấn ná»›i nhẹ tay và từ từ hôn lên mắt, lên má, lên môi ThảỠThảo nhắm mắt và nghÄ© mình sắp chết đến nơị Thảo quá mệt, không còn cách nà o thoát khá»i bà n tay con ác quỉ nà ỵ Thảo để mặc cho Tuấn muốn là m gì thì là m. Thảo cố gắng lấy lại tÄ©nh táo để tìm kế. Tuấn nhÆ° con hổ đói mồi, hôn tá»›i tấp lên mặt ThảỠHắn xé toạc áo nà ng ra, đôi vú săn tròn trÆ°á»›c mắt hắn nhÆ° hai trái cây chÃn, hắn ngấu nghiến, vừa hôn vừa nhăm nhăm đôi bầu vú. Thảo chết Ä‘iếng. Thảo muốn kêu cứu mà hai hà m răng mở không rạ Phút chốc Thảo nhá»› Má, nhá»› Nam trong nổi Ä‘au Ä‘á»›n tá»™t cùng. Thảo không dám nhìn thằng khốn nạn. Tuấn cứ mê man trong cÆ¡n dục vá»ng. Hắn hả hê dà y vò thân hình nõn nà của ngÆ°á»i con gái hắn mÆ¡ Æ°á»›c lâu naỵ Hắn không ngá» có sá»± thá»±c nà ỵ Thảo không còn phản ứng, Thảo nằm yên và không có cảm giác gì ngoà i nổi Ä‘au ngút trá»á»‹ Tá»± nhiên Thảo thấy hai cánh tay mình được ná»›i lá»ng từ từ, rồi từ lÆ°ng quần trở lên có cảm giác nhẹ nhÆ° không bị đè nữạ Thảo hé mắt thăm dò, thấy Tuấn Ä‘ang ngồi dáºy trên hai đầu gối, tay mở giây nịt vừa nói:
- Em yêu, nằm yên, anh thương.
Má»™t tia sáng lóe ra trong đầu, Thảo dùng hết sức bình sinh co hai tay xô mạnh và o ngá»±c Tuấn, anh chà ng báºt ngữa, đầu Ä‘áºp và o tÆ°á»ng. Thảo chồm dáºy, nhảy xuống giÆ°á»ng chạy ra ngoà i thoát thân. Bên ngoà i không có ai, Luân bá» Ä‘i đâu đó, Thảo không kêu la, ôm ngá»±c chạy thẳng vá» lá»á»¥ Má»™t ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà đi qua thấy Thảo đầu tóc xác xÆ¡, áo rách tÆ¡i tả mà lại chạy nhÆ° ma Ä‘uổi, bà sinh nghi, vá»™i đến xem chuyện gì. Trong lá»u, Thảo và các em ôm nhau khóc. NgÆ°á»i Thảo bầm Ä‘á» nhiá»u chá»—, biết có chuyện không là nh, bà vá»™i chạy kêu ban đại diện trạị Trong lúc đó, Tuấn bị đầu dáºp và o tÆ°á»ng mạnh quá, máu ra Æ°á»›t cả tóc, hắn nằm rên má»™t Ä‘á»—i rồi má»›i lồm cồm dáºá»µ Kịp lúc Luân trở lại thì hai ngÆ°á»i vá»™i đóng cá»a tìm Ä‘Æ°á»ng tẩu thoát. NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà chạy lên văn phòng thấy cá»a đóng, liá»n Ä‘i kêu mấy ngÆ°á»i tổ trưởng. Má»™t lát sau các ông bà đến chá»— lá»u bà Nhiêụ Chị em Thảo vẫn ôm nhau khóc thảm thiết, bà con không hiểu chuyện gì cứ xúm há»i ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà lúc nãy :
- Ãầu Ä‘uôi sao váºy chị ?
- Chuyện chi rứa chị ?
- Răng mà tội nghiệp rứa.
Bao nhiêu ngÆ°á»i há»i chẳng có câu trả lá»á»‹ Lúc không ai há»i nữa bà ta má»›i nói:
- Tôi Ä‘ang Ä‘i Ä‘Ã ng kia thì thấy con bé ôm ngá»±c chạy từ văn phòng xuống, áo rách, tóc rối tung. Tá»›i thì thấy váºá»µ
Má»™t bà lá»›n tuổi chạy đến, bà xô má»i ngÆ°á»i ra, nhà o và o lá»u, bà la lên :
- Trá»i Æ¡i sao váºy cháu ? Ai là m cháu thế nà ỵ
Mấy chị Em cà ng khóc lớn lên. Bà vỗ vỠmột lúc Thảo mới nguôi cơn tủi hỗ. Chợt thấy áo quần mình tả tơi, Thảo vội quay ra lấy cái áo khác mặc và ỠThảo lau nước mắt rồi ngồi đơ như tượng gỗ. Bà Tư, bạn hà ng xóm của bà Nhiêu, dỗ dà nh Thảo :
- Sao váºy cháu, nói cho bác nghe đị
Những ngÆ°á»i bên ngoà i cÅ©ng nôn nóng muốn biết chuyện gì đã xẩy ra cho chị em ThảỠBà TÆ° rót cho Thảo ly nÆ°á»›c :
- Cháu uống má»™t chút cho khá»e.
Thảo đỡ ly nÆ°á»›c Ä‘Æ°a lên môi, nhấp má»™t há»›p, ngÆ°á»i tÄ©nh lại ngaỵ Thảo kể cho má»i ngÆ°á»i nghe sá»± việc đã xẩy ra nhÆ° thế nà ỠNghe xong, bà con nhao nhao:
- Báo cáo công an cùm tụi nó đị
- Quân dã man, yêu cầu đại diện các tổ là m báo cáo gấp, không thì con cái mình có ngà y ...
Vừa lúc bà Nhiêu và bà Ãà m Ä‘i chợ vá», không biết chuyện gì mà chá»— mình ngÆ°á»i ta bu đông váºá»µ Chắc là chuyện không là nh, hai bà đi nhÆ° chạỵ Bà Nhiêu xô má»i ngÆ°á»i ra nhà o và o ôm các con. Mẹ con lại khóc rống lên, bên ngoà i có ngÆ°á»i cÅ©ng mÅ©i lòng khóc theá»
Bà Ãà m thấy mình mẫy con là biết chuyện gì xẩy ra rồị Từ lâu bà đã sợ, có ngỠđâu giữa ban ngà y ban mặt quân khốn lại là m ẩụ Bà Nhiêu quay ra ôm Thảo :
- Răng rứa con, ai là m con ri ...sợ đông ngÆ°á»i không tiện há»i chuyện Thảo, bà nói vá»›i má»i ngÆ°á»i :
Cảm Æ¡n bà con rất nhiá»u, bây giá» xin bà con ra vỠđể cho các cháu nghỉ ngơị
Má»i ngÆ°á»i lần luợt giải tán, má»™t số kéo lên văn phòng. Hai tên quỉ râu xanh đã bá» trốn, có ngÆ°á»i biết nhà ông Trưởng Ban, tình nguyện Ä‘i báá»
Nhiá»u ngÆ°á»i phụ há»a :
- Phải báo công an ngaỵ
- Ãi, tụi mình phải Ä‘i đông má»›i được.
Váºy là mấy ông lấy xe đạp kéo tá»›i nhà Trưởng Ban. CÅ©ng may có ông ở nhà nên sá»± việc được báo cáo đầy đủ. Ông Trưởng Ban tức tốc chạy Mobilette tìm các ông trong Há»™i Ãồng rồi kéo nhau đến Trại.
Trong khi đó, Thảo nhÆ° ngÆ°á»i mất hồn, bà Nhiêu vẫn ôm Thảo và o lòng , ứa nÆ°á»›c mắt bà há»i :
- Răng rứa con. Nói hết cho Bác nghe.
Thảo khóc má»™t hồi rồi kể má»i chuyện cho Má và Bác nghẹ Bà Nhiêu an ủi Thảo :
- Thôi rứa cũng maỵ
Bà Ãà m há»i lại cho chắc :
- Má há»i thiệt nó đã là m gì con chÆ°a ?
Thảo ôm cổ má:
Con nói thiệt mà . Không biết nó có bị gì không, con nghe đầu nó Ä‘áºp vô tÆ°á»ng cái rầm.
Bà Nhiêu đay nghiến :
- Cho nó chết luôn. Ãồ Ä‘oản háºu.
Bà Ãà m lấy chai dầu gió, bóp những chá»— bầm trên ngÆ°á»i ThảỠBà sá»ng sốt thấy cổ, vai, ngá»±c, đầy những vết Ä‘á» nhÆ° ai cắn. Bà há»i nhá» :
- Nó là m răng mà con Ä‘á» cả váºy ?
Thảo thấy khó nói mà Má cứ há»i hoà ị Thảo không muốn nhá»› lại cái cảnh khủng khiếp ấy nữa.
- Má đừng há»i nữa, con thoát được là may lắm rồi.
Bà Ãà m vừa bóp dầu vừa phân vân muốn gạn há»i cho biết ;
- Con chống cự nó cắn con hả ?
- Không mà má.
Khoảng ba giá» chiá»u, văn phòng mở cá»a, Trưởng Ban cho ngÆ°á»i xuống má»i bà Ãà m và Thảo lên văn phòng. Bà Nhiêu phản đối:
- Chị Ä‘i lên nói cháu nó bệnh không Ä‘i được rồi trình má»i chuyện vá»›i ngÆ°á»i ta, xem há» nói răng.
Bà Ãà m là m y lá»i bà Nhiêụ Tại văn phòng thấy đông đồng bà o đến yểm trợ, bà Ãà m cÆ°Æ¡ng quyết đòi tố cáo can phạm, ông Trưởng Ban Trại ôn tồn:
- Chị bình tÄ©nh, chúng tôi sẽ báo chÃnh quyá»n má»i việc và sẽ xét xá» Ä‘Æ°Æ¡ng sá»±. TrÆ°á»›c tiên là phải lo cho cháu, hiện tình cháu thế nà ỠCần phải Ä‘i bác sÄ© hay bệnh viện chúng tôi lo.
- Dạ thÆ°a quà anh, hiện cháu Thảo rất yếu, ngÆ°á»i cháu
bị ê ẩm.
- Hay sáng mai chúng tôi cho xe đưa cháu khám bác sĩ.
Bà Ãà m không biết nói sao, phải có bà Nhiêu vá»›i Thảo má»›i trả lá»i được. Bà tìm cách hoản binh :
- Dạ xin các anh cho tôi vá» bà n vá»›i cháu rồi trả lá»i.
- Ãược chị cho biết sá»›m để chúng tôi còn liệu.
Bà Ãà m ra vá», mấy ông tổ trưởng còn ngồi lạị PhÃa chÃnh quyá»n muốn Ä‘Æ°a Thảo Ä‘i khám để biết mức Ä‘á»™ mà kết tá»™i can phạm. Ngay sau đó văn phòng đã láºp biên bản báo cáo công an tỉnh để truy bắt nghi can. Thấy bà Ãà m vá», bà Nhiêu ra dấu yên lặng :
- Cháu nó má»›i ngủ, để cho nó yên. Răng, ngÆ°á»i ta nói răng ?
- Há» nói sẽ trình công an bắt hai thằng đó. Ông Trưởng Ban há»i có muốn Ä‘Æ°a cháu Ä‘i khám bác sÄ© không thì há» lá» Tui hẹn lát trả lá»á»‹ à chị răng ?
Bà nhiêu suy nghÄ©. Bà Ãà m thì muốn Ä‘Æ°a con Ä‘i khám để biết cho chắc nên Ä‘Æ°a ý kiến :
- Tui thấy phải bắt há» Ä‘Æ°a cháu Ä‘i khám, lỡ có sao biết mà kịp thá»i chữa chạỵ
- Ừ cÅ©ng đúng. Chị lên nói mình đồng ý. Tui chỉ sợ con nhá» nó mắc cỡ không chịu đị Ãể tui dá»— cháụ
Bà Ãà m trở lại trả lá»i ông Trưởng Ban. Ông hứa sẽ lo tá»›i nÆ¡i tá»›i chốn. Thấy há» sốt sắng táºn tình, bà cÅ©ng yên tâm phần nà ỠÃiá»u là m bà buồn là đi đâu cÅ©ng nghe ngÆ°á»i ta bà n tán chuyện của ThảỠLà m sao cấm được há».
Ãêm đó Thảo ngủ trong má»™ng mị cháºp chá»n. Cả trại ai cÅ©ng biết chuyện Thảo bị hiếp, ăn là m sao nói là m saá» Thảo lại nghÄ© đến Nam. "Anh Nam mà biết thì .." Thảo sợ quá, chắc Thảo không dám gặp mặt Nam ....NÆ°á»›c mắt Thảo lại chảy dà ị Sáng hôm sau, bà Nhiêu lá»±a lá»i khuyên giải ThảỠBà biết Thảo mắc cỡ nên nói:
- Cháu đừng lo, Bác sẽ đi với cháụ Mà Bác sĩ khám là đà n bà thì có chi mà sợ. Mình phải có bằng chứng mới tố cáo mấy thằng đó được. Có giấy Bác sĩ là nó hết chối cãi.
Thảo nghe Bác nói rất chà lý nên mạnh dạn đị Thảo thấy hình nhÆ° việc gì Bác cÅ©ng mau mắn và giải quyết chÃnh xác. Những lúc nhÆ° vầy mà má»™t mình Má thì là m saá» Bà Nhiêu, vén áo xem lại những vết bầm trên mình Thảo rồi nói:
- Trong phòng khám chỉ mình con vá»›i bác sÄ©, con nhá»› khai hết những gì đã xẩy rạ Ãừng mắc cỡ, nói toạc ra hết Bác sÄ© má»›i biết mà cấp giấỵ
ChÃn giá» xe đến Ä‘Æ°a Thảo và bà Nhiêu Ä‘i qua Ãà Nẵng. Bà Nhiêu Ä‘oán mò mà đúng, má»™t nữ Bác sÄ© khám cho ThảỠThảo và o phòng khám, bà Nhiêu ngồi ngoà i đợị Ná»a giá» sau, Thảo ra, mặt mà y tÆ°Æ¡i tÄ©nh. Thảo kéo bà Nhiêu và o má»™t góc nói nhá» gì đó, mắt bà Nhiêu sáng lên. Hai bác cháu ra xe vá».
Ba hôm sau, có tin Tuấn và Luân đã bị công an bắt nhốt. Cùng lúc, Lý Kiệt báo bà Nhiêu chuẩn bị dá»n nhà . Má»i diá»…n biến rất thuáºn lợi là m cho hai bà và Thảo yên tâm và quên Ä‘i bao phiá»n muá»™n. Thảo khám và lấy giấy chứng thÆ°Æ¡ng vá»›i những lý do nhÆ° đã khai ở trạị Thảo không bị xâm phạm tiết hạnh. Má Thảo rất mừng, bà mừng chảy nÆ°á»›c mắt. Bà chạy cho má»i ngÆ°á»i biết tin nà y, bà có ý đánh tan những nghi ngá» không tốt vá» ThảỠCon bà vẫn trinh nguyên. Ngà y hôm sau, bà Nhiêu xin giấy chuyển trại, bà đã nhá» Lý Kiệt lo giùm xe để chuyên chở má»™t lần thôị . Hai bà đi cảm Æ¡n và chia tay bà con trong trạị Rất đông ngÆ°á»i đến tiển gia đình bà Nhiêu lên Ä‘Æ°á»ng. Ra Ä‘i, hai bà không khá»i nhá»› tiếc những khách hà ng quen biết của mình. Thảo thì thở ra nhẹ nhá»m. Má»i chuyện đã qua, Thảo xem nhÆ° má»™t tai nạn.
(còn tiếp)
Ngá»c An
Tiếng thắng xe gấp trÆ°á»›c cá»a nhà , Ngá»c ngẩng lên…ngÆ°á»i lÃnh trong bá»™ quân phục nghiêm chỉnh chà o nà ng và nói :
- ThÆ°a cô ! Ãại úy bảo em vá» báo tin cô rõ: Tết nầy ổng không vỠăn tết vá»›i cô được vì có lệnh ứng chiến má»™t trăm phần trăm…em xin báo cô rõ và xin chà o cô.
Nói xong ngÆ°á»i lÃnh vá»™i vã ra Ä‘i, Ngá»c ngồi lặng yên má»™t lát…nà ng suy nghÄ© và miên man nhá»› đến câu chuyện xảy ra cách nay không lâu, lúc nà ng vừa đặt chân theo chồng đến xứ lạ…
NÆ¡i Tùng đóng quân là má»™t quáºn lỵ không mấy trù phú, ngÆ°á»i ta sống bằng nghá» buôn bán vặt vãnh và chăn nuôị Ngà y đầu tiên từ sân bay bÆ°á»›c xuống nà ng thấy ngỡ ngà ng xa lạ và cố nhìn trong đám đông để tìm Tùng…Từ xa má»™t chiếc Jeep tiến tá»›i, Tùng bÆ°á»›c xuống ôm chặt lấy Ngá»c mừng rỡ…Ngá»c chÆ°a kịp há»i chồng câu gì thì có hai ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà tiến đến chà o nà ng và bắt chuyện vá»›i nà ng :
- Xin chúc mừng chị, chị đã đến ! Tôi là Minh còn chị đây là Huệ, rất vui mừng được là m quen với chị.
Ngá»c vui vẻ trả lá»i:
- Xin cảm Æ¡n hai chị, tôi tháºt rất vui khi má»›i đến xứ lạ quê ngÆ°á»i mà đã có bạn, hy vá»ng chúng ta sẽ gặp gỡ nhau thÆ°á»ng xuyên trong những ngà y tá»›i…
Tùng xách vali bá» lên xe Jeep và đỡ Ngá»c lên xẹ Trên Ä‘Æ°á»ng vá» nhà nét mặt chà ng đăm chiêu dÆ°á»ng nhÆ° có cái gì không ổn trong lòng chà ng ? Thấy váºy Ngá»c cÅ©ng ngồi lặng im không nói…
Con Ä‘Æ°á»ng dốc nhá» gồ ghá», hai bên cây rừng ráºm rạp không có má»™t bóng ngÆ°á»i, Ngá»c rùng mình lo sợ…lần đầu tiên trong cuá»™c Ä‘á»i má»™t thiếu nữ thà nh đô phải chấp nháºn cảnh sống hoang vu rừng rú…Tháºt ra Ngá»c lấy Tùng không vì tình yêu mà chỉ vì áp lá»±c của Tùng, ở trong Tùng có cái gì Ä‘á»™c Ä‘oán tá»± hà ỠNgà y má»›i quen nhau nà ng đã nhìn rõ được bản chất Ä‘á»™c tà i nÆ¡i Tùng lúc nà ng không chấp thuáºn lá»i cầu hôn của Tùng, chà ng đã lên đạn dá»a bắn gãy cánh tay trái của chà ng nếu Ngá»c không chấp nháºn cuá»™c hôn nhân…Mặt Tùng lúc đó Ä‘á» bừng vì men rượu chà ng đã uống suốt đêm quạ Ngá»c sợ hãi Ä‘Ã nh phải thuáºn ý cho Tùng là m lá»… há»i sau đó má»™t tuần…Ãến ngà y Ngá»c Ä‘i thi tú tà i Ngá»c cà ng thấy rõ ở Tùng má»™t cá tÃnh đáng sợ hÆ¡n nữa, nà ng gặp hai giám khảo trên Ä‘Æ°á»ng và ngừng xe lại, hai ngÆ°á»i thầy giám khảo cuá»™c thi vừa qua há»i thăm vá» bà i vỡ nà ng đã là m, lúc ấy Tùng xuất hiện và bất ngá» rút chốt quả lá»±u đạn toan ném và o Ngá»c và hai ông giám khảo…Ngá»c hốt hoảng lên xe chạy vá» nhà trong lúc hai thầy giám khảo mặt tái xanh không hiểu chuyện gì và cÅ©ng nhanh chân rồ ga vá»t lẹ…
Ngá»c vừa bÆ°á»›c và o nhà thì Tùng đã nói :
- Cô mà đứng 5 phút nữa thì tôi cho cô ăn cái trái nầy ngá»t tá»›i táºn xÆ°Æ¡ng…Ngá»c nổi da gà , đây là nhà Ba Mẹ Ngá»c mà Tùng dám hà nh Ä‘á»™ng nhÆ° thế, má»™t mai sống vá»›i chà ng Ngá»c có thể chịu Ä‘á»±ng nổi không ? NÆ°á»›c mắt rà n rụa, đôi vai gầy thổn thức, nà ng đã nhìn rõ được cái tÆ°Æ¡ng lai đầy ảm đạm của nà ng !
Sau lá»… cÆ°á»›i ba ngà y, Tùng trở ra Ä‘Æ¡n vị, chà ng là Ãại Ãá»™i Trưởng tác chiến. Ba tháng sau ngà y cÆ°á»›i, Tùng bắt buá»™c nà ng phải theo chồng nên Ngá»c phải khăn gói ra Ä‘i…Má»™t cuá»™c sống má»›i xung quanh toà n ngÆ°á»i xa lạ, gần gÅ©i là má»™t ngÆ°á»i chồng mà lúc nà o nà ng cÅ©ng thấy e dè sợ hãi ! Vá»›i cái tuổi 17 chÆ°a từng có kinh nghiệm cuá»™c Ä‘á»i, Ngá»c nhÆ° con nai và ng ngÆ¡ ngác trÆ°á»›c biển ngÆ°á»i đầy dã tâm ! Rồi những gì sẽ xảy đến cho Ä‘á»i nà ng đây ?…Ngá»c buông chuổi thở dà i và lịm dần trong giấc ngủ mệt má»i…
Tùng Ä‘i hà nh quân đã 5 hôm rồi, má»™t mình trong căn nhà vắng lạnh, má»i cảnh váºt đối vá»›i nà ng Ä‘á»u xa lạ, tuổi há»c trò mÆ¡ má»™ng còn đâu ? Giá» nầy các bạn của nà ng vẫn hồn nhiên trong chiếc áo há»c trò…còn nà ng…đã bÆ°á»›c và o ngưỡng cá»a Ä‘á»i ô trá»c đầy bão giông…
Có tiếng gõ cá»a nhè nhẹ, Ngá»c vá»™i bÆ°á»›c ra :
- Chà o chị Tùng, chị khá»e không ? Hôm nay tôi đến thăm chị và muốn cho chị hay má»™t sá»± việc quan trá»ng.
Ngá»c giáºt mình :
- Chuyện gì ? Có phải chồng tôi đi hà nh quân gặp việc chẳng là nh sao ?
Chị Minh trả lá»i :
- Không đâu, mà trái lại anh Tùnh Ä‘i hà nh quân rất tình tá»± và ấm áp giống nhÆ° ngÆ°á»i ta Ä‘i hưởng tuần trăng máºt váºy, chị không tin cứ theo tôi và o Quáºn sẽ rõ ngay…
Ngá»c vá»™i và ng rá»a mặt rồi theo chị Minh và o Quáºn. Huệ, chị bạn của chị Minh Ä‘ang đứng nghiêm túc trÆ°á»›c sá»± quở mắng của ông Quáºn Trưởng:
- Cô không thấy vợ ông Tùng đến đây rồi sao mà cô cứ lén lút tình tá»± vá»›i ông ta, ngÆ°á»i ta Ä‘i hà nh quân mà cô cứ Ä‘eo theo má»™t bên là m sao đánh giặc được ? lỡ gặp giặc thì cô cÅ©ng bá» mạng luôn…Cô là má»™t cô giáo, má»™t nhà mô phạm, tôi thiết nghÄ© cô nên giữ tÆ° cách và đạo đức tối thiểu của cô má»›i phải …
- Ngá»c lặng ngÆ°á»i trong giây lát…thì ra thế, Ngá»c đã sống bên Tùng mà cô ta còn là m nhÆ° váºy ? Ngá»c không thấy lòng ghen há»n mà chỉ cảm nháºn má»™t sá»± buồn tủi vì tháºt tình nà ng đâu có yêu Tùng…NgÆ°á»i nà ng yêu thì đã không còn trên thế gian nà y nữa !
Ngá»c lẳng lặng xếp quần áo bá» và o va li, nà ng đã quyết tâm trở vá» sống vá»›i mẹ cha, Tùng xấn tá»›i há»i gặng nà ng :
- Em dá»n quần áo Ä‘i đâu ? Ãi theo thằng nà o ?
Ngá»c nhìn Tùng, đôi mắt căm há»n dÆ°á»ng nhÆ° muốn moi gan chà ng má»›i hả giáºn :
- Tôi không biết…tôi Ä‘i đâu không can dá»± đến anh, tôi chỉ có thể sống vá»›i ngÆ°á»i chân tháºt và biết thÆ°Æ¡ng yêu tôi chứ tôi không thể sống vá»›i loại ngÆ°á»i dã tâm gian dối…
Tùng tát cho Ngá»c hai bạt tai nẩy lá»a, Ngá»c giáºn run, máu trong ngÆ°á»i nóng ran, nà ng cà o tháºt mạnh và o mặt Tùng, hai Ä‘Æ°á»ng rÆ°Æ¡á»›m máu trên gò má chà ng. Tùng soi gÆ°Æ¡ng và điên tiết rút cái cây gá»— gần đó quất tá»›i tấp và o ngÆ°á»i Ngá»c, hà ng xóm chạy đến can ngăn, Tùng rút súng bắn chỉ thiên má»i ngÆ°á»i hoảng sợ bá» Ä‘i hết…
Tùng nhìn chòng chá»c và o mặt Ngá»c khi nà ng Ä‘ang ngất xỉu dÆ°á»›i ná»n nhà rồi vÆ°Æ¡n tay cầm chai rượu Martin Ä‘ang uống dở nốc cạn má»™t hÆ¡i đến hết. Chà ng nằm váºt xuống Ä‘i văng gần đó. Chị Minh bên nhà vá»™i vã chạy qua, rồi chị cạo gió, xoa bóp tay chân cho Tùng trong cá» chỉ rất thân thiết. Ngá»c đã tỉnh và đang ngồi khóc ấm ức bên cạnh Tùng.
- Ai khóc đó ? Tùng tỉnh dáºy và há»i
- Em - Ngá»c trả lá»i
Tùng nói tiếp :
- Ngá»c hả, hồi nãy anh đánh em có Ä‘au không ? Em Ä‘au má»™t chứ anh Ä‘au gấp mÆ°á»i lần em, em biết không ?
Nói rồi hai giá»t lệ rÆ¡i dà i trên má Tùng, chà ng ân háºn đã đánh vợ quá đáng và ngồi dáºy cầm tay Ngá»c vá»›i cắp mắt ăn năn…Ngá»c đã dá»… dà ng tha thứ cho chồng qua hai dòng lệ của Tùng, Ngá»c không còn nhá»› chuyện đã qua dù trong ngÆ°á»i cÆ¡ thể nhức buốt rã rá»i !
Chị Minh lên tiếng :
- Anh chị bỠqua chuyện cũ hết đi…qua nhà Minh chơi, Minh ở một mình buồn lắm !
Tùng và Ngá»c cùng bÆ°á»›c theo chị Minh và o nhà . Ãang ngồi trên bà n trò chuyện bá»—ng dÆ°ng Ngá»c xây xẩm mặt mà y…Chị Minh kéo vá»™i chiếc mà n ruy đô dìu Ngá»c và o giÆ°á»ng chị nằm nghỉ. Lát sau khá»e lại Ngá»c nằm im lặng, tấm ảnh trÆ°á»›c mặt nà ng Ä‘ang treo trên tÆ°á»ng là m nà ng tỉnh hẵn…tại sao nhÆ° thế ? Có thể nhÆ° thế được sao ?nà ng nhìn má»™t lượt xung quanh phòng ngủ, không phải má»™t mà đến ba tấm ảnh nồng nà n nhÆ° thế…Tùng Æ¡i, anh chả có gì xứng đáng vá»›i Ngá»c đâu !Má»›i sống ở đây có bao lâu đâu mà đã thế, Ngá»c tháºt không thể ngỠđược chị Minh cÅ©ng là tình nhân của Tùng …
Nà ng cháºp choạng bÆ°á»›c ra ngoà i, chẳng thấy chị Minh và Tùng đâu cả…thây kệ nà ng không cần biết vá» há» nữa, nà ng đã quá rõ há» rồi ! Nà ng trở vá» nhà và tiếp tục thu xếp quần áo để sáng mai từ giã nÆ¡i nầy…
Ãã 3 giá» sáng Tùng vẫn chÆ°a vá», mà n đêm dà y đặc vẫn không Ä‘en tối bằng cuá»™c Ä‘á»i má»™t thiếu phụ Ä‘ang xuân…nÆ°á»›c mắt lại ứa ra, Ngá»c lại khóc, nà ng nhá»› cha mẹ vô cùng, nhá»› mái ấm thân thÆ°Æ¡ng đã cho nà ng biết bao ká»· niệm, bà n tay săn sóc của mẹ hiá»n lúc nà ng Ä‘au ốm…Tình mẹ cha bao la quá, tại sao nà ng chối bỠđể sống vá»›i má»™t ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông đầy dã man và gian dối ? Hạnh phúc là gì ? Nà ng nuôi má»™t căm háºn trong lòng khi nghÄ© đến hai chữ hạnh phúc mà ngÆ°á»i ta đã chúc tụng nà ng trong ngà y hôn lễ…
Nà ng bÆ°á»›c ra khá»i phi trÆ°á»ng, xách va li hà nh lý đón xe vá» vá»›i mẹ cha, những gì bá» lại phÃa sau lÆ°ng nà ng không còn muốn nhá»›, cứ tưởng chừng nhÆ° má»™t cÆ¡n ác má»™ng đã trôi qua…Nà ng gầy hẵn Ä‘i, nét vô tÆ° hồn nhiên không còn nữa, ngÆ°á»i con gái 17 tuổi nầy đã dẫm phải chông gai của cuá»™c Ä‘á»i ! nà ng hồi tưởng đến Hiển, ngÆ°á»i không quân oai hùng đã nằm yên dÆ°á»›i lòng đất lạnh ! Hiển là ngÆ°á»i yêu muôn thuở của nà ng…Hiển Æ¡i, anh không chết…anh vẫn sống mãi trong lòng em…
Em gục mặt trong vòng tay buồn thế kỷ
Má»™ng và đá»i…còn gì nữa đâu anh !
Nà ng ngâm khẻ hai câu thÆ¡ mà nà ng rất Æ°a thÃch, từ bây giá» nà ng phải tìm lẽ sống cho tâm hồn mình, trong tá»™t cùng noun Ä‘au phải tìm cho mình má»™t lối thoát để mà sống…nà ng bắt đầu sống cho tình yêu dù là má»™t tình yêu ảo tưởng…
Tùng gá»i thÆ° vá» liên tiếp, ăn năn hối háºn và hy vá»ng nà ng tha thứ. Nà ng đã quyết má»™t lòng không nhá»› cÅ©ng không quên…tất cả đối vá»›i Ngá»c không còn ý nghÄ©a, chỉ còn má»™t hoà i niệm, má»™t âm vang quá khứ xa má»â€¦
- Xin thông báo : Quáºn lỵ Hà m Tân đã bị bao vây, 18 ngÆ°á»i chết, 25 ngÆ°á»i bị thÆ°Æ¡ng, tình trạng nguy ngáºp…hiện Ãại Ä‘á»™i Quyết tá» Ä‘ang bị lá»t giữa vòng vây của địch, tình hình chÆ°a rõ ra sao ?
Tiếng nói trong Radio vá»ng lên…Ngá»c quỳ má»p xuống cầu xin sá»± an là nh may mắn cho Tùng dù trái tim nà ng đã lạnh buốt từ lâu…Ngoà i kia, pháo nổ đì đùng, thì ra giao thừa đã đến !
Lại má»™t mùa Xuân của chiến tranh, của đất nÆ°á»›c đầy Ä‘au thÆ°Æ¡ng thảm há»a ! Ai vui vầy đón Xuân ? Ai Ä‘ang xã thân ngoà i chiến tráºn, nếu chẳng may Tùng có mệnh hệ gì…Ngá»c uất nghẹn, hai giá»t lệ lăn dà i trên đôi gò má xanh xao…
Toà n hì hục đạp chiếc xe trên con Ä‘Æ°á»ng đất lỡm chởm, Ä‘i được và i thÆ°á»›c là phải tránh né không biết bao nhiêu là ổ gà . Cứ má»—i và i phút Toà n phải Ä‘Æ°a tay ra phÃa sau, rá» xem chừng gói quà mang đến biếu dì Quyên vẫn còn nằm yên ở băng saụ Mồ hôi đã chảy dầm dá» trên trán Toà n, lâu lâu có má»™t ngá»n gió nhẹ bay lạc đến ngay trÆ°á»›c mặt, thổi và o những giá»t mồ hôi Æ°á»›t mang má»™t cảm giác là nh lạnh là m Toà n thấy dá»… chịu được phần nà o.
Hôm qua đám Giá»— cha, mẹ dà nh má»™t Ãt quà trái cho dì Quyên bảo Toà n Ä‘em biếu dì. NgÆ°á»›c nhìn vá» phÃa trÆ°á»›c, Toà n thầm nghÄ© qua hết con đê nà y là tá»›i rồi! Ãã lâu lắm Toà n má»›i có má»™t ngà y ở không nhÆ° váºy để vá» thăm dì Quyên, mặc dù dì cháu không ở cách xa bao nhiêụ NhÆ°ng từ ngay cha mất, Toà n phải bá» há»c ở nhà giúp mẹ chăm lo vÆ°á»n tược, việc buôn bán sinh nhai và lo cho bốn đứa em nhỠăn há»c. Nên đã không còn có nhiá»u thì giá» rá»—i rảnh để vá» thăm dì nhÆ° dạo cha còn sống.
Toà n há»c hết lá»›p 11 thì cha mất. Mẹ Toà n từ khi vá» là m vợ của cha chỉ biết má»—i việc ná»™i trợ trong nhà , và lo lắng cho chồng và các anh em Toà n. Bởi váºy lúc qua Ä‘á»i, mẹ rất khổ sở, cố gắng buôn tần bán tảo nuôi anh em Toà n. Mẹ vất vả tá»™i nghiệp lắm, Toà n nhất định nghỉ há»c ở nhà giúp mẹ. Ban đầu mẹ Toà n không chịu, nhÆ°ng là m sao sức của má»™t mình mẹ có thể lo cho 6 miệng ăn cùng má»™t lúc được. Cuối cùng mẹ Ä‘Ã nh gạt nÆ°á»›c mắt để cho Toà n nghỉ há»c ở nhà giúp mẹ trong việc buôn bán. Nhá» Trá»i nên công việc buôn bán rất trôi chảỵ Má»—i ngà y 5 giá» sáng Toà n phụ mẹ gánh rau, chở cá ra chợ. Má»™t bên bán rau, má»™t bên bán cá. Chiá»u đến chợ tan, Toà n có pháºn sá»± Ä‘i ra bến tà u mua cá vỠđể bán cho phiên chợ sáng ngà y maị Sau khi mua cá vỠđến nhà , Toà n lại lo việc chăm sóc vÆ°á»n tược, cắt rau và bó gá»n gà ng để sẵn cho phiên chợ ngà y hôm saụ Công việc cứ thế mà đã nuôi sống gia đình bốn năm qua và dà nh dụm được chút đỉnh tiá»n. Bốn đứa em cÅ©ng còn được cắp sách đến trÆ°á»ng là điá»u Toà n mừng nhất.
Toà n thắng chiếc xe đạp trÆ°á»›c cổng nhà dì Quyên. Cá»a rà o nhà dì mở toang, Toà n dắt chiếc xe đạp và o bên trong cá»áº¡ Nhìn thấy dáng chị Thanh đứng bên cánh cá»a Ä‘Æ°a tay vẫy vẫy Toà n và o. Chị Thanh báºn chiếc áo dà i Ä‘en, tóc dà i xõa trông thấy buồn và tá»™i nghiệp lắm.
- Lâu ghê Toà n má»›i vá» thăm tá», em khá»e không Toà n?
- Dạ, chị Thanh mới đi đâu vỠà ?
- Răng biết hay rứả Ãem quà cho dì phải không?
- Tại thấy chị báºn áo dà i kìa. Mẹ biểu em Ä‘em qua biếu dì, hôm qua Giá»— cha.
- Ừ chị vừa má»›i Ä‘i thăm má»™ anh Khải vá».
Toà n thắc mắc:
- Bộ chị hay đi thăm mộ?
- Ừ Ä‘i chá»› em, má»—i tuần chị Ä‘á»u Ä‘i thăm, để anh nằm má»™t mình tá»™i lắm.
Chị Thanh nhá» giá»ng:
- Có khi chị đi thăm anh tới hai, ba, bốn lần, mạ biết mạ rầy chị hoà i, nhưng ở nhà hoà i cũng buồn lắm Toà n nì.
Toà n nhÃu mà y, cảm Ä‘á»™ng trÆ°á»›c những lá»i nói của chị Thanh vô cùng.
- Toà n ngồi chÆ¡i hÃ, chị vô cho mạ hay có Toà n qua nghe.
Toà n nhìn theo dáng chị Thanh bÆ°á»›c và o phÃa bên trong. Anh Khải mất hÆ¡n hai năm rồi nhÆ°ng chị Thanh nhất định ở váºy là m dâu dì Quyên. NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà còn rất trẻ con nhÆ° chị Thanh, không mà n đến hạnh phúc riêng tÆ° để hy sinh có thể cả má»™t Ä‘á»i mình. Chị mặc chiếc áo dà i Ä‘en, má»™t mà u Ä‘en buồn tha thiết. Mái tóc dà i xõa ngang lÆ°ng của chị cÅ©ng Ä‘en má»™t mà u Ä‘en thẩm của cuá»™c Ä‘á»i buồn. Toà n mến chị Thanh, ngÆ°á»i con gái Huế má»™t Ä‘á»i chung tình cho ngÆ°á»i mình yêu. Má»™t Ä‘á»i hy sinh vÄ©nh viá»…n cho tình yêu.
Dì Quyên bÆ°á»›c ra, Toà n đứng dáºy chà o dì:
- Mẹ gởi dì. . .
- Lúc nà y coi chững chạc ra đó. Rồi chừng nà o đám cưới với con An đâỷ
Toà n nhìn dì Quyên:
- Dạ. . .
Dì Quyên báºt cÆ°á»i, cắt ngang:
- Mau ghê Toà n hở, thá»i gian nhanh quá.
Rồi dì chép miệng nói:
- Má»›i ngà y nà o tụi bây còn con nÃt, bây giá» sắp cÆ°á»›i há»i nhaụ Má»›i ngà y nà o thằng Khải còn sống, tụi bây hay rủ nhau Ä‘i bÆ¡i lá»™i cả buổi chiá»u. . .
- Cũng hai ba năm rồi mà dì. . .
Toà n nhìn thấy những giá»t nÆ°á»›c mắt bắt đầu chảy lăn dà i trên gò má của dì Quyên. Toà n cảm thÆ°Æ¡ng những bà mẹ nhÆ° dì Quyên, nhÆ° mẹ của An, và cả mẹ của Toà n ná»a. Những bà mẹ suốt Ä‘á»i chỉ táºn tụy cho gia đình, chồng con. Cuá»™c sống lam lÅ© thiếu thốn nhÆ°ng tình thÆ°Æ¡ng của mẹ vẫn bao la trà n đầỵ CÅ©ng nhÆ° chị Thanh, anh Khải bây giá» không còn là ngÆ°á»i bằng xÆ°Æ¡ng bằng thịt nữa, anh Khải đã nằm vá» trong dÄ© vãng. Chị Thanh cần phải sống cho riêng mình. NhÆ°ng nghÄ© lại, táºn trong tiá»m thức của Toà n, chà ng vẫn luôn muốn chị Thanh sống má»™t Ä‘á»i phủ khăn tang cho chồng. NhÆ° mẹ Toà n đã mấy năm khổ cá»±c cho anh em Toà n, nhÆ° dì Quyên sống má»™t Ä‘á»i côi cút chồng. Toà n kÃnh phục tấm lòng chung thủy của ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà Việt Nam, Toà n sẽ mãi mãi không quên hình ảnh chị Thanh và anh Khải, cuá»™c tình mà chà ng chứng kiến từ đầu chuyện đến cuối chuyện.
Dì Quyên tiếp:
- Tá»™i cho con Thanh, thằng Khải mất đã lâu mà nó ở hoà i là m dâu nhà dì. Má»—i lần tao biểu nó Ä‘i lấy chồng, nó khóc ngất giáºn há»n tao. Mà có nó thì dì cÅ©ng bá»›t cô Ä‘Æ¡n má»™t chút. . . nếu sau nà y nó có đổi ý lấy chồng, chắc dì cÅ©ng biểu tụi nó dá»n vỠđây ở cho vui. . .
Chị Thanh bÆ°á»›c ra trong chiếc áo bà ba mà u tÃm nhợt.
- Mạ răng khóc rứả
- Nói chuyện xưa với thằng Toà n buồn. . .
- Lâu quá không vá» thăm, ở chÆ¡i lâu lâu Toà n hÃ.
- Ờ, ăn cÆ¡m chiá»u vá»›i dì rồi vá» nghe Toà n.
- Dạ.
- Con ngồi nói chuyện chÆ¡i vá»›i Toà n, mẹ vô sá»a soạn cÆ¡m chiá»u đãi Toà n.
Chị Thanh ngồi xuống cạnh Toà n. NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà đó còn quá trẻ, là m Toà n cảm thấy buồn và tá»™i nghiệp. Cứ nhìn thấy những khổ sở chung quanh, cà ng ngà y cà ng tá». Toà n cảm thấy thèm được có má»™t phép lạ nà o đó, giúp chà ng thoát xa cái cuá»™c sống khổ cá»±c, những Ä‘au khổ bao quanh chà ng. Toà n muốn tìm cho mẹ, cho các em những gì trong cuá»™c sống mà ngÆ°á»i Ä‘á»i gá»i là “cao sangâ€. à định Ä‘i tìm má»™t cuá»™c sống má»›i cho gia đình cứ ám ảnh Toà n cà ng ngà y cà ng Ä‘áºm thêm. Toà n nghÄ© đến An, cuá»™c sống nghèo khó đã bó buá»™c tình yêu của Toà n, là m sao Toà n cÆ°á»›i cho mình má»™t ngÆ°á»i vợ trong khi chÃnh Toà n đã chÆ°a lo được cho chÃnh mình. Toà n thÆ°Æ¡ng mẹ và các em nhá», sống trong cuá»™c sống quá khổ cá»±c. Chà ng thÆ°Æ¡ng An, Æ°á»›c mong ngà y nà o “sẽ lo được cho An Ä‘i há»c lại Ä‘Ã ng hoà ng, còn chuyện vợ chồng cÆ°á»›i nhau từ từ cÅ©ng không saoâ€.
Ãã mấy lần Toà n muốn là m má»™t quyết định “vượt biên†cho mẹ và mấy em. NhÆ°ng Toà n lại sợ, nếu chuyến Ä‘i gặp khó khăn, không Ä‘i thoát thì mẹ Toà n chắc sẽ là ngÆ°á»i khổ sở nhất. HÆ¡n nữa, Toà n muốn dà nh thêm má»™t Ãt tiá»n ná»a để lo lót chạy chá»t cho An cùng Ä‘i vá»›i mình luôn má»™t lúc. Má»—i ngà y ra bến tà u, Toà n đã quen biết được rất nhiá»u chủ tà ụ Chỉ cần giao tiá»n là há» sẽ bảo đảm có chá»— cho Toà n và gia đình. Hôm nay, nhìn cuá»™c sống của dì Quyên và chị Thanh khẩn định thêm cho Toà n vá» chuyến "vượt biên†cho gia đình cần được thá»±c hiện cà ng sá»›m cà ng tốt. TÆ°Æ¡ng lai của các em Toà n, hy vá»ng dù sao cÅ©ng sẽ tÆ°Æ¡i sáng hÆ¡n bây giá». NghÄ© đến những ý định nà y khiến Toà n phải rùng mình khiếp sợ. Toà n tá»± nói "chiá»u nay trên Ä‘Æ°á»ng vá» mua cá ở bến tà u, phải ghé nói chuyện vá»›i ông Long má»›i được.â€
Căn phòng tối om, Toà n ngồi im lặng không biết đã bao lâu rồi. Má»›i đó mà đã hÆ¡n bốn năm, nhÆ°ng không là m sao Toà n quên được. Cái hình ảnh Toà n hì hục trên chiếc xe đạp, mồ hôi Æ°á»›t đẫm Ä‘i đến nhà dì Quyên nhÆ° má»›i ngà y hôm qua. Chị Thanh không biết bây giá» có khá»e không? Chắc chị vẫn Ä‘i thăm má»™ anh Khải má»—i tuần. Hình ảnh An khóc trong vòng tay chà ng hôm chia tay, cùng những lá»i hứa hẹn. Gia đình Toà n đã may mắn thoát chuyến Ä‘i đó. Bốn mÆ°Æ¡i bảy ngÆ°á»i kể cả Ä‘Ã n bà con nÃt. Ãứa bé nhất chỉ má»›i đầy má»™t tháng. Sinh ra Ä‘á»i chỉ có má»—i má»™t tháng đã biết thèm hai chữ “tá»± do†nhÆ° bao nhiêu ngÆ°á»i lá»›n khác. Bảy ngà y đêm lênh đênh trên mặt biển, má»™t chiếc ghe bé bá»ng chứa Ä‘á»±ng bốn mÆ°Æ¡i bảy linh hồn thèm khát sá»± sống nhÆ° chÆ°a bao giá» thèm khát. Bảy ngà y đêm sóng gió, bão táp nhÆ°ng Thượng Ãế đã thÆ°Æ¡ng xót há» Ä‘em đến bến bá» bình yên.
Cuá»™c sống trong trại tị nạn dá»… chịu hÆ¡n nÆ¡i quê nhà . Mặc dù những nhá»› nhung, luyến lÆ°u vá» quê hÆ°Æ¡ng và những bạn bè, ngÆ°á»i thân thÆ°Æ¡ng không bao giá» rá»i khá»i tâm trà của Toà n. Sau tám tháng sống trong tại tỵ nạn, nhá» sá»± bảo trợ của má»™t Giáo Há»™i Tin Là nh, gia đình Toà n đến định cÆ° tại Hoa Kỳ.
Mẹ và các em đã ngủ. Toà n cÅ©ng ráng lắm nhÆ°ng không tà i nà o chợp mắt được, cái hình ảnh sẽ gặp lại An và gia đình nà ng trÆ°a ngà y mai cứ là m Toà n lẫn lá»™n những hồi há»™p và sung sÆ°á»›ng vô cùng. Bây giá», Æ°á»›c nguyện cho mẹ và các em có được má»™t cuá»™c sống mà ngÆ°á»i Ä‘á»i gá»i là “cao sang†đã thà nh tá»±u. Ngà y mai, Toà n sẽ được há»™i ngá»™ vá»›i An. Ãể chà ng tiếp tục hoà n thà nh Ä‘iá»u mong Æ°á»›c ngà y xÆ°a “lo cho An Ä‘i há»c lại Ä‘Ã ng hoà ng rồi chuyện vợ chồng cÆ°á»›i nhau từ từ cÅ©ng không saá» . .â€
Toà n mỉm cÆ°á»i má»™t mình trong bóng tối má»™t cách toại nguyện.
July 2002
10/01
Cái nôi được đặt cạnh cá»a sổ, nhìn xuống giếng nÆ°á»›c . Loại nôi bằng gá»—, tốt, chắc và cứng, rá»™ng đủ cho con bé ngủ tá»›i hai, ba tuổi má»›i phải ra giÆ°á»ng nằm, nhÆ°á»ng nôi lại cho em kế . Má»›i sinh thì được nằm trong nôi bằng mây cạnh giÆ°á»ng mẹ, sau đó dá»i ra nôi gá»—, lá»›n nữa thì ngủ chung giÆ°á»ng vá»›i các anh chị lá»›n . Thá»i đó các bà mẹ cứ sinh năm má»™t, nên không thể dà nh tình thÆ°Æ¡ng đặc biệt của mình cho bất cứ đứa con nà o hết . Con bé nhÆ° hiểu thế, nó sinh ra giữa giữa, tá»± nghÄ© mình không có gì đặc biệt, hay bản tÃnh thÃch nằm má»™t mình, mà con bé lại rất thÃch nÆ¡i mình ngủ, cái nôi be bé đặt trong căn phòng tháºt lá»›n . Căn phòng nà y nằm giữa nhà và lá»›n nhất nhà . Ban ngà y phòng có đặt bà n ăn, tủ Ä‘á»±ng chén bát, tủ Ä‘á»±ng thức ăn và má»™t cái divan lá»›n . Cái divan dùng để ngủ trÆ°a hay má»i công chuyện khác . NhÆ°ng tối đến không ai ngủ trong phòng nà y, trừ phi có khách . Thế mà cái nôi con bé được đặt trong phòng nà y . Không nhá»› là mình bao nhiêu tuổi nhÆ°ng con bé có nghe mẹ nó phân trần vá»›i khách đến nhà chÆ¡i, nhất là vá»›i khách ở lại, má»—i khi nhắc chuyện con bé hay ngủ má»™t mình trong căn phòng ngoà i, thay vì trong phòng ngủ vá»›i chị nó: " Con bé thÃch ngủ nhÆ° rứa đó, hắn thÃch ngủ má»™t mình, không khóc la chi cả . Mà con bé Æ°a đặt nôi nằm gần cá»a sổ, chắc mát, hắn đánh má»™t giấc qua đêm luôn . Có hôm tui ra xem con bé ná»a khuya, thấy hắn Ä‘ang thức mà lạ chứ, Ä‘ang nói chuyện má»™t mình, bà bô . Nói chuyện má»™t hÆ¡i, xong lại ngủ tiếp không đòi ra, lạ nhÆ° rứa đó!"
Ãến lúc nà o thì con ngÆ°á»i có khả năng ghi lại hình ảnh đầu tiên ? Bà i báo gom góp các chi tiết vá» má»™t cuá»™c khảo cứu những hình ảnh con ngÆ°á»i có thể ghi nháºn được, đặc biệt là những hình ảnh được ghi nháºn đầu tiên . Ãó là các hình ảnh lúc con ngÆ°á»i còn bé tà xÃu, thuở ấu thÆ¡, nhÆ° hình ảnh được nằm trong lòng bà , lòng mẹ, lúc bố cõng Ä‘i chÆ¡i, chú táºp Ä‘i xe đạp, ngà y Ä‘i há»c lần đầu tiên, hình ảnh ngá»n cây trong vÆ°á»n nhà , món đồ chÆ¡i yêu thÃch nhất, cái bà n gá»— ở trÆ°á»ng và hủ má»±c tÃm vvv... ThÆ°á»ng thì con ngÆ°á»i bắt đầu biết nhá»› lúc năm, sáu tuổi, vá»›i những hình ảnh rõ rà ng hay mÆ¡ hồ . Tuy thế có má»™t và i hình ảnh được in sâu và o tâm khảm lúc ta còn rất bé, con ngÆ°á»i có khả năng nhá»› lúc chỉ má»›i có hai, ba tuổi .
Nà ng đặt báo xuống ngẫm nghÄ©: "Nếu là cái nôi, thì lúc đó mình chÆ°a tá»›i hai tuổi! Hay vì mình cứ nghe mẹ mình kể mãi câu chuyện mình thÃch nằm má»™t mình trong căn phòng ngoà i tháºt rá»™ng, nên trong đầu cứ Ä‘inh ninh rằng đó là hình ảnh đầu tiên của mình ? Thế thì ánh trăng là lúc nà o ?".
