Số 29

Ngày 1 tháng 9 năm 2004

www.GiaoMua.com

Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

GiaoMua2002@aol.com


Thư Ngá»



Nhớ biển

Má»—i năm, sau ngày giá»— mẹ là thá»i gian tôi nhá»› nhiá»u vá» mùa mưa xứ biển. Những cÆ¡n mưa ùn ùn từ chân trá»i như những tảng băng Ä‘en khổng lồ Ä‘e doạ. Sóng ùng oàng dâng cao, cÆ¡ hồ như muốn bẻ nát những con thuyá»n trồi lên hụp xuống. Rồi mưa ào ào kéo đến, gió vặt oặt những tàu lá dừa ven bá». Sấm chá»›p liên miên, ngưá»i ta sợ những cÆ¡n bão nhiệt đới thay nhau xảy tá»›i. Mưa biển bao giá» cÅ©ng dữ tợn, hung hãn như mụ phù thá»§y ác nghiệt vô tâm.

Năm nào cÅ©ng thế, mưa biển cuốn phăng Ä‘i má»™t mảng bá» cát trắng. Cho dù đã bao lần ngưá»i ta cắm kè, đúc móng, nhưng sóng biển vẫn như những con khá»§ng long nghiến nát bể tan. Rồi tin những con tàu đánh cá chưa kịp trở lại bá» bị xem là mất tích. Rồi có những gia đình chiá»u chiá»u ra ngóng đợi má»™t mong manh cá»§a những ngưá»i thân. Trẻ con sẽ quấn vá»™i lên đầu vành khăn trắng, ngây ngô xem như món trang sức cá»§a Ä‘á»i. Những bà vợ khóc hết nước mắt vì cảnh Ä‘á»i bÆ¡ vÆ¡ bất chợt.

Quê hương tôi bao giá» vẫn thế. Thét rồi ngưá»i ta xem như má»™t may rá»§i thoáng qua. Không năm nào không có những căn nhà bị cuốn trôi ra biển. Không năm nào không có cảnh mưa gió thảm thê. Khi biển ngưng giận dữ, dài theo bá» cát lá»nh khênh rác rến, xác thú vật trôi hoang, dăm mảnh cá»­a từ nÆ¡i nao kéo vá» bập bá»nh như thằng chá»ng. Ngưá»i lá»›n, trẻ con kéo nhau Ä‘i vá»›t cá»§i, mặc dù những lượn sóng vẫn còn ầm ào cao vút. Thảm cảnh cá»§a ngưá»i này, nghịch lý thay, lại là cÆ¡ há»™i cá»§a ngưá»i khác.

Ãầy quá rồi những thiệt hại thê lương. Cho nên bây giá» có thêm má»™t lần biển gây nên đớn Ä‘au thì cÅ©ng chỉ là má»™t giá»t dầu cho bấc thêm cháy đượm. Giá phải khóc cho mất mát Ä‘au thương thì nước mắt sẽ chảy hoài không dứt. Cho nên ngưá»i ta đành thá» Æ¡ để còn gượng sống qua, dù ruá»™t như muối mặn vô chừng.

Năm nay, xong giỗ mẹ, tôi lại chợt nhớ vỠmùa biển động ở quê. Ngàn lần tôi lại lần dò vỠbãi cát xưa mà thấy lòng bồi hồi tiếc tưởng. Quê hương ơi ! sao thảm cảnh trùng trùng. Biết bao giỠbiển trở lại êm…

Thanh Sơn
BBT Nguyệt San Giao Mùa


Mục Lục

I . Thơ _______________________________________________________________________

1. Như Bóng Ma Trôi ______Hồ Quỳnh Như
2. Tang Thương ______Tịnh Như
3. Suffering ______Thanh Thanh
4. Tôi Lại Ngóng Trá»i Cao ______nguyá»…n đăng tuấn
5. Còn em .. còn tôi ______Lạc Duyên
6. Diệu Ca ______Phạm Văn Tiên
7. Giận Há»n ______Tôn thất Phú SÄ©
8. Ngày Ãầu Tiên ______Vành Khuyên
9. Niá»m Riêng ______VÅ© Thị Thiên Thư
10. Làm ThÆ¡ ______ Mạc Phương Ãình
11. Hoàng Hôn Tím ______L.T. Quỳnh Hương
12. Tạ Lỗi ______Nguyễn Hải-Bình
13. Xin chớ hững hỠ______Xuân Phú
14. Bài Thơ Gởi NhỠ______Châu Thái Lê
15. Huyá»n Cung ______Chu Kỳ Thư
16. Chợt nhớ vỠGia Long .! ______Hoàng Mai Phi
17. Tháng Chín ______CC
18. Khép Ná»­a Cuá»™c Tình! ______Nguyá»…n Ãông Pha
19. Chiá»u Mưa trên Ãèo Hải Vân ______Phan Thái Yên
20. NgÆ¡ Ngác Sân Trưá»ng ______Trần Hoan Trinh
21. Tình Hoài Vá»ng ______Viá»…n Phương
22. Hài cú Tháng Tám ______Phạm Vũ Anh Nam
23. Ãêm MÆ¡ Hồ Tôi Vẫn Xót Xa ______Linh VÅ©
24. Tiếc thương Mẹ ______Bích Hà
25. Giá»t Quê Hương ______Sông Cá»­u
26. Saint Paul De Vence : Lạc Chốn Thiên Thai ______Nguyễn Hữu Viện

II . Văn _______________________________________________________________________

1. Ăn Mày _______ Hoa Bằng Lăng
2. Tuổi Há»c Trò ___________ Tôn Thất Phú SÄ©
3.Mùa Nước Lũ ( kỳ 26) ___________ Trần Công Nhung
4.Cây đa bến cũ (kỳ 6) ___________ Thanh Sơn
5.Ngưá»i Ãàn Ông Bất Hạnh ___________ Ãoản Kiếm
6.Tâm Sá»± Má»™t Ngưá»i ___________ Vành Khuyên
7.Mây Thu ___________ Vũ Thị Thiên Thư
8.ÃÆ°á»ng Ãá»i ___________ Ãá»— Thành
9.Chuyện của Một Con Lừa Chuyển Bạch Phiến: Maria Full of Grace ___________ Trần Viết Minh-Thanh
10.Vầng Trăng Thứ ___________ Việt Hà
11.Ngạc Nhiên ___________ Phạm Vũ Anh Nam

III . Ngàn Lá»i Ca (kỳ 20)________________________________________________________________

1. Bình Ca _______________________________ NS Phạm Duy

IV. Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________

1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH

V. Nghiên Cứu________________________________________________________________

1. CHẤN THƯƠNG KHỚP Cá»” CHÂN _______ Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan
2. Thể Thao và Sức Khá»e: Chạy Marathon _______ Bác sÄ© Phạm Văn Hoàng

VI. Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuật__________________________________________________

1. Tình Khúc Hoàng Việt Khanh _______ Giao Muà
2. Nguyệt san VietHome _______ Giao Muà
3. Tập Thơ Nnguong _______ Giao Muà

VII . Nhạc __________________________________

1. Nhạc : Ca Dao Của Mẹ _______ Bích Hà

VIII . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________

1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Tập

I . Thơ __________________________________________________

1. Như Bóng Ma Trôi
 

Tôi không bao giỠđoán nổi
cộm trong trí nhớ anh 
một dự tính của
chứng ung thư lẫn trốn
khiến 
những nhát búa
đập xuống Ä‘á»i nhau
vang thành một bi khúc
tận tuyệt 
 
có lẽ
anh cố giấu những vết chân
đẫm đầy máu
sau những lần va chạm xác 
mặc
phía cuối ngày rớt lại 
lá»i nguyá»n rá»§a nhau
chai cứng
 
riêng
tôi chỉ biết
sau lần đắm mình cuối cùng vào
huyá»…n má»™ng 
của sự sống anh
tôi phát hiện rằng
tất cả 
chỉ như
một bóng ma trôi
 

Aug 02, 04
 
Hồ Quỳnh Như 
Mục Lục


2. Tang Thương Xin thành kính nghiêng mình trước sá»± thống khổ cá»§a bao gia đình lâm nạn biến cố 11-9-01 Sáng thứ ba đầu tuần Trá»i xanh nắng vàng êm Mùa thu vừa má»›i chá»›m Vạn vật sống bình yên Bá»—ng má»™t khoảng hư không Hai tòa nhà sụp đổ Thá»§ đô chợt bàng hoàng Bởi đạo tặc phi nhân Hàng vạn ngưá»i tức tưởi Trong biển lá»­a mênh mông Không má»™t lá»i trăn trối Không má»™t tiếng kêu than! Con mất cha mất mẹ Anh mất chị mất em Vợ mất chồng thống khổ Chồng mất vợ đảo Ä‘iên! Tang thương vá» dồn dập Máu xương và nước mắt Hàng vạn ngưá»i chôn xác Mỹ quốc dấy há»n căm Tháng bảy mùa Vu Lan Mùa xóa tá»™i vong nhân Sao nhuốm toàn Ä‘au khổ Kẻ vô tá»™i chết oan! Cầu Æ n Trá»i gia há»™ Nhân loại được bình an Sinh linh vừa tá»­ nạn Sá»›m giải thoát siêu thăng Mùa Vu-Lan 2001 Tịnh Như
Mục Lục


3. Suffering English version: My most sincere condolences to fhe families of the 9-11-2001 victims On that Tuesday morning The sky was blue and the sun yellow, Autumn had just begun, All living beings were each a fellow. Suđenly the two buildings collapsed In a space of nihility, The capital fell into stun By the inhuman manslayers’ abilitỵ Thousands of lives seized with grief In the immense sea of fire Without a last will Or a complaint, without ire! Children bereaved of parents in panic, Wives deprived of husbands in pain, Grooms gave up brides in bitterness, Brothers and sisters lost siblings in banẹ Sufferings rushed in repeatedly, With tears, bones and blood, Thousands of humans extirpated, Wrath rose throughout America in flood. In this dutiful and loyal seventh month When Buđha absolves the guilty dead, Why to the innocent people They had the heart distress to spread! I implore the Almighty to blesss mankind To live safe and sound in whole, Especially of the recently perished, Save and free from suffering each soul. Lunar Seventh Month 2001 geocities.com/POETfromVIETNAM ThanhThanh

