Số 28

Ngày 1 tháng 8 năm 2004

www.GiaoMua.com

Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

GiaoMua2002@aol.com


Thư Ngá»



Năm ngoái , vào tháng 8 , có má»™t gia đình Ä‘ang chỠđón đứa con Út cá»§a mình ra Ä‘á»i . Ãứa bé đó là má»™t bé gái . Năm nay nó đã gần má»™t tuổi . Lạ thật , thá»i gian , không ngoa , thật đúng là cÆ¡n gió thoảng hay là cánh chim bay .

Có ai có bao giỠnhìn mình như tâm tư và lứa tuổi mình đang sống không ?.

Thật lạ kỳ là nếu bạn nhìn tôi lúc này , làm ngÆ¡ và không bảo oh sao tóc tôi đã Ä‘iểm những sợi trắng thì tôi sẽ mãi nghÄ© mình là cô gái năm nào má»›i bước vào Ä‘á»i mang biết bao nhiêu mÆ¡ ước , hoài bão , hy vá»ng cá»§a má»™t con ngưá»i ao ước làm được thật nhiá»u Ä‘iá»u cho chính mình , cho gia đình và cho má»i ngưá»i thân yêu ...

Lúc này , tôi tránh soi gương. Tôi làm Ä‘iá»u đó không phải để tá»± trốn cái tuổi Ä‘ang vá» cùng mình , cÅ©ng không phải tránh thấy những sợi tóc bạc hay để tá»± nói vá»›i chính mình " ối , còn khối cá»ng tóc Ä‘en " ..

Bạn ạ , đúng là ôi không còn giỠđể soi gương , đơn giản vậy thôi .

Tôi mang tấm gương lòng Ä‘i soi nhân gian, soi cuá»™c Ä‘á»i , ở những chá»— tôi chưa hiểu , chưa tưá»ng , lồng vào những Ä‘iá»u mà tôi tá»± cho mình đã hiểu , đã tưá»ng để viết ra những gì tôi cÅ©ng tá»± cho là cá»§a mình và để lại đây như là má»™t ká»· niệm .

Tôi vẫn chưa làm gì được nhiá»u cho mình và cho má»i ngưá»i thân yêu cá»§a mình .

Những lúc không hài lòng vá»›i bản thân mình như vậy , tôi trốn vào má»™t khoảng trá»i riêng .

Tôi có khoảng trá»i rất riêng
Chỉ nhìn thấy tôi trong ấy
Tôi có khoảng trá»i rất riêng
Sao mà không ai tin vậỵ..

Nơi ấy tôi đã là tôi
Sống vá»›i bao Ä‘iá»u dối trá
Tôi biết tôi vẫn là tôi
Dẫu xung quanh bao Ä‘iá»u lạ

Nơi ấy bình yên thanh thản
Tôi tìm tôi nơi cuối ngày
Qua biết bao nhiêu chán nản
Nơi ấy , tôi cần có ngaỵ..

Ai cÅ©ng có khoảng trá»i riêng ngưá»i đó.
Thật thà , Ä‘iêu ngoa , cay cú , ngá»t ngào
Chỉ xin giữ khoảng trá»i riêng tôi yên lặng
Dù Ä‘á»i , phong ba, bão tố , đã từng traá»..

Thật mong những khoảng trá»i riêng cá»§a các anh chị và các bạn mang thật nhiá»u ý nghÄ©a và chứa đựng thật nhiá»u những Ä‘iá»u đáng ghi nhá»› .

Thân má»i các anh chị và các bạn đến vá»›i GM tháng 8 .

Cầu mong sao khoảng trá»i riêng GM mãi mãi là nÆ¡i gặp gỡ cá»§a anh chị em chúng ta .

Thân ái

Vành Khuyên
BBT Nguyệt San Giao Mùa


Mục Lục

I . Thơ _______________________________________________________________________

1. Rằng Xưa ______L.T. Quỳnh Hương
2. Tôi vẫn đợi ______Thượng tá»a T. Tuệ sỹ
3. And Ãm still wating .. ______TyNa
4. Nỗi Nhớ Dịu Dàng ______Phạm Vũ Anh Nam
5. Duyên Thơ ______Tân Văn
6. Ta vẫn chỠem ______Hoàng Mai Phi
7. Em, mang tên một giòng sông ______ Lạc Duyên
8. Ngày Xưa Hai Mái Trưá»ng ______Tôn Thất Phú SÄ©
9. tháng bảy, tháng tám ______Nnguong
10. Huế -Nắng Hạ ______Sông Cửu
11. Xuân Chín ______Phạm Văn Tiên
12. Bài ThÆ¡ Ãá»™c Vận ______Trùng Quang
13. Bài Há»a : Bài ThÆ¡ Ãá»™c Vận ______Ngá»c An
14. Cây Muà Thu Vá»›i Ngưá»i ______Huỳnh Mai Hoa
15. I Miss You In The Yellow Fall ______Thanh Thanh
16. Trong Hư Ảo Khói Nhang, Còn Thơ Mùi Của Mẹ ______Trần Kiêu Bạc
17. Lá Sầu Ãâu ______Ngô Thy Vân
18. Tìm Nhau ______Chu Kỳ Thư
19. Gá»i Mãi Tiếng Quê Nhà ______nguyá»…n lạc việt
20. Má»™t Chút Tình Theo Sau ______Nguyá»…n Ãăng Tuấn
21. Mãi, Không VỠ______htc
22. Mang Hồn Nam Tử ______Việt Dương Nhân
23. Sau Lưng Tình Buồn ______nguyễn đông pha
24. Tìm Em ______Vành Khuyên
25. Bài Thơ Trên Lá ______Sương Mai
26. Trộm Nắng ______Châu Thái Lê
27. Trăm Năm Ngàn Cánh Hạc … ______Nguyễn Hữu Viện
28. Bởi theo anh ______Vũ Thị Thiên Thư
29. Tượng Ãá Biển Ãông ______Trần Nhất Lang
30. Muôn Ãá»i Vẫn Thế ______Kim Hải

II . Văn _______________________________________________________________________

1. Mưa Trong Vưá»n Cà Phê _______ Ãá»— Thành
2. Tuổi Há»c Trò ___________ Tôn Thất Phú SÄ©
3.Mùa Nước Lũ ( kỳ 25) ___________ Trần Công Nhung
4.Cây đa bến cũ (kỳ 6) ___________ Thanh Sơn
5.Quay VỠ___________ Phạm Vũ Anh Nam
6.Trúng Số ___________ Vành Khuyên
7.Chuyện Tình ___________ Bích Hà
8.Nhật ký cuả T. ___________ Vũ thị Thiên Thư
9.Bay Ãi Những CÆ¡n Mưa ___________ Phan Thái Yên

III . Ngàn Lá»i Ca (kỳ 19)________________________________________________________________

1. Nữ Ca _______________________________ NS Phạm Duy

IV. Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________

1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH

V. Nghiên Cứu________________________________________________________________

1. Ãá»i Sống và Stress _______ Bác sÄ© Nguyá»…n à Ãức
2. CÃC BỆNH TUYẾN GIÃP TRẠNG _______ Bác sÄ© Nguyá»…n Văn Ãức

VI. Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuật__________________________________________________

1. ThÆ¡ Nhạc - Bích Huyá»n _______ Giao Muà
2. Nguyệt san VietHome _______ Giao Muà

VII . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________

1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Tập

I . Thơ __________________________________________________

1. Rằng Xưa 
 

Rằng xưa cô nhỠ
Má đỠmôi hồng 
Tóc đuôi gà búi 
Chân sáo chạy rong 
 
Tiếng cưá»i rá»™n rã 
Hai lúm đồng tiá»n 
Ãuổi chim bắt bướm 
ThÆ¡ ngây dáng hiá»n 
 
Sang năm tuổi mới 
Hết búi đuôi gà 
Chân cô bước nhẹ 
Mây tóc mượt mà 
 
Mắt nai như thoáng 
Vương áng mây bay 
Hình như cô nhỠ
Ãã hết thÆ¡ ngây 
 
Ãêm thu trăng sáng 
Một ánh sao sa 
Chắp tay nguyện ước 
Tình yêu thật thà 
 
Rằng xưa anh nhớ 
Cô nhỠmắt nâu 
Tung tăng chim sáo 
Ãuôi gà theo sau 
 
Rằng xưa anh nhớ ... 


L.T. Quỳnh Hương 
Mục Lục


2. Tôi vẫn đợi Tôi vẫn đợi những đêm dài khắc khoải Màu xanh xao trong tiếng khóc ven rừng Trong bóng tối hận thù, tha thiết mãi Má»™t vì sao bên khóe miệng rưng rưng. Tôi vẫn đợi những đêm Ä‘en lặng gió Màu Ä‘en tuyá»n ánh mắt tá»± ngàn xưa Nhìn hun hút cho dài thêm lịch sá»­ Dài con sông tràn máu lệ quê cha. Tôi vẫn đợi suốt Ä‘á»i quên sóng vá»— Quên những ngưá»i xuôi ngược Thái Bình Dương Ngưá»i ở lại giữa lòng tay bạo chúa Cá»ng lau gầy trÄ©u nặng ánh tà dương Rồi trước mắt ngục tù thân bé bá»ng Ngón tay nào gõ nhịp xuống tưá»ng rêu Rồi nhắm mắt ta Ä‘i vào cõi má»™ng Như sương mai, như ánh chá»›p, mây chiá»u. Sài gòn 78 ( Trích tập thÆ¡ " Giấc mÆ¡ Trưá»ng SÆ¡n " ) Thượng tá»a T. Tuệ sỹ
Mục Lục


3. And Ãm still wating .. ( Inspired by the poem " Toi van Doi " by the Venerable T.Tue Tsy ) As a tiger missing the woods, I dully view the sunrays Dying out , biÄ‘ing farewell to the restless day Amongst those whose indifferent hearts still always blind I’m still wating, hiding teardrops in corners of the eyes Still wating , I forget 4 seasons of mere wind and snow To be sucked deeply into the nostalgia , old sorrow River branch roars , suffering the same tearful history Tears roll down to salt more and more my fatherland sea Without mother's comfort, I’m still wating in melancholy Weeping willows bend down, holding back the beach melody Not free to fly , Ãm like a queen bee motionless lazily , A worn-out camel carrying the flaming sun heavily The sott , feeble voice of a tiny nightingale Not strong , good enough to push open the mossy gate ! Despite the day dissolving in dreams , I’m still waiting Knowing human dreams so transient as night dewdrops fading … TyNa

Mục Lục


4. Ná»—i Nhá»› Dịu Dàng từ trong ngục tối trái tim anh chợt xanh ná»—i nhá»› rất dịu dàng xin làm cá» mịn chân em bước niệm khúc tương tư ta đã mang có phải em Ä‘i vàng tưởng nhá»› giá»t nắng hồn hoang thá»§a phiêu du lối xưa buốt lạnh bồn gió lạ ná»—i nhá»› chồn chân ngõ đêm mù nhá»› em sợi tóc ngá»§ trên vai đắm Ä‘uối ru cÆ¡n má»™ng trôi dài môi hôn từ thá»§a thiên thu gá»i từng ngón tay trầm mê dáng ai ná»—i nhá»› dịu dàng-ná»—i nhá»› em phiến gió chiá»u nay lạc bên thá»m dáng phai chân tóc hong sợi bạc ai bảo hồn ta thức thâu đêm có những ngày không đến bên nhau bá»—ng nghe hương cÅ© thoảng cung sầu phố quen cứ ngỡ chân Ä‘i lạc sá»i đá ngày sau hẳn biết Ä‘au ta vá» rót chén mình ta uống nhắp tiếng yêu ngưá»i đáy ly không để cho ná»—i nhá»› tan thành má»™ng em tá»± ngàn xưa vốn vô thưá»ng 07-01-2004

Phạm Vũ Anh Nam

Mục Lục


5. Duyên ThÆ¡ Hai đứa mình nay nối duyên tÆ¡ Cùng mÆ¡ hạnh phúc, những vần thÆ¡ Ãêm vắng hai ta cùng xướng há»a Ngắm ánh trăng vàng, dệt ước mÆ¡ Những lá»i âu yếm được ngân nga Tiếng sáo đêm xuân, tiếng dế hoà Xen lẫn tiếng em cưá»i khúc khích Tiếng hôn chùn chụt, tiếng thít thoa Tiếng thÆ¡ hoà lẫn tiếng ái ân Tiếng chim chin chít ở trên cành Gió nhẹ đêm xuân lòng mát mẻ VÅ© trụ chỉ còn em vá»›i anh Em nói làm thÆ¡ đã đủ rồi Em thích nhiá»u hÆ¡n: nụ hôn môi Anh hãy hôn em nhiá»u hÆ¡n nữa Khi nào cho đủ má»›i ngưng thôi

Tân Văn

Mục Lục


6. Ta vẫn chá» em Ta vẫn chá» em Dù mưa qua suốt đêm thâu Ta vẫn chá» em Dù trá»i đưa gió qua đây Ta vẫn chá» em Mây mù giăng kín hoàng hôn Ta vẫn đợi em Dù em đã cuối chân mây Ta vẫn đợi em Dù Ä‘á»i đã lắm phong ba Ta vẫn đợi em Dẫu Ä‘á»i ta đã rong rêu Ta vẫn chá» em Em nào có biết không em Ta vẫn ngồi đây Ãể hồn theo gió vi vu NÆ¡i đó ngưá»i Ä‘i ÃÆ°á»ng vá» ai đón ai đưa Mây vẫn còn bay Trá»i còn nắng đến hôn mây Ta vẫn còn đây Dập dìu qua những cÆ¡n say Ai biết rồi đây Tình còn hay mất trên tay Sương vẫn còn hay Giá»t buồn lất phất mưa bay Em đến rồi Ä‘i Ãể mình ta đứng nÆ¡i này Ôm kín bá» vai Lạnh lùng đếm bước chân ta Qua những hàng cây Gá»i thầm tên ấy riêng ta Em hỡi chiá»u nay ÃÆ°á»ng chiá»u em có che mưa Em biết gì không Trăng tàn theo gió mùa thu Em thấy gì không Lá sầu rÆ¡i rá»›t bá» sông Ãêm đến lạnh căm Ãể trá»i đếm bước vào đông Hoàng Mai Phi
Mục Lục


7. Em, mang tên má»™t giòng sông Chưa má»™t lần ta tìm đến sông Hương Hoàng hôn tắt hay chiá»u xưa đã tắt Em cuối mặt soi bóng Ä‘á»i tím ngặt Chiếc nón bài thÆ¡ che khuất chân trá»i Sông xiết chảy qoặn thắt Ä‘au lòng ngưá»i Giòng chết lặng từng cánh bèo rong ruổi Trôi vỠđâu cÅ©ng bá»nh bồng nông nổi Bến Trưá»ng Tiá»n mấy nhịp khuấy đò đưa Gã thá»±c khách dừng chân má»™t quán trưa Tay vuốt mặt lau khô mồ hôi trán Ãâu cÅ©ng vậy buồn vui chừng ngắn hạn Như cuá»™c Ä‘á»i em gái bán khúc tiêu Ta thấy màu trăng sáng loáng lá»i kêu Ãâu biết đáy sông âm thầm chịu đựng Hồn đầy hồn da thịt xương trắng nượt Lạnh buốt lưng trần gió thổi tà bay ... Ão trắng ngày xưa tím ngắt hôm nay Ãôi mắt ngước vá» bao trá»i ảo vá»ng Vừng trán thÆ¡ ngây má»™t thá»i hoa má»™ng Thương Huế còn đây muá»™n mấy cÅ©ng đành Lạc Duyên

Mục Lục


8. Ngày Xưa Hai Mái Trưá»ng Em ...cô há»c trò trưá»ng Sao Mai Ãôi mắt dá»… thương sao hững há» Môi hồng chúm chím cưá»i tinh nghịch Như bảo thầm , anh là kẽ ngu ngÆ¡ Hàng phượng trưá»ng em đã trổ bông Vấn vương anh nhặt cánh phượng hồng Mùa hạ Ä‘i qua rồi trở lại Phượng hồng vẫn đỠthắm trong anh Phan châu Trinh những chiá»u trốn há»c Ãứng dưới gốc me trước cổng trưá»ng Lá me xao xuyến niá»m tâm sá»± Không phải trưá»ng anh ... anh vẫn thương Tôn Thất Phú SÄ©
Mục Lục


9. tháng bảy, tháng tám tháng bảy lại cứ mưa rÆ¡i đất, trá»i sao mãi sụt sùi nhá»› nhau chúng mình đã xa nhau đâu mà sao tháng tám cÅ©ng dàu dàu mưa! trá»i ít nắng, đất nhiá»u mưa nên trần gian vắng vui đùa lâu nay kể từ lúc trá»i đổi thay kéo mây giăng phá»§ để ngày thành đêm lúc phố phưá»ng không còn em mưa vá» hành hạ: luốc, lem ná»—i buồn Nnguong
Mục Lục


10. Huế -Nắng Hạ Anh tìm em trong ngày Hạ, Huế Ghé trưá»ng xưa xác phượng rụng đầy Nhá»› mùa thi đón em trước lá»›p Nón bài thÆ¡ rợp bóng gió bay. . . Nhá»› những ngày chá» nhau đầu phố Không gặp em thương nhá»› đêm ngày Sáng lén Mạ trở ra ngoài đó Chiá»u trở vá» nắng đổ hàng cây Vắng em Núi Ngá»± buồn hôm sá»›m Dòng Hương lá» lững cuá»™n áng mây Ãong đầy nắng ngập sân Quốc Há»c “Sợi thương sợi nhớ†quyện chốn nầy Trang lưu bút ép đầy cánh phượng Em phương nào ? Anh đã vỠđây! Nắng hè nóng mà lòng á»›n lạnh Linh tính gì. . . ná»­a tỉnh ná»­a say !? * Má»™t lần vỠđể tang cho Huế Hôm nay vỠ– Ô Thước rã bầy Mạ nghẹn ngào nói qua màn lệ “Nó chá» mi mưá»i mấy năm nay . . .!†( Hạ vá» nhá»› ngưá»i em xứ Huế ) Hè 2004 Sông Cá»­u

Mục Lục


11. Xuân Chín Rồi thì cÅ©ng đến má»™t ngày vui Hoa cưá»i khoe rõ nét xinh tươi Ãêm qua xuân chín bao má»™ng ước Khung trá»i muôn tinh tú lên ngôi Em biết má»™ng mÆ¡ tá»± thuở nào Xuân tình nay vá»— cánh bay cao Và anh, trong giấc mÆ¡ thá»±c tế, Cùng em ta ngắm những vì sao Ước má»™ng chung đôi đã trở thành Mong thá»i gian Ä‘iểm cứ trôi nhanh Ngày sau hai chúng ta hạnh phúc Bên đàn con trẻ xúm vây quanh pvtien@hotmail.com
Phạm Văn Tiên





Mục Lục


12. Bài ThÆ¡ Ãá»™c Vận “Vưá»n ai hoa bưởi đã thÆ¡m lừng†Biếc nụ tầm xuân, hoa nhá»› không? Tản mạn phương trá»i mây trắng lướt Mầu cỠươm nắng gió bay tung… Con thuyá»n hồ hải đương đầu sóng Tìm ghé phương nào nước ngá»t trong Tâm hướng chẳng phai mầu sắc cÅ© Chén mừng xuân má»›i tạm vui chung Vui chung để nối tình đồng đạo Góc bể, chân mây bước não nùng Mài kiếm nhìn trăng, nào mấy kẻ ? Cùng chung tâm tưởng chuyện non sông Sương nhuá»™m mái xanh, đầu trắng bạc Biển trá»i man mác ngẩn ngÆ¡ trông Mưá»i hai con giáp lần thay đổi Chẳng lẽ riêng mình…con số không ? Kìa trẻ nhá» vui chÆ¡i ngá»±a gá»— Khoe tài quyết ý vượt Tây Ãông Lòng em hãnh diện vá» Thanh sá»­ Oanh liệt ngàn xưa…giống Lạc Hồng Này tích vua Hùng xây dá»±ng nước Trưng Vương, Triệu Nữ vá»›i Quang Trung… Ngây thÆ¡, ta ước như con trẻ Hay cÅ©ng vô tri tá»±a gốc Tùng Sừng sững đầu ghá»nh đùa cợt gió Dỡ, hay, thành, bại…cÅ©ng là không ! Nhưng ôi ! Ngưá»i chẳng là cây cá» Khối óc, con tâm nặng trÄ©u lòng Dám chắc, ngày mai trá»i lại sáng Vưá»n nhà Lá»±u thắm lại lên bông… San Jose 2004
Trùng Quang


Mục Lục


13. Bài Há»a : Bài ThÆ¡ Ãá»™c Vận “ Vưá»n ai hoa bưởi đã thÆ¡m lừng†Báo hiệu Xuân vá», ai biết không? Ãâu đó Ãào , Mai Ä‘ang lã lướt Ãón nàng Xuân, từng cánh bay tung… Ãại dương trùng lá»›p bao cÆ¡n sóng Bến đục đưa ngưá»i qua bến trong Vượt thoát xa rồi yêu dấu cÅ© Quê ngưá»i trăn trở ná»—i Ä‘au chung ! Xuân vá» gợi nhá»› bao Xuân trước Chồng chất ly tan quá não nùng Chinh chiến anh hùng đâu mấy kẻ Mất rồi quê Mẹ …vá»›i non sông ! Mái tóc xanh xưa giá» Ä‘iểm bạc Từng đêm thao thức má»i mòn trông Ai ngá» non nước ngày thay đổi Ãể hận muôn lòng, ai biết không? Tết đến bày tranh trên giá gá»— Nhá»› vá» quê Mẹ phía trá»i Ãông Vẽ tiên phong má»™t thá»i trang sá»­ Vẽ những hùng anh giống Lạc Hồng Ãây nét vì vua xây dá»±ng nước Ãó là nhị nữ…tấm lòng trung Ngậm ngùi nhá»› lại thá»i son trẻ Trai Việt hiên ngang tá»±a bách tùng Trăng chếch đầu non đùa cợt gió Má»™t thá»i oanh liệt…có còn không? Mùa Xuân tô thắm ngàn cây cá» Sao vẫn trong tâm nặng trÄ©u lòng MÆ¡ ước quê hương trá»i sẽ sáng Ngày vá» Ä‘oàn tụ, ngát hương bông… San Jose 2004 Ngá»c An



Mục Lục


14. Cây Muà Thu Vá»›i Ngưá»i Cây đã sống qua mùa đông rét mướt Hứng tuyết sương nuôi cành má»›i đâm chồi Trong âm thầm nắn nót nụ hoa tươi chá» dâng hiến cho Ä‘á»i bao sắc thắm Cây đã sống qua muà xuân êm ấm Ãón nắng hồng tô màu lá thêm xanh Ãón gió đưa nhè nhẹ lá ru cành Cành vá»›i lá nâng niu chùm hoa nở Cây đã sống qua muà hè nắng đổ Chở hạ vàng trên thân nám da khô Vẫn hoài mong cho trái chín ai chá» Trái ngá»t mát dù thân cây cằn cá»—i Cây đã sống qua mấy muà thay đổi Xuân có vui và Ãông có lạnh lùng Giữa hạ nồng cây có khát hay không? Khi đã vắt cho Ä‘á»i bao giá»t nước Cây có má»i, nên khi hè vừa bước Thu vá»™i vỠđể nhận lá vàng rÆ¡i Thu ru cây ngá»§ giấc chết bên Ä‘á»i Tìm nhá»±a sống mong ngày hồi sinh má»›i Ngưá»i nhìn cây có bao giá» tá»± há»i Cây vá»›i ngưá»i ai gian khổ hÆ¡n ai ? Lá trên cây còn có những lần thay Ngưá»i trá»n kiếp được mấy lần ngÆ¡i nghỉ Nếu ngưá»i được muà thu ru giấc ngá»§ RÅ© nhá»c nhằn năm tháng bám trên vai Ngưá»i sẽ Ä‘i không ngại quãng đưá»ng dài Ãể làm lại những gì còn đổ vỡ.
Huỳnh Mai Hoa

Mục Lục


15. I Miss You In The Yellow Fall A yellow leaf - or, is it a butterflá»· - Has alighted on my shoulder this autumn morn. I am going back, by myself, to the old path And my remembrance dispels the haze lorn. Pitying me, separated from the cosy abode, You passed long distances to visit me here: Our mother country is you, Ha Noi City - Lotus tea, green rice flavor - loves so dear. In the shimmering afternoon sun, you combed Your hair that fluttered - the light girlish strand. Thru the doorframe, I sat contemplating you, So heart-warming as back in our homeland. You came - those days just grew yellowish; Now, fall has dropped dead leaves all around. Missing you, even the river flow is desolate: Then there, now far-away - just to confound. Time spreads yellow leaves on every side; Thinking of you I feel by sadness seared. How I remember - in the clear moonlight Being beside you, sister, my very endeared! geocities.com/ThiNhanVietNam Thanh Thanh

Mục Lục


16. Trong Hư Ảo Khói Nhang, Còn ThÆ¡ Mùi Cá»§a Mẹ Còn cÆ¡n bão nào không Từ khi con mất Mẹ Ãêm vẫn Ä‘en vô cùng Theo sau chiá»u bóng xế Nhang vẽ những vòng tròn Từng số không nối tiếp Ngàn số không tá»™i nghiệp Theo sau bước mẹ Ä‘i Có ngày nào Mẹ vá» Qua vòng tròn khói trắng Những số không im lặng Tá»a ngát mùi hương quen Trong hư ảo khói nhang Con nghe mùi cá»§a Mẹ Mùi thÆ¡m ngày còn bé Hương sữa Mẹ đầu Ä‘á»i Ná»—i Ä‘au đớn ngậm ngùi Ãã theo cÆ¡n bão dữ Còn lại mùi hương cÅ© Mùi riêng Mẹ cho con ! Trần Kiêu Bạc


Mục Lục


17. Lá Sầu Ãâu (Nhạc sÄ©: Nguyá»…n Trá»ng Khôi đã phổ nhạc) Lá sầu đâu trổ màu Sao mình mãi xa nhau Anh Æ¡i, mùa thu đến Man mác gợi niá»m Ä‘au Em như loài chim nhá» Lạc giữa chốn rừng sâu Tìm đâu làn hÆ¡i ấm Nồng nàn thuở bên nhau Nay xa tầm tay vá»›i Em sống Ä‘á»i nổi trôi Biết vỠđâu anh Æ¡i Khi mình đã chia phôi Tháng năm dài thương nhá»› ÃÆ°á»ng lối cÅ© em vá» Sân trưá»ng chiá»u im vắng Ngậm ngùi buồn tái tê Em như chiá»u mây tím Trong gió bạc ngàn bay Ãá»i là cÆ¡n lốc xoáy Mà mình nào có hay Lá sầu đâu trổ màu Sao mình mãi xa nhau Anh Æ¡i, thu đã đến Man mác gợi niá»m Ä‘aụ..

Ngô Thy Vân
Mục Lục


18. Tìm Nhau Tìm nhau ngoài cá»­a thiên đưá»ng Tay xô nhật nguyệt ... Ä‘o lưá»ng nhân duyên Ngưá»i vá» bên ấy biển thiêng Ta hoài chốn cÅ© hồn nhiên nhá»› ngưá»i Tìm vá» ká»· niệm còn tươi Mắt xanh cổ tích, môi cưá»i chiêm bao Tìm trong cách cảm thần giao Huyá»n vi ... Æ¡i tín hiệu dào dạt thương ! Tìm ngưá»i suốt cõi trùng dương Dư âm sóng vá»— khúc tương tư tình Ta cùng gió bụi hành trình Ãêm đêm hồn phách gá»i hình vía xưa Tìm nhau như nắng tìm mưa Hồ như tuyệt tích cuối mùa trăng rÆ¡i ...

Chu Kỳ Thư


Mục Lục


19. Gá»i Mãi Tiếng Quê Nhà tôi là ngưá»i lưu vong sống xa quê đất tổ em có hồn sương nhá» còn nhá»› phận lưu vong sao ta mãi xa nhà nghìn năm xưa khánh tận nên bầy ra nghiệt ngã nên tràn lÅ© bại vong tôi là ngưá»i xa quê nhìn nồi Ä‘au tổ quốc em có hồn trinh bạch sánh được nước khuynh thành ta nghìn năm bất khuất nhìn vận nước khổ Ä‘au em còn làm chim quốc gá»i mãi tiếng quê nhà

nguyễn lạc việt

Mục Lục


20. Má»™t Chút Tình Theo Sau ngưá»i có lòng mây nổi nghe gió thổi chiêm bao chá» tôi má»™t phút lặng ngắm ngưá»i dõi mây cao ngưá»i có hồn trăng tá» soi rõ tuổi thiên đưá»ng tôi còn ngày tháng tá»›i và nữa nhé, Ä‘á»i thương ngưá»i có còn góc phố đèn còn ngó theo nhau hay tay ngưá»i mong má»i má»™t chút tình theo sau

Nguyá»…n Ãăng Tuấn

Mục Lục


21. Mãi, Không Vá» ngưá»i đàn bà yêu bằng thÆ¡ và trái tim rỉ sét màu má»±c xanh cuả ngày thênh thang những bước chân hoang lạnh những nụ cưá»i ươn ướt sợi mưa bay nàng thắt mãi những vòng dây oan nghiệt, ... vá» sau ... bài thÆ¡ tình chắp đôi cánh bay cao qua sa mạc, qua sông dài, qua núi chữ yêu thương mặn nồng như biển muối Ä‘au xót, buốt, trở trăn ... dốc ngược túi thÆ¡, vẽ vá»i bao dòng chữ nàng dán nÆ¡i bá» tưá»ng mục rữa, hư vô từng cÆ¡n má»™ng dữ, hiá»n, cuồng loạn, yếu Ä‘uối, băn khoăn, nồng nàn, hay lạnh nhạt ... thế giá»›i yêu ma cá»§a nhiá»u đêm trắng, rá»—ng, không màu ... chiếc bóng thá»i gian in trên vách lạnh con thiêu thân Ä‘uổi theo ánh đèn ảo ảnh qua sa mạc không ngưá»i qua biển cạn mênh mông qua bãi tha ma má» mịt áo linh hồn rồi ... gục chết ... gió thổi tung tấm khăn choàng ngưá»i đàn bà che mặt vết nám nhục hình nụ cưá»i nàng bàng bạc khói sương ngÆ¡ ngác tê lòng có má»™t ngày sóng biển đẩy thuyá»n Ä‘i, mãi, không vá» ... 6/28/04

htc

Mục Lục


22. Mang Hồn Nam Tá»­ Kính dâng Mẹ Việt Nam Con như nữ tướng chiến trưá»ng Mt thân, mt ngá»±a, kiên cưá»ng sắc son Dù cho trèo núi, leo non Thanh gươm nắm chặt, không lòn cúi aị Ãôi khi chẳng rượu mà say, Say men chiến đấu năm dài đợi trông Tuy là mt bóng má hồng Mang hồn nam tá»­, quyết không thụt lùị Lắm phen giông bão dập vùi Thanh gươm, con mãi lau chùi sáng chang Giặc còn trên dãy giang san Hẹn ngày trở lại dẹp tan bạo quyá»n. Dẫu rằng thân phận thuyá»n huyên ''Má Hồng Bạc Phận'' truân chuyên thói Ä‘á»i Xác con như đã rã rá»i Mà lòng vẫn giữ như thá»i xuân xanh. Muốn làm mt ''Ãấng Hùng Anh'' Kiếm cung văn võ Ä‘oạt thành mng mÆ¡ Dẹp ngay mt lÅ© ngu ngÆ¡ Ãang làm già trẻ bé thÆ¡ ưu phiá»n. Việt Nam chưa được Nhân quyá»n Tá»± do Dân chá»§ triá»n miên lu má» ''Chồn Ä‘en, Cáo Ä‘á»'' chúng thá» Làm cho non nước cõi bá» lệ rơị Xin thá» vá»›i Mẹ, Mẹ Æ¡i! Việt Nam Mẫu Quốc, con Ä‘á»i nào quên Lòng con vẫn quyết vững bá»n Ãấu tranh Phục quốc xây ná»n Tá»± dá» (Ivry s/Seine, rạng ngày 23-05-1998) Việt Dương Nhân

Mục Lục


23. Sau Lưng Tình Buồn khi chiếc lá đầu tiên cá»§a mùa thu rÆ¡i em cÅ©ng thế, sẽ vá» theo hướng gió phía em vá» chắc đưá»ng giăng mưa nhá» cÆ¡n mưa chiá»u thút thít phía Ä‘á»i anh buổi chiá»u gầy-còm-ốm-yếu-má»ng-manh gầy như dáng em chìm sau con dốc giá»t nắng cuối ngày bồi hồi trên tóc anh thổi ná»—i buồn đầy bá» gió heo may sau lưng tình buồn là chiếc bóng phôi phai còn lại cuối Ä‘á»i tiếng ngưá»i than thở anh không biết nÆ¡i nào là tận cùng ná»—i nhá»› ná»—i nhá»› Ä‘a tình lặng lẽ bến bá» em anh xin má»™t ngày vá»›i má»™t khoảng bình yên để được nghe từng ngày xưa rung động để được nghe lòng thì thầm con sóng và hiểu ná»—i buồn cá»§a chiếc lá đầu thu! nguyendongpha@yahoá»ca nguyá»…n đông pha

Mục Lục


24. Tìm Em Anh tìm em trong căn nhà cÅ© Bóng dáng thân thương đứng đó năm nào Giá» trống vắng xung quanh sao xa lạ Em đã xa rồi , sá»± thật đây sao ! Anh vẫn tìm em những nÆ¡i ta tá»›i Kia quán ăn quen, bãi biển ta nhìn Ãây cá»­a hàng xưa nÆ¡i anh thưá»ng đứng đợi Nón rÆ¡m ngày nào, trong nắng , em đội xinh... Anh tìm em anh vẫn tìm em mãi Trong ký ức xưa , ká»· niệm không má» Ãnh trăng đêm lúc tròn, lúc lưỡi hái Anh vẫn gặp em, thật đó , chẳng mợ. Em là máu là thịt cá»§a anh đó Những nghÄ© suy , Ä‘o đắn trong cuá»™c Ä‘á»i Trong căn nhà xưa nhiá»u lúc anh rấm rức Trách em hòai trong nhung nhá»› xa xôi .. Vá» em nhé , vá» nÆ¡i xưa chung bóng Chung má»™ng mÆ¡ và chung cả con đưá»ng. Thật mong em đừng để anh vỡ má»™ng Mất em rồi , Ä‘á»i còn gì để vương. 6/04 Vành Khuyên

Mục Lục


25. Bài ThÆ¡ Trên Lá Má»—i ngày em muốn viết Những bài thÆ¡ cho anh Viết trên từng chiếc lá Em chá»n màu má»±c xanh Những bài thÆ¡ nho nhá» Trên những chiếc lá khô Tản mạn bay qua phố Quà tặng anh bất ngá» Những bài thÆ¡ trên lá Em viết thêm má»—i ngày Khi thu vá» vá»™i vã Bài thÆ¡ cùng lá bay Những bài thÆ¡ nhỠấy Dành tặng riêng má»™t ngưá»i Tìm Ä‘i, anh sẽ thấy Trong từng chiếc lá rÆ¡i Bài thÆ¡ em trên lá Gá»­i anh lá»i thiết tha Lá bay vá» muôn ngả Anh Æ¡i, mình vẫn xa ... Sương Mai

Mục Lục


26. Trá»™m Nắng Mai vá», ta trá»™m em chút nắng lén giấu vào hồn, giữ trong tim có ai nhung nhá»› khi nhìn nắng là bắt gặp ta vá»›i ná»—i niá»m hôm đó trá»i ươm nắng vàng mÆ¡ giá»ng em như gió, buồn như thÆ¡ hồn ta ngất ngưởng say men nắng say cả tình chưa hẹn đợi chá» mai vá», ta trá»™m em chút nắng dành sưởi ấm lòng buổi chá»›m thu em Æ¡i thu trước buồn ghê lắm ta biết tình ta tá»±a khói mù July 15/04 Châu Thái Lê

Mục Lục


27. Trăm Năm Ngàn Cánh Hạc … Yasunari Kawabata (1899 - 1972) Nobel Văn chương 1968 Thiên nhiên & Số phận con Ngưá»i Vẻ đẹp má»ng manh đôi mươi Phù du dạt trôi nhánh cá» U ẩn cuá»™c sống tràn Ä‘á»i Phản ánh nhạc thÆ¡ hài cú (1) Cố đô tô đậm ngàn lá»i Em ! Có vá» Ngàn cánh hạc ? Xứ tuyết Phú SÄ© im hÆ¡i Tây Kinh (2) xuân anh đào nở ÃÆ¡n đông lấp lánh tuyết rÆ¡i Thá»§ đô Vương quốc xưa cÅ© Thiên hoàng triá»u đình chuông vÆ¡i Thánh địa ngàn năm ấn tượng Chùa Ä‘á»n chất thÆ¡ lãng mạn Thiá»n tông cõi Phật kiếp Ngưá»i.... Paris, 1999 – Ká»· niệm 100 Năm Ngày sinh Yasunari Kawabata 1. Haiku 2. Kyoto 3. Cố đô Kyoto, Ngàn cánh hạc, Xứ tuyết tác phẩm cá»§a Văn hào Yasunari Kawabata Nguyá»…n Hữu Viện

Mục Lục


28. Bởi theo anh Bởi theo anh Vào ÃÆ°á»ng thi bá» ngõ Lạc giữa mù sương Quên mất lối quay vá» Ngày tháng phiêu du Cuối đưá»ng hoa nở Rá»±c rỡ diệu kỳ từng đóa ngữ ngôn Ãối nê’n long lanh Chập chùng hÆ¡i thở Lạnh phá»§ vai gầy buốt giá nghìn thÆ¡ Bài hát tương tư Æ i! Mặn nồng như thuở Em chẻ bóng trăng xanh Ãi tìm trong huyá»…n má»™ng Gở từng lá»›p ngÅ© sắc cầu vồng Chỉ thấy lấp lánh trong trá»i giá»t tuyết đông Những đưá»ng cong Không thể nối lại tròn vòng Như nổi nhá»› Là từng giá»t cưá»ng toan Nhá» xuống Nhá» xuống hồn mênh mông Khung tranh má» nhạt Nét bút hững há» Bởi theo anh Hiá»n ngoan như thuở Tắm đẫm hương trá»i BÆ¡i lá»™i giữa hiên trăng Bởi theo anh Gieo từng hạt mầm ngôn từ vụn vỡ Rút ruá»™t tằm Nhả mài miệt nợ tÆ¡ Là giam thân vào tổ kén đợi chá» Là tận tuyệt là cuống cuồng nổi nhá»› VÅ© Thị Thiên Thư

Mục Lục


29. Tượng Ãá Biển Ãông Bài Xướng Tượng đá ai Ä‘em tạc biển đông Năm năm tháng tháng má»i mòn trông PhÆ¡i mầu da bạc cùng sương tuyết Giãi tấm lòng son vá»›i núi sông Trăng gió bốn mùa xây bến má»™ng Nước mây ngàn dậm cợt dòng trong Cho ta há»i thá»­ câu này nhé Sao vẫn bá»n gan chẳng ngã lòng? Trần Nhất Lang

Mục Lục


30. Muôn Ãá»i Vẫn Thế Bài Há»a Kìa ai lạc lõng giữa chiá»u đông Thăm thẳm bên trá»i hút mắt trông Lá» lững mây trôi vá» cuối núi Dập dá»nh bèo giạt tắp bên sông Trần gian nhòa nhập vùng hư ảo Thân thế chôn vùi cõi sắc không Công việc Ä‘a Ä‘oan ngày tháng lụn Giấc mÆ¡ canh vắng héo tim lòng. Kim Hải

Mục Lục


II . Văn___________________________________________________________

1. Mưa Trong Vưá»n Cà Phê

Ãá»— Thành





Chiếc xe đò ì ạch bò lên Ä‘oạn đèo quanh co. Nhiá»u lúc xe khậm khá»±c khá»±ng lại, như muốn tụt xuống. Oâng tài phải cuống quít gá»i thất thanh : Hai, Hai, lấy khúc gá»— chặn xe. Hành khách lầu bầu trong há»ng : xe cÅ© như bà già mà cÅ©ng chạy. Ãiệu này vá» tá»›i bến, chắc ba con cá sình hết ráo. Oâng tài cÅ©ng bá»±c, song không biết nói sao, chỉ còn nước xuống sáu câu năn nỉ : Bà con thông cảm, từ hồi vô ba cái hợp tác xã, hổng chá»§ xe nào còn muốn sá»­a sang. Làm bao nhiêu mấy ổng cÅ©ng chia chác hết. Cứ như thế, chiếc xe khi chạy khi ngừng, thá»i gian chuyến Ä‘i càng kéo dài ra vô ích.