Con bé nhá»› mình có thức dáºy má»™t đêm nà o đó, ánh trăng chiếu và o nôi sáng vằng vặc . ChÆ°a hẳn là quá khuya, nó còn nghe thấy tiếng nÆ°á»›c dá»™i từ giếng vá»ng lên, và tiếng cÆ°á»i, tiếng nói chuyện . Con bé khua tay vá»›t ánh trăng, nó nói bi bô . Hình nhÆ° có ngÆ°á»i tá»›i nôi nó, ngắm nó má»™t lúc . Tiếng nói dịu dà ng của mẹ nó: "Con thấy cái chi rứa, trăng sáng ghê con hÃ!" Mẹ nó bế nó ra khá»i nôi, Ä‘em nó ra cá»a sổ cho nó xem trăng, rồi đặt nó và o nôi lại: "Bé ngủ Ä‘i con ... " và mẹ nó ngâm thÆ¡ cho nó:
"Em không nghe rừng thu,
Lá thu kêu xà o xạc,
Con nai và ng ngơ ngác
Ãạp trên lá và ng khô ?"
(thÆ¡ LÆ°u Trá»ng LÆ°)
Ãến khi Nà ng có con, Nà ng cÅ©ng thÃch bế con bé ra nhìn nÆ¡i cá»a sổ. Ãèn phòng được tắt Ä‘i, là m khoảng trống bên ngoà i rá»™ng mênh mong, nhÆ°ng phong cảnh lại rõ nét . Gió thổi mát . Trá»i trong, thảm cá» Ä‘en, hai mẹ con phóng tầm mắt nhìn xa hÆ¡n, dãy nhà bên kia park, vá»›i những ánh đèn và ng hắt ra, đầm ấm, thanh bình . Con Ä‘Æ°á»ng thỉnh thoảng có xe qua, lại . Có má»™t và i ngÆ°á»i còn dẫn chó dạo trong park . Trong mà n đêm hình nhÆ° má»i sá»± Ä‘á»u thinh lặng hÆ¡n, mang má»™t vẻ kỳ diệu, nhất là đêm có trăng! Nà ng muốn con nhá» thâu các hình ảnh đó và o trong trà của nó . Nà ng chỉ cho con bầu trá»i cùng những ngôi sao lấp lánh, và mặt trăng tròn, to mà u và ng . Ãôi lúc hai mẹ con phải kiếm trăng vì trăng núp sau lùm cây hay đã lên quá cao . Nà ng thì thầm kể cho con nghe chuyện chị Hằng và chú Cuá»™i . Mắt con bé sáng rá»±c, nở nụ cÆ°á»i thÃch thú . Má»™t lúc má»i tay quá, nà ng phải đặt con bé xuống . Nó lại đòi lên lại, nà ng hứa lúc khác .
Nà ng trầm ngâm, ngắm cái nôi của con, tá»± há»i không biết cái nôi của mình hồi xÆ°a có giống nhÆ° váºy không . Cái nôi bằng gá»—, cÅ©, nhÆ°ng láng bóng, bà bảo trợ quý lắm, Ä‘em biếu khi được tin Nà ng có con đầu tiên . Vì nó cÅ© và bằng gá»—, nên Nà ng thấy nó mang dáng dấp cái nôi ngà y xÆ°a của mình, tuy rằng nôi nà y chẳng Ä‘ong Ä‘Æ°a tà nà o . Mà ngà y xÆ°a cái nôi lúc mình nằm trong "phòng ăn" có Ä‘ong Ä‘Æ°a đâu nà o ? Bá»—ng nhiên Nà ng thấy đêm trăng nay phảng phất đêm trăng xÆ°a . Qua khung cá»a sổ, ánh trăng sáng vằng vặc . Cây palm cao lêu khêu trong bóng đêm, tá»±a nhÆ° cây dừa cuối vÆ°á»n. Cây chuối xum xuê nhà hà ng xóm, tà n lá bá»±, gió hiu hiu đẩy bóng lá ôm sang cây bông giấy đỠđằm thắm dÆ°á»›i ánh sáng của nà ng Nguyệt . Hoa Ngá»c Lan tá»a mùi thÆ¡m nhè nhẹ, Nà ng có cảm giác mình Ä‘ang ở trong phòng nhìn ra vÆ°á»n sau . Chỉ thiếu giếng nÆ°á»›c thôi . Nà ng nhìn xuống vÆ°á»n . Cây sứ mẹ trồng giá» má»c cao quá !
10/01
Ông Bùi Văn Ng, ngoà i năm mÆ°Æ¡i tuổi, thầu khoán xây cất nhà cá»a... Ông sống vá»›i đứa con gái nuôi tên Liá»…u mà ông cÆ°ng chiá»u hết má»±c. Ông lượm Liá»…u từ thuở bé trong đợt di tản vượt biển. HÆ¡n hai mÆ°Æ¡i sáu năm, hai cha con sống thăng trầm, trôi nổi trên đất Pháp nà ỵ NhÆ°ng ngà y nay ông đã thà nh công.
Ông Ng ngồi chá»…m chệ trên salon da mà u Ä‘en trong má»™t vi-la nho nhá» có sân vÆ°á»n rá»™ng và i trăm thÆ°á»›c vuông ở vùng Yveline (78) ngoại-ô Paris. Ông mặc bá»™ côm-lê mà u xanh cẩm thạch, áo sÆ¡-mi xanh nÆ°á»›c biển, chiếc cà -vạt bông hoa, mà u rá»±c rở, miệng ngáºm ống-bÃp, trên gÆ°Æ¡ng mặt có vẻ đắc chÃ. Ông thò tay lấy há»™p quẹt châm lá»a hÃt má»™t hÆ¡i dà i nhả khói và gáºt gáºt đầu. Rồi nghe tiếng chìa khóa mở cá»a rẹt tẹt. Không cần thấy mặt, ông há»i má»™t giá»ng nhÆ° cụ già :
- Liễu đó hả con ?
Liá»…u đóng cá»a lại, tay xách ba bốn bịch đồ ăn và má»™t bó hoa mai Tây còn búp, bÆ°á»›c vô hà hởn :
- Dạ, con đây ba. Ba Æ¡i ! Còn mấy bữa nữa là tá»›i Tết. Ãêm giao thừa con sẽ là m cho ba ngạc nhiên hì hì !
- Ba biết rồi !
Liễu để mấy bịch đồ và bó hoa trên bà n ăn, cởi áo măn-tô máng lên thà nh ghế, đi đến ngồi gần cha :
- Ba biết cái gì nè, nói cho con nghe đi.
- Chắc chắn là con má»i hai mẹ con bà Trầm, Thăng gì đó, phải hôn ? Tối ngà y ba nghe con nhắc há» hoà i, thiếu Ä‘iá»u Ä‘iếc lá»— tai...
- Ba tà i quá ta.
Ông Ng nhìn con bằng cặp mắt dịu dà ng, nhưng ông giả bộ nhăn mặt là m như không hà i lòng :
- Ba đã má»i hai cha con của anh Ãạo rồi. Sao con không há»i ba trÆ°á»›c, mà con má»i...
- Thì đâu có sao ba ! Có gì con nấu đồ ăn thêm. Tết nhứt trong nhà đông ngÆ°á»i thì vui hÆ¡n nữa đó ba !
- Hai cha con anh Ãạo lại đây, sẵn dịp ba sẽ nói chuyện tình duyên của con vá»›i thằng Hạnh.
- Trá»i Æ¡i ! Ba ! Chết con rồi !
- Chết gì ?
- Ba má»i há» lại đây ăn giao-thừa thì con sẽ trổ tà i nấu ăn. Còn... còn cái việc ấỵ..
Thôi ba ơi ! Con hổng chịu đâu !
- Hổng chịu cái gì ? Ba vá»›i anh Ãạo là bạn thân từ hồi nhá» khi còn... còn Ä‘i há»c báºc tiểu há»c, đã cùng chia sẻ lúc nghèo đói hồi xÆ°a bên nhà đó con à !
Liễu nũng nịu với cha :
- Hồi đó, thì hồi đó... Mà ba có quên tình bạn đâu ? Việc của con và anh Hạnh nó khác ba ơi ! Con... con thương anh Thăng mà ba !
- Khác cái gì ? Con thÆ°Æ¡ng thằng Thăng hả ? Tụi bây còn trẻ, tình yêu lãng mạn, tân thá»i, là m sao hiểu nổi tình nghÄ©a của ngÆ°á»i lá»›n thuở cÆ¡ hà n.
- Mà bây giá», ba và bác Ãạo Ä‘á»u khá giả cả rồi. Ba cứ nhắc hoà i chuyện xa xÆ°a. XÆ°a quá ba Æ¡i !
- Hứ. Không có xÆ°a thì là m sao có nay ? Ai mà giúp ba bất cứ chuyện lá»›n hay nhá», ba nhá»› Æ¡n mãi mãi suốt Ä‘á»i. Ba thÆ°á»ng dạy con mà sao con không nhá»› ?
Liễu đứng lên đem đồ ra sau bếp, và lấy bình vừa chưng bông vừa nói :
- Con có bao giỠquên đâu ? Nhưng việc tình duyên của con với anh Hạnh...
Ông Ng cÆ°á»›p lá»i con :
- Ba nói là ba đã hứa vá»›i anh Ãạo rồị Con vẫn cãi ba à !
Liá»…u nói giá»ng nhõng nhẽo :
- Bác Ãạo vá»›i anh Hạnh con biết từ lâu.
Giữa con với anh Hạnh chẳng có chút tình cảm nà o riêng tư cả.
- Thằng Hạnh, nó thương con dữ lắm đó. Tại con không để ý.
Liá»…u cÆ°á»i khúc khÃch và nói :
- Con chẳng thấy gì hết. Mà chỉ thấy tÆ°á»›ng tá của ảnh yểu Ä‘iệu dịu dà ng nhÆ° là con gái... Giá»ng nói thì nghe eo éo, múa tay ẹo ẹo ngÆ°á»i dịu nhiá»…u. Chắc ảnh thÃch lấy chồng, chá»› không chịu lấy vợ đâu ba Æ¡i !
- Nè, nè. Nói báºy Ä‘i. Anh Ãạo nghe được là ảnh buồn đó con à ! Thôi, con gái lá»›n, đã hai bảy hai mÆ°Æ¡i tám tuổi đầu rồi, đừng có là m con nÃt nữa. Nghe ba há»i. Thằng Thăng, nó ra sao, là m gì, ở đâu ?
- Anh Thăng là m cho hãng xe hơi Peugeot, tướng tá cao ráo và đà n ông tánh lắm. Hổng có như anh Hạnh đâu.
- Ừa, còn cha mẹ nó là m nghỠgì ?
- Trá»i Æ¡i ! Thá»i buổi nà y mà ba còn há»i gia cảnh ngÆ°á»i ta là m chi váºy ?
- Thì ba há»i cho biết gốc gác váºy mà .
- Con nói thiệt vá»›i ba nghe. Anh Thăng không có cha, chỉ có mẹ thôi. Mẹ ảnh là m bánh cho mấy tiệm ở trong Paris quáºn 13.
- Trá»i đất ! Thằng Thăng nuôi mẹ nó không nổi sao ?
- Không phải. Tại má ảnh thÃch Ä‘i là m để kiếm tiá»n thêm.
Liá»…u ngáºp ngừng, rồi tiếp :
- Hai mẹ con há» sống đạm bạc và hiá»n từ lắm ba Æ¡i ! Bánh bao mà con thÆ°á»ng Ä‘em vá» cho ba ăn, là do dì Trầm, má anh Thăng là m. Ba khen ngon hoà i đó .
- Váºy à ! Mà thằng Thăng là m gì trong hãng Peugeot ?
- Ảnh bán xe cho hãng, chỉ ăn huê hồng thôi.
Ông Ng lắc đầu :
- Thiệt hết nói nổi con rồi. Thằng Hạnh con ông chủ nhà hà ng rất khá giả mà con không Æ°ng. Ãi chịu cái thằng không có tÆ°Æ¡ng lai gì ráo trá»i.
- Thì, nếu ngà y nà o anh Thăng và con thà nh vợ chồng, ba đem ảnh và o trong hãng thầu nà y phụ với ba.
- Con tÃnh hết rồi phải không ?
- Ba ! Ba nói con giống má con. Vì hồi má con còn sống, cái nà o má cÅ©ng tÃnh trÆ°á»›c dùm ba đó.
Ông Ng nghe Liá»…u nhắc đến mẹ, là m ông bùi ngùi tá»™i nghiệp cho Liá»…u. Vì thÆ°á»ng ngà y, ông hay là m bá»™ nhắc mẹ cô. Chá»› ông nà o có biết cha mẹ của Liá»…u là ai trên cõi Ä‘á»i nà ỵ.. Ông im lặng và i giây, rồi đổi sang nói chuyện khác :
- Nè, chiá»u nay, hai cha con mình Ä‘i vô Paris đến nhà hà ng An-Viên của bác Ãạo ăn cÆ¡m nghe ?
- Con sẵn sà ng chìu ý ba. Ãể con sá»a soạn thay đồ khác nha. Bữa nay ba diện chic quá hà .
- Ừa, ba mới vừa đi lãnh thầu thêm một mối nữa.
- Hèn gì, con thấy tươi rói.
- Vô sá»a soạn, thay quần áo đẹp Ä‘i, đồ chó... nịnh ba hoà i.
- Con Ä‘i liá»n đâỵ
Ná»a tiếng đồng hồ sau, hai cha con ông Ng phóng xe tá»›i đại-lá»™ Victor Hugo quáºn 16 Paris. Nhà hà ng An-Viên không lá»›n lắm, chỉ bốn chục chá»— ngồi. Còn sá»›m chÆ°a mở đèn. Ông Ng gõ cá»a. Bên trong, Hạnh õng ẹo Ä‘i ra mở và má»i và o. Cáºu réo cha :
- Ba ơi ! Có bác Ng và cô Liễu đến.
Ông Ãạo Ä‘ang xắt rau cải để sá»a soạn cho nhà hà ng. Ông bá» ngang và chạy lên, tay tháo cái yếm trắng ra, miệng tÆ°Æ¡i cÆ°á»i :
- Cha chả, rồng đến nhà tôm ! Má»i, má»i anh Ng và cháu Liá»…u ngồị Hạnh ! Con cho cái gì uống khai vị Ä‘i con.
- Dạ, con lo liá»n.
Hạnh biết hai ông lúc nà o cũng Whisky-sô-đa.
Cáºu quay sang há»i Liá»…u :
- Cô Liễu uống chi hôm nay ?
- Nước dừa.
Hạnh ngá»› ngẩn, nói má»™t giá»ng eo éo và nhao nhão :
- Chết rồi cô Liễu ơi ! Ở đây không có nước dừa. Cô Liễu dùng nước cam hay là cocktail-maison nha ?
Liá»…u nhìn bá»™ Ä‘iệu và giá»ng nói của Hạnh, cô mắc tức cÆ°á»i trong bụng, cô nói chầm cháºm từng tiếng má»™t nhÆ° chế nhạo Hạnh :
- Hổng có nước dừa thì nước nà o cũng được...
Hạnh xoay mình Ä‘i đánh đòn xa hai cánh tay bÆ¡i bÆ¡i, vô lấy hai ly Whisky và kẹp chai sô-Ä‘a Ä‘em ra cho hai ngÆ°á»i lá»›n trÆ°á»›c. Rồi trở lại rót hai ly cocktail-maison bÆ°ng ra cho Liá»…u và cáºu. Há» cụng ly nhăm nhi uống khai vị và chuyện trò qua lại...
Khoảng mÆ°á»i lăm phút sau, tá»›i giá» mở cá»a. Hạnh đứng lên mở đèn để nhạc êm diệu không lá»i. Ông Ãạo xin lá»—i vô bếp. Ngoà i nà y Hạnh Ä‘Æ°a hai tá» thá»±c Ä‘Æ¡n cho hai cha con ông Ng lá»±a chá»n thức ăn...
Ở quáºn 16, nhà hà ng Ä‘á» tên những món ăn trong tá» thá»±c Ä‘Æ¡n không giống nhÆ° những tiệm ở quáºn 13. Mà món nà o cÅ©ng có cái tên rất lạ. Nà o là cÆ¡m VÆ°Æ¡ng-Hoà ng, súp Công-Chúa, gá»i Hoà ng-Háºu, vịt NÆ°Æ¡ng-Tá» v.v... NhÆ°ng tháºt ra nấu món nà o cÅ©ng có nÆ°á»›c mắm thuần túy y trang Việt Nam. HỠđặt tên những món ăn nghe kiêu kỳ váºy thôi. Bởi nhà hà ng ở đây có khách Tây và ngoại quốc đến ăn nhiá»u hÆ¡n khách Việt Nam.
Ãã hÆ¡n tám giá» tối, khách lần lượt và o nhà hà ng. Hạnh tiếp khách, lấy côm-măn, bÆ°ng bà n ở trên. Còn ông Ãạo thì nấu bếp vá»›i mt cáºu bếp phụ.
Ông Ng gá»i mấy món trên. Hai cha con Ä‘ang ngồi ăn. Liá»…u ngồi quay mặt ra ngoà i, cô nhìn thấy bà Trầm bÆ°ng mấy há»™p bánh trên taỵ Liá»…u nói vá»›i cha :
- Ba, bạ Má anh Thăng kìa ba.
Bà Trầm vừa bÆ°á»›c vô. Liá»…u cÆ°á»i và chà o :
- Dạ, thưa dì Trầm. Dì bỠbánh ở đây hả ?
- Ừa, sẵn có xe của thằng Thăng, dì nhá» nó chở lại đây để khá»i Ä‘i Mê-trá»™ Trá»i lạnh quá !
- Dạ, thưa ba, đây là má của anh Thăng... Dạ, thưa dì Trầm, ba con đó dì.
- Dạ, chà o ông.
- Chà o bà .
Ông Ng ngồi nghiêm nghị. Nãy giỠông nhìn thấy bà Trầm quen quen. Rồi lại sá»±c nhá»›... Liá»…u há»i bà Trầm :
- Anh Thăng đâu rồi dì ?
- Nó đợi dì ở ngoà i xe. Thôi, để dì đem bánh vô cho ông chủ nhà hà ng nha !
Liễu nói nhanh :
- Ba mươi Tết, dì và anh Thăng đến nhà con đón giao-thừa nha dì !
- Ừa, thằng Thăng có nhắc dì rồị Dì nhớ mà .
Bà Trầm chợt nhìn trên mặt ông Ng có cái mục ruồi lá»›n ở giữa cặp chÆ°ng mà y, bà hÆ¡i ngạc nhiên... Tá»± há»i : Ông nà y, sao mình thấy quen quen, nhÆ°ng không thể nà o mình nhá»› gặp ở đâu được ? Bà nghÄ© thoáng quá, rồi bÆ°ng mấy há»™p bánh Ä‘i tuốt vô trong bếp. Và i phút sau, bà trở ra và vá»™i và ng chà o Ä‘i vá».
Sau khi ông Ng và Liá»…u ăn cÆ¡m xong, há» ra vá». Ãi dá»c Ä‘Æ°á»ng Liá»…u vui vẻ há»i cha :
- Ba thấy dì Trầm còn đẹp không ? Dì ấy, năm nay gần sáu chục tuổi rồi đó.
Ông Ng trầm ngâm gáºt đầu mà không nói lá»i nà o cả. VỠđến nhà , hai cha con mạnh ai nấy tắm rá»a thay đồ, rồi vô phòng ngủ.
Ãêm nay, ông Ng không sao ngủ được. Ông nằm trằn trá»c mà nhá»› vá» dÄ© vãng xa xÆ°a... lòng tá»± nhủ : Trá»i Æ¡i ! Tôi là thằng Ãẹt, thằng nhá» bụi-Ä‘á»i chuyên môn móc túi năm xÆ°a. Còn bà Trầm là cô gái tha thứ và còn cho tiá»n tôi thuở nà o...
Ông Ng nằm thao thức, rồi ngủ cháºp chá»n. Ãến sáng, ông thức dáºy tháºt sá»›m, Ä‘iện thoại cho ông ÃạỠRồi hẹn ra cà -phê để tâm sá»± ...
Ông Ãạo là bạn ở tù chung trong khám ChÃ-Hòa vá»›i ông Ng khi xÆ°a. Ông Ãạo chẳng rõ lắm vá» Ä‘á»i tÆ° của ông Ng. Ông chỉ ngồi lắng nghe bạn tâm sá»±... Kể nhÆ° việc hứa hôn của Hạnh và Liá»…u xem nhÆ° không thà nh. Ông Ãạo biết con trai mình có bệnh đồng-tình-luyến-áị Ông chẳng tiếc nuối gì cả. Vì hồi má»›i gặp lại ông Ng hÆ¡n mÆ°á»i năm trÆ°á»›c. Hai ông uống rượu vui vẻ, kể sÆ¡ sÆ¡ hoà n cảnh và đá»i lÆ°u vong vá»›i nhau, rồi hai ông vui miệng hứa là m suôi lúc đó. Ông Ãạo nói :
- Anh cứ tự nhiên kể cho tôi nghe nữa đị
Ông Ng bưng tách cà -phê hớp một ngụm, từ từ ông kể lể :
- Anh biết không ? Hồi những năm đầu tháºp niên 1960, buổi sáng giữa chợ Sà igòn Ä‘ang đông nghẹt ngÆ°á»i. Tôi theo dõi má»™t cô gái trẻ, khoảng mÆ°á»i bảy mÆ°á»i tám tuổi, ăn mặc nhÆ° con trai. NhÆ°ng tôi nà o hay cô ta nhìn qua cặp mắt kiếng răm để theo dõi tôị Lúc ấy, tôi là thằng bé mÆ°á»i má»™t mÆ°á»i hai tuổi, tôi Ä‘ang bám sát cô, tưởng là cô ta lÆ¡ đểnh nên từ từ thá»t tay vô túi quần ''Jean'' của cô, tôi rút được mt tá» giấy hai trăm đồng. Cô chụp tay tôi, nhin thẳng vô mặt và há»i :
- Từ hồi sáng giá», em đã là m được mấy cú nhÆ° vầy rồi ?
Tôi là m bá»™ sợ hải, môi run láºp cặp, nói :
- Dạ, dạ. Em mới có ăn cắp của chị mà thôi !
Mấy ngÆ°á»i Ä‘i chợ nhìn thấy, la lên :
- Thằng quỉ nà y chuyên môn móc túị Cô kêu Cảnh-sát mau lên !
Cô gái khoác tay :
- Chuyện nà y là riêng của tôị Ãâu phải của các chị !
Một bà đứng chống nạnh, miệng bà y hải :
- Gá»i Cảnh-sát bắt bá» tù nó !
Cô gái ra cái Ä‘iá»u dân-anh-chị, hất mặt lên há»i :
- Bà có quyá»n gì mà đòi bá» tù thằng nhá» nà y ?
Bà kia lắc đầu, há»i :
- Cô có Ä‘iên hôn, mà nói váºy ?
Rồi bà ta bá» Ä‘i nÆ¡i khác. Cô gái vẫn còn nắm tay tôi và há»i :
(còn tiếp)
*
Việt Dương Nhân
Má»›i sống lại vá»›i Hà Ná»™i có mấy ngà y thôi mà sao đầu óc ông mung lung quá. Phải chăng vì cố bảo thủ nên khi không còn thấy những hình ảnh xÆ°a thì ông nhÆ° ngÆ°á»i ngã ngá»±a. Hà Ná»™i bây giá» khác quá. Câu thÆ¡ em mÆ¡ Hà Ná»™i dáng kiá»u thÆ¡m nghe nhÆ° lạc lõng mất rồi. Hà Ná»™i bây giá» nhà má»c lên nhÆ° nấm, đủ kiểu, đủ vẻ, cái nà y chen chúc cái kia, xây cất theo tuỳ hứng, theo cái cung cách của má»™t anh vừa chá»›m có tiá»n đâm huênh hoang khoe mẽ. Hà Ná»™i bây giá» cÅ©ng tấp náºp ngÆ°á»i xe. ÃÆ°á»ng phố vun vút xe máy, ngà y đêm giao dịch. Những chiếc phôn tay réo gá»i liên miên. Hà Ná»™i muốn tá» cho má»i ngÆ°á»i biết mình Ä‘ang lá»›n dáºá»µ Hà Ná»™i sau bao nhiêu năm bị dồn nén, nay được nhấc nhẹ tay nên muốn bung ra. NhÆ°ng có lẽ những ma sát xÆ°a vẫn còn in hằn trong trà nhÆ¡, nên Hà Ná»™i vẫn còn nhÆ° rụt rè, nhÆ° do dá»±, chÆ°a yên tâm. Ông nháºn thấy ở Hà Ná»™i nhÆ° nhìn và o nhau dò há»i, để cùng nhau tìm má»™t lối Ä‘i thÃch hợp cho mình. Hà Ná»™i bây giá» không phải của thá»i giầy dôn, mÅ© phá»›t. Hà Ná»™i bây giá» lá»™n xá»™n tứ tung. Những ngÆ°á»i Hà Ná»™i cÅ© thì nhÆ° còn Ä‘au Ä‘iếng trong những cú đòn bị tÆ°á»›c Ä‘i tà i sản, bị thu nhá» cÆ¡ ngÆ¡i, nên an pháºn đến xem nhÆ° tá»™i nghiệp. Những ngÆ°á»i ngà y xÆ°a đã từng được Ä‘Ã o tạo đến chốn đến nÆ¡i, nay nhÆ° lÆ¡ đãng nhìn theo những tháng ngà y còn lại. Có thể tuổi Ä‘á»i của há» là m cho bao nhiêu cái chà tiến thủ rã tan hết. CÅ©ng có thể là ná»—i sợ ngà y nao còn ám ảnh bên há» hoà i nên há» sống đó là để cố giữ tròn những ngà y sót lại. Chỉ có những ngÆ°á»i má»›i vá» Hà Ná»™i là thấy còn có vẻ thung dung. Chiến thắng đã ban bố cho há» má»™t địa vị, má»™t chá»— ngồi, má»™t tà i sản kếch xù để là m ăn nên sống chết há» phải giữ cho bằng được. Tà i năng chÆ°a đủ thì há» dùng mánh khoé, cÅ©ng tạo ra những hà o nhoáng lừa ngÆ°á»i. Rồi má»—i năm cái vốn bị co dần lại, bÆ°ng bÃt, Ä‘áºy che mãi vẫn không dấu nổi cái dở của mình. Ãùng cái công ty bị vỡ nợ, thiếu hụt khó đòi, công quỹ Ä‘Ã nh Ä‘Æ°a vai hứng lấỵ Chỉ tá»™i ngÆ°á»i dân chá», cứ chá», lá»i hứa hẹn ta sẽ xây dá»±ng nÆ°á»›c nhà to đẹp gấp mÆ°á»i ngà y nay xem nhÆ° đứa bé cầm chiếc diá»u bị đứt dây bay mất. Ông cố không nhìn Hà Ná»™i bằng hình ảnh tôi bÆ°á»›c Ä‘i không thấy phố, thấy nhà . Chỉ thấy mà u cá» Ä‘á» trong mÆ°a, song thá»±c tình Hà Ná»™i quả Ä‘ang ở trong tình trạng nhÆ° thế.
Hà Ná»™i bây giá» vẫn mang tên của 36 phố phÆ°á»ng ngà y cÅ©. Hà Ná»™i bây giá» vẫn còn đủ 5 cá»a ô xÆ°a. Song phố xá đã lẫn lá»™n nhau đủ kiểu. Ngay phố Hà ng Ãà o ngÆ°á»i ta có thể thấy cá»a hà ng Ä‘iện máy ngay cạnh tiệm đổi ga đốt. Rồi loa xáºp xình tiếng băng nhạc Ä‘ua nhau mở át Ä‘i. Những gốc cây cÅ©ng thấy vứt đầy ống kim tiêm lổn nhổn. Hà Ná»™i muốn tá» rằng mình cÅ©ng đã bắt kịp cuá»™c sống tân thá»i. Cái Hà Ná»™i chê là tà n dÆ° của chế Ä‘á»™ hÆ° há»ng thì bây giá» Hà Ná»™i có đủ. CÅ©ng phòng trà , khiêu vÅ© nhi nhoẹ Ngà y xÆ°a bảo là bệnh hoạn, dâm dáºt thì nay lại cho là văn minh, hợp thá»i. Phải chăng Hà Ná»™i ngấm ngầm lo sợ nên Ä‘Ã nh mở ra he hé để ngÆ°á»i Hà Ná»™i cứ vui Ä‘i mà quên hết những đòi há»i của nhau ?
Hà Ná»™i bây giá» nếu chá»— nà o còn cho thuê được thì ai cÅ©ng sẵn sà ng mở tay đón má»i. Chá»— ăn, chá»— nghỉ có mất Ä‘i, hẹp Ä‘i cÅ©ng được, miá»…n là hằng tháng có đồng và o để giữ cho cuá»™c sống đỡ vất vả thôi. Cho nên nhìn và o đâu cÅ©ng lỉnh kỉnh chất đầy hà ng hoá. NgÆ°á»i Ä‘i lên, Ä‘i xuống không ngừng. Những ông tây bà đầm lÃu lô ngồi luôn xuống vỉa hè húp xùm xụp tô phở, mẹt bún chả hay chén bánh tôm. Những chiếc xÃch lô được tạo dáng để dà nh riêng đón chá» những đồng tiá»n xanh tÆ° bản. NhÆ°ng ngÆ°á»i du lịch cÅ©ng chẳng vừa. Há» kháo nhau chá»— nà o ngon, rẻ, trả rặt bằng tiá»n ná»™i hiếm khi trả bằng tiá»n xanh. Há» chung nhau thuê phòng và chia nhau thanh trả. Há» thuê chung xe để thá»±c hiện má»i chuyến Ä‘i. Hà Ná»™i cÅ©ng xôn xao dăm ba câu tiếng ngÆ°á»i để dá»… dà ng quan hệ. Giá nhÆ° dăm mÆ°á»i năm trÆ°á»›c mà có ai nói tiếng Anh, tiếng Mỹ là hoạ đã có vạ và o thân. Bây giá» ai cÅ©ng Nô, cÅ©ng Dét loạn xạ và xem nhÆ° lịch thiệp, mến khách.
Hồ GÆ°Æ¡m vẫn chiếm nguyên má»™t vùng rá»™ng, liá»…u xanh vẫn rÅ© la Ä‘Ã . Ghế đá vẫn dăm ba ngÆ°á»i ngồi nhìn cảnh quan, trong tâm sá»± không hiểu há» Ä‘ang nhìn gì trong lòng phố Hà Nộị Những gánh hà ng rong đặt rải rác khắp nÆ¡i. NgÆ°á»i mua thì vắng, ngÆ°á»i bán thì nhiá»u, há» từ ở những nÆ¡i đẩu nÆ¡i đâu ra Hà Ná»™i thá» tìm má»™t phÆ°Æ¡ng sinh sống. Há» nhìn thấy gì trong Hà Ná»™i lá»›n lên khi nghÄ© lại mái nhà tranh của hỠđã bao nhiêu năm dá»™t, vẫn mong chá» má»™t lần thay má»›i. Hà Ná»™i nhÆ° có hai thái cá»±c. Cái lá»›n, lá»›n dá»nh dang trong khi vẫn có cảnh bó chiếu nằm ngủ vùi trong hà ng hiên góc phố. Thủy Tạ vẫn ngà y ngà y đón khách đến nhấm nháp cà phê trong khi bên ngoà i vẫn có những đứa bé co ro má»i mua vé số. Hà Ná»™i Ä‘ang thá» thá»i váºn bằng những tấm vé số má»—i ngà ỵ Nuôi cái hi vá»ng bá»—ng dÆ°ng được trở thà nh anh triệu phú để có tiá»n mở cá»a hà ng nhÆ° ngÆ°á»i. Bây giá» tìm má»™t tiếng xá»±c tắc ở giữa lòng Hà Ná»™i e khó quá. Còn nói chi những gánh phở rong. Cái tráºt tá»± ngÆ°á»i ta muốn bà y ra ở thủ đô thá»±c ra cÅ©ng chỉ được lúc nà o hay lúc ấỵ Còn ngÆ°á»i ta vẫn cố chui, cố chạy để nuôi nổi thân mình. Vì Hà Ná»™i lá»›n mà vẫn chÆ°a nuôi nổi được chÃnh ngÆ°á»i dân của Hà Ná»™i cho nên mạnh ai vẫn cứ phải tá»± lo.
(còn tiếp)
Nhanh nhẹn khóa xe đạp cẩn tháºn, Minh vá»™i vả khoác lên vai cái túi vải mà u xanh nhà binh chứa sách vở mà chà ng nhặt được trong những giá» ly loạn của tháng tÆ° nhÆ° má»™t biểu hiên của má»™t giấc mÆ¡ không thà nh. Chà ng cảm thấy hảnh diện khi Ä‘eo lên vai nhÆ° má»™t dấu hiệu chống đối tiêu cá»±c và cÅ©ng để "còn má»™t chút gi để nhá»› để quên" (1). Vá»›i tuổi trẻ nhiá»u nhiệt quyết, cùng và i tên bạn cùng lá»›p, tất cả đã quyết định chá»n võ nghiệp, và hẹn nhau tại trÆ°á»ng Võ Bị Quốc Gia khi hoà n tất báºc trung há»c vá»›i bằng Tú Tà i 2. Ãứa thì mÆ¡ Æ°á»›c má»™t ngà y được tung mây lÆ°á»›t gió, hoặc tung hoà nh ngang dá»c trên bốn vùng , đứa mÆ¡ Æ°á»›c má»™t ngà y nà o đó trở thà nh ngÆ°á»i lÃnh biển cùng trùng dÆ°Æ¡ng lÆ°á»›t sóng. Trá»i và o cuối thu nên trở lạnh, thay vì mặc thêm áo ấm thì chà ng khoác lên ngÆ°á»i chiếc áo đại lể của sinh viên sỉ quan trÆ°á»ng võ bị của cha chà ng lúc ngÆ°á»i là m lể tuyên thệ trong má»™t ngà y nắng chói chan tại VÅ© đình trÆ°á»ng, trong khuôn viên của trÆ°á»ng Võ Bị Thủ Ãức. Ãể tránh dòm ngó chà ng đã cẩn tháºn tháo gở cầu vai vá»›i cấp báºc và vòng dây danh dá»± Khoác trên ngÆ°á»i chiếc áo cùng túi vải của quân Ä‘á»™i Minh cảm thấy hạnh phúc hÆ¡n lúc nà o hết, có nhiá»u lúc tá»± thấy mình là sỉ quan tháºt sá»± nhÆ° những ngà y oanh liệt của cha chà ng. Má»›i hÆ¡n sáu tháng mà nghe chừng nhÆ° đã xa xăm, má»i việc đổi thay ngoà i tầm tưởng tượng của ngÆ°á»i thanh niên trÆ°á»›c ngưởng cá»a cuá»™c Ä‘á»i.
Tiếng hối thúc của bác lao công già sắp đóng cánh cá»a ngăn khu vá»±c để xe và há»c Ä‘Æ°á»ng khiến Minh chạy nhanh hÆ¡n va luồn qua khe cá»a
- Trá»i Æ¡i giá» nà y mà còn mặc cái má»ng nà y ?
Bác lao công chép miệng thở dà i, có lẻ bác đã nháºn ra nguồn gốc của chiếc áo khoác trên ngÆ°á»i chà ng.
Minh chỉ biết cÆ°á»i nhẹ:
- Dạ đâu có sao bác ! Trá»i lạnh mặc cho ấm thôi .
Hồng há»™c đến cá»a lá»›p thì vừa đúng lúc để nối Ä‘uôi là m ngÆ°á»i cuối cùng và o lá»›p há»c. Minh bÆ°á»›c nhanh vá» phÃa cuôi lá»›p và gieo mình trên ghế há»c trò tá»±a mình và o vách tÆ°á»ng đã ngã mà u, mặt hÆ°á»›ng lên bảng Ä‘en nhÆ°ng đầu óc thì đã bay vá» phÆ°Æ¡ng trá»i vô định. Cầm cây bút trong tay và quay Ä‘á»u theo chiá»u kim đồng hồ chà ng cÅ©ng không biết rằng cái thói quen nà y đã theo chà ng từ bao giá».
Tiếng phấn nghiến trên bảng Ä‘en kéo Minh trở vá» vá»›i hiện tại, ngừng quay cây bút trong tay, nặng nhá»c chà ng dở quyển táºp toán ra lấy lệ . Nhìn theo từng hà ng số lượng giác nhảy múa theo nhịp Ä‘iệu của thầy nhÆ°ng tai chà ng thi không ghi nháºn Ä‘iá»u chi cả.
Bất chợt thầy hướng vỠchà ng
- Minh !. Sinus của 30 độ bằng ..............?
- Uhm .....Dạ thưa thầy ......uhmm ....!!
Tiếng phấn gá» Ä‘á»u trên bảng Ä‘en dÆ°á»›i hà ng chá» Sinus (Pi/6) khiến chà ng thêm phần nao núng.... Tháºt ra chà ng mải Ä‘eo Ä‘uổi và suy tÆ° vá» số pháºn của kẻ mất hÆ°á»›ng, nên không rá» thầy đã há»i gì, dầu sao thì chà ng cÅ©ng không đến nổi quá ngu ngÆ¡ trÆ°á»›c má»™t bà i toán sÆ¡ đẳng vá» lượng giác nhÆ° váºá»µ Bao năm trÆ°á»›c chà ng đã từng lảnh thưởng cuối năm qua kết quả há»c vấn và hạnh kiểm. Bất chợt trong tầm nhìn Minh nháºn ra má»™t dấu hiệu nhẹ nhà ng từ má»™t bà n tay ná»n nà , ngón trá» Ä‘Æ°a lên nhè nhẹ tiếp theo sau bằng hai ngón tay hình chá» V.
- Dạ thưa thầy 1/2 . Minh đáp nhanh
Thầy thoáng liếc nhẹ vá» daá»· bà n đầu đối diện, nÆ¡i thầy Ä‘ang đứng; má»™t gÆ°Æ¡ng mặt rụt rè lấm lét nhìn xuống trang vở há»c trò. Từsau lá»›p Minh ngẩn ngÆ¡ trÆ°á»›c đôi vai rung nhẹ, mái tóc thá» vì vô tình hay cố ý đã kéo vá» phÃa trÆ°á»›c che khuất gÆ°Æ¡ng mặt
- Huhm Huhm.. Im lặng !!
Tiếng thầy vang lên để chấm dứt tiếng xầm xì và tiếng khúc khÃch từ đâu đó. PhÆ°Æ¡ng trình lượng giác tiếp tục được giải thá»a, trong khi Minh vẩn không rá»i đôi vai ngÆ°á»i ná» sinh trong chiếc áo dà i trắng nÆ¡i bà n đầu ngay giá»a lá»›p. Minh đã khám phá ra má»™t niá»m hạnh phúc nho nhá», má»™t thoáng ngở ngà ng, má»™t niá»m an ủi mà từ những ngà y tháng tÆ° chà ng ngở rằng đã mất vỉnh viển. Minh Ä‘Æ°a mắt chăm chú nhìn lên bảng Ä‘en nhÆ° chăm chỉ theo dá»i lá»i thầy giảng bà i; nhÆ°ng tháºt sá»± tầm nhìn của chà mg đã dừng lại trên đôi vai xinh xắn gói ghém trong chiếc áo dà i trắng.
-o0o-
- Sao anh gan quá váºy, không sợ !!!
Thu bá» dÆ°ng câu nói và nhìn xa xăm, đôi mắt chứa chất u buồn, mi mắt chÆ¡m chá»›m nhìn Minh, dÆ°á»ng nhÆ° và nh mi hÆ¡i hoen Æ°á»›t khiến chà ng trở nên vụng vá» hÆ¡i ấp úng không biết nói gì. Ãây là lần đầu tiên chà ng phải đối diện má»™t ngÆ°á»i con gái mang tâm sá»±
- Trá»i trở lạnh nên mặc cho ấm thôi !!
Minh trả lá»i bâng khuâng.
LÆ°á»›t nhìn vá» Minh và vén mái tóc thá» khá»a bá» vai, Thu Ä‘Æ°a tay gạt nhẹ trên mi rồi mỉm cÆ°á»i .
- Thu đâu có há»i trá»i lạnh trá»i nóng đâu ?
- Thì tại trá»i lạnh nên !!! . Minh bá» lá»ng câu nói và đưa tay gẩy nhẹ sau gáy ... sau khi tá»± hiểu đã lạc Ä‘á» tà i.
Ngáºp ngÆ°ng má»™t lúc, Thu liếc nhìn quanh rồi há»i nhá»
- Ba anh là sĩ quan hả ?
Minh sá»ng sốt nhìn dáo dác, rồi lại nhìn Thu trÆ°á»›c cặp mắt tinh nghịch của ngÆ°á»i con gáị DÆ°á»ng nhÆ° thách thức, Thu mỉm cÆ°á»i khoanh tay trÆ°á»›c ngá»±c cùng ngẩng mặt.
- Anh khai đi Thu sẽ khoan hồng cho !!
Thu xỠdụng ngôn từcủa ngà y tháng tư khiến Minh cà ng lo sợ hơn
- Umhm... nhưng sao Thu biết ?
- Bà máºt ! Cách mạng biết cả rồi, mau khẩn trÆ°Æ¡ng khai tháºt hết Ä‘i sẽ được khoan hồng .
Minh cà ng sợ hÆ¡n và cà ng ấp úng cho hai tay và o túi quần tây và nhìn ngÆ°á»i con gái nhÆ° van xin.
Thu nháºn thấy trò đùa đã có phần căng thẳng nên cảm thấy hối háºn; mân mê mấy đầu ngón tay trưóc ngá»±c, Thu buồn bả nhìn ra sân trÆ°á»ng
- Ba Thu cũng là sĩ quan
- Trá»i Æ¡i váºy mà là m mình sợ hết hồn, Thu ác quá nha .
- Ba mình cÅ©ng có áo nà y đó !! . Thu mỉm cÆ°á»i.
Minh thở dà i nhẹ nhá»m nhÆ° trút được cÆ¡n bệnh; quay mặt nhìn vá» phÃa sân trÆ°á»ng cùng vá»›i Thu, hai ngÆ°á»i cùng thở dà ị Bên hiên trưòng nắng đã lên cao bóng cây dÆ°Æ¡ng chạy dà i theo đến cuối sân, gió nhẹ phất phá»›i và i ngá»n tóc ngÆ°á»i con gái trên mặt của Minh. Chà ng ngại ngùng không dám Ä‘Æ°a tay vuốt mặt, chà ng cảm thất má»™t niá»m hạnh phúc mong manh Ä‘ang nhen nhúm trong lòng và thá»i gian dÆ°á»ng nhÆ° ngừng lại, chà ng muốn giây phút nà y sẽ là mãi mãi . Chà ng đã khám phá ra rằng khi con ngÆ°á»i trong cùng hoà n cảnh rất dể thông cảm cho nhau và dể gần gủi hÆ¡n.
Tiếng chuông reo vang báo hiệu giá» ra chÆ¡i đã chấm dứt kéo hai ngÆ°á»i vá» vá»›i thá»±c tại, ngÆ°á»›c mặt vá» phÃa chà ng , Ä‘Æ°a tay vuốt mái tóc thá».
- Sao anh ......uhmm xin lổi tại tóc Thu ... ahmmmm !! . Thu ngáºp ngừng
- Tại gió thổi dó ..
Minh ngại ngùng trÆ°á»›c cái bẻn lẻn rụt rè của ngÆ°á»i bạn gái.
- Thôi và o lớp di, thầy sắp tới rồi đó
Thu đáp và bÆ°á»›c nhanh vá» lá»›p bá» lại sau lÆ°ng những ngở ngà ng trong lòng chà ng, câu hát "mai và o lá»›p há»c anh còn ngẩn ngÆ¡" (2) nhÆ° văng vẳng bên taị BÆ°á»›c cháºm vá» phÃa cuối lá»›p chà ng liếc nhìn vá» dảy bà n đầu, cố tìm lại má»™t niá»m quen thuá»™c, Minh đã thất vá»ng, gÆ°Æ¡ng mặt trái xoan của ngÆ°á»i ná» sinh đã chìm khuất sau mái tóc thá».
Dá»±a đầu và o tÆ°á»ng nÆ¡i cuối lá»›p chà ng thả hồn theo từng nhịp rung của đôi bá» vai xin xắn gói trá»n trong và nh áo dà i trắng. Tiếng thầy giảng bà i vá» nguồn gốc của diệp lục tố trên sá»± phát triển của cây cá» không là m chà ng chú ý; trong lúc cả lá»›p chăm chú ghi chép thì bút chà ng nghệch ngoạc trên trang giấy những giòng thÆ¡ vụng vá».
- Suỵt ! Gì váºy cha ná»™i ?
Tiếng thằng bạn kế bên gá»i khẻ , kéo chà ng vá» thá»±c tạị Gạt tá» giấy sang bên phải cho thằng bạn, chà ng tiêp tục theo dá»i nguồn hạnh phúc riêng tÆ°, nhÆ°ng giòng tÆ° tưởng của chà ng chấm dứt sau má»™t cú đá nhẹ của thằng bạn .
- Hết chuyện ! Thơ ! Ăn zero nhe con.
Chà ng không trả lá»i chỉ nheo mà mắt khêu khÃch
- Eh! Ai váºy máºy ?
- Rồi mà y sẽ biết .
Minh đáp nhá» vừa đủ hai ngÆ°á»i nghẹ
- Bà máºt váºy ? Tao há»i cho biết để tránh đụng tráºn vá»›i mà ỵ
Hất hà m vá» phÃa trÆ°á»›c và nheo mà mắt trái . Minh đáp nhá»
- Bà n đầu, chÃnh giá»a .
- Hic hic ........ thì ra sin uhmmmmm ...!! hic hic
Bất chợt thầy ngừng giảng bà i hÆ°á»›ng mặt vá» phÃa chà ng
- Chic .... Sao đó ? Tiếng thầy vặn há»i
- Dạ.. Dạ thÆ°a con nhìn không rá» công thức trên bảng nên há»i Tuấn.
Sau và i giây nhìn quanh lớp thầy phán
- Mắt kém sao không lên bà n đầu nhìn cho rá»
- Dạ con ngồi đây được rồi thưa thầỵ
Minh đáp nhanh
GÆ°Æ¡ng mặt trái xoan của ngÆ°á»i ná» sinh nÆ¡i bà n đầu thừa cÆ¡ há»™i cùng cả lá»›p nhìn vá» phÃa chà ng, đôi hà ng mi nhăn lại , đôi môi bỉu ra, nà ng nhăn nhó nhìn chà ng thầm trách, đầu nà ng lắc nhè nhẹ Minh chỉ biết nhún vai và mỉm cÆ°á»i.
- o0o -
Những lúc đến trÆ°á»ng là những lúc Minh cảm thấy nặng ná» trong tâm trÃ, đầu óc chà ng không còn nhanh nhẹn nhÆ° ngà y xÆ°a, cùng lúc chà ng mất Ä‘i cá i hăng hái trong há»c táºp. Nhiá»u lần thầy cô đã khiển trách vì bê tha trong bà i vở, nhÆ°ng chà ng không còn tha thiết gi ná»a trong việc há»c ngoà i việc cắp sách đến trÆ°á»ng theo thói quen. Nhiá»u lần chà ng đã ngỠý bá» há»c để phụ mẹ xoay xở trong cÆ¡n lốc của gia đình, vì cá»™t trụ nay không còn ná»a, chà ng cảm thấy bÆ¡ vÆ¡, và vô dụng . Tuy nhiên mẹ chà ng đã cÆ°Æ¡ng quyết không chấp nháºn việc bá» há»c, công trình mÆ°Æ¡i năm đèn sách, giỠđây chỉ còn má»™t niên há»c cuối để hoà n tất báºc trung há»c, không thể buông trôi nhÆ° váºy, dù cho tình trạng tà i chánh của gia đình lâm và o tình trạng bế tắt đến Ä‘á»™ có những hôm đến lá»›p mà bụng chà ng trống rổng không có lấy má»™t hạt cÆ¡m. ThÆ°Æ¡ng mẹ , chà ng đã hứa hoà n tất báºc trung há»c, nhÆ°ng đầu óc chà ng không còn minh mẩn nhÆ° xÆ°a, suy nghỉ của chà ng bị dồn ép theo khuôn khổ. Ngoà i những giá» toán và khoa há»c thÆ°á»ng thức chà ng không còn tâm trà theo dá»i các bá»™ môn khác, chà ng cảm thấy hạnh phúc hÆ¡n khi phải đối diện những bà i toán hóc búa vá» nguyên hà m, đạo hà m và những phÆ°Æ¡ng thức váºt lý há»c.
- Ãồ quá»· !!
Giá»ng ngÆ°á»i ná» sinh thẹn thùng, cùng vổ nhẹ và o lÆ°ng mấy cô bạn cùng lá»›p khiến Minh chú ý khi lang thang từ cuối hà nh lang tiến vá» lá»›p há»c . Ãôi mắt chà ng không rá»i ngÆ°á»i ná» sinh khiến mấy tà áo trắng thêm lấm lét và đệm từng tiếng cÆ°á»i rúc rÃch.
- Mấy cô nói lén tui chi đó !
Giá»ng chà ng thách thức, trÆ°á»›c thẹn thùng của ngÆ°á»i ná» sinh
- Thu nó .... Ah tụi nà y định nhỠanh giải giùm bà i toán đó !
- Thu Ä‘Æ°a bà i toán cho ngÆ°á»i ta Ä‘i
Hoa vừa đáp vừ thúc và o lÆ°ng ngÆ°á»i ná» sinh
- Con nhỠnà y!. Từ từ chứ..
Chà ng đỡ lấy quyển táºp vá»›i những hà ng chá» xinh xắn được đóng khung trong những Ä‘Æ°á»ng xanh Ä‘á» thêu hoa kết má»™ng. ÃÆ°a tay sá» lên túi áo trong khi miệng chà ng lẩm bẩm những danh từ toán há»c, bà n trái di Ä‘á»™ng trên trang giấỵ Thoáng thấy cây viết từ bên phải chà ng nhẹ nhà ng dÆ°a tay đở lấy nhÆ°ng mắt vẩn không rá»i phÆ°Æ¡ng trình , chà ng vừa cảm nháºn má»™t cảm giác ấm áp
- Hum hum ..
Vô tình chà ng đã đỡ lấy bà n tay ngÆ°á»i ná» sinh và tiếng tằng hắng khiến chà ng rụt rènhìn lên và đở lấy cây bút từ Thụ Ãể tránh bao cặp mắt của đám ná» sinh chà ng cúi xuống trang giấy và cặm cụi đến say mê giải phÆ°Æ¡ng trình lượng giác. Bên tay văng vẳng, chà ng nghe tiếng Thu trách đám bạn, và đệm bằng tiếng cÆ°á»i khúc khÃch
- Con nhá» nà y, tao không chÆ¡i vá»›i mà y ná»a đó !!