Mục Lục


4. Tôi Lại Ngóng Trá»i Cao ngưá»i có thả mây cao theo chiá»u, tôi lá»™ng gió ngưá»i có còn đứng đó tôi còn ná»­a chiêm bao hành trình qua phố xưa nghe tiếng buồn cá»§a tuổi theo giá»ng hò mưa bụi cá»§a trá»i còn hương đưa ngưá»i có thả mắt chào hay vỡ bùng cổ tích còn đôi tay cô tịch nhen nhúm hồn lao Ä‘ao ngưá»i có hôm nhá»› vá» qua rồi cÆ¡n sóng nhẹ tiếng trúc vang khe khẽ gá»i nhau trong trưa hè ngưá»i có vá» chốn nào sao mưa reo vá»™i vã hay ngưá»i, vầng trăng thả tôi lại ngóng trá»i cao (ngày 22 tháng 7 năm 2004)

nguyễn đăng tuấn

Mục Lục


5. Còn em .. còn tôi Còn em chăn gối bên Ä‘á»i sống Trong giấc mÆ¡ làm kẻ chung thân Ngồi im nghe tiếng thÆ¡ chìm lắng Má»™t cánh hoa rụng xuống thu phần Có ai bên ngưá»i tôi thương mến Gởi chút thu vàng mây trắng trong Ãôi mắt ngưá»i xưa buồn vương vấn Suốt quảng Ä‘á»i sao quá mênh mông Tìm lại má»™t lần chân em bước Chiếc lá nào rÆ¡i mất hay còn Quay tít mù khÆ¡i vá» phía trước ÃÆ°á»ng em Ä‘i Ä‘i mãi không cùng Còn tôi quay bước bên Ä‘á»i sống Nâng cánh thÆ¡ hiá»n buổi sá»›m mai Con chim thức giấc chưa rá»›t má»™ng Tiếng hát còn vương vãi chân ngày .. Còn em mãi mãi bên Ä‘á»i sống Chuyện trăm năm có đến bao lần Còn tôi mãi mãi bên Ä‘á»i má»™ng Má»™t giấc chiêm bao cÅ©ng ngại ngần ...

Lạc Duyên

Mục Lục


6. Diệu Ca Ước gì miệng sát miệng hôn Môi em ấm áp đưa hồn ta bay Từng ngày tình nghiã đắm say Bên nhau âu yếm phút giây mặn nồng Hoa khai má»™t đóa đỠhồng Giá»t tình rÆ¡i Ä‘á»ng giữa vùng cá» xanh Ãêm nằm thao thức năm canh Tầu khuya rá»™n tiếng tốc hành ngược xuôi pvtien@yahoá»com Phạm Văn Tiên
Mục Lục


7. Giận Há»n khi em há»n anh mùa xuân có lá thu vàng chiá»u vừa cúi xuống mặt trá»i trồi lên lòng anh bối rối lạ thưá»ng như tÆ¡ con nhện trăm đưá»ng dá»c ngang nhịp tim thôi đập nhịp nhàng dập dồn tiếng sóng rá»™n ràng biển xa đưa tay ôm mảnh trăng ngà Ä‘an thành tấm lụa mượt mà cho em rÆ¡i rÆ¡i từng giá»t êm Ä‘á»m trăng Æ¡i vuốt nhẹ ná»—i niá»m bÆ¡ vÆ¡ thá»i gian qua rất hững há» giận há»n lãng phí tình thÆ¡ buổi đầu 190704 Tôn thất Phú SÄ©

Mục Lục


8. Ngày Ãầu Tiên Ngày đầu tiên tá»›i lá»›p Ra cá»­a ngóng mẹ hoài Trá»i đổ mưa bất chợt Như khóc dùm cho ai . Chăm chú nhìn lên bảng Ngăn dòng nước mắt rÆ¡i Tạnh mưa trá»i quang đãng Nhá»› mẹ quá mẹ Æ¡i . Ba mươi năm trước đây Tôi còn là cô bé Giá» tóc đã Ä‘iểm sương Dẫn con Ä‘i nhà trẻ ... Giao con trước cổng trưá»ng Gạt nước mắt , lòng thương Quay lưng tôi vá»™i bước Sao lòng cứ vương vương Cùng ngày đầu tá»›i lá»›p Mây cao vá»›i trá»i trong Tôi vẫn là cô bé Cứ chá» trông , chá» trông .. 2002 Vành Khuyên
Mục Lục


9. Niá»m riêng Ãèn dầu lá»­a hắt hiu nổi nhá»› Ãêm càng sâu trăn trở má»™t mình Ngón chai vá lại áo tình Lá»­a nào ấm lại ba sinh ước nguyá»n Môi từ thuở hồng duyên giai ngẫu Ão lụa ngà yêu dấu tay trao Vì đâu sông nổi ba đào Cầu duyên đứt Ä‘oạn lao Ä‘ao ná»­a đưá»ng Xếp son phấn sầu gương hiu hắt Gánh con thÆ¡ tất bật sá»›m hôm Tháng tư nhuá»™m đỠdấu buồn Ãầu mùa mưa đổ từ nguồn xót xa Gió khuya thổi lạnh tà áo má»ng Giá»t mồ hôi nào Ä‘á»ng da thÆ¡m Chiếu chăn lạnh ngắt hương đồng Vì đâu Ä‘oạn nổi duyên hồng cách chia Lau nước mắt chá» tia nắng má»›i Gói yêu thương chỠđợi phút giây Ngập ngừng nắm lấy bàn tay Trong hư ảo vụt lạnh đầy không gian VÅ© Thị Thiên Thư
Mục Lục


10. Làm thÆ¡ Mừng ky cóp được năm, ba chữ Ä‘em viết thành thÆ¡ để tặng ngưá»i chữ nghÄ©a nhuá»™m vàng thêm khói thuốc nghẹn ngào mong ước má»™t niá»m vui Trên mảnh đất nuôi mình nhá» bé rá»… phù du không lá»›n thành cây treo gương nhân ảnh soi phù phiếm ngá»n nước triá»u lên phá»§ tháng ngày Mang ná»—i Ä‘au má»™t Ä‘á»i tiếc nuối ngá»­a bàn tay, còn chút gì đâu ! thôi đành gom góp ngày xưa lại đốt hết tàn tro những bể dâu Gởi ngưá»i, đừng trách lòng ta cạn sông núi thá»i gian cÅ©ng đổi thay xin giữ chút tình cùng chữ nghÄ©a câu thÆ¡ thương nhá»› vẫn vÆ¡i đầy trong tập LỜI RU TÃŒNH Mạc Phương Ãình

Mục Lục


11. Hoàng Hôn Tím Liá»…u rÅ© bên sông Trúc cưá»i rá»™n rã Sông Tương hối hả Nắng Hạ nghiêng chào Nhìn từng hạt sao Ãếm từng hạt nhá»› Nghe như thoáng vỡ Ngát hương cỠđồng Mây tóc bá»nh bồng Bên giàn thiên lý Dáng nghiêng hoàn mỹ Là má»™ng hay tranh Tình đầu ngày xanh Như làn mây gió Xôn xao lá cá» Biết dừng nÆ¡i nao Vưá»n xưa bạc màu Ãâu ngưá»i năm cÅ© Bên giàn á»§ rÅ© Thiên lý ưu sầu Hoàng hôn tím sâu Tình dù bão nổi Ãá»i chia hai lối Tím hoài ngàn năm
L.T. Quỳnh Hương





Mục Lục


12. Tạ Lá»—i Dốc chút tâm tình vÆ¡i ná»—i nhá»› Cho ngưá»i tôi nguyện vạn ká»· thương ... Nguyá»…n Thế Hùng Tôi gặp lại em qua chồng thư cÅ© Ãã bao năm còn giữ mãi hôm nay Những ngá»t ngào, những giòng chữ đắm say Em đã viết cho tôi ngưá»i tình phụ. Tôi đã xa em, cuc tình trắc trở Ãể em buồn nhưng chót đã thương tôi: Vẫn âm thầm, vẫn khắc khoải khôn nguôi Em viết mãi những giòng thư đẫm lệ Nhưng ngá»t ngào -Như em thưá»ng kể lể: Vì đã yêu nên chẳng thể quên nhau Ãến vá»›i tôi để nhận lấy thương Ä‘au Khi em biết tôi gỡ vòng lan hậu. Tôi đã chạy theo cuc tình vô vá»ng Ãã xa em tìm mng đẹp phù du .. . Năm tháng qua Ä‘i đếm những mùa thu Ãem tàn uá đông vá» trên tóc trắng. Không còn nữa những ngày hè Ä‘an nắng Không còn em vì tôi đã phụ em Giữ lại chồng thư tôi sẽ không quên Xin tạ lá»—i ngưá»i yêu tôi đã phụ. Trois Rivières, Quebec-Lập Xuân 2004
Nguyễn Hải-Bình


Mục Lục


13. Xin chá»› hững há» Xôn xao lối cÅ© tôi vá» Hồn thiêng đất nước cÅ©ng ká» bên tôi Bâng khuâng con nhện bồi hồi Nghe chừng xao xuyến má»™t Ä‘á»i giăng tÆ¡ Chợt nghe trong dạ ngẩn ngÆ¡ Hình như có má»™t vần thÆ¡ đợi chá» Mây Æ¡i ...xin chá»› hững há» Hãy theo cùng gió ...đôi bá» có nhau Lòng này ao ước từ lâu Triá»n miên sóng vá»— theo sau con tàu Buồn vui biển vẫn má»™t màu Trá»i xanh muối mặn nhá»› nhau dạt dào Mà nghe lòng cÅ©ng nôn nao Như trăm con nước vẫy chào thuyá»n xưa Bến mÆ¡ chỠđợi bao mùa Thoáng xa ẩn hiện ...thá»i đưa đón nào ... 08/2004 Xuân Phú