Mãi đến lúc này, tôi má»›i chợt nhận ra cái nÆ¡i tôi muốn xuống. Tôi nói vá»›i bác tài : chạy tá»›i ngang đèo, làm Æ¡n ghé cho tôi xuống. Oâng tài bá»±c bá»™i ra mặt : cha ná»™i xuống chá»— gì ngặt dzậy, cha. Sao không đợi lên hết đèo xuống luôn. Tôi mở sáu câu ra vuốt ve : thông cảm mà, bị đồ đạc mang theo nhiá»u quá, lên hết đèo làm sao na lết vá» cho nổi. Hành khách trên xe cÅ©ng nhao nhao : chú xuống chá»— ác ôn dzậy, rá»§i xe làm reo không chạy nữa thì bà con biết làm sao. Nhưng cÅ©ng có ngưá»i binh vá»±c, nói vô dùm tôi : thôi tá»™i, ghé vô cho chú đó xuống cho rồi. Anh lÆ¡ đứng phía sau lầm thầm nói gì đó, rồi cÅ©ng cúi xuống lượm khúc gá»— chá»±c chá» chặn bánh xe. Oâng tài vá»™i quặt tay lái, xe rà rà khá»±ng lại, anh lÆ¡ mau mau quăng mấy cái túi cá»§a tôi xuống, và hối xe chạy. Chiếc xe lừ đừ tách ra, bá» lại mình tôi vá»›i má»› hành lý giữa lưng đèo.

Trá»i lắc rắc mưa. Cái lạnh toả ra tê Ä‘iếng. Gió lan man trên ngá»n cây cao. Con đưá»ng quốc lá»™ còn ướt sÅ©ng nước đỠquạch, do thiên nan dòng nước đổ từ các đồi quanh đó xuống. ÃÆ°á»ng vắng hoe, mấy nếp nhà cheo leo bên đèo nằm co ro, cá»­a nẻo Ä‘á»u đóng kín. Tôi nhìn thấy vẻ hoang sÆ¡ cá»§a má»™t miá»n kinh tế vừa tập há»p chưa thành hình. Tôi đứng chôn chân tại chá»—, không biết há»i han ai và chỉ sợ trá»i tối dần, tôi sẽ trú ngụ ở đâu nếu không tìm ra được Phượng.

Bây giá» tôi má»›i thấy mình liá»u. Chẳng có má»™t tí thông tin rõ rệt nào vậy mà đã vá»™i xốc nổi ra Ä‘i. Nếu không tìm ra Phượng là lá»—i tại chính tôi gây ra, chứ còn biết trách ai nữa. Phải chăng vì ná»—i ân hận lâu nay bá» mặc Phượng loay hoay vá»›i bao ná»—i lo toan canh cánh, nên vừa lần ra chút manh mối là vá»™i Ä‘i tìm ngay. Nhiá»u khi hành động phiêu lưu cÅ©ng là má»™t cách để minh oan sá»± thá» Æ¡ mà mình đã lầm lá»—i.

Tôi chắc nếu gặp Phượng lại, nàng sẽ mừng lắm. Bởi vì cÅ©ng đến cả chục năm rồi, hai đứa tôi xa nhau, kể từ cái ngày đứa nào cÅ©ng vì tá»± ái mà bá» Ä‘i nhanh chóng, không còn thương tiếc gì những ká»· niệm đã có. Dạo ấy Phượng còn ở tại thành phố cÅ©ng thuá»™c miá»n cao nguyên này. Căn nhà cá»§a Phượng nằm trong má»™t thung lÅ©ng, bên cạnh má»™t chiếc cầu xi măng nho nhá». Những buổi chiá»u hai đứa dắt nhau Ä‘i bá»™ qua, nhìn má»™t bên là ấp cá»§a dân, má»™t bên là mặt hồ trải rá»™ng, còn trông lên là ngá»n đồi vá»›i cái rạp hát, loa đưa vẳng ra những tiếng nhạc má»i gá»i. Hai đứa thưá»ng len lá»i theo các lối Ä‘i lát đá tảng xanh, lên xuống những tầng nhà nhá» nhắn, để rồi vào mấy cái quán sập sệ cá»§a bến xe, sì sụp ăn má»™t món gì đó. Phượng thưá»ng theo các chuyến xe Ä‘i buôn, khi thì rau quả, khi thì nhá»±a thông, gặp gì làm nấy.

Thế rồi Phượng bị Ä‘i tù. Ãó là dạo Phượng lao vào làm nghá» buôn gá»—. Phượng bắt quen vá»›i má»™t vài nhân viên trong ngành lâm sản, ký hợp đồng nhận khai thác gá»— thông làm chất đốt. Rồi nhận xăng dầu, lo mướn các xe xúc, xe kéo, tuyển má»™ công nhân vào rừng sâu khai thác gá»—. Phượng xông xáo má»i việc, như má»™t nữ tướng cầm quân, chá»— nào cÅ©ng quen, nÆ¡i nào cÅ©ng biết. Sá»± giao thiệp cá»§a Phượng khá rá»™ng, lại thêm Phượng trẻ, đẹp và có lối ăn nói ngá»t ngào, nên Ä‘i đến đâu là trót xuôi đến đó. Sá»± bốc lên cá»§a Phượng làm cho nàng càng lúc càng trở nên chá»§ quan, tiêu xài phung phí. Có lần Phượng ngỠý má»i tôi lên cá»™ng tác giúp nàng. Tôi chẳng có vốn liếng, nhưng Phượng bảo không cần, chỉ có anh cạnh bên để em đỡ bận tay là đủ. Em dư sức nuôi anh. Câu nói cá»§a Phượng làm cho tôi tá»± ái nổi lên, nhưng tôi cÅ©ng ngÆ¡ Ä‘i để tìm hiểu xem nghá» ngá»—ng cá»§a Phượng như thế nào.

Tôi theo Ä‘oàn DT10 vào rừng, liên tiếp mấy hôm, cứ sáng vô chiá»u ra. Dạo đó, thỉnh thoảng vẫn còn có các nhóm Fulro lẻ tẻ phá khuấy, nên thá»§y lâm cấm không cho ở lại rừng. Phượng thuê má»™t dãy nhà để công nhân nghỉ và Phượng dành má»™t góc riêng vừa làm văn phòng, vừa là chá»— ở riêng. Khi tôi lên, Phượng để tôi ở chung vá»›i cô, công nhân không ai nói ra, song cÅ©ng Ä‘oán biết chúng tôi là tình nhân cá»§a nhau. Chiá»u nào Phượng cÅ©ng đưa tôi Ä‘i ăn, hết quán này đến quán khác, thay đổi má»—i ngày. Phượng tiêu tiá»n như nước, lại gặp gì mua nấy, làm quà cho trạm thá»§y lâm. Trên đưá»ng vá», bao giá» Phượng cÅ©ng ghé trạm, tiện vừa trao quà, vừa nhận kế hoạch cho ngày hôm sau.

Ở vá»›i Phượng chỉ mấy hôm, tôi đã thấy việc làm ăn xem chừng không ổn. Tôi nói vá»›i Phượng : các cụ ta trước giá» vẫn sợ dúng tay vào ngành này. Nhất phá sÆ¡n lâm, nhì đâm hà bá, đàn ông đàn ang chúng anh mà còn tù lên tù xuống, em là nữ, xông pha chi vào chốn gió tanh, mưa máu. Anh trông mấy ngưá»i ở trạm, chẳng phải ai cÅ©ng Ä‘á»u ưa em cả đâu, há» cưá»i cợt chẳng qua là xã giao, chứ có dịp là há» vật em liá»n. Phượng cÅ©ng nhận lá»i tôi là đúng, nhưng nàng vẫn còn tham, muốn vá»›t thêm dăm chuyến nữa rồi ngưng. Tôi bá» rÆ¡i công việc ná»­a chừng, bá» ra vá». Phượng giận, chê là tôi nhát gan thỠđế.

Chỉ ít lâu sau khi tôi ra vá» thì tôi được tin Phượng bị giữ. Nàng bị giam tách biệt tại trung tâm thẩm vấn, không cho phép ai thăm nuôi và gặp gỡ. Các em nàng quýnh lên gá»i cho tôi. Tôi cÅ©ng chẳng làm được gì hÆ¡n là góp phần vào chỠđợi. Phượng bị giữ và ra toà, bị kêu án 4 năm vá» tá»™i làm ăn thiếu chân chính và mua chuá»™c nhân viên nhà nước. Phượng đã bị má»™t nhân viên trạm ghi rõ các lần xuất nhập xăng dầu và vật liệu, để rồi ngưá»i ta thấy có sá»± không cân đối giữa vật nhận và vật giao nên kết tá»™i nàng. Chuyện đó rất dá»… hiểu vì ai làm ăn trong cái xã há»™i thiếu rạch ròi tiêu chuẩn mà không phải thậm thà thậm thụt lo lót để được giảm thuế thì làm sao đủ sống. Nhưng, dù cho ăn bao nhiêu cÅ©ng chỉ là tạm thá»i, còn cái cốt cán là vẫn bị mang danh trốn thuế. Thế là Phượng bị ngưá»i ta buá»™c phải chấm dứt sá»± sống tại thành phố và phải Ä‘i vùng kinh tế sÆ¡ khai.

Tôi lạch bạch vừa mang, vừa xách mấy cái túi hành lý Ä‘i vào mấy căn nhà gần đó. Trá»i lại trở mưa mau. Con đưá»ng lõng bõng nước, gió se se càng thêm á»›n á»›n lạnh. Tôi kéo cao cổ áo jacket, nhưng gió vẫn luồn vào các khe hở trên thân. Tôi thá»±c sá»± run, chiá»u cao nguyên ui ui chóng tối. Mãi má»›i gặp má»™t căn nhà vừa chống liếp cá»­a lên và có ngưá»i Ä‘i ra ngoài. Tôi cất tiếng há»i thăm vá» Phượng. Ngưá»i ấy lặng quan sát tôi má»™t lúc lâu rồi má»›i nói : cô ấy bá» vá» lại thành phố rồi. Trước cô ấy ở căn nhà bên kia, giá» bá» trống. Ở đây là như vậy, ai bá» vá» lại phố là nhà chẳng có ngưá»i nào khác vào. Tôi cám Æ¡n và bá» quay ra. Ngưá»i ấy má»i tôi ở lại qua đêm tại nhàcá»§a ngưá»i, mai hãy Ä‘i. Tôi cho biết có cụ bị đầy đủ chăn ấm nên để tôi sang ở nhà cá»§a Phượng bá» không. Có lẽ vì tôi vừa nhận ra nhà cá»§a ngưá»i ấy chỉ có loe hoe mấy ngưá»i và Ä‘á»u là trẻ con, duy chỉ ngưá»i ấy là phụ nữ nên thấy không tiện.

Tôi vào căn nhà cÅ© cá»§a Phượng. Nhà trống tuếch, trống toác, chẳng còn vật dụng chi cả, có thể là Phượng đã bán hoặc cho trước khi Ä‘i, hoặc là ai đó thấy bá» không nên lấy vá» dùng hết rồi. Tôi trải tấm nhá»±a lên ná»n đất, phá»§ lên bằng má»™t tấm vải, rồi lấy chăn bông ra và nằm xuống. Ná»—i mệt má»i gần suốt ngày ngồi trên xe và ná»—i chán ngán vì không gặp Phượng cứ làm cho tôi thấy no căng và chỉ muốn ngá»§. Tôi gối đầu lên hai bàn tay, nghe cái gió u u trên mái lá. Trá»i tối dần, nhưng còn thấy nhá» nhá». Ãâu đó mùi hoa cà phê sá»±c nức rá»™ thốc vào mÅ©i tôi. Tôi Ä‘oán má»™t nông trưá»ng cà phê nào ở gần đây Ä‘ang sắp vào mùa thu hoạch. Tôi nhá»› lại cây cà phê lẻ loi trong sân nhà Phượng ở thung lÅ©ng. Cây cà phê vào mùa cho trái cÅ©ng rá»±c lên như cánh tay ngưá»i thiếu nữ má»i gá»i tình lang. Những đêm đó càng mưa bao nhiêu thì hoa cà phê càng sá»±c nức bấy nhiêu. Ngưá»i ta bảo hoa phù dung là má»™t, cà phê là hai, khi hoa chín thưá»ng có nét má»i gá»i quyến rÅ© cá»§a sá»± cuốn hút liêu trai. Dạo ấy Phượng đã ao ước vá»›i tôi được có thật nhiá»u tiá»n sẽ mua má»™t căn đồn Ä‘iá»n trồng toàn cà phê khắp lối. Tôi cưá»i bảo : ước mÆ¡ cá»§a em quá không tưởng, thá»i buổi này biết bao giá» má»›i thành. Phượng bảo : anh đừng chê, ở đó rồi coi. Em nói được là sẽ làm được, dù có khó khăn đến đâu Ä‘i nữa. Thế rồi ước nguyện này không bao giá» Phượng làm được, có lẽ vì hoàn cảnh và may mắn chưa mỉm cưá»i vá»›i nàng. Ãến giá» thì chắc dá»± định này sẽ không còn có dịp thá»±c hiện được nữa rồi.

*****

Tưởng rằng nằm xuống là có thể ngá»§ ngay được vì cả ngày mệt má»i trên cái xe cà rịch cà tang, vậy mà không sao chợp mắt nổi. Hết đếm tá»›i đếm lui, hết đứng lên Ä‘i qua Ä‘i lại, cầu cho mắt má»i Ä‘i, ngưá»i mệt bã, mà chỉ thấy hai hố con ngươi cứ thao láo mở toác. Thét rồi tôi không thiết tha gì có ngá»§ được hay không. Tồi nằm gác đầu trên hai bàn tay, nhìn vào khoảng không tối òm trên nóc. Trá»i lại trở mưa nặng hạt. Những hạt mưa gõ lá»™p bá»™p trên mái tranh nghe xào xạc, như ai Ä‘ang vãi những hạt cát lên đó. Gió thông thốc từng cÆ¡n lùa vào khắp nÆ¡i. Cái rét ào ào theo vào. Tôi nằm nghÄ© lung tung. Hình ảnh căn nhà nÆ¡i cuối dốc lúc nào cÅ©ng trở lại tâm trí tôi. Thá»i gian sống vá»›i Phượng như những mÅ©i kim đâm nhẹ vào lòng, như những khúc phim quay chậm trên màn ảnh. Tôi nhá»› từng vật dụng ở đó, từ cái bàn gá»— con mốc cá»i vá»›i cái khay dăm chén hạt mít dùng uống trà, cho đến tấm ảnh bán thân cá»§a Phượng treo cạnh đó. Những buổi tối hai đứa ngồi nhâm nhi trà và kể vá» chuyện ngày xưa. Rồi những buổi chiá»u lang thang theo con đưá»ng mòn vào thung lÅ©ng, có dòng suối con con chảy qua. Phượng thưá»ng nhìn lên đám mây má»™t cách say mê như gá»­i ước nguyện nào đó cho mây bay vá» tận nÆ¡i xa. Tôi biết Phượng có nhiá»u giấc mÆ¡, mà giấc mÆ¡ nào cÅ©ng Ä‘á»u quá to lá»›n để có thể tiến hành được. Nhưng Phượng thì không bao giá» nhận như vậy. Nàng vẫn khoe vá»›i tôi : hôm rồi em có xuống tận Cà Mau để tính chuyện ra Ä‘i. Chỉ suýt nữa là em đã xa anh mà chẳng kịp báo tin. Tàu đã xa bến rồi, Ä‘i cÅ©ng được má»™t ngày má»™t đêm rồi đó, vậy mà lại phải quay vá». Thật là xui xẻo.

Những chuyện Phượng kể, tôi nghe đâu biết đó, nhưng thật sá»± không mấy tin. Vì thá»i gian tá»›i lui vá»›i Phượng, đôi lần tôi đã thấy vài Ä‘iá»u Phượng làm sai vá»›i Ä‘iá»u Phượng nói. Chẳng hạn Phượng bảo chá» tôi đến cùng Ä‘i ăn, vậy mà khi tôi đến thì Phượng không có nhà. Há»i các em Phượng, ngưá»i nói thế này, ngưá»i nói thế khác. Chừng biết ra là Phượng Ä‘i vá»›i má»™t ngưá»i khác. Tôi cÅ©ng gặp tận mặt ngưá»i Ä‘i vá»›i Phượng, nhưng vá» như không biết. Lúc Phượng vá», Phượng nói lăng nhăng Ä‘i lo việc vượt biên. Có lẽ vì thế mà tôi không thá»±c lòng muốn sống dài lâu bên nhau.

Lần cuối cùng chúng tôi chia tay là khi Phượng đụng đầu vá»›i tôi khi Ä‘ang Ä‘i vá»›i má»™t ngưá»i nào đó. Phượng giá»›i thiệu là anh há» cá»§a nàng, trong khi cÅ©ng chính Phượng có lần lại bảo chẳng có ai là bà con cả. Sá»± lăng nhăng cá»§a Phượng khiến tôi không đồng ý, cho nên chúng tôi chá»n con đưá»ng xa nhau để cả hai cùng rảnh rang không vướng bận lâu hÆ¡n.

Phượng lúc đó cÅ©ng dá»—i. Nàng để mặc tôi chá»n sá»± chia tay. HÆ¡n nữa nàng còn có vẻ diá»…u cợt vá»›i tôi nữa là khác.

Tôi trở vỠvới công việc hằng ngày. Trả lại Phượng với những giấc mơ to đùng mà tôi chắc sẽ không bao giỠPhượng thực hiện được. Sở dĩ tôi mạnh dạn nói như thế là vì ở Phượng lúc nào cũng ấp ôm những giấc mơ vượt quá khả năng của nàng.

Tôi biệt tin nhau từ đó. Cuá»™c sống khắt khe khiến tôi còn phải lo mưu sinh để nuôi sống chính thân mình nên chẳng có mấy khi nhá»› lại những ngày bên Phượng. Có lần tôi phải lặn lá»™i Ä‘i làm công nhân cho công trưá»ng cà phê mãi tận trên Ãắc Nông nên càng xa thêm ká»· niệm cÅ©. Việc nông trưá»ng quá cá»±c nhá»c, lương lại bị nợ lên nợ xuống, có khi mấy tháng liá»n không được lÄ©nh má»™t đồng, công nhân đâm ra tiêu cá»±c, hái đại cà phê dấm dúi Ä‘em bán. Nông trưá»ng cÅ©ng biết song cứ phải làm ngÆ¡, chứ chẳng lẽ để công nhân và gia đình há» chết.

Mùa cà phê chín, quả đỠtrÄ©u đầy cành, chim chóc bay vỠăn quả. Công nhân sặc sụa vì mùi hoa nồng sốc. Ban đêm bảo vệ nông trưá»ng xách súng Ä‘i canh, sợ bá»n trẻ quanh vùng cắt rào vào trá»™m hạt. Thế nhưng ngưá»i canh thì ít mà diện tích nông trưá»ng quá rá»™ng, nên canh được đầu này thì bá»n trẻ vào trá»™m ở đầu kia. Cuá»™c Ä‘uổi bắt náo động vì những tiếng la, tiếng súng và tiếng chân chạy huỳnh huỵch. Những đêm đó, công nhân cứ để mặc vì chẳng thuá»™c trách nhiệm và cÅ©ng chẳng ai muốn dây vào, e chẳng phải đầu lại phải tai.

Mưa ở Ãắc Nông thối đất thối cát. Những con suối băng băng như lÅ©. Gió từ trên ngàn ùn ùn thổi vá». Những hạt mưa to quất ràn ràn trên mái lá, trá»i lạnh dữ. Cây cà phê như oặt oẹo trong mưa. Lắm lúc tôi cÅ©ng chợt nhá»› vá» thành phố, ước mong má»™t chuyến trở lại thăm, song đưá»ng Ä‘i sao khó quá. Buổi sáng trong nông trưá»ng, thỉnh thoảng nghe tiếng còi cá»§a chuyến xe độc nhất trong ngày chạy qua má»i gá»i khách, tôi nghe nôn nao trong dạ, trong tim.

Ãắc Nông trước vốn là Quảng Ãức. Ngày còn thuá»™c vá» mình, tôi đã có lần theo Ä‘oàn xe tiếp tế lên đây. Cả thành phố chỉ vá»n vẹn vài con đưá»ng quanh quanh toà tỉnh. Vậy mà cÅ©ng có má»™t sân bay lót bằng vỉ sắt, hằng tuần đôi lần có những chuyến bay Air Vietnam ghé vá». Khách Ä‘i lui tá»›i là những ngưá»i quan hệ làm ăn vá»›i toà tỉnh, vá»™i vá»™i Ä‘i lên Ä‘i vá». Má»—i lần máy bay hạ hay cất cánh Ä‘á»u hối hả vì sợ địch núp sau nghÄ©a địa bắn lén.

Ãoàn xe cá»§a tôi mang hàng tiếp tế lên thưá»ng phải ở lại mấy hôm, chá» xuống hàng cho hết. Khi quay lại, còn phải chá» mở đưá»ng, rải quân bảo vệ, Xe Ä‘i có máy bay quầng quầng yểm trợ trên đầu. Vậy mà vẫn không tránh khá»i vài lần bị đạn cối 82 ly, may chẳng sao. Những lần tôi kẹt lại, tối thưá»ng thả rong theo con phố. Chìm giữa vưá»n cà phê, vào cái quán nhâm nhi cà phê nghe nhạc. Cô hàng bé bé thay tá»›i thay lui mấy cuá»™n băng vá»›i những lá»i ca nghe rã mệt. Rồi nghe tiếng V-100 chạy vào chạy ra lập vòng Ä‘ai bảo vệ tỉnh đưá»ng.

Bây giá» thành phố càng nhá» lại. Khu đậu xe ngày xưa giỠđã bị san bằng, nghe đâu còn nhiá»u xương cốt anh em ta chưa lấy lên hết. Ãêm tôi ngá»§ vẫn thấy anh em vá» xin ăn và buồn thảm. Vưá»n cà phê loang loáng dưới ánh trăng, nghe ná»—i thâm u hun hút dài theo đưá»ng lá. Có những đêm không sao ngá»§ được, tôi thức dậy Ä‘i ra vưá»n. Cảm thấy như mình Ä‘ang Ä‘i giữa những đồng đội cÅ©. Mà nghe nhức nhối trong tim. Thá»i gian đó là lúc Phượng Ä‘ang ăn nên làm ra. Nhắn liên tục gá»i tôi vá». Tôi không chấp nhận lối sống xô bồ cá»§a Phượng nên từ chối. Cho đến ngày tôi được chấp nhận ra Ä‘i. Ãể rồi mưá»i năm sau chợt vá» thăm lại Phượng thì ngưá»i xưa không còn nữa. Thản hoặc có chợt nhá»› vá» cây cà phê lẻ loi bên hông nhà Phượng hồi nào thì chỉ còn nghe nức mùi thÆ¡m như má»™t quá khứ đã má» Ä‘i nét quyến rÅ©.

Chỉ thấy mưa rất nhiá»u trong vưá»n cà phê…

Ãá»— Thành


Mục Lục


2. Tuổi Há»c Trò(tiếp theo)

Tôn Thất Phú Sĩ

Ãệ Tứ

Niên khoá này tôi phải thi Trung-H oc Ãệ Nhất Cấp ( 1957-1958) , và cÅ©ng là năm đầu tiên ÃaNằng mở cuá»™c thi này , trước khi kể chuyện Vui Buồn năm Ãệ Tứ tôi xin nhắc lại thể lệ thi cá»­ ngày đó để giúp cho thế hệ sau biết thế hệ trước , há»c hành thi cá»­ thế nào .Tôi viết những gì tôi còn nhá»› được trong khoảng thá»i gian tôi Ä‘i há»c , sau này khi vào Ä‘á»i , tôi vẫn Ä‘i há»c vá» chuyên môn , nhưng sá»± há»c hành không còn giống " Má»™t thuở Phan châu Trinh " . Thá»i cuá»™c , chiến tranh , ý thức hệ và cuá»™c sống áo cÆ¡m đã Ä‘i vào giai Ä‘oạn trưởng thành , vô tình làm mất hẵn tuổi vàng son vô tư cá»§a thá»i Phượng VÄ© Ve Sầu .

-Bậc tiểu há»c từ lá»›p năm đến lá»›p nhất , cuối năm thi lấy bằng TIỂU HỌC , muốn thi vào trưá»ng công lập Phan châu Trinh phải có bằng tiểu Há»c và tuổi hạn định là 11 đến tối Ä‘a là 15 .Trưá»ng Trung Há»c Phan châu Trinh hàng năm chỉ tổ chức thi tuyển há»c sinh lá»›p Ãệ Thất .
- Bậc Trung há»c Ãệ Nhất cấp từ lá»›p Ãệ Thất đến ÃỆ TỨ , năm đầu Ä‘iểm cho trên 10 , bắt đầu năm đệ lục Ä‘iểm cho trên 20 ( ví dụ 5/10 ... 5/20 ) cuối năm đệ tứ thi lấy bằnh TRUNG HỌC ÃỆ NHẤT CẤP , năm 1958 đầu tiên mở há»™i đồng thi THDNC tại Ãà Nẵng , trước đó thì phải vào Há»™i An hay ra HUẾ thi ,chương trình thi các môn há»c : Toán (hệ số 2 ), lý hoá (hs2), vạn vật (hs1) , Công dân (giáo dục ) có khi gá»i là ÃỨC DỤC ( hs1) , Việt văn ( hs2 ) , Sá»­ Ãịa ( Việt Nam và Thế giá»›i ) ( hs1) Anh Văn ,Pháp Văn hay Hán Văn (phải chá»n má»™t chính (hs2) , má»™t phụ ( hs1 ) ), mổi môn có má»™t tầm quan trá»ng khác nhau nên có hệ số khác nhau , các môn có hệ số nhiá»u , khi môn đó có Ä‘iểm cao thì rất có lợi , nhưng khi Ä‘iểm thấp dưới trung bình thì có hại vô cùng , ngoài ra há»c sinh phải thi má»™t trong bốn môn nhiệm ý là Há»™i Hoạ , Nữ công gia chánh , Thể thao và Nhạc . Ãiểm cá»§a Môn nhiệm ý có lợi là được thêm vào tổng số Ä‘iểm cá»§a các môn thi nhưng không tính là má»™t môn thi , chúng tôi thưá»ng gá»i la Ä‘iểm Cứu Mạng

Ví dụ : Thi THDNC
Toán (hs2) : 07 x2 = 14
Lý Hoá (hs2) : 07x2 = 14
Vạn vật ( hs1 ) 13x1 = 13
Công Dân ( hs 1) 10x1 = 10
Việt Văn ( hs2 ) 11v2 = 22
Sữ Ãịa ( hs1 ) 10x1 = 10
Anh Văn Sinh ngữ chinh ( hs2 ) 09x2 = 18
Pháp văn Sinh ngữ phụ ( hs1) 13x1 = 13
Tổng cá»ng thi 8 môn , nhưng có hệ số 12 ----------= 114 ....... 114 : 12 = 09,50 / 20 dưới Ä‘iểm trung binh ấn định là 10 / 20 : HỎNG Bây giá» thi môn nhiệm ý được 10/ 20 số Ä‘iểm tổng cá»ng sẽ là 114 +10 = 120 , 120: 12 = 10 / 20 ÃẬU .

Thứ Hạng thi Ãậu sẽ được sắp theo thứ tá»± :Tối ưu , Ưu , Bình , Bình thứ và Thứ tuỳ theo số Ä‘iểm thí sinh Ä‘oạt được :

Hạng Thứ : 10/20 đến 11,99/20
Hạng Bình Thứ : 12/20 đến 13,99/20
Hạng Bình : 14/20 đến 15,99/20
Hạng Ưu : 16/20 đến 17,99/20
Hanng. Tối Ưu : 18/20 đến 20/20

Thí sinh nào Ưu Hạng sẽ được Phần thưởng cá»§a Bá»™ Quốc Gia Giáo Dục và Tối Ưu được nhận phần thưởng cá»§a Tá»”NG THá»NG VIỆT NAM CỌNG HOÀ

Má»—i kỳ thi THDNC chỉ được tổ chức má»™t kỳ vào tháng 7 ,nên không có bị loại ( thuở đó thưá»ng gá»i là Gót - phiên âm bởi chữ goste cá»§a Pháp ) Gót nghÄ©a là ngưá»i thí sinh bị thi rá»›t nhưng không đủ Ä‘iểm ( dưới 06/20 ) để thi lại kỳ hai , tổ chức sau kỳ 1 hai tháng dùng cho các kỳ thi tú tài phần nhất và phần hai .