Nhá» những bà i toán mà Thu và chà ng cà ng gần gủi nhau hÆ¡n, chà ng cÅ©ng bá»›t ngại ngùng khi gặp ngÆ°á»i ná» sinh vá»›i gÆ°Æ¡ng mặt trái xoan tha thÆ°á»›t trong tà áo dà i trắng. NgÆ°á»i ná» sinh đã khuyên chà ng không nên buông trôi việc há»c, dầu sao vá»›i vốn liếng há»c vấn tÆ°Æ¡ng lai có thể dể ngoi lên hÆ¡n. Mặc dù thá» Æ¡ vá»›i những môn há»c khác, chà ng cÅ©ng cố gắng Ä‘uổi theo chÆ°Æ¡ng trình, khiến bạn bè không khá»i ngạc nhiên .
o0o
Niên há»c qua nhanh mang theo những buồn vui của tuổi há»c trò. Ngà y thi gần ká», cÅ©ng là lúc Minh thấy man mác buồn, có hợp thì có tan. Buồn vì xa ngôi trÆ°á»ng thân yêu, ngôi trÆ°á»ng mà ngà y nà o chà ng đã hân hoan bÆ°á»›c và o trÆ°á»›c sá»± hảnh diện của gia đình nhất là cha chà ng, ngôi trÆ°á»ng cổ kÃnh vá»›i bao nhân tà i đã được Ä‘Ã o tạo. . NhÆ°ng giỠđây những ngà y cuối của báºc cuối cùng trung há»c chà ng không còn niá»m hảnh diện. Ngôi trÆ°á»ng cùng chung số pháºn vá»›i thà nh phố mà nó được cÆ°u mang. Khi thà nh phố đã bị đổi tên thì những niá»m tá»± hà o vá» ngôi trÆ°á»ng cổ kÃnh giỠđây chỉ còn là dỉ vãng, vì nó phải mang tên má»›i mà má»™t số nhân viên giảng huấn vẩn chÆ°a nắm vá»ng nguồn gốc. Buồn cho số pháºn của tuổi trẻ không tròn má»™ng Æ°á»›c, buồn cho tuổi trẻ trÆ°á»›c Ä‘oạn Ä‘Æ°á»ng mịt mù tÆ°Æ¡ng lai, có lúc chà ng thầm nghỉ rằng "Ä‘oạn Ä‘Æ°á»ng chiến binh" của quân trÆ°á»ng mà cha chà ng thÆ°á»ng kể, có thể không thấm và o đâu so vá»›i Ä‘oạn Ä‘Æ°á»ng mà chà ng xắp đối diện .
- Uhmmm ... viết cho Thu nha !
NgÆ°á»i ná» sinh thẹn thùng trong chiếc à o dà i trắng , quyển vở ôm ngang ngá»±c, mái tóc thá» xá»a ngang vai.
- Mai mốt mình .......
NgÆ°á»i ná» sinh cạn lá»i không nói thêm, chỉ Ä‘Æ°a mắt nhìn xa xăm, bà n tay má»m mại mân mê quyển vá» bià nâu vẩn còn thÆ¡m mùi giấỵ
- Cuối năm rồi thầy đâu có cho bà i táºp ná»a đâu ! .
Minh trả lá»i trong bình thản
- Hổng phải ! .. Uhmm cái nà y khác đó .
NgÆ°á»i ná» sinh trao vá»™i quyển lÆ°u bút và quay gót để lại ngở ngà ng trong lòng chà ng. Cất vá»™i quyển LÆ°u Bút và o túi vải nhà binh Minh lặng nhìn theo tà áo trắng thÆ°á»›t tha trong cÆ¡n nắng hạ Ä‘ang xâm chiếm sân trÆ°á»ng len qua hà ng cây đánh dấu trên tÆ°á»ng. Trá»i vá» trÆ°a , gió nhẹ thoáng theo hà nh lang, bóng Thu xa dần cuối lối Ä‘i ngáºp nắng, tà áo phất phÆ¡ lá»™ng gió, mái tóc thá» tung theo từng nhịp Ä‘i .
Minh ngồi lại má»™t mình trong lá»›p đã vắng, tiếng cÆ°á»i nói xa đần vá» cuối hà nh lang, nhắm mắt trong giây phút để tìm lại khung trá»i xÆ°a, nghỉ đến giấc mÆ¡ không thà nh, bạn bè giÆ¡ đây mổi đứa mổi ngả, lá»i hẹn vá»›i bạn đồng khóa giá» chỉ còn la dÄ© vảng. Cách má»™t năm mà biết bao thay đổi đứa thì thôi há»c đứng chợ trá»i kiếm cÆ¡m, đứa biá»n biệt tăm, đứa vì áp lá»±c phải theo gia đình vá» miá»n "kinh tế má»›i". Minh cảm thấy tÆ°Æ¡ng lai mình không thể thoát khá»i quá»· đạo của xả há»™i . Cháºm chạp mở quyển LÆ°u Bút Ä‘á»c lÆ°á»›t qua và i hà ng , dừng lại trên trang giấy trắng tinh đánh đấu bằng dây lụa hồng, nÆ¡i nà y Thu đã dà nh cho chà ng. Miên man không biết bao lâu nhÆ°ng không biết phải viết gì cho Thu, cây bút trên tay nhÆ°ng ý nghỉ lẩn lá»™n. Chà ng định viết vá»™i và i câu thÆ¡ , nhÆ°ng không hợp ý, dầu váºy bên trang giấy thảo Minh đã viết xong má»™t Ä‘oạn thợ Nhìn lên bảng Ä‘en, dảy bà n đầu bây giá» chỉ còn gổ đá vô tri, tà áo trắng , mái tóc thá» giỠđã xạ Ngần ngại dá»± định viết lên trang giấy lÆ°u bút, nhÆ°ng chợt nghỉ ra rằng không phải riêng mình mà sẽ còn nhiá»u đứa khác trong lá»›p sẽ Ä‘á»c những giòng thÆ¡ mà chà ng định gá»i đến riêng Thụ Xé vá»™i bà i thÆ¡ từng mảnh vụng va ` tung lên cao, từng mảng giấy há»c trò bay theo nắng hè mà Minh tưởng chừng lá rụng mùa thụ Chợt nhá»› đến lá»i hẹn năm trÆ°á»›c vá»›i đám bạn, Minh gáºt gù, dầu sao Ä‘i ná»a tháºn trá»ng trong tình cảm vẩn còn hÆ¡n. Má»™t năm trÆ°á»›c đây cả bá»n đã tá»± nhủ rằng, Ä‘á»i trai chiến trÆ°á»ng, đối diện vá»›i tá» thần không nên để tóc thá» quấn vá»™i vầng khăn tang, thì giỠđây nghèo khó, mịt mù tÆ°Æ¡ng lai không nên Ä‘Æ°a cuá»™c tình và o bế tắc. Gấp vá»™i quyển Luu Bút rá»i phòng há»c, sân trÆ°á»ng giỠđã vắng gió nhè nhẹ thổi Ä‘ong Ä‘Æ°a và i ngá»n liểu, Minh nghe rá» bÆ°á»›c chân mình trên thá»m, xa xa Ä‘Ã n chim sẽ tung cánh , ngôi trÆ°á»ng trong phút chốc đã vắng lặng. Ròng rả sáu năm há»c vá»›i bao buồn vui tuổi há»c trò giỠđây chỉ còn là dÄ© vảng, rồi nhủ thầm ngÆ°á»i ná» sinh áo trắng giỠđây cÅ©ng đã thuá»™c vá» dỉ vãng, gieo lại má»™t niá»m cÆ¡ Ä‘Æ¡n xâm chiếm cá»i lòng.
Sau mấy hôm suy nghÄ© , Minh bá»—ng nhá»› đến câu chuyện cổ trong văn há»c mà có lần thầy đã giảng qua trong chÆ°Æ¡ng trình văn há»c sá» . Chuyện kể vá» ngÆ°á»i chồng lên kinh thà nh dá»± thi, chỉ gá»i vá» cho vợ nÆ¡i quê nhà má»™t mảnh giấy trắng, để bà y tá» lòng mình cùng tin tưởng lòng thủy chung trong trắng nÆ¡i quê nhà . Minh ghi vá»™i ngà y tháng lên đầu trang rồi cho và o há»c tủ. Khi trao lai cho Thu , chà ng đã Ä‘oán trÆ°á»›c phản ứng của của ngÆ°á»i bạn gái nên giá» quyển LÆ°u Bút trong tay trong và và o lá»›p sau cùng nhân, lúc thầy còn Ä‘ang báºn rá»™n vá»›i giấy tá» sổ sách, Minh bÆ°á»›c vá»™i ngang và trao nhẹ quyển LÆ°u Bút trên bà n đầu. Ba ngÆ°á»i ná» sinh xúm xÃnh nóng lòng, hy vá»ng muốn Ä‘á»c những giòng chữ của chà ng, nhÆ°ng sợ thầy bắt gặp nên vẩn lấm lét . Ngồi từ cuối lá»›p Minh đã không bá» xót má»™t Ä‘á»™ng tỉnh của ba chiếc áo dà i trắng, tay Thu vẩn ghìm chặt quyển LÆ°u Bút trên bà n. GÆ°Æ¡ng mặt hân hoan của ba chiếc áo trắng đã mất hoà n toà n khi Thu nhe nhẹ kéo dây lụa hồng hé mở trang giấỵ Hai ngÆ°á»i bạn ngac nhiên liếc nhìn vá» cuối lá»›p, đôi mắt ngở ngà ng , riêng Thu gấp vá»™i quyển LÆ°u Bút nhìn xuống, nhÆ° thÆ°á»ng lệ mái tóc thá»n che khuất gÆ°á»ng mặt
Tuần lể cuối cùng của niên há»c, khi tiến vá» lá»›p há»c, thằng bạn của Minh vênh mặt thách thức , khi vổ và o cặp của hắn ...
- Eh,, biết gì không ???? ... Lưu Bút của Thu đó ...!!
Ngừng một lúc không thấy Minh phản ứng , hắn thêm
- À mà sao tao không thấy mà y viết gi hết váºy ??
Minh nhún vai nhếch nhẹ môi, im lặng bÆ°á»›c Ä‘á»u vá» lá»›p há»c. TrÆ°á»›c sá»± thản nhiên của chà ng, thằng bạn không vừa lòng, hắn lôi quyển LÆ°u Bút để trên bà n nhÆ° để chứng minh và luôn thể khoe vá»›i chà ng mấy giòng đã viết. Minh lÆ¡ là nhìn lấy lệ nhÆ°ng cÆ¡n buồn từ đâu kéo đến, khi mắt chà ng nhìn thấy nhừng giòng chá» nắn nót tá»· má»· của ngÆ°á»i nữ sinh. Má»™t bà i thÆ¡ dà i hÆ¡n trang giấy qua nét chá» của Thu đã chiếm lấy hết trang giấy trắng mà chà ng đã để trống từ hÆ¡n tuần trÆ°á»›c. Nguồn gốc của bà i thÆ¡ ấy từ đâu chà ng không há» biết, nhÆ°ng lá»i thÆ¡ rất sắc sảo và rất chỉnh, ý thÆ¡ thầm trách ai đó đã há»ng há». Mắt Minh dừng lại trên
Sao em biết anh nhìn mà nghiêng nón
Trá»i muà đông lạnh lắm có nắng đâu
Hai câu thÆ¡ trên đã gợi lại cho chà ng những thẹn thùng của ngÆ°á»i ná» sinh những khi Thu lén nhìn và gặp phải đôi mắt trân trân của chà ng. Khi ngẩn mặt nhìn lên Minh bắt gặp ánh mắt ngÆ°á»i ná» sinh trong giáºn há»n pha lẩn bùi ngùi khiến chà ng lúng túng hÆ¡n. Thu đã theo dá»i cá» chỉ từ đầu nhÆ°ng Minh không há» hay biết. Chà ng nhắm mắt và gáºt nhẹ đầu để trả lá»i, nhìn vá» phÃa sân trÆ°á»ng để dấu xúc Ä‘á»™ng, ngoà i kia hoa phượng đã bắt đầu rơị
o0o
Má»™t ngà y cuối tháng năm, sau đêm mÆ°a miá»n nhiệt Ä‘á»›i, nắng lên cao oi ả ngạt ngà o mùi cá» Æ°á»›t, Minh tiến vá» lá»›p há»c mà lòng bâng khuâng. Sân trÆ°á»ng hôm nay khác hẳn những ngà y quạ Từng nhóm bạn quây quần chuyện trò thân máºt không còn những chá»c phá những nghich ngợm, tiếng cÆ°á»i ròn rả dÆ°á»ng nhÆ° đã tắt trên môi khi tất cả bắt đầu đối diên vá»›i trÆ°á»ng Ä‘á»á»‹ Dầu muốn hay không giây phút tạ từ đã Ä‘iểm, lá»›p há»c hôm nay không còn ká»· luáºt, há»c sinh không xắp hà ng trÆ°á»›c của lá»›p nhÆ° má»i khị Há» quây quân bên nhau ngÆ°á»i ngồi dÆ°á»›i ghế kẻ ngồi trên bà n, đứa đứng khoanh tay cố kể cho nhau nghe ká»· niệm buồn vuị Ãâu đó có kẻ hùng hồn hứa hẹn tÆ°Æ¡ng lai sáng rở, nhÆ°ng cÅ©ng có ngÆ°á»i nhắn nhủ lá»i cuối để vá» miá»n xạ Có ngÆ°á»i hẹn hò trong tÆ°Æ¡ng lai, nhÆ°ng cÅ©ng có ngÆ°á»i tÆ° lá»± im lặng theo Ä‘uổi niá»m suy tuy rieng. Tiến vá» cuối lá»›p nhÆ° má»i khi, Minh gieo mình lên chiếc ghế quen thuá»™c, dÆ°á»ng nhÆ° không ai còn để ý đến chà ng ná»a, đảo mắt quanh lá»›p má»™t vòng chà ng không muốn nháºp bá»n vá»›i há» lặng lẻ lấy compas dùng đầu nhá»n khắc tên cùng niên há»c lên cạnh bà n, đây là má»™t thói quen mà chà ng há»c được từ các lá»›p Ä‘Ã n anh. Minh bổng cÆ°á»i nhẹ ; rồi đến má»™t ngà y mặt bà n sẽ hết chổ để khắc tên. Thoang thoảng đâu đây má»™t mùi hÆ°Æ¡ng, dừng tay ngẩn mặt Minh nhìn thấy đám ná» sinh dang theo dá» i chà ng bên của háºu ra và o, co tiếng ngÆ°á»i hắng giá»ng .
- Nhẹ tay nha !
Minh mỉm cÆ°á»i va tiếp tục công trình, bên tai thoáng nghe giá»ng nói quen thuá»™c
- Tụi bay kỳ quá nha !
- Ah ha . Có ngÆ°á»i binh rồi đó !
Vẩn giá»ng đùa dà dá»m và tiến cÆ°á»i khúc khÃch của đám ná» sinh tiếp theo bằng giá»ng quen thuá»™c của Thu
- Ãồ quá»· nè !
Gạt hết mạt cây trên bà n, mỉm cÆ°á»i thÃch ý, Minh tiến vá» cá»a lá»›p dá»± Ä‘inh trò chuyện cùng Thu thì cùng lúc thây vừa đến lá»›p . Thất vá»ng quay vá» nÆ¡i cuối lá»›p thả ngÆ°á»i trên ghế đầu dá»±a và o tÆ°á»ng lÆ¡ là nhìn qua cá»a sổ suy tÆ° miên man. Chỉ còn và i tiếng nữa thôi tất cả sẽ và o dÄ© vảng.
Giây phút cuối cùng dầu muốn hay không cÅ©ng đã Ä‘iểm, sau khi nhắn nhủ và chúc tất cả há»c sinh may mắn trong kỳ thi tốt nghiệp trung há»c, thầy nán lại gai^y lát để chuyện trò cùng má»i há»c sinh. Thoáng thấy Minh lẻ loi ngồi nhìn ra cá»a sổ nÆ¡i cuối lá»›p, thầy đảo má»™t vòng và dừng lại tại cá»a háºu ra và o, gá»i chà ng ra hà nh lang.
- Cuá»™c Ä‘á»i đã đổi anh không nên ôm mải quá khứ.
- Nhưng thưa thầỵ! Minh đáp
Thầy ngắt lá»á»‹
- Ãá»i ngÆ°á»i không thể dừng lại được, nếu Ä‘i ngược giòng sẽ bị Ä‘Ã o thảị Anh phải dùng lý trà và cÆ°Æ¡ng nghị để Ä‘i tá»›i .!
Thầy chấm dứt câu và lắc nhẹ vai Minh.
- Dạ !. Minh đáp nhẹ
- Thôi chúc anh may mắn .
Thầy vổ nhẹ vai Minh một lần nữa và quay gót đi vỠhuớng văn phòng giáo sự
Còn lại má»™t mình trên hà nh lang, Minh Ä‘Æ°a mắt nhìn sân trÆ°á»ng lần cuối, những ká»· niệm tuổi há»c trò kéo vá» theo từng góc lá»›p cạnh bà n , sân cá» , vÆ°á»n hoa , thÆ° viện. Ãâu đâu chà ng cÅ©ng nhìn thấy dấu tÃch của má»™t thá»i cắp sách. Từ những ngà y đầu bở ngở bÆ°á»›c và o trÆ°á»ng trÆ°á»›c hảnh diện của cha , đến những lúc bị phạt cấm túc vì vi phạm ká»· luáºt. Từ những lúc hân hoan bÆ°á»›c lên khán Ä‘Ã i nháºn lảnh phần thưởng cuối năm đến những lúc, kéo nhau ẩu đả vá»›i há»c sinh khác trÆ°á»ng. Từ những lúc là m gÆ°Æ¡ng cho lá»›p lên bảng là m toán hay giải bà i táºp, đến những lúc trốn há»c Ä‘i đá banh và đánh bóng bà n. Từ những lúc sÆ°u tầm vá» Ä‘á»™ng há»c trong khi quyển, mÆ¡ Æ°á»›c má»™t ngà y được tung mây lÆ°á»›t gió đến bÆ°á»›c đầu vụng vá» là m thÆ¡ .
Khoác sách vở lên vai lặng lẻ bÆ°á»›c vá» cuối hà nh lang. Ngang qua cá»a lá»›p chà ng gặp Thu Ä‘ang cắp sách ngang ngá»±c gÆ°Æ¡ng mặt trái xoan đượm nét u buồn.
- Thu ! Thu sao váºy .
Minh dừng lại và há»i nhá» . NgÆ°á»i ná» sinh vẩn im lặng, cái dà dá»m, nghich ngợm ngà y nà o đã bay xa, nhìn ká»· chà ng nháºn ra và i giá»t long lanh trên khoé mắt.
- Thu !. Mình lên xem danh sách phòng thi nha !
- Uhmm
NgÆ°á»i ná» sinh bÆ°á»›c theo chà ng, đầu vẩn cuối xuống. con Ä‘Æ°á»ng dẩn đến văn phòng hôm nay sao quá ngắn, "ôi con Ä‘Æ°á»ng tình ta Ä‘i" (3) không lẻ chỉ có bấy nhiêu
- Thu có biết sẽ thi theo hội đồng nà o chưa ?
Minh há»i nhỠđể phá tan im lăng giá»a hai ngÆ°á»i .
- Em không thi tú tà i đâu
Thu dừng chân và nhìn xa xăm. Lần đầu tiên ngÆ°á»i ná» sinh thay đổi cách xÆ°ng hô
- Thiệt không, Thu ? Sao lạ váºy ?
Minh xoay ngÆ°á»i đứng đối diện
- Nhà em ....
Thu bỠdưng câu nói và im lặng.
-Nhưng mà ....
Minh đã thầm hiểu khó khăn của ngÆ°á»i bạn gái nên ngại ngùng không nói thêm vì chà ng biết cÅ©ng sẽ không giúp Ãch gi được
- Nhà Thu ở đâu mai mốt ghé thăm Thu được không ?
- Nhà em gần trong Cho Lon, nhưng khó kiếm lắm!
NgÆ°á»i ná» sinh quay mặt nhìn lại
Minh há»i thêm nhÆ°ng Thu vẩn không nói rá» . Lặng lẻ bÆ°á»›c đến sanh sách dÆ° thi, Minh đã duyệt lại Ãt nhất là hai lần, tên ngÆ°á»i ná» sinh không có trên bảng. Tại saá» câu há»i lẩn quẩn trong đầu, sao Thu khuyến khÃch mình cố há»c trong khi lại buông trôi theo giòng Ä‘á»i đổi thaỵ Không muốn kéo thêm Æ°u tÆ° cho ngÆ°á»i bạn gái nên chà ng không nói thêm lá»i nà á»
Sân trÆ°á»ng giỠđây đã vắng, nắng đã lên cao, bÆ°á»›c cháºm vá» cổng trÆ°á»ng, má»™t số bạn vẩn còn quanh đây, há» cố nÃu lấy và i phút sau cùng của Ä‘á»i há»c trò. Không bảo nhau nhÆ°ng tất cả Ä‘á»u mang má»™t niá»m Æ°u tÆ° chung. Chia tay có vui bao giá» ! Minh thầm nghỉ. Thằng bạn cố pha trò kể lể vá» má»™t ká»· niệm phá phách , nhÆ°ng má»i ngÆ°á»i chỉ gượng cÆ°á»i trong giây lát rồi chìm đắm trong lặng lẻ.
Ãừng chân Ä‘Æ°á»›i tà ng phượng trÆ°á»›c của trÆ°á»ng, xác phượng rÆ¡i lác đác trên sân bôi hồng má»™t khoảnh đất.
- Ãừng đạp lên xác phượng nha anh !
Giá»ng ngÆ°á»i ná» sinh buồn tênh, sách vở vẩn ôm trÆ°á»›c ngá»±c bà n tay má»m mại vân vê tà áo dà i trắng, gió Ä‘Æ°a nhè nhẹ lùa mái tóc thá» vá» má»™t bên. ÃÆ°a tay vuốt nhẹ tóc rối trên má, tà áo trắng được thả bay phất phá»›i . Nắng xuyên qua hà ng phượng đượm hồng gÆ°Æ¡ng mặt cÅ©ng không quên chấm phá thêm trên chiếc áo ná» sinh mà mai đây sẽ vÄ©nh viá»…n là dÄ© vảng , là ká»· niệm . "Thôi Thu vá» ! chúc anh may mắn" .Tiếng ngÆ°á»i ná» sinh kết thúc sá»± lặng lẻ . Minh bÆ°á»›c theo vẩn im lặng bao nhiêu ngôn từ đả biến mất chỉ còn Ä‘ong Ä‘Æ°a thở dà ị Tiển Thu ra khá»i cổng trÆ°á»ng, ngoà i kia Ä‘Æ°á»ng phố vẩn đông ngÆ°á»i qua lại, thá» Æ¡ trÆ°á»›c nổi buồn của hai ngÆ°á»i há»c trò chia taỵ Minh dừng lại trÆ°á»›c cổng trÆ°á»ng nhìn theo dáng Thu bÆ°á»›c nhẹ vá» cuối Ä‘Æ°á»ng, hai hà ng me rung nhẹ theo gió , lá me bay lả tả, tà áo trắng phất phÆ¡ trong gió mái tóc thá» cuốn vá» má»™t bên, hà ng me dần khép theo từng bÆ°á»›c xa dần. NgÆ°á»›c mặt nhìn ngôi trÆ°á»ng lần cuối, nắng nhẹ lên cao, xác phượng rÆ¡i lả tả khắp sân, rÆ°ng rÆ°ng hè đã vá» và phượng đã hồng ./.
Montreal 8/2002
Chú thÃch
(1) Còn một chút gì để nhớ Thơ Nguyễn Tất Nhiên / Nhạc Phạm Duy
(2) Ngà y Xưa Hoà ng Thị
(3) Con Ä‘Æ°á»ng tình ta Ä‘i Nhạc Phạm Duy
- Nhá» ..
- Gì huh ????
Giá»ng anh trầm trầm :
- Miss ya ...
- Xiiià .. là m gì nhá»› tui chứ ??? Nguá»i dÆ°ng khác há» mà mắc gì nhá»› nhau ??
- Trá»i ..
Nhá» báºt cuá»i khẻ khi hình dung guÆ¡ng mặt anh ngẩn ra truá»›c câu trêu Ä‘uà của nhá»
- Anh hát Ä‘i , nguá»i dÆ°ng !
- " ... Tình yêu nhÆ° nắng , nắng Ä‘Æ°a em vá» bên dòng suối mÆ¡ . Nhẹ vuÆ¡ng theo gÃo , gió mang câu thá» xa rá»i chốn xÆ°a .. Tình nhÆ° lá úa rÆ¡i buồn trong nổi nhá»› . MÆ°a vẫn mÆ°a rÆ¡i , mây vẫn mây trôi .. hắt hiu tình tôi ..."
Nhá» nhắm mắt lại và nghe lòng chùng xuống , giá»ng anh vẫn nhÆ° lần đầu má»›i gặp , vẫn mênh mang buồn và âm thầm nhÆ° những vết chân nguá»i trên những lối mòn kỉ niệm !
- NhỠ.. đang nghỉ gì đó ??
Nhá» bà ng hoà ng , nghỉ gì Æ° ?? Humm .. Ä‘ang nghỉ xem tại sao nhá» yêu anh cho dù mình chÆ°a có dịp tay nắm tay , mắt trong mắt để cùng nhau nói lên những Ä‘iá»u bình thuá»ng mà hai kẻ yêu nhau vẫn hay nói .
Nhá» chỉ biết Ä‘Æ¡n giản nhá» yêu anh qua bà i hát nầy , qua " Riêng má»™t góc trá»i " mà anh đã dà nh cho nhá» má»—i ngà y !
Tình yêu .. cho dù bao Ä‘á»i qua vẫn là má»™t phuÆ¡ng trình chứa nhiá»u ẩn số , trong tim nhá» có má»™t con số ẩn dấu duá»›i bá» ngoà i vô tÆ° , duá»›i những trêu Ä‘uà mà nhỠđã cố tình tạo ra .
Nhá» yêu anh , Ä‘Æ¡n giản nhÆ° những ngá»n cây mang mà u xanh bất tá» trên than`h phố của anh . Nhá» yêu anh qua những lá»i anh nói hằng ngà y vá»›i nhá» và nhá» yêu anh nhÆ° hai vá»›i hai là bốn , không so Ä‘o , không toan tÃnh thiệt hÆ¡n .. anh biết không , nguá»i dÆ°ng ???
- NhỠ... đang là m gì đó ??
- Xá»i Æ¡iii .. há»i gì mà há»i hoà i , bá»™ tui là nô lệ của mà nguá»i hay sao ??
Lại trêu anh , hình nhÆ° nhá» thÃch hình dung anh vá»›i bá»™ mặt hÆ¡i há»n khi bị nhá» trêu thì phải ..
- Nè .. tui nói cho mà nghe nè nhá , gá»i tui là nhá» hoà i mai mốt hối háºn đó ..
- Là m gì tui chứ ?? Anh lên giá»ng cái âm Ä‘iệu cÅ©ng mang nhiá»u chất chanh y nhÆ° nhá» . Hình nhÆ° anh cÅ©ng lây bệnh Ä‘á»ng đãnh của nhá» rồi
- Uhmmm .. tui mà nhá» Ã .. Xà .. Tui là bé bá»± đó , cho mà nguá»i ăn năn nói lại đó
- CÃ .. chá»›n ..
Quen nhau rồi , nhá» má»›i quen Ä‘uợc câu nói nầy của anh , chứ không có lẻ nhá» sẻ giáºn anh ba ngà y , ba đêm vì từ" Cà chá»›n " mà anh hay dùng má»—i khi không biết phải là m sao để nói lại vá»›i nhá» .
- NhỠ.. hát đi ..
Hummm .. nguá»i gì lạ nha , cứ bắt nhá» hát má»—i khi Ä‘i ngủ là m qúa nhÆ° nhá» là baby sister váºy ha ?
- Kêu mom anh hát ầu Æ¡ cho anh ngủ nha , nguá»i dÆ°ng ??
- Trá»iii , trá»iiii ... Nhá» nì !
Nhá» lại cuá»i .. Nhá» thÃch nghe anh than trá»i nhÆ° thế đó , nghe vÆ°Ã thÆ¡ ngây vÆ°Ã dá»… thuÆ¡ng chi lạ .
- Nè .. tui nói cho mà biết nha , đừng có la trá»i , kêu tên tui nè , tui ở gần hÆ¡n ...
Anh cuá»i , nhá» không hiểu anh Ä‘ang cuá»i gì ?? .. Tên anh nhá» chÆ°a bao giá» gá»i , nhá» chỉ thÃch gá»i anh là " nguá»i dÆ°ng " . Có lần anh bảo " nguá»i dÆ°ng khác há» coi chừng nhá»› thuÆ¡ng " .. NhỠđã háy anh đủ ba muÆ¡i lần , còn khuya má»›i nhá»› anh !
Nhá» nháºn thÆ° anh , lá thÆ° viết tay , những han`g chá» tháºt dẹp , đẹp nhÆ° giá»ng anh hát " Riêng má»™t góc trá»i ". Anh gởi cho nhá» CD thần tuợng của anh : Tuấn Ngá»c
Trá»i ạ , khi má»›i quen nhỠđã từng thắc mắc tại sao anh mê Tuấn Ngá»c . còn nhá» thì chÆ°a bao giá» thÃch cái ông ca sỉ nầy chỉ vì má»—i khi hát là anh ta nhắm mắt , nhăn mặt nhÆ° ai Ä‘ang cầm dao cứa cổ váºy .
Anh bảo nhá» nghe Tuấn Ngá»c hát và thá» xem ai hát hay hÆ¡n . Nhá» không cần chần chỠđã có thể nói ngay nhá» thÃch giá»ng anh hÆ¡n , Nháºt Huy ạ !
***************************************
Nhá» khe khẻ nhắm mắt lại và nghỉ đến anh . Giá» nầy anh là m gì ?? Thà nh phố của nhá» Ä‘ang trở mình đón muà thu vá» , những chiếc lá Ä‘ang chuyển mình để khoác lên mà u và ng diá»…m lệ . Nhá» yêu muà thu , nhá» sinh ra cÅ©ng và o mùa thu nên có lẻ nhá» hay mÆ¡ má»™ng và thÃch nhìn những chiếc lá úa và ng rÆ¡i trên khoảng sân nhá» truá»›c nhà .
- Renggggggggggggggggggggggggggg...
- Hello ..NhỠ.. đang là m gì đó ??
- Ddang Ä‘á»c thÆ° anh và nghe Tuấn Ngá»c hát ..
Anh cuá»i :
- Thấy sao ?
- Em chỉ thÃch má»™t bà i .
Nhá» cất giá»ng ngân nga " Ddá»i anh sá»›m muá»™n gì , Ä‘á»i em sá»›m muá»™n gì . Tình ta sá»›m muá»™n gì .. cÅ©ng hấp hối ... "
- Ohh .. Tình mình nhÆ° que diêm .. yehh anh cÅ©ng thÃch bà i đó.
Rồi anh cất giá»ng hát , bao giá» cÅ©ng váºy , cứ má»—i lần anh hát là nhá» lại nghe lòng xao xuyến , khó giải thÃch . Chắc có lẻ anh trút tâm tÆ° anh và o bà i hát nhiá»u qúa . Anh tháºt sá»± đã mang đến cho nhá» những âm thanh man mác của má»™t cuá»™c tình nữa vá»i , đã tháºt sá»± dắt nhá» và o khung trá»i đầy những bóng cây râm mát của anh .
Nhá» cắt ngang bà i hát của anh bằng giá»ng cà rởn của nhá» :
- .. tình ta sớm muộn gì cũng hấp hốiiii .. Tình anh sớm muộn gì cũng ngáp .. ngáp ...
- Trá»i ..
Lại cuá»i , anh có lẻ Ä‘ang lắc đầu chịu thua thì phải ..
- NhỠ, coi chừng ế chồng đó ..
- Xiiiiià .. Còn phia à nha .. Có ai nói vá»›i anh rằng nhá» có hà ng tá vệ sỉ đứng gác cá»a hay không ??
Rồi nhỠrùn vai ( giả bộ hù anh thui nha ) ..
- Anh nhớ nhỠqúa , my lovely dear uiiii
Sao mà giống ông già váºy ?? Sao mà ca cẩm nhÆ° là hai kẻ yêu nhau đã đến thá»i kỳ răng rụng , tóc bạc váºy anh ??
- nè .. đừng có gá»i em nhÆ° thế , nguá»i dÆ°ng ..
- Tại sao chứ ??
- Tại .. em không muốn bị anh xà gạt
- Hư qúa , ký đầu nhỠgiỠ..
Nhá» né , nhÆ° anh Ä‘ang tháºt sá»± ở kế bên và sắp sá»a giÆ¡ tay ký đầu nhá» .
ChÆ°a có bao giá» nhá» mong Ä‘uợc gặp anh nhÆ° bây giá» . Tình yêu hai đứa giống nhÆ° NgÆ°u Lang , Chức Ná» gặp nhau trên cầu Ô Thuá»›c năm xÆ°a , thỉnh thoảng má»›i gặp nhau , thỉnh thoảng má»›i nhìn nhau bằng mắt ..Uhmm mà mắt anh có Ä‘eo kÃnh , nhìn nhá» ra hai mà , phải không ?? Váºy là anh lá»i to rồi .. Nhá» lại cuá»i khúc khÃch khi biết anh sẻ chẳng bao giá» biết Ä‘uợc Ä‘iá»u nầy .
********************************
Anh bệnh , nhá» lo lắng qúa . Chỉ cầu cho anh mau hết . Muốn Ä‘uợc sá» tay lên trán anh để nghe và nháºn biết anh ra sao .. Nguá»i dÆ°ng Æ¡i .. anh đừng có gì nha !
Anh bệnh .. váºy mà vẫn phone cho nhá» khi trá»i vÆ°Ã má» sáng , nhá» nhìn đồng hồ và đoán biết bên anh chỉ má»›i có 5h sáng thôi !
- NhỠ.. anh ngủ không đuợc
- Hummm .. Lì qúa , em bảo ngủ mà .. Là m gì mà không đuợc ??
- Anh nhá»› nhá» ...
Giá»ng anh chùng xuống nhÆ° lòng nhá» cÅ©ng Ä‘ang chùng xuống . Nhá» cÅ©ng nhá»› anh , nhÆ°ng nổi nhá»› Ä‘uợc dấu kÃn . Có là m gì hÆ¡n Ä‘uợc khi mà hai đứa chỉ biết chá» những ngà y nghỉ định kỳ để gặp nhau . GÃa nhÆ° nhá» là chim có thể bay qua thăm anh , có thể nhìn anh vá»›i sinh hoạt hà ng ngà y của anh .
Nguá»i dÆ°ng ...
Ngủ Ä‘i anh , ngủ để mang và o giấc má»™ng những chuyện thần thoại tình yêu . Ddể nghe nhá» hát " Môi TÃm " và chắc luởi than " Sao nhá» hát buồn váºy ??? " Ngủ Ä‘i anh .. cho dù mai nầy Ä‘á»i có ra sao , nhá» vẫn nhÆ° bây giá» không đổi thay !
- " .. NhỠ.. NhỠuii .. em đi dâu rồiiiiii .. "
Giá»ng anh vang lên trong máy , nhá» nằm im lắng nghe . Muốn thá» xem mình có can đãm lánh anh hay không . Giá»ng anh vẫn còn .. Nhá» lấy gối bịt tai lại , đừng mà .. đừng gá»i em mà .. Cho em yên Ä‘i !
Nhá» sợ .. Vâng , nhá» tháºt sá»± là sợ yêu nhau rồi lại phải chia tay nhÆ° những mối tình vỡ vụn khác đã Ä‘i qua Ä‘á»i nhá» . Nhá» tránh anh , nhá» chạy trốn mình .. Nguá»i dÆ°ng Æ¡i , hiểu không ??
Anh chẳng nhá»› là đã hát " tình ta sá»›m muá»™n gì cÅ©ng hấp hối .. Vì Ä‘á»i em sá»›m muá»™n gì cÅ©ng má»™t lần dang dở . Ddá»i anh sá»›m muá»™n gì cÅ©ng Ä‘Æ°a và o tăm tối ... "
Mình yêu nhau giống nhÆ° những que diêm nằm im trong há»™p kÃn , bùng lên , loé sáng và sau đó lụi tắt dần . Nhá» hiểu , nhá» biết anh đến vá»›i nhá» thà nh tâm ..NhÆ°ng nhá» sợ cái gì đẹp thuá»ng má»ng manh , dể vỡ . Nhá» sợ ngà y anh và nhá» sẻ chia tay vì bất cứ lý do nà o đó . Buồn lắm , anh biết không , nguá»i dÆ°ng ??
- NhỠ.. Tại sao em tránh anh ??
- Hummm hong có mà ..
Giá»ng nhá» yểu xiù , cuối cùng rồi nhá» cÅ©ng chịu thua anh , cuối cùng rồi nhá» cÅ©ng phải gặp anh !
- Tại sao ??
Ddừng há»i tại sao .. Nhá» không biết trả lá»i đâu anh . Nhá» chỉ hiểu Ä‘Æ¡n giản là không muốn sau nầy Ä‘au lòng khi phải xa nhau , thà bây giá» ..
- NhỠvô lý lắm .. biết không ??
Biết mà .. Nhá» biết nhÆ°ng mà anh nhÆ° con đại bà ng Ä‘ang bay vút trên những tầng mây cao , còn nhá» .. nhìn lại mình có gì cho anh đâu ?? Chỉ còn hai bà n tay và đôi vai trần trụi gánh lấy những muá»™n phiá»n của má»™t Ä‘á»i con gái !
Nhá» không muốn mình nhÆ° những que diêm chỉ loé sáng phút giây rồi lịm tắt ..Nhá» muốn Ä‘uợc nghe anh hát những bà i hát của anh và để nhá» cãm nháºn bằng trái tim tất cả những chân thà nh gói trá»n trong đó , biết không anh , nguá»i dÆ°ng ??
Nguá»i dÆ°ng ..
Trái tim nhá» có han`g ngà n lá»i tình dà nh cho anh , nhÆ°ng nhá» không thể nói ra . Không bao giá» muốn trói chân anh bằng tình cãm của nhá» .
Nhá» muốn anh bay , bay tháºt xa , thoát ra khá»i những Æ°u phiá»n của Ä‘á»i thuá»ng và để mãi mãi nhá» Ä‘uợc đắm chìm trong má»™t góc trá»i riêng , rất riêng mà anh đã từng mang đến cho nhá» . Nguá»i dÆ°ng Æ¡i !!!!
************************************
Nhá» ngồi im lặng nhìn nguá»i đối diện , nuá»›c mắt nhạt nhòa . Là anh đó , anh Ä‘ang bằng xuÆ¡ng , bằng thịt bên cạnh nhá» . Anh bay từ than`h phố ấm áp của anh đến đây để gặp nhá» truá»›c khi nhá» theo nguá»i ta vá» là m dâu nhà lạ !
- Nhá» , tại sao váºy ?? Em nói Ä‘i ..
Nhá» nhắm mắt .. dỉ vãng sao nghe xa tháºt xa .. Nhá»› hôm nà o nhỠđến thăm anh , thăm than`h phố đầy cây xanh và bóng mát của anh . Hai đứa dắt nhau Ä‘i rong ruổi khắp nẽo phố han`g ngà y anh vẫn Ä‘i vá» má»™t mình .
Anh dẩn nhá» Ä‘i ăn kem , những ly kem ngá»t ngà o nhÆ° những nụ hôn anh mang đến cho nhá» . Nhá» nhá»› vòng tay ấm áp , Ä‘ong đầy tình yêu của anh , nhá» nhá»› anh' mắt anh nhìn nhá» ngà y nhá» ra phi truá»ng để quay lại thà nh phố và cuá»™c sống Ä‘á»i thuá»ng của nhá» . Tất cả chỉ má»›i xãy ra đây thôi mà bây giá» sao xa lăng lắc . Tất cả còn má»›i nguyên mà sao bây giá» nghe dịu vợi xa xÆ°a ???
Nhá» khóc .. lặng lẽ và đau Ä‘á»›n nhÆ° khi nghe tin ba mẹ đồng ý nháºn lá»i há» nhà trai cho nhá» vá» là m dâu nhà nguá»i ta . Nhá» muốn phản đối , nhá» muốn cho ba mẹ hay là nhá» chỉ yêu anh .. thế nhÆ°ng nhá» không là m Ä‘uợc Ä‘iá»u đó Ä‘Æ¡n giản chỉ vì má»™t câu nói của ba : " Ddừng lam` ba mẹ buồn , mẹ con Ä‘au tim nặng lắm con phải là m mẹ con vui khi thấy con yên bá» gia thất , con nhé !..." ( ?!)
Trái tim mẹ có Ä‘au bằng trái tim nhá» hay không ?? Nhá» tháºt sá»± không hiểu nguá»i lá»›n nghỉ gì khi ép hai mãnh Ä‘á»i xa lạ đến vá»›i nhau qua má»™t lá»… cuá»›i để là m sợii dây rà ng buá»™c ??
- Nhá» ...
NhỠbà ng hoà ng mở mắt . Anh vẫn ngồi đấy nhìn nhỠvới anh' mắt bối rối :
- NhỠ.. Sao em không nói ?? Em hết yêu anh sao nhỠ?? ..
- Không phải mà ....
Lá»i nói nhá» chìm và o những tiếng nức nở .. Hiểu cho em nguá»i dÆ°ng Æ¡i .. Hiểu cho em lòng Ä‘ang nổi sóng . Là m sao em xa anh Ä‘uợc khi mình đã có những tháng ngà y máºt ngá»t bên nhau trên thà nh phố của anh . NhÆ°ng em phải là m tròn bổn pháºn là m con , cha mẹ chỉ có má»™t mà thôi . Em biết anh hiểu hÆ¡n em vá» Ä‘iá»u dó mà vì anh đã chẳng từng bảo tren Ä‘á»i nầy anh yêu nhất mẹ của anh đó sao ? NhÆ°ng .. trái tim em lại không chịu chấp nháºn Ä‘iá»u đó , nó Ä‘ang nổi loạn Ä‘ang Ä‘oì há»i Ä‘uợc quyá»n yêu anh và sống bên anh ..
Anh ôm nhá» , giá»ng anh buồn muốn khóc :
- Nhá» Æ¡i ... anh không biết là m sao , trá»… rồi .. em sẻ vá» là m vợ nguá»i ta rồi , nhá» Æ¡i ... Anh cúi xuống và nụ hôn đến bà ng hoà ng nhÆ° những giá»t lệ xót xa của hai đứa .. Nhá» nghe dÆ° vị đắng chát trên môi , đôi mắt anh tháºt gần mà sao nhÆ° xa xôi qúa . NhỠôm anh và lại khóc .. Nguá»i dÆ°ng Æ¡i , tha lổi cho em !
**********************************
Ngôi nhà rá»™n rã hẳn lên vá»›i tiếng nhạc , tiếng cuá»i nói ..NhỠđứng nhìn mình trong guÆ¡ng , mấy nhá» bạn xôn xao chung quanh :
- Trá»i Æ¡i .. mầy đẹp qúa ..
- .. xoay vòng cái coi nhỠcho tụi nầy ngắm cô dâu cái coi ...
Nhá» nhìn guÆ¡ng mặt lạ hoắc từ trong guÆ¡ng ngó ra . NhỠđó sao ?? Nhá» vá»›i má phấn môi son Ä‘ang nhìn ra ngoà i vá»›i đôi mắt ẩn chứa nhiá»u tâm sá»± ..Muốn khóc qúa mà cố nén .. Nhá» quay nhìn nÆ¡i khác , đôi mắt hoe hoe ..
- Nhá» ...
Linh nhìn nhỠ, chỉ có Linh mới hiểu nhỠnghỉ gì . Linh ôm vai nhỠ:
- NhỠ... Ddừng khóc nha , đừng khóc nha !
Nhá» dụi đầu và o vai Linh và nhá»› anh . Giá» nầy anh ra sao ?? Anh có đến dá»± lá»… cuá»›i của nhá» hay không ?? Ddừng anh nha ! Nhá» không muốn buá»›c chân nhá» ngáºp ngừng , nhá» không muốn khăn áo vu quy là m Ä‘au lòng anh và nhá» .. Ngà y hôm nay nhỠđã là của má»™t nguá»i khác , là má»™t thế giá»›i khác hoà n toà n xa lạ . Nhá» không còn là con bé ngang nhÆ° cua của anh .. Góc trá»i riêng của anh bây giá» và mãi mãi vá» sau sẻ không còn có nhá» nữa !!!!
- ÃÃ ng trai tá»›iiiii .....
Tiếng của ai đó vang lên , mấy nhá» bạn tÃu tÃt chạy đến bên cá»a sổ ngó nhìn há» Ä‘an`g trai . Nhá» vẫn đứng im lìm nghe lÅ© bạn xôn xao bà n tán :
- Trá»i .. chú rá»… bãnh qúa nhá» Æ¡i ..
- Muá»i mâm lể nha .. wow .. lá»›n qúa
Nhá» nhìn quanh nhÆ° muốn tìm má»™t cái gì đó để nÃu giá» lấy nhá» . Bây giá» nhỠđã hiểu tại sao ba mẹ gã nhá» cho nguá»i ta , chỉ vì nguá»i ta già u và ba mẹ Ä‘Æ¡n giản nghỉ rằng nhá» sẻ Ä‘uợc sung suá»›ng . Có hay không nhỉ ?? Nhá» không biết Ä‘iá»u gì sẻ xãy ra .. Nhìn lÅ© bạn suýt xoa thèm muốn , nhá» nghe cay đắng vô cùng .. Nguá»i dÆ°ng Æ¡i .. anh đâu rồi ?? Có nghe nhá» Ä‘ang réo gá»i anh bằng cả trăm lá»i .. Anh đâu ??
- Cô dâu xuống là m lễ ..
M'a nắm tay nhá» dắt xuống cầu thang , nhá» Ä‘i nhÆ° trên mây bồng bá»nh chếnh choáng . Há» nhà trai đổ dồn mắt vá» phÃa nhá» .. Buá»›c chân không há» luống cuống , mặt không há» Ä‘á» .. Nhá» thản nhiên đến bên nguá»i sẻ là chồng nhá» sau cái lá»… hôn phối ..Nhá» chỉ thấy buồn , buồn lắm .. buồn tá»± táºn cõi lòng ..và giá» phút nầy nhá» nhá»› anh tháºt nhiá»u !
Má»i nguá»i xôn xao quanh nhá» .. đã đến giá» ruá»›c dâu . Nguá»i ta nắm tay nhá» diù ra , nhá» vẫn không khóc , duá»ng nhÆ° trái tim nhỠđã trÆ¡ ra rồi .. Duá»ng nhÆ° sau tất cả những cãm xúc chỉ còn là má»™t cãm giác trống rổng .
- Cô dâu cuá»i lên nà o ..
Nhá» nhÃch miệng , nụ cuá»i có Ä‘uợc sao khi không còn anh bên cạnh ? ... Nhá» bây giá» nhÆ° má»™t con poupeé múa may quay cuồng trong tay nguá»i khác .. Nguá»i ta mở cá»a xe , nhá» Linh chạy lại xiết tay nhá» :
- Nhá» Æ¡i ....
Nhá» quay lại và sững sá» nh`in ra anh Ä‘ang đứng bên kia Ä‘uá»ng nhìn nhá» . GuÆ¡ng mặt anh xám ngắt vì lạnh hay vì nhá» ? ... Nhá» mấp máy môi :
- .... Huy ..
- ... Kià em .. lên xe đi .
Tiếng chồng nhỠhối thúc .. NhỠquay lại nắm tay Linh nói nhanh :
- Linh .. nhắn lại với Huy cho nhỠxin lổi ...
- Linh biết rồi .. NhỠlên xe đi kẻo trễ .. Ddừng khóc nha ..
Bây giá» thì nhá» lại khóc .. NhỠôm Linh và mắt nhìn vá» anh . Anh nép sau gốc cây im lặng .. Nguá»i dÆ°ng Æ¡i , quên nhá» Ä‘i , trở vá» than`h phố của anh Ä‘i ...Tình mình giống nhÆ° những giá»t nắng Ä‘ang dần phai tên tuổi .. Rồi thá»i gian sẻ là m anh quên em .. Rồi em và anh sẻ có hai cuá»™c sống khác nhau .. Tha lổi cho em , anh nhé ..Vì chá» hiếu mà em Ä‘Ã nh thay chá» tình ..
- Lên xe đi con ..
Giá»ng ba vang lên , nhá» nhìn ba :
- Ba Æ¡i ....
Ba nh`in nhỠ.. đôi mắt ba rưng rưng . NhỠbiết ba cũng buồn khi nhỠđi lấy chồng xa như thế nầy .. Ba ơi ..con không muốn đi xa đâu ba !
Cuối cùng ... rồi cÅ©ng phải chia tay . Cuối cùng nhá» cÅ©ng phải buá»›c lên xe không thể trì nÃu Ä‘uợc nữa . Nhá» nhìn anh .. Cái nh`in nhÆ° gởi gấm lại những gì hai đứa đã chắt chiu . Gởi lại anh những lá»i tình thuÆ¡ng mến , gởi lại anh những đêm hai đứa lắng nghe tâm sá»± của nhau ..Gởi lại anh những máºt ngá»t yêu thuÆ¡ng anh mang đến .. và gởi lại anh những dòng lệ ngà y vu quy nhá» khóc cho cuá»™c tình hai đứa rẻ hai Ä‘uá»ng .. VÄ©nh biệt anh , nguá»i dÆ°ng Æ¡i !!!
Nhá» lau muá»›c mắt lặng lẽ quay và o xe ... Má»i tiếng Ä‘á»™ng không còn nghe thấy , nhá» chỉ nhìn thấy duy nhất đôi mắt anh Ä‘ang Ä‘au Ä‘á»›n nhìn nhá» trong chiếc xe hoa bên nguá»i chồng lạ
... Xe từ từ lăn bánh , nhá» ngoái lại nhìn dáng anh lần cuối Ä‘ang tuyệt vá»ng ngó theo con chim sáo Ä‘ang bay dần xa khá»i tầm tay anh giống nhÆ° những que diêm tình ái của nhá» và anh bây giỠđã tắt lịm Ä‘i ánh lá»a tình yêu , bên anh bây giá» chỉ còn là khoảng cô Ä‘Æ¡n trống vắng và bên nhá» giá» chỉ còn những giá»t lệ không rÆ¡i ....VÄ©nh biệt anh , nguá»i dÆ°ng !
"... Ddá»i má»™t nguá»i con gái biết yêu đã nhiá»u trá»i không cho Ä‘uợc mấy đến khi lấy chồng chỉ còn mối tình mang theo ... "
Vĩnh biệt những ngà y xưa yêu dấu !!!!!
Viết cho ngÆ°á»i ở Seattle
Có những lúc nà o đó ... không muốn nhớ thì lại chợt nhớ!
Có những lúc nà o đó ... muốn quên mà lại không thể quên!
Và rồi cũng có những lúc nà o đó lại thoáng nhớ ... để
rồi lại thoáng ngẩn ngơ ...!
Có lẽ tôi đang ở trong cái trạng thái sau cùng nà y chăng?
ooOoo
Ngà y ấy ... tháºt bất ngá», Anh Ä‘i và o Ä‘á»i tôi ... không
má»™t câu chà o há»i ... cÅ©ng không má»™t câu giá»›i thiệu. Tôi
không hỠbiết Anh là ai, Anh là m gì, Anh ở đâu?
Anh có là gì đi nữa ... tôi cũng bất kể và tôi cũng không
thèm tìm hiểu là m gì.