Mục Lục


14. Bài ThÆ¡ Gởi Nhá» Ãêm nay ta viết bài thÆ¡ cho Nhá» bài dở dang từ độ ngỡ vÆ¡i sầu đêm nay hÆ¡i lạnh vá» theo gió se sắc buồn Æ¡i, bởi vì đâu ... có lẽ giá» này Nhá» ngá»§ say ta vào má»™ng nhé, đêm còn dài trần gian phiá»n lụy, thôi tạm gác gom ước mÆ¡ vá» chở đầy tay Nhá» còn nhá»› lâu đài mình gầy dá»±ng bao lâu rồi, ta quên mất - không vá» cá»™i thông già chiá»u buồn nghiêng dáng đứng biết có còn nhìn mưa nắng nhiêu khê bài thÆ¡ huyá»n thoại ghi trên vách đá chá»— Nhá» thưá»ng ngồi hong tóc gió tung bay ta sợ bao lần mưa thu tầm tã những Ä‘iệu vần ngày đó đã nhạt phai dù thật thế cÅ©ng đừng buồn NhỠạ như mÆ¡ thôi ! MÆ¡ để tạm quên Ä‘á»i mai tỉnh giấc, nhìn thá»i gian vá»™i vã nhận vào hồn thêm má»™t vết đơn côi đêm nay ta đợi trần gian ngá»§ đón Nhá» cùng vá» ngang giấc mÆ¡ mai trở lại má»™t mình trên phố cÅ© nắng sẽ còn hôn tóc tiểu thÆ¡ đêm nay phố biển trá»i trong quá vÅ© trụ bao la trải lụa vàng ai Ä‘em trăng má»™ng treo đầu gió để sóng vô tình xô bóng tan ... Phố Biển SD July 30/04
Châu Thái Lê

Mục Lục


15. Huyá»n Cung Ngàn xưa có kẻ cuồng thi ấy Khóc cố nhân bằng lệ cá»§a mây Ãêm trăng, con gái đẹp như tiên Lả lướt tay xoè mươi cánh sen Con gái nghe tình sương gió gá»­i, Ãàn ai dìu dặt mấy cung huyá»n Ãêm thu, con gái bay như lá Chạm xuống thá»m khuya vạt áo xiêm Con gái như tranh ká» vách má»™ng Môi cưá»i ngạo gió nẻo tây hiên Ãêm qua con gái lạc trong sương Tóc mượt mà thÆ¡m vai dạ hương Con gái Ä‘i tìm trăng bán nguyệt, Ngá»§ mÆ¡ bên cổng ngõ thiên đưá»ng Ngàn sau trên lối ngược hồng hoang Trăng khóc huyá»n cung, vá»ng phế tàn Trá»i mưa ... con gái tan trong gió Non nỉ miên thu những giá»t đàn ... Chu Kỳ Thư

Mục Lục


16. Chợt nhá»› vá» Gia Long .! (bài cho Nguyá»…n Văn Hào PetrusKy) chiá»u xưa trưá»ng tan em ra áo trắng bay bay theo tà thầm lặng ghót ai vương vàng trong nắng trông ai , ai đứng gót bằng gót cao chạnh lòng ai đó nôn nao mắt ai duyên dáng má đào hây hây lòng ai rá»™n rả ngất ngây chân chôn mắt chá»›p loay hoay đứng nhìn miệng cưá»i nhưng thể làm thinh tay ôm sách vỡ trá»™m nhìn dáng ai môi ai bá»—ng hé nét ngày phút đầu vương vấn nhá»› hoài ngàn thu Ä‘á»i sau sương phong bụi mù áo cÆ¡m dày dạn mưa mù tóc xanh dáng xưa vẫn vương theo mành lá xanh vàng úa không đành quên mau bá»—ng dưng má»™t thoáng u sầu Gia Long chợt nhá»› niá»m Ä‘au xa vá»i ngưá»i xưa ngưá»i hỡi Æ¡i ngưá»i thân em năm đó giá» ngưá»i phương nao chiá»u nay nắng Ä‘á»ng núi cao gió bay theo gió mây chào chá»›m thu giá»ng ai vẫn nhá»› cho dù ngày Ä‘i năm hết tuổi đà trung niên gá»i trong nắng sót tà chiá»u đễ ai đâu đó được nhiá»u vui êm má»—i khi thấy dáng dịu hiá»n tưởng như em đó gá»i mình khi xưa mÆ¡ vá» bóng dáng khi mưa tưởng chừng em đó, bước vào tâm tư năm xưa mình lỡ vô tình anh không mong được chữ tình nÆ¡i em em giá» có nhá»› không em tình anh gém trá»n má»™t giá» ra chÆ¡i tháng 8/2004 Hoàng Mai Phi


Mục Lục


17. Tháng Chín á»’ ... tháng chín, Ãông đã đâu tàn sao nắng lạ Nàng xuân đôi gót đã ngoài hiên Nắng ngá»t Ä‘iá»m nhiên - nắng dịu hiá»n Lòng rất lạ luyến lưu mùa đông lạnh Tháng chín Ãồi thông còn lá»™ng gió Sương choàng trên lá cá» nằm nghiêng Gió khẽ qua hiên buồn rất lạ ? Tư trầm ai sưởi khói bay qua ? Tháng chín Cành gai nhá»n nhún nhen vài lá nhá» Nắng soi vàng bóng lá»™ng rất thÆ¡m ngon Những mÅ©i gai ẩn lá»›p lá non tròn; Những nụ hồng trinh nguyên nhiá»u cạm bẫy Tháng chín Loài dế nhá»§i xếp mình trong lòng đất; ló đầu ra tìm kiếm má»™t mùa xuân LÅ© hoa đào nẩy búp rá»™ ngoài song; ngào trong gió gá»i má»i ong vá»›i bướm Tháng chín tháng hÆ¡i buồn.... Beer đắng - lon sầu - say khướt giá»ng Thuỳ Dương Ãông vẫn đây mà xuân nở sang Há»n cánh én vô tình mang nắng lại! Sydney 2004

CC
Mục Lục


18. Khép Ná»­a Cuá»™c Tình! em giúp anh khép cánh cá»­a lại khép giùm anh ná»—i nhá»› khôn nguôi đừng quay lại em đừng quay lại buồn sẽ gieo anh khổ má»™t Ä‘á»i em giúp anh há»i mượn mùa thu để anh nhuốm màu tình vào lá mượn giúp anh má»™t góc tâm tư anh vẽ em bên đưá»ng rẽ ngã em giúp anh tìm ngày xưa cÅ© hôn mê nằm trong ký ức em ngày tình anh má»™t lần trú ngụ giá» cheo leo khoảng trống im lìm em giúp anh khép cánh cá»­a lại nhưng chá»› đừng khép lại ngày xưa là dấu ấn cuá»™c tình ngang trái má»™t ná»—i lòng chưa qua buổi tiá»…n đưa!

Nguyá»…n Ãông Pha


Mục Lục


19. Chiá»u Mưa trên Ãèo Hải Vân Trá»i mưa ướt bụi ướt bỠƯớt cây ướt lá ai ngỠướt em (1) Em vá» rải má»™ng ngày mưa Vóc tràm thÆ¡m dáng xuân vừa khÆ¡i phương Tóc mai níu nụ môi hưá»ng Vắn dài sợi nhá»› sợi thương mượt mà Ngá»­a tay hứng giá»t mù sa Ãôi bá» chân duá»—i lụa ngà ngá»c phô Nhá»› nguồn sông dục sóng xô Mây nghiêng lá»i núi chiá»u phôi pha trá»i Chiá»u chiá»u mây phá»§ Hải Vân Súng rá»n Non Nước bâng khuâng dạ ngưá»i (1) Tôi vá» ngậm ngải tìm mÆ¡ Trầm em hương vá»ng cuối bá» phân vân Bóng tà huy Ä‘á»ng mây gần Ãèo xa quán lú sương bàng hoàng rÆ¡i Này em nhấc chén sầu khÆ¡i Tóc phai màu nhá»› giữ lá»i thÆ¡ ngây Vẫn xanh màu lá trên tay Chiêm bao ná»­a giấc giang hà tỉnh say (1) Ca Dao

Phan Thái Yên

Mục Lục


20. NgÆ¡ Ngác Sân Trưá»ng Và ká»· niệm lại hàng hàng lá»›p lá»›p Và thương yêu cứ canh cánh bên lòng Bá»â€¦â€¦.Mà Ãi tưởng đã dứt được tình Sao trở lại giữa sân trưá»ng ngÆ¡ ngác Ta má»™t thuở tóc xanh rồi tóc bạc Em má»™t thá»i áo trắng tóc tầm vai Aân tình kia thân thiết ná» tàn phai Còn ta đó vá»›i ná»—i niá»m cô độc Xa lắm rồi những giá» chÆ¡i giá» há»c Xa lắm rồi những giá» dạy giá» thi Sách vở , há»c trò , bè bạn phân ly Viên phấn trắng cÅ©ng lạnh lùng như đá Em niá»m nở nhưng vô tình chi lạ Em ân cần nhưng há» hững vô song Ta chỉ là ká»· niệm tuổi thanh xuân Là ká»· niệm cá»§a má»™t thá»i em đẹp Thôi huyá»n thoại cá»§a má»™t thá»i nên khép Cám Æ¡n em đã má»™t thuở mặn nồng Oâi ngôi trưá»ng như má»™t dòng sông Ta tắm mát cả Ä‘á»i mình trong đó

Trần Hoan Trinh

Mục Lục


21. Tình Hoài Vá»ng Anh mải miết cuối trá»i xa thương nhá»› Từng thu buồn loang lỡ dưới màn sương Nghe cô đơn phong kín giữa đêm trưá»ng Má» mịt bóng trăng thương đưá»ng vÅ© trụ Biển ca hát ru anh tình viá»…n xứ Má»—i chiá»u vá» á»§ rÅ© bóng chim sa Mây lang thang che khuất ánh dương tà Lòng lạnh vắng la đà cÆ¡n má»™ng ước MÆ¡ mÆ¡ mãi trong nhau tình thuở trước Má»™t mình buồn đơn bước giữa trá»i xa Mạch sầu dâng cuồn cuá»™ng dải ngân hà Ôi !- Ray rứt tình ai trên xứ lạ . . . Ãêm tháng chín thoảng má» sương trắng hạ Vắng em rồi , nhạt cả những lá»i thương Em quây lung trên ná»­a bước tình trưá»ng Cho tÆ¡ trắng vương vương hoài bến nhá»› Thôi em nhé trăm năm tình má»™ng lỡ Kỹ niệm sầu , dang dở cõi lòng ta Nếu mai sau tương há»™i giữa mù xa Xin được đến bên nhau tình yêu cuối