Ại cÅ©ng có thể dá»± thi , không hạn định tuổi , nếu không Ä‘i há»c ở trưá»ng , thì ná»™p đơn xin thi vá»›i tính cách tá»± do . Lúc bấy giá» Ãá» thi viết bằng hai thứ tiếng Việt và Pháp để thí sinh lá»±a chá»n , mục đích dành cho các há»c sinh chương trình Pháp muốn qua thi chương trình Việt Phần thi Tú tài và nhÅ©ng chế độ thi cá»­ kế tiếp tôi sá»… viết trong năm Ãệ Nhị , Bây giò xin trở vá» :

Ãệ Tứ PHAN CHÂU TRINH ( 57-58 )

Nhân dịp nghÄ© hè , Ba dẫn Me và hai anh em tôi vào Sài Gòn chÆ¡i má»™t chuyến theo lá»i má»i cá»§a gia đình má»™t ngưá»i bạn thân cá»§a Ba , chuyến tàu lá»­a xuyên Việt chạy bằng than , khởi hành từ Gare ÃaNằng chạy cà rịch cà tang đưa tôi vào má»™t chuyến viá»…n du , lòng thằng con trai 14 phÆ¡i phá»›i , khung trõi rá»™ng mở trước mặt , SaiGon Thá»§ Ãô miá»n Nam vá»›i tôi vô cùng to lá»›n nếu không muốn nói là Thiên Ãàng , có má»™t sáng nào đó tôi nghe chương trình trá»±c tiếp truyá»n thanh xổ số Kiến Thiết Quốc Gia trong Radio do Quái Kiệt Trần văn Trạch hát mở đầu : ... Kiến thiết Quốc Gia chỉ mưá»i đồng thôi , mua giúp quê nhà giàu sang mấy hồi ... Ãây là Kiến thiết cá»§a ngưá»i Việt Nam ... Mua số mau lên , giá» xổ gần đến ... tôi mÆ¡ ước má»™t ngày nào đó tôi lá»›n , Ä‘i làm có tiá»n , sẽ Ä‘i SaiGon xem Xổ số Kiến Thiết Quốc Gia , không ngá» giấc mÆ¡ đã thành sá»± thật , tôi len lén nhìn Ba , ngưá»i Cha nghiêm nghị cá»§a tôi , tôi ít khi nhõng nhẽo vá»›i Ba , nên chỉ biết thầm cảm Æ¡n Ba , tôi thương Ba qua hình ảnh Me , vì lúc nào vắng Ba , Me cÅ©ng Ä‘em sá»± hy sinh , lòng thương yêu cá»§a ba đối vá»›i Vợ Con nói cho chúng tôi biết .Nhá» lá»i dạy dá»— cá»§a Me , chúng tôi lúc nào cÅ©ng xem Ba như là cá»™t trụ chính trong cái gia đình nhá» xíu cá»§a chúng tôi . Chiếc xe lá»­a chạy suốt Ä‘oạn đưá»ng dài vá» Nam , tôi được ngắm biết bao nhiêu thắng cảnh đẹp cá»§a Ãất nước tôi , xe qua Tam Ky Quảng Ngãi , hàng dừa xanh thẳng tắp xào xạc tiếng gió chiá»u , Quy NhÆ¡n , Phan Rang , Phan Thiết , Nha Trang ...Tàu lá»­a ngừng ở Gare Mưá»ng Mán để lấy thêm cá»§i đốt , sau hai ngày hai đêm , chúng tôi đến SaiGon , SaiGon vỠđêm , ánh đèn Ä‘iện sáng choang , ngưá»i xe rôn rịp , gió hiu hiu mát . Sai Gon đẹp lắm . SaiGon Æ¡i ! SaiGon Æ¡i ! SaiGon đẹp nhưng sao lòng tôi dững dưng , tôi chợt nhá»› đến bạn bè , nhá»› con đương Ông Ãch Khiêm chưa tráng nhá»±a , chạy thẳng lên Chợ Cồn , quẹo trái qua con đưá»ng Hùng Vương , ngang Khu Thuá»· Lâm có má»™t chút gì vấn vương ,tôi bỡ ngỡ nhìn SAIGON xa lạ rồi nhá»› vá» bá»n Quá»· cá»§a tôi , bây giá» tụi bây Ä‘ang làm gì , tụi bây Ä‘ang tắm sông trước cầu Toà Thị Chính hay Ä‘ang đá banh ở sân vận động Chi Lăng , hay Ä‘i bắt cá bắn chim má»™t nÆ¡i nao đó ... Biển Thanh Bình ngày hôm nay mưa hay nắng , tụi bây có đủ tiá»n ăn chè Ngã Năm hay không ? bao câu há»i dồn dập trong tôi , tôi nhá»› nhà dù nhà tôi Ba đã khoá cá»­a cẩn thận trước khi Ä‘i xa , dù bây giá» Ba Me và em tôi Ä‘ang Æ¡? cạnh tôi , tôi nhá»› nhà , nhà là ÃaNang thân yêu cá»§a tôi , là Trưá»ng Phan châu Trinh , là Cầu Vồng lên cao xuống thấp , là bạn bè há»c hành rong chÆ¡i ... tất cả cái gì cá»§a DaNang là cá»§a riêng tôi , mà không nÆ¡i nào có được , SaiGon không có những gì làm cho lòng tôi đáng nhung nhá»› xuyến xao , SaiGon nằm ngoài thế giá»›i Tuổi Má»™ng cá»§a tôi , SaiGon tôi vừa đến đã muốn quay vá» , tôi không còn mÆ¡ ước xem Xổ Số Kiến thiết Quốc Gia ,tôi thiếu vắng , thiếu vắng ... như ngưá»i Tình thiếu vắng ngưá»i Yêu .Ngày nhá» há»c trong quyển Quốc Văn Giáo Khoa Thư có bài : Chổ Quê Hương đẹp hÆ¡n cả , kể câu chuyện có má»™t ngưá»i du lịch nhiá»u nÆ¡i , hôm vá» nhà , má»i ngưá»i há»i - Ông Ä‘i du lịch nhiá»u nÆ¡i , thấy nhiá»u cảnh đẹp , vậy chổ nào đẹp hÆ¡n cả . Ngưá»i du lịch trả lá»i : - Cảnh đẹp tôi thấy rất nhiá»u nhưng chỉ có Quê hương , nÆ¡i tôi sinh ra và lá»›n lên là đẹp hÆ¡n cả .
Tôi thầm nói để mình mình nghe : Tôi muốn vỠđể vui chÆ¡i vá»›i bạn bè , chợt thấy bá»n chúng Ä‘ang chỠđợi tôi dưới cành phượng đỠtrong tiếng ve sầu cá»§a má»™t trưa hè đầu HẠ . Chuyến tàu suốt trả tôi vá» vá»›i ÃaNang thân yêu sau má»™t tháng xa cách ; tàu ghé sân Ga vào buổi trưa giữa Hạ , Phượng vẫn còn đỠthắm , bầu trá»i vẫn còn màu ngá»c bích , nhạc ve sầu miêng mang mà lòng tôi hồi há»p , vừa bước xuống sân Ga , bốn thằng Quá»· chá» sẳn đâu trong má»™t góc nào đó , chạy ùa ra , đứa xách valy , đứa cầm giá» này giá» ná» , chúng tôi ôm chầm lấy tôi , há»i và trả lá»i tạo thành má»™t âm thanh không hiểu được . Ba me ngạc nhiên , tôi trân trá»ng giá»›i thiệu : DŨNG , TấN , KHÔI , BÃŒNH bạn há»c cùng lá»›p vá»›i con .
Ba Me cưá»i không nói gì , riêng thằng em trai vổ ngá»±c giá»›i thiệu - Em là Tưá»ng , em anh SÄ© . Tất cả Ä‘á»u cưá»i như tiếng pháo giao thừa cá»§a mùa Hè trong mùa Xuân .
.... Ngày khai giãng niên há»c năm nay đánh dấu má»™t niên khoá quan trá»ng .... Thầy Hiệu Trưởng nói chuyện vá»›i há»c sinh trong ngày tá»±u trưá»ng vào cuối tháng 9 /1957 , Thầy vừa nói vừa nhìn xuống bốn lá»›p Ãệ Tứ ...... Các em lá»›p Ãệ Tứ cuối niên khoá sẽ thi THÃNC , đây là năm đầu tiên Ãà Nẵng tổ chức kỳ thi này , các em phải cố gắng để Ä‘em lại kết quả tốt cho Trưá»ng Phan Châu Trinh ,Tất ca? Thầy Cô đặt hy vá»ng nÆ¡i các em , Phụ Huynh các em đặt hy vá»ng vào các em , các em sẽ Ä‘em lại vinh quang cho Trưá»ng ....
Tiếng Thầy rõ ràng , ấm áp như nhắc nhá»§ , như bắt buá»™c khiến lòng chúng tôi cÅ©ng nao nức , hồi há»p , lo âu nhưng tin tưởng và hy vá»ng .
Buổi mai hôm ấy , má»™t sáng thứ hai đầu tuần cá»§a ngày Khai Giãng , nắng đẹp , nắng trong , nắng reo trên hàng cây kiá»ng kiá»ng , hàng Phượng trồng dá»c theo hàng rào năm kia đã băt đầu cao lên , cành lá bắt đầu xum xuê đã có chút bóng mát , cá»™t cá» giữa sân trưá»ng được thay má»›i , màu trắng tinh , cao hÆ¡n cá»™t cá» cÅ© , Lá Quốc kỳ lá»›n hÆ¡n bay phÆ¡i phá»›i trong gió , màu vàng ba sá»c đỠtượng trưng cho ba Miá»n Nam Trung Bắc , cùng má»™t màu da , cùng má»™t tiếng nói ... tất cả là cá»§a Trưá»ng tôi . Trưá»ng tôi năm nay như thay da đổi thịt , trưá»ng tôi lá»›n hẳn lên như tuổi 14 ,tuổi 15 ,16 cá»§a há»c trò Ãệ Tứ Phan châu Trinh .

Giáo sư đã được thuyên chuyá»…n vá» PCT rất nhiá»u , phần lá»›n cÅ©ng là ngưá»i HUẾ , Dạy Anh văn : Thầy Ãặng Minh Trai , Cô Ãặng Thị Liệu , Thầy Phạm văn Ấm , Cô Tôn Nữ Từ Diệm . Lý Hoá : Thầy Nguyá»…n Tòng , Thầy Nguyá»…n văn Ãáo dạy Sá»­ Ãịa năm nay dạy thêm Lý Hoá . Pháp văn : Cô Trần ngá»c Liá»…ng , Thầy Trần Tấn , Cô Phạm thị Bá»™i Hoàn , Thầy Hiệu Trưởng . Nhạc : Thầy Hoàng Bích SÆ¡n vá»›i bản nhạc má»›i sáng tác : ÃÆ¯á»œNG VỀ QUÊ TÔI ( .... đưá»ng vá» quê tôi , con đưá»ng xa xôi , qua mấy con đò quanh mấy ngá»n đồi cao ... ) . Việt Văn : Thầy Lâm sÄ© Hồng , Ngô thị Như Hà , Thầy Hiệu Trưởng ( đến bây giá» tôi vẫn còn sợ thầy không dám nhắc tên ) , Thầy Trần ngá»c Quế , Thầy Trần đình Hoàn ( anh ruá»™t cá»§a trò Trần đình Dinh ) . Ná»­ Công Gia Chánh : Bà Trưá»ng thị Lệ An , bà có má»™t trưá»ng dạy may cắt tại ngã năm gần rạp ciné LIDO . Hôi Hoạ : Thây Phạm hữu Khánh .Sá»­ Ãịa Khan hiếm Giáo sư , thầy Lý Châu (anh ruá»™t cá»§a trò Lý năng Ãể ), Thầy Nguyá»…n văn Ãáo . Toán : Thầy Bùi Tấn tác giã các sách toán danh tiếng thuở ấy soạn cùng vá»›i Ãinh Quy , Lê nguyên Diệm , Thầy Bá»­u Thiếc , Cô Nguyá»…n khoa Diệu Trà và đặc biệt cuối niên khoá có Thầy toán cá»§a má»™ng mÆ¡ Trần Ãại Tăng , Chỉ thấy thấp thoáng thầy như ánh trăng , như sương khói rồi tan biến vào mù sương , bởi vì thầy vỠđể chuẩn bị dạy cho Ãệ Tam sang năm . Vạn Vật : Cô Hà thị Như Nguyện , Cô Trần thị Kim Ãính . Giám Thị : Thầy Nguyá»…n Kế , Cai trưá»ng ; Bác Nguyá»…n văn Thôi .
( viết qua trí nhá»› có gì sai sót xin niệm tình tha thứ ) Ngày nhập há»c , trong lá»›p có nhiá»u bạn há»c hè , các lá»›p hè phần lá»›n là Toán , Lý Hoá luyện thi THDNC , riêng chúng tôi ham chÆ¡i nên chẵng có đứa nào há»c hè cả , có thể đây là Ä‘iểm yếu cá»§a chúng tôi , thằng Tấn động viên tinh thần , mình phải cố gắng , chÆ¡i ít ít để thì giá» há»c , nói thì dá»… nhưng thá»­c hành khó quá , những ngày nghÄ© ra bá» sông Hàn , kiếm những chổ vắng để há»c , lật vài trang sách thì cốc , xoài , ổi , mít ... cá»§a các gánh hàng rong hấp dẫn hÆ¡n , có đồng nào me cho Ä‘á»u ra đây gởi ngưá»i bán hàng , má»™t hôm không có má»™t xu trong túi nhưng lại thèm chua , chợt thấy Thầy Tòng Ä‘i ngang qua , chúng tôi bàn kế xin tiá»n thầy , Thằng Khôi xì lốp xe đạp cá»§a nó , bá»n tôi dắt xe chạy theo Thầy , chào Thây rồi tả oán - Thưa Thầy xe cá»§a em bi lÅ©ng , nhưng không có tiá»n để vá , thầy cho bá»n em mượn tiá»n rồi mai tụi em trả , thầy thấy tá»™i nghiệp cho 10 đồng , thôi khá»i trả .
Năm nay cô Trần thị Kim Ãính , dạy vạn vật là Giáo sư chính cá»§a lá»›p tôi : Ãệ Tứ 2 , cô dáng ngưá»i ôm ốm cao , cô rất đẹp sang trá»ng như má»™t mệnh phụ , giá» vạn vật cá»§a cô dạy cô vừa giãng bài vừa vẽ trên bản , cô vẽ rất đẹp giống y trong sách , há»c vẽ Thầy Khánh tôi thá» Æ¡ , nhưng tôi lại thích xem cô vẽ , có má»™t lần cô gá»i tôi trả bài , há»c vá» loài chim , Thay vì vẽ má»™t con chim , tôi vẽ má»™t đôi chim Ä‘ang âu yếm nhau , cô khen đẹp …..
Trong giá» chÆ¡i , ngá»§ quỹ chúng tôi thưá»ng hay đá Kiệng có nÆ¡i gá»i là đá cầu , chúng tôi Ä‘ang chÆ¡i vui vẽ , Cô há»c trò X? Ä‘i ngang qua , vô tình thằng Tấn đá quả cầu trúng ngay ngá»±c cá»§a X . , vá»™i vàng Tấn xin lá»—i , X. không thèm ngó bá»n tôi , trá» môi mắng : Mất dạy , rồi bá» Ä‘i . Bá»n tôi ngẩn ngÆ¡ . X. là cô há»c trò lá»›p Ãệ Tứ 1 , thuá»™c hạng có nhan sắc trong lá»›p , tánh kiêu căng có lẽ nghÄ© là mình con nhà giàu , đẹp gái , há»c giá»i , tóc thắt Ä‘uôi ngá»±a , má»—i lần bước Ä‘i như nhảy vá» phía trước , bá»™ ngá»±c quá mức bình thưá»ng theo bước nhảy Ä‘ong đưa , nên há»c trò gá»i là Hollywood tài tá»­ cá»§a màn bạc ciné , nhưng vì khác lá»›p , chúng tôi không để ý đến . Bị mắng Mất Dạy , có gì Ä‘au đớn hÆ¡n cho những tay hào kiệt như chúng tôi , từ đó chúng tôi mang má»™t mối hận , quyết má»™t ngày nào đó , đẹp trá»i chúng tôi sẽ rữa mối nhục này .
Bẵng Ä‘i má»™t thá»i gian , ham vui nên hình như chúng tôi quên Ä‘i mối nhục , bá»—ng má»™t hôm , thằng Tấn khoe - Tau có tấm hình căn cước cá»§a X , nó đưa cho xem , tấm hình rất đẹp , tôi há»i - Ãâu mày có , mày yêu X rồi hả _ Con khỉ , thù thì có chứ yêu cái mẹ gì ; tau gở trong há»c bạ cá»§a X để tại văn phòng , thằng Khôi xen vào - Mình tìm cách trả mối thù xưa . Sau nhiá»u ngày bàn bạc nhưng chưa tìm được phương pháp gì trả thù cho cao thượng , má»™t hôm chúng tôi tình cá» , Ä‘ang Ä‘á»c báo CHÙA tại Ty Thông Tin DaNang , trong má»™t quyá»…n sách vá» Phi Châu , tôi thấy dân Phi Châu trong thá»i ăn lông Æ¡? lổ ,có má»™t tấm hình cá»§a má»™t ngưá»i con gái Má»i , Ä‘en đúa dẽ sợ , cái gì cÅ©ng dài , cÅ©ng to , ghê gá»›m lắm , tôi la lên - Có rồi . - Có cái gì thằng khùng ? . - Mình lén xé cái hình này , vá» cắt cái đầu cá»§a X. trong tấm ảnh , dán vào cái đầu con Má»i ,lồng kiếng đàng hoàng cho xôm , Ä‘em treo trong lá»›p nó . Ngá»§ Quá»· cưá»i vang .
Má»™t buổi sáng nào , nhìn qua lá»›p Ãệ Tứ 1 , thấy ồn ào náo nhiệt , năm thằng Quá»· đứng dá»±a hành lan bên ni nhìn qua hành lan bên ná»› , như ngươi bàng quang , không nghe , không thấy và không nói , nhưng lá»i chưởi " Mất dạy " ngày nào ấm ức trong lòng đã xa bay .
Tết năm đó ( 1958) nhà trưá»ng tổ chức đêm Văn Nghệ Tất Niên , sân khấu lá»™ thiên được dá»±ng lên trước dãy nhà hai tầng , thầy Trần Ãình Hoàng làm Trưởng ban văn nghệ toàn trưá»ng , má»™t chiếc xe phóng thanh cá»§a Ty Thông Tin Thành Phố đến phụ giúp vỠâm thanh và ánh sáng , sân khấu trang hoàng đơn sÆ¡ nhưng rất thoải mái , Hai hàng ghế đầu dành cho Thầy Cô , Quan Khách đặt biệt . Các hàng ghế sau dành cho phụ Huynh , Há»c trò thì đứng . Má»—i lá»›p bắt buá»™c phải có tiết mục tham dá»± . Tôi nhá»› nhiá»u vỠđêm văn nghệ này nhưng giấy ngắn tình dài xin riêng nhá»› lại những tiết mục cá»§a lá»›p tôi : Ban Văn Nghệ Ãệ Tứ 2 do Cô Kim Ãính phụ trách .
Bạn Ngô Nguyên Phúc , có giá»ng hát truyá»n cảm không thua gì ca sÄ© nhà nghá» ; bản nhạc ÃÆ°á»ng lên SÆ¡n Cước má»™t thá»i thịnh hành trên đài phát thanh : ÃÆ°á»ng lên núi rừng , sao hãi hùng , ôi gió lá»™ng , trăng nước bạc , nghe tiếng nhạc lòng vương vấn cô NƯỜNG ... Mây bay vỠđâu , chim bay vỠđâu , xin cho tôi nhắn tá»›i nàng đôi câu , chia ly vì đâu ... khăn tay còn thắm lệ sầu ... Giá»ng hát cá»§a Phúc truyá»n cảm đến ná»—i làm rung động trái tim nhá» xíu cá»§a má»™t cô há»c trò lá»›p Ãệ Lục , rồi sau này hai ngưá»i đã nên vợ nên chồng .
Ngá»§ quá»· chúng tôi được đặt tên là ban Ngá»§ Ca 5 con Bò , 5 con Bò trình làng vá»›i bản NHẠC RỪNG KHUYA cá»§a Lam Phương : Ãệm guitare và giá»ng chính là tôi : Nhạc đêm tàn hoà cùng rừng cây trầm lắng , nhạc réo vang hoà cùng đưá»ng tÆ¡ rừng vắng . Sương trá»i khuya rÆ¡i khắp đó đây rừng Æ¡i , Sương trá»i khuya rÆ¡i khắp đó đây rừng chiá»u .... ban ngá»§ ca 5 con bò được khán giả hoan hô nhiệt liệt và vá»— tay hát theo .Bis ... Bis thằng DÅ©ng cao hứng đứng lại sân khấu kể chuyện tiếu lâm ngoài chương trình :
Có hai vợ chồng nỠrất trẽ , hiếm hoi sinh được một đứa con trai , lên 8 tuổi mà chưa biết nói , bỗng một hôm trong bữa cơm nó thình lình kêu lớn BÀ NGOẠI , ai cũng hớn hở mừng , nhưng nó vẫn câm luôn không nói nữa . Ba tháng sau bà ngoai nó tự nhiên lăn đùng ra chết . Một năm sau , cũng trong bữa cơm thằng nhỠbỗng kêu lên : ÔNG NGOẠI rồi không nói nữa , cả nhà lấy làm kỳ , ba tháng sau Ông Ngoại nó lăn đùng ra chết . Cả nhà hoảng kinh nhưng không có ý kiến gì cả . Rồi vài tháng sau , cũng trong bữa cơm đột nhiên nó kêu BA . Cha nó tái mặt , lo sợ , nghĩ là ba tháng sau sẽ chết , nhưng ba tháng sau đã đến , Cha nó hồi hộp nhưng ông ta không chết , trái lại ông chủ nhà hàng xóm đối diện Chết .
Thằng DÅ©ng kể xong , lặng lẽ bước xuống sân khấu , Hai phút sau Toàn thể khán giả vổ tay cưá»i ầm .
Ãêm đã vá» khuya , mặt trăng đã bắt đầu rụng , buổi văn Nghệ tất niên thành công mỹ mãn . Thầy Hiệu Trưởng nở nụ cưá»i ná»­a miệng , Nụ cưá»i khi thầy cảm thấy vui lòng vá»›i đám há»c trò cá»§a Thầy .
Chỉ còn hÆ¡n hai tháng nữa là đến ngày thi , hôm nay trong bữa cÆ¡m Ba nói . Gần thi rồi , Con phải lo ôn bài , không có Ä‘i chÆ¡i nữa , hết giá» há»c phải vá» nhà . Tôi Ä‘em chuyện ba tôi cấm Ä‘i chÆ¡i bàn vá»›i lá»§ bạn , chúng tôi quyết định khi nào có giá» rãnh là tụ lại nhà tôi để há»c thi , Me cÅ©ng đồng ý chuyện này , Me sá»­a soạn lại phòng há»c cho năm đứa , má»—i lần tụ lại há»c hành Me thưá»ng nấu chè , nấu cháo bồi dưỡhg cho chúng tôi , những tháng cuối rất bận rá»™n chuyện há»c hành thi cá»­ nhưng theo thông lệ hàng năm chúng tôi vẫn ra được tá» báo tưá»ng , tôi vãn được bầu làm trưỡng ban báo chí , kêu gá»i bạn bè viết bài tham gia đến hụt hÆ¡i , góp nhặt lai rai cÅ©ng có đủ bài đăng báo , lần này Cô Ãính và tôi trình bày hình thức tá» báo rất là đẹp và trang nhã , ná»™i dung gồm những bài Hồi Há»p , Lo Âu khi ngày thi đã ká» , cÅ©ng có vài bài viết vá» phượng đỠ, ve sầu và cÅ©ng không quên thầm thì trao cho nhau tập LƯU BÚT NGÀY XANH. Tá» báo tưá»ng năm xưa , tôi vẫn còn thuá»™c bài thÆ¡ TÃŒNH TOÃN Là HOà cá»§a má»™t bạn nào tôi quên tên :

Nhà em xa đưá»ng vá» VÔ TẬN
Bước chân em DI CHUYỂN chậm muôn vàng
Ai ÃỊNH NGHĨA được LUỸ THỪA vương vấn
Ai vì ta RÚT GỌN nửa KHÔNG GIAN
Ai kết vá»™i má»™t CUNG trá»i hiu quạnh
Giãi NGÂN HÀ xao xuyến mối duyên
TINH TÚ ná» Há»’ QUANG trá»i chá»›m lạnh
Ãất nghiêng thành CHẤN ÃỘNG nhạc thiêng liêng
Em vỠđâu bỠxa không GIỚI HẠN ;
Ta si mê ƯỚC LƯỢC một CHU KỲ ;
Chưa chia tay sao vội vã PHÂN LY
Tình ÃỘC NHẤT sao nỡ đành bá»™i phản.

Ngày thi , Môn Việt Văn thi đầu tiên , tối đó Me bắt ngá»§ sá»›m , me chuẩn bị tất cả cho tôi , đứa con rượu cá»§a me Ä‘i thi , sau ba ngày thi ( xin nhắc thi THDNC không có thi vấn đáp như thi tú tài 1 và tú tài 2 ) , chúng tôi thở phào nhẹ nhá»m , 5 đứa Ä‘á»u chá»n môn Thể Dục làm môn thi Nhiệm ý .
Sau 10 ngày thấp thá»m chá» kết quả , Há»™i đồng thi tuyên bố danh sách thí sinh trúng tuyển kỳ thi THDNC ngày 21 tháng 07 năm 1958 trước văn phòng Trưá»ng Trung Hoc Phan châu Trinh , thí sinh và phụ huynh đứng đầy sân trưá»ng , ngưá»i buồn kẻ vui , biết nói sao cho vừa lòng nhau , thí sinh Phan châu Trinh chiếm tá»· số trúng tuyển cao nhất trong đó có bá»n NGỦ QUá»¶ chúng tôi , mùa hè năm nay màu PHƯỢNG đỠrá»±c trong lòng tôi , màu Phượng đỠrá»±c ngoài trá»i , tiếng ve sầu không rá»n rỉ nhưng nghe thiết tha , mÆ¡ vá» ngày xưa ấy , Thầy Cô , Bạn bè , trưá»ng lá»›p , mùa thi ...Phan châu Trinh nhá»› Æ¡i ! Nhá»› đến TẬN CÙNG Ná»–I NHỚ . Tôi chợt thấy mắt mình như vướng bụi , hạt bụi má» cá»§a ngày đó . Ta mÆ¡ ....

Tôn Thất Phú Sĩ
7/03

Mục Lục


3. Mùa Nước Lũ ( kỳ 25)

Trần Công Nhung



Trưá»ng Nam có má»™t cô giáo má»›i đổi tá»›i sau Nam mấy ngày, cô giáo Quyên. Ngoài Nam và cô Quyên, các thầy khác tuổi từ năm mươi trở lên. Nhà Quyên ở Há»™i An, bố là công chức tòa tỉnh. Quyên có dáng rất quý phái, đôi guốc cao gót làm cho thân hình nàng uyển chuyển theo từng bước chân. Ãôi mắt Quyên rất sắc và nụ cưá»i luôn luôn trên môi khi nói chuyện. Khuôn mặt hÆ¡i bầu, làn da trắng tá»± nhiên, Quyên có má»™t vẻ đẹp thị thành trí thức, nhưng Nam thấy còn thiếu cái gì đó khi so sánh vá»›i Thảo.

Những ngày cuối tuần Nam má»›i nhận ra tất cả ná»—i buồn xa nhà. Ngôi trưá»ng rá»™ng mênh mông càng mênh mông hoang vắng khi vắng bóng há»c trò. Ngoài Nam chỉ có anh cai trưá»ng bệnh tật. Nam cÅ©ng không hiểu sao anh ta lại được thuê mướn. Má»—i ngày, ít ra cÅ©ng đôi lần anh hú lên rất kinh hãi rồi vật ngưá»i xuống giẫy đành đạch. Có khi mặt mÅ©i bầm dập máu me thê thảm. Chứng kinh phong này không làm anh chết, chỉ má»™t lúc anh lại tỉnh dậy Ä‘i làm việc như bình thưá»ng. Chiá»u thứ bảy là chiá»u buồn vô hạn. Buổi trưa Ä‘ang đầy ắp tiếng cưá»i nói cá»§a hàng trăm há»c sinh, tiếng thầy cô trò chuyện, bổng chốc, ngôi trưá»ng bị ném vào khoảng không yên lặng. Các thầy không ai là ngưá»i địa phương, kẻ Há»™i An ngưá»i VÄ©nh Ãiện. Cuối tuần ai nấy vá» vá»›i gia đình, bá» lại Nam vá»›i ngôi trưá»ng hiu quạnh. Nam không khá»i bâng khuâng nhá»› nhà. Nam thấy mình cô đơn, Nam không thể tâm sá»± vá»›i anh cai trưá»ng. Thỉnh thoảng anh cai cÅ©ng há»i thăm Nam: "Thầy buồng lắm hả". Nam cưá»i mà không biết nói gì. Nam thưá»ng thả bá»™ lên ga Kỳ Lam cách trưá»ng chừng ná»­a cây số để ngắm đưá»ng tàu chạy dài hun hút rồi mất giữa núi rừng trùng Ä‘iệp. Nam lẩm nhẩm lá»i thÆ¡ cá»§a thi sÄ© Tế Hanh:

Những ngày nghỉ há»c tôi thưá»ng đến,
Ãón chuyến tàu Ä‘i tá»›i những ga.

Thực tình Nam có ai để đón. Nam thả hồn theo con tàu tưởng tượng để vỠvới Thảo ở mãi bên kia, cách mấy chặng đèo.

Hai tháng nay Nam không có lấy má»™t lá thư. Thư Ä‘i, Ä‘i mãi, không má»™t lần hồi âm. Nam chẳng hiểu chuyện gì ở nhà. Thư Nam gá»­i vá», bà Nhiêu giữ lại chá» giao cho Thảo. Nhưng, từ ngày bà Ãàm nhập viện đến nay, Thảo vá» có má»™t lần lúc đầu, rồi biệt tăm. Bà nghi Thảo không muốn trở lại nên không sai con Ä‘i tìm. Thư nhà viết cho Nam lại gởi vá» Ty Tiểu Há»c, mãi đến nay má»›i có ngưá»i đưa lên trưá»ng. ÃÆ°á»£c thư, Nam muốn vá» thăm nhà ngay nhưng trưá»ng Ä‘ang thi Lục Cá Nguyệt, phải chá» xong má»›i có phép. Trong thá»i gian chỠđợi Nam cứ thÆ¡ thẩn vào ra. Ãầu óc bất định nên hay nhầm lẫn trong lúc chấm bài thi. Thầy Trí cưá»i bảo Nam:
- Dạo này anh Nam lãng dữ, chắc nhớ cô nào phải không.
Nam tìm cách chống chế :
- Dạ có ai đâu để nhớ bác.
Thầy Môn cưá»i bí mật :
- Nhiá»u khi không nhá»› ngưá»i xa mà nhá»› ngưá»i gần cÅ©ng nên.

Trong trưá»ng ai cÅ©ng tìm cách chá»c Nam và Quyên, ngoại trừ thầy hiệu trưởng. Ông hiệu trưởng đã má»™t hai lần đưa Nam vá» nhà chÆ¡i, ông có mấy cô con gái lá»›n, má»™t hôm ông há»i ná»­a đùa ná»­a thật:
- Anh Nam muốn làm rể tui không ?

Nam tá» ra hứng chí nhưng viện lẽ thoái thác. Không ai hiểu rõ hoàn cảnh Nam. Quyên ngồi nghe các đồng nghiệp kháo nhau chỉ mỉm cưá»i. Thầy Chất quay qua Quyên:
- Cô Quyên giá»›i thiệu cho anh Nam má»™t ngưá»i Ä‘i. Ngưá»i đẹp tất quen ngưá»i đẹp.
- Dạ, em đâu biết ai ...
Thầy Môn hăm hở :
- ÃÆ°á»£c rồi, tôi sẽ giá»›i thiệu cho anh Nam má»™t cô, gần đây thôi, đẹp mà trẻ...
- Ai ? Nói đại đi.
- Bí mật, để "Ä‘iá»u nghiên" đã chứ.

Giáo viên trong trưá»ng ăn cÆ¡m tháng nhà chị Ba ở phía bên kia đưá»ng. Tối, ai dạy lá»›p nào ngá»§ lá»›p nấy. Quyên được ở căn nhà dành cho hiệu trưởng. Ông hiệu trưởng đặt ghế bố ngá»§ ngay trong văn phòng. Lá»›p Nam đối diện vá»›i phòng cá»§a Quyên. Nhiá»u đêm, Nam chong đèn Ä‘á»c sách hoặc soạn bài, Quyên đến bên cá»­a sổ, vá» há»i muợn má»™t vài thứ lặt vặt để gợi chuyện. Bên ngoài trá»i tối Ä‘en, khuôn mặt Quyên hiện lên trong khung cá»­a trông thật liêu trai. Những lần như thế Nam chỉ trao đổi qua loa rồi thôi. Sợ tai vách mạch rừng. Không biết các thầy ở phòng bên cạnh thức hay ngá»§. Nhưng dần dà, Nam thấy bình thưá»ng, có lúc Nam ngồi ghé lên thành cá»­a sổ, chuyện vãn sa đà. Nam lại mÆ¡ hồ thấy Quyên cÅ©ng có những nét hay hay, nhất là trí thông minh nhạy bén cá»§a Quyên trong lúc nói chuyện. Quyên có lối nói ẩn dụ thật khéo làm cho Nam như được vuốt ve tá»± ái vừa bị kích thích bản năng kẻ nam nhi.
- Anh Nam trông giống Jeam Dean trong "Cuốn Theo Chiá»u Gió" ghê ?
- Cô làm như tôi là tài tử xi nê.
- Không đúng sao ? Anh có thấy Litz Taylor mê mệt vì cặp mắt cá»§a Jeam Dean trong lúc anh chàng cứ phá»›t lá».
- Thì chuyện phim ảnh nó phải vậy chứ ở Ä‘á»i làm gì có ?
- Vậy mà Quyên thấy có, anh có biết ai không?
Nam bối rối chuyển ngay câu chuyện qua hướng khác.
- Cô Quyên à, cô nghĩ gì vỠnghỠnghiệp của mình ?

Quyên nhìn Nam trừng trừng rồi nói gá»n lõn:
- Thôi, Quyên vá».

Cuối tuần, Quyên vá» Há»™i an, sáng thứ hai trở lại trưá»ng. Chá»§ nhật này má»›i 4 giá» chiá»u đã thấy Quyên lên, Nam ngạc nhiên há»i :
- GiỠnày cô Quyên đã lên?
- Sáng thứ hai đi, phải dậy sớm, lụp chụp mệt lắm.
- Cô nói đúng, lâu lâu nên vá» miá»n quê nghe ếch nhái tấu nhạc.
- Anh Nam một mình trên này có buồn không ?
- Nói chuyện với cỠcây thì vui sao được.
- Ai biểu anh không thích nói chuyện vá»›i ngưá»i.
Nam cưá»i:
- Thì có ai mô mà nói, à, cô lên sá»›m chắc chưa ăn cÆ¡m, để tôi nói chị Ba làm cÆ¡m lát má»i cô.

Nói xong Nam đi luôn. Nam đang nói chuyện với chị Ba thì Quyên bước vào.
- Cô giáo nè.
- Chiá»u nay chị cho em ăn cÆ¡m nghe.
- Thầy Nam má»›i nói tui. Cô ngồi chÆ¡i chút xíu, dá»n cÆ¡m thầy cô ăn luôn. Chị Ba xuống bếp, nhưá»ng phòng khách cho hai ngưá»i. Quyên bắt chuyện:
- Ngày nghỉ sao anh không vỠHội An chơi ?
- CÅ©ng có má»™t đôi lần, vá» cÅ©ng chỉ lang thang trên đưá»ng phố nên ngại Ä‘i.
- Thì ghé nhà Quyên chÆ¡i. Nhà Quyên ở ngay đưá»ng Bạch Ãằng.
- Nếu cô cho phép thì hay rồi.

Chị Ba dá»n cÆ¡m hai ngưá»i vừa ăn vừa chuyện trò. Quyên rất khéo, gợi hết chuyện này đến chuyện kia. Nam như má»™t lữ khách đến miá»n đất lạ, bước chân cứ trôi theo những quyến rÅ© hai bên đưá»ng.... Sau bữa cÆ¡m, Quyên thấy khó chịu trong ngưá»i, mặt mày xây xẩm tái Ä‘i. Chị Ba nói:
- Thầy đưa cô vá» nghỉ, chắc Ä‘i đưá»ng mệt chá»› không sao đâu.
- Ãi, tôi đưa cô vá».
Quyên đứng lên có vẻ yếu, phải vịn vào Nam. Nam dìu nàng ra đưá»ng rồi nói:
- Cô ráng Ä‘i kẻo ngưá»i ta nhìn kìa...
Vào khuất sau trưá»ng, Quyên quàng tay qua vai Nam dá»±a hẵn vào chàng. Ãến bên giưá»ng, Quyên nằm nhào xuống thở hổn hển. Nam hoảng lên:
- Cô thấy trong ngưá»i thế nào?
- Chắc ...trúng gió..có chai dầu trong ...hộc bàn.
Nam lục tung hộc bàn tìm chai dầu, xoa lên hai bên thái dương cho Quyên. Quyên cởi nút áo trên cùng và bảo Nam:
- Anh Xoa xuống chỗ vai giùm Quyên...
Nam không yên tâm vội bỠchạy ra ngoài vừa nói:
- ChỠtôi một chút.
Nam qua nhà chị Ba, kêu như la lên:
- Chị Ba ơi, cô quyên bị trúng gió, tay chân lạnh ngắt, bây giỠlàm sao ?
- Thầy ra sau kiếm tàu cau khô, xông cho cổ .
- Xông cách nào chị ?
- Ãốt lên rồi huÆ¡ huÆ¡ dưới giưá»ng nằm.
Nam làm y như lá»i chị Ba. Quyên không nhịn được cưá»i :
- Ai bày anh vậy ?
- Chị Ba.
- Thôi, Quyên khá»i rồi, chỉ chóng mặt chút thôị..thấy tá»™i nghiệp anh quá !
- Tá»™i gì ? Cô làm tôi hoảng vía. Bệnh gì mà kỳ cục. Ãang không lăn ra bệnh.
- Bệnh làm sao biết mà báo trước ?
- Thì cÅ©ng có triệu chứng chá»›. Nói vậy thôi, cô khá»e là mừng rồi.