Tháºt ngang nhiên Anh nhẩy và o cuá»™c sống của tôi ... và cứ
như thế, tôi và Anh ... Anh và tôi tự nhiên có một cái gì
rà ng buộc hai chúng tôi lại ... một cái gì vô hình nhưng lại
hiện hữu ... lúc tháºt lúc hÆ° ... khó mà nói.
Và cứ thế, Anh và tôi cứ nhÆ° là hai cái bóng cứ dÃnh
liá»n và o nhau ... lúc ẩn lúc hiện ...
Quái đản! Tôi cũng không hiểu tại sao nữa. Tôi cũng không
định nghĩa được Anh là gì của tôi.
NhÆ°ng rồi, cái tÃnh lì nó vẫn lì ... và tôi nhất định lì
cho bằng được.
Tất cả những cảm giác ... tất cả những lý trà trong tôi
nhÆ° Ä‘ang kêu gà o réo gá»i ...
Nà y nà y ... hãy nhìn đi ... hãy nhìn kỹ lại đi.
Cái đèn đỠtrong tôi như đang báo hiệu cho tôi biết là tôi
Ä‘ang tiến sâu dần và o má»™t vùng cấm địa ... má»™t nÆ¡i mÃ
tôi không nên bước sâu thêm và o nữa ...
Không!
Tôi không thèm nhìn kỹ ... và tôi cũng không thèm tìm hiểu
để là m gì những cái cảm giác tháºt lạ lùng đã bắt đầu
chớm nở trong tim tôi ... trong đầu óc tôi.
Hình như có một lúc nà o đó ... tôi cũng để mặc cho
chuyện gì xẩy ra thì xẩy ra ...
ooOoo
Anh và tôi ... xa mà gần ... gần mà xa.
Có thá»i kỳ cả bao tháng không nhìn mặt nhau. NhÆ°ng rồi có
khi lại thủ thỉ với nhau hết tuần nà y qua tuần khác ..
Thủ thỉ đủ má»i chuyện. Công việc là m ăn, chuyện Ä‘á»i
sống hằng ngà y, chuyện gia đình, chuyện nà y chuyện ná»,
chuyện riêng tư cũng có ..
Có lúc tôi cảm thấy gần Anh tháºt nhiá»u ... nhất là và o
những lúc tôi có thể thấy được phản ảnh của con ngÆ°á»i
Anh trong tôi.
Nhưng rồi ... lại có những lúc ... Anh và tôi nà o khác chi
ngÆ°á»i dÆ°ng nÆ°á»›c lã ...
ooOoo
Tháºt là kỳ ... và cÅ©ng tháºt kỳ lạ!
Thế cho nên bao năm qua, Anh vẫn là Anh ... và tôi vẫn lÃ
tôi.
Tôi và Anh vẫn nhÆ° hai ngÆ°á»i lữ khách Ä‘i song song bên nhau
... chẳng xa nhau lắm nhÆ°ng cÅ©ng chẳng gần hÆ¡n được tÃ
nà o ...
Và đưá»ng Anh ... Anh vẫn Ä‘i!
Còn Ä‘Æ°á»ng tôi ... tôi vẫn theo!
Ãể rồi bá»—ng nhiên má»™t hôm ... hôm nà o rồi đấy nhỉ ...
không biết chuyện gì đã xẩy ra để rồi hôm đó Anh lại
phá lệ ... và vô tình phá luôn cái bức tÆ°á»ng vô hình vẫn
giữ Anh và tôi gần mà xa ... xa mà gần ... trong bao năm nay.
Tháºt bất ngá» Anh há»i ..
-- Em có yêu Anh không?
ooOoo
Tôi không trả lá»i ... và tôi không muốn trả lá»i.
Anh há»i tiếp ...
-- Em sợ?
Sợ chăng? Tôi tháºt cÅ©ng không biết nữa ...
Có lẽ tôi chẳng sợ đâu! Lì như tôi mà biết sợ gì?
NhÆ°ng có lẽ tôi phân vân nhiá»u hÆ¡n ... và hÆ¡i tiếc tiếc.
Tôi tiếc cho cái thá»i "cÆ¡n gió thoảng" của Anh và tôi.
Tôi tiếc cái thá»i kỳ Anh và tôi đến đến Ä‘i Ä‘i bất cứ
lúc nà o.
Tôi tiếc cho cái thá»i gian quen nhau tháºt vô tÆ° của Anh vÃ
tôi ... trong một phút giây đã bị biến mất đi ...
Tôi ngáºp ngừng ... không trả lá»i được!
Vì cho dù câu trả lá»i của tôi có ra sao ... tôi biết từ
đây ... mối tình gió thoảng của Anh và tôi sẽ không còn
nữa.
Anh và tôi đã đến má»™t khúc rẽ ... và đây là lúc Anh vÃ
tôi cần phải tự quyết định cho hai đứa một lối đi
má»›i ...
ooOoo
Tôi rá»i văn phòng lúc trá»i đã tối xẫm. Từng bÆ°á»›c
từng bÆ°á»›c cháºm, tôi lặng lẽ Ä‘i ra bãi Ä‘áºu xe ..
Và tháºt bất ngá» ... tôi nhá»› Anh.
Chẳng nhá»› nhiá»u đâu!
Chỉ là Thoáng Nhớ ... Thoáng Ngẩn Ngơ ...
02 October 2002
http://www.umich.edu/~nga/nttn.html
Bút ký
Thêm má»™t mùa giáng sinh nữa lại đến trên vùng đất phồn hoa mịt má» sÆ°Æ¡ng tuyết nầy , má»™t mùa giáng sinh nữa lại đến vá»›i tôi trong ná»—i lòng cô Ä‘Æ¡n vắng lạnh , bên cạnh những tÆ°Æ¡i vui nồng ấm của muôn ngÆ°á»i .
Tôi vẫn má»™t mình , má»™t bóng âm thầm đếm bÆ°á»›c trên những con Ä‘Æ°á»ng hoang vu lạnh lẽo dà y đặc những sÆ°Æ¡ng mù , là đà lất phất loang trắng giữa đêm Ä‘en , tôi vẫn âm thầm đếm bÆ°á»›c trên những hoang tà n đổ nát của tâm tÆ° , nhÆ° để tìm lại cho mình cái thÆ°Æ¡ng yêu trìu mến , cái niá»m vui hạnh phúc mà tôi đã đánh mất tá»± hôm nà o , nhÆ° để luân hồi cái quá khứ Ä‘au thÆ°Æ¡ng mặn đắng đã từng đến vá»›i tôi trong khoảng Ä‘á»i qua .
Ãêm nay trá»i tháºt lạnh , tôi phải mặc áo tháºt dà y , thế mà vẫn không đủ ấm vá»›i cái lạnh của đêm đông , cùng vá»›i cái lạnh âm ỉ từ bấy lâu nay trong táºn cõi lòng tôi , Ä‘iếu thuốc lá dở dang luôn nằm trên đầu ngón tay và ng cháy , nhÆ° ngÆ°á»i bạn đồng hà nh thân thiết bên nhau , để chia sá»›t cho nhau cái lạnh giá của trá»i đông , cÆ¡n gió nhẹ từ đâu đó vô tình thoảng qua , là m cho lòng tôi thêm thấm lạnh . Tôi ghé và o má»™t quán cà phê bên Ä‘Æ°á»ng , trong ánh đèn vá»›i muôn mà u rá»±c rở , vá»›i tiếng nhạc réo rắt du dÆ°Æ¡ng , có tiếng ồn à o náo nhiệt của khách hà ng cùng vá»›i những nụ cÆ°á»i xinh tÆ°Æ¡i và những đôi mắt long lanh nhÆ° những vì sao sáng của những cô hà ng cà phê , vẫn không xen và o được cái thế giá»›i suy tÆ° buồn bã của riêng tôi .
NghÄ© gì đây ? , giữa muôn ngà n đắng cay oan nghiệt mà ông tạo đã vô tình hay cố ý an bà i má»™t cách chó trêu cho cõi Ä‘á»i nầy , Cà phê Ä‘en Ä‘áºm đắng , khói thuốc lá mù cay , có phải chăng là những liá»u thuốc hồi sinh cho những tâm hồn tang thÆ°Æ¡ng , hoang hiu trống vắng , Ä‘ang vẫy giụa trên những sầu Ä‘au giữa Ä‘oạn Ä‘Æ°á»ng còn lại để rồi từ từ Ä‘i và o cõi chết , tôi vẫn miên man say sÆ°a nhìn khói thuốc lá tá»a bay trên khoảng hÆ° không giữa tÆ°á»ng trần trắng , nhấp từng ngụm cà phê Ä‘áºm đắng để tìm vá» cái dÄ© vãng thuở xa xÆ°a của má»™t thá»i ấm êm hạnh phúc trong thuở ấu thÆ¡ .
Tôi nhá»› ba mẹ tôi , chị em tôi và những đứa cháu mụ mẫm ngây thÆ¡ trong mái ấm gia đình vá»›i cuá»™c sống an bình của bao tháng năm dà i thuở còn thÆ¡ dại . Tôi nhá»› những ngÆ°á»i bạn thân thiết đã từng có nhau trong quãng Ä‘á»i còn nặng nợ nghiêng bút sách đèn , cùng nhau đùa giỡn dÆ°á»›i mái sân trÆ°á»ng , hái hoa , Ä‘uổi bÆ°á»›m nhặt cho nhau từng cánh phượng , viết cho nhau những dòng chữ thân thÆ°Æ¡ng và o táºp lÆ°u bút rồi cùng nhau luyến tiếc cho tuổi Ä‘á»i son trẻ vừa trải qua má»™t cách êm Ä‘á»m vá»™i vã .
Tôi nhá»› HÆ°Æ¡ng , ngÆ°á»i con gái đã má»™t thá»i cho tôi những yêu thÆ°Æ¡ng nồng cháy và những say mê trên bÆ°á»›c Ä‘Æ°á»ng tình , cùng nhau gắn bó san sẻ cho nhau những vui buồn trong cuá»™c sống , cùng có nhau qua những năm dà i nÆ¡i đất khách . Ôi !-có biết bao ngá»t bùi êm ái , nhÆ°ng rồi nà ng cÅ©ng ra Ä‘i , nà ng bÆ°á»›c ra Ä‘i và o má»™t cuối thu khi hoà ng hôn vừa chợt tắt , để lại cho tôi muôn ngà n xót xa cay đắng , để rồi tôi , tôi nhÆ° má»™t hoà ng đế không vÆ°Æ¡ng phi , quạnh quẽ cô liêu trong lâu Ä‘Ã i tình ái , hoang tà n đổ nát , nhÆ° má»™t vì sao lẻ lạc loà i bÆ¡ vÆ¡ trong những đám mây sầu dăng dăng phủ , nà ng đã bÆ°á»›c qua ngả rẽ ân tình không má»™t lá»i từ biệt . Ãã xa lắm rồi , nhÆ°ng lòng tôi cứ mãi hoà i thÆ°Æ¡ng nhá»› , dù biết rằng cuá»™c tình ấy giỠđây Ä‘Ã lịm chết .
Tôi nhá»› những ngÆ°á»i bạn đã má»™t thá»i sống chết có nhau trong cuá»™c Ä‘á»i binh nghiệp ,vui buồn gian khổ có nhau , khi thì trên chót đỉnh đồi cao , lúc thì cheo leo bên sÆ°á»n núi , trầm mình trong rừng sâu nÆ°á»›c Ä‘á»™c , lúc thì len lá»i trong những đám sÆ°Æ¡ng mù dà y đặc bao phủ cả má»™t thung lÅ©ng thâm sâu , rồi chia sẻ cho nhau từng miến ăn , từng Ä‘iếu thuốc , lo lắng cho nhau những khi băng mình trong lá»a đạn . Ôi !- thÆ°Æ¡ng thay những ngÆ°á»i bạn đã nằm xuống cho quê hÆ°Æ¡ng , cho tổ quốc , mà xác thân có lúc không còn nguyên vẹn . Bạn tôi đó !- NgÆ°á»i đã gạt bá» tất cả niá»m vui hạnh phúc của cá nhân , hy sinh cả khoảng Ä‘á»i son trẻ , lên Ä‘Æ°á»ng theo tiếng gá»i của non sông , để Ä‘i và o má»™t cuá»™c chiến tÆ°Æ¡ng tà n dai dẳng , ngõ hầu bảo tồn cái giang sÆ¡n gấm vốc mà tiá»n nhân đã tạo ra , để Ä‘em an bình ,hạnh phúc , tá»± do và những mùa giáng xinh tÆ°Æ¡i vui đầm ấm cho má»i ngÆ°á»i , cho quê hÆ°Æ¡ng , má»™t quê hÆ°Æ¡ng đã bao năm lặn lá»™i trong vÅ©ng lầy lá»a máu , rồi ngÆ°á»i đã nằm xuống , đã vÄ©nh viá»…n ra Ä‘i , không kịp thốt lá»i từ giã , không chút suy tÆ° và không chút gì đắn Ä‘o lo nghÄ© , tháºt bình thản khi đôi mi ngÆ°á»i khép lại và đi và o má»™t giấc ngủ triá»n miên không cÆ¡n má»™ng mị , những khuôn mặt vá»›i là n da xanh xao cằn cõi khô gầy, phÆ¡i bà y dÆ°á»›i những cÆ¡n nắng cháy , những cÆ¡n mÆ°a tầm tã , mà lá»a đạn thì vẫn cứ bừng lên không ngừng nghỉ/.
Tôi chợt nhớ :
" Túy ngá»a sa trÆ°á»ng quân mạc tiếu
Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi "
Còn có gì đúng nghÄ©a hÆ¡n nữa , vì chẳng ai biết được ngà y vá» và những gì sẽ đến cho mình trong vùng binh biến , rồi cÅ©ng chẳng còn lại gì khi ngÆ°á»i xuôi tay nhắm mắt , khi ngÆ°á»i đã Ä‘em máu xÆ°Æ¡ng để Ä‘á»n đáp núi sông .Có ai không ?- xót thÆ°Æ¡ng cho những ngÆ°á»i nầm gai nếm máºt ,phÆ¡i xác thân trên những chiến hà o hoang vắng dầu dãi nắng mÆ°a, trong lúc mà muôn ngÆ°á»i Ä‘ang tÆ°ng bừng náo nhiệt , há»›n hở tÆ°Æ¡i vui an bình nÆ¡i phố thị để mừng chúa giáng sinh . Má»™t chút rùng mình khi chợt nhá»› đến những ngÆ°á»i bạn đã gục chất trên tay tôi giữa núi rừng bao la trùng Ä‘iệp và bên kia cõi hÆ° vô , hồn ngÆ°á»i có tÆ°Æ¡i vui hay sầu Ä‘Æ¡n hiu hắt , tôi lại nhá»› má»™t Ä‘oạn trong chinh phụ ngâm khúc của Ãặng Trần Côn tiên sinh .
" Hồn tỠsĩ gió ù ù thổi
Mặt chinh phu trăng dõi dõi soi
Chinh phu tá» sÄ© mấy ngÆ°á»i
Nà o ai mạc mặt nà o ai gá»i hồn "
Rồi những ngÆ°á»i còn lại ,ngÆ°á»i có còn được nguyên vẹn cái hình hà i mà cha mẹ đã tạo nên chăng, bây giỠở đâu ?Ãang lê lết trên những đạo Ä‘Ã y thống khổ trên quê hÆ°Æ¡ng, hay Ä‘ang miệt mà i vất vả và tủi sầu trên đất khách tha hÆ°Æ¡ng ?
Niá»m thÆ°Æ¡ng yêu duy nhất của tôi là mẹ . Mẹ tôi đã cho tôi cả má»™t tình yêu bao la trìu mến , và tôi !- cÅ©ng từ lúc trong cái tuổi biết suy mÆ¡ thì tất cả tình yêu thÆ°Æ¡ng của tôi vá»›i mẹ tháºt ngút ngà n sâu Ä‘áºm , dù rằng tuổi đã trưởng thà nh nhÆ°ng lúc nà o tôi cÅ©ng cảm thấy mình tháºt nhá» bé và luôn ao Æ°á»›c được nằm trong vòng tay mẹ nhÆ° thuở còn thÆ¡ , mẹ tôi thÆ°Æ¡ng tôi nhiá»u lắm , cứ má»—i lần gặp ngÆ°á»i hà ng xóm thì ngÆ°á»i ta thÆ°á»ng hay nói
-Tại vì cáºu là con trai duy nhất nên được mẹ thÆ°Æ¡ng nhiá»u.
Tôi thì không nghÄ© nhÆ° thế , vì tình yêu thÆ°Æ¡ng của mẹ tôi vá»›i các con Ä‘á»u nhÆ° nhau , không có chi là nhiá»u hay Ãt . Tôi nhá»› những ngà y tháng sống êm Ä‘á»m hạnh phúc trong mái ấm gia đình , mẹ đã cho chúng tôi tháºt nhiá»u , ngÆ°á»i đã cho các con cả má»™t quãng Ä‘á»i son trẻ , chịu Ä‘á»±ng muôn ngà n đắng cay , vất vả khổ nhá»c mà không há» có má»™t tiếng than van , rồi những mùa giáng sinh đến tôi luôn được những món quà quà giá mà tôi Æ°a thÃch do chÃnh mẹ trao , có lúc chị và em tôi cÅ©ng phải ganh vá»›i tôi và há»n vá»›i mẹ , những đấy chỉ là những há»n ganh yêu thÆ°Æ¡ng vì chị tôi và em tôi cÅ©ng yêu thÆ°Æ¡ng tôi nhiá»u lắm . NhÆ°ng !- Mẹ Æ¡i , trong lúc đôi tay con còn trăng trắng , chÆ°a là m gì được cho mẹ , chÆ°a có má»™t chút gì Ä‘á»n đáp Æ¡n sâu nghÄ©a nặng , thì má»™t ngà y , má»™t ngà y tang thÆ°Æ¡ng phủ xuống , má»™t ngà y mẹ đã ra Ä‘i , đã vÄ©nh viá»…n rá»i xa cõi trần nầy trong má»™t hoà n cảnh vô cùng Ä‘au thÆ°Æ¡ng chua xót , nhá»› lại những ngà y còn cắp sách đến trÆ°á»ng , mẹ tôi thÆ°á»ng hay nhắc nhở .
- Con ráng hoc giá»i nha con , để mai sau được rạng rỡ vá»›i Ä‘á»i .
Mẹ tôi lúc nà o cÅ©ng thế , ngÆ°á»i chỉ sợ tôi ham chÆ¡i không lo lắng há»c hà nh rồi tÆ°Æ¡ng lai không được tÆ°Æ¡i sáng , nhÆ°ng sá»± há»c của tôi cuối cùng cÅ©ng dở dang , không biết có phải vì hoà n cảnh đất nÆ°á»›c chiến tranh hay vì Ä‘Æ°á»ng há»c vấn của tôi chỉ có thế , là m tôi lại nhá»› đến hai câu văn xuôi mà tôi đã thuá»™c lòng từ thuở nhá»:
" Nuôi con luống những ước mơ
Mong con khôn lá»›n thà nh nhÆ¡n vá»›i Ä‘á»i "
NgÆ°á»i mẹ nà o cÅ©ng thế đó , chỉ biết hy sinh cho Ä‘Ã n con thÆ¡ dại , chứ nà o có ai mong má»i được nhá» con ở mai sau , cho nên tôi vẫn cố gắng , cho dù không có được chữ danh thì Ãt ra cÅ©ng có được chữ nhân , để không phi lòng mẹ mong và cÅ©ng để mẹ được vui cÆ°á»i nÆ¡i chÃn suối , đã bao mùa giáng sinh rồi Ä‘i qua , tôi không còn được nhìn thấy mẹ , không còn được nghe lá»i yêu thÆ°Æ¡ng , khuyên nhủ của mẹ , niá»m suy tÆ° của tôi chợt tắt vì có tiếng the thẻ của cô hà ng cà phê .
- Anh có dùng thêm trà nóng không ?
Tôi chợt tỉnh và trở vá» vá»›i thá»±c tại , nhÆ° vừa má»›i trải qua má»™t giấc mÆ¡ dịu dà ng trong ná»—i đắng cay , tôi vá»™i trả lá»i trong khi tâm hồn tôi còn Ä‘ang luyến tiếc
- Vâng !- xin cô cho tôi bình trà mới.
Cô hà ng cà phê quay gót vá»›i vẻ dịu dà ng tha thÆ°á»›t , vui tÆ°Æ¡i và có chút hÆ¡i nhà nhảnh , có phải đêm noel , đêm mừng chúa giáng sinh nên ai nấy Ä‘á»u tÆ°Æ¡i vui há»›n hở , tôi dùng thêm và i tách trà nóng , tiếng nhạc vẫn Ä‘ang còn réo rắt du dÆ°Æ¡ng tiếng cÆ°á»i nói ồn à o náo nhiệt của khách hà ng vẫn còn vang dá»™i , tôi thì đã từ lâu rồi , tôi không còn quen vá»›i cảnh ồn à o náo nhiệt nhÆ° váºy nÅ©a , tôi đến quầy trả tiá»n cùng nghe lá»i nhắn có vẻ chân tình của cô chủ quán
- Cảm Æ¡n anh , khi nà o rá»—i ranh má»i anh đến uống cà phê nha anh
Nhìn cô chủ quán tÆ°Æ¡i vui niá»m nở , tôi cảm thấy nhÆ° có má»™t chút gìđó vui lây , tôi mỉm cÆ°á»i chà o cô chủ quán rồi lần bÆ°á»›c ra Ä‘i .
Ngoà i trá»i sÆ°Æ¡ng mù có vẻ nhiá»u hÆ¡n , những giá»t sÆ°Æ¡ng buồn long lanh óng ánh , lấm tấm Ä‘ong đầy trên hà ng lá xanh xao , nhÆ° những giá»t sầu thÆ°Æ¡ng dang dở , nhÆ° những giá»t sầu đắng Ä‘ang lắng Ä‘á»ng từ bấy lâu nay trong táºn cõi lòng tôi , chá»±c chá» nhá» xuống , và o trong khoảng trống vu vÆ¡ của mà n đêm cô quạnh , hÆ°Æ¡ng sÆ°Æ¡ng thoang thoảng là nh lạnh , quấn quýt theo từng bÆ°á»›c chân Ä‘Æ¡n , tôi cảm thấy dá»… chịu và tâm hồn có vẻ thanh thản hÆ¡n .
Từ lúc bÆ°á»›c chân và o Ä‘á»i cÅ©ng là lúc tôi bắt đầu biết đếm từng bÆ°á»›c Ä‘au thÆ°Æ¡ng trong cuá»™c sống , tôi luôn thÃch được Ä‘á»™c hà nh trên phố vắng và âm thầm đếm bÆ°á»›c trong cái lạnh lẽo hoang vu của trá»i đất cÅ©ng nhÆ° thÃch được trầm mình trong căn phòng nhá» bé , cháºt hẹp , Ä‘á»… ray rức cho cõi lòng cô Ä‘Æ¡n trống vắng , để thấm thÃa những xót xa mặn đắng đã từng đến vá»›i tôi hÆ¡n nủa Ä‘á»i qua , dá»… rồi Ä‘i và o giấc suy tÆ° triá»n miên cho khoảng Ä‘á»i còn lại Ä‘ang lần bÆ°á»›c ra Ä‘i . Ná»—i buồn hôm nay , có phải là ná»—i buồn mãi mãi ? , và ná»a mảnh Ä‘á»i còn lại có phải chăng cÅ©ng chỉ là má»™t nét buồn cô Ä‘á»ng trong tâm hồn ? , tháºt khó mà diá»…n tả được cái ná»—i Æ°u sầu thầm kÃn trong tâm tÆ° , Ä‘ang theo Ä‘uổi tôi nhÆ° má»™t bóng ma kỳ quái .
Tôi bÆ°á»›c đến giáo Ä‘Æ°á»ng , đã có tháºt đông ngÆ°á»i , và bên ngoà i ngÆ°á»i ta cÅ©ng phải chen chúc nhau để chá» giá» lá»… mừng chúa giáng sinh , nhìn má»i ngÆ°á»i san sát bên nhau , nhÆ° để truyá»n cho nhau hÆ¡i ấm , nhÆ° để cùng nhau chóng lại cái buốt giá của trá»i đông , ngÆ°á»i ngÆ°á»i há»›n hở , cÆ°á»i nói huyên thiên , Ôi !- hạnh phúc thay cho những tâm hồn vô tÆ° lá»± , tôi dừng lại ở má»™t gốc cây trÆ°á»›c sân giáo Ä‘Æ°á»ng , tá»±a lÆ°ng và o thân cây già nua cằn cõi để được chia sẻ cái cô Ä‘Æ¡n lạnh lẽo mà không biết đã bao lâu rồi , thân cây già nua ấy má»™t mình má»™t bóng đứng chÆ¡ vÆ¡ giữa đất trá»i Ä‘Æ¡n lạnh , tiếng nhạc giáng sinh thoang thoảng theo từng cÆ¡n gió nhẹ.
- Ãêm đông , lạnh lẽo chúa sinh ra Ä‘á»i , chúa sinh ra Ä‘á»i nằm trong hang đá nÆ¡i máng lừa , trong hang ……v…v……
Tiếng nhạc cháºp chá»n nhÆ° những dÆ° âm tá»± thuở nà o vang dá»™i , rồi len lá»i trong mà n sÆ°Æ¡ng má» mịt để Ä‘i và o miá»n xa xôi vô táºn trong trá»i đất , tôi ngÆ°á»›c mắt trông và o giáo Ä‘Æ°á»ng , ánh đèn chói chang cùng vá»›i những ánh hà o quang tá»a ra từ nÆ¡i chúa , chuông giáo Ä‘Æ°á»ng bắt đầu vang lên từng hồi thanh thoát , hồn tôi nhÆ° lâng nhẹ , tim tôi nhÆ° lắng dịu , hÆ¡i thở Ä‘iá»u hòa nhịp nhà ng theo từng tiếng chuông ngân , hình ảnh chúa tháºt huy hoà ng , trang nghiêm , lá»™ng lẫy và những ánh hà o quang vô cùng trong sáng Ä‘ang rá»i chiếu và o tâm tôi nhÆ° để xua duá»—i cái ná»—i sầu cô Ä‘Æ¡n vắng lạnh và trong tôi , nhÆ° vừa có được má»™t tình yêu thÆ°Æ¡ng tháºt bao la , được ban đến từ nÆ¡i chúa , hồn tôi , tim tôi và cõi lòng hoang hiu trống lạnh tá»± bấy lâu nay Ä‘ang từ từ ấm lại , ấm lại ……..
- Cầu nguyện gì đây ?
- Cho ngÆ°á»i mẹ đã vÄ©nh viá»…n rá»i xa cõi trần nầy ?
- Cho những ngÆ°á»i thân thÆ°Æ¡ng cùng chung huyết thống ?
- Cho tất cả những ngÆ°á»i Việt Nam Ä‘ang quằn quại trên những bÆ°á»›c Ä‘Æ°á»n tang thÆ°Æ¡ng thống khổ ở bên kia trá»i xa thẳm ?
- Hay cho một cuộc tình đã chết ?
- Và tôi , tôi cÅ©ng vẫn là tôi trong má»™t thế giá»›i cô Ä‘Æ¡n cùng táºn , tôi vẫn là tôi của đất trá»i hoang vu trống vắng , tôi vẫn là tôi của lẻ loi nhÆ° những vì sao rÆ¡i rụng Ä‘ang lạc loà i trong khoảng tối giữa hÆ° không .
Tôi là m dấu và chấp hai tay khấn nguyện
- Lạy chúa ! . . . , Lạy chúa ! . . . , lạy chúa !
. . . ,
- Ãêm nay , đêm chúa giáng trần , con xin chúa hãy ban tháºt nhiá»u phúc là nh cho nhân loại , xin chúa hãy cứu rá»—i những linh hồn tang thÆ°Æ¡ng Ä‘ang bị Ä‘á»a Ä‘Ã y trong cái ngục tối mênh mông nÆ¡i trần thế , xin chúa ban cho há» có được má»™t niá»m tin trong cuá»™c sống , cho há» thấy được ánh hồng tÆ°Æ¡i nhÆ° những ánh hà o quang tá»a ra từ nÆ¡i chân chúa ……….
- Lạy chúa ! . . .
- Lạy chúa ! . . .
- Lạy chúa ! . . .
California
Mùa giáng sinh đơn lạnh
Ãôi bà n tay gân guốc, đôi chân bám và o thân cây,bác Năm leo thoăn thoắt lên ngá»n cây dừa nặng trÄ©u trái. Hà ng dừa già thân cao nhÆ° cổ thụ. Bà tôi trồng từ lúc xẻ mÆ°Æ¡ng là m bá» , đến lúc chúng tôi sinh ra thì đã bao nhiêu năm trổ buồng Ä‘Æ¡m trái.Trong cái ký ức muôn mà u của tôi ,chỉ nhá»› bác Năm là ngÆ°á»i duy nhất hà ng tháng đến leo lên trên những cây dừa cao nghá»u nghệu, hạ xuống từng buồng, mấy trái dừa tròn rám vá» rÆ¡i tòm và o mÆ°Æ¡ng đầy nÆ°á»›c,bác Năm luôn cẩn tháºn nhắc nhở:
- Trẻ con tránh xa ra ,coi chừng dừa rÆ¡i xuống bể đầu bây giá».
Lần nà o chúng tôi cÅ©ng xin Bác hái cho hai trái dừa vừa cứng cại để là m mứt dừa dẽo, má»—i cây Bác chỉ hái má»™t trái thôi, bảo rằng hái nhiá»u quá cây dừa sẽ nhẹ cổ chỉ cho ra trái Ä‘iếc ( tức là trái lép không ruá»™t, chúng tôi dùng để là m phao táºp bÆ¡i ). Bác cÅ©ng không thÃch hái dừa tÆ°Æ¡i, bảo rằng hái trái tÆ°Æ¡i nhÆ° đốn cây non,nhÆ° giết cá lòng ròng,mai mốt không còn cá lóc hay trái dừa khô nữa lấy gì mà ăn. Bác nâng niu từng cây, trÆ°á»›c khi leo lên Bác lại đứng gõ gõ và o thân nhÆ° dá»— dà nh âu yếm , và thì thầm nhÆ° nói chuyện vá»›i ngÆ°á»i thân.
Năm chúng tôi và o tiểu há»c, thÆ°á»ng gặp Bác lang thang Ä‘i đứng trÆ°á»›c cổng trÆ°á»ng là ng , gặp thầy cô luôn chà o há»i cung kÃnh, bá»n há»c trò nhá» gặp Bác sợ hãi chỉ dám đứng xa xa nhìn,bá»n lá»›n thì hay chá»c phá nắm tay kéo áo rồi ù chạy, không tên nà o biết rõ Bác từ đâu tá»›i. Chỉ nghe má»i ngÆ°á»i giải thÃch khác nhau,ngÆ°á»i bảo Bác là con nhà già u khi xÆ°a,ông bà ăn ở thất đức nên con cháu tà n lụn sống lây lất lạc chợ trôi sông, ngÆ°á»i thì bảo gia đình Bác bị bom đạn chết hết, nhà cá»a tan hoang ,Bác bị chấn Ä‘á»™ng hÆ° óc nên lá» khá».
Buổi tối , Bác vá» ngÅ© ở nhà khói cạnh đình là ng. Hà ng ngà y , thả bá»™ ra chợ ăn sáng , rồi ngồi chỠở góc nhà lồng. Bác là m đủ thứ công việc lặt vặt, ai muá»›n gì là m đó,từ gánh nÆ°á»›c đến chùi lÆ° đồng, từ chẻ củi đến trèo cây, trèo cau không cần phải mang nà i, leo dừa nhanh nhÆ° khỉ, thuở đó tay chân Bác còn nhanh nhẹn ,chúng tôi thÆ°á»ng thÃch nhìn Bác chuyá»n từ tà u lá dừa nầy sang tà u lá dừa của cây khác giống nhÆ° Tarzan trong truỵên bằng tranh. Bá»n trẻcon thấy Bác khù khá» cháºm chạp nên hay đùa dai, dùng dây bố cá»™t áo Bác dÃnh và o chân ghế, chá»Bác đứng dáºy Ä‘i mang theo cả ghế rồi rÅ© nhau cÆ°á»i , hay xếp hà ng dà i Ä‘i theo sau lÆ°ng nhÆ° trò chÆ¡i rồng rắn, hoặc đứng xa xa gá»i tên Bác tháºt to rồi lẩn trốn để Bác phải quay lại tìm ,…Bà tôi cấm tuyệt mấy chị em , không được theo bá»n trẻ trêu đùa,quấy phá, bà vẩn bảo rằng:
- Bác cÅ©ng là con ngÆ°á»i,tuổi đáng cha đáng chú, dù bác không nói năng bình thÆ°á»ng , không được theo bá»n trẻ chá»c phá vô lá»….
Bà để dà nh cho Bác bộ ván gõ sau nhà bếp và chiếc chiếu lát,dặn dò:
- Nà y cháu, đêm đêm vỠđó mà nghÄ© ngÆ¡i, mấy hôm nay trá»i gió bấc, nhà khói bên đình thần trống trãi, gió lạnh, ngủ nhÆ° váºy dá»… bị cảm gió, nhỡ Ä‘au ốm lây lất lấy ai chăm lo ?
Bác ngủ chẳng bao giá» chịu đắp má»n, có lần cô tôi thÆ°Æ¡ng hại mua biếu Bác cái má»n len mà u xám dể đắp cho đở lạnh những ngà y gió bấc,nhÆ°ng Bác từ chối, quanh năm chỉ mặc cái quần đáy nem ngắn đến gối,cái khăn tắm dệt bằng sợi ná»™i hoá má»ng vắt ngang cổ,khi lau giá»t mồ hôi, khi tắm quấn ngang ngÆ°á»i. Bác rất sợ đám tang ,đến giúp việc lặt vặt cho nhà nà o Ä‘ang có đám tang , từ gánh nÆ°á»›c lên Ä‘un, chẻ củi nhóm lò,rữa ly tách…má»—i lần Ä‘i ngang chÃnh Ä‘iện hay nhà quà ng là Bác cố tránh tháºt xa chổ đặt hòm của ngÆ°á»i chết. Chúng tôi há»i Bác sợ gì,ngÆ°á»i chết nằm má»™t chổ thôi,đã cho vô hòm đóng lại cứng rồịBác luôn xua tay lắc đầu:
- NgÆ°á»i chết thà nh ma ,ma hay rượt theo nhát ngÆ°á»i ta, sợ lắm.
- Chết thì phải nằm trong hòm,chừng Bác chết cũng phải nằm trong hòm mới đi chôn được chứ.
- Thôi,không nằm trong hòm đâu ,nằm trong hòm đóng lại tối thui và ngột lắm.
- Bác không nằm trong hòm thì là m sao đi chôn ? hay là Bác chịu bó chiếu rồi thả xuống sông? coi chừng bó chiếu ló chân ra bị cá lòng tong rĩa mất ngón .
- Trẻ con không được nói báºá»µ
Bà tôi cÆ°á»i,ngÆ°á»i chết rồi theo ông theo bà ,ma cá» gì mà sợ,khi nà o Ä‘i ngang hòm thì giấu ngón tay cái và o lòng bà n tay và niệm Pháºt thì không có ma nà o dám theá»Bà tôi dạy bà i há»c nầy cho tất cả con cháu trong nhà , Bà vẩn thÆ°á»ng bảo †Con Pháºt,Pháºt tha,con ma ,ma bắt †phải cố nhá»› mà niệm Pháºt khi Ä‘i ngang chổ vắng vẻ, bÆ¡ øbuôïi, miá»…u thá»â€¦
Khi có ngÆ°á»i gá»i Ä‘i là m xa đâu đó, có chút tÆ° trang Bác gởi lại nhá» Bà tôi cất giữ dùm .Tôi cÅ©ng không nhá»› rõ Bác đến ở trong nhà từ lúc nà o, chỉ nhá»› Bà tôi thÆ°á»ng sai bảo công việc nhÆ° ngÆ°á»i nhà .Thỉnh thoảng Bác vắng mặt dăm ba hôm,lại thấy quay vá». Ãi đâu cÅ©ng cắp kè kè má»™t bá»c giấy dầu, chúng tôi theo há»i:
- Bác gói thứ gì mà kỷ thế ,có cho chúng cháu xem được không?
Lúc nà o vui,Bác lại mở cho chúng tôi coi tất cả gia tà i sá»± sản, tÆ° trang gồm thâu lại, gói cẩn tháºn bằng giấy báo ,bên ngoà i bá»c thêm má»™t lá»›p giấy dầu, trong đó có hai bá»™ áo bà ba mớị Bác khoe rằng may hồi Tết, mấy đồng bạc xếp thẳng không má»™t nếp gấp nà ỠBác tháºt buồn cÆ°á»i, Ä‘i là m thuê,chiá»u vá» là phải trả công, dù là công việc chÆ°a hoà n tất và phải tiếp tục ngà y mai, nhÆ°ng ai trả công bằng tiá»n cÅ©, nhầu nát là giáºn dá»—i phà n nà n, phải trả bằng tiá»n má»›i hay Ãt nhất là tiá»n thẳng nếp , biết ý Bác,lần nà o trong nhà không có tiá»n má»›i, Bà bảo chúng tôi lấy tiá»n giấy ra ủi tháºt thẳng rồi má»›i mang trả, Bác cÆ°á»i tháºt rạng rỡ .CÅ©ng nhÆ° má»—i lần thấy cô tôi Ä‘ang ủi quần áo má»›i may, Bác lân la mang tiá»n lại nhá» cô ủi dùm cho thẳng nếp gấp và vuốt ve từng tá» , hạnh phúc tháºt Ä‘Æ¡n giản , trông Bác sung sÆ°á»›ng cÆ°á»i tháºt tÆ°Æ¡i nhÆ° trẻ nhỠđược quà .
Mặc dù lang thang không nhà cá»a ,Bác không nháºn sá»± bố thà của bất cứ má»™t ai, Ä‘i là m công cho nhà nà o thì ăn cÆ¡m nhà đó, lúc không có ngÆ°á»i mÆ°á»›n ,Bác lại lân la đến nhà ,bên bồn nÆ°á»›c, hay đứng ngồi quanh quẩn trên bá»™ ván trong nhà bếp, Bà tôi biết ý, há»i Bác:
- Cháu đã ăn cÆ¡m chÆ°a ? Mấy bá» cam quÃt sau vÆ°á»n cá» cao vượt mặt , cháu có rảnh thì Ä‘i rữa mặt ăn cÆ¡m rồi ra dẫy cá» cho sạch sẽ dùm thÃm.
Bác vâng lá»i, bÆ°á»›c ra sau nhà múc nÆ°á»›c rữa tay và ngồi xuống đầu ván ngá»±a , Bà tôi bảo ngÆ°á»i là m dá»n mâm cÆ¡m,Bác ăn xong,mang chén ra sà n nÆ°á»›c mgâm và o thau, múc gáo nÆ°á»›c mÆ°a trong lu uống ,rồi lấy con dao yếm, lá»ng thá»ng ra vÆ°á»n sau .
Có lần Bác đến nhà , mặt buồn thiu thẩn thá», bà há»i:
- Cháu có bệnh không ? Bệnh thì Ä‘i ra trạm y tế xin thuốc uống, để thÃm bảo bầy trẻ nấu cho nồi nÆ°á»›c xông, rồi ra bá»™ ván sau bếp nằm nghỉ cho chóng khá»i .
Bác tần ngần mở gói ra,nói vá»›i bÃ
- Cháu mất bá»c tiá»n rồị
- Sao lại mất? Cháu coi ká»· chÆ°a ?Ãể quên chổ nà o thì trở lại đó mà lấỵ
- Cháu gói trong bá»c quần áo,bây giá» không thấy nữa
Bác có cố táºt ngồi không thì hay mở gói mang tiá»n ra đếm Ä‘i đếm lại, sắp xếp vuốt ve từng tá» cho tháºt thẳng rồi lại gói cất và o bá»c. Tối qua, sau khi Ä‘i chẻ củi cả ngà y, Bác xuống sông tắm ,để gói quần áo trên bá», trong đó có cả mấy tá» giấy bạc vừa được trả công, tắm xong Ä‘i ăn cÆ¡m rồi mở gói ra đếm lại ,má»›i hay là đã mất rồi, Bác tiếc của nằm thao thức cả đêm. Bà tôi lại an ủi:
- Thôi , của Ä‘i thay ngÆ°á»i,nhá» Æ¡n Trá»i Pháºt , miá»…n là mình còn mạnh khoẻ thì là m lại mấy hồi.
Vắng Ä‘i má»™t lúc lâu không thấy Bác đến là m , mấy cây dừa lão không ai dám leo, trái khô rụng đầy mÆ°Æ¡ng. Bà tôi há»i thăm mấy ngÆ°á»i bạn hà ng trong chợ,bên bến xe đò xem có ai trông thấy Bác nÆ¡i nà o ,sợ Bác bệnh hoạn nằm lây lất đâu đó không có ai trông coi, hoặc lang thang xa quá không biết tìm Ä‘Æ°á»ng vá». Há»i mãi không nghe tin tức,Bà tôi thôi không nhắn gởi,nhÆ°ng má»—i ngà y cầu nguyện lại thấy bà thà nh kÃnh nhắc thêm má»™t tên nữa trong cái danh sách vốn đã dà i và o bên cạnh câu cầu cho quốc thái dân an .
Những tưởng là Bác đã lặng lẽ Ä‘i nhÆ° ngà y xÆ°a âm thần đến. Chúng tôi lại thấy Bác trở vá», lò dò dẩn theo con chó và ng ốm tong teo, chủ tá»› trông phá» phạc nhÆ° nhau,Bà tôi bảo ngÆ°á»i là m dá»n cho Bác mâm cÆ¡m, Bác lại xin thêm chén cÆ¡m nguá»™i, chan má»™t Ãt nÆ°á»›c cá kho đặt xuống dÆ°á»›i chân cho con và ng. Bà há»i Bác
- Cháu Ä‘i dâu mà không nói,để thÃm lo lắng mãi chẳng biết cháu có bệnh hoạn hay mệnh hệ gì không.
- Cháu theo ghe xuống miệt dưới,vỠthăm mồ mã trong quê.
- Cháu còn ai thân thuộc,mồ mã chôn ở quê nà o mà v�
- Ở kinh Cùng , chổ Tắc Cạn , chẳng còn ai là thân nhân ,đạn bắn chết hết rồi, chỉ có mấy cái mã còn lại thôi .
Ãó là lần duy nhất Bác nói vá»›i Bà tôi vá» nÆ¡i Bác sinh rạ Mẫu chuyện không đầu Ä‘uôi,chắp nối. Bác hãy còn bé lắm, chỉ còn nhá»› căn nhà lá»›n lợp ngói Ä‘á»,dÆ°á»›i bến sông là ngôi nhà thuá»· tạ đóng hai hà ng kệ gá»— dà i , có lan can bằng gá»— sÆ¡n bóng,Bác và cáºu Hai vẩn thÆ°á»ng ra ngồi câu cá buổi trÆ°a .Ná»n nhà lá»›n xây bằng đá ong, cá»a lá sách tháºt dầy ,phÃa trÆ°á»›c là báºc tam cấp bÆ°á»›c ra sân, hai hà ng cháºu kiểng to trồng cây hoa Ngâu,cây Mai chiếu thuá»·, hoa nở quanh năm thÆ¡m ngát.
Cáºu Hai và Bác thÆ°á»ng trốn ngủ trÆ°a ra vÆ°á»n trèo mây máºn Ä‘á» trái chÃn rụng đầy mÆ°Æ¡ng. Cái lẫm lúa ngoà i mấy lá»›p tăng xếp lá»›p cao ngất còn là chổ chứa những thứ đồ dùng cho mùa mà ng, mấy cái bồ Ä‘áºp lúa bằng mây Ä‘an trét đất sét trá»™n trấu, má»™t hà ng thúng giạ rưỡi máng trên vách nhà chÆ°a kể thúng mÅ©ng,thúng con, sà ng, nia… Má»—i thứ là má»™t trò chÆ¡i, má»—i mùa là má»™t thức má»›i cho hai đứa bé. Tháng hai đốt dồng,tháng ba ruá»™ng cà y ,tháng tÆ° mÆ°a má»›i, cÅ©ng là mùa bắt dế đồng vá» nhốt trong hÅ© cho chúng đá nhau,tháng năm mạ non ,tháng sáu mÆ°a già , tháng tám nÆ°á»›c nổi,sân nhà cao lắm, bao nhiêu mùa nÆ°á»›c nổi nhÆ°ng chÆ°a ngáºp bao giá»,chunh quanh nhà mÆ°Æ¡ng nà o cÅ©ng dầy ,cá lòng tong từng bầy lá»™i nhởn nhÆ¡, hai đứa thÆ°á»ng ngồi đếm cá nhái bÆ¡i ngang nhà thuá»· tạ, có con to dà i hÆ¡n hai tấc, có con bé chừng gang taỵ
Cá nhái xÆ°Æ¡ng to,thịt nhá»,kho khô ăn cÅ©ng ngon,nhÆ°ng xẻ khô thì cà ng ngon hÆ¡n, cứ bắt lên, Æ°á»›p muối mặn ,lấy dây xá» và o mắt mang phÆ¡i nắng cho khô rồi treo và o già n bếp, sau mùa nÆ°á»›c giá»±t mang ra ăn vá»›i cÆ¡m nguá»™i hay cháo trắng,ngon tuyệt.
Bác thÃch nhất là mùa gió bấc, nÆ°á»›c dã hạ từ lâu,ngá»n đồng đồng đã ngã mà u và ng, trong nhà cÅ©ng rá»™n rịp ngÆ°á»i lo gặt lúa má»›i ăn Tết, ngÆ°á»i lo ngâm gạo xay bá»™t tráng bánh ,ngÆ°á»i lo ngâm nếp quết bánh phồng, trá»i gần sáng nhịp chà y bánh phồng Ä‘á»u Ä‘á»u,thôi thúc,trÆ°á»›c sân nhà trải chiếu má»›i ,bánh phồng cán vừa xong còn má»m mại, từng cái tròn nhÆ° mặt trăng ngã sau ngá»n dừa, chiếu nối chiếu,hà ng tiếp hà ng, bao nhiêu là bánh, Bác có nhiệm vụ cầm cây Ä‘uổi mấy con gà đi lạc mon men tá»›i trá»™m bánh .Từ rằm tháng chạp, trong nhà xôn xao bao nhiêu ngÆ°á»i,mấy bá» quÃt nặng trÄ©u trái ngã mà u da lÆ°Æ¡n, từng Ä‘oà n kiến và ng nhởn nhÆ¡ bò trên cây tre vắt ngang nhánh quÃt dÆ°á»ng ,quÃt ta , nhÆ° những con kinh Ä‘Ã o nối từng là ng quê hẻo lánh.Cái lò trấu bên cạnh nhà bếp từng lá»n khói bay cao, rạng ngà y sÆ°Æ¡ng sá»›m chÆ°a tan, đã có má»™t chồng dÄ© bánh má»›i tráng còn Ä‘á»ng mồ hôi , Bác theo mấy ngÆ°á»i là m mang ra phÆ¡i dá»c theo bá» quÃt sau nhà , nắng má»›i tháºt rong,tiếng bánh trở mình răn rắc nhÆ° tiếng nhạc trá»i êm áị Chán chạy dÄ©,Bác và o xin mấy cái bánh Æ°á»›t cuá»™n nhân Ä‘áºu xanh trá»™n dừa, rủ cáºu Hai Ä‘i coi mấy ngÆ°á»i tá Ä‘iá»n Ä‘ang Ä‘áºp lúa má»›i, hai cái cá»c cấy hình chá» tháºp cá»™t dây dà i, quấn ngang bó lúa, hai tay giÆ¡ cao rồi hạ xuống tháºt nhịp nhà ng,hạt lúa rÆ¡i rà o rà o, bá»n trẻ nhá» theo mót lúa mang thúng ra đống rạ vừa Ä‘áºp xong tuốt lấy những hạt lúa còn sót lại, nhặt những hạt vung vẫy chung qunah . Chán chê,hai đứa lân la và o bếp tìm thêm thức ăn má»›i…
Sau ngà y Ä‘Æ°a ông táo vá» trá»i, bao nhiêu cá»a song, cá»a lá sách Ä‘á»u được tháo ra mang chùi rữa cẩn tháºn. LÆ° đồng, nồi dồng,mâm thau, dÄ©a sứ..tất cả sạch bóng nhÆ° được khoát áo mớị Trong nhà lá»›n lao xao ngÆ°á»i ăn kẻ ở rá»™n rà ng,thÃch nhất là má»—i ngà y cúng kiến linh đình ,thức ăn thức uống, bánh mứt ê há». Sáng ngà y đầu năm được mặc áo má»›i,theo cáºu Hai lên nhà mừng tuồi và được lì xì cho đồng bạc má»›i tinh.
Những năm tháng bình an, Bác sống vô tÆ° không báºn tâm đến thiên hạ bà n tán xì xà o vá» thá»i cuá»™c,hà ng ngà y thức dáºy theo cáºu Hai và o nhà ngang há»c chá» vá»›i thầy giáo, trÆ°a chiá»u rong chơịHai đứa bé mãi báºn tâm vá»›i bao nhiêu là trò chÆ¡i, ra vÆ°á»n xúc cá lia thia, mấy con cá phÆ°á»›n đủ mà u ,mấy con cá xiêm xanh biếc chứa đầy keo thuá»· tinh , chÆ°a kể Ä‘i bắt cà o cà o , rượt chuồn chuồn ,hái á»›t hiểm đút cho con nhồng má» rá»±c rỡ bên hiên. Mặc cho những biến chuyển thá»i cuá»™c,những nếp nhăn trên trán ngÆ°á»i lá»›n,những buổi tối đốt Ä‘uốc há»p hà nh …
Má»™t đêm,bác Ä‘ang ngủ ngon trên bá»™ ván gõ, chợt giáºt mình có ngÆ°á»i lôi dáºy,bảo Ä‘i rạ Bác nhụi mắt Ä‘i theo bà n tay đẩy ra trÆ°á»›c sân nhà , há» xô bác lại bên cáºu Hai ,hai dứa sợ hãi ôm nhaụ Nhìn chung quanh,Ä‘uốc cháy láºp loè,ngÆ°á»i ngÆ°á»i lố nhố.
- Ãem hết bá»n cÆ°á»ng hà o ác bá ra xá» tá»™i.
Bác sợ hãi lủi và o bên bồn Mai chiến thuá»· ,há» lôi Bác ra chỉa súng và o, thầy giáo đở nòng súng và nói gì, há» tha không bắn . Há» Ä‘i rồi Bác chạy lại bên cáºu Hai, gá»i mãi cáºu không tỉnh dáºy , mấy ngÆ°á»i kia nằm ngổn ngang ,tay Bác đầy máu, …Mãi lâu,bao lâu Bác không còn nhá»›, má»›i có ngÆ°á»i đến mang mấy cái xác nằm trÆ°á»›c sân Ä‘i chôn.