Viễn Phương

Mục Lục


22. Hài Cú Tháng Tám *trong nụ trầm bóng tối áo thày tu trút bá» lưng đồi nụ cưá»i Golgotha *thu hát cho lá rÆ¡i con cá vá» tha-giòng nước trong em trả lại tình tôi *lái xe trên xa lá»™ tia nắng lóe chiá»u-kiếng chiếu hậu em gá»i phone: nhá»› anh *ngày nắng/chiá»u/gân lá em cúi xuống/ngá»±c ướt/mặn môi ghá»nh đá xưa vẫn xanh *lá Phong úa đỠtrá»i úa cả hoàng hôn, úa lòng tôi con chim xanh vỠđậu *trong trí nhá»› cá»§a biển tiếng khóc em vừa tuổi dậy thì thuyá»n hải tặc Thái Lan *chiếc lạt tre treo lá treo ná»—i bồng bá»nh kiếp lưu vong mưa trên bá» bến lạ *tôi thả hồn lãng mạn em Mỹ nhân Ngư đùa theo sóng thuyá»n Ä‘á»i vẫn lênh đênh *đêm không đèn không trăng chuông đồng hồ gõ Ä‘á»u trên tưá»ng ly cà phê má»™t mình *trong giấc mÆ¡ cá»§a tôi tiếng cưá»i lồng lá»™ng đưá»ng phố lạ trạm xe bus vàng qua 080604 Phạm VÅ© Anh Nam

Mục Lục


23. Ãêm MÆ¡ Hồ Tôi Vẫn Xót Xa Em tô chút phấn hồng. Trong nắng Ãể tôi buồn, đỠmắt. Chạy quanh Tôi giương cung. Tập làm tráng sÄ© Bắn Ä‘á»i thưá»ng, gục giữa mắt xanh Em. Thở ngá»±c tròn trăng mưá»i sáu Tôi. Cuá»™i già hối hả kiếp sau Má»™t tiếng gá»i em. Ãá»i cay đắng Chút mÆ¡ hồ. Em vá»™i qua mau Cuối dòng sông, lá»i kêu con sóng Chá»— ngậm ngùi. Em giữa mênh mông Mai mốt đây. Ngôi nghe tôi khóc Chẳng nhẽ. Ãá»i là cóc rượu cay Em bình yên. Buá»™c niá»m hạnh phúc Tôi cô đơn. Hết Ä‘á»i du mục Lúc nhá»› em. CÅ©ng là xưa cÅ© Dẫu mÆ¡ hồ. Tôi vẫn xót xa Linh VÅ©

Mục Lục


24. Tiếc thương Mẹ Mẹ thân yêu đã mất rồi! Hư vô cánh hạc lưng trá»i khuất xa À Æ¡i ! Gió thoảng lá»i ca Ãiệu ru nồng ấm ngân nga tiếng ngưá»i “ Ngẫm hay muôn sá»± tại trá»á»‰â€ Câu Kiá»u mẹ dạy má»™t thá»i thiết tha Bảy mươi sắc diện chẳng già Sao mẫu thân sá»›m trăng tà đèn lu? Tiá»…n mẹ yên nghỉ ngàn thu Hương trầm nghi ngút phố mù sương bay Xót xa tim buốt gió đầy Xin mẹ chút nắng vá» khoây khá»a lòng Tiếc thương mẹ lệ tuôn dòng Anh linh phảng phất dưá»ng trông thấy ngưá»i Ca dao tiếng mẹ ru há»i Biển hồ lai láng Æ¡n ngưá»i thâm sâu Mẹ là quà tặng nhiệm mầu Than ôi! Ảnh đấy mẹ đâu mất rồi? Sinh thành dạy dá»— dưỡng nuôi Nhá» mẹ con má»›i nên ngưá»i tài danh Dẫu rằng: Vô thưá»ng má»™t kiếp tá»­ sanh Yêu mẹ con vẫn chẳng đành lìa xa Bích Hà

Mục Lục


25. Giá»t Quê Hương Uống Ä‘i em giá»t nhá»›, giá»t thương Giá»t cà - phê đắng, buổi ly hương Tình pha giá»t trắng Ä‘á»i Ä‘en bạc Ta uống cạn lá»i thuở gió sương Nghe lòng khua động phải không em ? Xao xuyến buồng tim, trắng ná»­a đêm Giá»t má»m thâ’m lạnh tình cô quạnh Má»™t chút hÆ¡i quen vạn ná»—i niá»m Ta ngồi thổn thức đếm thá»i gian Trăng chốn quê hương ứa lệ vàng Lất phất qua màn sương cuối Hạ Nghẹn ngào đôi ngã biệt quan san Cạn chén trần ai giá»t quê hương Em vá» trăng dạo khắp muôn phương Hẹn nhau tao ngá»™ tình non nước Thá»a ước sông hồ nghÄ©a vấn vương . . . "Tạm biệt Saigon, mùa Thu ’96. " Sông Cá»­u

Mục Lục


26. Saint Paul De Vence : Lạc Chốn Thiên Thai Kính tặng Danh há»a VÅ© Cao Ãàm & Anh Michel Vu má»™t chiá»u lạc tận chốn Ãào nguyên … Tưởng như lạc chốn Bồng lai Ngôi làng há»™i há»a thiên tài thi ca Saint Paul de Vence (1) chiá»u tà Má»™ng mÆ¡ bá» biển xanh xa bạt ngàn Hoa nắng hấp hối ve than Mầu lam Ä‘iá»m nước trá»i quan san sầu Gởi hồn nhẹ cánh hải âu Ãịa Trung Hải hỡi ! Con tàu viá»…n dương Dừng chân phòng há»a đồng hương Cao Ãàm (2) nét cá» phô trương xuất thần Bút pháp kỹ thuật canh tân Hình tượng tâm thức nhập thần Quê hương ÃÆ°á»ng con dốc đá dá»… thương Phòng tranh nối tiếp bên đưá»ng xuống lên Ngôi làng nghệ sÄ© miếu Ä‘á»n Trần gian đẹp nhất màn đêm xuống dần ThÆ¡ Cung nhạc Phạm (3) bâng khuâng Paris trở lại sắp gần chá»›m Thu .... Saint Paul De Vence - 28/09/1992 1. Saint Paul De Vence, Pháp : nÆ¡i các danh há»a thế ká»· 20 phải Ä‘i qua Thánh Ä‘iện này như: Van Gogh, Picasso, Dali, Chagall, Matisse ... 2. Há»a sÄ© VÅ© Cao Ãàm - Ngưá»i từng tham gia Cách Mạng Mùa Thu 1945 …. 3. ThÆ¡ Cung Trầm Tưởng «Mùa Thu Paris» & nhạc Phạm Trá»ng «Mùa Thu Không Trở Lại»…. Nguyá»…n Hữu Viện

Mục Lục


II . Văn___________________________________________________________

1. Ăn mày

Hoa Bằng Lăng





Trưa na+`m nghe va+ng va+?ng tiếng nhạc ai oán cùng tiếng Ä‘á»n tài tá»­ ngoài dưá»ng . Tôi bần thần ngồi dậy , nhón cao gót sen hồng xem tiếng ồn ào phát ra từ đâu .Lạ thiệt ,dưới góc bên kia đưá»ng có má»™t ngưá»i đàn ông mù ma+'t tay da+'t má»™t ngưá»i đàn bà mù ma+'t ! Hai ngưá»i Ä‘ang ca những bản tình ca cổ Cái loa na+`m Ä‘a+`ng trước phát ra những âm thanh ai oán .Ngưá»i Ä‘i qua kẻ Ä‘i lại , cha+?ng ai bận tâm tá»›i nó . Lắm lúc nó còn phát ra tiếng kêu '" cong cong" do kẻ qua đưá»ng đá 1 phát vào nó . Không ai thèm để ý nó Ä‘ang làm má»™t nhiệm vụ rất quan trá»ng . Nuôi sống hai ông bà mù ma+'t ná» .Lúc thì ai oán , lúc thì on ót , lúc thì then thét ,.. toàn những âm thanh há»—n loạn trá»™n vào nhau nên không ai có thể đóan Ä‘uợc hai ông bà ngưá»i mù Ä‘ang ca bản gì . Mà không biết có ai thèm để ý tá»›i những lá»i ca đó không nhỉ !?!

Má»™t vài dồng bạc lẻ thả vào chiêc' nón .Ngưá»i đàn bà nói tiếng cảm Æ¡n theo phản xạ Bà ta nhìn Ä‘uợc cha+ng ? Hay bà ta la+'ng nghe âm thanh cá»§a đồng tiá»n khi nó rÆ¡i vào nón lá . Tôi nghÄ© mãi không ra . Xá» vá»™i đôi dép , tôi chạy xuống cầu thang ..Sá» tay vào túi , ôi cha+?ng còn đồng xu nào . Ga+.p ngưá»i dồng nghiệp dưới chân cầu thang , tôi buá»™t miệng há»i "Em có tiá»n lẻ không ? " Con bé há»i tôi "để làm gì vậy chị ? ' Tôi nói và cưá»i sượng sùng .. . cho ông bà già đó để há» Ä‘i lẹ kẻo ồn quá !! Con bé nha+n ra+ng cưá»i khì khì kêu em hổng có ..Tôi Ä‘i ngược lên lầu để lấy tiá»n , ngước nhìn qua cá»­a sổ ..HỠđã kéo lê bàn chân Ä‘i rồi ..Mình không thể cuá»™n đồng tiá»n thả xuống qua cá»­a sổ được ! Cho tiá»n ngưá»i ta nhưng phải biết trân trá»ng công sức lao động cá»§a há» chứ . Bởi tôi vốn không thích những kẻ ăn xin .Há» không chịu làm chỉ biết mở miệng nheo nhéo xin tiá»n , thật đáng xấu hổ Nhưng tôi trân trá»ng những kẻ ăn xin biết dùng sức lao động cá»§a mình .Há» biết dùng tài hèn sức má»n cá»§a mình để nuôi sống bản thân .Kẻ thì vừa bán vé số kẻ thì Ä‘á»n hát tài tá»­ .. Ãứng la+.ng bên khung cá»­a tôi suy nghÄ© mãi . Tại sao mình không dám nói thật suy nghÄ© vá»›i con bé đồng nghiệp nhỉ Phải chăng lúc này con ngưá»i ta càng ngày càng vô cảm trước những ná»—i Ä‘au ?! Tôi đã chảy nước ma+'t đó chứ nhưng tôi không muốn ai nhìn thấy trái tim má»m yếu cá»§a mình .Hai kẻ ăn xin đã Ä‘i ra khá»i con phố . Tiếng loa eo éo đã ta+'t ! Chỉ còn lại má»™t con bé dại khá» , vu vÆ¡ buồn Ä‘ang chết lặng trên ô cá»­a mà thôi !