Nam kéo chăn đắp cho Quyên rồi quét dá»n đống tro dưới giưá»ng. Quyên nghiêng đầu nhìn, cưá»i chúm chím.
- Giá» cô nằm nghỉ, có gì cứ gá»i, tôi vá» bên lá»›p.
Vừa ra khá»i cá»­a, Quyên vói theo:
Trăng soi trên mái đầu xanh,
Ai vỠnhắn nhủ duyên anh đang còn.

Hôm sau Nam kể riêng cho thầy Chất nghe câu chuyện cô Quyên bệnh, Thầy cưá»i má»™t cách bí mật :
- Cậu khỠlắm, thế mà cũng đòi làm thầy giáo!

Cuối tuần công việc sổ sách đã xong, Nam xin phép vỠthăm nhà. Thông cảm hoàn cảnh Nam, ông hiệu trưởng cho anh hai ngày để nối vào thứ bảy chúa nhật.

Trưa thứ bảy Nam ra đầu đưá»ng đón xe đò xuống VÄ©nh Ãiện rồi từ VÄ©nh Ãiện ra ngã ba Ä‘i Huế. ÃÆ°á»ng không xa song chỠđón xe rất sốt ruá»™t. Lúc xe vỠđến bến Nguyá»…n Hoàng thì trá»i sụp tối. Lòng Nam nóng như lá»­a đốt. Nam có ngỠđâu má»›i hÆ¡n bốn tháng mà bao nhiêu chuyện xẩy ra. Em chết bà Ãàm bệnh. Thảo Ä‘i ...nhưng Ä‘iá»u hệ trá»ng đối Nam là giỠđây Thảo ra sao.

Thấy Nam vá» bất thần cả nhà bà Nhiêu nhốn nháo vừa vui vừa tá»§i. Bà Nhiêu kể hết má»i chuyện cho Nam nghe, chàng Ä‘oán biết phần nào câu chuyện. Nam há»i cặn kẻ má»i việc rồi đạp xe lên bệnh viện. Mẹ Nam bảo, chuyện gì cÅ©ng thong thả để đến mai hẵng hay, nhưng làm sao Nam có thể yên đêm nay. Bà Nhiêu sợ đêm hôm có gì rắc rối thì rầy rà. Bà linh cảm thấy chuyện có chiá»u hướng không tốt. Nam cứ má»™t má»±c đòi Ä‘i và hứa sẽ không có gì lôi thôi. Nam muốn đến gặp Thảo trước, sau đó thăm bà Ãàm.

Vào khu bài lao, Nam há»i măn mo mấy ngưá»i má»›i biết được nÆ¡i ở cá»§a Thảo. Trá»i bắt đầu mưa lâm râm, phòng đóng kín cá»­a, bên trong có ánh đèn má» má». Nam toan gõ cá»­a thì kịp dừng tay lại, hình như có ngưá»i nói chuyện bên trong. Nam Ä‘i Ä‘i lại lại suy tính không biết xá»­ trí cách nào. Chợt thấy cánh cá»­a sổ lá sách có chá»— bị bể, Nam đưa mắt liếc vào. Má»™t cảnh tượng làm Nam choáng váng mặt mày. Má»™t cÆ¡n địa chấn khá»§ng khiếp làm sụp đổ bao nhiêu má»™ng ước lâu nay. Nam phải tá»±a vào tưá»ng má»™t lúc để khá»i ngã. "Thảo đã như vậy sao". Không biết đến bao lâu, Nam thấy mình đã tỉnh trí. Nam nghÄ©, bá» nào cÅ©ng thăm má Thảo má»™t lần. Nam sá»­a lại áo quần, tằng hắng, rồi gõ cá»­a. Bên trong im tiếng nói. Nam gõ thêm lần nữa thì có tiếng Thảo há»i vá»ng ra :
- Ai, có việc gì ?
- Dạ tôi, tôi muốn nhá» cô đưa lên thăm bác Ãàm.
Có tiếng đàn ông: "ÃÆ°á»£c em để anh mở cá»­a". Cá»­a mở, Nam bước vào, Thảo hét lên : "Anh Nam" rồi ngất xỉu xuống giưá»ng. Huy, ngưá»i đàn ông chính là Huy, vá»™i bóp chân tay cho Thảo lay Thảo má»™t lúc. Thảo mở mắt thấy Nam đứng sững sá», nước mắt Thảo tràn ra. Nam vá»™i nói lá»i xin lá»—i :
- Tôi thành thật xin lá»—i cô và ông. Ãúng ra tôi không nên phá giây phút thiêng liêng cá»§a hai ngưá»i. Nhưng tôi há»i, có ngưá»i nói, giá» này chỉ có cô má»›i vào được phòng bác.
Huy quay lại sừng sộ với Nam:
- Anh là ai, sao thăm viếng giỠnày ? Hay có ý gì ?
- Tôi ở xa má»›i vá», mai lại Ä‘i sá»›m...

Thảo cố ngồi dậy, nàng nghẹn ngào nói qua nước mắt :
- Anh Huy đừng nói vậy. Ãây là anh Nam em..
- Hả ? Sao hồi giỠkhông nghe Thảo nói ?

Huy luống cuống cũng không rõ đầu đuôi như thế nào, cứ lẩn quẩn mãi. Chàng nghĩ, có lẽ sự xuất hiện bất thần của Nam làm cho Thảo chấn động tinh thần. Huy rót đưa Thảo ly nước nóng :
- Em uống chút cho tỉnh.
- Anh vỠđi.
Huy vội quay lại Nam:
- Chào anh.
- Dạ, chào ông.

Má»—i lá»i cá»§a Huy là má»™t mÅ©i nhá»n đâm vào tim Nam. Thảo ôm mặt khóc, Nam vẫn đứng như trá»i trồng. Thảo khóc ngất má»™t lúc khá lâu. Nam thấy lòng mình lại thương cảm lạ lùng. Trong giây phút Nam muốn đến bên cạnh vá»— vá» Thảo, nhưng muá»™n quá rồi. Những hình ảnh vừa qua là má»™t dòng nước lÅ© cuốn Ä‘i tất cả những gì Nam xây dá»±ng lâu nay. Thảo lau nước mắt nhìn Nam ngại ngùng:
- Má»i anh ngồi chút đã.
Nam ngồi xuống ghế, yên lặng. Muốn nói nhiá»u lắm nhưng nói gì, lòng ngập tràn thương Ä‘au, Nam như tê dại. Nam chá» Thảo lên tiếng :
- Anh Nam, em có tá»™i vá»›i anh, vá»›i má»i ngưá»i, em đã không nói ...
Nước mắt Thảo lại ràn rụa tuôn.
- Bây giỠem phải làm gì hả anh.
Tự nhiên Nam cũng muốn khóc, Nam cắn chặt hai hàm răng và cố nói:
- Từ những ngày đầu Thảo hay bảo tôi là ngưá»i ưa "viá»…n vông", giá» tôi má»›i rõ. Viá»…n vông nên không có gì nắm chắc trong tay. Tôi mừng cho Thảo. Phải chi Thảo cho tôi biết sá»›m ...
- Anh, em chịu tội với anh, anh cho em nói hết những khúc mắc đã buộc em phải...
- Tôi hiểu, ở vào hoàn cảnh Thảo ai cũng phải vậy thôị...nhỠThảo đưa tôi lên thăm Bác.
- Nói dứt câu, Nam đứng dậy...
Thảo như van xin:
- Anh,..nán một chút..cho...

Thảo nói trong cÆ¡n mê sảng, nàng kể hết má»i chuyện từ ngày bà Ãàm lâm trá»ng bênh. Nam có cảm tưởng Ä‘ang nghe những âm vang mÆ¡ hồ huyá»n hoặc. Có lúc chàng lại nghe chính mình đối thoại vá»›i mình. Câu sau chót Nam ghi nhận :
- GiỠanh thương em chừng nào em nhỠchừng ấy.
Nam còn gì để thương.
- Thôi khuya rồi, cho tôi lên thăm Bác.
Bà Ãàm đã ngá»§, nghe tiếng động, bà mở choàng mắt, bà như muốn bật ngưá»i dậy :
- Nam hả, cháu vỠhồi nào ?
- Dạ cháu ra chuyến xe cuối, hồi chiá»u. Bác khoẻ không Bác, Thảo có báo cho cháu biết Bác bịnh, nhưng vì công việc nhà trưá»ng mãi đến nay ...
- Không sao, Bác khá»e rồi. Bác sẽ ra viện nay mai.
Nam thăm há»i bà Ãàm má»™t lúc rồi xin phép vá». Ra khá»i phòng bệnh bà Ãàm, Thảo theo sát bên cạnh Nam.
- Anh, nói vá»›i em má»™t lá»i Ä‘i anh. Em xin anh...

Nam im lặng. Ngồi lên xe, Nam nói vào khoảng không : "Tất cả má»i chuyện đã xong". Thảo nhìn bóng Nam chìm vào đêm tối cÆ¡ hồ như chính mình Ä‘ang chìm trong dòng nước lÅ©. Thảo thẩn thá» quay vá» phòng, nước mắt chảy dài pha lẫn nước mưa. Chưa bao giá» Thảo khổ sở cô quạnh như lúc này. Nam vá» quá bất ngá», Thảo không kịp ứng phó mà còn bị bắt tại trận. Bây giỠăn nói sao đây. Thảo gục đầu xuống gối để tiếp tục bị dày vò Ä‘ay nghiến bởi chính mình. Nước mắt ràn rụạ..Tâm can bị đốt cháy, thân xác như má»™t thứ nham thạch nóng chảỵ..Thảo kịp lóe lên má»™t ý tưởng "Chỉ còn cách...".

Trần Công Nhung



Mục Lục


4. Cây đa bến cũ (tiếp)

Thanh Sơn



Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam

Kể từ hôm nghe cha xứ nói, tối nào MÆ¡ cÅ©ng nghe tiếng kinh cầu vá»ng lên từ những căn nhà trong xóm. Tiếng cầu kinh nghe thiết tha, Ä‘á»u Ä‘á»u, như tập trung má»i khẩn cầu dâng lên Thiên Chúa. Tiếng cầu kinh khác hẳn những ngày xưa, dưá»ng như khi con ngưá»i cảm thấy bất lá»±c trước những tang thương thì đành cố gá»­i gấm vào đấng thần linh xin che chở. MÆ¡ thấy sinh hoạt cá»§a xóm như tích cá»±c hÆ¡n lên, như dồn hết má»i âu lo vào má»™t bến tá»±a nào đó để chá» mong má»™t Æ¡n cứu rá»—i.

Bà con ra vào gặp nhau đã thấy hiển hiện ra sá»± âu lo tai hoạ. Nhiá»u ngưá»i đã xì xầm vá»›i nhau vá» sá»± vắng mặt cá»§a má»™t số trai tráng trong làng. Nghe đâu những ngưá»i đó đã Ä‘i theo vá»›i ai lên má»™t vùng cao, sau khi đã được nghe những lá»i tỉ tê khuyến dụ sau má»™t vài lần há» từ đẩu đâu kéo vá» làng.

Không ai nói ra vá»›i ai, song má»i ngưá»i Ä‘á»u hiểu ra từ nay xóm làng đã có thêm nhiá»u Ä‘iá»u phức tạp. Ãã nghe râm ran vá» những hÅ© gạo chiến binh, nhà nào cÅ©ng phải kiếm má»™t cái thùng hay má»™t cái há»™p để má»—i ngày bá»›t vào đó má»™t nắm gạo. Chẳng do từ má»™t cÆ¡ quan nào ra lệnh, chẳng do từ má»™t nguồn tin nào phổ biến, song nhất loạt ai cÅ©ng phải tuân theo. Có má»™t vài ngưá»i hoặc giả vá» thá» Æ¡, không sốt sắng, hoặc giả lảng chần chừ là y như sẽ nhận được ngay má»™t lá»i cảnh cáo. Chả biết lá»i cảnh cáo đến từ đâu, mà lại cho chính từ thân nhân mình đưa lại.

Cái xóm bình lặng ngày xưa bá»—ng dưng bây giá» lúc nào cÅ©ng nhốn nháo. Ãã có những gia đình thắc thá»m ngưá»i Ä‘i, đã có những đêm ngưá»i tìm vá» thăm nhau lặng lẽ. Rồi những đêm có giao tranh từ bên kia sông vá»ng lại là những đêm các gia đình có ngưá»i Ä‘i xa sợ sệt lo âu. Ngưá»i ta không biết những gì xảy ra ở bên đó, tiếng súng đạn đã vương trúng con cái, thân thuá»™c cá»§a ai ở bên này. Ngưá»i ta chẳng làm gì hÆ¡n là chá» trong đêm tối, mà sá»± đợi chá» thì có khi nào nhanh được. Càng chá», thá»i gian càng như kéo dài thêm, rồi tiếng súng càng trở nên khốc liệt, rồi lá»­a cháy, rồi tiếng hét hò, rồi tiếng chạy Ä‘uổi nhau, rồi những loạt đạn vãi lên không trung như những đưá»ng đỠquạch không dứt. Con sông như nép mình nhá» lại, như chôn kín ná»—i niá»m Ä‘au thương trong dòng nước đêm khuya.

Rồi những buổi sáng không ai còn sang sông xem lá»… nữa. Sá»± thá» phượng Chúa trở nên lá»ng lẻo, chiên con đâm lÆ¡ đãng việc tinh thần. Chính quyá»n bên đồn ấn định đò chỉ được đưa khách sang sông khi trá»i sáng hẳn, ai vi phạm sẽ phải chịu má»i hậu quả xảy ra. Cha xứ cÅ©ng trở nên băn khoăn mà chẳng làm gì được. Cha đành tăng thêm các chuyến sang thăm và tổ chức, cắt đặt ngưá»i lo việc thiêng liêng ngay tại chá»—. Cha chá»n ngưá»i uy tín nhất trong xóm thay mặt Cha để cá»­ hành việc kinh kệ cho giáo dân. Các lá»… xưng tá»™i hay thêm sức đành tạm miá»…n, hoặc gom nhóm lại dăm thì mưá»i hoạ, Cha sẽ sang má»™t lần.

Gia đình MÆ¡ đôïc nhất là ngưá»i ngoại đạo ở đây. Cho nên vốn đã bÆ¡ vÆ¡ nay càng thấy bÆ¡ vÆ¡ nhiá»u gấp bá»™i. MÆ¡ ước ao giá gì xóm có được ngôi chùa hay má»™t am nhỠđể chiá»u chiá»u có tiếng chuông, tiếng khánh ngân nga, để được nghe lá»i kinh, tiếng mõ Ä‘á»u Ä‘á»u vang dậy. Con ngưá»i trong cảnh đánh nhau, giết chóc cần có má»™t chá»— dá»±a để còn thấy hi vá»ng loé lên. Mẹ MÆ¡ có lẽ cÅ©ng mang tâm trạng đó, cho nên hai mẹ con lúc nào cÅ©ng chỉ nhìn nhau trong ngào nghẹn, mung lung.

(còn tiếp)

Thanh Sơn




Mục Lục


5. Quay Vá»

Phạm Vũ Anh Nam

( những truyện ngắn nhất )

Quyên Chi ngồi trên ghế đá sân ga xe lửa, mắt nhìn vỠhướng thật xa mong đợi chuyến xe xắp tới, dù nàng biết phải còn hơn nửa giỠnữa chuyến xe mới đến .

NghÄ© đến những lá»i chì chiết cằn nhằn cá»§a Mẹ đêm qua,nàng quyết tâm ra Ä‘i .Lần này, không còn má»™t Ä‘iá»u gì có thể cản trở nàng nữa,dù chân trá»i xa xăm đó nàng chưa má»™t lần bước chân qua .Tại sao Mẹ chỉ có má»™t mình con là gái mà Mẹ cứ chê con đủ Ä‘iá»u,nào là cằm nhá»n quá,môi má»ng quá .Tại sao Quyên Chi không được đẹp như Mẹ thá»i con gái, đẻ Mẹ vừa lòng .Mẹ sinh ra con,nếu con không được đẹp như lòng Mẹ ước mong thì đâu phải lá»—i tại con đâu .Mẹ thật vô lý và con hận Mẹ .

Ngưá»i đàn ông tóc bạc ngồi bên Quyên Chi bắt chuyện:
-Cô có khá»e không ? Tôi tên Robert .Còn cô tên chi ?
-Dạ chào ông !Tôi tên Chi.
-Cô có thấy trá»i hôm nay thật đẹp không ?
-Vâng,tôi cÅ©ng đồng ý vá»›i ông,Mùa Hạ mà! Hoa Hướng Dương nở rá»™ ngoài kia thật dá»… mê . Ông cÅ©ng Ä‘ang chá» xe hả ? -Không,tôi chỠđứa con gái Ä‘i xa trở vá» .Thá»i gian thì đã thật lâu,ná»—i chỠđợi cá»§a tôi cÅ©ng đã má»i mòn . Ãt nhất hôm nay nó sẽ trở vá» .Ngày nó ra Ä‘i trá»i cÅ©ng nắng ấm như thế này ….và ngày trở lại hôm nay cÅ©ng là thế! Chỉ khác hôm xưa nó ra Ä‘i,nhưng nay lại trở vá»,và ….nó sẽ không bao giá» ra Ä‘i nữa .
-Thành thật chúc mừng ông .

Ngưá»i đàn ông không nói gì,vẻ trầm mặc cá»§a ông thật khó hiểu,thật lâu ông má»›i nói tiếp :
-Cô biết không ? Nó đã Ä‘i gần khắp thế giá»›i .Bắt đầu bằng cuá»™c hiking vòng quanh nước Mỹ,rồi đến những chuyến Ä‘i qua Âu Châu,Phi Châu, à Châu, Lá thư lần cuối cùng tôi nhận được từ Trung Ãông .Nhưng Ä‘iện tín trở vá» nhà cá»§a nó tôi lại nhận được từ Washington .

Nói tá»›i đây,tiếng ì ầm cá»§a chuyến xe lá»­a Ä‘ang đến cắt ngang câu chuyện giữa hai ngưá»i. Quyên Chi Ä‘eo chiếc xách nhá» lên vai, và đẩy vali Samsonite lá»›n vào xếp hàng chỠđợi . Ngưá»i khách hàng đầu tiên xuống xe là những ngưá»i mặc đồng phục Ä‘eo găng trắng . Giữa đám những ngưá»i khách đó là chiếc quan tài màu Ä‘en .Ngưá»i đàn ông già Robert bước tá»›i vịn tay trên chiếc quan tài, đôi vai ông run run khòm xuống . Trong má»™t khoảnh khắc tá»™t cùng cá»§a cảm xúc,Quyên Chi muốn bật tiếng khóc .Nàng rá»i hàng bước trở lại ghế đá,nÆ¡i vừa nói chuyện vá»›i ông già Robert .Má»™t khoảng trống vô hồn Ä‘ang chiếm ngá»± tâm tư nàng .Chuyến xe rá»i sân ga,mà nàng cÅ©ng không ý thức được . Ãang thổn thức vá»›i trăm ngàn ý nghÄ© ngổn ngang,có ngưá»i đến vá»— trên vai:
-Chị Quyên,Má đang chỠchị ngoài xe,…..Má nhỠem nói:Má đã xử oan cho chị .Riêng em,cũng xin chị bỠqua .Tụi em, hôm nay đứa nào cũng nghỉ làm để đi tìm chị đó!
Quyên Chi ngửng mặt nhìn lên,Tuấn, đứa em trai kế của nàng đang nhìn với ánh mắt thành khẩn .
pNàng im lặng rá»i sân ga cÅ© .Ai đó vừa mở máy Jukebox,tiếng ca khàn đục rã rá»i cá»§a chàng ca sÄ© Mỹ Ä‘en Ä‘uổi theo chân nàng:
“…….baby, I am coming home tonight …..just wait, and I’ll be home ……â€

07-12-2004

Phạm Vũ Anh Nam
10/01


Mục Lục


6. Trúng Số

Vành Khuyên



Trá»i, có bao giá» dám mÆ¡ trúng số ở VN.

Thiệt tình á, bán vé số ở VN, gần giỠxổ, còn bao nhiêu là vé chưa bán được còn chẳng dám mơ trúng nữa là.
Nhưng mà ở đây, dám mơ chớ, tại sao không?

Nè nhé, ít nhiá»u gì tôi cÅ©ng thấy xung quanh ngưá»i ta trúng. Ngay tại tiểu bang tôi nè, thành phố lân cận, má»™t chị có con chưa chồng mua má»™t vé, là má»™t vé thôi đó mà trúng ngay lần đó, đổi Ä‘á»i cái rụp, đâu phải mÆ¡ ước gì xa xôi đâụ

Tôi thì rất nghèo, nghèo từ trong nghèo ra, nghèo từ ngoài vô, nghÄ©a là qua đây thật sá»± vô sản . Mang qua mấy bá»™ quần áo, má»›i 3 tháng bá» hết trÆ¡n vì ăn cam, ăn gà Mỹ thoải mái, lên cân quá mà. Qua ngay nhằm mùa Ãông thì quần áo ở cái xứ nhiệt đới tôi vừa rá»i càng chả thấm là bao vá»›i cái lạnh ở đâỵ..

Vậy đã chịu tôi vô sản cho chưa ?

Lần đầu tiên, cả gia đình tôi Ä‘i Canada -Vancouver BC rồi qua đảo Victoria chÆ¡i hai năm sau ngày tá»›i Mỹ, chi phí bằng tiá»n mồ hôi nước mắt những buổi trưa cha mẹ tôi hái dâu ngoài đồng. Tôi Ä‘i há»c, làm work study đâu có được bao nhiêu tiá»n, tôi và các anh chị cá»§a tôi chỉ góp chung được tiá»n tips cho má»—i bữa trưa và tối cá»§a gia đì nh cả chuyến Ä‘i à.

Tới Mỹ chưa đi đâu hết, đi Canada thật sự là một chuyến mở mắt của cả gia đình.
Này nhé, không mÆ¡ trúng số sao được, tá»›i Vancouver BC thì nhà cá»­a khang trang, giống y VN, chợ búa đông đúc, tôi đã ước gì tôi có thật nhiá»u tiá»n mua cho cha mẹ tôi căn nhà ở đây để dưỡng già, cuá»™c sống không bon chen, êm Ä‘á»m lắm.
Rồi còn qua đảo ấy à, trá»i, thiên đàng dưới đất hay sao á, các căn nhà dá»c bá» biển thật đẹp, có ca nô hay tàu neo trước nhà, thích gần chết, không mÆ¡ trúng số để mua được thì còn mÆ¡ gì nè.

Chúng tôi tá»›i đảo, đúng ra là phải Ä‘i cái vưá»n hoa chính, Bushchard Garden, nhưng vé mắc quá, chúng tôi Ä‘i cái vưá»n nhá» hÆ¡n, vé chỉ bằng nữa tiá»n, cÅ©ng chụp hình, làm le, có Ä‘i qua Canada, thế cÅ©ng vinh dá»± chán. Không có nhiá»u tiá»n thì chÆ¡i theo ít tiá»n, vậy còn chả mÆ¡ trúng số để có thể tá»›i bất cứ đâu, vô bất cứ chá»— nào mình muốn là Ä‘iá»u thật dá»… hiểu mà...

Trở vá» Oregon, trá»i, còn cả hai ba năm há»c trước mặt, tối tăm mặt mÅ©i, tôi quên hẳn mất cái chuyện muốn trúng số cá»§a mình .

Thấm thoát mà 14 năm đã trôi qua, tôi bây giá» có nhà, có cá»­a, có gia đình, có con cáị Chắc cÅ©ng xong bao nhiêu việc, xả hÆ¡i, ngồi rảnh, ý muốn trúng số lại trở lạị Má»—i lần thấy số tiá»n trúng hÆ¡n con số 5 hàng chục là tôi mê lắm, mua liá»n, phải mua, mua nhiệt tình,mua hăng say lắm. Không trúng đâu sao, cÅ©ng là giúp cho giáo dục, mở mang tiểu bang hi hị Tôi vẫn mua và mua số liên tục, nhìn những căn nhà đẹp, sang, những chuyến du lịch Hawaii, Châu Âu, Úc và à tôi vẫn mÆ¡, vẫn hăm hở mua vé số lắm.
Có Ä‘iá»u bạn há»i tôi trúng bao giá» chưa, xin thưa, trúng đâu mà trúng, nhưng tôi vẫn mÆ¡ à, ở đây, cái gì lại không xảyra được, chỉ cần tôi kiên trì.
Và bạn Æ¡i, nhiá»u khi cả Ä‘á»i tôi không bao giá» trúng, nhưng ước mÆ¡ trúng số và bao giá» cÅ©ng mua vé số á»§ng há»™ lúc nào cÅ©ng có trong tôị
Bạn thá»­ làm giống tôi coi saá»..
Coi gì?
Chỉ có má»™t Ä‘iá»u là coị. coị.. coi chừng trúng...

Phải vậy hông à?

Vành Khuyên






Mục Lục


7. Chuyện Tình

Bích Hà



Hạnh lặng lẽ kín đáo đưa mắt khẽ nhìn Bảo dò xét, nhưng cô cố gắng không để lá»™ bất kỳ ná»—i xúc cảm nào trên gương mặt trầm tÄ©nh, tá»± nhiên đến độ kiêu kỳ lạnh nhạt nhưng khả ái, xinh đẹp cá»§a nàng. Nàng tá»± nghÄ©: mình giống như má»™t ngưá»i đã chết rồi tất cả những cảm giác yêu thương buồn vui giận ghét. Nàng ngồi đây vất vưởng giống như má»™t thây ma, linh hồn im lìm tiá»m ẩn trong cái xác xinh đẹp không hồn dưá»ng như còn luyến tiếc chút hÆ¡i ấm và ánh sáng cá»§a cuá»™c Ä‘á»i và mối tình trần tục. Trái tim trầm luân u uất cá»§a nàng chắc vẫn còn nhá»› dư âm cá»§a những nhịp đập yêu đương cuồng nhiệt cá»§a quá khứ, vẫn chưa chịu ngừng nghỉ mà vẫn nhẹ nhàng thoi thóp, không rõ còn trông chá» gì nÆ¡i thế giá»›i tình ái kỳ bí, huyá»…n hoặc này? Nàng tá»± chất vấn chính mình và buồn bã nhận ra mình Ä‘ang chìm đắm mÆ¡ hồ, bÆ¡i lá»™i viá»…n vông trong những ảo giác không thá»±c cá»§a cuá»™c sống.

Cô hãy còn nhá»›, những ngày tháng trước đây, chàng thưá»ng thản nhiên ngồi Ä‘á»c sách đối diện vá»›i nàng và thưá»ng nheo nheo mắt ngước lên nhìn nàng, khi nghe nàng há»i má»™t Ä‘iá»u gì đó. Gương mặt cương nghị vá»›i cá»ng kính trắng dưá»ng như Ä‘ang bận rá»™n khoanh mình trong sá»± tá»± ái và khinh mạn cuá»™c Ä‘á»i. Rồi như thưá»ng lệ, chàng kể cho nàng nghe vá» Ä‘iá»u gì đó má»›i xảy ra trong thành phố làm chàng bá»±c dá»c, chàng mỉa mai lên án sá»± bất công gian giảo bạc bẽo cá»§a con ngưá»i_ mà quên bẵng_ trong đó có cả chàng và chính nàng nữa. Chàng quên khoấy Ä‘i, là nàng đã được răn dạy quá kỹ càng nhiá»u năm, trong những thánh đưá»ng kỳ lạ, vá»›i những lẽ đạo nàng cho là tình yêu và sá»± cứu rá»—i mầu nhiệm, thế nhưng đối vá»›i chàng_ chỉ là má»› giáo lý ngu ngÆ¡ không thá»±c, chỉ khiến cho con ngưá»i ta, quá má»m yếu nhu nhược và khá» khạo, chẳng thể nào có đủ khôn ngoan trí lá»±c, để đương đầu vá»›i cuá»™c Ä‘á»i bên ngoài đầy rẫy cạm bẫy xấu xa gian dối.

Khi nào cÅ©ng vậy, há»… nàng nghe chàng giận dữ, giá»ng nói bắt đầu trở nên gầm gừ thì nàng dịu dàng bảo chàng:
_ Anh phải tha thứ cho ngưá»i ta, nhân vô thập toàn mà.
Chàng gầm lên:
_Anh chỉ muốn đấm vào mặt chúng !

Nhưng mặt chàng dịu hẳn Ä‘i vì ánh mắt Ä‘oan chính hiá»n lành cá»§a Hạnh, tuy chàng đã nói má»™t câu nghe rất đáng sợ

Mặc dầu Hạnh đã quen vá»›i tính tình cá»§a chàng, nhưng giữa hai con ngưá»i tốt xấu khác biệt tiá»m tàng lẫn lá»™n trong cùng má»™t con ngưá»i cá»§a Bảo _ rất khó cho nàng phân biệt là nàng Ä‘ang yêu đắm Ä‘uối hay sợ hãi và muốn xa lánh Bảo_ hoặc giả cả hai Ä‘iá»u trên Ä‘á»u không đúng? Phải chăng, Hạnh chỉ mÆ¡ hồ tôn sùng yêu thương hình ảnh tưởng tượng không rõ ràng và không thật cá»§a chàng? Cô quá say mê, lý tưởng hoá tình yêu và cuá»™c Ä‘á»i, đến độ hụt hẫng thất vá»ng, suýt rÆ¡i vào tình trạng trầm cảm, khi Bảo nhất quyết cho cô “đi nhìn xem cuá»™c Ä‘á»i và loài ngưá»iâ€. Ãó dưá»ng như là cách chàng cho là hay nhất, để dạy dá»— và chữa trị căn bệnh ngây thÆ¡ thiếu kinh nghiệm vá» cuá»™c Ä‘á»i cá»§a nàng.

Chàng chế riễu nàng khi nghe chuyện: Chúa dạy phải yêu thương, tha thứ và cầu nguyện cho kẻ thù. Nhất là, khi nghe nàng nói:
_Ai muốn cướp áo ngoài, cho hỠluôn cái áo trong cho yên chuyện.

Chàng giương mắt tròn xoe có lẽ muốn la lên:
_Sao em đặc biệt đần độn thế?

DÄ© nhiên, là chàng đầy kinh nghiệm để không nói câu ấy, vá»›i bất cứ ngưá»i đàn bà nào, nhất là ngưá»i đàn bà vừa đẹp, vừa không phải là vợ chàng, như nàng.

Vá»›i chàng, kinh thánh chỉ nghe được ở câu: ‘mắt Ä‘á»n mắt, răng Ä‘á»n răng†chứ chuyện: “Ai tát má bên phải, đưa luôn má bên trái†là chuyện chỉ có trong… chuyện cổ tích cá»§a kinh thánh.

Chàng không thể tưởng tượng nổi, làm sao ngưá»i ta có thể tha thứ và thậm chí còn cầu nguyện cho chúng, lÅ© kẻ thù khốn nạn chết tiệt mà chàng chỉ muốn bẻ cổ hoặc đấm cho chúng mấy cái !

Nhưng con ngưá»i ích ká»· nóng tính cá»§a chàng, dưá»ng như cÅ©ng dành những sá»± quan tâm yêu thương đặc biệt cho cô gái mà chàng cho là “ngu†quá, nhất là khi cô gái suy nghÄ© cân nhắc kỹ và bảo chàng:
_Nhưá»ng áo thì em có thể nhưá»ng, nhưng nhất định không nhưá»ng anh cho ai cả !

Khi ấy, câu nói rất chân thật và mối tình si cá»§a cô gái, thá»±c sá»± làm cho chàng rất cảm động, nhưng chàng lại lúng túng thở dài và thầm nghÄ©:â€what can I dá»â€

Những ká»· niệm cá»§a thá»i gian yêu đương cuồng nhiệt ân ái mặn nồng này, thưá»ng khiến cho há» nhá»› nhau quay quắt day dứt, những khi xa cách, những đêm dài cô đơn, má»™t thân cô quạnh trong gian phòng trống vắng lạnh lẽo. Cái lạnh làm cho ngưá»i ta Ä‘iên lên, nhá»› da diết thân hình nóng bá»ng má»m mại và bá» môi hôn đắm Ä‘uối nồng nàn ấm áp cá»§a ngưá»i yêu, và ước ao được ghì chặt ngưá»i mình yêu dấu, thiết tha không rá»i. Há» thưá»ng say đắm bên nhau, quấn quít quyến luyến yêu mến hòa lẫn vào nhau, hạnh phúc hoan lạc đến độ nhiá»u khi chàng âu yếm thì thầm vào tai nàng:

_Chúng ta sẽ chết vì nhau mất thôi !

Trá»i dưá»ng như sinh chàng và nàng má»™t cặp, vừa vặn hài hòa trong nhịp giao hoan cá»§a đất trá»i nên ý chàng chắc muốn ám chỉ đến thiên đàng hạnh phúc lứa đôi chăng? Sao lại phải chết vì nhau nhỉ ?? Nàng tá»± há»i !

Nhiá»u ngưá»i yêu nhau tha thiết, nhưng khi bị gia đình ngăn cản không cho lấy nhau, hoặc Ä‘em gả cho ngưá»i khác, có thể vì thất tình mà treo cổ, hay uống thuốc độc tá»± vận để mang trái tim và mối tình chung thá»§y giấu kín vào nÆ¡i bất diệt chẳng thể nào phân lìa hỠđược. Nhưng đối vá»›i Hạnh, nàng hiểu rõ tình yêu trai gái là tình yêu có Ä‘iá»u kiện, nàng thưá»ng nghÄ©: chắc gì những ngưá»i đòi chết vì nhau, có thể sống má»™t Ä‘á»i, mãi hy sinh vì nhau mà không há» mong được đối phương yêu thương đáp trả nhỉ?

Những ngày tháng chàng đột nhiên biến mất khá»i tầm mắt cá»§a Hạnh. Bảo bá»—ng dưng ghi danh Ä‘i há»c xa ở tiểu bang khác, mặc kệ Hạnh há»n dá»—i gây vá»›i chàng má»™t trận ra trò, vì hÆ¡n ai hết, Bảo thừa biết trái tim đơn sÆ¡ ngây thÆ¡ vô tá»™i vạ cá»§a nàng, chỉ cần má»™t ngưá»i tình bình thưá»ng, cận ká» gần gÅ©i, để được đưa đón săn sóc chìu chuá»™ng yêu đương nÅ©ng nịu, ai cần má»™t ông nầy bà ná», chức phận cao trá»ng, đạo mạo vênh váo trong xã há»™i, làm ngưá»i tình chi cho mệt! Vả lại, cả hai Ä‘á»u có việc làm ổn định, cuá»™c sống rất đầy đủ, đâu cần phải bon chen há»c hành thêm nữa, để tháng ngày phải lo lắng, e ngại ná»—i“xa mặt cách lòng !â€

Phải chăng vì trận gây gổ mà Bảo bất mãn chẳng liên lạc vá»›i Hạnh nữa ? Những ngày tháng cô bị Bảo bá» rÆ¡i thật thê thảm quá. Cô sống như chết, chỠđợi ngưá»i yêu ngày từng ngày trong Ä‘au khổ dằn vặt, cô cố gắng tìm lý do để biện minh cho sá»± ra Ä‘i kỳ lạ cá»§a Bảo. Có lẽ Bảo chỉ giận nàng má»™t ít lâu rồi lại huá» cả làng, chàng sẽ trở vá» bên cạnh nàng như những cánh chim ban chiá»u đã má»i cánh, hai đứa rồi sẽ lại đầm ấm tay trong tay, vai ká» má tá»±a, cuá»™c tình và cuá»™c sống rồi sẽ bình thưá»ng đâu vào đó, nồng thắm êm Ä‘á»m như cÅ©.