Những năm sau nầy Bác gặp đâu ăn đó, lây lất trôi giạt, theo Ä‘oà n ngÆ°á»i tản cÆ° vì bom đạn, căn nhà ngói Ä‘á» khi xÆ°a chỉ còn lại có ná»n nhà đá ong,mái ngói đổ loang lở, cây cảnh không ai săn sóc, cháºu đổ bể chá»ng chá», cá» hoang má»c mất dấụđêm đêm vẩn có ngÆ°á»i Ä‘i đến âm thầm,há» nhÆ° những bóng ma thoạt ẩn thoạt hiện…
Bác lại tiếp tục Ä‘i là m thuê, gánh mÆ°á»›n ,bây giá» có thêm con và ng bầu bạn , lúc nà o cÅ©ng theo quanh quẩn, ai đến gần Bác thì gầm gừ,nhe răng sẳn sà ng bảo vệ chủ, bá»n trẻ con e dè không dám đến gần trêu chá»c nhÆ° trÆ°á»›c.Bác ăn buổi sáng thì chia má»™t nữa cho con và ng, má»—i ngà y ra góc chợ ngồi chá»,có khi cÅ©ng được bà hà ng cháo lòng thÆ°Æ¡ng hại vất cho miếng xÆ°Æ¡ng.Hai chủ tá»› Ä‘i vá» hôm sá»›m,Bác gánh nÆ°á»›c thì con và ng nằm bên cầu,Bác chẻ củi thì con và ng gếch má» nằm lim dim bên cạnh,leo dừa thì con và ng nằm dÆ°á»›i gốc,bao giá» Bác lá»™i xuống mÆ°Æ¡ng thì con và ng cÅ©ng nhảy theo lùa mấy trái dừa và o bá».
Cuá»™c sống bình yên cho đến khi bên kia sông nổi lên nhá»ng tiếng kèn Tây đêm đêm, tiếng đạn bắn sẻ qua đồn , tiếng loa vang những lá»i khiêu khÃch ,hai bên dà n tráºn bắn nhaụ Bà tôi gá»i Bác lại dặn dò:
- Cháu có Ä‘i là m ở đâu cÅ©ng phải vá» trÆ°á»›c khi trá»i tối, mang con và ng và o nhà bếp,có đạn bắn thì phải chui và o gầm ván ngá»±a mà núp.
Ông tôi bảo thợ xây thêm má»™t lá»›p gạch và o vách nhà , lá»›p cá»a gá»— dầy cÅ©ng chèn thêm mấy lần song chắn ,giữa nhà xây hầm tránh đạn cho trẻ con , bên trên kê hai bá»™ ván gõ dầy hÆ¡n hai tấc Trong đầu óc trẻ thÆ¡ của chúng tôi, chiến tranh không gây má»™t ý niệm gì, chỉ thÃch thú khi đêm đêm được ngÅ© trong hầm,ngà y ngà y mấy chị em giăng mà n trải chiếu chÆ¡i trò xây nhà ,bán hà ng trong hầm tháºt vô tÆ°. Ãêm vá» tiếng đạn bắn từ xa và tiếng niệm Pháºt rất gần của Bà , hai thứ âm thanh pha trá»™n lẩn nhau ,nhÆ° vết dao khắc sâu và o tiá»m thức.
Chỉ có con và ng, dù cố gắng cá»™t lại thế nà o cÅ©ng chạy thoát, Bác khổ sở lầu bầu cả đêm,sợ đạn bắn nhầm,nhÆ°ng sợ nhất là tiếng sủa của nó.Trong đêm yên lặng ,tiếng chó sủa là m kinh Ä‘á»™ng má»i ngÆ°á»i, tiếng Bác dá»— dà nh khe khẻ ,con và ng rất thÃnh tai, nghe tiếng Ä‘á»™ng nhẹ,tiếng ngÆ°á»i Ä‘i soi nhái sau nhà ,tiếng dân vệ Ä‘i nằm ngoà i bá» phục kÃch, bất luáºn xa gần là đã báo Ä‘á»™ng cả nhà . Bà tôi lại thì thầm niệm Pháºt,không biết nhá» sá»± nhiệm mầu hay lòng thà nh khẩn của Bà tôi mà tuổi thÆ¡ ngây ngÅ© ngon nhÆ° lúa xạ,nhÆ° nuá»›c nổi, và ngà y tháng cứ bay qua nhanh, tháºt nhanh …
Con và ng biến mất,Bác khổ sở Ä‘i tìm,má»—i ngà y bác lang thang từ đầu chÆ¡ ïđến bến đình,gặp đứa trẻ nà o cÅ©ng há»i có thấy con và ng không? TrÆ°á»›c đây con và ng thỉnh thoãng Ä‘i hoang, có lần trở vá» mỉnh mẫy đầy thÆ°Æ¡ng tÃch Bác lại mắng:
- Mầy hÆ° quá,chắc lại theo gái hay gây sá»± đâu đó để ngÆ°á»i ta đánh cho bê bét .
Bác mang con và ng xuống sông tắm rữa sạch sẽ,xin thuốc sát trùng bôi đầy ngÆ°á»i, lại ra chợ xin bà hà ng chút cháo thừa vá» cho ăn. NhÆ°ng lần nầy con và ng Ä‘i đã hÆ¡n tuần mà không thấy bóng dáng,Bác ngÆ¡ ngẩn bồn chồn,Bà tôi lại an ủi:
- Chắc nó lại theo cái đâu đó.Chừng và i hôm nữa lại thấy mang thÆ°Æ¡ng tÃch vá».
Tháºt ra thì Bà cÅ©ng không an tâm,giống chó rất trung thà nh,không có lý do gì mà con và ng lại bá» Ä‘i quá lâu, chỉ sợ đã có chuyện gì bất trắc sảy ra , sợ nó đã nằm yên dÆ°á»›i lòng sông ,hay là phÆ¡i xác bên buá»™i chuối góc vÆ°á»n nà o đó. Con và ng là chÆ°á»›ng ngại váºt cho ngÆ°á»i Ä‘i đêm, tiếng sÅ©a ầm Ä© cÅ©a con và ng báo Ä‘á»™ng cho má»i ngÆ°á»i chung quanh . Và ngại nhất là bá»n ngÆ°á»i mang gánh Ä‘i bắt chó lang thang,nhÆ°ng con và ng khôn lắm,không dá»… dà ng bắt được,trừ khi đánh chết.
Bác nhớ con và ng ngơ ngẩn, ngồi đâu lại lầm bầm:
- Sao mầy lại bỠtao mà đi ??
Ãá»i sống Bác Ä‘Æ¡n giản, chỉ có con và ng theo bầu bạn bấy lâu, sinh ra bao giá»,thân thuá»™c những ai,quanh năm vá»›i bá» cá»xanh,mấy hà ng dừa hà ng cau ,nÆ¡i bến đình xó chợ , mấy hà ng dừa cao rồi cÅ©ng lão,ngÆ°á»i ta sẽ đốn Ä‘i lấy đất trồng cam quÃt, cái đòn gánh má»m mại trên đôi vai trần rồi cÅ©ng sẽ quên Ä‘i,ngÆ°á»i ta mua máy bÆ¡m xây hồ chứa nÆ°á»›c, chợ dá»i Ä‘i,cất lại, Bác chỉ còn con và ng là gần gÅ©i là thân quen, là chút gì còn vÆ°Æ¡ng vấn của ngÆ°á»i bạn thuở ấu thá»i.
Nhá»› lại ngà y thôi thúc vá» thăm quê, nhá»› ngôi nhà lá»›n trong vÆ°á»n thÆ¡m ngát mùi hoa, cáºu Hai và mấy đồng bạc má»›i , ngà y gió bấc thổi mấy cái bánh tráng bay trong vÆ°á»n quÃt đầy nắng trong , nhìn mấy ngôi má»™ cá» tranh che mất dấu, Bác tẩn mẩn nhổ cho sạch cá»,ôm đất đắp lại nấm má»™ cho cao lên, thấy con chó nhỠđói lã nằm lây lất bên chòm mã hoang, Bác thÆ°Æ¡ng hại chia cho nó miếng bánh bò, không ngá» nó ăn xong rồi không chịu rá»i xa,Bác thấy nó chà tình nên săn sóc chá» nó hồi phục , hai thầy trò lặn lá»™i dắt dÃu nhau vá» táºn nÆ¡i nầy .NgÆ°á»i bạn Ä‘Æ°á»ng theo nhau từ vùng quê hÆ°Æ¡ng mù má», chút nắm nÃu, tưởng là suốt Ä‘á»i có nhau, không ngỠđến đây lại lạc mất Ä‘á»i nhaụ Bóng Bác gầy gò thất thiểu , vẩn chỠđợi, vẩn lang thang:
- Và ng ơi ! sao lại bỠtao ?
Những ngà y và o thu khi mà nÆ¡i tôi ở thiên hạ vẫn còn mặc quần short và áo ngắn tay ra Ä‘Æ°á»ng, thì nÆ¡i đây trá»i đã bắt đầu có tuyết . Những lá»›p tuyết non phủ nhẹ trên mặt hồ Geneva, má» mỠảo ảo trong khói sÆ°Æ¡ng mù buổi sáng nhìn tuyệt vá»i nhÆ° má»™t bức tranh là m nao nao lòng kẻ xa nhà .
Buổi sáng thức giấc trong căn phòng khách sạn xa lạ qua má»™t đêm mất ngủ vì nhá»› con, nhá»› nhà , tá»± pha cho mình má»™t ly cafe tháºt Ä‘áºm trÆ°á»›c khi lái xe ra công trÆ°á»ng. Ãã hÆ¡n hai năm qua mà tôi vẫn chÆ°a quen được vá»›i những chuyến công tác cô Ä‘Æ¡n, má»™t mình lái xe ra phi trÆ°á»ng gởi, leo lên chiếc máy bay ngồi chừng hai ba tiếng đồng hồ đến má»™t cái phi trÆ°á»ng khác, lại má»™t mình mÆ°á»›n cho mình má»™t chiếc xe, xin cho mình má»™t tấm bản đồ và tiếp tục cuá»™c hà nh trình cÅ©ng...má»™t mình.
Hãng tôi là m thầu xây cất những nhà máy lá»c dầu và hóa chất ở khắp má»i nÆ¡i trong nÆ°á»›c cÅ©ng nhÆ° ngoà i nÆ°á»›c. Và tôi, vá»›i nhiệm vụ của má»™t kỹ sÆ° Ä‘iện chịu trách nhiệm cho cả project phải thÆ°á»ng xuyên ra công trÆ°á»ng trong thá»i gian xây cất, để trả lá»i câu há»i, để xem xét, và thỉnh thoảng chỉ để há» biết tôi ở đó mà không là m ẩu. Việc là m có lẽ thÃch hợp vá»›i má»™t nam kỹ sÆ° nhiá»u hÆ¡n nữ vì phải thÆ°á»ng xuyên là m việc vá»›i những ngÆ°á»i thợ to lá»›n và cá»c cằn. Tôi nhá»› những ngà y đầu khi má»›i ra công trÆ°á»ng gặp mấy ông thợ ngang tà ng hống hách lại chưởi thá» luôn miệng tôi đã phải cắn môi tháºt chặt để khá»i báºt khóc, nhÆ°ng lâu dần cÅ©ng quen. Bây giá» thì tôi còn ngang tà ng hÆ¡n cả mấy ông đó, ai lên tiếng chưởi thá» trÆ°á»›c mặt tôi là tôi quay mặt bá» Ä‘i ngay cho dù Ä‘ang trong lúc bà n luáºn.
Má»—i lần tôi phải Ä‘i công tác là Mẹ tôi lại xót xa, bà cứ luôn miệng cằn nhằn tại sao tôi là con gái mà há» lại gởi tôi Ä‘i công tác xa nhà . Tôi phải nhắc cho Mẹ nhá»› rằng má»—i khi được tăng lÆ°Æ¡ng hay tiến chức tôi vẫn đòi há»i phải được đối xá» ngang hà ng vá»›i những ngÆ°á»i nam nhân viên khác không lẽ đến hồi Ä‘i công tác thì lại nói mình là con gái không Ä‘i được ? Bụng là m thì dạ chịu đó mà , vả lại nhá» những chuyến Ä‘i công tác đó mà tôi đã há»c há»i được rất nhiá»u, những sáng tạo trên mặt giấy không thể nà o sánh bằng vá»›i thá»±c tế...Chỉ có má»™t Ä‘iá»u rằng để mở mang thêm kiến thức cho mình mà phải xa con thì là má»™t bà i há»c quá đắt . Vì váºy thÆ°á»ng thì tôi luôn cố gắng để những chuyến Ä‘i xa của mình ngắn chừng nà o tốt chừng đấy, có khi tôi phải bay đêm để rút ngắn thá»i gian xa nhà . Ãến nÆ¡i, tôi thÆ°á»ng mè nheo năn nỉ mấy ông thợ là m cho đến 8 - 9 giỠđêm để tôi có thể bay vá» và o sáng sá»›m ngà y hôm sau.
ÃÆ°á»ng từ khách sạn ra đến công trÆ°á»ng hôm nay xe cá»™ đông nhÆ° mắc cá»i. Tôi vừa cho xe nhÃch từng tý má»™t, vừa bâng khuâng buồn khi nghÄ© đến cuá»™c cãi vã tháºt vô lý vá»›i chồng tôi trÆ°á»›c khi đị Dạo nà y những cuá»™c cãi vã nhÆ° váºy xảy ra rất thÆ°á»ng xuyên. Ãôi khi chỉ vì má»™t cái bill trả trá»… mà chúng tôi cÅ©ng nhằn nhau cho đến sáng, chuyện nà y nối tiếp chuyện kia, chẳng ai chịu nhÆ°á»ng ai lá»i nà o. Ãôi khi tôi lẩn thẩn tá»± há»i có phải bây giá» tình yêu đã không còn mà chỉ còn là bổn pháºn ? Anh nói tôi không còn nhÆ° xÆ°a, tôi trách anh đã thay đổi...Ãâu đó trong khoảng thá»i gian gần mÆ°á»i năm chung sống chúng tôi đã lạc mất nhaụ NgÆ°á»i ta vẫn nói "thà lấy ngÆ°á»i yêu mình hÆ¡n là lấy ngÆ°á»i mình yêu". Tôi vẫn tá»± hà o rằng mình may mắn khi có được cả hai . Chuyện tình tháºt đẹp của những năm đại há»c, má»™t thuở hẹn hò vá»›i những bức thÆ° tình ngá»t lịm. Những lần trốn há»c Ä‘i chÆ¡i, những con Ä‘Æ°á»ng nhiá»u cây thÆ°a ngÆ°á»i vá»›i những tên gá»i của riêng hai đứa . Những buổi tối ôm Ä‘iện thoại nói chuyện cho đến sáng mà vẫn chÆ°a hết chuyện. Bây giá», chỉ câu trÆ°á»›c câu sau là chúng tôi đã muốn cãi nhau. Tôi chợt nghe mằn mặn môi khi nghÄ© đến má»™t kết cuá»™c...
Tôi cho xe ghé và o tiệm Krispy Crème mua mấy há»™p Doughnuts cho mấy ông thợ, mẹ tôi vẫn dạy "miếng trầu là đầu câu chuyện" nên lần nà o tôi lên công trÆ°á»ng cÅ©ng mua đồ ăn dụ ngá»t mấy ông thợ và lần nà o thì mấy ông cÅ©ng khó chối từ trÆ°á»›c những đòi há»i của tôi. Tôi mua thêm cho mình má»™t ly latte và hai ly cappuccino cho ông construction manager và chú SÆ¡n.
NghÄ© đến chú SÆ¡n tôi mỉm cÆ°á»i má»™t mình, chú là ngÆ°á»i chỉ huy mấy ông thợ Ä‘iện ở công trÆ°á»ng nà ỵ Tôi vẫn còn nhá»› hôm ông Mike vô phòng là m việc của tôi há»›n hở khoe:
- Vivian nà y, tôi có một món quà bất ngỠcho cô.
Tôi cÆ°á»i trêu ông:
- Quà gì? có phải ông sắp nói vá»›i tôi rằng ông không cần tôi lên đây nữa không ? Ông Ä‘uổi cổ tôi vá» vá»›i con bởi vì tôi chỉ là con nhá» kỹ sÆ° Ä‘iện ngÆ°á»i Việt Nam vô tÃch sá»± ?
Ông cÆ°á»i Ä‘á» mặt,lâu lâu tôi lại Ä‘em câu chuyện cÅ© ra để chá»c ông. Tôi biết ông Mike gần hai năm nay, ông là ngÆ°á»i construction manager của cái project đầu tiên của tôị Lần đầu gặp tôi ông đã thở dà i ngao ngán và tháºt tình cá» tôi nghe được lá»i than vãn của ông vá»›i bà thÆ° ký:
- Số tôi đúng là số con rệp mà , được giao cho một cái project phải là m nhanh nhất, lộn xộn nhất và bộ hết kỹ sư rồi sao mà hỠgởi cho tôi một kỹ sư điện vừa là con gái vừa nhỠthó đứng chưa đến bụng thiên hạ thì là m sao mà nói thợ nghe được ?
Hôm đó tôi đã tức ông cà nh hông và quyết phải là m hết sức mình để ông không được xem thÆ°á»ng "con nhá» kỹ sÆ°". Project là m nhanh hÆ¡n thá»i hạn, Ãt phiá»n toái nhất và đã tiết kiệm được cho hãng má»™t số tiá»n không phải là nhá». Ngà y ăn mừng ông đã cám Æ¡n tôi và thú nháºn ông đã quá coi thÆ°á»ng tôi lúc đầu . Từ đó tôi và ông trở thà nh bạn thân. Project nà o ông cÅ©ng đòi phải có tôi, và ông thÆ°á»ng xuyên bao che vá»›i xếp lá»›n cho tôi tá»± do rong chÆ¡i những lúc không có việc là m ngoà i công trÆ°á»ng.
Ông Mike lắc đầu :
- Ãừng có ham. Cô bị mắc kẹt vá»›i tôi rồi, tôi Ä‘i đâu là kéo cô theo đó - nói rồi ông giÆ¡ tay ra sau vẫy má»™t ngÆ°á»i:
- Ãể tôi giá»›i thiệu cho cô ngÆ°á»i electrical superintendent má»›i nhá. Ãây là Sonny, ngÆ°á»i đồng hÆ°Æ¡ng của cô đó.
NgÆ°á»i Ä‘Ã n ông vừa được giá»›i thiệu tiến đến phÃa tôi giÆ¡ tay ra bắt:
- Chà o cô Vivian. Nghe ông Mike nói vỠcô mãi mà hôm nay mới được gặp.
Tôi mỉm cÆ°á»i nhìn ngÆ°á»i đối diện, ông khoảng trung niên vá»›i dáng dấp thÆ° sinh nhiá»u hÆ¡n là vạm vỡ của má»™t ngÆ°á»i là m công trÆ°á»ng. Ông Mike nhìn chúng tôi cÆ°á»i cáo lui:
- Hai ngÆ°á»i là m quen vá»›i nhau Ä‘i nhạ Tôi phải Ä‘i gá»i Ä‘iện thoại cho mấy nÆ¡i.
NgÆ°á»i Ä‘Ã n ông há»i tôi bằng tiếng mỹ:
- Cô bay lên đây sáng nay hở ?
Tôi ngáºp ngừng má»™t chút rồi trả lá»i bằng tiếng Việt:
- Chú cứ nói tiếng Việt Nam với cháu được rồi. Cháu tên là Hạ Vi .
NgÆ°á»i Ä‘Ã n ông thở phà o:
- Cám ơn cô, tôi tên là Sơn, tôi không dám tự động nói tiếng Việt với cô vì không biết cô có biết nói tiếng Việt Nam không vì cô nói tiếng mỹ hay quá.
- Chú quá khen thôi, nhưng Vi nhớ Bố Vi vẫn nói rằng không nói được tiếng Việt Nam không có nghĩa là mình nói rà nh tiếng Mỹ đâu chú à .
Chú SÆ¡n cÆ°á»i:
p
- Hạ Vi nói chuyện liến thoắng quá, thảo nà o ông Mike cũng phải chịu thua cô.
Ãó là chuyện cách đây hÆ¡n ná»a năm. Ná»a năm là m việc vá»›i chú SÆ¡n tôi đã há»c được ở chú rất nhiá»u. Tôi chỉ có lý thuyết nhiá»u nhÆ°ng thá»±c tế thì mù tịt. Tôi và chú thÆ°á»ng liên lạc vá»›i nhau qua Ä‘iện thoại và email nhiá»u hÆ¡n gặp mặt vì tôi có cả hai, ba cái projects khác nhau nên có khi hÆ¡n cả tháng tôi má»›i lên đây má»™t lần. Má»—i lần đến là tôi lại vá»™i vá»™i và ng và ng là m cho xong việc để Ä‘i vá» nên cÅ©ng không trò chuyện nhiá»u vá»›i chú. Cho đến lần vừa rồi, hôm đó tôi là m biếng là m lên dạo chÆ¡i trên internet Ä‘á»c thÆ¡ văn thì chú bÆ°á»›c và o đứng sau lÆ°ng từ lúc nà o tôi cÅ©ng chẳng hay, cho đến khi chú ho nhẹ tôi má»›i giáºt mình quay lại. Chú nhìn tôi chăm chú:
- Chú không ngá» Hạ Vi thÃch vô mấy cái web-site nà ỵ Hạ Vi là m chú Ä‘i từ ngạc nhiên nỠđến ngạc nhiên kia đó nha.
Tôi cÆ°á»i :
- Sao kỳ váºy chú ?
- Tại vì ở Hạ Vi là trà n đầy những mâu thuẫn. Nà y nhé lúc má»›i gặp Hạ Vi chú cứ nghÄ© Hạ Vi hiá»n và nhát lắm đến khi nghe Hạ Vi xì nẹc mấy ông thợ chú má»›i thấy Hạ Vi chả có thỠđế tý nà o - chú nheo mắt chá»c tôi - rồi là m việc vá»›i Hạ Vi chú thấy Vi rất cứng rắn và nguyên tắc nhÆ°ng rồi hôm ná» thằng Steve bị thÆ°Æ¡ng Vi lại hốt hoảng đến báºt khóc. Còn nữa, Hạ Vi chá»n ngà nh Ä‘iện, lại là điện cao thế má»—i lần Vi leo lên mấy cái motor bá»± nhìn hùng hổ nhÆ° là con trai tưởng chẳng bao giá» biết mÆ¡ má»™ng thì bây giá» lại biết Vi thÃch thÆ¡ văn. Ãúng là bằng nà y tuổi rồi mà chú vẫn chẳng hiểu Ä‘Ã n bà con gái tý ty nà o cả.
Tôi định nói "hèn chi chú bị vợ bá»" nhÆ°ng lại không dám nên chữa lại:
- NgÆ°á»i ta vẫn nói Ä‘Ã n bà là má»™t sinh váºt khó hiểu mà chú. Vi cÅ©ng đâu ngoại lệ được.
Tôi thÃch thú khi biết được rằng chú SÆ¡n cÅ©ng là con má»t sách. Chú kể cho tôi nghe hồi đó chú mê văn chÆ°Æ¡ng lắm, chú định thi vô đại há»c văn khoa nhÆ°ng bố mẹ chú cản nói há»c văn khoa có vẻ yếu Ä‘uối quá nên muốn chú vô luáºt khoa. Tôi trêu chú:
- Rồi chú có "để ngÆ°á»i tên Duyên Ä‘au khổ muôn niên" không ?
Chú lắc đầu:
- Ãau khổ muôn niên thì chỉ có chú thôi Vi Æ¡i. NhÆ°ng chú không có duyên vá»›i luáºt nên mất nÆ°á»›c trÆ°á»›c khi chú có dịp đặt chân đến giảng Ä‘Æ°á»ng.
Chú Ä‘á»c đủ má»i sách, tiếng Việt cÅ©ng nhÆ° tiếng mỹ, tôi há»i đến cuốn sách nà o chú cÅ©ng đã Ä‘á»c qua. Cả buổi chiá»u hai chú cháu vừa là m việc vừa bà n luáºn văn chÆ°Æ¡ng. Ngà y hôm sau, trÆ°á»›c khi tôi từ giã má»i ngÆ°á»i để ra phi trÆ°á»ng, chú SÆ¡n Ä‘Æ°a cho tôi má»™t cái binder tháºt dầy dặn dò:
- Chú cho Hạ Vi mượn cái nà y Ä‘em lên máy bay Ä‘á»c cho đỡ buồn.
Ngồi trên máy bay, tôi xuýt là m rơi ly nước trên tay khi mở cái binder, đó là một xấp thơ viết tay, trang đầu tiên là mấy dòng chữ của chú Sơn viết trên một cái post-it notes:
" Hạ Vi thân,
Ãã lâu rồi chú má»›i lại muốn chia xẻ vá»›i ngÆ°á»i khác những phút giây lãng mạn của chú. Ãây là những bà i thÆ¡ chú viết những lúc tháºt má»™t mình. Ãá»c để thấy "Ä‘Ã n ông" cÅ©ng có những "khó hiểu" nhÆ° Ä‘Ã n bà váºy Vi nhé..."
Những bà i thÆ¡ của chú phần lá»›n là thÆ¡ tình. Những bà i thÆ¡ ngáºp đầy nuối tiếc nhÆ°ng tuyệt nhiên không há»n trách. Chuyện của chú tôi đã có lần nghe ông Mike kể lại, chú là m cho hãng nà y đã lâu. Chú Ä‘i theo ông Mike từ công trÆ°á»ng nà y qua công trÆ°á»ng khác và rất thÃch công việc. NhÆ°ng rồi chú láºp gia đình và vợ chú không thÃch chú vắng nhà thÆ°á»ng xuyên. Cách đây năm năm chú theo lá»i vợ xin nghỉ việc để dá»n nhà qua California. NhÆ°ng rồi vợ chồng chú li dị và chú lại trở vá» là m vá»›i ông Mike. Lúc ông Mike kể cho tôi nghe ông đã chá»c tôi "Ä‘Ã n bà tụi bay mà , được Ä‘Ã ng chân là lân Ä‘Ã ng đầu" , tôi đã bÄ©u môi "mấy ông chỉ giá»i đổ thừa, biết đâu chẳng phải là lá»—i của ổng...".
Thá»i khoá biểu hôm nay của chúng tôi tháºt báºn rá»™n. Phải cho tất cả các máy móc chạy thá» trÆ°á»›c khi bà n giao nhà máy lại cho chủ. Tôi rất ghét những vụ start-up nà y vì chẳng biết bao giá» má»›i có thể vá» nhà được. Chỉ cần má»™t cái máy không chạy là tôi không rá»i công trÆ°á»ng được. Má»—i lần Ä‘i start-up chồng tôi lại dặn là "chừng nà o em ra đến phi trÆ°á»ng hãy gá»i Ä‘iện thoại vá» cho anh" vì tôi cứ hẹn lần hẹn lữa "mai em vá»" và cái "mai" đó đôi khi kéo dà i cả gần tuần lá»…. Tôi trả lại cho chú SÆ¡n táºp thÆ¡ của chú cùng vá»›i ly capuccino:
- Lâu lắm rồi Vi má»›i được má»™t ngạc nhiên thú vị nhÆ° váºá»µ Cám Æ¡n chú.
Chú nháy mắt vá»›i tôi rồi lại trở vá» vá»›i công việc. GiỠăn trÆ°a hai chú cháu ngồi gặm cái chicken burger bà n chuyện, tôi há»i chú:
- Chú nghĩ ngà y hôm nay xong không ?
Chú hăng hái:
- Chắc là xong đó Vi à . CÅ©ng may lần nà y không bị trục trặc nhiá»u. Sáng mai Vi bay vá» hở ?
Tôi gáºt đầu :
- Vi cÅ©ng hy vá»ng là xong, vì tuần tá»›i phải lên Denver nên không muốn ở đây lâu.
Chú nhìn tôi thương hại :
- Ãi xa gia đình vầy cÅ©ng khó cho Vi quá hở ? Nhá»› chồng con.
- Nhớ con thôi chú ạ. Còn chồng thì xa nhau đỡ cãi nhau...
Tôi giáºt mình ngừng lại, tôi vốn không thÃch than thở vá»›i ai vá» chuyện của mình. Tôi sợ phải nhìn những ánh mắt thÆ°Æ¡ng hại. Chú SÆ¡n vá» nhÆ° không để ý nói khẽ :
- Hạ Vi lên trên nà y mấy lần rồi nhưng chắc chưa đi hết khu Lake Geneva nà y đâu phải không ? Ngoại trừ mấy chỗ shopping.
- Chá»— shopping là đủ rồi chú. Còn mấy cái chá»— khác thì có gì mà vui ? - Tôi le lưỡi chá»c chú thầm cám Æ¡n chú đã đổi Ä‘á» tà i.
- Tối nay nếu xong việc sá»›m chú má»i Vi Ä‘i ăn tối vá»›i chú được không ? Ở đây có cái piano bar bán đồ ăn pháp ngon lắm.
Tôi gáºt đầu không má»™t chút lưỡng lá»±. Chú Ä‘i rồi tôi má»›i ngẩn ngÆ¡ vá»›i chÃnh mình, từ hồi Ä‘i là m tôi đã đặt ra má»™t thông lệ cho mình rằng không bao giá» Ä‘i ăn riêng rẽ vá»›i bất cứ ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông nà o cho dù có tình ngay đến đâu. Những lần Ä‘i công tác tôi thÆ°á»ng order room service rồi ở trong phòng coi tivi hay siêng lắm thì chạy Ä‘i mua đồ to-go vỠăn. Chồng tôi thÆ°á»ng nói "em phải hoà đồng vá»›i má»i ngÆ°á»i thì má»›i là m việc được, anh không ghen đâu". Tôi thÆ°á»ng giải thÃch vá»›i anh rằng tôi là m váºy là cho riêng tôi không phải vì sợ anh ghen. Váºy mà hôm nay tôi đã nháºn lá»i Ä‘i ăn tối vá»›i chú SÆ¡n tháºt thản nhiên giữa má»™t thà nh phố xa lạ...
Buổi chiá»u trở vá» khách sạn tôi đã đứng lưỡng lá»± trÆ°á»›c tủ quần áo rất lâu, không biết chá»n cho mình bá»™ quần áo nà o để Ä‘i ăn tối vá»›i chú SÆ¡n. Y phục của tôi cho những lần ra field thÆ°á»ng chỉ là mấy cái quần jean và áo jacket. Tôi có Ä‘i đến đâu đâu mà đem đồ để diện là m gì ? Bây giá» thì tôi lại tiếc rẻ mình đã không Ä‘em bá»™ quần áo nà o coi cho có vẻ "tiểu thÆ¡" má»™t chút...Tôi tròn mắt nhìn chú SÆ¡n khi gặp chú dÆ°á»›i lobby của khách sạn. Chú mặc má»™t cái áo jacket Ä‘en ra ngoà i cái áo cổ lá» nhìn phong trần và đẹp trai khác hẳn vá»›i hình ảnh chú má»—i ngà y tôi gặp ngoà i công trÆ°á»ng. Chú cÆ°á»i khi tôi Ä‘em ý nghÄ© nà y nói vá»›i chú:
- Chú đã nói hôm nay chú má»i Hạ Vi Ä‘i ăn rồi, không cần phải khen nịnh chú đâu.
Nhà hà ng chú Ä‘Æ°a tôi đến là má»™t nhà hà ng Pháp tháºt sang trá»ng. Tôi nhìn xuống bá»™ quần áo mình Ä‘ang mặc nhăn mÅ©i nói:
- Nhìn Vi giống con bé lỠlem quá hở ?
Chú SÆ¡n cÆ°á»i gáºt đầu:
- Hạ Vi giống cô bé lỠlem nhưng mà là cô bé lỠlem sau khi gặp bà tiên.
Tôi bắt chước chú đáp lại:
- Vi không trả tiá»n hôm nay đâu, chú khá»i cần nịnh.
Hai chú cháu cùng cÆ°á»i. Những tiếng cÆ°á»i kéo dà i suốt bữa ăn tốị Ãã lâu, lâu lắm rồi tôi má»›i có được má»™t buổi tối tháºt thoải mái và vui nhÆ° váºá»µ Chú SÆ¡n nhẹ nhà ng săn sóc cho tôi từng tý má»™t. Tôi nhìn ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông trÆ°á»›c mặt chợt thấy hồn chÆ¡i vÆ¡i vá»›i những rung Ä‘á»™ng của má»™t thá»i đã xa. Chú chợt nhìn tôi chăm chú rồi thở dà i:
- Có những lúc nhÆ° thế nà y chú lại hối háºn mình đã bá» thuốc lá.
Tôi ngơ ngác:
- Tại sao váºy chú ?
- Tại ngồi trÆ°á»›c mặt Hạ Vi chú bá»—ng thấy tay chân mình thừa thãi, nếu có Ä‘iếu thuốc để cầm chắc đỡ hÆ¡n - chú cÆ°á»i nhẹ - nghe có vẻ giống cáºu con trai mÆ°á»i tám tuổi hÆ¡n là ông già hÆ¡n bốn mÆ°Æ¡i phải không Vi ?
Tôi Ä‘á» mặt tránh tia nhìn của chú, lấy cái muá»—ng cafe múc những bá»t whip-cream trên ly Irish coffee cho và o miệng. Chỉ má»™t đêm nay thôi tôi có thể cho phép mình quên mất mình đã có chồng không nhỉ ? Quên những cuá»™c cãi vã, quên cái không khà nặng ná» trong gia đình, quên trách nhiệm, quên những Ä‘iá»u lá»… giáo mà tôi đã được giáo dục... Quên hết, để chỉ còn nhá»› mình vẫn còn má»™t con tim biết thở miệt mà i và ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông rất chững chạc và tình tứ trÆ°á»›c mặt. Có thể nà o...
Chú SÆ¡n há»i:
- Sao Hạ Vi không khuấy ly cafe lên mà ngồi ăn whip-cream không váºy ?
Tôi cÆ°á»i:
- Vi thÃch nếm cái vị ngá»t ban đầu xong rồi má»›i uống đến cafẹ
- NhÆ°ng nhÆ° váºy đến cuối cùng ly cafe sẽ đắng lắm.
- Lúc đó thì Vi sẽ cho thêm Ä‘Æ°á»ng chú ạ. Vi Ãt khi nà o uống cafe buổi tối lắm, đêm nay chắc khó ngủ rồi.
Chú SÆ¡n trả lá»i tháºt khẽ:
- Lâu lâu thức một đêm cũng thú vị lắm Vị Chú là m hoà i đó chứ...
Tôi định nói vá»›i chú rằng đêm nay tôi khó ngủ có lẽ không phải vì ly cafe mà vì buổi tối hôm naỵ Vì ánh mắt của chú giữa má»™t khung cảnh mỠảo trong tiếng dÆ°Æ¡ng cầm du dÆ°Æ¡ng... Ãúng lúc đó thì ngÆ°á»i nhạc sÄ© dÆ°Æ¡ng cầm dạo bản nhạc Fur Elise của Beethoven, bản nhạc tháºt quen thuá»™c mà con trai tôi vẫn Ä‘Ã n cho tôi nghe má»—i buổi tối. Giáºn chồng tôi cÅ©ng chẳng gá»i phone cho con. Chỉ má»™t lá»i nhắn tháºt ngắn ngủi trong máy và o giá» mà tôi biết cả hai cha con Ä‘á»u không có ở nhà . Lá»i nói trên môi nhÆ° bị tắc nghẹn. Tôi bá»—ng nhá»› con đến quắt quaỵ Chú SÆ¡n nháºn ra vẻ thay đổi của tôi hoảng hốt:
- Hạ Vi có sao không ?
Tôi nhìn chú cÆ°á»i méo xệch :
- Ông nhạc sĩ đang đánh bản nhạc mà con trai Vi vẫn đánh cho Vi nghe hà ng đêm.
Chú ngạc nhiên:
- Chú tưởng con trai Vi còn nhỠlắm chứ ?
- Vâng, nó mới sáu tuổi thôi chú.
p
- Wow, sáu tuổi mà đã chơi được nhạc của Beethoven, thiên tà i đó nha.
Tôi hãnh diện:
- Không thiên tà i đâu chú, chẳng thÃch há»c Ä‘Ã n tý nà o tại mẹ bắt thôị NhÆ°ng chú biết đó ai há»c Ä‘Ã n piano cÅ©ng thÃch bà i Fur Elise nà y, Vi thÃch lắm nhÆ°ng chẳng biết Ä‘Ã n chỉ gõ gõ và i notes thôị Nó biết mẹ mê bà i nà y nên từ hồi má»›i Ä‘i há»c là đã đòi cô giáo chỉ cho đánh bà i nà y, tối nà o cu cáºu cÅ©ng táºp nên đánh bản nhạc nà y hay lắm.
- Cáºu bé thÆ°Æ¡ng mẹ quá.
Tôi cúi đầu mắc cở vá»›i chÃnh mình:
- Vâng, nó thương mẹ lắm chú ạ. Cái gì cũng chỉ có mẹ là nhất thôị Mỗi lần Vi đi công tác như thế nà y nó nhớ lắm.
Tôi ngẩng đầu nhìn chú :
- Mình vỠđược không chú ? Vi muốn vá» phòng gá»i Ä‘iện thoại vá» cho nó trÆ°á»›c khi nó Ä‘i ngủ.
Chú gáºt đầu:
- Ãể chú Ä‘Æ°a Vi vá».
Tôi im lặng suốt Ä‘oạn Ä‘Æ°á»ng vá» khách sạn. Chú SÆ¡n cÅ©ng tôn trá»ng không nói vá»›i tôi tiếng nà o. Tôi thấy mình tháºt có lá»—i vá»›i chú SÆ¡n và vá»›i chồng con. Tôi đã lợi dụng chú để tìm lại những gì mình đã mất vá»›i chồng. Tôi chợt nhá»› đến câu nói mình đã nói vá»›i chú SÆ¡n vá» ly Irish coffee, "Vi thÃch cái vị ngá»t ban đầu" vâng, tôi đã nếm hết cái ngá»t ngà o của những ngà y là tình nhân và những năm tháng đầu của hôn nhân. Bây giá» khi ly cafe đã bắt đầu đắng thì tôi lại từ chối bá» thêm Ä‘Æ°á»ng. Hình nhÆ° tôi còn Ä‘ang định bá» ly cafe đó Ä‘i để tìm cho mình má»™t ly cafe má»›i cho tôi được lại lần nữa nếm những bá»t whip-cream trên mặt. Tôi chẳng thế nà o nhá»› nổi lần sau cùng mình không gắt gá»ng vá»›i chồng, tất cả những gì anh là m Ä‘á»u chÆ°á»›ng tai gai mắt vá»›i tôị Tôi đòi anh phải là m những vần thÆ¡ tình tứ nhÆ° chú SÆ¡n mà quên rằng anh chẳng có phút giây nà o "tháºt má»™t mình", anh phải lo cho con những ngà y tôi vắng nhà và phải "đấu trÃ" vá»›i tôi những ngà y tôi ở nhà . Không biết từ lúc nà o tôi đã coi anh là nguyên nhân của tất cả những gì không hoà n hảo trong cuá»™c Ä‘á»i mình mà quên Ä‘i rằng có lẽ anh cÅ©ng là nạn nhân của cuá»™c sống nhÆ° chÃnh tôi...
Mắt tôi mỠđi trong bóng đêm.
Chú Sơn cho xe và o parking của khách sạn, im lặng một chút rồi chú đặt tay trên bà n tay tôi :
- Hạ Vi à , Vi chÆ°a là m má»™t Ä‘iá»u gì để phải bối rối nhÆ° váºy đâu Vi.
Tôi nhìn chú, trong khoảnh khắc chợt hiểu mình thêm, cÆ°á»i tháºt hồn nhiên:
- Vâng, cám Æ¡n chú tháºt nhiá»u. Chú vá» Ä‘i đừng Ä‘Æ°a Vi vô nhé.
Chú gáºt đầu:
- Chú đợi Vi lên phòng báºt đèn lên chú ngồi dÆ°á»›i nà y nhìn thấy xong chú sẽ vá».
- Vâng, good night chú.
Tôi lên trên phòng của mình, báºt đèn lên, rồi đứng nép bên trong tấm mà n cá»a nhìn xuống. Chú SÆ¡n de xe ra, nhìn lên phòng tôị Tôi thấy Chú khá»±ng lại má»™t hồi tháºt lâu rồi má»›i cho xe đị Tôi thầm thì :
- Chú SÆ¡n Æ¡i, chú là má»™t ngÆ°á»i bạn tốt. NhÆ°ng Vi sẽ không trở lại nÆ¡i nà y nữa đâụ Vi chỉ gặp lại chú khi tâm hồn mình tháºt bình yên. Tạm biệt chú.
Tôi giÆ¡ tay khép nhẹ tấm mà n cá»a, quay ngÆ°á»i vô sá»a soạn hà nh trang cho má»™t cuá»™c trở vá»...
11/21/02
Ba mẹ tôi thÆ°á»ng nhắc lại cuá»™c chiến Việt Nam, do tham vá»ng của táºp Ä‘oà n cá»™ng sản xách Ä‘á»™ng chiến tranh gây khổ Ä‘au cho Dân tá»™c. Thưở ấy tình hình chiến sá»± miá»n Trung sôi Ä‘á»™ng, Huế bị chiếm ngà y 26/3/75. NgÆ°á»i ta từ Há»™i An, Tam Kỳ, VÄ©nh Ãiện.. đông nhất từ Huế chạy vá» Ãà Nẳng. Dân chúng xôn xao di tản chiến thuáºt, chen lấn, già nh giá»±t để lên tà u thủy và o Sà i Gòn...!! Mùa hè không khà tháºt oi bức ngá»™t ngạt các trÆ°á»ng há»c đầy ngÆ°á»i tị nạn. Cuá»™c chiến khốc liệt tiếng súng nổ gần hÆ¡n. Ãại bác, há»a tiển bắn và o thà nh phố, ngÆ°á»i chết khắp các nẻo Ä‘Æ°á»ng.. Ba tôi trá»±c ở quân y viện Duy Tân 24/24 vì nhiá»u ngÆ°á»i bị thÆ°Æ¡ng.. Gia đình tôi không thể di tản.
Ãà nẳng mất ngà y 29/3/1975. Ba tôi không được phép là m việc, mẹ tôi không còn sạp bán áo quần ở chợ Cồn . Sau ngà y đổi Ä‘á»i gia đình tôi vất vả. phải lo ăn từng ngà y. Khu vÆ°á»n tuổi thÆ¡ của tôi xanh tÆ°Æ¡i hoa cá», rá»™n rã tiếng chim ca, ngá»t ngà o mùi hÆ°Æ¡ng của hoa dạ lan, hoa là i của mùa ổi nở hoa. Các cây ổi sai trái trong vÆ°á»n mẹ tôi thÆ°á»ng cho bà con, bạn bè, nhÆ°ng nay tôi phải hái Ä‘em ra chợ bán. VÆ°á»n của tôi thay đổi có thêm mùi phân heo !! Mẹ tôi phải nuôi heo thêm để sống, thiếu thá»±c phẩm nuôi heo anh em tôi vá»›t rong dá»c theo sông Hà n, xắc rong, chuối nấu cám heo phụ mẹ . Ngà y ngà y ba tôi đạp xe xÃch lô kiếm tiá»n, xếp hà ng ở hợp tác xã mua gạo hoặc sắn khoai.
Các Thầy giáo trÆ°á»›c 1975 phần lá»›n bị táºp trung cải tạo, không được tiếp tục là m việc. Những giáo viên má»›i đổi và o, các Thầy nầy chưởi đế quốc Mỹ ném bom tà n phá quê hÆ°Æ¡ng..thÆ°á»ng nhìn tôi vá»›i ánh mắt giáºn dữ . Thầy giảng vá» thuyết tiến hóa "con Vượn Thủy Tổ Loà i NgÆ°á»i" . Tan há»c vá» nhà tôi kể lại cho ba mẹ nghe câu chuyện trong lá»›p, ba thở dà i, mẹ rÆ°ng rÆ°ng nÆ°á»›c mắt, các anh nói bởi vì tôi "lai Mỹ " chạy và o giÆ°á»ng ôm mặt khóc ba tôi an ủi vá»— vá» :
-Thượng Ãế tạo ra ông bà Adam và Eva ở vÆ°á»n Ãịa Ä‘Ã n, nhÆ° váºy con ngÆ°á»i được Thượng đế tạo dá»±ng từ thá»i nguyên thủy, con khỉ suốt Ä‘á»i vẫn là khỉ, trên trái đất nhân loại được sinh ra dù khác nhau vá» chủng tá»™c, tôn giáo nhÆ°ng hiểu nhau qua ngôn ngữ và văn minh của con ngÆ°á»i. Theo truyá»n thuyết hÆ¡i hoang Ä‘Æ°á»ng ngÆ°á»i Việt thuá»™c giống Tiên Rồng vá»›i câu chuyện Bà Âu CÆ¡ sinh ra trăm trứng ! để tá»± hà o dân tá»™c, đâu chấp nhân con vượn là m Thủy Tổ ? Việt Nam trải qua chiến tranh ý thức hệ quốc gia và cá»™ng sản, không thể má»™t ngà y phôi pha, ngÆ°á»i bên kia chiến tuyến là kẻ chiến thắng, há» theo duy váºt sá» quan, của chủ thuyết cá»™ng sản vô thần , cái lý ngÆ°á»i mạnh luôn là đúng.. Bức tượng cụ Phan Chu Trinh (1872-1926) nhiá»u năm trong trÆ°á»ng Phan Chu Trinh, há» muốn thay thế tượng ông Hồ, bị dÆ° luáºn phản đối, há» chÆ°a dám hạ bệ ?. Sở dÄ© con hÆ¡i lai Mỹ vì lúc mẹ mang thai bị bệnh nặng, bệnh viện chuyá»n máu của ngÆ°á»i Mỹ nên giống Mỹ mà thôi. Các con không nên phân tâm, những ngÆ°á»i trà thức chống chế Ä‘á»™ nhÆ° các nhà giáo nhÆ° : Gs. Trần ngá»c Thà nh dạy Phan Chu Trinh, Gs.Nguyá»…n văn Bảy dạy trÆ°á»ng Ká»· thuáºt bị bắt tá» hình !! dù đói no cố gắng há»c, để khá»i Ä‘i thanh niên xung phong, đắp Ä‘áºp Phú Ninh Ä‘á»i khổ nhÆ° những ngÆ°á»i tù khổ sai !
Tôi được má»i ngÆ°á»i trong gia đình thÆ°Æ¡ng yêu ná»™i, ngoại có quà kẹo bánh Ä‘á»u phân chia cho tôi . Sinh hoạt ngoà i xã há»™i và há»c Ä‘Æ°á»ng tôi bị hất hủi, kỳ thị đôi khi có lá»i xúc phạm đến mẹ tôi... trong lá»›p bạn bè trêu tôi Mỹ con, tôi chỉ biết khóc. Ba tôi thÆ°á»ng an ủi nên nổi buồn vÆ¡i Ä‘i, ba tôi bán xe Honda cho bá»™ Ä‘á»™i , mua xÃch lô là m sinh kế gia đình ông kể lại :
- Nghá» xÃch lô khá phức tạp, ba và ông giáo trÆ°á»›c dạy cấp 3 môn triết há»c, không chưởi thá», dà nh khách, lôi kéo há» lên xe, chỉ đứng xa chá», nhÆ°ng đã được các hà nh khách chá»n chở há» Ä‘i. Hôm ấy gặp ngÆ°á»i bá»™ Ä‘á»™i luống tuổi, vai mang balô, bụng mang ruá»™t tượng gạo, tay xách túi vãi bạc mà u, bảo chở đến chợ Má»›i cuối Ä‘Æ°á»ng TrÆ°ng nữ VÆ°Æ¡ng đúng địa chỉ, Ba tôi dừng xe lại , nhÆ°ng ông ta ngồi ngẩn ngÆ¡ trÆ°á»›c ngôi nhà xây hai tầng.
- Ông ta nói má»™t mình " sá»± tháºt hay là mÆ¡, ngà y tôi Ä‘i táºp kết căn nhà đơn sÆ¡ kia mà ? "
Hai mÆ°Æ¡i mốt năm biến đổi, Ä‘i kháng chiến trở vá» vá»›i chiếc ruá»™t tượng gạo, chén dÄ©a bằng đất, há» bị tuyên truyá»n miá»n Nam nghèo đói không có cÆ¡m ăn...!! . Sau 30/4/1975 trả há» lại vá»›i thá»±c tế phủ phà ng và cay đắng. Ba đã chứng kiến nhiá»u việc xảy ra hà ng ngà y đợi khách bên Ä‘Æ°á»ng, mấy thằng du côn gáºt xách ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà bị té bất tỉnh, ba đến can thiệp bá»n ấy bá» chạy, chở bà ta đến phòng cấp cứu bệnh viện Ãà Nẳng, thá»i buổi nầy tình ngÆ°á»i suy đồi quá, trá»™m cÆ°á»›p lÆ°á»ng gạt thÆ°á»ng xảy ra, đôi khi ngÆ°á»i ta thấy nhÆ°ng bá» Ä‘i sợ liên hệ bị lôi thôi nếu giấy thông hà nh ghi là "ngụy". Lúc là m trong quân y viện bá»™ Ä‘á»™i miá»n Bắc bị thÆ°Æ¡ng, bắt là m tù binh, mình săn sóc chÃch thuốc rá»a vết thÆ°Æ¡ng, đối xá» vá»›i há» nhÆ° ngÆ°á»i bạn ! Cuá»™c chiến đã qua, nhÆ°ng vẫn còn những phân biệt ngăn cách !!
Trá»i đổi gió, ba tôi bị cảm ở nhà không đạp xe xÃch lô, các anh tôi Ä‘i dạy ở Trà Mi, trên thượng nguồn Quế SÆ¡n, tôi sống gần ba mẹ. Bổng nhiên có ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà trung niên mặc quần Ä‘en áo bà ba mà u xanh nÆ°á»›c biển, áo dà i đã biến mất sau ngà y đổi Ä‘á»i, bà há»i tôi
- Có phải đây nhà ông Hai xÃch lô ?
Tôi trả lá»i :
- Thưa bà đúng, nhưng hôm nay ba tôi bị bệnh không chạy xe được
- Tôi đến cảm ơn ông Hai, đã cứu tôi lúc bị nạn
Mẹ tôi Ä‘i chợ vừa vá», má»i bà ngồi, ba tôi mặc áo cánh tay mà u trắng nhÆ°ng đã ngả sang mà u cháo lòng. Tôi đứng bên cạnh, mẹ tôi ngạc nhiên vá»›i sá»± Ä‘á»™t ngá»™t xuất hiện ngÆ°á»i mà mẹ tôi đã gặp đâu đó, ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà ấy nhìn tôi và nhìn mẹ, nhÆ° má»™t sá»± so sánh nhiá»u lần không nói gì
Bà n tay bà thon đẹp của ngÆ°á»i không lao Ä‘á»™ng, vòng cẩm thạch nÆ°á»›c xanh mà u lý rất đẹp, bà mở giá» lấy quà để trên bà n và nói:
- Tôi bị cÆ°á»›p giáºt tiá»n, té đụng đầu chấn thÆ°Æ¡ng nảo bất tỉnh, nếu hôm ấy không được ông cứu giá» nầy má»™ tôi xanh cá», xuất viện tôi há»i bệnh viện biết địa chỉ ông chở tôi và o viện, có chút quà biếu ông bÃ
- Hôm ấy cứu bà là việc nhá», thá»i chiến tranh tôi từng xông pha ngoà i chiến tráºn, cứu đồng Ä‘á»™i trong những lần tháºp tá» nhất sinh, đổi Ä‘á»i tôi phải đổi nghỠđạp xe nuôi sống, bà đừng quá quan tâm, mang quà nầy vá» cho các cháu.
- Tôi có linh cảm nhÆ° gặp ông bà ở đâu đó trÆ°á»›c đây mÆ°á»i mấy năm ?