8/2004. ------------ Vợ

Ngưá»i đàn ông bị cụt phần chi dưới cá»§a hai chân trong cuá»™c chiến Hoà bình la+.p lại , hai bàn tay bị ảnh hưởng chiến tranh tiếp tục phải vào bịnh viện để ca+'t Ä‘i . Vợ - ná»—i Ä‘au xé lòng ! Sáng Ä‘i làm công . Hết giá» làm Ä‘i phụ việc nhà , phụ rá»­a chén kiếm tiá»n nuôi chồng nằm bịnh viện .Việc hết , tiá»n thiếu - vợ ra dưá»ng " Lạy ông Ä‘i qua , lạy bà Ä‘i lại cho con vài đồng để nuôi chồng nằm viện " . Nước ma)'t ràn rụa - vợ khóc ! Len lén đưa tay chùi nước ma+'t - hoen mi rùi - tôi kẻ ngồi hầu chuyện cho các bạn ..

Ca+'t xong hai bàn tay , vợ ẵm chồng vá» nhà ! Ta+'m rá»­a , lo cho chồng - lòng dạ buồn hiu ha+'t .Gạo trong nhà đã hết , rau ngoài sân cha+?ng còn .Ba tháng Ä‘i nuôi chồng ở bịnh viên. , con thÆ¡ không biết ra sao . Chồng trầm ngâm , ta+'t hẳn nụ cưá»i trên môi ! Vợ lòng buồn tanh !

Bác sÄ© lại bảo ca+'t hai phần trên cá»§a chân . Vợ - sét đánh ngang tai ! Chồng kêu chết thì thôi chứ không thể làm vợ cá»±c nữa . Vợ vẫn kiên quyết ẵm chồng khăn gói vào bịnh viện . Sáng Ä‘i làm y tá , chiá»u lại Ä‘i phụ rá»­a chén , lại tranh thá»§ làm kẻ " ăn xin " ! Cuá»™c sống khó khăn hÆ¡n nhiá»u rồi , đâu phải dá»… kiếm đủ ăn cho hai vợ chồng - vợ bảo thế . Má»—i bữa rá»­a chén , má»—i dÄ©a cÆ¡m ngưá»i ta a+n còn sót lại , vợ Ä‘á»u trút cÆ¡m thừa canh cặn để dành cho chồng . Vợ - tay lượm trái chuôí Ä‘ang a+n dở dang cá»§a kháh qua đưá»ng - lụi cụi cho vào bịch nilon . Vợ - cuối buổi rá»­a chén phụ ngưá»i ta - có 1 tô cÆ¡m thừa , vài miếng thức ăn vãi - Ä‘em vá» cho chồng ăn . Vợ - dói gần xỉu - chợt nhá»› ra cả 2 ngày nay mình chưa a+n cái . Nhìn chén cÆ¡m thừa thèm quá ai Æ¡i ! Chồng chưa a+n mà - vợ nuốt nước bá»t đánh á»±c má»™t tiếng , bụng bảo dạ thôi nhìn cÅ©ng no rồi !!!

Rồi ,ông trá»i cÅ©ng có ma+'t .Má»™t ngày kia , vợ Ä‘ang trên đưá»ng mưu sinh kiếm miếng cÆ¡m .Gặp Ä‘uợc quý nhân ! Cả gia đình bá»›t khổ từ đó . Chồng đã có Ä‘uợc 1 đôi chân giả , hai ban` tay giả . Vợ nhìn chồng cưá»i hể hả rồi lại òa khóc .Ôi ước gì anh ấy đứng Ä‘uợc ba+`ng đôi chân cá»§a mình - vợ chỉ mong ước vậy thôi .

Cả khán phòng hòa mình trong nước ma+'t. Chẳng ai cần ngại ngùng gì cả .Ãàn bà khóc nức nở , dàn ông khóc thút thít . Vợ khóc - chồng cÅ©ng khóc .Và tôi - kẻ chứng kiến câu chuyện vợ kể - ngồi khóc hu hụ...

8/2004

Hoa Bằng Lăng


Mục Lục


2. Tuổi Há»c Trò(tiếp theo)

Tôn Thất Phú Sĩ

Ãệ Tam B ( Ban Toán )

Phan châu Trinh , buổi tơ vương .
Những ngưá»i xưa ấy dá»… thương đến giá»
LK.. Ngá»c Quỳnh .

Cô Giáo Lê khắc Ngá»c Quỳnh , tôi không được biết cô , có lẽ cô vá» dạy PCT thì tôi đã Bá» trưá»ng mà Ä‘i rồi , hay là cô không dạy lá»›p tôi nên tôi không nhá»› , nhưng tá»± nhiên tôi mến Cô qua hai câu thÆ¡ trong bài thÆ¡ Trưá»ng Phan Châu Trinh . Phan Châu Trinh thuở tÆ¡ vương .
Những ngưá»i xưa ấy dá»… thương đến giá» .

Có những thầy cô cÅ©ng là bạn thân má»™t thá»i vá»›i tôi hay trên dưới má»™t chút , sau khi xong Trung Há»c , theo ngành Ãại Há»c Sư Phạm vá» dạy lại Trưá»ng Phan châu Trinh , tôi gặp không dám gá»i anh tôi hay mày tau ,tôi vẫn gá»i là Thầy , bởi vì tôi tôn trá»ng cái chức vụ này , có má»™t lần tôi qua Ãức thăm thằng bạn thân ngày xưa , thằng Khôi má»™t trong ngá»§ quá»· chúng tôi , bây giá» là Cha Ãạo nhà thá» . Cha đứng trên bục giãng , giãng Ãạo cho hàng ngàn giáo dân ngưá»i Ãức , không khí im lặng trang nghiêm tôi đâm ra phục nó , xong buổi giãng tôi đến má»™t bên và thưa CHA măc dù tôi không có Ãạo , nó ôm tôi khẽ nói , mình MẦY TAO Ä‘i , để mình sống lại vài giá» cá»§a má»™t thá»i ấu thÆ¡ . Có những chức vụ như hai chức vụ trên đây mà trong thâm tâm , tôi lúc nào tôi cÅ©ng trân quý , trong đó có Chức THẦY GIÃO .Do đó trong 6 năm PCT , tôi là há»c trò hoang nghich , phá phách nhưng chưa má»™t lần hổn hào hay vô lá»… vá»›i Thầy Cô ,cho nên khi viết vá» những chuyện ngịch phá ngày còn cắp sách tôi thấy dá»… thương khi nhắc lại , và tôi nghÄ© ngưá»i Ä‘á»c cÅ©ng dá»… dãi cho tôi .

Miá»n Nam được vui hưởng Thanh Bình được vài năm 54 - 58 , sau đó chiến tranh lại bắt đầu nhen nhúm , Hiệp định Genève lấy vÄ© tuyến 17 phân chia đất nước ra hai miá»n Nam Bắc , Việt Cá»ng không thi hành đúng đắn Hiệp định , không rút hết quân vá» Bắc , âm mưu để lại má»™t số lá»›n cán bá»™ và bá»™ đội là dân miá»n Nam nằm vùng để mưu toa thôn tính Miá»n Nam sau này , đầu năm 59 Việt Cá»ng đã bắt đầu đánh phá Miá»n Nam , tuổi trẽ chúng tôi cÅ©ng bắt đầu lao vào cuá»™c chiến , song song vá»›i sá»± trưởng thành cá»§a Quân Lá»±c Việt Nam Cong Hoà má»™t lá»±c lượng chá»§ lá»±c , Chính Quyá» n Miá»n Nam do Tổng Thống Ngô Ãình Diệm lãnh đạo ban hành sắc lệnh thành lập Lá»±c lượng quân nhân trừ bị ,goi là QUÂN DỊCH , thanh niên tuổi từ 18 đến 30 phải tuần tá»± lên đưá»ng nhâp ngÅ© , sau 6 tháng huấn luyện quân sá»± , được trở vá» Ä‘á»i sống dân sá»± thuá»™c thành phần trừ bị , khi cần sẽ được gá»i nhập ngÅ© ngay , Nam há»c sinh , sinh viên được hoãn vì lý do há»c vấn , chiến dịch được rầm rá»™ tuyên truyá»n để ngưá»i dân được thông suốt , bài hát ÃI QUÂN DỊCH hàng ngày phát thanh trên Ãài tiếng nói SaiGon . Thá»§ Ãô Nước Việt Nam Cá»ng- Hoà :

Vài hàng gởi anh triá»u mến ; Vừa rồi làng có truyá»n tin . Nói rằng nước non Ä‘ang cần . Ãi Quân dịch là thương nòi giống . ... Cầm tay súng mà vui lên đưá»ng ... Thưá»ng thì tìm sang giàu tá»›i . Tình này thì khác ngưá»i Æ¡i . Bao giá» nước non thanh bình . Tình yêu ấy đõi ta nên vợ chồng ...

Thá»i cuá»™c , chiến tranh càng ngày càng lan rá»™ng , tuổi Phượng vÄ© ve sầu lung lay , tuổi Ãệ Tam tuổi cá»§a Thiên đưá»ng hình như không được trá»n vẹn cho chúng tôi .Trong những năm Trung Há»c , Ãệ Tam là năm đẹp nhất trong Ä‘á»i há»c trò , vừa đủ lá»›n để Má»™ng MÆ¡ , trái tim đã biết rung động để dệt thành những mối tình nên thÆ¡ ,chỉ biết há»c hành , chÆ¡i đùa , không lo gì vá» thi cá»­ , má»™t buổi sáng đệ tam , tôi soi gương , tình cá» thấy mình có vài sợi râu lún phún , tiếng nói tá»± nhiên ồ ồ như tiếng vịt đực , trước khi bước ra khá»i nhà biết chải mái tóc cho gá»n , áo quần phải á»§i trước khi mặc ,tay chân tá»± nhiên dài ra , ngá»±c nở , vai rá»™ng , bắp thịt rắn chắc và nhất là không muốn ba me để ý đến nữa , thích sống tá»± do , tá»± lập ...và từ đó tính tình trở nên ngổ ngáo khó dạy , bởi vì tôi bắt đầu bước vào TUá»”I ÃÔI MƯƠI :

Vậy đó bỗng nhiên mà HỌ lớn
Tuổi hai mươi đến có ai ngá»
Một hôm trận gió Tình yêu lại
Ãứng ngẩn trông vá»i áo Tiểu ThÆ¡
Huy Cận