Nhưng đợi Bảo lâu quá không có tin tức, khiến đôi khi cô ngá» vá»±c, có phải chàng là kẻ vô lương tâm bá»™i bạc hay không? Tại sao ra Ä‘i đột ngá»™t và không liên lạc vá»›i cô? Hạnh không trả lá»i được chính xác vì cô còn rất yêu Bảo và chỉ thầm cầu nguyện cho chàng không phải là ngưá»i như thế.

Ngày tháng trôi Ä‘i, để Hạnh tá»± thắc mắc, tá»± suy nghÄ© và tá»± trả lá»i bằng những câu:’có lẽâ€. Những ná»—i buồn tá»§i, giận dá»—i thương nhá»› xót xa, má»—i khi hình ảnh dấu yêu cá»§a ká»· niệm cÅ© hiện vá», cứ tha hồ hành hạ thể xác và linh hồn vốn dÄ© đã xanh xao héo hắt cá»§a cô. Vẻ mặt bÆ¡ thá» buồn bã ảo não, vá»›i cặp mắt quầng xanh mệt má»i, khổ sở vì những đêm trăn trở mất ngá»§, khiến nàng cảm thấy mình như xấu Ä‘i và già nua trước tuổi. Cô lặng lẽ thẫn thá» soi gương mặt hốc hác cá»§a mình trong gương và vì không quên được Bảo và để quyết tâm xoa dịu ná»—i Ä‘au thương thất vá»ng cá»§a má»™t tình yêu Ä‘ang tàn lụi kiệt quệ theo năm tháng chỠđợi, cô tá»± rá»§a xả, xỉ vả thậm tệ gương mặt ngÆ¡ ngác trong tấm gương ấy:
_ “Mày chỉ là môt con ngốc bị lưá»ng gạt thật đáng Ä‘á»i, mày hãy quên hắn Ä‘i ! â€.

Tim cô quặn thắt mệt má»i dưá»ng như không muốn đập để sinh tồn, vì ý chí tồn tại giữa thế gian không còn hiện hữu để cứu vá»›t sinh vật vá»›i tâm hồn quá yếu Ä‘uối đã mất hết lẽ sống, không còn hÆ¡i sức để đương đầu vá»›i thất vá»ng buồn phiá»n chồng chất. Cô để mặc dòng nước mắt xót xa, há»n duyên tá»§i phận không ngừng tuôn tầm tã, cô thảng thốt ôm đầu khóc lóc nức nở:

_Anh ở đâu? Anh thực sự quên mất em rồi sao?

Tiếng gá»i ngưá»i yêu, âm vang thổn thức trong tim, như những triá»n sóng xoáy Ä‘á»u, lan rá»™ng trong tiá»m thức, ngấm xuống từng vết thương chưa lành, làm rỉ lại những vết máu u uất tích tụ, Ä‘ang cố gắng khô dần những vết lở loét khiến cô càng Ä‘au đớn cùng cá»±c.

Bảo ở đâu, có hiểu ná»—i khổ tâm và tình trạng chỠđợi Ä‘au thương vô vá»ng mà cô Ä‘ang sống? Hay anh Ä‘ang vui vá»›i cuá»™c Ä‘á»i và ngưá»i tình khác ở phương trá»i nào đó? Anh là tên ác ôn hay là ngưá»i tình tuyệt vá»i cá»§a Hạnh? Anh là ác quỉ hay thiên thần? Cô ôm đầu khổ sở_Có lẽ như vầy, có lẽ như thế kia, trăm ngàn giả thiết, suy Ä‘oán, tưởng tượng _ Ãây là câu há»i hóc búa, chẳng thể trả lá»i đối vá»›i nàng!!
Hạnh nhá»› rất rõ, Bảo thưá»ng ôm chặt nàng, nhấc tung lên cao, dá»… dàng như bế má»™t đứa bé và thì thầm:†chỉ yêu má»™t mình côâ€. Khi ấy, Hạnh thưá»ng bÄ©u môi nÅ©ng nịu diá»…u cợt:
_â€Xạo hoài, ai tin nổi ? unbelievable I can’t believe it !†vì chàng thưá»ng rất ít khi tá» bày những câu có vẻ kém cá»i_ đối vá»›i anh chàng có tiếng bảnh trai khéo nói nhưng cứng rắn như Bảo.

Nghe nàng nói thế, chàng nghiêm mặt trả lá»i, giá»ng nói như rất thá»±c:
_That’s your problem !

Ngay lúc ấy, cô nhận thức má»™t cách rất rõ ý nghÄ©a chữ †problem†mà chàng muốn nhắc tá»›i, hầu như chàng chỉ muốn ám chỉ vá» phía_ má»™t mình nàng! Vâng, chàng muốn trách Hạnh hay ghen và chẳng bao giỠđặt tin tưởng tuyệt đối nÆ¡i Bảo. Nhưng ít ra, sá»± chân thành chất chứa trong câu Bảo nói: “chỉ có mình nàng, chỉ yêu mình nàngâ€, còn vang vá»ng trong ký ức, làm bùng cháy lại những dấu yêu giấu kín đâu đó trong trái tim tá»™i nghiệp băng giá lạnh cóng cá»§a cô, đủ sức làm mặt cô hồng hào ấm áp lên đôi chút và làm những giả thiết, những nghi ngại vá» Bảo đột nhiên trở thành thiếu cÆ¡ sở vững chắc, khiến cô cảm thấy, bá»—ng dưng mình như má»™t ngưá»i mù, lầm lÅ©i dò bước trong bóng tối, không biết đâu mà mò mẫm, đồ Ä‘oán, đành phải yên lặng ngồi chỠánh sáng cá»§a sá»± thật mà cô tin má»™t ngày nào đó rồi sẽ xuất hiện.

Ãnh sáng cá»§a sá»± thật, mà Hạnh cứ mãi chỠđợi ao ước muốn biết, hình như đã rất lâu rồi chẳng xuất hiện, chỉ có bạn bè cá»§a Bảo (ít ra, để dá»… làm quen vá»›i cô ai cÅ©ng tá»± nhận mình là bạn thân cá»§a Bảo) thỉnh thoảng ghé chÆ¡i, Ä‘em những tin tức không mấy tốt lành gì cá»§a Bảo_ mà đáng ra, má»™t ngưá»i bạn thân cá»§a Bảo càng không nên thóc mách, nói xấu bạn mình như vậy:

_Anh gặp Bảo ở trên Brisbane, nó Ä‘ang cặp vá»›i con Nhung. Hình như nó bài bạc nợ nần nên má»›i trốn biệt ! À ! Hạnh tối nay có rảnh không? Ãi ăn cÆ¡m vá»›i anh, chúng ta sẽ nói chuyện nhiá»u hÆ¡n!!
Hoặc:
_Hạnh Æ¡i! Chị nghe nói thằng Bảo sắp lấy má»™t ngưá»i Úc, cô này rất xinh đẹp lại là con gái cá»§a má»™t ngưá»i rất có thế lá»±c, hình như là thương gia hay dân biểu gì đó! Nói thật vá»›i em, thằng Viên em cá»§a chị nó rất ái má»™ em, để chị giá»›i thiệu nhé?!!
Hoặc:
_Nè Hạnh, tao nghe thiên hạ nói thằng Bảo Ä‘ang sống chung vá»›i má»™t con single num tướng tá cÅ©ng khá lắm, thôi mày quên nó Ä‘i, lấy chồng khác cho rồi. Ai Ä‘á»i cái thằng tệ thiệt! Mấy cái tin đồn vịt vá» không đầu không Ä‘uôi, tình tiết mịt má», nhất là cái tin đồn Bảo Ä‘ang hú hí vá»›i má»™t bà singlemum xinh đẹp nào đó, do con bé Loan ỡm Ỡđưa tin, dù con bé này cÅ©ng có má»™t thá»i hết má»±c á»ng a á»ng ẹo, đá lông nheo liếc mắt đưa tình vá»›i Bảo, bất chấp có sá»± hiện diện cá»§a Hạnh hay không_ ấy vậy mà cÅ©ng làm cho cô gái hiá»n lành xấu số, Ä‘ang Ä‘au khổ vì mất ngưá»i yêu, suy nghÄ© dữ dá»™i. Suốt ngày vừa làm việc, cô vừa bận rá»™n suy Ä‘oán, chắp nối những dữ kiện rắm rối như hoả mù, nhưng đủ làm Ä‘iên đảo trái tim yêu, Ä‘ang nhá»› nhung giận há»n trong tuyệt vá»ng cá»§a cô. Cô hình dung ra ngưá»i đàn bà xinh đẹp nào đó, Ä‘ang nằm trong vòng tay ân ái chìu chuá»™ng cá»§a Bảo, trong căn phòng thÆ¡ má»™ng ấm áp. Và tiếng cưá»i đùa nÅ©ng nịu cá»§a ngưá»i đàn bà kia, như những tiếng phập mạnh cá»§a lưỡi dao vô hình đâm xoáy vào ngá»±c cô, từng nhát từng nhát má»™t, chậm rãi, chuẩn đích, Ä‘á»u đặn làm cho cô Ä‘au lịm Ä‘i, nghẹn ngào không thở được. Cô vùng vẫy má»™t cách thảm thương khốn khổ, và ná»—i phiá»n não buồn bá»±c ghen tức, làm cô bá»±c mình đâm ra trở nên gắt gá»ng, hằn há»c, dá»… dàng giận dữ vá»›i má»i ngưá»i và công việc. Vâng! Cô Ä‘ang Ä‘iên và có thể trong phút chốc đập phá hết má»i thứ nằm trong tầm tay cá»§a cô. Cô quên luôn lá»i Chúa dạy:†Hãy tha thứ và cầu nguyện cho kẻ thù†vì cô chỉ là má»™t ngưá»i rất tầm thưá»ng, má»™t con ngưá»i vá»›i đầy đủ sân si ái ố hỉ ná»™. Lòng tức giận vì nghÄ© mình bị gạt gẫm phụ bạc, khiến cô trong giây phút cuồng loạn mất hẳn tá»± chá»§, chỉ muốn nhả đạn vào ngá»±c Bảo cho hả giận. Nhưng rồi trong chốc lát, cÆ¡n giận trôi qua. Cô từ từ nhận ra, mÆ¡ hồ trong tiá»m thức, có tiếng hể hả ngạo nghá»… đắc thắng, cá»§a tên Ä‘ao phá»§ rình mò ẩn núp đâu đó, vá» vÄ©nh há»i han :

_“How are you? How do you feel? Thế nào? Ãau lắm hả? Mày còn sống hay ngất ngư sắp chết?â€

Cô lập tức cố gắng gượng mình, tá»±a vào sức nhá» nhoi còn sót lại cá»§a tri thức để tá»± phấn chấn mình, vùng dậy ra khá»i ảnh hưởng oan nghiệt cá»§a cÆ¡n mê muá»™i hoảng loạn. Cô tá»± trấn tỉnh vá»›i chính mình:
_â€Ãây chỉ là ảo giác !!â€

Vâng! Chúng chính là lưỡi hái vô hình cá»§a tá»­ thần Ä‘ang lởn vởn, chá» chá»±c sá»± yếu Ä‘uối, thiếu lòng tin cá»§a cô đối vá»›i tình yêu cá»§a Bảo. Chúng chá»±c xô đẩy cô ngã xuống vá»±c thẳm Ä‘iên loạn cá»§a lòng ngá» vá»±c, ghen tuông, khiến con ngưá»i ta trở nên mù lòa tăm tối. Chúng định làm tiêu tán hết tình cảm, lẽ sống và sá»± cao thượng đẹp đẽ cá»§a lòng yêu thương, tin cậy và sá»± tha thứ giữa ngưá»i và ngưá»i. Chúng làm cho cuá»™c sống cá»§a cô mất hết ý nghÄ©a, chúng giam hãm tư tưởng, xiá»ng xích đày Ä‘á»a cô, trong ý tưởng thù hận, oán ghét, nghi ngại con ngưá»i. Chúng định biến đổi sá»± bình hòa an lành tươi đẹp cá»§a thế giá»›i con ngưá»i_mà cô hằng tin tưởng vá»›i thiện ý chân thành tốt đẹp, rằng, má»i ngưá»i Ä‘á»u có quyá»n sống và hưởng hạnh phúc ở trong thế giá»›i đó_ thay vào đó, bằng má»™t thế giá»›i đầy rẫy sá»± gian dối, ác nghiệt, tranh chấp cá»§a lòng thù oán, sá»± tranh giành quyá»n lợi, xuất phát từ những cám dá»—, những lưá»ng gạt cá»§a bá»n ma quỉ xấu xa, Ä‘ang giành giật, ngã giá mua bán linh hồn và tình yêu cá»§a cô. CÅ©ng may, mà trá»i sinh ra cô, vá»›i bản tính hiá»n lành, tâm địa nhân hậu, nếu không, thì có lẽ thế giá»›i này, nay mai có thể có thêm má»™t ngưá»i, vì lá»i đồn đại thất thiệt, vô căn cứ kia khiêu khích và vì buồn bã thất tình, trở nên mắc bệnh trầm cảm đến Ä‘iên loạn, hoặc giả, có thể trở nên má»™t tên cuồng loạn sát nhân, hoặc nhẹ hÆ¡n, có thể là má»™t ngưá»i, vì giận mà trái tim không còn làm việc vá»›i những nhịp đập bình thưá»ng nhẹ nhàng nữa, mà chúng cứ nhảy lung tung những nhịp Ä‘iên cuồng loạn xạ, sôi sục cao thấp hỉ ná»™ vô thưá»ng, tùy theo sá»± nghi ngá», giận ghét, căm phẫn nhiá»u hay ít cá»§a đương sá»±, khiến ngưá»i ta bị mắc bệnh tim đột trụy hoặc chứng ăn khó tiêu, rối loạn tiêu hoá trầm trá»ng đến ná»—i loét dạ dày vì quá suy nghÄ© căng thẳng, rối reng, hồi há»™p vá»›i lo âu tính toán trả thù.

Con bạn thân nhất cá»§a Hạnh là Ngá»c, thấy bạn buồn phiá»n đã không thông cảm lại tru tréo chì chiết bên tai cô, những lá»i khiến cô càng thêm cay đắng:

_ Mày nghÄ© thằng Bảo nó yêu mày, nên mày chá» nó suốt Ä‘á»i chá»› gì ? Tao nói thật vá»›i mày, theo tao nghÄ©, nếu nó yêu mày thì đã trở vá» từ lâu rồi, mày dù có trốn trên núi, nó cÅ©ng ráng trèo lên tận đỉnh núi để kiếm mày chá»› ! Hạnh Æ¡i! mày làm Æ¡n tỉnh táo cho tao nhá» !

Hạnh chống chế:
_Tao cũng yêu ảnh, mà đâu có đi kiếm ảnh đâu?
Thiệt ra, có đôi khi, cô cÅ©ng muốn Ä‘i tìm Bảo để há»i cho ra lẽ, nhưng tưởng tượng cái cảnh, cô giống như má»™t ngưá»i ăn mày rách rưới thiếu thốn tình yêu, đợi chá» chầu chá»±c hằng giá», bên ngoài cánh cá»­a cá»§a căn nhà ấm cúng nÆ¡i Bảo Ä‘ang ở, gõ cá»­a xin vào, để ăn xin, những thứ cÆ¡m thừa, canh cặn cá»§a hạnh phúc nhà ngưá»i, cô lại khốn khổ thấy mình thấp kém, chẳng đủ can đảm để nghÄ© đến nữa.
Nghe Hạnh nói thế, Ngá»c nói:
_Phải rồi, tùy ý, mày muốn đợi thì cứ đợi, tuần sau vợ chồng tao xuống Brisbane, anh Lâm sắp nhận má»™t việc má»›i tại má»™t trung tâm medical centre do bạn bè anh mở đã mấy năm nay, ngưá»i bác sÄ© làm việc ở đó đã xong hợp đồng và không muốn tiếp tục làm nữa, nên chắc chồng tao phải xuống giúp. Nhưng còn phải xuống xem khu vá»±c đó có thích hợp không đã. Mày muốn Ä‘i vá»›i tụi tao xuống chÆ¡i không?

Hạnh cÅ©ng thích Ä‘i lắm, biết đâu xuống đó, lại có thể tìm được tung tích cá»§a Bảo như thiên hạ đồn đại, nhưng sợ bạn lại cưá»i mình là “trâu Ä‘i tìm cá»™t†nên vì tá»± ái, nàng trả lá»i:
_Tao đang đi làm, xin nghỉ việc ngang xương đâu có được, thôi để dịp khác.
Ngá»c lắc đầu, thầm thương hại cho con bạn xinh đẹp bướng bỉnh khác thưá»ng, nhưng biết làm sao được, má»i ngưá»i Ä‘á»u có quyá»n tá»± do để chá»n lá»±a, quyết định Ä‘á»i mình.

Mấy tuần sau, không ngá» Bảo lại bất thần trở vá». Chàng vẫn vậy, gương mặt có vẻ mệt má»i và già Ä‘i hÆ¡n trước, dưá»ng như những ngày tháng vừa qua, đã có những thá»­ thách ghê gá»›m, làm mòn má»i Ä‘i sức lá»±c cá»§a chàng rất nhiá»u. Nhưng vẫn cái vẻ cứng rắn gá»m gá»m và bất chấp cuá»™c Ä‘á»i, vẫn đôi mắt sáng tinh anh giấu dưới hàng mày rậm. Chàng trở vá» trầm tÄ©nh ngồi trước mặt Hạnh. Sau những giây phút ngỡ ngàng, kinh ngạc, rồi mừng rỡ chào đón nhau, há» ngồi lặng yên dò xét nhau vì cả hai Ä‘á»u kính trá»ng quyá»n riêng tư cá»§a nhau. Vâng, nhiá»u lần Bảo vẫn nói vá»›i Hạnh:â€hỠđâu là gì cá»§a nhau†cho dù má»™t thá»i yêu nhau say đắm cuồng nhiệt mà chưa có giấy kết hôn, chẳng sống chung má»™t mái nhà, thì vẫn chẳng là gì cá»§a nhau cả_ Hạnh tuy không thích lắm, nhưng vẫn chấp nhận thế. Khi Bảo bá»—ng dưng ra Ä‘i, sống dằn vặt nhiá»u vá»›i ná»—i Ä‘au khổ ná»™i tâm, Hạnh má»›i biết rằng, nàng đã mất mát quá nhiá»u: Tình yêu và hạnh phúc lứa đôi (mà nàng rất quí trá»ng và đặt hết tin tưởng Bảo sẽ Ä‘em lại cho nàng); Lẽ sống an bình cá»§a con ngưá»i( suốt ngày sống luẩn quẩn vá»›i buồn phiá»n, giận há»n, nghi ngá»); Danh giá cá»§a má»™t ngưá»i đẹp chưa chồng (dù trưởng thành tại Úc, cô vẫn chịu ảnh hưởng ít nhiá»u, bởi tư tưởng tập quán và phong tục cá»§a ngưá»i Việt, từ nếp sống, lối cư xá»­ và sá»± dạy dá»— cá»§a cha mẹ. Rất tiếc là cô đã không nghe lá»i ngăn cản cá»§a cha mẹ, dá»n nhà ở riêng để được sống tá»± lập, vì thế mà mất luôn tình thương yêu và sá»± đùm bá»c cá»§a gia đình nàng (chẳng có cha mẹ Việt Nam nào, hài lòng và á»§ng há»™ đứa con gái quá tá»± do trong luyến ái)

GiỠđây, ngồi đối diện vá»›i Bảo, vá»›i căn nguyên cá»™i rá»… cá»§a ná»—i buồn Ä‘au, khổ não cá»§a mình, Hạnh cho rằng, Bảo phải giải thích rõ ràng, những nguyên do vá» sá»± ra Ä‘i kỳ lạ cá»§a chàng, vì ít ra, đó cÅ©ng là má»™t phần nào đó, trong trách nhiệm vá» tình cảm đối vá»›i Hạnh. Hạnh còn nhá»› rõ, có lúc quá Ä‘au khổ, Hạnh đã nhiá»u lần mượn thuyết diệt khổ cá»§a nhà Phật, đó là tìm má»i cách, để dứt bá» cái nghiệp chướng sâu nặng cá»§a tình luyến ái, tiêu diệt hình tượng dấu yêu cá»§a ngưá»i tình để làm tim mình không còn rung lên được nữa, những âm ỉ, đòi há»i cá»§a dục vá»ng đối vá»›i khuôn mặt ấy, con ngưá»i ấy. Thế là sẽ diệt xong hết những u uẩn, trầm luân, khổ ải cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. Những lúc cô suy tư như thế, má»i ngưá»i dưá»ng như mang máng nhận ra những ảnh hưởng cá»§a tư tưởng ấy nÆ¡i cô, đó là vẻ cô Ä‘á»ng lạnh lùng bất cần Ä‘á»i, toát ra từ những há»i han ân cần cá»§a cô, tưởng như phải đến, vá»›i cả má»™t trá»i hè nồng nhiệt, ấm áp cá»§a má»™t cuá»™c Ä‘á»i rá»™n rịp, náo nhiệt rong chÆ¡i.

Thế nhưng Bảo tá»± dưng lại trở vá», khiến giỠđây, đối diện vá»›i nhau trong căn nhà cÅ©, cô lại thấy luyến tiếc những giây phút dúi đầu đê mê, tá»±a vào lồng ngá»±c chắc nịch và nép sát trong vòng tay ấm áp tình tứ cá»§a Bảo. Dù mặt cô vẫn làm ra vẻ lạnh lùng bÆ¡ Ä‘á»i. Cô vẫn buồn bã, ý thức được những nhịp rung khe khẽ, dịu dàng chỠđợi cá»§a trái tim mình, tưởng đã khô tàn, lụi dần theo thá»i gian những yêu dấu mặn nồng thưở nào. Ngưá»i ta thưá»ng nói: “tình cÅ© không rá»§ cÅ©ng tá»›iâ€, không biết Bảo đã thuyết phục cô bằng cách nào, chuyện gì đã xảy ra trước đó khiến chàng biến mất má»™t thá»i gian vô âm tín. Chỉ biết rằng sau khi gặp lại nhau chỉ vài giá», há» lại tiếp tục sống bên nhau, ân ái hết mức mặn nồng dưá»ng như cho bõ những ngày dài xa cách. Hình như, Hạnh cÅ©ng không cần Bảo phải giải thích bất cứ Ä‘iá»u gì nữa, cô chỉ biết mình yêu thích chàng, cần chàng và hết sức hạnh phúc khi ở vá»›i chàng, nên việc có Bảo bằng xương bằng thịt, hiện hữu bên cạnh nàng, là Ä‘iá»u quan trá»ng cần thiết hÆ¡n hết bất cứ thứ gì trên Ä‘á»i.

Trong thành phố, chỉ có má»™t mình Ngá»c là biết rõ vá» nguyên nhân ra Ä‘i cá»§a Bảo, Sau nhiá»u năm thưá»ng xuyên bị chứng nhức đầu hành hạ, khiến đôi lúc tính tình anh trở nên bất thưá»ng, nóng nảy. Khi má»›i đến Brisbane há»c để dá»± định đệ trình luận án tiến sÄ© ở Griffith university, Bảo tình cá» phát hiện mình bị bướu não. Vì yêu Hạnh và tưởng mình chẳng có cÆ¡ há»™i để sống sót, anh nhân vụ cãi vã vá»›i nàng để không liên lạc vá»›i Hạnh nữa. Qua nhiá»u lần Ä‘iá»u trị và biết được đó là bướu lành không nguy hiểm, Bảo cÅ©ng rất tiếc nhá»› Hạnh vì tưởng qua má»™t thá»i gian dài xa cách , vá»›i má»™t ngưá»i đẹp như nàng, chắc hẳn cô đã quên Bảo và đã có ngưá»i yêu khác. Bảo cÅ©ng trải qua nhiá»u lo lắng buồn khổ vì căn bệnh, vì cô đơn. Vả lại như anh đã từng trải, miệng Ä‘á»i thưá»ng ác độc khôn lưá»ng. Anh thưá»ng nhận được nhiá»u tin đồn đãi lăng nhăng vá» Hạnh, khiến cho anh cÅ©ng sống Ä‘au khổ dằn vặt không kém. Nhưng khi gặp vợ chồng Ngá»c ở Brisbane và biết tình trạng chỠđợi mòn má»i cá»§a Hạnh thì lập tức anh trở vá» ngay, và như các bạn biết đó, há» nay mai sẽ làm đám cưới.

Bích Hà




Mục Lục


8. Nhật ký cuả T.

Vũ thị Thiên Thư



Ngày… tháng…

- Tàu vá»,sẽ khởi hành tối nay, đã chuẩn bị xong chưa ?
- Chị đem mấy cái tập vở nầy theo làm gi? nặng nỠchật chổ,không lo xếp quần aó vào.
- Nhưng bỠlaị không đành, chỉ còn laị bấy nhiêu …
- Chị lẩm cẩm quá ,mạng sống biết có giữ được không ở đó mà tiếc mớ giấy mong manh.

Tôi tự nhủ lòng thân còn chưa biết có giữ được hay không thì chử nghĩa còn laị có gì mà tiếc rẽ,Tất cả rôì cũng chỉ là bụi cát phù du, bao nhiêu là sách vở,bao nhiêu là bút mực,ngày qua ngày đêm thâu đêm…Có gì thương tiếc nưã ? Sống không thấy ngày mai ,chết chưa biết mồ mã…

Ngày…tháng …

Ãêm tối Ä‘en như má»±c,xoè bàn tay không thấy ngón.Chân lần dò khấp khểnh, tiếng chó sÅ©a xa xa thật rợn ngưá»á»‹Như bầy mù theo nhau,bước dăm bước lại dừng chân nghe ngóng. Ãêm im lặng đến tê ngưá»i…
Mảnh ván má»ng oằn oại theo bước chân,từ bá» xuống ghe như vạn dặm,chỉ có cây sào tre làm gậy chống, má»™t tiếng động nhá» vang trong đêm yên, như tiếng Ä‘aị bác những ngày nằm trong căn gác ven đô, bao giá» còn nghe tiếng đạn réo ngang trên đầu là biết mình vưà thoát qua…

Tiếng ngưá»i rÆ¡i bòm xuống nước,tiếng kêu nuốt vá»™i vào cổ há»ng,tiếng áo quần sào sạt,bàn tay ướt run rẩy nắm bàn tay,tiếng tim đập cuống cuồng trong lồng ngá»±c,tiếng nói thì thầm
- Phải cởi áo ướt ra,mặc tạm cái áo len nầy cho đở lạnh.
- Khe khẽ thôi,tiếng động trên sông vang xa lắm

Tôi nắm bàn tay trấn an,hai đứa ngồi sát nhau trong khoang cố gắng chia cho chút hÆ¡i ấm.Tiếng sào chống xuống nước nhịp nhàng,cuối cùng rồi chiếc ghe cÅ©ng chuyển động,từ đây ra sông lá»›n còn bao xa? Dù có bao xa thì cÅ©ng không còn đưá»ng trở lại ,ghe đã tách bến rồi
- Sợ quá,bao lâu nưã mới ra sông ?
- Sắp ra sông cái rồi, khẻ thôi .

Cố gắng giữ lại tiếng hai hàm răng lạnh khua nhau, âm thanh nhá» nhoi cÅ©ng đủ kinh động đất trá»i. Bên kia sông ánh đèn lập loè phía Tân đông, Tân tây, dưới nữa là Ô Môn,Bình Thuá»·,Trà nóc, qua khá»i Cần thÆ¡ trá»i chưa rạng sáng ,thở được rồi, lồng ngá»±c thoi thóp từ đêm qua,bao nhiêu dây thần kinh trong đầu Ä‘á»u căng cứng, chì cần má»™t dao động nhá» cÅ©ng đứt địGần tá»›i Cái Vồn,bên dòng nước xoáy ,chiếc tam bản trong sông chèo ngang chặn đầu,caí nón lá che khuôn mặt ,tiếng nói vá»™i vàng
- Vá», phân tán má»ng,chia nhau các ngã,lên bến xe đò,tìm chuyến khác nhau mà Ä‘i
- Tàu bể há»™p số, đã kéo vỠụ nằm,tất cả phải phân tán má»ng, chá» thá»i Ä‘iểm khác.

Ngày …Tháng
Có lệnh công tác, sắp Tết rồi moị việc như dầu sôi ? làm sao Ä‘i được,há»ng chuyện hết,lấy lý do gì để từ chối bây giá» ?
- Chị cứ đi,có gì thì cũng vỠkịp mà
- Biết chị đang ở đâu mà nhắn
- Tàu phải chỠsửa cho xong con heo dầu mới có thể chạy thử ,phụ tùng vẩn chưa mua được, chưa biết đến bao giỠmới có thể ráp vào.

Ngày…Tháng

Ãêm nằm ở bãi Sau có tiếng nói thì thầm, xa xa ánh đèn như bóng ma trÆ¡i,nhá»› những ngày nằm ở Bãi Dương, Phụ Tá»­, Hà Tiên, CÅ©ng biển sóng thì thào cÅ©ng gió khuya tê buốt, đêm lá»­a trại vá»›i những tiếng hát chất ngất trong tim..
- Chị vào Ä‘i chứ, lại bị kiểm thảo bây giá», đôi mắt cú vá» cứ theo chị mãi.
- Chị biết ,nhưng biển đêm nay thật bình yên, chỉ muốn uống tất cả …

Qua bao nhiêu là chặng đưá»ng,hãy cố mở mắt ra, hãy cố thu cho đầy những ngăn tim óc.Quê hương , như vệt dao đâm,như vết thương muối xát,làm sao mà nhá»› hết đồi núi trùng trùng, làm sao mà ghi đầy biển xanh bát ngát, bá» cát nối bá» cát, ghá»nh nối ghá»nh,núi tiếp núi, má»—i địa danh như má»™t đóa hoa, má»—i con đưá»ng như má»™t mạch máu,bao nhiêu bài hát,bấy nhiêu bài thÆ¡,ngôn ngữ nào diển đạt ??
Æ i Tuy hoà, Æ¡i Hồng lÄ©nh, non nước nào còn sống mãi trong những câu ca? Æ i Hải vân mây ngàn, Æ¡i Tam giang nước bạc, bóng Hoàng thành rêu phong buồn Å© rÅ©, đài Nam giao lặng lẽ dưới màu tang, tang khó đã bao lâu, nhá»› thương ngá»n cá» vàng ngày nào bao máu xương cố giữ.

Ngày…Tháng…

Tất tả xếp hành trang,gói đôi đòn bánh tét,ngồi chá» con đò vô định, nắng lấp lánh theo nhau , nắng vàng vá»t sắp tàn, như tượng đá trăm năm,,sao chưa thấy ngưá»i dẩn đưá»ng đến đón? từng giây phút trôi qua ,như nghìn ngày mòn mõi…
Trở vế ngôi nhà thân quen, mắt Mẹ đỠhoe, mấy chồng áo dài xếp laị phẳng phiu,sách vở nằm bên nhau lặng lẽ
-Mẹ tưởng con đã đi rồi.
-Chá» mãi không thấy tàu lá»›n đến đón ,sợ lá»™ nên con phải quay vá».

Sáng ngày ra Ä‘iểm hẹn,lại ngồi chá» miên man. Ngưá»i xưa bảo nhất quá tam,bao nhiêu lần quá tam rồi ,không còn can đảm đếm .Chiếc xuồng máy nhá» như lá trúc, cái giá» bàng chứa mấy trái quít chín khô khốc,mấy đòn bánh tét cúng trên bàn thá»,Bà cô theo ra tận bến đò, dúi vào tay chiếc nhẩn vàng mong manh
- Con đi bình an,Bà cầu nguyện hàng đêm, hãy nhớ.

Nắng như thiêu, chiếc xuồng tam bản gắn máy Ä‘uôi tôm ì ạch, lốc máy trÆ¡ trụi ,tuổi Ä‘á»i chẳng biết đã sống Ä‘i chết lại bao nhiêu lần , nhìn xác xÆ¡ như con chó ốm. ngưá»i chá»§ quấn mấy vòng dây ,giá»±t mãi tiếng ho hen không nổ,tôi ngồi căng mắt nhìn lại sau lưng,mấy khóm lục bình há» hững trôi xuôi theo dòng, bóng Bà đứng dưới trại lá bên bá» sông nhá» dần, má» dần.

Anh Tuấn không ngừng tay tát nước, cái lổ má»t tí ti cÅ©ng đủ làm nước đầy khoang,cá»­ động nhịp nhàng anh tát nươc hay tát nổi xôn xao lo lắng? Mặt anh đỠnhư rán chiá»u,mấy đôi mắt e dè không dám nhìn nhau,nổi sợ hãi mênh mang … Ãi nưã ngày đưá»ng vẩn chưa thấy bến đỗ, nắng sắp tắt, bóng tối chưa kịp vá»,phương đông đã thấy ánh trăng non lấp ló.

Lại thêm má»™t đêm nữa nằm trong lòng tàu nghe từng nhịp tim đập, chung quanh đầy ngưá»i lạ, ngưá»i quen,nhìn nhau lặng lẽ, không dám mở miệng chào nhau,từng ghe nhỠđổ thêm ngưá»á»‹Còn bao nhiêu nưã, trong hầm tàu chật như nêm,ngưá»i ngưá»i ngồi bó gối sát bên nhau,nhịp thở âu lo ngá»™t ngạt,tiếng tim đập sợ hãi,mặt đầy nổi bâng khuâng.Tiếng ngưá»i thì thào,nước ròng ,phải chá» con nước lên tàu má»›i ra cá»­a được, đã có bao nhiêu tàu Ä‘i đã không ước lượng được má»±c nước chưa lên cao,nằm mắc cạn chá»ng chÆ¡ trên cồn cát. Chín cưả sông Cá»­u Long,phiá bên dòng sông Hậu luôn bồi đắp phù sa,chỉ cần Ä‘i lệch môt chút thôi là vướng vào bãi cạn, chỉ sá»›m trể má»™t chút thôi là cởi lên cồn cát má»›i nổi la đà.Trăng non nhảy múa trên mấy ngá»n dưà dá»c theo bá» sông, tiếng máy tàu dẩn đưá»ng khi xa khi gần khi to khi nhá».
Trong bóng tối chập choạng,tiếng ngưá»i nói trên buồng lái
- Ãèn bão đâu,có thấy ngá»n đèn trước mặt không?
- Chẳng thấy bóng tàu dẩn đưá»ng đâu hết, Ä‘i lạc rồi, ở đây chá» hay Ä‘i tiếp tục?
- Cứ đi chầm chậm,hãm máy lại, khúc sông nầy cạn lắm,coi chừng vướng cồn

Tàu ngừng lại,bao nhiêu đôi mắt mở to trong bóng tối âu lo nhìn nhau,tiếng thở dài nghẹn ngào, thần kinh căng thẳng.
Tiếng cầu nguyện thì thào,bàn tay lần chuổi không ngừng, lưá»n tàu trưá»n lên bãi cát ngầm…Lạy trá»i, xin cho cồn cát lặn Ä‘i,cho con nước mau lá»›n,Bảy Giá còn bao xa? Không qua được thì phải quay trở vá» ,lần nầy lại đối đầu vá»›i bao nhiêu là gian dối vòng quanh,chưa biết có vượt được đám công an đánh hÆ¡i lÅ© lượt,như ruồi nhặng vây quanh …chưa biết giải thích thế nào vá»›i chá»§ nhiệm ? Bao nhiêu ngày vắng mặt không lý do… thôi không muốn nghÄ© đến những Ä‘iá»u không dám nghÄ©.