Me tôi từ lâu yên lặng lên tiếng :
- Tôi thấy bà hơi quen nhưng không nhớ nổi ở đâu chúng ta đã gặp?
- Tôi là m nữ há»™ sinh của nhà bảo sanh Tân Tân. nếu bà sanh các cháu ở đó có thể chúng ta gặp nhau, trÆ°á»›c tháng 2 năm 1975 vì tình hình chiến tranh khốc liệt, bà chủ Ä‘i Pháp sang tên nhà bảo sanh lại cho tôi. Sau ngà y đổi Ä‘á»i nhá» ngÆ°á»i anh Ä‘i táºp kết vá» là m lá»›n nên tà i sản tôi không bị tịch thu, nhiá»u ngÆ°á»i bá» nghá», tôi may mắn được tiếp tục nghá» xÆ°a. Các bác sÄ© sản khoa đã bị táºp trung cải tạo, bây giá» chỉ có bác sÄ© cách mạng trình Ä‘á»™ "Ãại há»c y khoa trÆ°á»ng là ng" Ông hai là m nghá» gì bây giỠđạp xÃch lô ?
- Ngà y xÆ°a há»c trÆ°á»ng Phan Chu Trinh thá»i vá»›i các nhà văn Phan Nhá»±t Nam, Luân Hoán , Lệ Hằng.. nhiá»u ngÆ°á»i đã thà nh danh, bây giá» há» Ä‘á»u và o trại cải tạo, hay đã hy sinh trong chiến tráºn, Ä‘á»i tôi phú quý giáºt lùi, há»c hà nh thi rá»›t là m hạ sÄ© quan ngà nh quân y theo các Ä‘Æ¡n vị tác chiến, rồi phục vụ tại quân y viện Duy Tân, nhà tôi sanh mấy đứa con tại bảo sanh viện Tân Tân.
Bà nhìn mẹ tôi má»™t lần ná»a và nói :
- Ngà y 08/3/1965 quân Ä‘á»™i Mỹ và o Ãà Nẳng, từ đó có nhiá»u cÆ¡ sở là m việc phục vụ cho quân Ä‘á»™i đồng minh, thà nh phố Ãà Nẳng trở nên tấp náºp, nhiá»u ngÆ°á»i bá» các vùng quê ( Việt cá»™ng chiếm) vá» Ãà Nẳng sinh sống, ở bảo sanh viện có trÆ°á»ng hợp, mấy bà là m bồi phòng cho Mỹ, có thể vì đồng tiá»n quyến rủ có bầu, sanh xong bá» trốn để bé bi lại cho bảo sanh viện. Ông là ngÆ°á»i tốt trong nghá» nghiệp, tiếc thay phải đổi nghá», ông cứu đồng Ä‘á»™i, và cả tôi, ông bà có con trai thêm cô con gái vui cá»a vui nhà , con nà o cÅ©ng con, con gái thÆ°á»ng gần mẹ hÆ¡n.. Lúc trÆ°á»›c ngÆ°á»i Pháp nháºn con lai , chÃnh phủ Hoa Kỳ có chÆ°Æ¡ng trình ra Ä‘i có tráºt tá»± ( Orderly Departure Program) và diện con lai (Amerasians), nhiá»u ngÆ°á»i già u bá» tiá»n ra Ä‘i tìm con lai là m hồ sÆ¡ xuất cảnh, giá cả trao đổi đôi khi hà ng chục cây và ng.. ông bà nên nợp Ä‘Æ¡n cho cháu nó Ä‘i sang bên ấy cuá»™c sống đỡ khổ hÆ¡n quê hÆ°Æ¡ng mình..
Mẹ tôi có đôi mắt buồn rÆ°ng rÆ°ng Æ°á»›t lệ, tình cá» tôi hiểu thân pháºn mình !! Ba mẹ tôi không kể sá»± tháºt việc chà o Ä‘á»i của tôi . Xã há»™i Việt Nam khắc khe vá»›i những ngÆ°á»i có hai dòng máu nhÆ° tôi, lúc trưởng thà nh tôi có ngÆ°á»i yêu, chúng tôi yêu nhau muốn đến hôn nhân, nhÆ°ng cha mẹ của chà ng từ chối. Bởi mẹ tôi lấy Mỹ..
Tình yêu chúng tôi bị ngăn cách dù anh ấy quyết định, bÆ°á»›c qua má»i dÆ° luáºn để sống cho tình yêu, tìm má»™t phÆ°Æ¡ng trá»i góc bể láºp nghiệp.
Tôi phải từ chối và chấp nháºn định mệnh an bà i, Ba mẹ tôi không muốn con gái mang tiếng vượt khá»i khuôn khổ gia đình và xã há»™i. Thá»i gian sau ngÆ°á»i yêu tôi vượt biên và mất tÃch trên biển, dÆ° âm tình đầu chỉ còn lại nhÆ° mối tình của TTKH
" NgÆ°á»i ấy thÆ°á»ng hay vuốt tóc tôi
Thở dà i trong lúc thấy tôi vui
Bảo rằng " Hoa, dáng như tim vỡ,
Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi
Thuở đó, nà o tôi đã biết gì
Cánh hoa tan tác của sinh ly
Cho nên cÆ°á»i đáp : " Hoa, dáng nhÆ° tim vỡ
Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi".
Ba mẹ tôi cà ng ngà y già yếu, tôi là m việc tại công ty nhỠlương đủ sống. Hôm ấy ba mẹ tôi khuyên :
- Con nên là m hồ sÆ¡ Ä‘i Hoa Kỳ theo chÆ°Æ¡ng trình ngÆ°á»i ta thông báo, ba mẹ già chết tại Quê hÆ°Æ¡ng nầy, con nên tìm chân trá»i má»›i, có tÆ°Æ¡ng lai hy vá»ng hÆ¡n... NgÆ°á»i ta đánh đổi mạng sống, vượt biên tìm tá»± do, con có Ä‘iá»u kiện nên rá»i Việt Nam.
Tôi gục đầu và o vai mẹ, mẹ ôm tôi và o lòng nhÆ° những ngà y còn bé bá»ng. Nợp hồ sÆ¡ xin Ä‘i Hoa Kỳ, tôi há»c Anh văn ban đêm, và há»c nghá» uốn tóc là m móng tay, vá»›i nghá» nầy đến Hoa kỳ hy vá»ng tìm được việc là m ổn định Ä‘á»i sống và giúp ba mẹ trong tuổi già yếu Ä‘uối.
Lúc trÆ°á»›c ngoà i xã há»™i ngÆ°á»i ta Ãt thân thiện vá»›i tôi, nhÆ°ng hoà n cảnh thay đổi, nhiá»u ngÆ°á»i theo Ä‘uổi Ä‘Æ°a đón tôi hÆ¡n, có ngÆ°á»i đến trao đổi vá»›i ba mẹ tôi bằng những cây và ng, muốn đổi lấy nháºn tôi là m con nuôi.. Trẻ em lai sống lang bang ngoà i đầu Ä‘Æ°á»ng, xó chợ , được nhiá»u ngÆ°á»i còn tiá»n bạc, nháºn là m con nuôi để gia đình cùng Ä‘i Mỹ .
Dá»± sinh nháºt của bạn gái tình cá» tôi gặp ngÆ°á»i thanh niên lịch sá»± vui tÃnh, chúng tôi quen nhau thá»i gian, chà ng ngỠý đến hôn nhân, và kết hôn trÆ°á»›c khi rá»i Việt Nam, nợp hồ sÆ¡ bổ túc xuất cảnh chà ng bá» tiá»n lo tất cả thủ tục, tôi có thai giấy tá» bổ túc cháºm, sanh được cháu trai
Chúng tôi được má»i phá»ng vấn, trục trặc má»™t số vấn Ä‘á» chẳng may bị từ chối, bác hồ sÆ¡ !! Con Ä‘Æ°á»ng Nguyá»…n Du vá» nhà xa vá»i vợi, tôi khóc tháºt nhiá»u bên ngÆ°á»i chồng bổng dÆ°ng lạnh lùng , không má»™t lá»i an ủi, tôi chá»›i vá»›i trÆ°á»›c thà nh phố đông ngÆ°á»i. TÆ°Æ¡ng lai hy vá»ng con Ä‘Æ°á»ng trÆ°á»›c mặt bị che má», vở nhẹ nhÆ° những giá»t bong bóng tan Ä‘i trong cÆ¡n mÆ°a chiá»u nặng hạt. Má»™ng đẹp bị sụp đổ Æ°á»›c mÆ¡ bay và o hÆ° vô. Ãá»i sống gia đình tình yêu chúng tôi thay đổi, ngÆ°á»i chồng khả ái của tôi đối xá» lạnh nhạt, ăn nháºu say sÆ°a vá» nhà đánh Ä‘áºp, hà nh hạ. Mẹ tôi từ Ãà nẳng và o thăm thấy chúng tôi không có hạnh phúc ... Mẹ nhìn tôi chảy nÆ°á»›c mắt , ngà y hôm sau xách nón ra vá» trong cÆ¡n mÆ°a tầm tả, bồng con nhìn theo mẹ mà lòng quặn Ä‘au .
Ãá»i sống đổ vở chúng tôi ly dị, ôm con vá» mái nhà xÆ°a, sống bên ba mẹ nghèo nhÆ°ng đầy tình thÆ°Æ¡ng yêu. Mẹ tôi chăm nom thằng bé, nhá» há»c nghá» há»›t tóc, tôi tìm được việc là m tạm nuôi sống hai mẹ con.
Ngà y tháng ầm thầm trôi qua, chiá»u cuối tuần ngÆ°á»i bạn gái Ä‘i theo diện HỌ( Humanitarian Operations.). Thân phụ cô bạn tôi há»c táºp hÆ¡n 3 năm nên được nháºn và o Mỹ, đãi tiệc chia tay tại Yellow River Resturant, gặp mấy ngÆ°á»i ngoại quốc cùng đến ăn tối, tôi ngồi đối diện vá»›i ngÆ°á»i Tây phÆ°Æ¡ng lá»›n tuổi, Ä‘eo kÃnh cáºn gợi chuyện, tá»± giá»›i thiệu tên là Alfred ngÆ°á»i Ãức, du lịch Thái Lan và Việt Nam Ä‘ang ở tại Sà igon Tourane Hotel, đã láºp gia đình chÆ°a có con và ly dị . Có thể hoà n cảnh chúng tôi giống nhau nên dá»… cảm thông. Sáng hôm sau Alfred đến tiệm tìm tôi há»›t tóc, má»i tôi Ä‘i thăm NgÅ© Hà nh SÆ¡n. Chúng tôi Ä‘i chÆ¡i vá»›i nhau trong giá»›i hạn, chia tay hẹn ngà y gặp lại tôi nghÄ© "see you again" chỉ là sáo ngữ , nhÆ°ng 2 tháng sau tôi nháºn được thùng quà nhá» trong có thÆ° viết bằng tiếng Việt rất tình vá»›i nhiá»u yêu thÆ°Æ¡ng
"Ai vỠcó nhớ ta chăng?
" Ta vá» ta nhá»› hà m răng mình cÆ°á»i".
Alfred hứa sẽ trở lại Việt Nam (thÆ° viết nhá» ngÆ°á»i Việt dịch lại). Chúng tôi trao đổi thÆ° vá»›i nhau bằng tiếng Việt . Ãúng lá»i hứa Alfred trở lại Ãà Nẳng đến thăm gia đình tôi ngỠý kết hôn..
Cuá»™c Ä‘á»i Ä‘i qua để lại cho tôi lắm muá»™n phiá»n !! Tôi từng có ngÆ°á»i yêu chúng tôi yêu nhau hợp tuổi tác, thì gia đình chà ng không cho kết hôn, lấy chồng gặp ngÆ°á»i lợi dụng để Ä‘i Hoa Kỳ thất bại, phải ly dị nhÆ°ng luôn Ä‘e dá»a bắt thằng con..
Mong là m lại cuá»™c Ä‘á»i, chạy trốn Ä‘e dá»a, vức bá» mà ng đêm đã và đang phủ xuống Ä‘á»i, tôi không suy nghÄ© nhiá»u hÆ¡n nháºn lá»i kết hôn, thủ tục tại Việt Nam rắc rối, Alfred vá» Ãức là m giấy bảo lảnh mẹ con tôi, thá»i gian ngắn nháºn chiếu khán nháºp cảnh Ãức, đến tiểu bang Saarland và kết hôn tại địa phÆ°Æ¡ng đó.
Thá»i gian chỠđợi thÆ°á»ng trôi qua rất lâu, chuẩn bị rá»i Ãà nẳng , Ä‘á»c các bà i báo là m tôi băn khoăn vá»›i nhiá»u tin đồn vá» chuyện con gái lấy chồng ngoại quốc : Ãại Hà n, Ãà i Loan. Ãược tổ chức thà nh dịch vụ , ngÆ°á»i trung gian rao tìm các cô gái muốn lấy chồng? ghi tên hẹn ngà y tuyển lá»±a nếu được chá»n, trả cho cha mẹ khoảng hÆ¡n 500 đô, (tại Ãức má»™t con chó được trị giá 500 Euro!!) để há» là m chiếu kháng xuất cảnh theo chồng, ngÆ°á»i chồng chÆ°a gặp mặt , đôi khi tuổi già hÆ¡n bố.. vá» nhà chồng là m việc nhÆ° ngÆ°á»i nô lệ, không được há»c ngôn ngữ suốt ngà y chỉ biết nấu ăn, giặt quần áo tối vá» phục vụ... Sau 3 năm không vừa ý há», ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà ấy bị Ä‘uổi vá» nÆ°á»›c, thân pháºn vùi dáºp nhan sắc tà n phai... Lincoln Abraham (1809-1865) Tổng Thống thứ 16 của Hoa Kỳ giải phóng chế Ä‘á»™ nô lệ 1862 nhÆ°ng trình trạng mua bán nô lệ má»›i, tiếp tục sống lại dÆ°á»›i chế Ä‘á»™ cá»™ng sản Việt Nam. Ãồng tiá»n luôn là tiá»n Ä‘á» trong má»i sinh hoạt cuá»™c sống ! Ãạo đức suy đồi. Vấn Ä‘á» hôn nhân vá»›i xã há»™i Việt Nam ngà y xÆ°a được quý trá»ng, hôn nhân gây dá»±ng nếp sống gia đình, nhÆ°ng ngà y nay xảy ra nhÆ° trao đổi mua bán, vợ há», vợ thuê mÆ°á»›n có hợp đồng má»™t thá»i gian..ChÃnh quyá»n xuất cảng ngÆ°á»i lao Ä‘á»™ng, Ä‘i là m mÆ°á»›n cho nÆ°á»›c ngoà i để há» lấy Dollars.
Ãá»i sống đảo lá»™n, có và i trÆ°á»ng hợp lấy chồng Việt kiá»u, gặp chà ng sở khanh chiếm Ä‘oạt thá»a mảng tÃnh dục quất ngá»±a truy phong.. Bạn gái tôi được Việt kiá»u từ Hòa Lan vá» cÆ°á»›i, là m lá»… thà nh hôn linh đình tại nhà hà ng nổi tiếng, hÆ¡n 200 thá»±c khách tham dá»± , sau đó theo chồng vá» Hòa Lan đến nÆ¡i chá»›i vá»›i, chồng là m nghá» phụ bếp, vay tiá»n vá» Việt Nam xà i cho sang, Ä‘i là m không đủ trả nợ, nhà cá»a bê bốị.muốn há»c sinh ngữ Hòa Lan không đủ tiá»n trÆ°á»ng, chồng Ä‘i là m cả cuối tuần lúc rảnh Ä‘i nháºu, đánh bạc..Tình yêu mặn nồng bên Việt Nam đã rá»›t hết trên chuyến bay..
NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà ấy tuyệt vá»ng bị bệnh tâm thần, và o bệnh viện Ä‘iá»u trị hÆ¡n 1 năm đủ các thuốc, nhÆ°ng không thể khá»i bệnh. Bác sÄ© tâm lý Ä‘iá»u trị nhá» thông dịch viên, khám phá ra được tâm bịnh và cá»™i nguồn, Ä‘á» nghị chÃnh phủ cho tiá»n, Ä‘Æ°a bệnh nhân vá» dưởng bệnh tại Việt Nam, số tiá»n cấp dưởng rẽ hÆ¡n trong bệnh viện tâm thần..Vá» Việt Nam cô ta dần dần hết bệnh... Có lẽ đổi thay của xã há»™i chủ nghÄ©a, đạo đức suy đồi, mạnh ai nấy sống cho đầy túi , con ngÆ°á»i lúc nà o cÅ©ng thấy thiếu nà o tình, tiá»n ..đảng ? nhiá»u ngÆ°á»i muốn rá»i bá» Việt Nam ra Ä‘i, chấp nháºn Ä‘á»i sống vô định !! Thân pháºn Ä‘Ã n bà Việt Nam bây giỠđôi khi bị lạm dụng nhÆ° những váºt đổi trao ! Nhiá»u ngÆ°á»i ở nhà quê Ä‘á»i sống chất phát vá»›i ruá»™ng vÆ°á»n đã bị dụ dá»— Ä‘i là m nÆ°á»›c ngoà i , rồi bị bán cho ngoại bang !
Ngà y rá»i Ãà Nẳng và o Sà i Gòn Ä‘i sang Ãức, mẹ tôi cho tôi đôi bông tai là m quà cÆ°á»›i, áo dà i các chị dâu tôi may xong, hà nh trang ra Ä‘i vá»›i tâm hồn trống rổng, tÆ°Æ¡ng lai vô định. Ãêm cuối cùng ở Sà i Gòn, nghe cÆ¡n mÆ°a tà tách những giá»t nÆ°á»›c mÆ¡ hồ buồn bả vây quanh,ngà y mai má»™t lần ná»a tôi phải lên Ä‘Æ°á»ng..
Ãến Ãức và o mùa đông lạnh trừ 15 Ä‘á»™ C. Bầu trá»i ảm đạm, những hà ng cây bên Ä‘Æ°á»ng không lá trÆ¡ cà nh khẳng khiu, mà u xanh của cá» biến mất, chỉ toà n mà u trắng của tuyết. Những cánh hoa tuyết rÆ¡i trên kÃnh xe rồi tan ra nÆ°á»›c, thỉnh thoảng những con chim mà u trắng bay ngang, lòng buồn vui lẫn lá»™n , đến vá»›i Quê hÆ°Æ¡ng má»›i hoà n toà n xa lạ, hÆ°á»›ng vá» tình yêu và tÆ°Æ¡ng lai của con, Ä‘á»i sống tôi trải qua nhiá»u khổ Ä‘au và đổ vở... Tôi thầm nguyện cầu Thượng Ãế ban cho tôi có cuá»™c sống hạnh phúc là m lại cuá»™c Ä‘á»i.
Ngà y ký giấy hôn thu tôi mặc áo dà i khăn đóng bằng gấm Ä‘á» bên há» nhà chồng ngạc nhiên, vá»›i quốc phục cô dâu Việt Nam khá đẹp và lạ mắt, bà con bên chồng tại là ng quê bé nhá», đến tặng các bó hoa tÆ°Æ¡i, tiệc cÆ°á»›i tại nhà hà ng, nhiá»u lá»i chúc tụng tốt là nh. Xong tiệc vui ai nấy tá»± trả tiá»n ra vá», tôi vô cùng ngạc nhiên tá»± há»i tại sao chồng tôi không trả tiá»n, trong lúc mình má»i há» dá»± tiệc cÆ°á»›i, được biết "Ä‘á»i sống đây khác Việt Nam"
Ngà y tháng Ä‘i qua cô Ä‘Æ¡n trong là ng nhá», xa trÆ°á»ng há»c , không có ngÆ°á»i Việt Nam, tôi là m ná»™i trợ, con gởi đến nhà trẻ, Chồng tôi Ä‘i là m vất vả trong nghá» xây cất chuyên vá» lò sưởi, sáng Ä‘i chiá»u vỠăn cÆ¡m xong xem tin tức, đôi khi ngồi ngủ luôn trên ghế. Cuối tuần phải là m thêm, Alfred siêng năng, biết chÆ¡i nhạc thỉnh thoảng Ä‘i thổi kèn cho ban nhạc má»—i khi có lá»… , cuá»™c sống tình yêu của chúng tôi đóng khung nhÆ° váºy. Tôi có cảm tưởng nhÆ° "chim lồng cá cháºu", bên quê nhà dù nghèo nhÆ°ng tôi Ä‘i là m có tiá»n, có thể quyết định công việc, sang đây lệ thuá»™c hoà n toà n và o ngÆ°á»i chồng, tôi cảm thấy khó chịu, đôi khi các em chồng tị hiá»m nhá» nhen, biết Alfred sang tên, tôi là ngÆ°á»i thừa hưởng bảo hiểm nhân thá» vv.. khó khăn vá» ngôn ngữ muốn Ä‘i há»c, phải Ä‘i đến thà nh phố khác bằng xe lá»a xa 60 km, tiá»n trÆ°á»ng má»—i tháng 400 Euro. Alfred là m việc lÆ°Æ¡ng đủ sống cho gia đình, chúng tôi phải tiết kiệm tối Ä‘a, thỉnh thoảng tôi được gá»i cắt tóc, tiá»n thu góp được 200 Euro gần má»™t năm để gởi vá» tặng Ba mẹ tuổi già nắng xế . Ãá»i sống sinh hoạt tại Việt Nam không đắc, ngÆ°á»i ngoại quốc đến Việt Nam xà i tiá»n thá»a mái. NhÆ°ng chÃnh trên quê hÆ°Æ¡ng của há» xà i tiá»n tÃnh từng Euro, từng Cent ! ở bất cứ nÆ¡i nà o cÅ©ng phải đổ mô hôi để mÆ°u sinh, tiá»n không phải lá rụng ngoà i sân. NhÆ°ng nhiá»u ngÆ°á»i Việt muốn rá»i Việt Nam ?
Sinh hoạt của xã há»™i Tây phÆ°Æ¡ng quyá»n là m ngÆ°á»i được tôn trá»ng, tá»± do và dân chủ, không bị ai xét há»i, sinh há»at hà ng ngà y được thông tin rá»™ng rãi qua Tivi, báo chÃ. Xã há»™i Việ Nam táºp Ä‘oà n cá»™ng sản nhượng Ải Nam Quan, Thác Bản Giốc cho Trung Quốc, ngÆ°á»i dân trong nÆ°á»›c không ai biết thá»±c tế Hiệp Æ°á»›c vá» biên giá»›i Việt Hoa? và chẳng ai hay biết cái gì mất cái gì còn ? tất cả Ä‘á»u bị bÆ°ng bÃt che giấu. Tôi mÆ¡ Æ°á»›c nÆ°á»›c Việt Nam thay đổi chế Ä‘á»™, phát triển, khoa há»c, kinh tế Ä‘em lại Ä‘á»i sống ấm no cho Dân tá»™c.
Và o ngà y rằm tôi thÆ°á»ng đốt nhang trÆ°á»›c sân hÆ°á»›ng vá» Việt Nam. Alfred theo Thiên Chúa, nhÆ°ng cÅ©ng đốt nhang khi thấy trăng tròn xuất hiện. Tôi há»c Giáo lý theo chồng dá»± thánh lá»… cuối tuần . Alfred chia xẻ vá»›i tôi vui buồn cuá»™c sống
Lá và ng bay lát đát ngoà i sân, hai mùa Thu tôi đã xa Việt Nam, nhá»› gia đình ba mẹ, Ãà Nẳng quê hÆ°Æ¡ng tôi má»™t thá»i để yêu để nhá»›, ôm con và o lòng mà nÆ°á»›c mắt rÆ°ng rÆ°ng, Alferd an ủi hứa sẽ tìm việc cho tôi là m Ãt giá», dà nh tiá»n vá» thăm Việt Nam. Ãá»i sống tuy buồn, nhÆ°ng không thể viết thÆ° vá» Việt Nam nói sá»± tháºt vá»›i ba mẹ và bạn bè, bên nầy không phải là Thiên Ä‘Æ°á»ng mÆ¡ Æ°á»›c của nhiá»u ngÆ°á»i muốn đến. Không có nÆ¡i nà o đẹp bằng quê hÆ°Æ¡ng Việt Nam, Tôi lấy chồng phải theo chồng, bảo vệ hạnh phúc, xây dá»±ng tÆ°Æ¡ng lai nhÆ° ca dao Việt Nam :
"Ãôi ta kết nghÄ©a vợ chồng
Ãá mòn, sông cạn mà lòng thủy chung !
Ãi đâu cho thiếp Ä‘i cùng
Ãói no thiếp chịu lạnh lùng có đôi !
Lên non em cũng lên theo
Xuống thuyá»n em cÅ©ng đắp Ä‘eo mạn thuyá»n"
(viết lại câu chuyện tháºt của nhân váºt đã chà o Ä‘á»i trên quê hÆ°Æ¡ng Xứ Quãng trong cuá»™c chiến, rồi đối diện vá»›i thá»±c tế phủ phà ng, kỳ thị.. thân pháºn ngÆ°á»i mang hai dòng máu Mỹ Việt)
Châu thổ mang mang trá»i nÆ°á»›c sát
Hồn chùng hiu hắt nỗi không tên
Tô Thùy Yên
Ãoà n tà u lầm lủi chạy qua khá»i chợ PhÆ°á»›c Xuyên, vá» phÃa Tuyên NhÆ¡n, rồi âm thầm thả trôi để và o Ä‘iểm kÃch.
Trá»i đêm cuối tháng chạp tháºt yên tÄ©nh. Bóng hai hà ng cây bên bá» nhòa lẫn và o dòng kinh thà nh má»™t vệt Ä‘en dà i trÆ°á»›c mặt. Ãoà n tà u nhÆ° Ä‘ang bị nuốt trá»ng và o cuống há»ng Ä‘ang hả lá»›n của má»™t con rắn khổng lồ. Quấn mình trong chiếc mùng nhà binh tôi nằm lăn trở trên nóc phòng lái của chiếc giang Ä‘Ä©nh vì muá»—i Ãồng Tháp cứ mãi vo ve bên tai. Tiếng nÆ°á»›c vá»— nhè nhẹ và o thà nh tà u nghe nhÆ° tiếng vá»ng của má»™t đêm biển lặng xa vá»i. Lá»i kinh giảng từ loa phóng thanh của ngôi chùa Pháºt Giáo Hòa Hảo từ phÃa chợ theo gió đêm vá»ng vá» lãng đãng lúc gần lúc xạ Ãiệu hò cải lÆ°Æ¡ng chuyên chở lá»i kinh Ä‘i sâu hÆ¡n và o lòng ngÆ°á»i nghe. Ngôi chùa nằm bên bá» kinh tắc nối liá»n PhÆ°á»›c Xuyên vá»›i Mỹ An. Má»—i lần tà u chạy ngang, bóng ngÆ°á»i ni cô chèo xuồng hái sen, áo nâu sồng thấp thoáng cuối hà ng Ä‘iên Ä‘iển bông và ng sao thanh thoát quá. Tôi nghÄ© tá»›i giòng thÆ¡ Phạm thiên ThÆ° mà nghe lòng mình non lại... Cà nh sen lá trÄ©u sÆ°Æ¡ng trong. Ão ni xám hạt trá»i nong buồn vá». Tay nà o nghiêng nón thÆ¡ chẹ Tay nà o lần chuá»—i bồ Ä‘á» xanh xao...
Bóng ngôi nhà cuối cùng của khu dân cÆ° lá» má» hiện ra trong bóng đêm. Tôi chồm ngÆ°á»i xuống vói lấy cái ống nói liên hợp gá»i dặn ba chiếc tà u Ä‘i sau quan sát cẩn tháºn. Cách đây không lâu du kÃch vá» Ä‘Ã o hầm sát theo bá» kinh ngay trÆ°á»›c ngôi nhà , bắn B40 và o má»™t tà u của Giang Ãoà n Ngăn Cháºn là m bị thÆ°Æ¡ng hết mấy ngÆ°á»i lÃnh. Ngôi nhà hiện nay gần nhÆ° không có ai ở. Bà mẹ thỉnh thoảng vá» quét dá»n cho đỡ hoang vắng. Ãứa con gái thì đã lấy chồng lÃnh Giang Ãoà n. Tháng trÆ°á»›c Phát thuyên chuyển vá» tà u biển nên con MÆ°á»i cÅ©ng khăn gói lên Sà i Gòn ở vá»›i gia đình bên chồng.
Tiếng khè khè từ ống liên hợp chợt đứt quãng bởi má»™t giá»ng Huế nhá» nhẹ Ä‘ang gá»i tên nhà binh của tôi.
- Thanh Trúc nghe đây, có gì cho qua đi.
Thì ra ngÆ°á»i trưởng đồn Ãịa PhÆ°Æ¡ng Quân má»›i vá» nháºm chức muốn được gặp tôi. Giá»ng Huế hiá»n nhÆ° con gái của ngÆ°á»i SÄ© Quan Thủ Ãức má»›i ra trÆ°á»ng đã gây cho tôi không Ãt tò mò. Trong mà u lục nhạt huyá»n ảo của chiếc ống dòm hồng ngoại tuyến, dãy rà o phòng ngá»± quanh đồn dá»±ng bằng cây trà m và bốn vá»ng gác thấp lè tè trông quá má»ng manh. Tôi gá»i máy cho ba chiếc tà u Ä‘i sau tấp và o bỠđối diện của đồn lÃnh. Kỳ, thuyá»n trưởng, bá» phòng lái ra đứng trÆ°á»›c mÅ©i tà u quăng tháºt mạnh sợi dây neo và o bá». NgÆ°á»i lÃnh gác lúi húi rá»i đèn bấm tìm cái neo phụ kéo chiếc tà u tấp và o cái bến nhá» dá»±ng bằng mấy tấm vỉ sắt công binh trÆ°á»›c cổng đồn.
Ông Chuẩn Úy Trưởng Ãồn đứng nghiêm chà o tôi. Mấy tháng Thủ Ãức đã táºp cho ngÆ°á»i sÄ© quan má»›i ra trÆ°á»ng có cái chà o đúng cung cách nhÆ°ng dáng dấp thÆ° sinh vẫn còn rõ nét trên khuôn mặt thanh tú. Câu chuyện nổ giòn khi tôi biết được Tấn là ngÆ°á»i Phú Cam. Tấn cÆ°á»i lá»›n ngạc nhiên.
- Nghe Trung Úy nói chuyện cứ tưởng là ngÆ°á»i Nam chá»› đâu có biết là dân Bến NgÆ°..
Hai ngÆ°á»i ngồi nói chuyện Huế đến quá ná»a đêm. Quán cà phê nhá» gần cầu Bến Ngá»± phÃa con dốc Ä‘i vá» Từ Ãà m vẫn còn. Quán cà phê mái tranh tôi vẫn thÆ°á»ng ngồi chá» cô Tôn Nữ Ä‘i há»c vá». Ngôi nhà trên đỉnh dốc vá»›i hà ng chè tà u kÃn cổng cao tÆ°á»ng.
- Chị Lựu có chồng rồi, đám cưới năm ngoái. Hai vợ chồng cùng dạy ở Kiểu Mẫu.
Sân đồn vắng lặng. Bóng đèn dầu từ dãy nhà gia binh cuối đồn hắt ra mấy vệt sáng mỠảo. Tấn lo ngại vá» trá»ng trách trên vai và an ninh trong vùng. Tôi nói vá» há»a lá»±c và tốc Ä‘á»™ của Ä‘oà n tà u để trấn an ngÆ°á»i sÄ© quan trẻ.
- Thôi, và o ngủ Ä‘i! Mai dáºy sá»›m Ä‘i chợ uống cà phê.
Tiếng xuồng máy vá»™i vã cho kịp phiên chợ sá»›m đánh thức dòng kinh Ä‘ang ngái ngủ. NgÆ°á»i lÃnh gác ca chót ngáp dà i lom khom chui xuống khoang tà u sá»a soạn giấc ngủ bù. Má»™t đêm Ä‘i kÃch bình yên đã qua. Trong ánh sáng đầu ngà y còn lẩn quất hÆ¡i sÆ°Æ¡ng, khu rừng trà m trở nên xa xôi và hiá»n hòa hÆ¡n. Tấn từ trong đồn Ä‘i ra, nÆ°á»›c da trắng xanh nhÆ° con gái. Tôi cÆ°á»i chà o:
- Ráng tắm nÆ°á»›c phèn nhiá»u và o cho Ä‘en chá»› không ban đêm Ä‘i tá»›i đâu là là m bia tá»›i đó, nghe chÆ°a cha ná»™i!
Tấn tò mò nhìn già n súng trên tà u, trầm trồ.
- Há»a lá»±c của má»™t chiếc tà u nhÆ° ri là gần bằng má»™t tiểu Ä‘oà n bá»™ binh rồi.
Ãoà n tà u ngóc đầu phóng nhanh vá» PhÆ°á»›c Xuyên. Tôi dẫn Tấn và o quán cà phê trÆ°á»›c nhà lồng chợ. Thắp Ä‘iếu thuốc đầu ngà y, nhấm nháp ly cà phê Ä‘en Ä‘áºm, tôi nói đùa.
- Ông thấy chưa, đâu có thua gì cà phê Lạc Sơn!
Chợ cuối năm đông đúc và mà u sắc hÆ¡n ngà y thÆ°á»ng rất nhiá»u. Xuồng máy Ä‘uôi tôm Ä‘áºu san sát dÆ°á»›i bến. Con gái mặc áo ni lông mà u và ng, mà u lá chuối non, đầu quấn khăn rằn há»›n hở Ä‘i chợ Tết. Hai dãy phố chợ đối diện nhau, phÃa trÆ°á»›c là hà ng quán phÃa sau là nhà ở. Khu nhà lồng giữa chợ lèo tèo mấy quán cà phê, quán ăn, và và i tiệm vải tiệm maỵ NÆ¡i nhóm chợ phiên là khoảng sân xi măng rá»™ng trÆ°á»›c nhà lồng chợ nối dà i xuống táºn bến đò. Tấn e dè nhìn những lồng chuá»™t, lồng rắn và mấy con trăn dà i thân to gần bằng cổ chân.
- LÃnh bẫy chuá»™t vá» nấu nÆ°á»›ng má»i ăn nhÆ°ng em á»›n quá không dám.
- Chá» bữa nà o có bạn rượu già sai con gái khìa thịt chuá»™t vá»›i nÆ°á»›c dừa nÆ°á»›c cam và ng má»i ăn, coi thỠđứa nà o á»›n cho biết.
Tấn chỉ tay vá» phÃa ngôi nhà thỠở bên kia bá» kinh, tiếc rẻ.
- Nhà thỠđẹp như rứa mà bỠhoang uổng quá.
Tôi nghÄ© tá»›i nhà thá» Phú Cam và khoảng sân rá»™ng trÆ°á»›c nhà thá». Từ trên cao nhìn xuống, mấy chiếc cầu trắng bắc ngang qua sông Bến Ngá»± chảy ôm quanh chân đồi đẹp nhÆ° tranh vẽ. Tan lá»… chiá»u con gái xóm đạo Ä‘i dá»c theo bá» sông vá» nhà , áo dà i huệ trắng phất phÆ¡ trong gió. Tôi nghÄ© tá»›i Tần HÆ°Æ¡ng, tóc ngắn, cổ cao, nÆ°á»›c da thắm mà u nắng. Không có má»™t chút xÃu Huế mô hết mà đẹp thì thôi thệ Chiếc váy ngắn mà u xanh nÆ°á»›c biển và chân-sáo-tần-hÆ°Æ¡ng là m nắng nhấp nhô.
Chúa chỉ tá»›i vùng đất nà y má»—i năm má»™t lần và o ngà y lá»… Giáng Sinh. Cha ở Cao Lãnh Ä‘i tắc ráng và o Ä‘em theo tượng Chúa. Bà n thá», máng cá» dá»±ng lên sÆ¡ sà i nhÆ°ng những ngá»n nến hiếm hoi đã đủ là m sáng lòng con chiên nghèo khó trong vùng đất bất an nà ỵ Giang Ä‘oà n và Chi Khu Ãồng Tiến giải tá»a giá» giá»›i nghiêm cho đêm Thánh. Giang đỉnh nằm rải rác để giữ an ninh khu vá»±c quanh nhà thá». Con chiên Ä‘a số từ Khu MÆ°á»i. Há» là giáo dân di cÆ° từ vùng quê nghèo đất cà y lên sá»i đá Quảng Bình mà ná»n Ãệ Nhất Cá»ng Hòa đã Ä‘Æ°a và o đây láºp nghiệp. Tiếng máy Ä‘uôi tôm nổ rá»™n rịp giữa đêm vui nhÆ° tiếng cÆ°á»i hiếm hoị Sáng sá»›m hôm sau Cha mang tượng Chúa xuống tắc ráng chạy vá» Cao Lãnh. Ngôi giáo Ä‘Æ°á»ng bÆ¡ vÆ¡ hoang phế nằm chịu Ä‘á»±ng thêm má»™t mùa nÆ°á»›c chỠđêm Thánh sang năm. Cao Lãnh. Chữ nghÄ©a ngÆ°á»i xÆ°a giá» sao nghe quá đắng caỵ Ước mÆ¡ lá»›n lao của ông Tổng Ãốc, lãnh mệnh Chúa phái và o sâu trong đất Nam Ky giữa vùng nÆ°á»›c thấp mênh mông trà m Ä‘Æ°á»›c để mở mang bá» cõi, đã thể hiện qua những địa danh đẹp nhÆ° Mỹ An, Mỹ PhÆ°á»›c, PhÆ°á»›c Xuyên... Có lẽ giữa cảnh trá»i nÆ°á»›c mênh mông, nhá»› ngÆ°á»i còn ở lại đất Thần Kinh, ông quan trẻ trong giây phút lãng mạng đã lấy tên vợ VÄ©nh Tế để gá»i má»™t dòng kinh má»›i. Và lạ chÆ°a, có má»™t buổi chiá»u gió Tịnh Biên rợp và ng trà nhá»›, rượu uống ngà ngà say, đứng bên dòng VÄ©nh Tế dõi mắt vá» phÆ°Æ¡ng xa nhá»› thÆ°Æ¡ng ngà y cuối biển. Dòng nÆ°á»›c cÆ°u mang ná»—i lòng Thất SÆ¡n, Hồng Ngá»± chảy qua vùng đất Giang Thà nh qua miệt Hà Tiên rồi đổ và o biển lá»›n. Ãứng đó bên bá» kinh nhá» mà nghe lòng mình xôn xao tiếng sóng.
NgÆ°á»i lÃnh dÆ°á»›i tà u lên tìm tôi nói có Thiếu Úy Chiến Ä‘ang chá». Ãi ngang qua tiệm may bên hông nhà lồng chợ, cô thợ may nhìn theo muốn nói má»™t Ä‘iá»u gì, con mắt dà i có Ä‘uôị Tôi ra dấu sẽ quay lại. Chiến trong bá»™ bà ba Ä‘en và cái nón bê rê NgÆ°á»i Nhái cố hữu trao ống nói liên hợp cho tôi.
- Gá»i vá» phòng hà nh quân để bà n giao vùng Ä‘i ông thầỵ
Liên lạc vá»›i giang Ä‘oà n xong tôi bảo bốn thuyá»n trưởng cho tà u chạy vá» bến và nhá» Chiến cho Tấn quá giang vỠđồn. Kỳ thuyá»n trưởng ló đầu ra khá»i phòng lái.
- Trung Úy nhớ vỠkịp ăn cơm trưa, có canh chua cá bông lau.
Ãứng trên mÅ©i tà u giữa dòng kinh, Chiến khum tay là m loa nói vá»ng và o bá» bỡn cợt.
- Ông coi chừng thằng nhá»! Ãể con Bé Lâm nó bẻ nhÆ° bẻ cổ mấy con trăn là coi nhÆ° dẹp tiệm luôn.
Bé Lâm là cô thợ may ở nhà lồng chợ. Cách đây và i tháng, má»™t lần Chiến và tôi và o tiệm la cà tìm chuyện nói cho qua thì giá». Ãang tán phét thì má»™t váºt gì đó trong bao cát cá»™t kÃn để trên ná»n xi măng cá»±a quáºy là m tôi giáºt mình nhảy lui. Cô thợ may khoan thai mở bao cát lôi ra má»™t con trăn dà i khoảng gần hai mét, hai tay bóp chặt ở phần đầu và cổ, bẻ tháºt mạnh. Cô ta dồn con trăn và o lại bao cát nhìn tôị
- Trung Úy đừng lo, nó còn sống nhÆ°ng hết cá»±a quáºy gì được nữa rồi.
Tôi hoà n hồn giở giá»ng đểu:
- Ở đó mà đừng lỠNhìn cô bẻ cổ con trăn tôi lại cà ng lo thêm.
Cô thợ may Ä‘á» mặt cÆ°á»i bẽn lẽn. Trên Ä‘Æ°á»ng vá» Giang Ãoà n, Chiến nói vá»›i tôi:
- NgÆ°á»i ở chợ nói con Bé Lâm có chồng Ä‘i là m ăn xa nhÆ°ng gần hai năm nay tôi chÆ°a bao giá» thấy mặt. Ở đây lý do dá»… nói nhất là chồng bá», chồng Ä‘i lÃnh, Ä‘i là m ăn xạ.. Ông nên để ý, biết đâu thằng chồng nó theo du kÃch là m giao liên ở đâu đó.
Bé Lâm có khuôn mặt duyên dáng và biết nói chuyện nên sau những lần uống cà phê tôi thÆ°á»ng ghé lại tiệm may nói chuyện bâng quÆ¡. Má»™t lần Bé Lâm hẹn má»i tôi vá» nhà ăn cÆ¡m trưạ Ngôi nhà chỉ cách chợ khoảng ná»a cây số. Tôi dè dặt nhìn cái mÆ°Æ¡ng nÆ°á»›c ở hông nhà . Dân thÆ°á»ng chống xuồng theo những mÆ°Æ¡ng nÆ°á»›c và o sâu trong đồng để thăm lúa, đặt lá», bẫy chuá»™t. Du kÃch giao liên cÅ©ng thÆ°á»ng dùng những tuyến nÆ°á»›c nà y để chuyển quân chuyển vÅ© khà hoặc vá» thăm nhà . Ngoái nhìn bóng mấy chiếc giang Ä‘Ä©nh ẩn hiện sau lùm cây Ä‘iên Ä‘iển phÃa cuối xóm, tôi yên tâm Ä‘i vá» phÃa sau nhà nhìn quanh. Xóm nhà vắng lặng. Cánh đồng bao la không má»™t bóng ngÆ°á»á»‹ Tiếng kinh sấm giảng từ ngôi chùa Pháºt giáo Hòa Hảo nghe rõ mồm má»™t trong buổi trÆ°a nắng. Gian nhà sau khuất kÃn, ná»n đất mát lạnh lổ đổ và i vệt nắng nhá» xuyên qua từ cánh cá»a sổ bằng phên đã sáºp xuống. Cặp gối sắp ngay ngắn trên tấm phản dà y nâu bóng mà u gá»— quý vừa dùng là m giÆ°á»ng vừa là nóc của cái hầm tránh đạn, bao cát dá»±ng quanh chắc chắn. Bếp vừa nhen, ngá»n lá»a nhảy múa náo nức. NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà nằm dá»… dãi trên tấm phản, mắt nhắm đợi chá» sau chiếc khăn rằn sổ tung lệch lạc. Vùng bóng tối giữa thân thể man khai lồng lá»™ng . Thân xác hừng há»±c cÆ¡n sốt vụng trá»™m. Nồi cÆ¡m nồng mùi khê cháy khi tôi bá» Ä‘i ra trÆ°á»›c hiên nhà . Lấy cái gáo dừa múc nÆ°á»›c mÆ°a trong lu, tôi uống từng hÆ¡i dà i nhÆ° ngÆ°á»i Ä‘ang chết khát. Cháºu cúc và ng trÆ°á»›c sân nhà không kịp chá» tết, nở rá»™. Tôi rÆ°á»›i miếng nÆ°á»›c mÆ°a còn sót lại trong cái gáo dừa lên mấy nụ bông. Giá»t nÆ°á»›c lóng lánh nhÆ° giá»t lệ.
Con Ä‘Æ°á»ng là ng nằm im mệt nhoà i dÆ°á»›i nắng trưạ Tôi nghÄ© tá»›i những ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông đã bá» Ä‘i xa. CÅ©ng nhÆ° tôi, bá» Ä‘i xa. Hoặc đã không vá» kịp cho những cÆ¡n cần thiết. Tôi nghÄ© tá»›i những ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà ở Ãồng Tháp MÆ°á»i, cô gái chợ PhÆ°á»›c Xuyên, Khu Năm, Khu Bảỵ Những ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà không có Ä‘Ã n ông ở nhà , sống dá»c theo dòng kinh Ãồng Tiến, Mỹ An. Cuá»™c sống can qua nhÆ°ng Æ°á»›c mÆ¡ và thân xác vẫn có đó rất thá»±c. Khẩn thiết và không che Ä‘áºá»µ Những cô gái mÆ¡ lấy chồng Sà i Gòn để được Ä‘i ra khá»i vùng đất tai Æ°Æ¡ng vá»›i từng mùa nÆ°á»›c buồn tù túng, từng đêm lẻ loi trên chiếc chòi cao bên hà ng đáỵ Giấc mÆ¡ Ä‘Æ¡n giản. MÆ¡ được uống nÆ°á»›c máy, coi cải lÆ°Æ¡ng truyá»n hình, chân Ä‘i dép. Những ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà trong vùng đất giao tranh đã sống và chịu Ä‘á»±ng vá»›i trái tim tháºt bá»n bỉ và đơn giản. Những Ä‘iá»u tôi chứng kiến và hiểu ra đã trở thà nh ná»—i buồn theo Ä‘uổi hoà i trong trÃ.
Má»™t buổi trÆ°a ở mặt tráºn Mỹ An, vùng kinh Bà Bèo. LÃnh của má»™t tiểu Ä‘oà n bá»™ binh thay phiên nhau vá» nghỉ ở tuyến saụ Vợ lÃnh Ä‘i xuồng từng Ä‘oà n và o thăm chồng và để lấy tiá»n lÆ°Æ¡ng tháng Ä‘em vá». Tôi chú ý tá»›i má»™t cặp vợ chồng còn rất trẻ. NgÆ°á»i vợ tình tứ đút cÆ¡m cho chồng ăn. Sau đó hai ngÆ°á»i ôm ấp nhau, là m tình dÆ°á»›i tấm poncho trùm kÃn. NgÆ°á»i chồng cầm súng ôm vợ từ giã, vá» lại mặt tráºn phÃa trÆ°á»›c. Khoảng ná»a giá» sau ngÆ°á»i chồng tá» tráºn, xác kéo ra lúc ngÆ°á»i vợ Ä‘ang dá»n dẹp hà nh trang chÆ°a kịp vá». NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà trẻ ôm xác chồng còn hâm hấp cÆ¡n sốt hân hoan, khuôn mặt Ä‘iên cứng mắt ráo hoảnh vô hồn. Tôi chÆ°a há» thấy má»™t cuá»™c sống nà o tang thÆ°Æ¡ng đến thế.
Lần Ä‘i kÃch đêm ở Khu Bảỵ LÃnh gác báo cáo thấy có bóng ngÆ°á»i di chuyển. Súng trên tà u bắn nhÆ° mÆ°a và o mục tiêu nghi ngá». Lúc đổ bá»™ lên, xác ngÆ°á»i du kÃch nằm vắt bên bá» mÆ°Æ¡ng ngang hông má»™t nhà dân, cây súng AK47 còn trong taỵ Lục soát ngôi nhà , không ai nháºn là có bà con quen thuá»™c gì vá»›i ngÆ°á»i lÃnh cá»ng sản nằm chết ngoà i sân. Nhìn khuôn mặt ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà trẻ đứng khuất trong góc nhà tôi nghÄ© đến ngÆ°á»i vợ lÃnh bên bá» kinh trÆ°a ở Mỹ An. Tôi ra hiệu cho toán lÃnh của mình xuống tà u rồi quay lại nói nhá» vá»›i ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà .
- Chị lấy má»n ra phủ cái xác lại để ngà y mai Xã tá»›i Ä‘em Ä‘i chôn.
Xin lá»—i ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà ở Ãồng Tháp MÆ°á»á»‹ Ãiá»u tôi chỉ có thể là m được là để cho chị và i phút riêng tÆ° vá»›i xác ngÆ°á»i mà chỉ phút chốc trÆ°á»›c đây đã hòa chung vá»›i chị cÆ¡n rung cảm hiếm hoị Trên Ä‘Æ°á»ng xuống tà u tôi nghe văng vẳng tiếng nấc nghẹn ngà o của ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà .
Ãoà n tà u để máy nhá» chạy vá» lại căn cứ. Ãêm tháºt sâụ Trăng thượng tuần xa xôi soi chút ánh và ng mÆ¡ hồ lên dòng nÆ°á»›c Ä‘en hun hút trÆ°á»›c mặt. Ngá»n đèn dầu treo trên nóc hà ng đáy má» má» soi bóng con Bé Út Ä‘ang ngồi chá» kéo đáy trông tháºt cô Ä‘Æ¡n. Má»™t bầy anh chị bảy tám ngÆ°á»i, đứa chết trong bÆ°ng, đứa Ä‘i lÃnh sÆ° Ä‘oà n đổi ra Trung đã mấy năm chÆ°a vá», đứa lấy chồng xa, để lại cô em út ở nhà hẩm hiu vá»›i ngÆ°á»i cha lúc tỉnh khi saỵ
Ông già ngồi móm mém há»›p từng hÆ¡i rượu đế, nhìn dòng kinh nÆ°á»›c đục nói chuyện hồi nẳm, thá»i Bình Xuyên Hòa Hảá»
- Út, chiên cá linh cho anh Hai mầy uống rượu đi con.
NgÆ°á»i Ä‘Ã n bà trẻ im lìm nhÆ° chiếc bóng. Chiếc khăn rằn quấn che gần kÃn khuôn mặt là m đôi mắt nhìn tháºt sâu và xa xôị Lúc Bé Út xõa tóc múc nÆ°á»›c lóng phèn trong lu ra rá»a mặt, không quen vá»›i những lá»i khen tặng của Ä‘Ã n ông, mỉm cÆ°á»i ngượng ngùng. Bé Út ngồi nói chuyện mùa nÆ°á»›c Ä‘i buôn ở Cao Lãnh. Cô quấn lại chiếc khăn rằn, đôi mắt nhìn trở vá» vá»›i chiá»u sâu của nó. Tôi tiếc không nhìn được cặp môi dà y má»ng cÆ°á»i mỉm chi lúc tôi há»i xin há»c cách kéo đáy, má»™t đêm nà o đó.
- Ông già biết, ổng rầy chết.
Tôi lên nhà trên ngồi lÆ¡ đãng nghe chuyện Bình Xuyên Hòa Hảo, mắt nhìn cái chòi chênh vênh bên hà ng đáỵ Nóc chòi cao vượt khá»i lùm cây Ä‘iên Ä‘iển rá»±c bông và ng phÃa trên dòng nÆ°á»›c. Cái chòi chênh vênh trên triá»n đêm xõa tóc. Ãôi môi dà y háo hức. Tiếng cá linh quẩy Ä‘á»™ng lòng đáy là m ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà tiếc rẻ cÆ¡n ham muốn. Ngá»n đèn dầu trên nóc hà ng đáy dạn dÄ© soi bóng xuân thì lên cặp vú nhá»n lểnh Ä‘ong Ä‘Æ°a.