ÃaNằng có con đưá»ng Ãổ Há»­u VỊ ( Hoàng Diệu ) rá»™ng thênh thang chạy dài từ ngã năm đến Chợ Má»›i , hai bên đưá»ng đầy phượng vÄ© đỠrá»±c khi hè vá» , con đưá»ng Phan châu Trinh thÆ¡ má»™ng chạy song song ngang qua những ngôi chùa cÅ© má»›i , chùa Nguyên Thuá»· , chùa Phổ Ãà vá»›i những lần tôi theo chân me Ä‘i lá»… , con đưá»ng Trưng nữ Vương từ Phi Trưá»ng dài đến Cổ Viện Chàm , dá»c theo bá» sông Hàn miên mang tình tá»± , con đưá»ng Ãá»™c Lập sầm uất phố xá hai bên , có nhà Thá» uy nghi cô? kính . Chợ Hàn trung tâm cá»§a thành phố xuôi vỠđưá»ng Quang Trung cây cao bóng mát , con đưá»ng vá» Trẹm , vá» Thanh Bồ vòng ra bãi Biển Thanh Bình má»—i lần thuá»· triá»u xuống , nước rút cạn , làm trÆ¡ những vỠốc trắng tinh thoi thá»i theo hàng thông thẳng tăp , con đưá»ng Ông Ãch Khiêm có ngôi chùa Tỉnh Há»™i , má»™t thá»i tôi vui há»c trong Ãoàn Thiếu Niên Phật Tá»­ , đến Chợ Cồn gặp con đưá»ng Hùng Vương . Những con đưá»ng thá»i nhá» tôi đã Ä‘i qua , Ä‘i lại không biết bao nhiêu ngàn lần , mòn không biết bao nhiêu đôi giày , mòn bao nhiêu lốp xe đạp , thế mà tại sao lòng tôi vẫn mãi vương vấn chỉ má»™t con đưá»ng : Tôi gá»i là con đưá»ng Mang tên em , tá»±a cá»§a má»™t bản nhạc tình dá»… thương thá»i bấy giá» , con đưá»ng hằn in những dấu chân kỹ niệm thá»i tôi má»›i biết yêu . Năm nay , năm Ãệ Tam , hình như tôi đã trở thành ngưá»i lá»›n , đã biết buồn khi mặt trá»i xuống bên kia núi Tiên Sa , biết vui khi nhìn má»™t nụ hoa nở vá»™i , ngẩn ngÆ¡ khi thấy má»™t tà áo trắng bay bay trong gió , yêu thÆ¡ Xuân Diệu , Tế Hanh , Chế Lan Viên , Hồ Dzếnh ,Lưu trá»ng Lư , Quang DÅ©ng ... , há» làm thÆ¡ vì tôi , hỠđại diện tôi để viết nên những bài thÆ¡ tình bất há»§ để lại cho hậu thế mai sau , chỉ có há» má»›i nói đúng được tâm sá»± cá»§a tôi , má»—i lần đạp xe qua lại nhà ngưá»i há»c trò con gái tôi thầm thương , tôi vá» viết vào quyển sách Toán Ãệ Tam:

Em ngồi bên song cửa .
Anh đứng dá»±a tưá»ng hoa .
Nhìn nhau mà lệ ứa .
Mỗi ngày một cách xa .
Hôm sau thằng Khôi mượn sách chép bài toán , đã sửa lại :
Em ngồi bên song cửa ;
Anh đạp xe đi qua .
Nhìn nhau mà bụng đói .
Mỗi giỠmỗi xót xa .

Cứ má»—i chiá»u tan há»c , dù mưa hay dù nắng , X ,( tôi gá»i tên nàng là X cho hợp vá»›i Ãệ Tam B ban Toán cá»§a ngá»§ quá»· chúng tôi , gá»i NÀNG nghe cải lương quá ) thưá»ng hay Ä‘i bá»™ vá» nhà , chúng tôi khoá xe đạp bên gốc cây đầu trưá»ng , tôi lẽo đẽo làm như vô tình Ä‘i sau , bốn thằng quá»· Ä‘i xa xa đỠphòng tôi có chuyện gì như té hay xỉu thì giúp đở , cứ im lặng Ä‘i theo như vậy , đến khi X quẹo vào nhà , cái cổng đóng lại , tôi má»›i yên lòng Ä‘i chÆ¡i tiếp vá»›i bạn bè ,Lá»§ Quá»· biết ý nên cứ lẵng lặng Ä‘i theo cho hết Ä‘oạn đưá»ng SI .

Má»™t tối ná» , nhá»› quá , rÅ© bá»n quá»· đến nhà X , chỉ cần nhìn cái nhà thôi , đến nÆ¡i , tôi nãy ra ý định leo tưá»ng vào thăm X , trá»i mưa lâm dâm thưá»ng gá»i cho nên thÆ¡ là Mưa bụi , bạn bè cản , nhưng tôi nhất định phải vào , như vậy má»›i chứng minh đươc cho X biết tình tôi , dù câm nín , bức tưá»ng cao quá , bốn thằng phải đồn đồn làm cái thang cho tôi trèo lên .Vừa đến đầu tưá»ng , bá»—ng nghe tiếng còi Te... , hai ông Cảnh Sát lù lù đứng bên cạnh tá»± bao giá» :
- Tụi bây trèo tưá»ng vào ăn trá»™m phải không ? còng tay bắt vá» bót .
- Không tụi em đâu có ăn trộm .
- Không ăn trá»™m , vậy trèo tưá»ng vào làm gì trong đêm tối ?
Thằng Bình miệng lưỡi hÆ¡n hết giãi thích má»i chuyện vá»›i hai ông Cãnh Sát , cuối cùng sau khi lục soát kỹ trong ngưá»i 5 đứa , không có gì khả nghi ,may thằng Tấn có cái THẺ HỌC SINH Ä‘em theo ,chúng tôi được tha cho vá» , vá»›i lá»i hăm doạ và nụ cưá»i chế nhạo cá»§a hai ông Cãnh Sát :
- Lần sau mà như vậy sẽ bi Ä‘em giam và thông báo nhà trưá»ng Ä‘uổi hoc .
-Má»›i Ãệ Tam mà lá»™n xá»™n .

Bá»n Quá»· khổ sở vá» mối tình cá»§a tôi , nhưng phải chia bùi xẽ đắng cho trá»n tình trá»n nghÄ©a , vì đã cùng nhau uống nước miếng thá» nguyá»n kết nghÄ©a vào má»™t buổi trưa trong hốc Cầu Vồng .

Ngẩn ngÆ¡ , ngÆ¡ ngẩn như vậy suốt mấy tháng liá»n , cho đến má»™t buổi sáng , tôi nhịn ăn quà ghé tiệm bánh bao Thá»i Ãại đưá»ng Ãá»™c Lập , mua má»™t cái bánh bao , gói cẩn thận kèm theo bức thư tình dài 5 chá»­ :
Tặng X để ăn sáng
Tôi Ä‘em ý định bàn või lá»§ bạn , sẽ Ä‘em cái bánh bao để dưới há»™c bàn chổ X ngồi , buổi sáng X vào lá»›p , cất cặp sẽ thấy liá»n , bá»n Quá»· không đồng ý , thằng Bình bàn ra .
- Như vậy tốn kém , mày chia 5 phần , mỗi đứa một phần có lý hơn .
- Tặng ngưá»i mình yêu , ngưá»i ta tặng bông giấy để giá»­ được lâu , dầu thÆ¡m nước hoa ... , tệ nhất là má»™t bản nhạc do Tinh Hoa Miên Nam xuất bản , mầy lại tặng bánh bao ,trần tục , không nên thÆ¡ chút nào .
Mặc bá»n chúng , má»—i đứa má»™t ý , tôi vẫn làm , cuối cùng bốn thằng quá»· cÅ©ng phải giúp tôi .

Tiếng trống lần thứ nhất , há»c sinh vào lá»›p đễ chuẩn bị giá» há»c , bên này nhìn qua lá»›p cá»§a ngưá»i mình trá»™m yêu ,thầm nhá»› , má»™t bầy con gái , chia nhau ăn má»™t cái bánh bao , vừa ăn vừa cưá»i , ồn như cái chợ , tôi mặt mày xanh lè , bốn thằng quá»· phải vịn tôi đứng cho vững , nếu không có thể xỉu .
Trái tim tôi , bị má»™t mÅ©i tên bắn xuyên qua và đã nhá» máu , cuá»™c tình thÆ¡ dại cá»§a tôi , cái thuở cho rất nhiá»u mà không nhận được CHI , nhưng dù sao cÅ©ng là :
... một thuở đã trở thành quá khứ .
Và má»™t thá»i là ká»· niệm trăm năm ....
Thơ của Trần Hoan Trinh .
Ôi ta buồn ta đi lang thang bởi vì ai ?
Ôi ta buồn ta đi quyên sinh cũng vì em .
Tôi đứng dá»±a vào tượng CHÚA trước nhà thá» , hát khẽ để mình mình nghe , thế mà bốn thằng quá»· lắng tai nghe được , chúng hoảng hồn an á»§i , thằng Khôi lên mặt dạy Ä‘á»i :
-Mày không nên tá»± tá»­ , tau biết mấy ngày này mầy buồn , nhưng thá»i gian
sẽ làm cho mày quên đi . Tau thấy mày tau chán quá , thỠsau này không lấy vợ
- Thằng DÅ©ng trá» môi .Ãàn bà con gái là cái quái gì , tau chỉ thích đá banh và bạn bè
- Mầy cố há»c giá»i , sau này mầy là ká»· sư , bác sÄ© , ông này ông ná» thiếu gì con gái theo mày , thằng Tấn nói như hét vào tai tôi . Riêng thằng Bình cưá»i ruồi : Tau không có số đào hoa , con gái chê và chê con gái , tau khoẻ re .
Bốn đứa bốn ý , tôi gôm lại thành chân lý cho Ä‘á»i .

Năm nay cô Ãặng thị Liệu dạy Anh Văn là Giáo sư chính ( sau này gá»i là GS hướng dẫn hay GS chá»§ nhiệm ) , chúng tôi thích Cô Giáo làm GS chính hÆ¡n Thầy , Cô thì dá»… nhõng nhẽo và dá»… xin tiá»n hÆ¡n Thầy má»—i khi có dịp làm cái này cái ná» cho lá»›p , nhưng có lẽ nói cho đúng hÆ¡ n , hoc trò con trai thì thích Cô , con gái thì thích Thầy cÅ©ng là tá»± nhiên thôi . Cô Liệu dáng nhá» nhắn xinh xinh , cô hay cưá»i , dù có chuyện gì bá»±c mình , không bằng lòng cô cÅ©ng không cau có , cô hiá»n như nàng Tiên Bạch Tuyết trong 7 chú lùn , cô chìu há»c trò kinh khá»§ng , há»c trò nói gì cô cÅ©ng nghe và ừ , có lần trong kỳ thi đệ nhất lục cá nguyệt , má»™t bạn trong lá»›p khi phát bài chỉ được 091/2.. , chạy lên bàn thầy nhá» to vá»›i cô xin được Ä‘iá»…m trung bình , cô cưá»i sá»­a lại 10/20 và nói lầ n đệ nhị lục cá nguyệt không có xin nữa nghe , phãi cố gắng .