Tiếng ngưá»i trên boong lồng lá»™ng,con tàu run rẩy,con tàu ì ạch,bên phải bên trái, có lúc nghiêng ngưá»i,có lúc oằn oại,trăng non khuất dần, rạng ngày lấp ló,tiếng cầu kinh không ngừng ,cầu cho nước lên, nổi chỠđợi thấp thá»m ,chỠđợi thiết tha, sá»± sống chết treo trên ngá»n thuá»· triá»u…

Ngày …Tháng …

Nắng nhảy múa,nắng ca hát,nắng xôn xao… qua một ngày đêm lênh đênh,không thể diển tả được,hơi thở nén laị trong lồng ngực suốt đêm, con tàu như chim sổ lồng , vừa ra khởi cửa sông là chạy trối chết ,chạy bán mạng ,chạy điên cuồng trên biển cả mênh mang…

Lượn sóng đầu tiên vổ vào thành tàu bấp bênh,tiếng nôn oẹ cùng lúc, bao nhiên ngưá»i, ban đầu còn mấy cái bá»c nylon, lần lượt bá»c nylon cÅ©ng hết,trong hầm tàu nồng ná»±c mùi bệnh hoạn ,mùi mồ hôi ngưá»i,mùi dầu chai trét vá» tàu…tất cả như tá»­ khí ám ảnh theo Ä‘uổi ,ký ức mệt nhoài tim khô cạn kiệt, bỠđâu ? bến đâu ?
Ãôi môi khô mặn đắng,chỉ thấy bốn bá» biển xanh ngút ngàn…
- Em khát nước .
- Cố gắng lên,thấm mấy giá»t cho cổ há»ng bá»›t khá»™Ngồi dá»±a lưng vào đây,thở má»™t chút gió biển trong lành

Nhìn em thiếp Ä‘i trong nắng sá»›m,khuôn mặt nhá» ngây thÆ¡ ,nhá»› laị dáng Mẹ đứng trước hiên nhà, dưới mấy hàng cau ,trá»i sáng má» má» không nhìn được giá»t nước mắt long lanh…
Mẹ đã cầu nguyện bao đêm ??

Ngày … Tháng …

Ãêm ngày không còn ý nghÄ©a,bút cùn,lá»±c kiệt, sá»± sống chết, lẽ vô thưá»ng …sao lại bận tâm ..?

Ngày …Tháng…

Kuala Trengganu,Malaysia , nổi vui mừng đến bá» bình an chưa kịp nở ,đêm trên bãi bó gối nhìn nhau,con tàu đã chìm đắm khuất dạng từ lâu,má»™t ná»­a đồng hành Ä‘oàn xe vận tải xúc Ä‘i mất dấu ,con đưá»ng bụi mù quanh quẩn sau những rặng cây xanh, bóng đèn thấp thoáng cuả thành phố ẩn hiện xa xa ,những nóc nhà thấp cao như bóng ma chập chá»n má»i gá»i ,đêm vá»›i tiếng sóng vổ như thét gào,như giận dá»­,cố ngồi gần lại vá»›i nhau,manh áo che chung, sương đêm thấm dần,muối bám vào môi,vào chân tóc,vào thịt da mặn đắng xót xa…

Ngày …Tháng…

Merang ,hàng chá»­ ngã nghiêng trên tấm bảng gá»— ,mấy nóc gia thấp thoáng sau hàng dừa, tiếng sóng biển xa xa…Xe ngừng lại, Ä‘oàn ngưá»i bước xuống, như bầy cừu ngÆ¡ ngác theo nhau, qua con đưá»ng bụi mù ,trên chiếc xe cam nhông như con ngá»±a hoang lồng lá»™n, đôi chân như treo đá nghìn cân,ngưá»i đàn ông bên cạnh viên cảnh sát mặc sắc phục bước ra ,cất tiếng Việt chào nhau ngá»t ngào bở ngỡ
- Ãây là Pulau Besar,xin chào tất cả quí vị.

Có phải đây là chặng cuối cá»§a con đưá»ng ,qua những cánh rừng xanh ngút ngàn, qua những sợ hãi cuống cuồng, qua những khắc khoải âu lá»Tên bây giá» là thuyá»n nhân, là dân tị nạn, không còn quốc gia không có sổ thông hành, chẳng còn chứng minh nhân dân … những tá» giấy uá vàng ,tá» khai sinh tÆ¡i tã , cái thẻ sinh viên bèo nhèo ,hay cái mặt ngÆ¡ ngác trong tá» căn cước bá»c nhá»±a cÅ©.…Trong sổ bá»™ cá»§a Cao uá»· tị nạn Liên Hiệp quốc chỉ còn số tàu làm đơn vị, trong trại tạm cư chỉ có số lá»u trú ngụ và khu trại theo trình tá»± a,b,c…, mưa nắng qua ngày…

Ngày…Tháng…

- Bên kia sưá»n đồi cạnh bá» cát có mấy nấm má»™ cá»§a ai vậy?
- Má»™ cá»§a ngưá»i vượt biên đắm tàu
- Có biết thân nhân là ai không để báo tin?
- Trên nghÄ©a trang ở Trengganu cÅ©ng có chín ngôi má»™ ngưá»i bị đắm tàu chôn ở đó.
- Chuyện vượt biên chết sống khó lưá»ng, mồ yên đã là niá»m hạnh phúc
Vượt biển Ä‘i tìm sá»± sống bằng con đưá»ng chết, xác nằm đây hay giữa đại dương ,còn có nghÄ© lý gì?

Ngày…Tháng…

Buổi sáng nắng chưa lên cao,bá» biển lác đác những ngưá»i Ä‘i tắm sá»›m,tất cả khu trại chỉ có vài cái giếng nước,hàng ngày nối Ä‘uôi nhau chá» nước để nấu ăn đã là chuyện nhiêu khê ,tắm giặt chưa dám nghÄ©,từ trại ra biển chỉ cách má»™t Ä‘oạn đưá»ng,dù có ngại ngùng cÅ©ng phải theo nhau sáng chiá»u ra bãi tắm.

Ngày …Tháng…

Tháng giêng,con đưá»ng Ä‘i vá» giữa há»™i trưá»ng và căn lá»u tạm trú nắng mưa,nắng như thiêu như đốt, nắng như ngá»n đèn pha cá»±c mạnh chiếu thẳng vào đôi mắt,mưa như xối nước lên đầu, Ä‘i má»™t phút trong mưa ướt loi ngoi như rÆ¡i xuống nước .Túp lá»u dá»±ng lên đơn sÆ¡,mái lợp bằng lá dừa nước,mấy anh em theo nhau qua bên kia rừng lá đốn lấy mang vá», mấy mảnh ván cong queo hì hục gở từ má»™t con tàu vỡ nằm lây lất ở cuối bãi làm thành chiếc giưá»ng con ,mấy gốc cá»™t tràm khẳng khiu đóng thá» Æ¡ xuống ná»n cát, những ngày mưa giông,má»—i đứa ra ngồi ôm má»™t góc lá»u,cái sức mạnh trăm cân có là bao mà hòng mang ra làm neo giữ lại? Ãêm,mấy chị em nằm sát vào nhau như cá há»™p trên cái giưá»ng năm mảnh ván tí teo, chỉ sợ trở mình rÆ¡i xuống cát,trá»i tối Ä‘en như má»±c,rắn rết bò lang thang …Hàng ngày,nắm níu nhau Ä‘i công tác vệ sinh ở bìa rừng nhấp nhổm bước rón rén chỉ ngại vô tình kinh động,rắn rết,sâu bá» rừng Malaysia …

Ngá»n hải đăng đứng bÆ¡ vÆ¡ trên đỉnh đồi,dưới chân là con đưá»ng mòn vòng quanh bá» cát dẩn vào làng đánh cá bên kia sông,thuá»· triá»u xuống phÆ¡i bãi cát vàng lóng lánh ánh mặt trá»i,hàng dừa cao như cổ thụ,lá reo vui theo gió biển rì rào. Làng Merang chỉ có mấy nóc gia xÆ¡ xác,dân cư hiá»n lành, phía đầu làng,có má»™t khu đất trống nÆ¡i chợ phiên nhóm há»p má»—i tuần hai lần, hàng hoá bày bán trên những sàn xe cÅ© kỹ,cạnh đó có má»—i má»™t gian hàng tạp hoá bán từ cây kim đến chiếc phi thuyá»n…và cÅ©ng là quán nước,nÆ¡i khách thương dừng chân, uống tách trà đưá»ng pha vá»›i chút sữa dê, nhấm nháp miếng bánh bá»™t mì nướng trên chảo nóng ,thức ăn đơn sÆ¡, Ä‘á»i sống giản dị,cho đến khi những chuyến xe cam nhông chở đầy dân tị nạn đổ xuống bán đảo bên kia sông…

Ngày…Tháng…

- Chị chỠmột chút ,em đi mượn nồi vỠcho chị nấu cơm
- Mượn cuả ai bây giỠ?
- Bên vợ chồng anh Trác chổ há»™i trưá»ng,hay đằng bác Năm bên khu E cÅ©ng được.

Mấy đứa em chia nhau tất tả Ä‘i tìm các phương tiện sinh sống hàng ngày,từ cái nồi nấu cÆ¡m cho đến gạo, muối,thức ăn,dao rá»±a Ä‘i đốn cá»§i ,thùng chưá nước nấu ăn,…Nhất nhất Ä‘á»u trông cậy vào sá»± giúp đở cuả ngưá»i đến trước.Cuối khu E, nằm lẻ loi ở bìa rừng , túp lá»u nhá» thật khang trang, nÆ¡i cư trú cuả năm cụ già tóc bạc ,há» là dân đánh cá vùng Rạch sá»i,bị cướp tàu và chở tuốt sang đây. HỠở đây từ lâu, nhiá»u lần Cao Ủy đến phá»ng vấn,há» chỉ muốn quay vá» quê nhà, bá»n trẻ gá»i đùa há» là chúa đảo. Bác năm ,ngưá»i lá»›n tuổi nhất trong bá»n,nhìn lá»§ chúng tôi như con mồ côi sống chung nhau lây lất,khi lưới được con cá ,lúc bắt được con kỳ đà, cá sấu con..Cái thứ gì có thể làm thức ăn là mang sang biếu bá»n trẻ.Bác thưá»ng nhìn chúng tôi rồi lắc đầu
- Mấy đứa còn bé quá,sao liá»u lỉnh bá» cha bá» mẹ như vậy?

Chunh quanh trại cách bá» sông nhá» là khu rừng lá,tràm đước và cây mắm má»c tràn lan,nhá» vào những cây tạp nầy làm cá»§i đốt để nấu nướng hàng ngày,ban đầu còn tìm được tràm con, cho đến lúc không còn thì cây mắm ,hay bất cứ cây gì đốn được. Tháng tư,đầu mùa mưa dai dẳng,cá»§i đốn hàng ngày,phÆ¡i gối đầu chưa kịp khô, má»—i lần nhóm lá»­a nấu cÆ¡m giá»t nước mắt vắn dài..

Bác năm Ä‘an cho manh lưới nhá»,dạy cách giăng lưới ở cuối gành,biển Malaysia đầy cá mập, cá thu ,những con cá nhá» bÆ¡i rất gần bá», đó chính là nguồn thá»±c phẩm cuả dân chài bên kia sông và luôn cá»§a chúng tôi, mấy bàn tay há»c trò, khi xưa còn ăn bám vào bố mẹ ,sang đến đây vốn liếng đầu Ä‘á»i chỉ nằm trong bao nhiêu khóa huấn luyện thanh niên…những trò chÆ¡i lá»›n ngày cắp sách,bây giá» má»›i thật sá»± mang ra ứng dụng tranh đấu cho sá»± sống còn.

Ngày…Tháng…

- Có phái đoàn Canada vào trại.
Cả trại xôn xao,há»™i trưá»ng dập dìu như chợ Tết,má»i ngưá»i xúng xính trong bá»™ quần áo xếp cẩn thận còn nguyên nếp,trẻ con tóc tai chải gá»n gàng.Phái Ä‘oàn chỉ có hai ngưá»i và chồng hồ sÆ¡, hỠđến làm thá»§ tục cho những gia đình có thân nhân thật sá»± Ä‘ang định cư ở Canada muốn xin Ä‘oàn tụ ,má»™t số khác lên nạp đơn vá»›i hy vá»ng bị “xùâ€. Có những tin tức truyá»n miệng rất nhanh trong trại tị nạn,ngưá»i hoang mang, kẻ vô định.Những ngưá»i muốn xin định cư trên đất Mỹ ,nếu không có thân nhân bảo lảnh thưá»ng gá»i nhau là con bà phước ,muốn xin Ä‘i Mỹ phải có ít nhất hai quốc gia từ chối ,những mẫu chuyện hàng ngày ,bên lá»,chợ buá:Phái Ä‘oàn Canada và Australia chỉ nhận thanh niên nam nữ độc thân,hay gia đình nhỠít con.Phái Ä‘oàn Pháp nhận ngưá»i có thân nhân,phái Ä‘oàn Thuỵ sÄ© nhận gia đình có ngưá»i tàn tật,nhất là trẻ con,vì lý do nhân đạo…

Ngày …Tháng…

- Cô nói với Ông Mỹ tôi là Trung tá y sĩ trong quân đội Việt Nam cộng hòa.
- Chú ơi,Trung sỉ Y tá thì cháu còn nói được,Còn Trung tá Y sĩ thì chú nói đi.
- Cô có nhiệm vụ thông dịch mà
- Dạ, cháu chỉ tình nguyện Ä‘iá»n đơn dùm má»i ngưòi thôi.
- Cô khai dùm tôi là lính Việt nam Cộng hoà
- Chú cón nhớ số quân và đơn vị không?
- Lính kiểng mà.
- Làm sao cháu khai bây giỠ!
- Vợ chồng tôi không có hôn thú, Ä‘i trốn nhiá»u lần, đắm tàu nên không còn giấy tá» gì hết
- Cháu chỉ ghi theo lá»i khai thôi.

Ngày…Tháng…

Thêm má»™t chuyến xe đổ ngưá»i vào trại,má»±c ghi danh sách chưa kịp khô, ban y tế gá»i bác sÄ© trá»±c lên há»™i trưá»ng băng dùm nạn nhân má»™t vụ đánh ghen,ngưá»i đàn ông hôm ná» và cô vợ há» dắt nhau Ä‘i ,ngưá»i vợ kèo cá»™t và bầy con thÆ¡ vừa theo tá»›i đảo ,anh chồng chưa kịp phân trần đã đổ máu đòn ghen…

Ngày …Tháng…

Ban đại diện trại, những ngưá»i tình nguyện làm công tác tổ chức Ä‘iá»u hành, nhân số đổ lên ào ạt từ những chuyến tàu chở hàng trăm ngưá»á»‹Trại phát sinh nhiá»u tệ nạn, đánh nhau, tranh giành quyá»n lợi vì chia xẻ không đồng Ä‘á»u, thanh toán nợ nần cÅ© mang theo từ quê nhà ,hàng quán má»c lên chung quanh há»™i trưá»ng,nÆ¡i moị ngưá»i tụ há»p nghe ngóng tin tức.Ban đêm cÅ©ng là nÆ¡i ca nhạc tụ há»p . Cảnh sát Malaysia có má»™t trạm gác nằm bên kia bá» sông,chỉ liên lạc khi gặp những trưá»ng hợp cấp cứu, thương tích trầm trá»ng, sinh nở…

Ban y tế gồm nhiá»u bác sÄ© làm việc vá»›i há»™i Hồng thập tá»±,nhưng phương tiện rất thô sÆ¡,hầu hết những trưá»ng hợp bệnh nặng Ä‘á»u phải đưa vá» bệnh viện lá»›n ở thành phố Trengganu.

Ban Trật tá»± gồm những cá»±u quân nhân cá»§a lá»±c lượng đặc biệt ,ngưá»i nhái,hay những võ sư thuá»™c các võ đưá»ng ,tổ chức tuần hành đêm đêm.Giải tán các vụ đánh nhau,hay tranh giành quyá»n lợi,giá»­ an ninh trật tá»± khi các phái Ä‘oàn vào trại…

Ban xã há»™i lo việc tiếp đón các thuyá»n nhân má»›i nhập trại,lập danh sách ,khai báo nÆ¡i tạm trú, phân phát thá»±c phẩm,hàng hoá,quần áo, do Há»™i Hồng thập tá»± hay các phái Ä‘oàn mang vào.

Các phái Ä‘oàn vào phá»ng vấn ngưá»i tị nạn thưá»ng mang theo quà cáp,thuốc men,giấy bút... để tặng cho thuyá»n nhân.Tháp tùng vá»›i phái Ä‘oàn cuả các quốc gia hay Cao Uỳ tị nạn Liên hiệp quốc còn có má»™t vị linh mục,Cha vào làm lá»… cho giáo dân trên đảo, và mang các thứ quà cáp, tiá»n bạc do thân nhân gởi vào từ các xứ tá»± do, đồng thá»i mang thư từ trong trại gởi ra cho thân nhân,bạn bè bên ngoài ,thông báo tin tức…

Ngày…Tháng…

Bên cạnh những âu lo,những chỠđợi,trong cái khuôn viên bán đảo tí teo chứa hàng ngàn ngưá»i, má»—i đơn vị gia đình là mái lá»u cất san sát nhau có những mảnh vưá»n con con,có những luống hoa nho nhá».Chuyện trong nhà không trình ngoài ngõ đã haỵBan trật tá»± tất tả chạy giảng hoà chuyện trong nhà khu C, chuyện đánh ghen khu F…Trưởng trại nưã đêm phải vào há»™i trưá»ng phóng loa sang đồn cảnh sát xin phương tiện cấp cứu…Ơi! Ãã chạy lấy mạng sống sang đây còn mang theo máu Hoạn thư làn náo loạn đêm thâu,rung chuyển ngày dài…

Dân số trong trại tăng theo những chuyến đổ ngưá»i ào ạt.Vào trại, không có những phương tiện truyá»n thông ,có má»™t số xin được radio cÅ©a thân nhân bắt được làn sóng ngắn ,tin tức giá»›i hạn, thỉnh thoảng có viên đội cảnh sát ngưá»i Malaysia nói tiếng Quảng Ãông mang hàng hoá vào buôn bán ,có được bản Anh ngữ cá»§a tá» nhật báo nào là xúm nhau Ä‘á»c và thông tin cho cả trại.

Phái Ä‘oàn Hoa Kỳ vào trại mang theo máy phát Ä‘iện nhỠđể xá»­ dụng hệ thống loa phát thanh, làm nÆ¡i Ä‘á»c chút tin tức bên ngoài,Ä‘á»c danh sách ngưá»i được vào phá»ng vấn và chạy mấy cái quạt nhá» xua bá»›t cái nóng bức cá»§a mùa hè nhiệt đới Mã Lai,mấy anh Mỹ to cao ká»nh càng ngồi lau mồ hôi nhá» giá»t,làm việc cả ngày chưa thanh toán được má»™t ná»­a chồng hồ sÆ¡ cao như đỉnh núịNhững khuôn mặt tị nạn buồn thiu chá» từ rạng sáng cho đến lúc mặt trá»i ngã vá» tây, cái bóng cao ngã dài trên cát ,bước liêu xiêu xuống tàu vá» bên kia sông,dáng bÆ¡ phá» mệt mõi, bao nhiêu đôi mắt đợi chá» cả ngày thất vá»ng nhìn theo bóng chiá»u đổ xuống, mặt cát nóng sa mạc cÅ©ng lạnh tanh…

Ngày …Tháng…

Luồng sóng tị nạn như bảo táp, dân số trong trại tăng nhanh hÆ¡n sức chứa đựng cá»§a bán đảo bé tí như bàn tay,thuyá»n nhân lấn ra khu rừng thấp chunh quanh phạm vi há»™i trưá»ng dá»±ng lên những chòi lá thô sÆ¡,từ ba khu A,B,C tăng lên D,E,F …Cùng vá»›i nhịp gia tăng,sá»± hổn loạn không tránh được và sá»± phong toả cuả chánh quyá»n Malaysia, sinh ra những chuyến vượt sông buôn lậu hàng hoá,cuá»™c sống hiá»n hoà cuả dân làng bên kia sông đảo lá»™n, hàng rào cô lập xiết chặt ,lệnh cấm sang sông,nguồn thá»±c phẩm và các thứ cần dùng chỉ chuyên chở bằng những chuyến tàu má»—i tuần, chỉ có bệnh nhân trầm trá»ng cần được cấp cứu và đưa Ä‘i bệnh viện được phép sang sông cùng Ä‘i vá»›i bác sÄ© trong traị .

Giữa những bối rối đó ,sự trông chỠcàng dai dẵng, ngày qua ngày…

Ngày …tháng…

Má»—i lần có danh sách Ä‘i định cư là má»™t lần đưa nhau sang sông không trở lại,những thân quen thấp thoáng ,những nổi buồn chia ly .Rồi cÅ©ng đến lúc thá»±c tế chia tay,mấy chị em dì cậu,má»™t đôi đứa bạn bè… vá» Nam bán cầu , Australia …, …chia tay nhau ở bá» sông,nước mắt đôi giòng. Thuở trốn chạy triá»n miên ,thuở khó khăn cấm Ä‘oán, ,thoát được gông cùm thở được không khí tá»± do, cÅ©ng là lúc chia ly ngàn trùng.
Trở vá» mái lá»u trống trải,nhìn mấy mảnh khăn xếp lại, cái thân phận bị “ Xù “ nằm chá» các phái Ä‘oàn vào phá»ng vấn, nhá»› câu hát ngày nào …đá»i chia như nhánh sông…

Ngày …tháng…

- Chị,em vớt được mấy tên nầy.
- Em Ä‘ang lang thang ngoài há»™i trưá»ng thì thấy thằng cao giò ,mừng quá ,biết chị Ä‘i lâu rồi mà không biết ở đảo nào, thấy nó là biết ngay,nó đứng trong đám đông cao hÆ¡n thiên hạ cả cái đầu.
- Tụi em đi mấy hôm rồi ?
- Gần má»™t tuần trên biển, Phương chỉ đưa em Ä‘i,gặp Liêm, Nguyên kéo lên tàu luôn, giá» sang đây chỉ có bá»™ quần áo trên ngưá»i không có cả khăn lau…
- Không cần phải lo,các em đã sang đến đây rồi,thôi cứ tạm trú với chị, Sơn ơi,em đi nhặt thêm một ít thứ cần dùng,còn quần aó cho Phương thì chị sẽ tìm cách.

Ngày …Tháng…

- Chị à,em chỉ còn một tháng nữa là tới ngày sinh.
- Lần trước em sinh bé Hoàng có gặp trở ngại gì không?
- Em có bà bác ở Bình hoà giá»i lắm,bác há»™ sinh cả bao nhiêu năm,con đầu mà Em chỉ Ä‘au có má»™t ngày thôi.
- Cầu trá»i cho em được bình an nhanh chóng như lần trước .Chị chẳng biết gì hÆ¡n để giúp em.
- Mai chị đưa em lên ban y tế xin khám bệnh và há»i bác sÄ© Tuyết Mai,chị ấy ở sản khoa ,hy vá»ng sẽ giúp em.

Ngày…Tháng…

- Em đặt tên nó là Minh Tâm,chỉ mong nó sau nầy dù có định cư bất cứ quốc gia nào nó cÅ©ng không quên nguồn cá»™i, luôn có má»™t trái tim trong sáng dẩn dắt cho má»i hành động…

Ngày… tháng…

Những lần ra há»™i trưá»ng đón tìm ngưá»i thân, Ä‘á»c cái danh sách lê thê không có tên mình,lặng lẻ trở vá» lá»u ,bao đêm chong đèn thức trắng .Trại hoàn toàn phong toả,nghe nói tất cả thuyá»n nhân vào lảnh hải Malaysia sẽ bị tập trung vào má»™t đảo hoang ngoài khÆ¡i .Pulau Bidong, buồn bi đát…

ChỠđợi bao nhiêu ngày,cầm tỠdanh sách trên tay ,như giấc mơ. Ngày mai ,sang sông…

Vũ thị Thiên Thư




Mục Lục


9. Bay Ãi Những CÆ¡n Mưa

Phan Thái Yên



Hắt hiu vá» lại tiếng lá»i
Mưa ruồng tuổi dại nhịp khÆ¡i vô thưá»ng
Ãêm mùa ngõ lối mù phương
Trắng em bỠvực còn hương thâm trầm

Vũ Hoàng Thư

“Má»—i ngưá»i Huế có má»™t mùa mưa riêng trong trí nhá»› đã thành ká»· niệm...†(1). Hắn Ä‘á»c đâu đó từ má»™t tập chuyện khảo vá» Huế, thấy hay hay rồi bẳng mất trong trí nhá»› cho tá»›i gần đây trong dịp vá» thăm quê. Từ trên đỉnh đèo Hải Vân, lẩn trong sương mai vá»n níu chân ngưá»i, hắn bâng khuâng đứng nhìn mây nước quyện nhau giữa chốn lưng trá»i, lòng rối bá»i câu há»i cÅ©. Ãi đến hay Ä‘i vá», phần còn lại cá»§a cuá»™c hành trình vẫn chăng là con đưá»ng Ä‘i xuống, thấp thoáng bay Ä‘i những cÆ¡n mưa trong hoang mang mùa cÅ©. Tuổi nhá» vui vầy theo từng chuyến xe Ä‘i vá» qua đỉnh đèo rá»™n ràng quán xá. Và cậu trai tÆ¡ Ä‘i-Ä‘i-vá»-vá» vá»›i Huế, vá»›i Ãà Nẳng, chợt thấy mình lá»›n lên, tất bật vụng vá», trong ni thương ra, ngoài ná»› nhá»› vô. Giòng thương nhá»›, giòng mưa, bay qua Hoàng Thành, qua giòng sông An Cá»±u nắng đục mưa trong (2). Mưa vần vÅ© trên đỉnh Hải Vân, níu thêm mây xám lưng đèo, rồi đổ hết luyến lưu xuống bến Hà Thân làm ướt áo bầy nữ sinh qua chuyến phà lối vá» An Hải. Hắn vá»™i vàng quảy thêm ná»—i nhá»› đổ vào mưa, đầm đìa má»™t mùa riêng từ lúc hạt mưa còn tươi, lóng lánh trên từng sợi tóc mai e ấp má hồng non mưá»i bốn. Cậu há»c trò ná»­a-Huế-ná»­a-Quảng bỡ ngỡ theo bầy bạn má»›i quen từ Bến Ngá»± đạp xe qua Kim Long. CÆ¡n mưa mùa hè bất ngỠđổ xuống bến Vạn Xuân. Bầy há»c trò ồn ào bá» bến nước, té chạy vào ngôi từ đưá»ng kín đáo trầm tư trong khu vưá»n xanh mướt thanh trà. Nép mình bên gốc phượng, hắn Ä‘iếng ngưá»i không dám thở mạnh, nhìn mưa sa mù trên giòng Hương bất chợt lênh đênh. Con bé Ãồng Khánh mà hắn á»›n nhất vì cái tính chua ngoa, không chạy theo bầy, có lẽ Ä‘ang đứng núp mưa cạnh hắn. Gần lắm. Từ cuối tia mắt nhìn xuống, lụa đẫm mưa hồng ôm bá» chân thuôn mịn màng tôn nữ. Mưa vẫn rÆ¡i. Không gian rạt rào cÆ¡n luân vÅ©, thấm đượm vào thân thể giòng cảm giác ngần say cá»§a má»™t cÆ¡n sốt lạ Ä‘ang nóng bừng da thịt. Trong thảng thốt hắn nghiêng ngưá»i theo nhịp tim Ä‘ang đập nhanh hồi xúc động, chạm vào cánh tay trần mát rượi mưa sa. Ãôi mắt mở lá»›n vướng sau nhành tóc ướt buông rèm theo bá» mi thanh xuân. Hạt mưa Ä‘á»ng trên môi, lưởng lá»± lăn dài xuống cằm, xuống cánh áo lụa đẫm mượt vóc tràm thÆ¡m. Hắn hoảng hồn quay mặt, bước đâm sầm xuống bến sông. Những giá»t mưa mát mặt và nước giòng Hương quyện ấm dưới chân giúp hắn choàng tỉnh cÆ¡n má»™ng du, chỉ để cảm thấy ngượng ngùng mà tá»± trách mình sao vụng vá» quá đỗi. Té ra con chằng ni đẹp dể sợ. Hắn thầm nghÄ©, trong bụng muốn gan góc quay lại, ngắm cho bưa, nhưng cuối cùng rồi cÅ©ng chỉ dám má»™t thoáng nhìn. Mưá»ng tượng bóng lụa hồng bên bá» nước lẫn chìm trong tàng phượng rÅ© lá, mênh mông màu hoa đỠlưng trá»i vừa ngá»›t há»™t.

Mùa hè ở Huế oi ả trôi qua, hiếm hoi những ngày mưa. Nên vẫn còn ướt át trong lòng cÆ¡n mưa đầu mùa má»›i lá»›n. Còn thÆ¡m trong trí nhá»› đôi môi xinh tôn nữ láu táu ăn hàng trong quán bánh bèo dưới chân núi Ngá»± Bình. Và vẫn giòn tan tiếng cưá»i bầy con gái Ãồng Khánh giởn đùa trên bến nước xanh bóng tre. Lối mòn xuống bến gần Tòa Viện Trưởng, hắn rành như đếm nhưng chẳng dám mon men, nên Cầu Ga vẫn cụt ngá»§n cho dù hắn và lá»§ bạn liên minh Quốc-Há»c Hàm-Nghi đã vòng xe đạp không biết bao lần. Cuối cùng, tên gan lì nhất trong bá»n đã hiên ngang dá»±ng chiếc xe đạp bên thành cầu, khum tay cất tiếng gá»i tên con bé nó “chiếu tướng†từ lâu. H. thÆ¡ H. má»™ng, cái ... H. tá»™ng bá»™ng... Bến nước hiá»n ngoan bổng dậy ba đào. Bầy con trai tan tác đạp xe, cao chạy xa bay khá»i vùng âm thanh ngá»t xá»›t mà chanh chua eo óc. Ngồi nghÄ© mệt dưới chân bậc cấp lối lên chùa Báo Quốc, hắn nghÄ© tá»›i chút nhụy bánh bèo dính phía trên khóe môi đứa con gái, như má»™t nét son duyên... Ãạp xe thả dốc Nam Giao, gió mát lá»™ng và cái miệng duyên dáng dể thương cá»§a đứa con gái đỠau trong trí tưởng hắn. Lúc chiếc xe đạp hết đà lừ đừ lăn từng vòng bánh qua cầu, quẹo vá» phía đầu đưá»ng Nguyá»…n Huệ, hắn cÅ©ng vừa quyết định là con bé chẳng cần thêm thắt nút ruồi son làm chi cho rưá»m rà. Cái miệng đó đẹp nhất trong đám và đã ăn hàng quá mạng rồi...

Ngày vào lại Ãà Nẳng, đứng trên đỉnh đèo Hải Vân giăng mắc mây trôi, hắn nhá»› những ngày hè qua mà lòng thì nao nao nghÄ© tá»›i bạn bè trưá»ng lá»›p và trá»i thu mưa sắp đến trong thành phố trở lại. Sá»± luân chuyá»n cá»§a mùa theo giòng thá»i gian trôi xuôi cùng thinh sắc ảnh hình khiến nÆ¡i chốn trở thành và chỉ còn là ná»—i nhá»› im lìm mà bá»n chặc như những tảng màu lạnh cá»§a má»™t bức tranh tỉnh vật . Hình ảnh cánh phượng hồng lả tả rÆ¡i trên giòng Hương và những trái phượng già rụng nằm vương vãi trên đưá»ng dá»c bá» sông Hàn như nét chấm phá ở hai đầu cá»§a má»™t quãng Ä‘á»i. Thá»i gian trôi, những đứa con trai, con gái, lá»›n lên và ká»· niệm chuổi ngày thÆ¡ sẽ nối dài thêm ước vá»ng.

Ngưá»i đứng nhìn Ä‘á»t núi vói trá»i rồi vá»ng theo ngàn mây trôi mà mãi hoài kiếm tìm cho mình giấc má»™ng trùng khÆ¡i muối mặn. Tá»± nghìn năm xưa, ngưá»i Ä‘i vá» biển xanh, ngưá»i ở lại đầu non, nên ngưá»i vẫn mãi phân ly, ngoái vá»ng, đợi chá», dắt díu, ra Ä‘i. Trên đá cÅ© lÅ©y đồn cheo leo quan ải, từ hàng trăm năm trước có lẽ gió núi vẫn thổi chạnh lòng ngưá»i lính thú Ãàng Trong. Ngưá»i hiu hắt ná»—i lòng trấn thá»§ lưu đồn, đợi chá» má»™t tin nhạn, má»™t bóng quần thoa, từ tuốt luốt ngoài tê xa xôi truông phá. Bởi thương anh em cÅ©ng muốn vô, sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang... nên ngưá»i vẫn... chiá»u chiá»u mây phá»§ Hải Vân, súng rá»n Non Nước bâng khuâng dạ ngưá»á»‹..(2). Trăm năm sau, chiá»u nay cÅ©ng có những ngưá»i lính áo trận bạc màu, đóng đồn trên ải quan xưa lá»™ng gió, theo xe từ đỉnh núi xuôi vá» hai phía chân đèo.

Những giấc mÆ¡ vẫn lặn lá»™i trên đưá»ng. CÆ¡n mÆ¡ nào nối liá»n cách trở cheo leo như những toa tàu nối vào nhau bá»n bỉ, chừng má»±c. Con tàu thấp thoáng băng mình qua cánh rừng xa, má»ng manh làn khói xám bị gió xé rã rá»i. Thế thôi, dù có lắng tai cÅ©ng chẳng nghe được chút âm vá»ng nào ngoài nhịp đập tim mình và tiếng gió trá»i. Con tàu vẫn lăn mình vá» phía trước, lúc chênh vênh bên triá»n vá»±c, khi tối tăm dằng dặc qua mấy dặm hầm sâu, để làm chuyện nối liá»n. Con tàu ra Ä‘i, quay vá», níu kéo thá»i gian, nối lại những quãng Ä‘á»i có mưa rÆ¡i ở hai đầu ná»—i nhá»›. Tàu ra Huế, tàu vô Ãà Nẳng. Nam Ô. Liên Chiểu. Cầu Hai. Nước Ngá»t. Ga lá»›n. Ga xép. Sân ga. Vẫn tiếng máy tàu xình xịch, vẫn khói tàu phun cao hào sảng rá»™n ràng và tiếng ngưá»i gặp gỡ chia lìa, ân cần lưu luyến.

Rất nhiá»u năm sau, vào những ngày mưa trên Tiá»n Giang hay bên giòng kinh miá»n cuối Việt, gã lính sông biển giang hồ vẫn thưá»ng bâng khuâng nhá»› vá» mùa mưa thá»i má»›i lá»›n vá»›i từng cÆ¡n bão rá»›t qua phố vịnh quê nhà. Gió khÆ¡i xa vá» vần vÅ© thét gào làm cánh rừng dương quanh bá» vịnh run rẩy rạp mình. Gió cuồng lay xé tả tÆ¡i những đám mây thấp trôi nhanh trên nóc hàng phượng dá»c bá» sông. Vùng nước bình yên cuối giòng sướt mướt mưa nguồn chợt cuồn cuá»™n sóng trào như đại dương cuồng ná»™ ngoài kia. Nước nguồn. Giá»t núi rừng truyá»n kiếp cưu mang chợt má»™t ngày nhá»› biển kéo phăng vỠđồng bằng, hiếp đáp dòng sông phẳng lặng, nước xanh như tàu lá.

Dưới trần mây xám sÅ©ng nước, bầy há»c trò con trai tÆ¡i nón đạp xe Ä‘i coi nước lụt. Trên khoảng đưá»ng dá»c bá» sông Hàn từ Bến Mía vá» phía cổ viện Chàm, có lẽ hình ảnh sinh động duy nhất là dáng bầy há»c trò gò lưng trong gió ngược. Những chiếc áo mưa trùm đầu, gió bá»c căng phồng, nối Ä‘uôi nhau như Ä‘oàn ngưá»i lưng gù lặng lẽ hành hương mặc cho giòng nước lÅ© giận dữ tuôn trào. Ãỉnh tháp chuông nhà thá» Con Gà thoắt biến thoắt hiện trong ná»n mây hung hãn, trông như má»™t cánh buồm trên đại dương giông bão.