Chiếc giang Ä‘Ä©nh chở lÃnh Ä‘i chợ bá»›t máy lại để cáºp bến. TrÆ°á»›c mÅ©i tà u lố nhố bốn năm ông sÄ© quan Giang Ãoà n. Tôi chà o ông Phó Thà nh.
- Bá»™ ông Phó tÃnh há»p bá»™ chỉ huy Giang Ãoà n ở quán cà phê hay sao đâỵ
- Ãâu có, Tết nhứt tá»›i nÆ¡i, tao dẫn thằng Thiện thằng Mẫn Ä‘i là m rể cho phải phép.
Mẫn cao lá»u khá»u trong bá»™ đồ Thủy Quân Lục Chiến bá» ngoà i quần. Khẩu rouleau nòng dà i lủng lẳng bên hông.
- Ông Phó dẫn thằng Thiện Ä‘i mua than. Tao thì chà ng rà ng váºy thôi chứ đã xÆ¡ múi gì đâu.
Con gái ở chợ hiếm hoi đếm được trên đầu ngón taỵ Mẹ mất, hai chị em Hạnh sống hẩm hiu vá»›i nhau. Ãứa em trai táºt nguyá»n Ä‘ang há»c Trung há»c ở ngoà i Khu Hai, chỉ vá» nhà những ngà y cuối tuần. Thiện và con Hạnh những ngà y nà y rất khắng khÃt vá»›i nhau.
Mẫn ngoà i những ngà y Ä‘i tuần hay la cà ở tiệm Thà nh Phát, nhà hai chị em con Dung. Anh chà ng tham lam tÃnh chuyện hoa thÆ¡m đánh cả cụm nên mãi vẫn lÆ¡ lá»ng chÆ°a ngắt được bông nà ỠChiến tuy hay bông đùa vá»›i con Nam, Bé Ba nhÆ°ng vùng hoạt Ä‘á»™ng chÃnh của hắn đổ dà i từ Khu Bảy ra tá»›i Khu Ba, Chi Khu Ãồng Tiến. Chiến vẫn thÆ°á»ng ba hoa.
- Cứ theo chiến thuáºt trá»±c thăng váºn là ăn chắc. Bốc xong là nhảỵ Dại gì phải ra ngoà i chợ tranh già nh cho tốn sức lao Ä‘á»™ng.
Tôi cháºm chân lại ghé và o tiệm maỵ Bé Lâm há»i tôị
- Tối nà y Trung Úy có ra coi hát không. Ãoà n hát ở Cai Láºy vá» hát LÆ°Æ¡ng SÆ¡n Bá Chúc Anh Ãà ị Ban văn nghệ Xã diá»…n ca nhạc trÆ°á»›c rồi má»›i tá»›i diá»…n tuồng.
- Hèn nà o con nhá» Huệ vừa bÆ°ng cà phê trong căng tin Giang Ãoà n vừa ca sáu câu vá»ng cổ. Ờ nếu không Ä‘i công tác thì ghé coi.
Bé Lâm lá»ng lÆ¡ nhìn cái ghế bố nhà binh ở góc tiệm.
- Coi hát xong tui ở lại để cúng tiệm, gần Giao Thừa má»›i vá» nhà . Trung Úy nếu không thÃch coi hát thì ra đây nghỉ.
Tôi nháy mắt cÆ°á»i bÆ°á»›c vá»™i ra khá»i tiệm cho kịp vá»›i nhóm sÄ© quan bạn Ä‘ang Ä‘i vá» phÃa quán cà phê ở cuối nhà lồng chợ.
Trụ sở Xã nhá»™n nhịp ngÆ°á»i Ä‘ang dá»±ng rạp cho đêm văn nghệ đón Giao Thừạ Ông Trưởng Cuá»™c Cảnh Sát kiêm Trưởng Ban Văn Nghệ Xã Ä‘ang hò hét chỉ trá» mấy cáºu Nhân Dân Tá»± Vệ treo cái mà n nhung Ä‘á» cÅ© mèm lên phÃa trÆ°á»›c sân khấu dá»±ng bằng thùng phi lót ván ép.
PhÃa trong trụ sở, Tà i thuyá»n trưởng Ä‘ang đệm Ä‘á»n cho con Huệ dợt lại mấy câu vá»ng cổ. Tiếng Ä‘Ã n trống, tiếng ca, pha lẫn vá»›i tiếng ngÆ°á»i cÆ°á»i nói há»—n Ä‘á»™n... Bá» sông xa má» nhạt khói hoà ng hôn. Con nÆ°á»›c lá»›n lục bình trôi rá»i rạc. Chiá»u đã xuống mặt trÆ°á»ng giang bát ngát. Mà bóng ngÆ°á»i xÆ°a còn lẩn quất giữa sông dà i... Ông Trưởng Ban Văn Nghệ ra chà o chúng tôị Nụ cÆ°á»i dá»… dãi, cái đầu hói bóng lưỡng.
- Mấy ông nghe con nhỠHuệ ca ngon là nh không! Tối nay nó sẽ được giới thiệu là Tân Bạch Huệ hát sáu câu Tuyệt Tình Ca.
Ông Phó nhìn Mẫn châm chá»c:
- Còn cô Dung thì hát bản gì váºá»µ
Ông bầu văn nghệ trịnh trá»ng lấy trong túi áo ra tá» chÆ°Æ¡ng trình viết taỵ
- Con Dung ...à con Tân Mỹ Dung sẽ ca bản Chuyện tình Lan và Ãiệp.
Tôi đứng lên xạo với Mẫn.
- Thôi tao Ä‘i vá» Giang Ãoà n ngủ lấy sức tối coi văn nghệ. Mầy vô trá»ng dợt ca sÄ© Tân Mỹ Dung Ä‘i chá»›. Ãừng để bể dÄ©a mất mặt lắm đó nghe!
Ông Phó tay cầm cây cơ bi da.
- Lấy tà u mà vá», tá»›i trÆ°a nói tụi nó ra đón tôi vá».
Tôi từ chốị Từ chợ vá» Giang Ãoà n chỉ hÆ¡n má»™t cây số. Hạnh ngồi phÃa sau quầy hà ng bánh kẹo chà o vá»ng rạ Tôi bÆ°á»›c len lá»i qua khu chợ phiên Ä‘i vá» phÃa bến sông. Con gái Ä‘i chợ Tết xong bÆ¡i xuồng vá» nhà . Trên xuồng ngổn ngang hà ng vải và những nhánh mai nhánh cúc bằng nhá»±a và ng sặc sỡ. Từ trên cầu nhìn xuống lòng ngã tÆ° kinh, hà ng mấy chục chiếc xuồng bÆ¡i tá»a ra bốn hÆ°á»›ng trông nhÆ° những chiếc lá tre trong vÅ©ng nÆ°á»›c mÆ°a Ä‘á»ng thá»i tuổi nhá».
Nắng cuối năm ở đồng bằng nhà n nhạt ngây ngây, phảng phất cÆ¡n gió nhẹ vừa đủ thênh thang để cánh đồng Ä‘Æ°á»›c bao la cÅ©ng xao xác nghiêng mình. Ná»a năm ở vùng nÆ°á»›c thấp. Ná»a năm là m tên lÃnh thú thá»±c sá»±. Và còn bao lâu nữạ Cho tôị Cho bạn bè. Cho những ngÆ°á»i trong cuá»™c chiến tranh nà ỵ
Ngôi giáo Ä‘Æ°á»ng trÆ°á»›c mặt vẫn im lìm kiên nhẫn soi bóng xuống dòng kinh chá» mùa nÆ°á»›c rút, Ä‘iêu tà n tượng chúa hà i đồng bÆ¡ vÆ¡ đêm thánh. Bóng chiếc tháºp tá»± trên nóc tháp chuông lung linh đáy nÆ°á»›c, gãy đổ lá»i nguyện không thà nh. Lá»i kinh man mác Ä‘iệu hò châu thổ từ ngôi chùa bên bá» kinh Ä‘i Mỹ An vẫn quyện trong gió sá»›m, trong hÆ°Æ¡ng nồng buổi trÆ°a, những Ä‘iá»u nhân áị Cuá»™c chiến tranh vẫn tiếp diá»…n. Những ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà ở Ãồng Tháp MÆ°á»i vẫn sống vá»›i trái tim Ä‘Æ¡n giản thiết thạ Tôi chợt thèm má»™t giấc ngủ tháºt ngon.
Ãôi dòng tiểu sá»:
· Tên tháºt là Phạm Duy Cẩn, sinh ngà y 05 tháng 10 năm 1921 tại phố Hà ng Cót, Hà Ná»™i.
· Ông sinh ra trong má»™t gia đình "là m văn há»c và trá»ng văn há»c" (theo Tạ Tỵ), là con thứ 10 của nhà văn trà o phúng xã há»™i Phạm Duy Tốn. Các anh của ông, (Phạm Duy Khiêm, Phạm Duy Nhượng) Ä‘á»u có viết văn, soạn nhạc.
· Thuở nhá», Phạm Duy từng theo há»c các trÆ°á»ng Trung há»c Thăng Long, Cao Ãẳng Mỹ Thuáºt, Kỹ Nghệ Thá»±c Hà nh; tá»± há»c nhạc năm 1940 và viết ca khúc đầu tay Cô Hái MÆ¡ năm 1942.
· Ông gia nháºp Ä‘oà n hát lÆ°u Ä‘á»™ng năm 1943, Ä‘i hát từ Nam chà Bắc, phổ biến tân nhạc, sau đó tham gia kháng chiến vá»›i nhiệm vụ sáng tác và phổ biến kháng chiến cạ Ông cÅ©ng đã khởi xÆ°á»›ng phong trà o phục hồi và phát triển dân ca trong giai Ä‘oạn nà y. Năm 1949, ông kết hôn vá»›i ca sÄ© Thái Hằng.
· Phạm Duy cùng gia đình vợ và o Nam năm 1951, thà nh láºp ban hợp ca Thăng Long vá»›i những thà nh viên chÃnh là Thái Hằng cùng các anh em trong nhà : Hoà i Bắc Phạm Ãình ChÆ°Æ¡ng, Hoà i Trung Phạm Ãình Viêm và Thái Thanh. Tiếp tục phục hồi và phát triển dân cạ
· Ãi Pháp để tìm hiểu và bổ túc thêm nhạc lý Tây PhÆ°Æ¡ng năm 1954-1955; ông vừa nháºn sá»± chỉ dạy của nhạc sÄ© Robert Lopez, vừa là m bà ng thÃnh viên tại Institut de Musicologie, Paris, vừa khởi sá»± sáng tác trÆ°á»ng cạ
· Từ năm 1956 đến nay, ông tiếp tục sáng tác Ä‘á»u đặn: tâm ca, vỉa hè ca, tục ca, đạo ca, hoan ca, và dÄ© nhiên tình ca lần lượt ra Ä‘á»i.
· Tháng 4 năm 1975, Phạm Duy cùng gia đình di cÆ° sang Hoa Kỳ và định cÆ° tại Midway City, California. Nhạc sÄ© soạn thêm tị nạn ca, ngục ca, Hoà ng Cầm ca, thá» nghiệm và khảo cứu nhạc Ä‘a Ä‘iệu cùng vá»›i con thứ Phạm Duy CÆ°á»ng, viết Hồi Ký...
Nhạc sĩ Phạm Duy hoạt động trong cả ba lĩnh vực : ca diễn, sáng tác và nghiên cứu.
Tác phẩm chá»n lá»c:
TrÆ°á»ng Ca Con ÃÆ°á»ng Cái Quan
TrÆ°á»ng Ca Mẹ Việt Nam
Tình Ca
Giá»t MÆ°a Trên Lá
Bà Mẹ Gio Linh
Khối Tình Trương Chi
Bên Cầu Biên Giới
Ãố Ai
BÃ i Ca Sao
CỠHồng
Trả Lại Em Yêu
Con ÃÆ°á»ng Tình Ta Ãi
Thương Tình Ca
Ãừng Xa Nhau
Ká»· Váºt Cho Em
Cô Hái Mơ
Thiên Thai
Ngáºm Ngùi
Tiá»…n Em
ÃÆ°a Em Tìm Ãá»™ng Hoa Và ng
Ão Anh Sứt Chỉ ÃÆ°á»ng TÃ
Tình Cầm
Tổ Khúc Bầy Chim BỠXứ
và Minh Há»a chuyện Kiá»u (tác phẩm cuối Ä‘á»i và là tổng hợp hà nh trình nghệ thuáºt)
Lá»i Nói Ãầu
Má»™t ngà y đầu Xuân 1987, trong má»™t câu chuyện vá»›i nhà văn Nguyá»…n Má»™ng Giác vá» thi ca hiện đại, tôi có Ä‘Æ°a ra má»™t ý kiến là truyá»n thống thÆ¡ của Việt Nam từ ngà n xÆ°a cho tá»›i nay không phải là má»™t truyá»n thống nghệ thuáºt chỉ nằm trong má»™t lÄ©nh vá»±c văn há»c mà thôi. Khi xÆ°a, nếu đã là thÆ¡ thì không phải là sáng tác ra để Ä‘á»c trong im lặng mà là phải "hát thÆ¡ lên", cho nên những thi phẩm khi xÆ°a Ä‘á»u mang những cái tên có thêm chữ "ngâm" hay chữ "ca" và o, chẳng hạn CHINH PHỤ NGÂM, CUNG OÃN NGÂM KHÚC, GIA HUẤN CẠNgay cả truyện KIỀU cÅ©ng Ä‘i và o lãnh vá»±c âm nhạc vá»›i má»™t lối ngâm gá»i là "kể Kiá»u" và những bà i thÆ¡ của các thi sÄ© trứ danh trong thế ká»· vừa qua thì được soạn theo ká»· luáºt của má»™t thể hát là "hát nói" trong loại HÃT Ả ÃÀO.
Tôi cÅ©ng nhắc tá»›i chuyện trong chuyến phi cÆ¡ từ New York trở vá» Thị Trấn Giữa Ãà ng (Midway City), tôi Ä‘á»c ở mục Conversation trong báo ỤS NEWS & WORLD REPORT ra ngà y February 16, 1987 có lá»i tuyên bố của thi sÄ© Hoa Kỳ Allen Ginsberg : Anybody who makes a lyric can be poet; musical lyrics are poetrỵ.. thì Nguyá»…n Má»™ng Giác có ý kiến là tôi nên cho in ra má»™t táºp lá»i ca để những ngÆ°á»i yêu nhạc của tôi có thể Ä‘á»c được rõ rà ng hÆ¡n những gì mà xÆ°a nay há» chỉ nghe được hoặc hát lên và có khi không nháºn thức được hết ý nghÄ©a của tác phẩm. Nhà văn trẻ nà y lại có lòng yêu nháºn là m công việc nghiên cứu, phân tÃch và lý luáºn vá» những lá»i ca đó nữa.
Lúc nà y (1987) tôi cÅ©ng Ä‘ang muốn cho in lại toà n bá»™ nhạc phẩm của tôi, nhÆ°ng nếu đợi cho có đủ phÆ°Æ¡ng tiện để có thể in ra cả nhạc và lá»i cùng vá»›i phần phụ soạn piano, lá»i dịch Anh ngữ cho từng bà i, từng loại nhÆ° tôi mong muốn thì, vá»›i hoà n cảnh Ä‘i tị nạn nhÆ° bây giá», chắc còn lâu lắm tôi má»›i thá»±c hiện được má»™t nhạc táºp có tÃnh cách tổng quan nhÆ° váºá»µ Do đó, giống nhÆ° thi sÄ© Pháp Jacques Prévert trÆ°á»›c đây đã in ra táºp thÆ¡ nhan Ä‘á» PAROLES, bây giá» tôi cÅ©ng cho in ra má»™t cuốn sách gá»i là NGÀN LỜI CA nà y, trong đó có ghi thêm những ká»· niệm riêng hoặc những biến cố chung và o từng bà i, từng loại hay từng giai Ä‘oạn của sáng tác để giúp cho ngÆ°á»i Ä‘á»c hiểu rõ hÆ¡n những bà i ca mà hỠđã yêu, đã hát.
Trong táºp nà y, tôi không cho in ra con số khá lá»›n những bà i thÆ¡ của các thi sÄ© khác do tôi phổ thà nh ca khúc mà chỉ nhắc tá»›i má»™t số bà i bản má»—i khi cần nhấn mạnh vá» má»™t xu hÆ°á»›ng sáng tác và o má»™t giai Ä‘oạn nà o đó. Tôi cÅ©ng không cho in ra những lá»i ca tiếng Việt mà tôi đã soạn ra để hát lên vá»›i nhạc cổ Ä‘iển Âu Tây, nhÆ° DÃ’NG SÔNG XANH (Danube Bleu), DẠKHÚC Schubert v.v... hay vá»›i những bà i hát rất tân thá»i của nhạc Bắc-Mỹ nhÆ° HAI KHÃA CẠNH CUỘC ÃỜI (Both Sides Now), LEO LÊN XE NÀY (Jump In My Car) v.v...
Cuốn sách nà y được đặt tên là NGÀN LỜI CA (1), chứ không phải NGÀN BÀI CA, vì tôi liên tưởng tá»›i cái tên rất nên thÆ¡ của cuốn tiểu thuyết nhan Ä‘á» NGÀN CÃNH HẠC của văn sÄ© Nháºt Kawabata. Tôi hi vá»ng trong tÆ°Æ¡ng lai rất gần (2) có thể cho in ra những nhạc táºp có đầy đủ nốt nhạc và lá»i ca và vá»›i đầy đủ các loại nhạc, từ nhạc hùng thá»i kháng chiến, qua tình ca, dân ca, trÆ°á»ng ca, tâm ca, đạo ca, tục ca, bé ca, nữ ca, bình ca, thÆ¡ phổ nhạc... tá»›i ngục ca, hoà ng cầm ca và những loại ca má»›i nhất của tôi là rong ca, thiá»n ca và nhục tình ca (3). Những nhạc táºp nà y có thể mang tên NGÀN CÃNH NHẠC.
Thị Trấn Giữa Ãà ng
Những mùa Thu xa xứ
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Trong kỳ tái bản lần thứ hai và o năm 1990, tôi được hân hạnh cho thêm và o cuốn sách NGÀN LỜI CA má»™t chÆ°Æ¡ng khúc má»›i gồm 10 ca khúc mang tên MƯỜI BÀI RONG CA (ballade), soạn ra đầu Xuân 1988. Do đó tuyển táºp nà y có thể được gá»i là Ngà n "Lẻ" Lá»i Ca.
(2) Và o đầu năm 1995, đa số nhạc bản (có nốt nhạc) đã được nhà xuất bản NAM à ở Paris ấn hà nh.
(3) Trong kỳ tái bản 1995 nà y và nhất là trong dÄ©a CD, tôi lại có thêm MƯỜI BÀI THIỀN CA, mấy bà i NHỤC TÃŒNH CA, trÆ°á»ng ca HÀN MẶC TỬ và hai Phần KIỀU.
(còn tiếp nhiá»u kỳ)
Tá» lịch cuối năm cÅ©ng đã theo bụi thá»i gian trôi nhanh, để đón rÆ°á»›c má»™t năm má»›i vá»
vá»›i chúng tạ Cho dù thá»i gian, không gian cứ lÆ°á»›t trôi qua mau, nhÆ°ng, trong trái tim em, tình yêu anh mãi mãi vẫn luôn tồn tại không thay đổi....
Anh có còn nhớ, ngà y đầu năm xưa, chúng ta đã cùng nhau lái xe đi xem pháo bông, em khép
nép đứng núp bên anh để trốn những ngá»n gió lùa, vá»›i ly cà phê sữa nóng trong tay, trông tháºt buồn cÆ°á»i, nhÆ°ng rất là hạnh phúc. Những dà n pháo bông đủ mà u, đẹp tuyệt vá»i rượt Ä‘uổi nhau, khoe sắc trong bầu trá»i tối Ä‘en, là m bao ngÆ°á»i trầm trồ khen ngợi.
Sau những giây phút chen lấn, chỠđợi với các xe trên các con phố, chúng ta phóng nhanh ra xa lộ để kịp quay vỠđón mừng năm mới, chúng ta nhìn nhau, cùng đếm từ 10 xuống đến 1, và hân hoan mở champagne uống mừng cho một năm mới đã đến, chúc mừng cho tình yêu chúng ta, những nụ hôn nồng nà n, những hạt bong bóng nhỠtung tăng trong ly rượu là m môi em tê dại, má đỠbừng lên, may mỠtrong đêm tối, nên anh không nhìn thấy được những nét lúng túng, thẹn thùng của em....
Chung quanh ta là những ngá»n đèn cầy cháy lung linh tuyệt vá»i, tiếng củi nổ lấp bấp, cháy le lói trong lò sưởi đủ cho em niá»m hạnh phúc nÆ¡i anh....Cảm Æ¡n anh, cảm Æ¡n tình yêu và những tháng ngà y yêu thÆ°Æ¡ng anh đã dà nh cho em ....Em khẽ gá»i " Nà y NgÆ°á»i Yêụ...NgÆ°á»i Yêu Em Hỡi " ....
Nà y NgÆ°á»i Yêu, NgÆ°á»i Yêu Em Hỡi
Em thì thầm nói tiếng yêu anh
Tìm vòng tay dỗ giấc yên là nh
Cho mộng đẹp, tươi mà u thẳm xanh
Nà y NgÆ°á»i Yêu, NgÆ°á»i Yêu Em Hỡi
Hát đi nà o, hát khúc yêu em
Từng lá»i ru êm ái dịu má»m
-Dể đêm tối, không còn trở trăn
Nà y NgÆ°á»i Yêu, NgÆ°á»i Yêu Em Hỡi
Duyên chúng mình nợ đã bao lâu
Hãy cho em quên hết cơn sầu
Trong hạnh phúc tình yêu thắm sâu.....
( Lyric trÃch trong CD Nhạc Chuá»—i MÆ¡ của Ãoá Hoa Hồng )
Happy New Year 2003
Tuy váºy, má»™t số chÃnh quyá»n các nÆ°á»›c à châu, Phi châu, và các nÆ°á»›c nghèo khác trên thế giá»›i lại chÆ°a có má»™t chÃnh sách rõ rà ng, cÅ©ng nhÆ° thiếu kinh nghiệm, thiếu tà i chánh, thiếu quyết tâm, thiếu các chÆ°Æ¡ng trình có tÃnh cách liên tục và dà i hạn để đối phó vá»›i những hiểm há»a gây do bệnh liệt kháng. Tháºm chÃ, đôi khi há» cố tình là m ngÆ¡, cho rằng đây là bệnh chỉ lây truyá»n trong giá»›i mãi dâm, đồng tÃnh luyến ái, hoặc nghiện ma túy mà thôị Há» không xem đây là điá»u quan trá»ng hà ng đầu trong chÃnh sách y tế của quốc giạ
Các quốc gia trên (Ä‘a số còn trong tình trạng nghèo khó hoặc Ä‘ang phát triển) coi trá»ng những vấn Ä‘á» quân sá»±, kinh tế, hoặc chÃnh trị trên trÆ°á»ng quốc tế hÆ¡n là lo đối phó vá»›i căn bệnh liệt kháng Ä‘ang hoà nh hà nh. Mặc dầu biết rằng bệnh liệt kháng có nguy cÆ¡ tiêu diệt cả má»™t thế hệ trẻ, nguồn lao Ä‘á»™ng chủ yếu của quốc gia, há» vẫn lÆ¡ là trong việc đối phó vá»›i căn bệnh, xem đây nhÆ° bổn pháºn của cá»™ng đồng quốc tế hÆ¡n là trách nhiệm của chÃnh phủ đối vá»›i ngÆ°á»i dân trong nÆ°á»›c. Nhiá»u chÃnh phủ còn bá» mặc những khó khăn nà y cho các tổ chức y tế quốc tế lo liệụ
ChÃnh vì sá»± thiếu tổ chức, thiếu quyết tâm, thiếu kinh nghiệm, hoặc lÆ¡ là trong chÃnh sách diệt trừ và ngăn ngừa bệnh liệt kháng của các quốc gia kể trên, mà các tổ chức y tế quốc tế phải đứng ra can thiệp để giúp đỡ, chống lại sá»± lan trà n nguy hiểm của căn bệnh.
Chúng ta biết, bệnh liệt kháng đã gây rất nhiá»u thảm há»a cho nhân loại, ảnh hưởng đến đủ má»i thà nh phần, má»i tầng lá»›p trong xã há»™i, và lây lan trên toà n thế giớị Theo các thống kê, cho đến năm 1997, bệnh liệt kháng đã là m mất mạng khoảng 11.7 triệu ngÆ°á»i trên thế giá»›i, và theo sá»± tiên liệu của các tổ chức quốc tế chuyên vá» liệt kháng, chẳng bao lâu nữa, căn bệnh sẽ giết thêm 30.6 triệu ngÆ°á»i trên khắp thế giá»›i, bao gồm cả ngÆ°á»i lá»›n, Ä‘Ã n bà , và trẻ em. TÃnh đến 1997, ngÆ°á»i ta Æ°á»›c lượng bình quân má»—i ngà y, có khoảng 16.000 ngÆ°á»i bị nhiá»…m siêu vi gây bệnh liệt kháng.
Sá»± lây truyá»n
Bệnh liệt kháng là háºu quả của sá»± nhiá»…m siêu vi trùng HIV (Human Immunodeficiency Virus). Bệnh có thể tiá»m ẩn trong cÆ¡ thể ngÆ°á»i bệnh nhiá»u năm mà không gây triệu chứng gì cả. Ở những ngÆ°á»i lá»›n khá»e mạnh, đôi khi bệnh tiá»m ẩn đến gần 10 năm. Mặc dầu căn bệnh chÆ°a chữa dứt được, song dùng các thuốc chống lại sá»± sinh sản của siêu vi HIV, cÅ©ng nhÆ° các nhiá»…m trùng khác trong cÆ¡ thể (siêu vi HIV là m sức kháng cá»± của cÆ¡ thể tê liệt, khiến cÆ¡ thể dá»… nhiá»…m trùng), chúng ta có thể kiểm soát được những háºu quả tai hại của căn bệnh.
Ngà y xÆ°a, nhiá»u ngÆ°á»i khi mắc phải bệnh nà y, thÆ°á»ng dấu diếm và chịu Ä‘á»±ng má»™t mình. Há» bị cô láºp, dá»… Ä‘i đến tình trạng khủng hoảng tinh thần, và từ dó các tai hại cả vá» thể xác lẫn tinh thần xảy rạ Hiện nay có rất nhiá»u tổ chức giúp đỡ ngÆ°á»i bị nhiá»…m siêu vi HIV, và tất nhiên, há» giữ kÃn tung tÃch của ngÆ°á»i bệnh. Do đó, nhiá»u ngÆ°á»i mang bệnh đã không còn ngại ngùng dấu diếm, trái lại, há» tìm đến những tổ chức nà y để có thể nháºn được những giúp đỡ táºn tình.
Bệnh nhiá»…m siêu vi HIV gây liệt kháng thÆ°á»ng truyá»n qua Ä‘Æ°á»ng giao hợp (sexual activity), hoặc qua kim chÃch, nhiá»u hÆ¡n là qua Ä‘Æ°á»ng truyá»n máu (blood transfusion). Giao hợp vá»›i ngÆ°á»i đồng tÃnh luyến ái hoặc giao hợp vá»›i ngÆ°á»i khác phái mang bệnh Ä‘á»u có thể bị lây bệnh. ChÃnh vì thế mà giá»›i trẻ ngà y nay dá»… bị nhiá»…m siêu vi HIV. Theo các tÆ° liệu thống kê, giá»›i trẻ dÆ°á»›i 25 tuổi ngà y nay trở thà nh nạn nhân nhiá»u nhất của bệnh liệt kháng. Gần 50% những ngÆ°á»i má»›i mắc bệnh liệt kháng thuá»™c và o lá»›p tuổi nà ỵ Vì thế, những bạn trẻ cần được giáo dục kỹ lưỡng vá» vấn Ä‘á» tình dục và những tai hại của bệnh liệt kháng lây truyá»n qua sá»± giao hợp. Các báºc phụ huynh nên khuyên bảo con em tránh các liên hệ tình dục quá sá»›m trÆ°á»›c khi láºp gia đình, hoặc hãy đợi đến tuổi trưởng thà nh chÃn chắn.
DÄ© nhiên, cách ngăn ngừa bệnh liệt kháng tốt nhất là tránh giao hợp vá»›i những ngÆ°á»i không rõ tông tÃch. Trong trÆ°á»ng hợp không ká»m chế được, thì nên sá» dụng bao cao su (condom) khi giao hợp. Siêu vi trùng liệt kháng thÆ°á»ng lẫn trong các chất dịch của cÆ¡ thể nhÆ° tinh dịch (semen), máu, chất tiết từ âm đạo phụ nữ, hoặc trong sữa ngÆ°á»i mẹ. Ãiá»u may mắn là siêu vi trùng liệt kháng không sống lâu khi ra ngoà i cÆ¡ thể ngÆ°á»i bệnh và dá»… bị tiêu diệt bằng các loại thuốc khá» trùng thông thÆ°á»ng. Khi ra ngoà i cÆ¡ thể, các siêu vi liệt kháng khó gây bệnh hÆ¡n so vá»›i các siêu vi khác, chẳng hạn siêu vi gây bệnh viêm gan (hepatitis virus).
Nhiá»u ngÆ°á»i lo ngại rằng những sinh hoạt hằng ngà y của chúng ta nhÆ° bắt tay, nắm tay, trò chuyện vá»›i những ngÆ°á»i mắc bệnh liệt kháng có thể bị lây bệnh. Các cuá»™c nghiên cứu cho thấy bệnh liệt kháng không thể nà o truyá»n sang ngÆ°á»i khác qua những giao thiệp hà ng ngà y (tất nhiên vá»›i Ä‘iá»u kiện bà n tay của hai ngÆ°á»i bắt tay nhau không bị chảy máu hay có vết thÆ°Æ¡ng).
Siêu vi trùng bệnh liệt kháng cÅ©ng không lan truyá»n sang ngÆ°á»i khác qua những cách nhÆ° nhảy mÅ©i (sneezing), ôm nhau, hôn nhau (kissing), dùng cầu tiêu hay hồ tắm công cá»™ng, dùng muá»—ng nÄ©a, quần áo hoặc khăn tắm chung vá»›i ngÆ°á»i bị nhiá»…m siêu vi liệt kháng. Do đó, chúng ta không phải sợ hãi khi bắt tay hay giao thiệp hà ng ngà y vá»›i những ngÆ°á»i bệnh. Xin nhá»› ở Hoa Kỳ, việc kỳ thị những ngÆ°á»i nhiá»…m siêu vi liệt kháng bị ngăn cấm bởi luáºt pháp, vì việc nà y vi phạm đến nhân quyá»n của há».
Những ngÆ°á»i nghiện thuốc chÃch ma túy cÅ©ng dá»… mắc phải bệnh nà y do việc sá» dụng các kim chÃch hoặc ống chÃch không được khá» trùng kỹ lưỡng. Vì váºy, nhiá»u chÆ°Æ¡ng trình trao đổi kim chÃch đã được phát Ä‘á»™ng ở các nÆ°á»›c Âu châu cÅ©ng nhÆ° tại Hoa Kỳ, trong đó ngÆ°á»i nghiện chÃch ma túy được phép trao đổi kim chÃch đã sá» dụng, thÆ°á»ng rất dÆ¡ bẩn, để đổi lấy kim chÃch mớị Các chÆ°Æ¡ng trình nà y đã Ä‘Æ°a đến má»™t số thà nh công lá»›n khiến số ngÆ°á»i nghiện ma túy bị nhiá»…m siêu vi trùng liệt kháng giảm Ä‘i rất nhiá»u, đồng thá»i tiết kiệm được hà ng triệu mỹ-kim (thay vì chÆ°Æ¡ng trình chỉ được dùng để cung cấp các dịch vụ y tế cho những ngÆ°á»i đã nhiá»…m siêu vi liệt kháng).
Má»—i năm và o ngà y 1 tháng 12 (December 1), các nÆ¡i Ä‘á»u tổ chức Ngà y Liệt Kháng Thế Giá»›i (World AIDS Day). Và o ngà y nà y, nhiá»u tổ chức y tế, hoặc các há»™i Ä‘oà n thiện nguyện tổ chức những sinh hoạt nhÆ° há»™i thảo, diá»…n hà nh, truyá»n hình, truyá»n thanh, văn nghệ trình diá»…n để giúp quần chúng gia tăng sá»± hiểu biết vá» bệnh liệt kháng.
Việc định bệnh và chữa trị
Việc thá» máu để tìm bệnh liệt kháng nay đã dá»… dà ng hÆ¡n trÆ°á»›c rất nhiá»á»¥ CÆ¡ quan FDA hiện đã chấp thuáºn cho dùng những dụng cụ giúp lấy máu ngay tại nhà , vừa dá»… dà ng vừa tiện lợi (home test kits). Những ngÆ°á»i muốn thỠđể xem mình có bị bệnh hay không, chỉ cần tá»± lấy máu, rồi gá»i mẫu máu đến phòng thà nghiệm. Sau đó ngÆ°á»i thá» có thể gá»i phòng thà nghiệm để biết kết quả. DÄ© nhiên, các kết quả thá» nghiệm sẽ được giữ kÃn để bảo vệ tung tÃch của ngÆ°á»i thá» máu tìm bệnh liệt kháng. Má»—i lần thá» tốn khoảng 30 đến 50 mỹ-kim. Những ngÆ°á»i thá» có kết quả dÆ°Æ¡ng tÃnh (positive, có nghÄ©a đã nhiá»…m siêu vi) sẽ được giá»›i thiệu đến các tổ chức hay dịch vụ có trách nhiệm Ä‘iá»u trị và giúp đỡ những ngÆ°á»i bị nhiá»…m siêu vi liệt kháng.
Sá»± chữa trị bệnh liệt kháng thÆ°á»ng phải kết hợp 3 thuốc có tác dụng chống siêu vi HIV, thÆ°á»ng gồm 2 thuốc thuá»™c nhóm “reverse transcriptase inhibitors†và má»™t thuốc thuá»™c nhóm “protease inhibitorsâ€. Ãôi khi thuốc thuá»™c nhóm “non-reverse transcriptase inhibitors†được dùng để thay thế cho thuốc thuá»™c hai nhóm trên. Má»™t cách tổng quát, các thuốc nà y dùng để ức chế sá»± sinh sản của các siêu vi liệt kháng trong cÆ¡ thể ngÆ°á»i bệnh.
Hiện nay có Ãt nhất là 4 thuốc thuá»™c nhóm “protease inhibitorsâ€, 5 thuốc nhóm “reverse transcriptase inhibitorsâ€, và 2 thuốc nhóm “non-reverse transcriptase inhibitors†thÆ°á»ng được sá» dụng để chống siêu vi trùng liệt kháng (antivirals). Các thuốc dùng chữa bệnh liệt kháng - ngà y cà ng nhiá»u - thÆ°á»ng được nhanh chóng chấp thuáºn bởi cÆ¡ quan FDA, nên các nhà nghiên cứu đã không bá» nhiá»u thá»i giá» trong việc nghiên cứu các phản ứng phụ (side effects) của thuốc, phản ứng giữa các thuốc nà y khi dùng chung vá»›i nhau, và cả vá»›i các thuốc thÆ°á»ng dùng cần có toa (prescribed medications) hoặc bầy bán bên ngoà i không cần có toa của bác sÄ© (over-the-counter medications). Dùng những thuốc chữa liệt kháng cần hết sức cẩn tháºn.
p
Những thuốc dùng chữa bệnh liệt kháng thÆ°á»ng rất phức tạp, đắt tiá»n, và độc hạị Mặc khác, ngÆ°á»i bệnh phải dùng thuốc lâu dà i (nhiá»u năm hoặc suốt Ä‘á»i), nên cần được sá»± hÆ°á»›ng dẫn của các bác sÄ©. NgÆ°á»i bệnh không nên tá»± ý ngÆ°ng thuốc, vì là m váºy sẽ dá»… khiến siêu vi liệt kháng trở thà nh lá»n thuốc (drug resistant).
Chúng ta đã biết, bệnh liệt kháng (AIDS) gây niá»m kinh hoà ng cho má»i ngÆ°á»i, má»i giá»›i trong xã hộị Ná»—i lo sợ nhiá»u nhất là hiện nay chÆ°a có thuốc nà o có thể trị dứt hẳn căn bệnh, do đó vấn Ä‘á» phòng bệnh cà ng trở thà nh quan trá»ng. Hy vá»ng các kiến thức được phổ biến nà y sẽ giúp giảm thiểu được số ngÆ°á»i mắc bệnh liệt kháng trong tÆ°Æ¡ng laị
Nếu có thắc mắc vá» bệnh liệt kháng (AIDS), cách tốt nhất là bạn há»i bác sÄ© của bạn để được hÆ°á»›ng dẫn rà nh rẽ. Xin đừng tá»± ý chẩn Ä‘oán hoặc Ä‘iá»u trị lấy má»™t mình.
(Bà i được viết và hoán chuyển qua các dạng chữ Việt khác nhau bằng nhu liệu UniKey 3.5 của tác giả Phạm Kim Long. Má»i quà vị, quà bạn đến Website http://www.vnr.faithweb.com (mục "What's new"), tìm hiểu cách viết, hoán chuyển các dạng chữ Việt vá»›i hai nhu liệu VPSKeys 4.2 và UniKey 3.5. NÆ¡i đây có để sẵn nhu liệu UniKey 3.5 để quà vị, quà bạn download).
BS Nguyá»…n Văn Ãức
Ban Sức Khá»e Cá»™ng Ãồng
Hội Y Sĩ VN Tại Hoa Kỳ
www.vmausa.org
AIDS là má»™t căn bệnh nguy hiểm, chÆ°a có thuốc chữa khá»i, lây truyá»n qua nhiá»u cách, hiện Ä‘ang lan trà n khắp thế giớị Má»™t vị Ä‘á»™c giả gá»i thÆ° vá» chúng tôi, há»i: “Là m oral sex, có bị lây bệnh AIDS không?â€, và yêu cầu trả lá»i trên báỠChúng tôi chuyển dịch bà i dÆ°á»›i đây từ má»™t tà i liệu đăng trên tạp chà Internal Medicine World Report, số tháng 3/2000, bà n vá» sá»± lây truyá»n AIDS qua khẩu dâm từ ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông mang bệnh sang ngÆ°á»i bạn tình. Tuy chÆ°a thấy có tà i liệu viết vá» việc bệnh có thể truyá»n qua khẩu dâm từ ngÆ°á»i phụ nữ mang bệnh sang ngÆ°á»i bạn tình hay không, song siêu vi HIV gây bệnh AIDS được biết hiện diện trong cả chất tiết âm đạo, và trong nÆ°á»›c miếng của ngÆ°á»i phụ nữ mang bệnh (nhất là nếu nÆ°á»›c miếng có lẫn máu của ngÆ°á»i bệnh).
Bà i chuyển dịch dÆ°á»›i đây hoà n toà n có tÃnh cách khoa há»c, giúp chúng ta tìm hiểu má»™t Ä‘Æ°á»ng lây truyá»n AIDS nhiá»u ngÆ°á»i không ngỠđến (chúng tôi chỉ thêm thắt chút Ãt để bà i Ä‘á»c đỡ khô khan).
Má»™t vị Tổng Thống nổi tiếng (Ä‘a tình) từng tuyên bố: “Oral sex is not sexâ€, khẩu dâm không phải là ... dâm. Có lẽ vì váºy, nhiá»u ngÆ°á»i đâm nghÄ© khẩu dâm không lây truyá»n bệnh AIDS, hoặc nếu có, cÅ©ng không nhiá»u lắm đâụ
Song, trong má»™t khảo cứu, đến nay cho những kết quả có tÃnh cách chung cuá»™c nhất, các nhà khảo cứu đã tìm thấy bằng chứng khẩu dâm có thể lây truyá»n AIDS, và nhiá»u hÆ¡n ngÆ°á»i ta tưởng rất nhiá»á»¥ Do váºy, các bác sÄ© có lẽ nên xem xét lại những Ä‘iá»u mình từng khuyên bảo ngÆ°á»i bệnh vá» vấn Ä‘á» nà y, thế nà o thì dá»… lây bệnh, là m thế nà o để Ãt lây bệnh.
Theo bác sÄ© Rick Hecht, Giáo sÆ° phụ giảng ngà nh Ná»™i-ThÆ°Æ¡ng Ãại Há»c San Francisco, báo cáo tại má»™t há»™i nghị vá» bệnh AIDS, trong khảo cứu vừa kể, 7.8% số ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông má»›i bị nhiá»…m siêu vi HIV gây bệnh AIDS là qua Ä‘Æ°á»ng là m tình bằng... miệng (oral sex). Bác sÄ© Hecht nói: “Thì chúng ta nghÄ© khẩu dâm cÅ©ng có thể là con Ä‘Æ°á»ng Ä‘Æ°a đến bệnh AIDS, song không ngá» con số lại nhiá»u dữ váºyâ€.
Ông nói, các bác sÄ© cần hiểu rõ các cấp Ä‘á»™ hiểm nguy của sá»± lây truyá»n siêu vi HIV, vá»›i việc là m tình qua Ä‘Æ°á»ng âm đạo và đưá»ng háºu môn mà ỷ y không dùng bao cao su (condom) tạo nhiá»u nguy cÆ¡ nhất, rồi đến là m tình bằng Ä‘Æ°á»ng miệng. Các bác sÄ© nên khéo léo cho những ngÆ°á»i bệnh biết trong liên hệ tình dục, những gì được xem là Ãt có nguy cÆ¡ gây AIDS, và những gì được xem là an toà n. Ãa số Ä‘Ã n ông trong cuá»™c khảo cứu ngây thÆ¡ nói rằng, há» nghÄ© khẩu dâm đâu có lây truyá»n siêu vi HIV, hoặc nếu có, cÅ©ng không nhiá»á»¥ Mặc dầu khẩu dâm, so vá»›i các Ä‘Æ°á»ng... dâm khác Ãt nguy hiểm hÆ¡n nhiá»u, nhÆ°ng rõ rà ng kết quả của khảo cứu cho thấy “ngây thợ.. “cụ†hay không, nhÆ°ng nếu cứ tin nhÆ° váºy, và tiếp tục là m hoà i, là m hoà i, tất nhiên Ä‘i đêm sẽ có ngà y gặp maâ€, bác sÄ© Hecht bảá»
Bác sÄ© Hecht cùng bác sÄ© Beth Dillion, thuá»™c Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Táºt bệnh (Centers for Disease Control and Prevention) Atlanta, xem xét trong số 102 ngÆ°á»i đồng tÃnh luyến ái (homosexual) và lưỡng tÃnh luyến ái (bisexual) má»›i bị nhiá»…m siêu vi HIV, thấy trong số nà y, có 8 ngÆ°á»i hoà n toà n chỉ là m tình bằng Ä‘Æ°á»ng khẩu dâm. Cả 8 ngÆ°á»i nà y đã nhiá»…m bệnh.
“Má»™t số ngÆ°á»i nghÄ©, khẩu dâm đồng nghÄ©a vá»›i an toà n tình dục. Tuy nhiên, vá»›i những ngÆ°á»i trong khảo cứu nà y, và biết bao ngÆ°á»i khác nữa, lối suy nghÄ© sai lầm ấy đã Ä‘Æ°a đến những háºu quả tai hại suốt Ä‘á»iâ€. Bác sÄ© Helen Gayle, Giám đốc Trung tâm Quốc gia Phòng ngừa HIV, Các Bệnh Nhiá»…m Do Tình Dục, và Lao (CDC's National Centers for HIV, STD, and TB Prevention), nóị
Trong quá khứ, khó mà xác định ngÆ°á»i nà o nhiá»…m bệnh qua Ä‘Æ°á»ng khẩu dâm, vì rõ rà ng, Ä‘a số ngÆ°á»i ta đâu có chịu yêu nhau bằng... mồm không thôi, và cÅ©ng vì trÆ°á»›c đây không thể tÃnh ra thá»i Ä‘iểm bị nhiá»…m bệnh đúng và o lúc nà ỠNhÆ°ng má»™t kỹ thuáºt trắc nghiệm má»›i, gá»i là Serologic Testing Algorithm for Recent HIV Seroconversions (STARHS), có thể giúp nháºn ra những ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông nhiá»…m siêu vi HIV chỉ vì khẩu dâm.
Tất cả những trÆ°á»ng hợp có vẻ bị nhiá»…m bệnh qua Ä‘Æ°á»ng khẩu dâm đã được nghiên cứu rất kỹ lưỡng. Nếu há» hay ngÆ°á»i bạn tình của há» chỉ hÆ¡i bị nghi là còn là m tình theo cách nà o khác nữa, há» sẽ bị loại ra ngay, không được xem là thuá»™c nhóm những ngÆ°á»i nhiá»…m bệnh vì khẩu dâm. NhÆ° váºy, con số kết quả của cuá»™c khảo cứu: 7.8% số ngÆ°á»i nhiá»…m siêu vi HIV là do khẩu dâm, không chừng còn là má»™t con số thấp.
Siêu vi HIV hiện diện trong nÆ°á»›c tinh (semen) và ngay cả trong chất dịch tiết ra trÆ°á»›c khi ngÆ°á»i Ä‘Ã n ông xuất tinh (pre-ejaculation fluid). Khá»i phải nói, hiểm nguy cao hÆ¡n nhiá»u cho ngÆ°á»i bạn tình nếu có sá»± xuất tinh của ngÆ°á»i mang bệnh trong miệng ngÆ°á»i bạn tình, nhÆ°ng trong và i trÆ°á»ng hợp, bệnh lây cho ngÆ°á»i bạn tình cả khi không có sá»± xuất tinh.
“Là m tình Ä‘Æ°á»ng miệng vẫn cần mang bao cao su (condom)â€, bác sÄ© William Powderly cho biết (bác sÄ© Powderly là Giáo sÆ° chuyên khoa Ná»™i-ThÆ°Æ¡ng và Trưởng khu Bệnh Truyá»n-Nhiá»…m tại đại há»c y khoa Washington ở St. Louis). “TrÆ°á»›c kia, còn có chút nghi ngá», song bây giá» chúng ta đã có bằng chứng cho thấy đây cÅ©ng là má»™t Ä‘Æ°á»ng lây truyá»n siêu vi HIV. Các bác sÄ© ngà nh Ná»™i-ThÆ°Æ¡ng chúng ta cần cho những ngÆ°á»i bệnh biết rõ Ä‘iá»u nà yâ€.
Bác sÄ© Powderly nói rằng có Ãt nhất và i ngÆ°á»i bệnh của ông, trong vòng 2 năm qua, ông nghÄ© đã bị lây siêu vi HIV vì là m tình Ä‘Æ°á»ng miệng. Ông thêm: “Tôi luôn khuyên những ngÆ°á»i bệnh, nhất là những ngÆ°á»i đã nhiá»…m siêu vi HIV, rằng khẩu dâm cÅ©ng là lối tình dục nguy hiểm, có thể truyá»n bệnh sang ngÆ°á»i khácâ€.
Vị Tổng Thống Ä‘a tình dạo sau nà y đã bá»›t nổi tiếng (Ä‘a tình). Không biết vì từng bị Quốc Há»™i nạo quá, đòi truất phế, nên cạch đến già , hay vì đã theo dõi kỹ cuá»™c khảo cứu cho thấy khẩu dâm cÅ©ng lây truyá»n AIDS, đâm sợ. Chắc cả haị
Sáng sá»›m mÆ°a của ngà y thứ hai đầu tuần, tôi nháºn được quyển hồi ký má»ng "Lối CÅ© Chẳng Sao Quên" (The Trail I Will Never Forget) của nhà văn BÃch Huyá»n, gởi đến từ vùng trá»i xa xôi Mỹ Quốc. Quyển sách được bá»c gói cẩn tháºn, tháºt trân trá»ng, trong bao giấy dầy Æ°á»›t đẫm những mÆ°a rÆ¡i, từ ngÆ°á»i bÆ°u Ä‘iện trẻ ở địa phÆ°Æ¡ng nÆ¡i tôi Ä‘ang sinh sống, má»™t vùng đất sÆ°Æ¡ng mù già xa vá»i vá»›i má»i giớị
Tôi cắt xé vá»™i bao thÆ° giấỵ Cầm trên tay quyển sách bìa và ng, mà u và ng của hoà ng hôn, lấm tấm trên đó còn và i giá»t mÆ°a gởi lại của mùa thu và sÆ°Æ¡ng mù quanh tôị Tưởng nhÆ° những giá»t nÆ°á»›c mắt ai đó đã thẩm thấu từ ngà n giòng chữ hồi ký má»™t thá»i đã gởi lại Ä‘á»á»‹ Ãã Ä‘i suốt Ä‘oạn Ä‘Æ°á»ng dà i từ Mỹ Quốc đến chốn lạ sÆ°Æ¡ng mù nầỵ Cảm nháºn đầu tiên của tôi, là quyển sách được in ấn rất trang nhã. Bìa mà u và ng nhÆ° ánh chiá»u quê hÆ°Æ¡ng thân thÆ°Æ¡ng xa vá»á»‹ Trên đó, những hà ng chữ tá»±a Ä‘á» song ngữ tháºt nổi báºt cÅ©ng mà u và ng nhÆ°ng Ä‘áºm nét, nhÆ° lá»i cuối khắc ghi trên bia má»™ từ bên kia đồi sÆ°Æ¡ng không bóng ngÆ°á»i lai vãng.
Phải chăng là má»™t trùng hợp kết bóng. Má»™t nét gặp lại của hai Ä‘Æ°á»ng thẳng giao liên. Quyển hồi ký của BÃch Huyá»n đến vá»›i tôi đẫm Æ°á»›t những mÆ°a, của là n mÆ°a thu vá»™i vá» trên đất sÆ°Æ¡ng mù già . Có phải chăng, cÅ©ng bên trong quyển sách nầy, sẽ là những ngá»n mÆ°a không ngá»›t. MÆ°a tuổi ấu thÆ¡ của má»™t Diá»…m Uyển chÆ°a từng ý thức nháºn diện được khuôn mặt ngÆ°á»i chạ MÆ°a của BÃch Huyá»n, của giòng lệ hoen mi trong những tối cô Ä‘Æ¡n nhá»› vá» ngÆ°á»i tù chÃnh trị. MÆ°a của nhịp tim Ä‘áºp trong từng đêm quạnh vắng Ä‘an xiết hồn ngÆ°á»á»‹ MÆ°a trong từng nhịp thở, trên từng giòng Ä‘á»i, đã má»™t thá»i tan tác, vụn vỡ, nhÆ° tia nắng trá»i đã lịm tắt phÃa sau đồi má»™ hoang.