Nhưng không còn dịp để nhá»ng nhẽo vá»›i cô nữa vì giữa niên há»c cô hết dạy lá»›p tôi mà Thầy Phạm văn Ấm thay thế .Hôm tiá»…n cô , trong bá»­a tiệc nhỠđể tạm chia tay , cả lá»›p Ä‘á»u sụt sùi khóc , cô an á»§i :
- Cô đâu có Ä‘i xa , cô vẫn dạy Æ¡? trưá»ng mà .
Thằng Khôi ngịch ngợm phá phách thế mà bá»—ng trở nên thi sÄ© , nó viết vào tá» giấy há»c trò tặng cô :
Có những lần đi không rượu tiễn .
Mà nghe ngây ngất cả tâm tư .
Tôi thay nó , đứng dậy ngâm hai câu thÆ¡ và trao tặng cô . Cô cưá»i nói : còn nhá» không được uống rượu nghe , say đó Chúng tôi cuõi vang , tuổi trẻ là thế , vừa buồn thì lại vui ngay , chập chá»n như trá»i lúc mưa lúc nắng .
Cô Liệu Æ¡i ! cô có còn cất giữ tá» giấy này như cô đã hứa năm xưa vá»›i há»c trò đệ Tam B cá»§a cô không ?

Tết năm nay tháng 2 năm 1959 ,trong 12 con giáp tôi không nhá»› con gì , thôi tạm gá»i Tết CON BÃ’ , thầy Phạm văn Ấm thế cô Liệu , dạy Anh Văn ( Sinh ngữ chính ) và cÅ©ng là Giáo sư chính luôn , thầy vừa dạy vừa há»c để chuẩn bị vá» Hué thi vào Ãại Há»c Sư Phạm Anh Văn , cho nên thầy ít để ý đến sinh hoạt cá»§a lá»›p , má»i việc giao cho thằng Ãịnh trưởng lá»›p , thằng Ãịnh làm trưởng lá»›p 5 năm liá»n , tuy nó há»c giá»i nhưng không phải giá»i nhất lá»›p , nhá» có tánh chăm và chịu trách nhiệm nên năm nào cÅ©ng được bầu , nó khoái ngá»§ quá»· lắm , bây giá» còn có tên Ban ngá»§ ca 5 con bò , cái gì làm không được thì giao cho tụi này vá»›i luật giang hồ là làm thì làm chứ không chịu trách nhiệm , tụi này bách nghệ , việc gì cÅ©ng làm được , kể cả quét lá»›p , làm vệ sinh , trang hoàng...

Thể thao, khôi hài chá»c cho cưá»i có thằng DÅ©ng , cái mông lá»›n như bà Ãầm mập , như ng nó chạy mau vô cùng . Ä‚n nói giao thiệp có thằng Bình , nó đã từng thức suốt đêm để tranh luân vá»›i thầy Ãặng minh Trai vỠẤp Chiến Lược và Nhân Dân Tá»± Vệ cá»§a ông Ngô Ãình Nhu . Cắm trại , sinh hoạt ngoài trá»i có thằng thằng Khôi , Chưởi lá»™n , đánh lá»™n có thằng Tấn và cuối cùng văn nghệ có tôi .Tuy là hay phá phách , nhưng cÅ©ng giúp ích cho lá»›p được nhiá»u nên bạn bè thương mà không ghét , Tết năm nay lá»›p tôi tổ chức tiệc tất niên lá»›n , lợi dụng năm nhàn hạ ăn tết huy hoàng , quan khách được má»i là các Thầy cô , Tôi đỠnghị phải có ngay ban Ẩm thá»±c , má»—i bạn góp 20 đồng , xin xỠđâu không cần biết , bắt buá»™c phải gốp , só tiá»n này bằng 4 ly chè đậu đỠbánh lá»t loại lá»›n ngã năm , thầy Ấm cho thêm 200 Ä‘ , ban văn nghệ được thành lập làm nòng cốt , thế là tiến nhanh ,tiến mạnh , tiến vững chắc đến ngày Tất niên .

Hôm đó , thầy cô , má»—i ngưá»i nhín má»™t chút thá»i gian đến chung vui vá»›i chúng tôi đông đủ . Phạm thị Liên Hương ( sau này cÅ©ng là Nha SÄ© , có phòng khám răng Æ¡? Huế ) Ä‘á»c lá»i chúc tết thầy Cô :
Kính Thưa Thầy Hiệu Trưởng .
Kính Thưa Thầy Cô .
Các bạn Tam B thân mến .
............
Liên Hương , Ä‘oá hoa biết nói cá»§a Tam B , giá»ng Huế ngá»t ngào , ngon như bánh bèo Gia Há»™i đã làm cho má»i ngưá»i cảm động , LH vừa dứt , Thầy Hiệu Trưỡng là ngưá»i vá»— tay hoan hô đầu tiên .

Sáng mồng má»™t tết , ngá»§ quá»· , năm bá»™ đồ má»›i , năm con ngá»±a sắc chạy vòng vòng thành phố , đến đầu hẽm Chùa Hải Châu , thiên hạ Ä‘ang vây quanh các sòng bạc , sóc dÄ©a vá»›i hai bên chẵn và lẽ , nhất nhị tam tứ ngá»§ lục , bầu cua cá cá»p , đủ các phương cách sát phạt nhau , thằng Khôi la lên :
- Ê , dừng xe , tau có chuyện muốn bàn .
- Chuyện gì .
-Mình hùn tiá»n đánh bạc .
-Thua thì vỠnhà ngủ , thắng lớn , mình đi Hôi An chơi .
Chuyện của chúng tôi , đứa nào nói ra cũng có lý , không xướng ra thì thôi , chứ xướng ra là OK ngay .

Tất cả gom hết tiá»n lì xì được gần 300 đồng , sà vào sòng Bầu Cua Cá Cá»p , thằng chá»§ bàn vừa xóc vÅ©a la :
-Mại dô ! Mại dô , đầu năm tết đến , may mắn may mắn , đánh lá»›n trúng lá»›n , đánh nhá» trúng nhá» , không đánh thấy ngưá»i khác trúng mình tiếc .
Bố nó , Hấp dẩn quá ; thằng Dũng đặt 20đ chổ con CUA , thằng cầm cái hô KHUI , nó dở cái chén ra :
2 Cua 1 Bầu , ngá»§ quá»· cưá»i hô hố , thắng 40 rồi .

Cứ như vậy lúc thắng lúc bại , thắng thì ít , bại thì nhiá»u , cuối cùng còn 20Ä‘ trên tay , sáng mùa Xuân trá»i lành lạnh nhưng đứa nào trán cÅ©ng chảy mồ hôi , tôi đặt ván cuối cùng Con TÔM . 2 Cá 1 Nai , tiếng thằng chá»§ cái hô to , lòng chúng tôi xìu như cái lốp xe đạp mà hồi nào đánh lừa Thầy Tòng xin tiá»n ăn quà vặt bên bá» sông Hàn má»™ng mÆ¡ cá»§a thá»i mói lá»›n .

Phan châu Trinh , đệ tam B Æ¡i ! ta yêu em từ thuở dại khá» , những ngưá»i bạn năm xưa ngưá»i còn kẽ mất , nhưng đâu đây tiếng lòng vẫn còn réo gá»i :
PHAN CHÂU TRINH , BUỔI TƠ VƯƠNG .
NHá»®NG NGƯỜI XƯA ẤY DỄ THƯƠNG ÃẾN GIỜ .

Paris , những nụ hoa trong vưá»n chá»›m nở
Tôn Thất Phú Sĩ

------------------------------------ Ghi chú :
Lúc bấy giá» : Từ đệ thất đến đệ tứ goi la Trung hoc đệ nhất cấp há»c giống nhau .
Từ đệ tam đến đệ Nhị thì thi Tú Tài phần 1 hay gá»i là Bán Phần , Ãậu xong Tú tài phần nhất má»›i được lên đệ nhất , cuối năm thi tú tài phần 2 hay gá»i là Toàn Phần . Trung Há»c đệ Nhị cấp được chia ra các ban sau : A : Vạn vật Lý Hoá * B Toán Lý Hoá * C Văn chương và D Hán Văn . Xong Tú Tai toàn Phần lên Ãại Há»c