Bầy há»c trò hăng hái đạp xe qua Ä‘oạn đưá»ng trÅ©ng từ ngã ba Chợ Má»›i đến gần cầu Trịnh Minh Thế. Má»™t phần vòng xe ngập nước theo đà quay chẻ tuông tung tóe làm sÅ©ng ướt từng trận cưá»i vô tư. Cả bá»n tụ tập trước cổng nhà cô giáo dạy Pháp Văn, chỠđược dịp đẩy chiếc xuồng nhá» từ sân ra đến bỠđưá»ng cao để cô giáo khá»i ướt chân. Trưá»ng PCT cá»§a hắn đã tạm đóng cá»­a mấy hôm để làm nÆ¡i tạm trú cho nạn nhân lÅ© lụt từ những quận lỵ vùng núi miệt Tiên Phước, Quế SÆ¡n. Cô ra vào lo lắng, dõi mắt nhìn vá» phía cây cầu Ä‘ang oằn mình chịu đựng sức nước từ núi rừng cao đổ xuống. Giữa làn nước đục cuồn cuá»™n sóng trào và trần mây sa thấp xỉn, chiếc cầu sắt Ä‘en trông má»ng manh đến tá»™i nghiệp. Xác những mái tranh nghèo, bụi chuối tàng lá còn xanh, bị bứng gốc khá»i mảnh đất quê, trôi nổi rã rá»i trên giòng nước lÅ©.

Những cậu há»c trò quay xe, đạp dá»c theo bá» sông xuôi vá» lại phố. Những chiếc lưng đầm mưa cúi rạp trên thành xe, nương theo đưá»ng gió rít Ä‘iên cuồng trên tàng cây bạc hà lúc qua Trẹm. Dải đất bồi cuối thành phố giỠđây như hải đảo sóng cuá»™n quanh bá». Con đưá»ng cát mòn ngấm đẫm mưa dầm, dẫn bầy há»c trò len lá»i qua xóm Thanh Bồ, rồi dừng túm lại sá»­ng sá» trước khu rừng dương á»§ ê gảy đổ, nằm rạp mình bi thương dưới trận gió bảo cuồng quay. Mây Ä‘en cuồn cuá»™n phá»§ kín vùng trá»i vịnh biển, chỉ chừa khoảng sáng nhá» phía cá»­a chân trá»i tiếp giáp vá»›i đại dương. Từng đợt sóng bạc đầu tung trào hung hãn. Sóng thét gào đổ ầm vào bá» mà giỠđây chỉ còn là rẻo cát xám gầy guá»™c. Liếp cát chắn quá mong manh cho cánh rừng dương chừng như Ä‘ang phải liếm láp vị mặn cá»§a biển sau má»—i cÆ¡n sóng trào.

Trên đưá»ng trở vá» nhà, đạp xe qua ngã Cầu Vồng, cậu há»c trò má»™t mình thả dốc vá» phía Ga. Hắn tần ngần vòng xe trước con hẻm ướt mưa. Tim đập rá»™n ràng khi hắn nhìn thấy bóng dáng mái tóc dài thấp thoáng sau khung cá»­a màu xanh. Mái hiên nhà cô há»c trò e ấp dưới giàn bông giấy Ä‘ang chá» mùa hoa tá»›i, vầng lá xanh rì đầm đìa giá»t trá»i theo cÆ¡n bảo rá»›t qua thành phố. Hắn đạp xe Ä‘i, mắt còn ngoái chá» má»™t tia ngẩng nhìn và lòng thì vẫn nhá»§ thầm. Lúc đạp xe qua ngã ba Cây Quăng, đứng nhìn cống nước cuồn cuá»™n chảy, hắn mưá»ng tượng tá»›i lúc mái tóc ngẩng nhìn lên. Hắn ngần ngừ tiếc rẻ không còn đứng đó vì lúc này cô há»c trò có lẽ chỉ còn nhìn thấy mưa trôi giạt bên ngoài khung kính.

(1) Trần Kiêm Ãoàn
(2) Ca dao

7/2004

Phan Thái Yên




Mục Lục


III . Ngàn Lá»i Ca (kỳ 19)__________________________________________

19 . Nữ Ca

Nhạc Sĩ Phạm Duy



Ãôi dòng tiểu sá»­:
· Tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 05 tháng 10 năm 1921 tại phố Hàng Cót, Hà Nộị
· Ông sinh ra trong má»™t gia đình "làm văn há»c và trá»ng văn há»c" (theo Tạ Tỵ), là con thứ 10 cá»§a nhà văn trào phúng xã há»™i Phạm Duy Tốn. Các anh cá»§a ông, (Phạm Duy Khiêm, Phạm Duy Nhượng) Ä‘á»u có viết văn, soạn nhạc.
· Thuở nhá», Phạm Duy từng theo há»c các trưá»ng Trung há»c Thăng Long, Cao Ãẳng Mỹ Thuật, Kỹ Nghệ Thá»±c Hành; tá»± há»c nhạc năm 1940 và viết ca khúc đầu tay Cô Hái MÆ¡ năm 1942.
· Ông gia nhập đoàn hát lưu động năm 1943, đi hát từ Nam chí Bắc, phổ biến tân nhạc, sau đó tham gia kháng chiến với nhiệm vụ sáng tác và phổ biến kháng chiến cạ Ông cũng đã khởi xướng phong trào phục hồi và phát triển dân ca trong giai đoạn nàỵ Năm 1949, ông kết hôn với ca sĩ Thái Hằng.
· Phạm Duy cùng gia đình vợ vào Nam năm 1951, thành lập ban hợp ca Thăng Long vá»›i những thành viên chính là Thái Hằng cùng các anh em trong nhà: Hoài Bắc Phạm Ãình Chương, Hoài Trung Phạm Ãình Viêm và Thái Thanh. Tiếp tục phục hồi và phát triển dân cạ
· Ãi Pháp để tìm hiểu và bổ túc thêm nhạc lý Tây Phương năm 1954-1955; ông vừa nhận sá»± chỉ dạy cá»§a nhạc sÄ© Robert Lopez, vừa làm bàng thính viên tại Institut de Musicologie, Paris, vừa khởi sá»± sáng tác trưá»ng cạ
· Từ năm 1956 đến nay, ông tiếp tục sáng tác Ä‘á»u đặn: tâm ca, vỉa hè ca, tục ca, đạo ca, hoan ca, và dÄ© nhiên tình ca lần lượt ra Ä‘á»á»‹
· Tháng 4 năm 1975, Phạm Duy cùng gia đình di cư sang Hoa Kỳ và định cư tại Midway City, Californiạ Nhạc sÄ© soạn thêm tị nạn ca, ngục ca, Hoàng Cầm ca, thá»­ nghiệm và khảo cứu nhạc Ä‘a Ä‘iệu cùng vá»›i con thứ Phạm Duy Cưá»ng, viết Hồi Ký...

Nhạc sĩ Phạm Duy hoạt động trong cả ba lĩnh vực : ca diễn, sáng tác và nghiên cứụ

Tác phẩm chá»n lá»c:

Trưá»ng Ca Con ÃÆ°á»ng Cái Quan
Trưá»ng Ca Mẹ Việt Nam
Tình Ca
Giá»t Mưa Trên Lá
Bà Mẹ Gio Linh
Khối Tình Trương Chi
Bên Cầu Biên Giới
Ãố Ai
Bài Ca Sao
CỠHồng
Trả Lại Em Yêu
Con ÃÆ°á»ng Tình Ta Ãi
Thương Tình Ca
Ãừng Xa Nhau
Kỷ Vật Cho Em
Cô Hái Mơ
Thiên Thai
Ngậm Ngùi
Tiá»…n Em
ÃÆ°a Em Tìm Ãá»™ng Hoa Vàng
Ão Anh Sứt Chỉ ÃÆ°á»ng Tà
Tình Cầm
Tổ Khúc Bầy Chim BỠXứ
và Minh Há»a chuyện Kiá»u (tác phẩm cuối Ä‘á»i và là tổng hợp hành trình nghệ thuật)

Ná»® CA

Nữ ca được soạn ra khi tôi bị lôi cuốn bởi những tá» báo dành riêng cho "tuổi ô mai". Nhưng nó cÅ©ng được soạn ra để cho con gái yêu là Thái Hiá»n hát, giống như những bài CÔ BẮC KỲ NHO NHỎ, THÀ LÀ GIỌT MƯA (thÆ¡ Nguyá»…n Tất Nhiên) được phổ nhạc để "lăng xê" Duy Quang, lúc đó má»›i bước vào nghá». Chính nhá» các con tôi Ä‘i theo phong trào nhạc trẻ, tá»± thành lập má»™t ban nhạc lấy tên là The Dreamers mà tôi dùng "style" nhạc trẻ để chuyên chở nhạc ngÅ© cung.

Nữ ca vá»›i những bài TUá»”I MỘNG MÆ , TUá»”I Há»’NG, TUá»”I NGỌC, TUá»”I THẦN TIÊN, TUá»”I BÂNG KHUÂNG, TUá»”I NGU NGÆ , TUá»”I SỢ MA... xưng tụng cái tuổi tuyệt vá»i cá»§a các em gái và xin các em giữ chặt lấy nó, đừng... hít xì ke nghe! Tôi mở đầu loạt nữ ca vá»›i bài TUá»”I MỘNG MÆ .

Nữ Ca

TUỔI MỘNG MƠ
(Saigon-1973)
1
Em ước mÆ¡ mÆ¡ gì, tuổi mưá»i hai, tuổi mưá»i ba ?
Em ước mơ em là, em được là tiên nữ
Ban phép tiên cho hoa biết nói cả tiếng ngưá»i
Ban phép tiên cho ngưá»i chắp cánh bay giữa trá»i.
Ãiệp Khúc
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ tiên !
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ tiên !
2

Em ước mÆ¡ mÆ¡ gì, tuổi mưá»i ba, tuổi mưá»i bốn ?
Em ước mơ mang hồn, em mang hồn thi sĩ
Theo gió mưa em Ä‘i, hát xây má»™ng cho ngưá»i
Trên cánh thÆ¡ tuyệt vá»i, hát yên vui cõi Ä‘á»i.
Ãiệp Khúc
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ hoa !
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ hoa !
3
Em ước mÆ¡ mÆ¡ gì, tuổi mưá»i tư, tuổi mưá»i lăm ?
Em ước mơ em đẹp như trăng rằm tươi tắn
Thoa phấn son em mang chiếc áo dài khăn hồng
Em sẽ thi đua cùng với hoa khôi khắp vùng.
Ãiệp Khúc
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ xinh !
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ xinh !
4
Em ước mÆ¡ mÆ¡ gì, tuổi mưá»i lăm, tuổi mưá»i sáu ?
Em ước mÆ¡ không nhiá»u, xin má»™t Ä‘iá»u yêu dấu
Không ước mÆ¡ xa xôi, ước mÆ¡ được nên ngưá»i
Cô gái yêu nước Việt bước chân theo giống nòi.
Ãiệp Khúc
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ ngoan !
Thật đẹp thay ! Thật đẹp thay ! Giấc mơ ngoan !

Bài nữ ca số 2 ra Ä‘á»i để hưởng ứng công việc cá»§a báo TUá»”I NGỌC dành riêng cho các thiếu nữ thuá»™c vào tuổi ô mai. Nữ Ca
TUỔI NGỌC
(Saigon-1973)
1
Xin cho em, một chiếc áo dài
Cho em đi, mùa Xuân tới rồi
Mặc vào ngưá»i rồi ra
Ngồi lạy chào mẹ cha
Hàng lụa là thơm dáng tiểu thơ
Xin cho em, một chiếc áo mầu
Cho em Ä‘i nhẹ trong nắng chiá»u
Má»™t chiá»u nhiá»u ngưá»i theo
Ở ngoài đưá»ng, trên phố
Và lòng ngưá»i như áo phất phÆ¡.
Ãiệp Khúc
Xin cho em một chiếc áo như mây hồng !
Xin cho em một chiếc áo như mây hồng !
(hát 2 lần nữa) 2
Xin cho em một mớ tóc dài
Cho em phÆ¡i ngoài hiên nắng rá»i
Rụng một vài sợi thôi
Còn lại một con suối
Dòng mượt mà buông xuống chùm vai
Xin cho em một mớ tóc nồng
Êm như nhung, để em gối mộng
Mộng này là thần tiên
Má»™ng và ngưá»i quyến luyến
Và chập chá»n những bóng dáng quen.
Ãiệp Khúc
Xin cho em má»™t má»› tóc tÆ¡ xanh rá»n !
Xin cho em má»™t má»› tóc tÆ¡ xanh rá»n !
(hát 2 lần nữa)
3
Xin cho em còn một xe đạp
Xe xinh xinh, để em Ä‘i há»c
Từng vòng, từng vòng xe
Là vòng Ä‘á»i nhá» bé
Ãạp bằng bàn chân gót đỠhoe
Cho em leo từng con dốc dài
Cho em suôi vỠcon dốc này
Rồi một ngày mai đây
Từng kỷ niệm êm ái
Chở vỠđầy trên chiếc xe này !
Ãiệp Khúc
Xin cho em nhiá»u thêm chuyến xe êm Ä‘á»m!
Xin cho em nhiá»u thêm chuyến xe êm Ä‘á»m!
(hát hai lần nữa)

Bài TUá»”I Há»’NG là bài có nhiá»u tính chất cá»§a nhạc folk-rock nhất và có cÆ¡ há»™i được má»™t bạn đồng nghiệp Hoa Kỳ là James Durst soạn lá»i ca Anh Ngữ nhan đỠTHE ROSEY YEARS. Bài này đã được thu vào băng nhạc và dÄ©a hát Hoa Kỳ, cÅ©ng như bài BÉ BẮT DẾ vá»›i nhan đỠLITTLE CHILD, CATCH A CRICKET.
Nữ Ca
TUá»”I Há»’NG
(Saigon-1973)
1
Hôm nay em Ä‘i trá»i không có nắng
Nhưng sao đôi má em lại bừng bừng
Nơi em đi qua lửa không bốc cháy
Nhưng sao đôi má em như ngưá»i say
Em không hung hăng giận, hay tức tối
Em không biết uống ly rượu ngưá»i má»i
Ãôi khi em Ä‘i hạt mưa giăng lối
Nhưng sao môi mắt em như mặt trá»i.
Ãiệp Khúc
Tuổi Hồng soi ý soi ! Tuổi Hồng soi ý soi !
Tuổi Hồng soi ý soi ! Tuổi Hồng soi ý soi !
2
Hoa chưa ra hoa nụ hoa chưa hé
Nhưng em thÆ¡m mát hương mạ chiá»u hè
Thơm như bông lau đồi non xanh lá
Thơm như hơi ấm miếng trầu đỠhoe
Sao em thơm như sầu riêng quê cũ
Sao em man mác như ruộng ngày mùa
Thơm như tay ôm của cha yêu quý
ThÆ¡m như mái tóc nÆ¡i mẹ hiá»n từ.
Ãiệp Khúc
Tuổi Hồng dâng ý ơi ! Tuổi Hồng dâng ý dâng !
Tuổi Hồng dâng ý ơi ! Tuổi Hồng dâng ý dâng !
3
Mây xanh mây xanh chiá»u nay Ä‘i vắng
Nhưng em chắp cánh em lượn ngoài đồng
Mây xanh mây xanh nhiá»u khi mây đứng
Nhưng em phÆ¡i phá»›i bay vào trá»i quang
Không vun mây đen và không giông tố
Em như cÆ¡n bão trên ngá»n rừng già
Không nghe chim bay và không nghe gió
Nhưng em vi vút em bay mịt mù.
Ãiệp Khúc
Tuổi Hồng bay ý bay ! Tuổi Hồng bay ý bay
Tuổi Hồng bay ý bay ! Tuổi Hồng bay ý bay
4
Không ai ca vang ngoài kia trên phố
Không ai ca hát nơi này, phòng nhà
Nhưng trong tim em nhịp vui lia liá
Trong tai em réo muôn vàn lá»i ca
Chưa ai cho em một câu ân ái
Chưa ai đưa lối hoa má»™ng đưá»ng dài
Em chưa nghe thiên tình ca êm ái
Nhưng em đã bước chân vào huyá»n thoại.
Ãiệp Khúc
Tuổi Hồng ơi ý ơi ! Tuổi Hồng ơi ý ơi !
Tuổi Hồng ơi ý ơi ! Tuổi Hồng ơi ý ơi !

Ba bài nữ ca đầu soạn theo nhịp rock, nhưng giai điệu vẫn nằm trong ngũ cung Việt Nam. Bài TUỔI MỘNG MƠ là nét nhạc của bài Lưu Thủy. Nữ ca TUỔI THẦN TIÊN thì có một nhạc ngữ và cấu phong khác ba bài trước.

Nữ Ca
TUỔI THẦN TIÊN
(Saigon-1973)
1
Tuổi thần tiên nép trong tay mẹ hiá»n
Má»™t dòng sữa thÆ¡m xa xôi còn truyá»n
Tuổi thần tiên đến khi em vừa lớn
Ão ngắn Ä‘i dần, may áo má»›i luôn.
Tuổi thần tiên lắng nghe cha ngá»t ngào
Giá»ng trầm hát câu ca dao dạt dào
Tuổi thần tiên có thêm anh chị yêu
Có thêm ông bà tóc trắng da nheo.
Ãiệp Khúc
ÃÆ°á»ng ngôi rẽ, tóc xanh, tóc chưa dài
Guốc đây rồi, còn thêm giầy mới
ÃÆ°á»ng ra ngõ thấy xa tít chân trá»i
Viên kẹo đưá»ng, ngậm hoài chẳng tan.
2
Tuổi thần tiên sống theo hoa há»c trò
Phượng vá» thắm tươi trên sân trưá»ng nhà
Tuổi thần tiên rướn lên theo thầy cô
Phá vỡ sương mù, theo ánh sáng xa.
Tuổi là cây bút thon thon ngá»c ngà
Tuổi là sách thơm, trong như ngoài bìa
Tuổi là tay viết xanh xanh hàng chữ
Ép trong đôi tá», cánh bướm đã khô.
Ãiệp Khúc
Tà áo trắng phất phơ, gió la đà
Trên đưá»ng chiá»u mùa Thu, đầy lá
Cá» trinh nữ tắm trong phấn thông má»
Khi mưa vá», e thẹn cá» hoa.
3
Tuổi thần tiên có quê hương hoà bình
Một làn khói lam bay ngang đầu đình
Tuổi thần tiên, lúa thơm tho đầy gánh
Tiếng ca dân mình, gạo trắng trăng thanh.
Tuổi thần tiên có con sông thật dài
Và nhà máy to kêu vang hồi còi
Tuổi thần tiên có quê hương đổi mới
Nước non thanh bình cho bé yên vui.
Ãiệp Khúc
Mùa Xuân đến, lên chùa phát tâm nguyện
NÆ¡i Phật đưá»ng, tuổi thêm thần tiên
Mùa Ãông đến vá»›i đêm Chúa êm Ä‘á»m
Giáng Sinh vá», đẹp tuổi thần tiên.

Nữ Ca TUỔI SỢ MA rất vui ! Trong bài hát, có đầy đủ các loại ma... Chỉ thiếu có ma femme thôi !

Nữ Ca
TUỔI SỢ MA
(Saigon-1973)
1
Ãêm qua em gặp ma, ma lem luốc con ma Ä‘en ngòm
Tóc ma dài, áo với quần tả tơi dơ dáy
Ãêm qua em gặp ma, ma da trắng nhe đôi răng vàng
Con ma bùn, ma gàn gàn dở dở ương ương.
Ãiệp Khúc
Ãánh, đánh, đánh con ma, đánh con ma
Loài ma qủy dữ, phải đánh !
Ãánh, đánh, đánh con ma, đánh con ma
Loài ma qủy dữ phải thua !
2
Ãêm qua em gặp ma, ma men mắt say sưa đỠngầu
Giơ tay chào ma cỠbạc đầu râu xơ xác
Ãêm qua em gặp ma, con ma túy xanh xao mÆ¡ màng
Ma kinh hoàng, ma cà rồng thuộc loại Ma Vương.
Ãiệp Khúc
Ãánh, đánh, đánh con ma, đánh con ma
Loài ma qủy dữ, phải đánh !
Ãánh, đánh, đánh con ma, đánh con ma
Loài ma qủy dữ phải thua !
3
Ãêm qua em gặp ma, ma gian ác, ma cô lá»c lừa
Sống nương nhỠnơi ai lầm và nơi ai lỡ
Ãêm qua em gặp ma, con ma giáo lưỡi cong to mồm
Ma om xòm, bao nhiêu lần làm hại lương dân.
Ãiệp Khúc
Ãánh, đánh, đánh con ma, đánh con ma
Lũ mafia, loài ma khủng bố
Ãánh, đánh, đánh con ma, đánh con ma
Loài ma đầu trữ, đầu cơ !
4
Ãêm qua em gặp ma, nhưng em đánh cho ma tan tành
Ma vô hình, nhưng chúng mình phải giơ tay đánh
Ãêm qua em bình an, ma đánh thức em ngay bên giưá»ng
Nhưng ma này, ma dịu dàng gá»i là maman !
Ãiệp Khúc
Hỡi bé ! Hãy nên ngoan ! Hãy nên ngoan !
Ãừng cho Mẹ mắng ! Phải ngoan !
Maman ! Maman ! Maman !
Mẹ yêu, mẹ mến, mẹ thương !

Bài TUá»”I XUÂN mô tả cô bé quá yêu Ä‘á»i, yêu ngưá»i và chỉ sợ con tim nhá» bé cá»§a mình sẽ bị vỡ toang vì tình yêu.

Nữ Ca
TUỔI XUÂN
(Saigon-1973)
1
Bá»—ng dưng yêu Ä‘á»i ! Bá»—ng dưng yêu Ä‘á»i !
Nhìn mây trăng trắng bay trên ná»n trá»i
Nhìn mây trăng trắng bay ra ngoài khơi
Bá»—ng dưng yêu Ä‘á»i ! Bá»—ng dưng yêu Ä‘á»i !
Tình yêu thứ nhất quê hương đẹp ngá»i
Rồi yêu kế tiếp năm châu má»i nÆ¡i.
Yêu biết bao cuộc sống
Yêu biết bao cuá»™c Ä‘á»i
Yêu từ ngày hôm nay
Yêu sẽ yêu còn dài.
2
Bá»—ng dưng yêu ngưá»i ! Bá»—ng dưng yêu ngưá»i !
Từ nơi xóm vắng hay trên lộ đầy
Từ nơi phố đó hay trong làng đây
Bá»—ng dưng yêu ngưá»i ! Bá»—ng dưng yêu ngưá»i !
— trong thương xá hay trên vỉa hè
(hoặc) Ngồi xe lam lắc rung rinh đưá»ng quê.
Em mến yêu trẻ thơ
Em kính yêu ông già
Yêu Thầy và Cô
Yêu kiếp em há»c trò.
3
Bá»—ng dưng vui nhiá»u ! Bá»—ng dưng vui nhiá»u !
Niá»m vui thứ nhất, ba nuông mẹ chiá»u
Và vui thêm nữa anh yêu, chị yêu
Bá»—ng dưng vui nhiá»u ! Bá»—ng dưng vui nhiá»u !
Niá»m vui kế tiếp không chê giầu nghèo
Và vui chót hết, em luôn được yêu.
Ãâu xá chi đẹp xấu
Em nết na yêu kiá»u
Nên nhiá»u ngưá»i Ä‘i theo
Yêu sẽ cho gặp nhiá»u !
4
Bỗng dưng mơ màng ! Bỗng dưng mơ màng !
Tình thương yêu đến ôi sao vội vàng
Tình yêu chất chứa ôi trong buồng tim
Bỗng dưng mơ màng ! Bỗng dưng mơ màng !
Một con tim bé bao nhiêu là tình
Chỉ lo nó vỡ con tim đẹp xinh.
Nhưng em không sợ tim mình vỡ toang
Nhưng em không ngại tim mình vỡ toang
Em ca em hát, em vui rộn ràng
Em ca em hát, em vui rộn ràng
Là la la là la la là là...

Tôi càng đi vào nữ ca, tôi càng tìm ra những nữ tính như là vu vơ, ngu ngơ, ngù ngỠtrong bài hát này :
Nữ Ca
TUá»”I VU VÆ 
hay là
TUá»”I NGU NGÆ 
(Saigon-1973)
1 Tuổi nào hay tá»§i thân và hay khóc vá»›i hay dá»—i há»n
Tuổi nào hay ngạnh ương, tuổi hay bÄ©u môi và nguýt lưá»m
Có khi vùng vằng lui tới
Có khi ngồi thừ không nói
Có khi nẵm dài co ro bụng đó
Tuổi nào khi dửng dưng, đang náo nức bỗng dưng thoáng buồn
Tuổi nào nũng nịu luôn, rồi gay gắt âm thầm não nuột
Có khi cưá»i đùa thân thiết
Có khi thiệt rầu muốn chết
Sống trong nhiệt cuồng, yêu ghét liên miên
Ãiệp Khúc
Dá»… thương thay cái tuổi ngù ngá»
Tuổi Æ¡ há», tuổi ngu ngÆ¡ há»n giận vu vÆ¡ !
2
Tuổi nào mở lòng ra, thả theo gió bay đi bốn mùa
Tuổi còn thêu dệt hoa và bốn chữ " ái tình tôn thỠ"
Phất phơ một hồn đom đóm
Khát khao một vùng ánh sáng
Muốn dâng mình vào trong cơn lửa sống
Tuổi thưá»ng hay ngẩn ngÆ¡, tuổi say đắm tương lai ngóng chá»
Tình gần bá»—ng vá»™i xa, rồi khép nép xưng tá»™i hững há»
Có khi ngồi nhà vui quá
Có khi sầu vỠtrên phố
Viết hay Ä‘á»c hoài không hết phong thư.
Ãiệp Khúc
Dễ thương thay cái tuổi dại khỠ!
Tuổi trông chá», tuổi ngây thÆ¡ huyá»n ảo như mÆ¡ !
3
Tu-oi là của tình thương, từ con rắn đến voi, đến hùm
Kể luôn tá»›i loài dun, dù nó dữ hay là nó hiá»n
Có thiên thần, thì cũng có
Lũ ác quỷ ở bên đó
Thế nên tuổi dành ngu ngơ ở giữa
Tuổi là của vị tha, tuổi thương sót biết cho mấy vừa
Tuổi một ngày một xa, thì hãy giữ cho tuổi không nhoà
Giữa nÆ¡i lá»c lừa gian trá, vẫn mang má»™t niá»m tha thứ
Sống trong rừng già, nhún bước nai tơ.
Ãiệp Khúc
Dễ yêu thay cái tuổi thật thà !
Tuổi nhân từ, tuổi đương tơ độ lượng bao la !

Trong bài TUá»”I BÂNG KHUÂNG sau đây, cô bé Việt Nam tá»± há»i mình sao không phải là hoa, là lá , là cá», là cây, là mây, là gió, là trăng, là suối, là biển, là núi, là bướm, là chim... Nó được soạn ra trong lúc có danh từ hoà hợp hoà giải cho nên nó cÅ©ng đưa ra hình ảnh má»™t khu rừng, trong đó cây chen vai hoà hợp quanh năm, cho nên khu rừng má»›i cao được! Ãại ý, nó muốn nói : "Ta phải Ä‘oàn kết thì nước ta má»›i lá»›n được".

Nữ Ca
TUỔI BÂNG KHUÂNG
(Saigon-1973)
1
Sao em sao em không là hoa lá ?
Sao em sao em không là cỠcây ?
Sao em sao em không là cơn gió ?
Sao không như mây trên đồi cỠxa ?
Như hoa đua nhau khoe mầu tươi thắm ?
Như cây chen vai hoà hợp quanh năm ?
Cây không xa nhau nên rừng cao lắm.
Mây đem mưa vui trên ruộng thơm nồng.
Sao em sao em không là suối nhỠ?
Cho trăng bơ vơ soi mặt ngàn thu.
Sao em sao em không là sóng cả ?
Reo vang reo vang trong lòng biển xa
Sao em sao em không là cánh bướm ?
Sao em sao em không là chân chim ?
Sao em sao em không là hương phấn ?
Cho em bâng khuâng đi tìm, đi tìm !
2
Em nghe em nghe như là cát trắng
Ãôi khi đôi khi u buồn thở than.
Trong đêm lao xao những lá»i trách mắng
Em nghe trăng sao như tủi thân
Sao em không như má»™t thá»i gian báu ?
Không lâu, không lâu giải hoà niá»m Ä‘au.
Yêu nhau, yêu nhau cho Ä‘á»i nương náu
Thương nhau thương nhau như tự hôm nào.
Sao em sao em không là tất cả ?
Nay đây, nay đây mai lại vỠxa
Sao em sao em không là tất cả ?
Chung nhau, chung nhau một cuộc tình ta
Sao em sao em vẫn còn mơ mãi ?
Sao em sao em vẫn còn chơi vơi ?
Tay em phân vân se làn tóc rối
Trong đêm bâng khuâng nhá»› mình, nhá»› ngưá»i !

Tá»›i đây thì cô bé đã từ 13, 14 Ä‘i tá»›i tuổ 18 rồi ! Ãã "biết buồn" rồi ! Tôi soạn chung vá»›i Ngá»c Chánh bài TUá»”I BIẾT BUá»’N, để dá»± thi ÂM NHẠC QUá»C TẾ ở Tokyo. Vá»›i giá»ng hát Thanh Lan, bài này đã được vào chung kết.
Nữ Ca
TUỔI BIẾT BUỒN
(Saigon-1973)
1
Buồn đã tới rồi, một buổi sáng mưa rơi
Mưa đã cuốn mây vá» dÄ© vãng xa vá»i
Ôi những bước chân chim có nhá»› vưá»n hồng
Nhớ khung cửa song ? Và còn nhớ tới em không ?
Buồn đã tá»›i rồi, má»™t chiá»u tím trên sông
Làm cho úa vàng từng mộng ước tươi hồng
Ôi những chú nai tơ, Công Chúa rừng già
NÆ¡i hoang đưá»ng xa, cá»­a đà khép ngăn em vá».
Nhớ bé xưa, cùng chơi đuổi nhau dưới bóng hàng cây
Nấu nướng hay nhẩy dây, vòng chơi cuốn theo tuổi say
Nụ hoa dắt trên đầu, tặng nhau đứng bên cầu
Ai ngá» dòng Ä‘á»i Ä‘ang cuốn mau.
Buồn đã biết rồi thì chỠđến cơn vui
Bàn chân ấu thá»i dần mạnh bước chân Ä‘á»i
Mang dÄ© vãng trong tay trên quãng đưá»ng dài
Lưu vật còn đây, rồi còn tiếc thơ ngây hoài.
2
Buồn đã tới rồi, một buổi tối không trăng
Tình len lén vào cửa mở lớn tim nàng
Ôi những phút say sưa, những phút dịu dàng
Yêu ngưá»i mà sao lòng còn mãi băn khoăn
Buồn đã tới rồi, cả một trắng đêm khơi
Tình đã hoen mầu vàng cả tóc mây ngá»i
Ôi những mối dây tơ đã rối mù rồi
Oan tình đầy vÆ¡i, mở rá»™ng lưới giam bao ngưá»i.
Nhớ lúc vai kỠvai dìu nhau đi giữa hàng dương
Thấy bóng soi hồ trong, ngừng chân dưới gốc đồi thông
Nụ hôn lúc ban đầu, thần tiên dẫn ta vào
Ai ngỠcuộc tình tan vỡ mau !
Buồn đã biết rồi từ thuở biết thương yêu
Tình sẽ lá»›n dần và buồn sẽ thêm nhiá»u
Mang những vết thương đi trong cõi tình dài
Ôi tuổi buồn ơi ! Tuổi còn mãi theo ta hoài.

Tôi xin nhắc lại là vào năm 196, tôi có soạn bài NGÀY EM HAI MƯƠI TUá»”I cho má»™t ngưá»i bạn gái. Bài này bây giá» có thể coi như là bài kết cá»§a loạt MƯỜI BÀI Ná»® CA, khởi sá»± từ tuổi 13 nay ngưng lại ở tuổi 20 là vừa !

Hình như khi nào tôi đã Ä‘i vào má»™t đỠtài rồi, thì khi tôi Ä‘i qua những đỠtài khác, tôi cứ bị đỠtài cÅ© ám ảnh hoài. Do đó mà có cái vụ soạn ra má»™t bài rồi mưá»i năm sau, bài đó được dùng để làm bài chót cho má»™t thứ chương khúc trong đó có nhiá»u bài cùng nằm chung trong má»™t đỠtài.

Nữ Ca số 10
NGÀY EM HAI MƯƠI TUỔI
(Saigon-1961)
Ngày em hai mươi tuổi
Tay cắt mái tóc thá»
Giã từ niá»m vui nhé
Buồn ơi ! Hãy chào mi !
Ngày em hai mươi tuổi
Chưa biết nhớ nhung gì
Trên nụ cưá»i má»›i hé
Niá»m thương đã tràn mi.
Ôi ! Ãã thoáng qua tuổi thÆ¡
Khi suốt đêm hồn ngơ
Nghe trái tim ngủ mơ.
Ôi ! Khi ánh trăng thẩn thơ
Ru giấc mÆ¡ hiá»n khô
Môi tiết trinh nở hoa.
Ôi ! Bỗng sáng nay đàn chim
Bay tới thương dùm em
Thương sót hoa tàn đêm
Ôi ! Nghe gió reo ngoài hiên
Mưa sẽ rÆ¡i triá»n miên
Sẽ hết chuyện thần tiên.
Ngày em hai mươi tuổi
Tay níu chân cuá»™c Ä‘á»i
Cho ngừng lá»i giăng giối
Thá»i gian cÅ©ng đừng trôi.
Ngày em hai mươi tuổi
Má»›i chá»›m biết yêu ngưá»i
Ãã buồn vì duyên má»›i
Rồi đây sẽ nhạt phai.


Phạm Duy

Mục Lục


IV . Những Bức Thư Tình_____________________________________________

Thư Tình Tháng Này

DHH



Anh Yêu Dấu,

Những cụm mây trắng bay lÆ¡ lững trên vòm trá»i trong xanh lÆ¡, làm em mÆ¡ ước được trở thành những áng mây ấy để bay đến anh. Bay đến vùng trá»i xa xôi ấy, để được nghe anh nói khẽ tiếng yêu em, để được cùng anh Ä‘i dưới cÆ¡n mưa phùn. Mặc cho những hạt mưa rÆ¡i rá»›t trên da mặt chúng ta, được Ä‘i bên nhau là em cảm thấy má»™t trá»i hạnh phúc . Những quán khuya là những trạm ká»· niệm bên đưá»ng cá»§a 2 chúng ta, mãi mãi sẽ không phai tàn trong ký ức nhá» bé cá»§a em.