Tôi láºt ngá»a quyển sách để xem hình bìa saụ Ãó, mà u và ng đó, mà u và ng của hoà ng hôn nÆ¡i quê nhà , có con sông phù sa Ä‘ang chảy vộị Ôi, cÅ©ng mà u và ng đó, mà u và ng của bá» tóc cháy trong nắng chiá»u, mà u và ng của ký ức, của vùng trá»i ká»· niệm nhuốm đầy tang thÆ°Æ¡ng. Những giòng chữ trên bìa sau in tháºt Ä‘áºm từ lá thÆ° gởi ngÆ°á»i, tháºt rõ nét nhÆ° ngà y nà o ai đó đã nháºn được lá thÆ° nầy từ má»™t ngÆ°á»i thÆ°Æ¡ng gởi vá» má»™t ngÆ°á»i thÆ°Æ¡ng. NhÆ° lá»i tiên tri di chúc vÄ©nh biệt của kẻ sắp ra đị NhÆ° má»™t ấn chứng lịch sá» của tình của Ä‘á»i của nghiệt ngã chÆ¡i vÆ¡i -"Em yêu, những chiá»u trở lạnh, mệt má»i, anh nhá»› em tháºt nhiá»á»¥ Anh nhá»› từng ká»· niệm chi tiết tình yêu… Anh còn sống đến nay là vì ká»· niệm, vì em và con…"
Ãêm đã vá», vẫn bóng tối cô liêu đó, là ngÆ°á»i bạn Ä‘á»i muôn thuở trong tôị Tôi cầm quyển hồi ký trong tay, nhìn qua cá»a sổ theo ánh trăng rơị Ngá»n đèn Ä‘Æ°á»ng vẫn hắt hiu soi chiếc bóng chÃnh nó trên mặt lá»™ vắng. Lòng hẽm Ä‘Æ°á»ng đêm nay tháºt vắng tháºt lạnh bao ná»—i thâu đêm. Trăng đã khuya trên cao hay trăng đã già trong tầm tay vớị Gió lạnh lại trà n vá». SÆ°Æ¡ng mù mùa thu năm nay lại thêm má»™t lần đến sá»›m trên xứ cá» nÆ¡i tôi Ä‘ang trú ẩn những tháng ngà y dà ị MÆ°a nhẹ bắt đầu rÆ¡i má»ng trong lá»›p sÆ°Æ¡ng mù dầy Ä‘an phủ. Mây xám buồn vẫn bay cao cuối trá»á»‹ Gió nhẹ reo nhÆ° tiếng ai ru há»i trong đêm vắng. Còn đó, gieo ná»—i quạnh sầu trong hồn Ä‘Æ¡n côị Bóng tối vá», ngÆ°á»i em yêu ngà n thuở xa xÆ°a, lại lần nữa trở vá» trong tôị Lá»i nhắn nhủ thêm chi hỡi pháºn ngÆ°á»i nhá» nhoi từ ngà n khÆ¡i đại hải vá»›i bầu trá»i muá»™n nở đầy trăng saá»
Tôi trân trá»ng láºt từng trang hồi ký của BÃch Huyá»n, Ä‘á»c, phải Ä‘á»c, thẩm thấu Ä‘á»c, Ä‘á»c để hiểu những gì cần để hiểụ Từng mẫu ngắn song ngữ sắc soi tim gầy của má»™t ngÆ°á»i Ä‘Ã n bà , của má»™t Ä‘á»i phiêu bạt, đã gởi lại cho thế hệ nầy, cho mãi những thế hệ saụ Hồi ký của ngÆ°á»i góa phụ lắm những oan khiên chất chồng, là má»™t trong bao ngà n ngÆ°á»i phụ nữ Việt vá»›i định mệnh khe khắt, nhá»c nhằn, nghèo khó, Ä‘au thÆ°Æ¡ng… từ chiá»u quay định mệnh của lịch sỠđất nÆ°á»›c.
Quyển sách mở đầu vá»›i đôi giòng tâm tÆ° của chÃnh tác giả, thay cho lá»i ngá» cám Æ¡n những tiếp nối chung tay, những khÃch lệ giúp đỡ chân tình, của Quỳnh LÆ°u, của Lâm Thùy Giang, của Trần Thị Quỳnh Diá»…m, đã góp phần đánh máy, sao chép, chuyển ngữ qua văn phong sắc bén và mạch lạc.
Là má»™t hồi ký, quyển sách được chia ra nhiá»u Ä‘oản văn nhá», vá»›i những tá»±a Ä‘á» dẫn Ä‘Æ°a ngÆ°á»i Ä‘á»c, gá»i vá» cảm thông, theo từng nhịp bÆ°á»›c từ "Những Ngà y ThÆ¡ Ấu". Là những ngà y trên quê hÆ°Æ¡ng xa vá»i bên kia bá» mây, Ä‘áºm nét ký ức năm nà o, của giòng sông nÆ°á»›c biếc len trôi, của lÅ©y tre đầu là ng long lanh gió, nhẹ ru êm trong gió chiá»u lả lÆ¡i, bên tà ng cây Ä‘a cổ thụ hình hà i… Và vá»›i "ÃÆ°á»ng Ra VÄ©nh Phú", tiếng còi hú vang của con tà u Thống Nhất, báo hiệu giá» khởi hà nh đã bắt đầụ Kèm những phụ bản in tháºt rõ nét, của BÃch Huyá»n năm xÆ°a, của Diá»…m Uyển đôi mắt thu chợt buồn…
Những Ä‘oản văn kế tiếp, nối liá»n Ä‘oạn Ä‘á»i còn dang dở của tác giả, vá»›i "Cầu Bao Nhiêu Nhịp", vá»›i chùm hoa ti-gôn ká»· niệm, vá»›i hình ảnh không bao giá» má» xa trong mắt môi ký ức, vá»›i tin báo ngÆ°á»i tù đã mất, đã vÄ©nh viá»…n ra Ä‘i vá» chốn cÅ© xa xÆ°a…
Và , kế đấy là "Ãà Lạt Æ i, Bao Giá» Tái Ngá»™", gói gém những ká»· niệm tháng ngà y, tháºt xa xÆ°a, tháºt mãi má»›i, vẫn tuôn chảy trong giòng tim của nữ sÄ© má»™t Ä‘á»á»‹ Ãà Lạt của BÃch Huyá»n, của núi đồi hoang vu, của sÆ°Æ¡ng mù hoà ng hôn, của mÆ°a rÆ¡i hiu hắt gá»i hồn ngÆ°á»á»‹ Và tiếp theo giòng tim nháºt ký, vẫn tuôn chảy, vá»›i "Mùa Xuân Cho Con" đầy nÆ°á»›c mắt trên tấm thiệp chúc mừng. Ãây có phải là mùa xuân của con hay mùa xuân của Mẹ, hay của gió Ä‘au nghìn trùng má»™t thá»i hoa đã nở… trên vạn nẻo Ä‘Æ°á»ng vá» quê xa, trên chốn lạ xứ ngÆ°á»i của kiếp pháºn mong manh và vòng tay lạc loà ị
"Tà Ão Dà i, Ná»—i Buồn Không Nguôi" vá»›i giá»ng văn thủ thỉ Ä‘á»i tháºt sâu sắc, vá»›i vần thÆ¡ tuyệt mỹ của Nguyên Sa đã được tác giả trÃch dẫn rất gợi hình, là tà áo dà i 30.4, của thà nh phố mình đã sống, của nÆ¡i mình đã mất, của ká»· niệm còn mãi trong tim ngÆ°á»i, má»™t thá»i, má»™t Ä‘á»i không bao giá» lãng quên…
Từng hà ng chữ đó, nhÆ° tấm há»a hình những góc phố thân quen ngà y nà o trong chÃnh tác giả, của ngÆ°á»i cảm thông, qua Ä‘oản văn ngắn "Má»™t Thoáng HÆ°Æ¡ng XÆ°a Hà Ná»™i Ãó", viết vá» chuyến bay ra Hà Ná»™i, trong tay vá»›i những giấy tá» xin xuất cảnh, trong mắt buồn vá»›i những nét dÄ© vãng của Hồ GÆ°Æ¡m, của Ãá»n Ngá»c SÆ¡n, của Cầu Thê Húc, của Hà ng Ngang Hà ng Ãà o, của Chùa Má»™t Cá»™t, của Gò Ãống Ãa… Ôi, mùa thu duyên xÆ°a lồng lá»™ng của tác giả, của hồi ký năm nao, được cảm tác gởi trao qua bà i thÆ¡ ngắn được nhiá»u ngÆ°á»i biết đến "Bà i ThÆ¡ Mùa Thu" (đã được NS Phạm Anh DÅ©ng phổ thà nh nhạc khúc):
"em, một mình em tóc xõa sầu
mùa thu áo má»ng dệt hoa ngâu
….
hồn nhiên năm cũ còn đâu nữa
mùa thu xa vá»i hết Æ°á»›c mong"
Và , "Anh Æ i, Anh Cứ Ãợi". Phải chăng đây là lá»i má»i gá»á»‹ Anh hãy đợi anh nhé, hãy chá» anh nhé, má»™t ngà y mai trở lại, ngà y mai của hồn nhiên, của yêu thÆ°Æ¡ng, của Ä‘oà n tụ. Hay ngà y đợi sẽ là ngà y mai ở nÆ¡i cÅ© không ngÆ°á»i vá», của lán sÆ°Æ¡ng còn Ä‘á»ng lại, của tro tà n tháng năm, của mà u mây xám Ä‘au thÆ°Æ¡ng, của lệ nồng oan khiên trên khoé mắt đợi chá».
Ãoản văn chÃnh trong quyển hồi ký, "Lối CÅ© Chẳng Sao Quên", cÅ©ng là tá»±a Ä‘á» của táºp sách song ngữ nầỵ Héo hắt gá»i chúng ta cùng vá» vá»›i tác giả, theo từng bÆ°á»›c chân não ná», Ä‘au buốt nhÆ°ng kiên cÆ°á»ng, trên con Ä‘Æ°á»ng dá»c dà i VÄ©nh Phú, của má»™t địa danh lịch sá» trong Ä‘á»i tác giả, sẽ mãi không bao giá» quên, của má»™t chuyến Ä‘i bốc má»™ chồng. May mắn Ä‘á»i, trong chuyến Ä‘i định mệnh đó, tác giả đã đón nháºn tình ngÆ°á»i vá»›i ngÆ°á»i, đã trao nháºn cho nhau những cảm hoà i và ân cần, của cả má»™t tấm lòng từ thôn trạch, từ vòng tay Ä‘an tÃm đất trá»i, từ vợ chồng Tuyển - má»™t gia đình nông dân có nụ cÆ°á»i trăng sao và trái tim mặt trá»á»‹
Và , rồi, nhát cuốc đầu tiên trên bia má»™ nhÆ° lưỡi dao đâm thấu tim ngÆ°á»á»‹ Ôi, từng nhát cuốc oan khiên, ngà n nhát cuốc lịm Ä‘á»i, đã bổ xuống trên má»™ đất hoang, cắn nát khung định mệnh ôm kÃn cuá»™c Ä‘á»i của kẻ đã ra đị Nó nhÆ° ngà n cánh dao sắc bén chá»c thủng trái tim ngÆ°á»i góa phụ. Còn lại gì, chỉ tiếng nấc nghẹn, sá»± rã rá»i, và cÆ¡n ngất lịm dÆ°á»›i mÆ°a nhòạ Bên kia đồi, gió gà o kêu oan nghiệt. Mặt đất đã xoay vòng nhÆ° cÆ¡n mÆ¡ buồn vụt vá»™i đến, đã đến, đã Ä‘i trong suốt những kiếp Ä‘á»i mai saụ
Phải chăng đêm dà i má»™ng mị đó, của chÃnh tác giả, của những ngÆ°á»i anh cả theo cùng trong chuyến Ä‘i, trong đêm tá túc đợi chá» ngà y sá»›m mai bốc má»™. Là giấc mÆ¡ Ä‘en vá»›i "chiếc khăn len mà u Ä‘á» máu", đã phủ lấp khuôn mặt ngÆ°á»i nằm xuống, của thân xác đã vá», mà đã bao lần gắng gượng lại không Ä‘Ã nh vá», nhÆ°ng vẫn phải vá», cho tình ca Ä‘oạn tuyệt cuối cùng vẫn còn gởi lại trong chiá»u và ng ký ức hôm nao…
Từng chục lóng xÆ°Æ¡ng khô, sau khi đã được tẩy rượu trắng và bá»™t nhang thÆ¡m, được gói gém bá»c cất cẩn tháºn trong từng túi má»ng ni-lông. Và , chÃnh tác giả, chÃnh những ngÆ°á»i anh cùng theo, đã vác quằn trên vai, bÆ°á»›c Ä‘i lặng lẽ, não sầu, xót xa… Từng bÆ°á»›c chân của ngÆ°á»i đến, của ngÆ°á»i Ä‘i, vẫn mãi còn hằn sâu gần cuối má»™, nÆ¡i miá»n đất lỡ VÄ©nh Phú hôm nà ỠNhững bÆ°á»›c chân chiá»u, những bÆ°á»›c chân buồn, những bÆ°á»›c chân đã ráng bÆ°á»›c cho nhanh, cố gắng nhanh, cho kịp chuyến đò cuối trở vá» Nam…
"Lối CÅ© Chẳng Sao Quên" là má»™t áng văn tình, má»™t hồi ký lịch sá» má»ng. Gởi lại Ä‘á»i, má»™t cách trân trá»ng, từ giòng tim buốt xót, từ mạch nhảy Ä‘au ngần, từ giòng chữ pha nÆ°á»›c mắt, của dÄ© vãng không bao giá» có thể xoá má», của má»™t BÃch Huyá»n, của ngÆ°á»i góa phụ oan khiên vác má»™ chồng. Vâng, đúng váºá»µ Tác giả là ngÆ°á»i thiếu phụ trung kiên đã vác má»™ chồng, vác từ trăm dặm Ä‘Æ°á»ng vá» xa xôi, từ sá»i đá linh hồn, từ nhá»c nhằn oan trái, từ kiên cÆ°á»ng phải có, từ thung lÅ©ng xám nát tâm tÆ°, từ héo hắt Ä‘Æ¡n sầu… Còn lại gì chăng trong tim xót xa, những xÆ°Æ¡ng khô đó, đã hằn sâu vết phá»ng trên đôi vai thân pháºn, trên chuá»—i buồn dÄ© vãng tháºt dà i, tháºt sâu… trong chÃnh tâm hồn tác giả, trong trái tim ngÆ°á»i Ä‘á»c, cho thế hệ cảm thông hôm nay và ngà y mai, cho lệ nồng hoen chảy những đêm dà i dÆ° âm còn lại cuối Ä‘á»á»‹.. của pháºn ngÆ°á»i lÆ°u lạc tha phÆ°Æ¡ng…
24.11.2002, uk sÆ°Æ¡ng mù giÃ
- Bà i ThÆ¡ Mùa Thu (thÆ¡ BÃch Huyá»n, nhạc Phạm Anh DÅ©ng, tiếng hát Mai HÆ°Æ¡ng)
http://honque.com/truongdinh/BaiThoMuaThu.mp3
Có những giây phút đánh dấu má»™t biến chuyn nà o đó của cuá»™c sống, chẳng hạn nhÆ° buổi há»c đầu tiên, má»™t đêm thao thức trÆ°á»›c má»™t cuá»™c hà nh trình dà ị Riêng vá»›i tôi, dù cuá»™c sống tha hÆ°Æ¡ng đã gần gấp đôi khoảng thi gian ấu thÆ¡ ng¡n ngủi trên quê hÆ°Æ¡ng tôi vẫn không sao quên được những những ngà y tháng của cuối tháng 12-1971 trÆ°á»›c khi lên Ä‘Æ°ng xa quê hÆ°Æ¡ng. Ãó là những ngà y là nh lạnh của cuối năm. Má»™t Ä‘iệu nhạc mà sau mấy chục năm vẫn còn văng vẳng bên tôi, và má»—i lần nghe Ä‘á»u gợi lại cho tôi hình ảnh thân yêu của Sà igòn của những năm xa xÆ°a ấy, Sà igòn của má»™t thuở còn Ä‘i há»c, của con Ä‘Æ°ng Nguyá»…n Bỉnh Khiêm cây dà i bóng mát, là bà i Ngà y XÆ°a Hoà ng Thị (thÆ¡ Phạm Thiên ThÆ°, nhạc Phạm Duy). Ãiệu nhạc du dÆ°Æ¡ng mang theo má»™t cái gì nuối tiếc, má»™t ná»—i buồn nhè nhẹ, không ray rứt.
Những ngà y đầu thu ở miá»n đông nÆ°á»›c Mỹ đã gợi lại cho tôi những ká»· niệm của những ngà y tháng xa xÆ°a ấy, và nhÆ° má»™t ngẫu nhiên tôi được má»™t ngÆ°i bạn quý là anh Nguyá»…n Tuấn gởi đến tặng má»™t CD má»›i là m xong của anh vá»›i tá»±a Ä‘á» Chiá»u Bên Sông. Nói chung Ä‘Ä©a nhạc nà y đã Ä‘ lại những ấn tượng rất tốt trong tôị Nhạc Nguyá»…n Tuấn có má»™t nét buồn nhẹ nhà ng, nó đến vá»›i ta, ngÆ°i lữ khách Ä‘i trên con Ä‘Æ°ng tha hÆ°Æ¡ng vạn dặm, nhÆ° má»™t là n khói từ mái tranh bên Ä‘Æ°ng, tuy mong manh nhÆ°ng có sức gợi nhá»› mãnh liệt. Nó Ä‘em lại lại cho ta những hình ảnh êm Ä‘á»m của ngà y xa xÆ°a, những hình ảnh mà tôi nghÄ© cà ng ở xa quê hÆ°Æ¡ng chúng ta lại cà ng trân trá»ng mến yêụ Những bản nhạc của anh mang nhiá»u th Ä‘iệu khác nhau nhÆ°ng tất cả Ä‘á»u có má»™t nhạc Ä‘iệu (melody) rất mượt mà . Ãây là má»™t Ä‘iá»u đáng quý bởi lẽ phổ nhạc từ thÆ¡ là má»™t chuyện không dá»…. Ngôn ngữ của thÆ¡ vốn dÄ© uyn chuyn và ngÆ°i là m thÆ¡ thÆ°ng chỉ ghi lại những cảm xúc bất chợt của mình mà không há» nghÄ© đến là nó sẽ nghe nhÆ° thế nà o khi trở thà nh bà i hát. Tôi vẫn cho rằng ngÆ°i phổ nhạc đã thà nh công khi chúng ta nghe má»™t bà i thÆ¡ phổ nhạc mà có cảm tưởng đó là má»™t bản nhạc mà quên Ä‘i nó là thÆ¡, nhÆ°ng rồi lại vẫn yêu mến bản nhạc vì li của nó trau chuốt nhÆ° thÆ¡ mà lại không có má»™t chút gò bó hay gượng ép trong ngôn ngữ. Ãim thà nh công của Nguyá»…n Tuấn là anh đã khéo léo qua nghệ thuáºt phá»ng diá»…n các câu thÆ¡ và cách ng¡t các câu thÆ¡ ng¡n dà i Ä‘ Ä‘Æ°a và o cung báºc những Ä‘iệu nhạc tháºt dá»… yêu và đi ngay và o lòng ngÆ°i nghẹ Tháºt ra đây là má»™t Ä‘iá»u nói thì Ä‘Æ¡n giản nhÆ°ng rất khó là m vì lý do đã ghi ở trên. Vì thế nên kho tà ng nhạc Việt tháºt là phong phú, nhÆ°ng nhạc phổ từ thÆ¡ rất Ãt so vá»›i rừng âm nhạc ấy, và những bản nhạc phổ từ thÆ¡ được k là hay thì lại cà ng hiếm. Ta có th đếm trên đầu ngón tay những bà i nà y, thà dụ nhÆ° Ngáºm Ngùi (thÆ¡ Huy Cáºn, nhạc Phạm Duy) Má»™ng DÆ°á»›i Hoa (thÆ¡ Ãinh Hùng, nhạc Phạm Ãình ChÆ°Æ¡ng), Tình Quê HÆ°Æ¡ng (thÆ¡ Phan Lạc Tuyên, nhạc Ãan Thá»), M¡t Buồn (thÆ¡ LÆ°u Trá»ng LÆ°, nhạc Phạm Ãình ChÆ°Æ¡ng), Ão Lụa Hà Ãông (thÆ¡ Nguyên Sa, nhạc Ngô Thụy Miên).
Nguyá»…n Tuấn đã là m thêm phong phú cho nhạc Việt qua những tình khúc phổ nhạc của anh. Những bà i thÆ¡ đủ th loại, 4 chữ (Guốc TÃa, Ngá»n Nến Mùa Ãông) 5 chữ (Ảo Ảnh, Em Hà Ná»™i, Ãá»™c Huyá»n), 7 chữ (Ká»· Niệm, Duyên Phượng Hoa) lục bát (Má»™t Giây Thôi) dÆ°á»›i bà n tay tà i tình của ngÆ°i nhạc sÄ© đã trở thà nh những cung Ä‘iệu réo r¡t lôi cuốn ngÆ°i nghe trong má»™t thế giá»›i âm thanh huyá»n diệụ Ta hãy bÆ°á»›c và o thế giá»›i của Ä‘iệu luân vÅ© (valse) qua bà i Guốc TÃa (thÆ¡ Phạm Thiên ThÆ°)
Con đưng hoà ng hoa
Em mang hà i lục
Con đưng bạch cúc
Em mang hà i hồng
Con đưng sầu đông
Em mang guốc tÃa
Anh ngồi thấm thÃa
Cội sầu trổ bông
Ãiệu nhạc chuyn tháºt Ä‘á»™t ngá»™t qua Ä‘oạn Ä‘iệp khúc
Lòng anh băng nguyên
Tình em mong manh
Em là hoa chúa
Anh là rừng xanh
M¡t em long lanh
Gót hồng yu điệu
Ão bay huyá»n diệu
Dáng em yêu kiá»u
Cách hoà âm rất tà i tình của nhạc sÄ© Quốc DÅ©ng và giá»ng hát trầm ấm của Tấn Ãạt cà ng gây sá»± lôi cuốn say mê, khiến ngÆ°i nghe Ä‘i từ sá»± ngạc nhiên nà y tá»›i ngạc nhiên khác. Riêng đối vá»›i tôi, bản nhạc nà y có má»™t ý nghÄ©a đặc biệt vì nó gợi lại cho mình những ká»· niệm tháºt khó quên của những ngà y cuối cùng tại Sà igòn trÆ°á»›c khi xa quê hÆ°Æ¡ng. Ãiá»u là m tôi rất thÃch thú là sá»± trân trá»ng của Nguyá»…n Tuấn vá»›i các li thợ Anh không há» sá»a đổi, hoặc nếu có chỉ là đôi chút cho hợp vá»›i ý nhạc. Má»™t Ä‘iá»u nữa cÅ©ng là m ngÆ°i nghe không nhà m chán là sá»± khác biệt của các Ä‘iệu nhạc khi thì là điệu slow, valse, cha cha, rhumba hoặc tangá» Má»™t bản nhạc tôi không th quên là Duyên Phượng Hoa (thÆ¡ Ãinh Hùng)
Một độ tôi ngồi thương khóc hoa
Cá»a chiá»u hiu h¡t n¡ng xuân tÃ
Nhớ ngưi năm ngoái ngà y xưa mãi
Nhớ nụ cưi xuân thấp thoáng qua
Gá»i sầu theo là n mây gió bay
Thi gian trôi mãi bóng hao gầy
Ãã từng đêm biếc tà n sao lệ
Duyên đà o tri xe: Em tới đây
Tôi thả chim xanh lượn trước
ngõ
Ãim trang lòng đợi ái tình qua
Em đi má hồng bóng phượng hoa
Tiếng ve sầu than thở
Nh¡c hình bóng ngà y quạ..
Ở đây, nhạc là thơ, và thơ là nhạc, mỗi chữ mỗi li quyện và o nhau đem đến cho ngưi nghe một cảm giấc ngất ngây khó tả. Phần hòa âm của Quốc Dũng rất tà i tình và đầy đặn đưa ngưi nghe và o từng nốt nhạc, từng li cạ
Vá»›i nhạc phẩm Em Hà Ná»™i (thÆ¡ Phạm Thà nh Tà i) Nguyá»…n Tuấn Ä‘Æ°a ta và o má»™t thế giá»›i khác. Ở đây Ä‘iệu nhạc nhún nhẩy và lẳng lÆ¡ má»™t cách quyến rÅ© qua giá»ng ca gợi cảm của Ãoan Trang:
Em Æ¡i em HÃ Ná»™i
Ngoà i ấy dẫu xa vi
Mấy sông anh cũng lội
Mấy đèo anh cũng qua
Em Æ¡i em HÃ Ná»™i
Giá»ng em nghe nhÆ° lạ
Tình em má»ng manh quá
Sao gần mà thấy xạ
Yêu sao mầu đà o hoa
Như là n da em đó
Tình anh hÆ°Æ¡ng sen Ä‘á»
Trao em thuở hẹn hò
Chưa thấy Hồ Gươm biếc
Chưa đến chân Tháp Rùa
Ãã th¡m tình tha thiết
Ãã đượm hồn xanh xưạ..
Phải nói là bản nhạc nà y có má»™t sức kÃch Ä‘á»™ng khá mãnh liệt (Ä‘iá»u nà y là m tôi hÆ¡i ngạc nhiên, vì tuy chÆ°a được gặp anh Nguyá»…n Tuấn nhÆ°ng qua nhiá»u lần Ä‘iện Ä‘Ã m và qua li của nhiá»u ngÆ°i bạn khác, tôi biết anh vốn rất thÆ° sinh nho nhã) và tôi nghÄ© nó sẽ trở thà nh má»™t tình ca ăn khách vá»›i những ngÆ°i trong tuổi Ä‘ang yêu (và những ai có ná»™i tÆ°á»›ng ngÆ°i Hà Ná»™i).
Nghe những bản nhạc có âm Ä‘iệu nhanh và vui của Nguyá»…n Tuấn tôi tá»± nhủ quả là anh có sở trÆ°ng vá» loại nhạc nà ỵ Các bà i Ä‘iệu tango và valse của anh Ä‘á»u có những ý nhạc tháºt trong sáng, âm Ä‘iệu dá»… cảm nháºn đối vá»›i ngÆ°i nghẹ Các bản nhạc Bin (thÆ¡ Thảo PhÆ°Æ¡ng), Bản Nhạc XÆ°a (cÅ©ng nhÆ° Guốc TÃa, Duyên Phượng Hoa) khi nghe xong Ä‘á»u tạo những rung Ä‘á»™ng tháºt khó quên cho ngÆ°i nghẹ Nói nhÆ° váºy không có nghÄ©a là tôi đã không ghi nháºn được xúc cảm gì khi nghe những bà i thuá»™c Ä‘iệu slow trong CD nà ỵ. Bản nhạc Chiá»u Bên Sông (nhạc và li Nguyá»…n Tuấn) là má»™t thà nh công lá»›n của anh. Qua giá»ng ca thiết tha và truyá»n cảm của Bảo Yến ngÆ°i nghe thấy tháºt thấm thÃa ná»—i buồn của má»™t cuá»™c tình dở dang, ngang tráị Ãối vá»›i ngÆ°i là m nhạc, viết vá» Ä‘á» tà i nà y quả là má»™t Ä‘iá»u khó bởi lẽ đây là má»™t ý đã được khai thác quá nhiá»u, thà nh thá» Ä‘ gây được xúc cảm cho ngÆ°i nghe, bản nhạc phải có gì đặc biệt Ä‘ gây sá»± chú ý. Sá»± thà nh công của Nguyá»…n Tuấn ở đây là do li nhạc tháºt nhiá»u ẩn dụ, gợi ý và đẹp bình dị nhÆ° má»™t bức tranh thủy mạc. Cách dùng chữ của anh rất tà i tình bởi lẽ nó tượng thanh, tượng hình và có những hình ảnh hết sức tá»± nhiên không má»™t chút gượng ép. Ở ngay trong hai câu đầu của bản nhạc ta đã nghe thấy má»™t cái buồn man mác gợi ná»—i nhá»› nhà . Quả tháºt là trừ má»™t số bản nhạc tiá»n chiến, Ãt khi nà o ta thấy li nhạc đẹp hÆ¡n nhÆ° ở đây:
Má»™t chiá»u bên sông, là n gió lay liá»…u xanh lả lÆ¡i
Mặt nÆ°á»›c lung linh ánh chiá»u rÆ¡i
Má»™t chiá»u bên sông nhìn cánh chim tung bay lÆ°ng tri
Lòng bỗng mơ xa xôi có ngà y
Mình cũng bay tới phương tri xa
Má»™t chiá»u bên sông mà u m¡t em biếc xanh trùng dÆ°Æ¡ng
Là n tóc mây hương vẫn còn vương.
Ãừng buồn em Æ¡i, cuá»™c sống lênh đênh nhÆ° con thuyá»n
Cặp bến hay phiêu du lững lá»
Mình cứ vui, tiếc nuối mà chi.
à nhạc ở đây có má»™t nét buồn nhè nhẹ và rất cân xứng vá»›i li, lÆ°á»›t tá»›i chầm cháºm và tá»± nhiên nhÆ° má»™t con thuyá»n không bến. Giá»ng ca tháºt mạnh và diá»…n tả của Bảo Yến hát rất đạt trong bà i nà y nhất là ở Ä‘oạn Ä‘iệp khúc:
Vẫn biết em là hoa trái mùa
Ãến vá»›i nhau là bao gió mÆ°a
Một ngà y diệu kỳ tới
Tiếng tơ lòng chợt rung
Cứ nhớ nhung vô và n
Cứ xót xa cung đà n lẻ loị
Ngồi trong căn gác nhá» tôi bá»—ng thấy lòng mình cÅ©ng có má»™t cái gì xót xa, má»™t chút hoà i cảm nà o đó khi l¡ng hồn trong khúc nhạc buồn. Má»™t bản nhạc slow khác của anh trong CD nà y mà tôi cÅ©ng rất Æ°a thÃch là bà i Ãiệu Slow Bóng Tối (thÆ¡ Phạm Thị Ngá»c Liên). Ãây là má»™t bà i thÆ¡ cÅ©ng bình dị, vá» má»™t Ä‘á» tà i cÅ©ng không kém phần bình dị, má»™t cặp tình nhân Ä‘ang dìu nhau trong Ä‘iệu nhẩy Slow. Qua nét nhạc nhẹ nhà ng của Nguyá»…n Tuấn và giá»ng ca nÅ©ng nịu, ngây thÆ¡ của Hạnh Nguyên tôi có cảm tưởng mình Ä‘ang nghe li trần tình của má»™t ngÆ°i Ä‘ang bối rối vì vừa c¡n và o trái cấm:
Sẽ nhớ mãi, nhớ mãi giai điệu ấy
Khi đôi chúng ta dìu trong bóng tối slow
Ngá»t ngà o nụ hôn, nụ hôn thầm kÃn
Lòng hẹn lòng trao, lòng trao cùng nhau
Vâng thưa anh, em yêu bóng tối mầu slow
Vâng thưa anh, em say bởi vì đâu
Vì bóng tối che giùm đôi má Ä‘á»
Vì ai em say, ớ ơ, có phải vì rượu đâủ
...
Bóng tối gá»i môi hôn trên vai bà n tay trên tóc
Em mỉm cưi hạnh phúc trong mầu slow.
Có lẽ chúng ta sẽ không biết tháºt sá»± mầu slow là mầu nhÆ° thế nà o, nhÆ°ng Ä‘iá»u ấy cÅ©ng không cần thiết vì ngôn ngữ tình yêu chỉ có nghÄ©a vá»›i những ngÆ°i Ä‘ang yêu và chỉ nhÆ° thế cÅ©ng quá đủ rồị
Tôi cÅ©ng đã yêu má»™t nét đẹp nhẹ nhà ng khác trong má»™t bà i thÆ¡ lục bát Má»™t Giây Thôi (thÆ¡ Ãoà n Vy). Nói chung, thÆ¡ lục bát vá» vần luáºt tÆ°Æ¡ng đối dá»… là m, nhÆ°ng không khéo sẽ thà nh vè chứ không phải là thợ Phổ nhạc má»™t bà i thÆ¡ lục bát ngÆ°i ta dá»… Ä‘Æ°a đến sá»± nhà m chán trong ý nhạc vì sá»± láºp Ä‘i láºp lại của các câu sáu, tám. Vá»›i sá»± s¡p đặt tiết tấu khéo léo của Nguyá»…n Tuấn ngÆ°i nghe không há» thấy có má»™t chút ngượng ngáºp hoặc láºp Ä‘i láºp lại mà thÆ°ng thấy ở các bà i thÆ¡ lục bát được phổ nhạc. Bất chợt, tôi thấy mình Ä‘ang ru theo má»™t Ä‘iệu ca dao tình yêu má»›i:
Ngón tay ơi, mưi ngón tay
Em cho tôi chạm má»™t giây thôi mÃ
Một giây còn gỡ không ra
Huống hồ tôi đã cầm ba bốn lần...
Và cứ thế, cứ thế (má»™t giây còn gỡ không ra, huống hồ tôi đã nghe ba bốn bà i ) ngÆ°i nghe thấy mình mãi vấn vÆ°Æ¡ng những Ä‘iệu nhạc nhẹ nhà ng khác trong CD má»›i nà y những bản nhạc vá»›i những cái tên dá»… thÆ°Æ¡ng và giòng nhạc nhẹ nhà ng không kém nhÆ° Ká»· Niệm (thÆ¡ Hoà i Anh), Ngá»n Nến Mùa Ãông (thÆ¡ Lê Thị Kim). Thả hồn và o giòng nhạc của Nguyá»…n Tuấn ta thấy lòng lâng lâng qua những khúc nhạc trong sáng và thanh thoát vá»›i má»™t nét buồn nhè nhẹ. Thế giá»›i âm thanh của anh là sá»± hà i hoà cẩn trá»ng giữa nhạc và thợ Tôi luôn luôn nghÄ© thÆ¡ và nhạc là má»™t trong những cái nôi êm ái nhất cho tâm hồn chúng ta và rất thán phục những ngÆ°i là m văn hoá bởi lẽ trong thi buổi Ộvăn chÆ°Æ¡ng hạ giá»›i rẻ nhÆ° bèo, kiếm được đồng lãi thá»±c rất khó Ộ(Tản Ãà ) nà y, đó là những hà nh Ä‘á»™ng vị tha đáng quý. Cảm Æ¡n Nguyá»…n Tuấn đã cho chúng ta má»™t chá»— vá» nÆ°Æ¡ng tá»±a trong cái nôi êm ái của nhạc và thÆ¡ dù đó chỉ là má»™t và i giây phút ng¡n ngủi trong cuá»™c sống tha hÆ°Æ¡ng. Mong là anh sẽ sáng tác tháºt mạnh mẽ nữa Ä‘ ngÆ°i yêu nhạc tiếp tục được nghe thêm giòng nhạc êm Ä‘á»m và trong sáng của anh.
Nghiêm Xuân CÆ°á»ng
Phóng sự
Buổi ra mắt Tuyển táºp thÆ¡ "NhÆ° Giấc Má»™ng Say"; CD nhạc "NhÆ° Giấc Má»™ng Say"; CD thÆ¡ diá»…n ngâm "ThÆ°Æ¡ng Nhá»› Má»™t Mình" của Thi SÄ© Ngô Thy Vân
Ngô Thy Vân là má»™t nhà thÆ¡ kiá»u diá»…m, ná»—i tiếng trong thi Ä‘Ã n VN ở hải ngoạị ThÆ¡ của Ngô Thy Vân được đăng rải rác trên các đặc san, tạp chà khắp nÆ°á»›c Mỹ và Canadạ Các Ä‘Ã i phát thanh Viêt Ngữ ở Cali, ở Hoa Thịnh Ãốn, ở các thà nh phố lá»›n và đặc biệt Ä‘Ã i VOA cÅ©ng giá»›i thiệu thÆ¡ của Ngô Thy Vân trên đà ị
Mặc dầu tuần rồi cả vùng Ãông Bắc Hoa Kỳ bị má»™t tráºn bảo tuyết lá»›n, khoảng má»™t trăm năm mÆ°Æ¡i khách yêu thÆ¡ của vùng Pennsylvania, Maryland và Virginia không ngại thá»i tiết ẫm Æ°á»›t, giá buốt đã đến tham dá»± buổi ra mắt tuyển táºp thÆ¡ "NhÆ° Giấc Má»™ng Say" và hai CD thÆ¡ và nhạc của thi sÄ© Ngô Thy Vân , được tổ chức và o lúc 1:00 trÆ°a ngà y 7 tháng 12 năm 2002 tại hôäi trÆ°á»ng của Bá»™ Giáo Dục số 333 Market St. Harrisburg , Pạ
Ãây là má»™t buổi chiá»u của thÆ¡ và nhạc. Bên ngoà i trá»i rét mÆ°á»›t, bên trong không khà rất thân thiện , ấm cúng vá»›i những vần thÆ¡, dòng nhạc Ä‘am mê và say đắm của thi sÄ© Ngô Thy Vân.
Hiện diện trong buổi ra mắt thÆ¡ và nhạc nà y có Ông TrÆ°Æ¡ng Ngá»c PhÆ°Æ¡ng, Giám đốc International Services của tiểu bang Pạ Nhà văn , nhà thÆ¡ Hà Bỉnh Trung của Câu lạc Bá»™ Văn Há»c Nghệ Thuáºt vùng Hoa Thịnh Ãốn, Bà Nguyá»…n thị Ngá»c Dung chủ bút tam ca nguyệt san Cá» ThÆ¡m và nhiá»u thi sÄ© từ Virginia đến nhÆ° thi sÄ© Phan Khâm, thi sÄ© Vi Khuê, Nhà văn nhà thÆ¡ Nguyá»…n thị Thanh Bình, nhạc sÄ© Hồ Bảng, Há»a sÄ© Ãặng Khanh...
Trong kho tà ng văn há»c VN, thi ca là má»™t bá»™ môn rất phong phú, má»™t vÆ°á»n hoa tÆ°Æ¡i thắm, má»—i thi sÄ©, má»—i bà i thÆ¡ là má»™t bông hoa ngát hÆ°Æ¡ng. ThÆ¡ của Thế Lữ thì hà o hoa lãng tá», thÆ¡ của Xuân diệu thì háo hức Ä‘am mê, thÆ¡ của Hà n mạc Tá» thì lãng mạn Ä‘iên cuồn...còn thÆ¡ của Ngô thy Vân là những dòng thÆ¡ trữ tình, chuyên chở những hạnh phúc cÅ©ng nhÆ° khổ Ä‘au trong tình yêu và những kỹ niệm trà n đầy nhung nhá»›.
Trong phần giá»›i thiệu vá» tác phẩm nhà thÆ¡ nhà văn Nguyá»…n thị Thanh Bình cho biết Tuyá»…n táºp thÆ¡ "NhÆ° Giấc Má»™ng Say" gồm 32 bà i thÆ¡, trong đó mÆ°á»i sáu bà i được tám nhạc sÄ© phổ nhạc. Vá» hình thức, táºp thÆ¡ được in rất công phu, bên trong trình bà y đẹp , hình bìa là tranh mà u của há»a sÄ© Nguyá»…n trá»ng Khôị
Theo nhà thÆ¡ Thanh Bình, phong cách thÆ¡ của Ngô Thy Vân rất giản dị, không cầu kỳ, bà hiểm và nhá» sá»± chân thà nh mà thÆ¡ của Ngô Thy Vân dể thắm và o tâm tÆ° ngÆ°á»i Ä‘á»c. Thế giá»›i thÆ¡ của Ngô Thy Vân rất nhẹ nhà ng, hiá»n dịu nhÆ°ng cÅ©ng rất thiết tha, chẳng hạn nhÆ°:
"Mưa trên phố vắng
Mình em bước lang thang
Dưới cơn mưa tầm tã
Nỗi sầu dâng mênh mang"
Thi sÄ© Ngô Thy Vân chỉ muốn gợi lên trong lòng ngÆ°á»i Ä‘á»c những xao xuyến, cùng những hoà i niệm trong ký ức hoang vụ
Nhà thÆ¡ Thanh Bình nháºn xét , Ä‘á»c thÆ¡ của Ngô Thy Vân chúng ta cảm nháºn ngay những rung Ä‘á»™ng nhẹ nhà ng. Tác giả dùng ngoại cảnh nhÆ° má»™t phÆ°Æ¡ng cách để trở vá» vá»›i những ngà y thần tiên cÅ©, đã xa và đã mất.
Chỉ cần vay mượn má»™t chút nắng của trá»i đất, má»™t chút tuyết trắng, má»™t chút mÆ°a bay, hoặc má»™t buổi chiá»u buồn hay má»™t đêm hiu quạnh là những dòng thÆ¡ trữ tình của tác giả có thể trà o tuôn:
"Má»™t mình ngồi vá»›i buổi chiá»u
Ãể lòng chợt thấy cô liêu vô cùng
Em vỠbuông tóc thũy chung
Nghe trong nỗi nhớ cắt từng giấc mơ"
Ãây là những vần thÆ¡ rất gợi cảm.
Khi sá» dụng thể thÆ¡ lục bát tác giả đã Ä‘em được nhạc tÃnh và o trong thợ
"Tóc em thả xuống đôi bá»
Từ thương tới nhớ mịt mỠxa xăm
Ấm êm từ chổ em nằm
Mà sao lại thấy tháng năm ngáºm ngùi"
Má»™t khi thÆ¡ đã có nhạc tÃnh rồi thì tá»± lá»i thÆ¡ là những nốt nhạc. Có lẽ vì váºy mà thÆ¡ của Ngô Thy Vân rất được nhiá»u nhạc sÄ© phổ nhạc.
Nhà thÆ¡ Thanh Bình nói , nếu chỉ giá»›i thiệu táºp thÆ¡ mà không nói đến CD nhạc phổ từ thÆ¡ thì tháºt là má»™t thiếu sót. Ngoà i tuyển táºp thÆ¡, Ngô Thy Vân còn có hai CD. Má»™t CD là nhạc " NhÆ° Giấc Má»™ng Say" ( phổ từ thÆ¡), má»™t CD là thÆ¡ diá»…n ngâm "ThÆ°Æ¡ng Nhá»› Má»™t Mình".
Ãể kết luáºn cho bà i giá»›i thiệu vá» tác phẩm, nhà thÆ¡ Thanh Bình hy vá»ng táºp thÆ¡ và hai CD của Ngô Thy Vân sẽ là những món quà tinh thần, được má»i ngÆ°á»i Æ°u ái đón nháºn.
Xen giữa phần giá»›i thiệu tác phẩm và tác giả là phần trình diá»…n những bà i thÆ¡ , bà i nhạc được phổ từ thÆ¡ của Ngô Thy Vân qua sá»± trình diá»…n Ä‘iêu luyện của các ca sÄ© Thái Trinh, Việt Thiện, Thu Hoà i, Duy Minh vá»›i tiếng sáo của Ãà o Công Minh và ban nhạc của nhạc sÄ© Hoà ng Phú.
Tiếp nối chÆ°Æ¡ng trình là phần giá»›i thiệu vá» tác giả do nhà văn, nhà thÆ¡ Nguyá»…n thị Ngá»c Dung chủ bút tam cá nguyệt san Cá» ThÆ¡m, phát hà nh ở vùng Hoa Thịnh Ãốn .
Nhà văn, nhà thÆ¡ Ngá»c Dung cho biết thi sÄ© Ngô Thy Vân sinh quán ở Huế, hiện Ä‘ang định cÆ° ở tiểu bang Pạ Tác phẩm đầu tay của tác giả là "Tình Nà ng NgÆ° Nữ" . Ngoà i cá»™ng đồng thi sÄ© Ngô Thy Vân thÆ°á»ng xuyên sinh hoạt vá»›i đồng bà o và thân hữu trong các sinh hoạt văn hóạ
Nhà thÆ¡ hiện là há»™i viên của cÆ¡ sở văn há»c Cá» ThÆ¡m, đã cùng vá»›i nhiá»u nhà thÆ¡ khác sáng tác táºp thÆ¡ "Mùa Xuân và Tình yêu" do Cá» ThÆ¡m xuất bản. ThÆ¡ của Ngô Thy Vân cÅ©ng được đăng trong giai phẩm ThÆ¡ Việt Hải Ngoại của thi Ä‘Ã n Lạc Việt, Tuần báo Ãẹp, Nguyệt San Y Tế, LÆ°á»›t Sóng, tạp chà Sá» Ãiệp và Kỹ Nguyên Mớị
Nhà thÆ¡ Ngá»c Dung cÅ©ng cho biết, tác giả cÅ©ng được má»i tham dá»± ngà y tác giả và tác phẩm do tạp chà Phụ Nữ Thá»i Nay tổ chức ở San Diegá» Hiện nay khách yêu thÆ¡ có thể Ä‘á»c thÆ¡ của Ngô Thy Vân trên web site của nháºt báo Giao Mùa, tủ sách Suối Nguồn. Tác giả cÅ©ng được giá»›i thiệu trên Văn Nghệ Net của nhạc sÄ© VÅ© Thà nh An. Trong tÆ°Æ¡ng lai Ngô Thy Vân sẽ có web site thÆ¡ của chÃnh mình.
Trong phần tâm tình vá»›i quan khách, tác giả cám Æ¡n quan khách đã dà nh má»™t buổi chiá»u cuối tuần, nhâát là quan khách ở xa đã không ngại Ä‘Æ°á»ng xá xa xôi đến chung vui trong buổi chiá»u nhạc và thÆ¡ nà ỵ Tác giả cám Æ¡n các ca, nhạc si đã đóng góp để chÆ°Æ¡ng trình được tổ chức chu đáo, trang trá»ng. Tác giả cÅ©ng không quên cám Æ¡n các nhạc sÄ© và ca sÄ© giúp thá»±c hiện hai CD thÆ¡ và nhạc. Ãể đáp lại lòng Æ°u ái của quan khách, thi sÄ© Ngô Thy Vân diá»…n ngâm bà i "Cảm Æ n" để tặng khán giả hiện diện.
Nhà thÆ¡ Nguyá»…n ban SÆ¡ vừa là MC vừa phụ trách chÆ°Æ¡ng trình, ngoà i tà i giá»›i thiệu rất sinh Ä‘á»™ng, Ông còn khéo léo sắp xếp để những bà i thÆ¡ và nhạc được xen và o giữa phần giá»›i thiệu tác phẩm và tác giả là m cho chÆ°Æ¡ng trình vô cùng hấp dẫn, lôi cuốn khán giả lắng nghe, theo dõi má»™t cách thÃch thú từ đầu đến cuốị
Bà i thÆ¡ "Chá» NgÆ°á»i Chinh Phu" được Cô Bạch Mai diá»…n ngâm rất Ä‘iêu luyện. Trong thÆ¡ của Ngô Thy Vân tá»± nó đã có nhạc tÃnh, nên phối há»p lá»i thÆ¡ và dòng nhạc là má»™t giao duyên diá»…m tuyệt. Cô Tuyết Mai đã diá»…n ngâm má»™t cách truyá»n cãm má»™t mà n thi nhạc giao duyên "Vẫn Mãi Yêu Anh".
TrÆ°á»›c những biến chuyển lá»›n của ná»n văn hóa dân tá»™c, những nhà thÆ¡ lá»›n tuổi đã lần lượt ra Ä‘i, thế hệ trẻ - con cháu của chúng ta ở hải ngoại không giá»i tiếng Việt, sá»± có mặt của thi sÄ© Ngô Thy Vân, sá»± ra Ä‘á»i của hai CD thÆ¡ và nhạc và tuyển táºp thÆ¡ "NhÆ° Giấc Má»™ng Say" là má»™t khÃch lệ, má»™t đóng góp quý giá cho ná»n văn hóa dân tá»™c ở hải ngá»áº¡á»‹
ChÆ°Æ¡ng trình được chấm dứt và o lúc 3:30 chiá»u cùng ngà y, theo sau là tiệc trà thân máºt, tâm tình vá»›i tác giả.
Sau má»™t buổi chiá»u êm vá»›i thÆ¡ và nhạc đắm say của Ngô Thy vân , khách yêu thÆ¡ ra vá» mà cảm thấy nhÆ° lá»i thÆ¡ , tiếng nhạc còn vÆ°Æ¡ng vấn , lÆ°u chảy , hòa quyện theo từng bÆ°á»›c chân đị..
Ngô thy Vân
4802 Brian RD,
Mechanicsburg, PA 17050
Tel (717) 731-1833
Tuyết Mai
Ãà Lạt Chiá»u ThÆ¡
thÆ¡: TrÆ°á»ng Ãinh
nhạc: Võ Tá Hân
hòa âm: Quang Ãạt
trình bà y: Quỳnh Lan
http://vota.com/nhac/web/dlct.mp3
Ãây là nhạc bản "hit" mấy ngà y nay trên mạng lÆ°á»›i vá»›i cảm nháºn từ giá»›i nghệ sÄ© và các nhạc sÄ© tên tuổị
2. CD Nhạc: " Chiá»u Bên Sông "
Xin trân trá»ng giá»›i thiệu đến Ä‘á»™c giả Giao Muà .
Má»i thÆ° từ, chi tiết xin liên lạc:
NT Music
P.Ọ Box 10663
Harrisburg, PA 17105-0663
USA
ntphs@hotmail.com
3. Thi Táºp: Tình ThÆ¡ Ão Trắng
Xin trân trá»ng giá»›i thiệu đến Ä‘á»™c giả Giao Muà .
Má»i thÆ° từ, chi tiết xin liên lạc:
Hoà i Bảo Anh Thư
hanh1115@yahoo.com
Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : BÃch Hà , BS Buì Công Ãức, Cát Biển, CC, Dennis Xuân Mai, DHH, Gia Phong, Hoà i Bảo Anh ThÆ°, Hoà ng Mai Phi, HTyCG, Hoa Cá», Hoa Ãá»™, Hoang Vắng, Hồng Phi, Môi TÃm (Thái Má»™ng Trinh), Ngô Minh Hằng, Ngô Thy Vân, Ngá»c An, Nghiêm Xuân CÆ°á»ng, Nguyá»…n Hữu Viện, Nguyên Ãá»—, Nguyên Khoa, BS Nguyá»…n Văn Ãức, Nguyá»…n Qúy Ãại, Nguyá»…n Ãăng Tuấn, , Nháºt Khánh, Nhược Thu , nttn, NngÆ°Æ¡ng, NS Phạm Duy, Phạm VÅ© Anh Nam, TL Hoà ng Lan, Tân Văn, Trần Công Nhung, Trần Hoan Trinh, TrÆ°á»ng Ãinh, Tuyết Mai, Tá» Nhi, Viá»…n PhÆ°Æ¡ng, Việt DÆ°Æ¡ng Nhân, Võ Thi Xuân Ãà o, VÅ© Thị Thiên ThÆ°, đã dóng góp bà i vở cho Nguyệt San Giao Muà số 9 . Má»™t số bà i khác sẽ được đăng dần và o sốtá»›i. Mong má»i sẽ nháºn được những sáng tác của các bạn bốn phÆ°Æ¡ng để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hÆ°Æ¡ng sắc trong tÆ°Æ¡ng lai.
2) Ãể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe),
xin gá»i email vá» TrungKy@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»i vá»:
TrungKy@hotmail.com
4. Má»i bà i vở, đóng góp, xin gá»i vá»:
GiaoMua2002@aol.com
Nguyệt San Giao MuÃ
Homepage: http://www.GiaoMua.com
Thể lệ gá»i bà i cho Nguyệt San Giao Muà :
1. Xin các bạn gá»i bà i theo dạng VIQR (Vietnet)
(dùng cách bỠdấu như trong trang nà y)
2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu
muốn trÃch dịch hay đăng lại các bà i trên NSGM.
3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ
email ở cuối bà i hay không.
4. Bà i vở xin gá»i đến
GiaoMua2002@aol.com
5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc,
xin gá»i vá»: TrungKy@hotmail.com
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116-0378
USA
Trang NhÃ