Ai bảo mùa hè nóng bức ? phượng hồng chia ly ? Trong em, mùa hè thật nhiá»u ká»· niệm, thật nhiá»u yêu thương, thật nhiá»u hạnh phúc, khi có anh bên cạnh. . Má»™t bức tranh đẹp cá»§a thiên nhiên , những đóa hoa thi nhau khoe sắc thắm bên bá» hồ. Cặp thiên nga nhỡn nhÆ¡ bÆ¡i lá»™i quanh giòng nước tươi mát, và còn nữa các chú vịt thi nhau nằm phÆ¡i mình trên bá», vui làm sao, thích làm sao, nhìn các chú vịt ấy, em mỉm cưá»i, nhoe mắt nhìn anh. Có lẽ anh đã hiểu ý em muốn nói gì, chúng ta siết chặt tay nhau, để biết rằng chúng ta Ä‘ang có nhaụ Nhành liá»…u rá»§ cạnh bá» hồ, hình như vẫn còn chỠđợi má»™t bóng hình xa xưa nào đó. Làm sao tìm lại ká»· niệm cá»§a má»™t thá»i trôi qua ? , làm sao giữ mãi ká»· niệm đẹp trong nhau anh nhỉ ? Ghế đá năm xưa vẫn còn đây, vạn vật hình như vẫn chưa thay đổị nhưng thá»i gian đã vô tình biến đổi tất cả thành ká»· niệm, thành chiếc bóng cá»§a hư vá»™ Em cảm thấy bùi ngùi và xót xa khi nghÄ© đến, má»™t ngày nào đó, cả hai chúng ta không còn là cá»§a nhau, và rồi, tất cả Ä‘á»u hóa thành ká»· niệm , anh có giống như em, sẽ quí trá»ng những hình ảnh cá»§a ngày hôm nay hay không ?

Em bỗng cảm thấy lo sợ cho ngày mai, cho tương laị Chúng ta sẽ đi vỠđâu ? Chúng ta có giống như những áng mây trắng, mãi lang thang, phiêu bồng đây đó khắp nơi, và, mặc cho con tàu định mệnh đẩy đưa không bến đậu

Tình ta là cơn mộng
Mãi má»™t Ä‘á»i long Ä‘ong
Với muôn vàn con sóng
Dồn dập những bão giông

Tình Ta là hư ảo
Mãi má»™t Ä‘á»i Ä‘em rao
Không bến bỠđón nhận
Như những hạt mưa rào

Viết Cho Giao Mùa August, 2004

DHH
~~~/~~((@

Mục Lục


V . Nghiên Cứu_____________________________________________

1. Ãá»i Sống và Stress

Bác sÄ© Nguyá»…n à Ãức



Quê ngưá»i há chẳng phưá»ng xanh mắt
Cảnh nghịch ai không chóng bạc đầu
Trần Danh Ãn (1)

Nếu các ông Nghị cá»§a Denver đồng ý thì nÆ¡i đây sẽ là má»™t thành phố đầu tiên trên thế giá»›i mà dân chúng được bảo vệ khá»i những khổn lá»±c, căng thẳng.

Ãó là nhỠở nhà hoạt động Jeff Peckman vá»›i đỠnghị "Initiative for Safety Through Peace". Má»™t sáng kiến an toàn trong hòa bình mà anh ta chuyển sang Há»™i Ãồng Thành Phố để yêu cầu thảo luận, biểu quyết.

Jeff là thành viên cá»§a Ãảng Luật Thiên Nhiên (Natural Law Party). Anh ta yêu cầu thành phố phải bảo đảm sá»± an bình cá»§a dân chúng bằng cách chấp nhận và cổ võ cho việc giảm căng thẳng cá»§a má»i ngưá»i. Chẳng hạn đặt âm nhạc thư giãn nÆ¡i công cá»™ng, cải biến phần ăn trưa cá»§a há»c sinh, tổ chức nhiá»u cÆ¡ há»™i để dân chúng cắm trại, vui đùa, ... sau những ngày làm việc vất vả...

Theo Jeff, "căng thẳng (stress) là má»™t loại rác rưởi mà thành phố phải hốt bá»".
Nghe thấy vậy, cụ Ba Phải Giao Chỉ phán rằng: "Anh chàng này trẻ ngưá»i non dạ vậy mà ' lói lăng cÅ©ng có ný'. Ngoại cảnh rối loạn, tâm thân bất ổn thì Ä‘á»i sống làm sao mà an bình cho được."

Denver là thành phố trên năm trăm ngàn dân cư, vá»›i nhiá»u Ä‘iá»u tốt: tá»™i ác rất thấp, không khí trong lành, má»™t năm có 300 ngày nắng ấm, 60% dân chúng ham há»c, có thẻ mượn sách ở thư viện.

Phản ứng cá»§a các quan ông quan bà Nghị viên vỠđỠnghị cá»§a Jeff Ä‘á»u có vẻ rất "găng". Má»™t ông Nghị nói, "Dân chúng bầu chúng tôi lên đâu có phải để bàn cãi, giải quyết cái đỠnghị kỳ quặc, phù phiếm như vậy". Má»™t bà Nghị khác than phiá»n, "Chúng tôi Ä‘ang rất căng thẳng (stressed out) vì cái đỠnghị Ä‘iên khùng cá»§a anh ta".

Vậy thì stress là cái gì mà cần phải má»™t Ä‘iá»u luật để giải quyết. Và nguy hại cá»§a nó ra sao?

Stress trong Ä‘á»i sống không phải là Ä‘iá»u má»›i lạ. Tổ tiên ta xưa kia cÅ©ng có những căng thẳng: sợ thú rừng ăn thịt; sợ nước lÅ© cuốn trôi; sợ thần linh trừng phạt. Nhất là sợ vá» nhà bị vợ cằn nhằn vì Ä‘i săn không bắt được mồi, lại phải ôm Trăng ngá»§ ghế đá ngoài trá»i... Và còn nhiá»u thứ sợ khác nữa.

Rồi tá»›i thá»i đại văn minh tiến bá»™ thì cÅ©ng có cả trăm thứ căng thẳng. Có ngưá»i đã ví stress là hậu quả cá»§a nếp sống tiến bá»™. Cuá»™c sống cá»§a ta ngày má»™t như chạy Ä‘ua vá»›i nhiá»u đòi há»i. Ãa số những căng thẳng có liên hệ tá»›i công việc làm ăn. Theo thống kê, con ngưá»i hôm nay làm việc cả trăm giá» nhiá»u hÆ¡n vào vài chục năm vá» trước. Biết bao nhiêu nhu cầu cho gia đình, cho sức khá»e, cho an toàn cá nhân, tài chánh. Chúng ta có nhiá»u vấn đỠcả ngàn lần nhiá»u hÆ¡n tổ tiên ta mà thá»i gian để giải quyết thì cÅ©ng chỉ có vậy.

Cô thư ký má»›i bị sếp lá»›n khiển trách, dá»a cho nghỉ việc. Tim cô đập nhanh, khô cổ. Tối vá» than phiá»n vá»›i chồng: "Em Ä‘ang bị stress đây".

Một ông chủ bút bù đầu kiếm bài cho số báo cuối tuần, hít khói thuốc liên hồi, nhức đầu, mặt nhăn như bị rách cũng kêu đang bị stress.

Má»™t bà chá»§ tiệm phở đông khách, đếm tiá»n không kịp, thở dài, nói: "Chán quá! em muốn sang tiệm vì công việc nhiá»u stress quá"! Nhưng chẳng bao giá» thấy bà sang tiệm mà chỉ thấy má»—i buổi chiá»u mang tiá»n tươi Ä‘i gá»­i ngân hàng Ä‘á»u Ä‘á»u. Thá»±c là trăm khó khăn đổ lên đầu stress.

Stress đã là đỠtài cho nhiá»u nghiên cứu khoa há»c từ cả thế ká»· nay. Năm 1920, nhà sinh há»c uy tín Hoa Kỳ Walter Cannon đã tả căng thẳng như là má»™t đáp ứng "chống trả hay chạy để bảo toàn sinh mệnh" - tả hay tẩu - (Fight or Flight). Bình thưá»ng thì phản ứng này giúp ta vượt qua khó khăn bằng sá»± gia tăng vài hóa chất trong cÆ¡ thể. Nhưng nếu liên tục, hóa chất cao sẽ đưa tá»›i tác dụng không tốt.

Nhưng phải đợi tá»›i năm 1956, danh từ Stress má»›i được Y sÄ© Gia Nã Ãại gốc Ão Hans H Selye phổ biến trong quần chúng. Theo Selye, "stress là má»™t phản ứng không đặc biệt cá»§a cÆ¡ thể trước má»™t đòi há»i nào đó. Nó là má»™t phần cá»§a Ä‘á»i sống con ngưá»i".

Nhà tâm lý há»c Mc Grath lại coi "stress như má»™t sá»± mất thăng bằng giữa đòi há»i và khả năng đáp ứng. Khi đáp ứng không thá»a đáng sẽ có hậu quả không tốt".

Má»™t tác giả khác, Richard Lazarus cho "stress là má»™t diá»…n tả chá»§ quan từ tâm trí, nên nó xuất hiện tùy theo cách nhìn cá»§a con ngưá»i vá»›i sá»± việc".

Nói một cách giản dị thì stress là đáp ứng của ta trước một khó khăn xẩy đến với ta.

Vì thế, trước cùng má»™t biến cố mà ngưá»i này cho là căng thẳng thì ngưá»i khác lại cho là bình thưá»ng. Chẳng khác gì miếng "filet mignon" tốt vá»›i ngưá»i thiếu hồng cầu thì lại không tốt vá»›i ngưá»i dị ứng vá»›i thịt bò. Hoặc việc tranh luận vá»›i bà vợ vá» bát canh cua quá mặn không có gì là stress. Nhưng sá»± tức giận, đập bàn đập ghế má»›i là stress. Vào má»™t thá»i Ä‘iểm nào đó, chúng ta ai cÅ©ng có stress. CÅ©ng như ai cÅ©ng có thể bị cảm lạnh, nhức đầu. Cảm lạnh, nhức đầu không ở lại lâu. Nhưng stress có thể làm phiá»n ta cả tuần, cả tháng. Có khi lâu hÆ¡n và có thể há»§y hoại ta.

Nhóm nghiên cứu bên Nga đã thử nghiệm khả năng chịu đựng ghen tuông của một chú chuột. HỠchia cách một cặp vợ chồng chuột vào hai cái lồng. Cho một chuột đực lạ vào lồng có chuột cái. Anh chồng tức điên lên mỗi khi thấy vợ mình âu yếm với tình lang mới mà không làm gì được để cứu bồ. Mấy tháng sau chú ta chết vì bệnh tim mạch, mặc dù vẫn được ăn uống đầy đủ.

Rõ là:
" Giết nhau chẳng cái dao cầu
Giết nhau bằng cái u sầu, độc chưa" - Cung Oán Ngâm Khúc.

Nhưng không phải stress bao giỠcũng không tốt.

Vừa phải, stress là những khích lệ, thá»­ thách mà khi vượt qua ta thấy phấn khởi. Horace đã từng phát biểu: "Khó khăn làm phát lá»™ thiên tài; sá»± thịnh vượng làm chìm đắm nó". Cho nên ít quá thì buồn chán mà nhiá»u quá thì khó khăn. Trung dung là tốt. Má»™t nhà tâm lý há»c đã ví: kiếm cái trung dung trong căng thẳng chẳng khác khi lên dây đàn. Quá chùng không ra tiếng mà quá căng lại đứt dây.
Có những dấu hiệu báo trước sự xuất hiện của stress:
- Một cảm giác buồn buồn;
- Một bồn chồn, lo âu, bất an;
- Trong ngưá»i thấy như khó chịu, nhậy cảm, dá»… gây gổ, tức giận;

- Rã rá»i mệt má»i, kém tập trung, kém suy nghÄ© , không quyết định.
Rồi:
- Lơ là, trễ nải trong công việc;
- Tự cô lập với bạn bè, sinh hoạt xã hội;
- Ãm ảnh vá»›i những ý nghÄ© tiêu cá»±c;
- Mất ăn mất ngá»§; chóng mặt nhức đầu; hay Ä‘au vặt; huyết áp lên cao, nhịp tim nhanh chậm bất thưá»ng, ...
- Lạm dụng rượu, thuốc để giải tá»a khó khăn, ...
Khi có những dấu hiệu này thì chẳng nên chỠđợi tự chúng tan đi. Mà cần kiếm thầy kiếm thuốc.

Cố vấn tâm lý. Cán bộ xã hội. Thầy thuốc tâm thần. Thuốc tây, dược thảo. Lại còn kinh nghiệm cha ông, vợ-chồng đóng cửa chỉ dẫn cho nhau. Thiếu gì cách hiệu nghiệm. Nhưng chớ mượn rượu tiêu sầu, lấy việc chích hồng phiến, bạch phiến làm vui.

Ngoài ra, má»—i ngưá»i có cách riêng để giải quyết stress vì ảnh hưởng cá»§a nó tùy theo trưá»ng hợp. Ãẹp ngưá»i xấu ta. Vui buồn tùy cảm nhận. Việc nặng nhẹ tùy khả năng chuyên môn. Nhưng stress trở thành có vấn đỠkhi ta để nó lôi cuốn ta Ä‘i.

"Lòng ngưá»i thì có hạn, ước muốn thì vô cùng.
Lấy cái có hạn mà theo cái vô cùng: nguy hại thay!"
Rồi bất mãn, trầm cảm, buông xuôi.
Sao ta không tự lượng sức mình. Chẳng nên cố quá để rồi thành quá cố!!!

Texas cuối 9-03

(1) ThÆ¡ Trần Danh Ãn (khi theo hầu Vua Lê Chiêu Thống bên Tầu)

Bác sÄ© Nguyá»…n à Ãức

Mục Lục


2. CÃC BỆNH TUYẾN GIÃP TRẠNG

Bác sÄ© Nguyá»…n Văn Ãức



(Thyroid diseases)

Tuyến giáp trạng? Là cái gì nhỉ, nó ở đâu?

Tuyến giáp trạng quan trá»ng, Ä‘iá»u khiển má»i hoạt động cá»§a cÆ¡ thể, nhưng lạ, không mấy ngưá»i Việt ta biết đến nó. Lá»—i tại các bác sÄ© ít chịu nhắc tá»›i tên nó. Nó có gây rắc rối gì, bác sÄ© cứ gá»i bừa các bệnh cá»§a nó là “bệnh bướu cổâ€, chúng ta bùi tai gá»i theo. Tên bệnh này thá»±c không chính xác.

“Bướu†là tiếng dùng chỉ bất cứ cái chi to lên bất thưá»ng, nhưng trong má»™t số bệnh cá»§a tuyến giáp trạng, nó chẳng to lên tí nào. Ta nên dùng những tên bệnh đúng để bác sÄ© nào cÅ©ng hiểu ta muốn nói gì: bệnh cưá»ng tuyến giáp trạng (tuyến giáp trạng làm việc mạnh quá), bệnh suy tuyến giáp trạng (tuyến giáp trạng làm việc yếu quá), bướu lành tuyến giáp trạng, ung thư tuyến giáp trạng.

Giáp trạng (thyroid) là má»™t tuyến bé hình móng ngá»±a, nằm ở trước cổ, ngay phía dưới cục xương lá»™ ra. Tuyến đóng vai trò trong má»i công việc biến dưỡng cá»§a cÆ¡ thể.

Tuyến giáp trạng tiết ra kích thích tố thyroxine, má»™t chất Ä‘a năng, thưá»ng được gá»i tắt T4. Nó Ä‘iá»u khiển sá»± biến dưỡng cá»§a các cÆ¡ quan, thúc đẩy sá»± làm việc cá»§a má»i tế bào, kiểm soát sá»± sá»­ dụng năng lượng, cung cấp các chất cần cho sá»± hoạt động cá»§a tế bào. Nó còn ảnh hưởng đến sá»± trưởng thành cá»§a tất cả các tế bào.

Trên óc ta, có má»™t tuyến nhá» khác quan trá»ng không kém, gá»i là tuyến não thùy (pituitary gland). Tuyến não thùy tiết ra những chất đặc biệt, có tác dụng kích thích các tuyến dưới quyá»n: giáp trạng, thượng thận (adrenal glands), buồng trứng (ovaries), dịch hoàn (testicles), ... Trong những chất đặc biệt này, có chất TSH (thyroid stimulating hormone), thúc đẩy tuyến giáp trạng làm việc để tiết đủ T4 cho cÆ¡ thể. Khi nào chàng giáp trạng lưá»i, không tiết đủ T4, ông não thùy lại tiết thêm TSH, sai TSH đến nhắc nhở chàng: â€Tại Sao Hư, không làm việc?â€. Khi chàng chăm chỉ tạo đủ lượng T4 cần thiết, ông não thùy hài lòng, tiết ít TSH Ä‘i. Nhá» sá»± tận tụy cá»§a tuyến não thùy, dòm chừng và thúc đẩy tuyến giáp trạng, cÆ¡ thể ta luôn có đủ T4 để hoạt động, và khi thá»­ máu, ta thấy cả T4 lẫn TSH Ä‘á»u bình thưá»ng, không tăng cao hay xuống thấp. Tuyến não thùy cÅ©ng Ä‘iá»u động các tuyến quan trá»ng khác cá»§a cÆ¡ thể ta vá»›i cÆ¡ chế tương tá»±.

Càng có tuổi ta càng dễ bị bệnh tuyến giáp trạng. Các bệnh của tuyến giáp trạng rắc rối lắm, chỉ xin kể ở đây 4 loại bệnh tuyến giáp trạng chính.

Cưá»ng tuyến giáp trạng (hyperthyroidism)

Cưá»ng tuyến giáp trạng hay xảy ra. Tá»± nhiên tuyến tiết ra quá nhiá»u chất T4, làm bá»™ máy cÆ¡ thể ta chạy nhanh bất thưá»ng. Máy chạy nhanh, tá»a nhiá»u nhiệt, nên ngưá»i lúc nào cÅ©ng nóng nảy, chịu nóng kém (heat intolerance), toát mồ hôi, tinh thần căng thẳng, mất ngá»§, tính tình thất thưá»ng, lúc nóng lúc nguá»™i, tay chân run rẩy. Ta ăn nhiá»u mà vẫn xuống cân, yếu mệt, tim đập nhanh nên hồi há»™p, khó thở, và bị tiêu chảy, kinh ra ít. Có khi, mắt thành to, lá»™.

Ở ngưá»i lá»›n tuổi, triệu chứng thưá»ng mÆ¡ hồ: xuống cân, yếu mệt, buồn sầu, ... Có khi những triệu chứng vá» tim lại nhiá»u hÆ¡n: tim đập thất nhịp, suy tim, Ä‘au ngá»±c, ... Bệnh tuyến giáp trạng xảy ra khá thưá»ng ở các vị lá»›n tuổi, triệu chứng hay mÆ¡ hồ, nên khi các cụ có bất cứ triệu chứng nào khác lạ, nếu cần thá»­ máu để tìm hiểu vấn Ä‘á», thưá»ng bác sÄ© cÅ©ng cho thá»­ cả T4 và TSH.

Sá»± định bệnh dá»±a vào triệu chứng cá»§a ngưá»i bệnh, sá»± thăm khám (khám thấy tuyến giáp trạng có thể phình to, có thể không), thá»­ nghiệm Ä‘o các chất T4, TSH trong máu, và nếu cần, làm thyroid scan (phim chụp đặc biệt, cho thấy tuyến giáp trạng hấp thụ chất Iodine phóng xạ nhiá»u hÆ¡n bình thưá»ng).

Chữa trị bệnh cưá»ng tuyến giáp trạng có nhiá»u cách:

- Dùng thuốc uống: thuốc có tác dụng ngăn cản sá»± tiết chất T4 trong tuyến giáp trạng. Thá»i gian dùng thuốc kéo dài 1-2 năm. Sau thá»i gian chữa trị, 1/3 đến má»™t ná»­a số ngưá»i dùng thuốc sẽ khá»i bệnh, số còn lại tái phát, thưá»ng trong vòng 6 tháng sau khi ngưng thuốc.

- Uống chất phóng xạ Iodine: cách chữa này thưá»ng dùng cho các vị lá»›n tuổi, hoặc ngưá»i trẻ đã chữa bằng thuốc uống nhưng nay tái phát. Chất phóng xạ Iodine ngăn sá»± tổng hợp chất T4 trong tuyến giáp trạng, đồng thá»i làm các tế bào cá»§a tuyến không thể sản sinh như bình thưá»ng. Cách chữa này giản dị, hiệu quả, song không dùng được cho ngưá»i Ä‘ang mang thai.

Thưá»ng sau khi trị vá»›i chất phóng xạ Iodine, tuyến giáp trạng sẽ trở thành suy, lúc đó lại cần chữa vá»›i chất T4 đến suốt Ä‘á»i.

- Giải phẫu cắt má»™t phần tuyến giáp trạng (subtotal thyroidectomy): cách chữa này có thể gây những biến chứng do giải phẫu, nên chỉ dùng cho những ngưá»i uống thuốc không hiệu quả, nhưng ngại ngùng, không muốn chữa bằng chất phóng xạ Iodine.

Chữa cách nào Ä‘i nữa, lành bệnh, ngưá»i bệnh cÅ©ng vẫn cần được theo dõi Ä‘á»u đặn, đến suốt Ä‘á»i, vì bệnh có thể trở lại, hoặc sau má»™t thá»i gian, tuyến giáp trạng lại thành suy.

Suy tuyến giáp trạng (hypothyroidism)

Tuyến giáp trạng suy, không tiết đủ T4. Mặc cho tuyến não thùy có tiết ra thật nhiá»u TSH, ngày đêm đến thét vào tai nó: “Tại Sao Hư, không làm việc?â€, nó vẫn ỳ ra. Khi thá»­ máu, ta sẽ thấy T4 thấp, và TSH tăng cao.

Thưá»ng suy giáp trạng là bệnh tá»± nhiên xảy ra. CÅ©ng có khi, nó yếu Ä‘i là vì trước kia nó hoạt động mạnh quá, bác sÄ© đốt nó bằng chất phóng xạ Iodine hay mổ cắt má»™t phần thân thể nó. Nó không tiết đủ T4, khiến bá»™ máy cÆ¡ thể như chiếc xe lá»­a chạy than, mà than sắp cạn, xe ì ạch chạy chậm lại.

Triệu chứng bệnh suy giáp trạng thưá»ng mÆ¡ hồ, khởi đầu từ từ. Ngưá»i bệnh mệt má»i, kém chịu lạnh, hay buồn ngá»§, hay quên, táo bón, chảy máu tá»­ cung bất thưá»ng, nhức má»i bắp thịt, khan tiếng. Da ngưá»i bệnh khô, mặt và mắt trông hÆ¡i phù, bá»§ng. Vài tháng sau, má»i hoạt động thể xác và tinh thần chậm hẳn lại, ngưá»i bệnh ăn kém ngon, song lên cân. Tóc khô, rụng. Có trưá»ng hợp suy tuyến giáp trạng gây hôn mê thình lình.

Sá»± định bệnh dá»±a vào các triệu chứng cá»§a ngưá»i bệnh, thăm khám (khi thăm khám, thấy tuyến giáp trạng có thể to lên, có thể không), và thá»­ máu Ä‘o các chất T4, TSH.

Chữa trị suy giáp trạng không khó, bằng chất thyroxine nhân tạo, ngày má»™t viên. Triệu chứng bệnh sẽ thuyên giảm trong vòng vài tuần, ngưá»i bệnh dần dần trở lại bình thưá»ng như xưa. Sá»± chữa trị kéo dài suốt Ä‘á»i.

Bướu lành tuyến giáp trạng (thyroid goiter)

Ãây là loại bệnh tuyến giáp trạng xảy ra nhiá»u nhất. Tuyến giáp trạng to lên hoặc nổi cục, song không cưá»ng mà cÅ©ng chẳng suy, vẫn làm việc bình thưá»ng. Thá»­ máu, thấy lượng T4 và TSH bình thưá»ng, không cao, chẳng thấp.

Thỉnh thoảng, có tuyến giáp trạng cứ tiếp tục lá»›n thêm hoài, cho tá»›i lúc nó lá»›n đủ để đè ép các cÆ¡ quan chung quanh khiến ngưá»i bệnh cảm thấy khó chịu ở cổ, khó thở, khó nuốt, hay ho.

Tuyến giáp trạng có thể to lên theo 3 kiểu:

- Cả tuyến giáp trạng cùng lớn (diffuse goiter):

Tuyến to Ä‘á»u, không Ä‘au, sá» không thấy từng cục lổn nhổn. Nếu tuyến chỉ hÆ¡i to, và không gây triệu chứng bất thưá»ng, ta không cần chữa trị, nhưng theo dõi, xem tuyến có tiếp tục lá»›n thêm, hoặc bạn có thêm triệu chứng gì khác lạ.

Ãối vá»›i những tuyến lá»›n nhiá»u mất đẹp, hoặc gây triệu chứng đè ép khiến bạn khó chịu, khó thở, ho, bác sÄ© sẽ thá»­ cho bạn uống thuốc thyroxine nhân tạo để làm tuyến nhá» lại. Thưá»ng tuyến sẽ nhá» lại trong vòng 3 đến 6 tháng nếu bạn dùng thuốc Ä‘á»u. Có khi ta phải dùng thuốc trong má»™t thá»i gian dài hoặc suốt Ä‘á»i để tuyến không lá»›n lên lại.

Nếu dùng thuốc không đưa đến kết quả tốt, không làm cho tuyến nhỠđi được, vẫn đè ép các cơ quan lân cận, ta cũng chẳng nên tiếc, giao tuyến cho bàn tay khéo léo của bác sĩ giải phẫu. Bác sĩ giải phẫu sẽ cắt bỠphần lớn tuyến (subtotal thyroidectomy), chỉ chừa lại một phần nhỠđể bạn vẫn còn chất thyroxine do phần tuyến còn lại này tiết ra.

- Tuyến to kiểu lổn nhổn (multinodular goiter):

Khi thăm khám, thấy tuyến có nhiá»u khối lổn nhổn, to nhá» khác nhau. Ãa số ngưá»i bệnh không có triệu chứng, và không cần chữa trị. Có ngưá»i, vá» lâu vá» dài, bị cưá»ng tuyến giáp trạng, vì tuyến tá»± nhiên dở chứng, tiết ra nhiá»u T4. Thỉnh thoảng, vì to lá»›n ká»nh càng, tuyến chèn ép các cÆ¡ quanh chung quanh gây khó thở hay khó nuốt.

Khác vá»›i trưá»ng hợp tuyến to Ä‘á»u kể trên (diffuse goiter), thưá»ng nhá» lại trong vòng 3-6 tháng vá»›i sá»± chữa trị bằng thuốc thyroxine, các tuyến to kiểu lổn nhổn cứng đầu hÆ¡n. Thuốc thyroxine chỉ làm được 1/3 bá»n chúng nhá» lại. Số còn lại tuy không nhá» bá»›t, nhưng ít nhất vá»›i sá»± dùng thuốc, chúng không lá»›n hÆ¡n nữa.

- Tuyến to chỉ một chỗ (thyroid nodule):

Cả tuyến giáp trạng bình thưá»ng, chỉ có má»™t chá»— to tròn lên. A, đây má»›i là chá»— chúng ta lo ngại. Vì Ä‘a số các anh chàng “to lên chỉ má»™t cục†kiểu này hiá»n lành (benign), nhưng thỉnh thoảng cÅ©ng có anh chàng thuá»™c loại độc (malignant), ung thư. Lại càng nên nghi ngá», nếu ngưá»i bệnh có ngưá»i trong gia đình bị ung thư tuyến giáp trạng, hay ngày trước, khi còn bé, ngưá»i bệnh có bệnh nào đó, được chữa trị bằng cách chiếu Ä‘iện (radiation) vào vùng đầu, cổ. Hoặc khi thăm khám, thấy ở cổ quanh tuyến, có những hạch khả nghi [đặc tính cá»§a ung thư là bò Ä‘i chá»— khác, nên có thể bò đến má»™t hạch bạch huyết (lymph node) gần đó]. Ãây là những yếu tố khiến chúng ta tăng cảnh giác.

Chá»c má»™t kim nhá» vào trong cục u, lấy ra má»™t ít thịt Ä‘em thá»­, có thể phân biệt được cục u lành hay độc. Ãá»™c thì Ä‘em cắt bá», lành để đấy, lâu lâu xem xét lại, xem nó có tiếp tục lá»›n lên, hay có bắt đầu dở chứng, gây triệu chứng gì bất thưá»ng.

Dù là nó lành, nhưng bạn vẫn nóng lòng, muốn cục u giáp trạng phải nhá» Ä‘i, biến mất? Bác sÄ© có thể chiá»u bạn, thá»­ dùng thuốc thyroxine nhân tạo má»™t thá»i gian, xem nó có chịu nhá» Ä‘i không. May thì nó nhá» lại, thưá»ng thì nó cứng đầu và không chịu nghe lá»i bác sÄ©. Trưá»ng hợp này, ta cứ để nó đấy theo dõi, nếu nó tiếp tục lá»›n lên, hoặc có hành vi gì bất thưá»ng, ta sẽ đâm kim thá»­ thịt lại, và có khi mổ, cắt bá» Ä‘i cho chắc ăn.

Ung thư tuyến giáp trạng (thyroid cancer)

Ung thư tuyến giáp trạng thưá»ng xuất hiện dưới hình thức má»™t cục tá»± nhiên nổi u lên trong tuyến giáp trạng. Bạn biết rồi, cục u này có khi khó phân biệt vá»›i má»™t cục u lành. Anh chàng này khả nghi nếu dở chứng lá»›n vá»t lên thá»i gian gần đây. Nhất là lại có những hạch nổi lên bất thưá»ng quanh đấy.

Ung thư tuyến giáp trạng có nhiá»u loại khác nhau, cần những cách chữa trị khác biệt. Bạn cÅ©ng biết rồi, cách tốt nhất là... đâm kim xin chàng tí thịt Ä‘em thá»­. Nếu chàng đích thị là ung thư, ta sẽ tùy chàng là loại ung thư nào mà xá»­ trí: mổ cắt, chạy Ä‘iện, hay chữa bằng thuốc chống ung thư.

Kể bệnh

Bệnh như ngưá»i, má»—i đứa chúng Ä‘á»u có tên riêng đàng hoàng, chúng ta nói đúng tên nó, ai cÅ©ng hiểu.

Khi bạn Ä‘i khám bác sÄ© (nhất là bác sÄ© Mỹ dốt tiếng Việt), thay vì nói có bệnh “bướu cổâ€, bạn nên nói bạn bị (hay nghÄ© là có thể bị) bệnh tuyến giáp trạng (thyroid disease), bác sÄ© sẽ hiểu hÆ¡n. Càng quí, nếu bạn có thể khai được chính xác: “Tôi bị bệnh cưá»ng tuyến giáp trạng (hyperthyroidism), suy tuyến giáp trạng (hypothyroidism), bướu lành tuyến giáp trạng (thyroid goiter), hay... ung thư tuyến giáp trạng (thyroid cancer)â€. Rồi khi kể bệnh, bạn trình bày mạch lạc, theo thứ tá»± thá»i gian, và chú trá»ng kể các triệu chứng sau:

· Bạn có thấy tuyến giáp trạng cá»§a bạn lá»›n hÆ¡n bình thưá»ng? Nếu có, từ bao lâu?

· Bạn có những triệu chứng bất thưá»ng hay không: kém chịu nóng, hay toát mồ hôi, tinh thần căng thẳng, mất ngá»§, tính tình thất thưá»ng, tay chân run rẩy, ăn nhiá»u mà vẫn xuống cân, mau bị mệt, hồi há»™p, khó thở, hay tiêu chảy, kinh ra ít? Hoặc ngược lại: kém chịu lạnh, hay buồn ngá»§, hay quên, mệt má»i, bón, chảy máu tá»­ cung bất thưá»ng, nhức má»i bắp thịt, khan tiếng, ăn kém ngon nhưng vẫn lên cân?

· Trong gia đình (bố, mẹ, anh, chị, em ruá»™t), có ai bị bệnh tuyến giáp trạng? (bệnh tuyến giáp trạng hay di truyá»n).

Nếu bệnh Ä‘ang uống thuốc chứa chất thyroxine (như Synthroid), bạn cho bác sÄ© biết, bác sÄ© trước cho bạn dùng thuốc này vì tuyến giáp trạng bạn suy, hoặc không, nó vẫn siêng năng làm việc, nhưng chỉ vì nó to lên bất thưá»ng, bác sÄ© trước muốn dùng thuốc để cố làm nó bá»›t to thôi. (Các bác sÄ© cÅ©ng vậy, khi cho ngưá»i bệnh loại thuốc này, nên giải thích kỹ lưỡng, kẻo khổ cho các bác sÄ© khác sau phải chữa và theo dõi ngưá»i bệnh lắm lắm.) Bệnh tuyến giáp trạng rất rắc rối. Càng rắc rối nếu chúng ta không gá»i đúng tên bệnh. Trong phong trào gá»i cho đúng tên bệnh, các bác sÄ© nên làm gương trước.

Bác sÄ© Nguyá»…n Văn Ãức

Mục Lục


VI. Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuật ___________________________________________________



1. ThÆ¡ Nhạc - Bích Huyá»n

Má»i các bạn nghe Câu Chuyện ThÆ¡ Nhạc do chị Bích Huyá»n thá»±c hiện ,đã phát thanh trên VOA .
Nghe nhạc Phạm Ãình Chương
Nghe thÆ¡ : Ãinh Hùng ,Trần Dạ Từ ,Du Tá»­ Lê

http://saigonline.com/mdv/BichHuyen/PhamDinhChuong.wma

Mục Lục




2. Nguyệt san VietHome

Giao Muà vừa nhận được Nguyệt san VietHome số tháng 7 do chị Ãá»— Mùi gá»­i tặng. Báo in mầu giấy láng từ trong ra ngoaì, baì vở nhiá»u tiết mục: khoa hoc, van há»c, nhiếp anh? y tế, gia chánh...... Ngưá»i chá»§ trương là chị Ãá»— Mùi, má»™t khuôn mặt quen thuá»™c trong lÄ©nh vá»±c báo chí.

Ãiạ chỉ cuả toà báo:
VietHomeMagazine
1340 Tully Road # 301
San Jose, CA 95122
tel 408-971-6057
Email: VietHomeMagazine@cs.com.











Mục Lục


VII . Hộp Thư Toà Soạn ___________________________________________________



Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : Bích Hà, CC, Châu Thái Lê, Chu Kỳ Thư, DHH, Ãá»— Thành, htc, Hoàng Mai Hoa, Hoàng Mai Phi, Hồ Công Tâm, Lạc Duyên, L.T. Quỳnh Hương, Kim Hải, Nnguong, Ngá»c An, Nguyá»…n Ãông Pha, Nguyá»…n Lạc Việt, Nguyá»…n Ãăng Tuấn, BS Nguyá»…n Văn Ãức, BS Nguyá»…n à Ãức, Nguyá»…n Hữu Viện, Ngô Thy Vân, NS Phạm Duy, Phạm VÅ© Anh Nam, Phạm Văn Tiên, Sông Cá»­u, Sương Mai, Tân Văn, Thanh Thanh, Trần Kiêu Bạc, Tôn Thất Phú SÄ©, Trần Nhất Lang, T.T. Tuệ SÄ©, Trần Công Nhung, Trùng Quang, TyNa, Việt Dương Nhân và VÅ© Thị Thiên Thư đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 28 . Má»™t số bài khác sẽ được đăng dần vào số tá»›i. Mong má»i sẽ nhận được những sáng tác cá»§a các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.

Mục Lục


Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà: 1) Ãể vào danh sách cá»§a NSGM (subscribe), xin gá»­i email vá» TrungKy@hotmail.com
2) Ãể rút ra danh sách cá»§a NSGM (unsubscribe), xin gá»­i email vá» TrungKy@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»­i vá»: TrungKy@hotmail.com 4. Má»i bài vở, đóng góp, xin gá»­i vá»: GiaoMua2002@aol.com Nguyệt San Giao Muà Homepage: http://www.GiaoMua.com Thể lệ gá»­i bài cho Nguyệt San Giao Muà: 1. Xin các bạn gá»­i bài theo dạng VIQR (Vietnet) (dùng cách bá» dấu như trong trang này) 2. Xin liên lạc vá»›i NSGM hay trá»±c tiếp tá»›i tác giả nếu muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM. 3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ email ở cuối bài hay không. 4. Bài vở xin gá»­i đến GiaoMua2002@aol.com 5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»­i vá»: TrungKy@hotmail.com

Ãịa Chỉ Liên Lạc:

Nguyệt San Giao Muà
P.O . Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

Trang NhÃ