Tôn Thất Phú Sĩ
7/03

Mục Lục


3. Mùa Nước Lũ ( kỳ 26)

Trần Công Nhung



Bên ngoài trá»i mưa rả rích. Bà Nhiêu thở dài nhìn lên đồng hồ: "Mưá»i má»™t giá» rồi ...không biết có chuyện gì xẩy ra không.."
Lát sau Nam vá», áo quần ướt sÅ©ng, trông thiểu não thảm hại. Bà Nhiêu lo lắng há»i :
- Sao con?
Nam dựng xe, hai tay vuốt nước mưa trên mặt :
- Không sao đâu mẹ.
Bà Nhiêu biết con vừa trải qua một cơn khủng hoảng không phải vừa. Bà thương con mà đành chịu.
- Con đi thay đồ rồi ăn cơm.
Phần cÆ¡m cá»§a Nam vẫn còn để trên bàn. Các em đã ngá»§. Nam trở ra, bà Nhiêu há»i:
- Công chuyện răng kể Mẹ nghe.
Nam cưá»i :
- Thôi, coi như xưa nay không có gì. Bác đã khá»e, gặp con, Bác mừng lắm. Bác cÅ©ng tá» ra áy náy vá» chuyện cá»§a con. Con khuyên Bác không nên nghÄ© gì cả, sức khá»e là trên hết.... Ãúng như Mẹ nói, con thấy tận mắt những đổi thay cá»§a Thảo. Thôi mừng cho Thảo....
Bà Nhiêu tá» vẻ xót xa cho con nhưng làm sao san sẻ ná»—i khổ cá»§a Nam. Nam ăn qua loa rồi Ä‘i nằm. Suốt đêm Nam không ngá»§ được dù Nam đã thấy rõ ngá»n ngành cá»§a sá»± việc, không còn gì để vấn vương. Chôn má»™t mối tình không đơn giản như chôn má»™t tá»­ thi. Nam đành để cho con tim tá»± nó lý giải má»i chuyện.
Trằn trá»c suốt đêm, bao nhiêu hình ảnh cá»§a ngày qua, hiện vá» tươi rói như hình ảnh cuốn phim vừa xuất xưởng. Má»—i hình ảnh trôi qua như những giông bảo, vật vã Nam đến khổ. Có lúc Nam bật thành tiếng "Chuyện không thể hiểu".
Sáng, Nam dậy sá»›m, vừa mở cá»­a ra ngoài để làm vài động tác thể dục thì chàng giật mình lùi lại. Nam tái mặt, luống cuống không biết tính sao. Chàng chạy vào nhà gá»i Mẹ :
- Mẹ, Thảo ngồi ngoài thá»m.
- Con nói chi ?
Nam nói nhỠvào tai bà Nhiêu :
- Thảo ngồi trước thá»m nhà mình.
Hai mẹ con nhè nhẹ bước ra, trá»i còn má» má», Thảo ngồi dá»±a vào tưá»ng gục đầu xuống hai cánh tay. Bà Nhiêu hết sức xúc động, bà đặt tay lên vai Thảo, giá»ng bà run run :
- Con...
Thảo ngẩng đầu lên nhìn mẹ con Nam rồi khóc như một đứa trẻ.
- Con Ä‘i vô nhà, trá»i Æ¡i, áo quần ướt hết. Con ngồi đây từ hồi mô. Nam, lấy đồ cho em thay, lạnh lắm rồi.
Nam cuống lên, chàng lằm bằm "chi mà khổ vậy trá»i". Nam và bà Nhiêu dìu Thảo vào phòng, lấy tạm áo quần Nam cho Thảo thay. Nam không ngá» lại có chuyện thê thảm đến vậy. Thảo muốn nói mà miệng cứng như bị khóa. Bà Nhiêu biểu Nam :
- Con ngồi vá»›i em, Mẹ xuống nhóm lá»­a cho nó hÆ¡ chá»› lạnh cả ngưá»i e bịnh. Nam ngồi xuống giưá»ng, choàng cái chăn qua ngưá»i Thảo và ôm nàng như để chuyá»n thêm hÆ¡i ấm. Thảo gục đầu vào vai Nam. Nam như con thuyá»n mất hướng. Chàng không biết phải làm gì. Lòng đã tái tê từ qua nay, Nam thấy vai mình nong nóng, nước mắt Thảo đã thấm ướt áo Nam. Bà Nhiêu mang lên má»™t nồi lá»­a.
- Ngồi xuống đây, hơ cho nó ấm đi con.
Nam đỡ Thảo đứng dậy. Thảo ôm lấy bà Nhiêu :
- Mẹ, con có lỗi với Mẹ, với anh con. Mẹ cho con nói ra nổi khổ mà con phải chịu lâu nay. Mong Mẹ và anh tha thứ cho con.
Thảo vừa nói vừa khóc...
Hai Mẹ con Nam hoang mang nghi ngá». Mấy em Nam nghe chá»™n rá»™n cÅ©ng đã thức dậy, xúm lại quanh Thảo. Bà Nhiêu vá»— vá» Thảo :
- Chuyện chi còn có đó, con không việc gì phải khổ, thong thả rồi nói cho Bác nghe.
- Con cảm ơn Mẹ.
Thảo nhìn qua Nam:
- Anh, em biết anh oán em lắm. Nhưng nếu anh biết được lòng em, anh sẽ thương em nhiá»u hÆ¡n. Em không há» có ý phản bá»™i anh.
Thật tình Nam không thể hiểu. Sự việc như vậy mà Thảo nói không phản bội. Tự nhiên Nam thấy chạm tự ái, Thảo xem Nam như con nít. Thảo hơ lửa hai tay, áp lên má, Thảo kể cho Nam và bà Nhiêu việc làm của mình....
Khi hay bà Ãàm Ä‘au nặng, Thảo đã hết lòng nhá» Huy là bác sÄ© chuyên khoa phổi, lo cho Má. Thảo biết Huy tận tình là vì Huy đã bị Thảo cuốn hút. Thảo thấy rõ con đưá»ng Huy Ä‘i tá»›i, song vì sinh mạng cá»§a Má, Thảo chấp nhận những đòi há»i cá»§a Huy, nhưng vẫn trong giá»›i hạn nào đó mà Thảo cho là không nguy hiểm hay mất mát gì. Giả sá»­ Thảo chống lại ước muốn cá»§a Huy thì chuyện gì sẽ xẩy ra? Thảo mong khi bà Ãàm bình phục sẽ tìm cách dừng Huy lại. Tất nhiên đùa vá»›i lá»­a là nguy hiểm, nhưng, Thảo tin ở mình, vả lại, không còn cách nào hÆ¡n. Thá»i gian qua Thảo ngưng liên lạc vá»›i Nam là để lòng khá»i rối. Thảo nghÄ©, cuối tháng này Má xuất viện vá» nhà, Thảo sẽ phÆ¡i bày hết má»i chuyện cho má»i ngưá»i biết . Không ngá» sắp đến hồi kết thúc thì Nam vá», bắt gặp Thảo và Huy âu yếm nhau trong phòng.
Câu chuyện làm cho bà Nhiêu và Nam vừa thương vừa buồn. Bà Nhiêu đã khóc với Thảo :
- Mẹ không ngá» con phải khổ như rứa. Thôi má»i chuyện đã qua, nhà mình không mất ai là được rồi.
Bà kêu Lan :
- Con đạp xe lên Chùa Bà mua phở cho chị Thảo.
- Thôi Mẹ, con ăn gì cũng được.
Suốt buổi, bây giỠNam mới lên tiếng:
- Ãể lát con đưa Thảo Ä‘i ăn.
Thảo sung sướng nắm bàn tay Nam :
- Ãừng giận em nữa nghe anh. Hôm nay em sẽ Ä‘i chÆ¡i vá»›i anh suốt ngày. Em đã nói vá»›i Má tối qua rồi.
Tối qua em vỠđây lúc mấy giỠ?
- Anh đi, em vỠphòng, ruột gan nóng như lửa, chịu không nổi, em nói với Má cho em vỠanh. Chính đêm qua em mới cho Má biết hết chuyện làm của em lâu nay...
- Anh không ngá» em liá»u đến như thế. Sao em không kêu cá»­a? Nếu có chuyện gì xẩy ra cho em đêm qua thì anh làm sao. Ãừng bao giá» vậy nữa nghe.
- Thì cũng tự anh...
- Ăn sáng xong, Thảo muốn đi mô ?
- Ãi Chùa Thiên Mụ.
- Phải đó, mình cần vắng lặng một chút. Mấy hôm nay anh bị căng thẳng muốn bấn loạn...
Thảo nhìn Nam tỠvẻ hối hận:
- Em hiểu, tại em mà ra cả.
Thảo đứng dậy đi hong chiếc áo dài, Lan nói:
- Chị, sẵn lửa than, để em ủi lại cho. Chị đi rửa mặt, trang điểm xong là có áo ngay.
- Nam cho Mẹ biết chiá»u Thảo vỠăn cÆ¡m và nghỉ lại. Bà Nhiêu vui vẻ:
- Phải, để nay Mẹ đi chợ mua con cá tràu vỠnấu canh. Con nhỠthích món này lắm.
- Cảm ơn Mẹ, thôi tụi con đi.
Nam Thảo ra khá»i nhà, mấy em Nam xúm lại há»i bà Nhiêu đủ thứ chung quanh chuyện tình cá»§a hai ngưá»i. Má Nam cưá»i kết luận: - Xong xuôi hết rồi, không có gì rắc rối nữa.
Vào má»™t quán ăn ngay bến đò qua VÄ© Dạ, Nam kêu hai tô Bún, bánh nậm, chả tôm..Thảo há»i :
- Kêu chi dữ rứa ? Ăn không hết mô.
- Em phải ăn nhiá»u, anh cÅ©ng vậy, mìmh đã nhịn qua nay. Anh đói cào cả ruá»™t. Nếu không hết, mình mang theo ăn trưa.
Thảo Nam ăn ngon lành như chưa bao giỠđược má»™t bữa như vậy. Hai ngưá»i đạp xe song song. Thảo hÆ¡i lo, lỡ gặp Huy lại rắc rối nữa. Nhưng Thảo chắc giá» này Huy đã có mặt bên nhà thương. Thảo đã nhá» bà Ãàm nhắn lại, hôm nay Thảo phải Ä‘i công chuyện. Lên đến chùa, hai ngưá»i rảo má»™t vòng rồi tìm nÆ¡i vắng vẻ để tâm tình. Cả hai ngồi khuất sau má»™t lùm cây, Nam bứt má»™t bông cỠđưa lên ngắm và há»i Thảo :
- Em, có thật như chuyện em nói không?
- Trá»i đất, vậy anh vẫn chưa tin em ? Nếu đêm hôm qua em chết Ä‘i anh có tin không? Ãã có lần anh nói vá»›i em vá» nổi khổ cá»§a nàng Kiá»u, anh tá» ra quí tấm lòng cá»§a Kiá»u, còn em anh nghi ngá»...
Nam kéo Thảo vào lòng, nàng ngã ngưá»i lên hai đầu gối cá»§a Nam. Bầu trá»i như vào xuân. Nắng ấm, tiếng chim ríu rít.. . Lá»i Nam nhẹ như ru:
- Lo ngại cho em thôi. Em thật phi thưá»ng.
- Ai biểu anh cứ "viá»…n vông". Nhưng màn diá»…n chưa kết thúc. Ãã đến hồi em nhá» anh phụ má»™t vai.
- Chuyện gì nữa em ?
- Chuyện em và bác sĩ Huy.
Nam biến sắc mặt, chàng hồi hộp :
- Em nói sao, em và ...
- Anh yếu bóng vía quá vậy, nghe nhắc đến tên ngưá»i khác là hoảng lên rồi. Ãừng lá»..anh phải bình tÄ©nh. Má»—i khi có mặt Huy anh là anh con bác cá»§a em. Em sẽ nói sÆ¡ vá» anh vá»›i Huy và cho biết anh vá» thăm nhà mấy ngày..
Nam thở dàị:
- Rồi anh tiếp tục chứng kiến cảnh tối qua...
Thảo siết cứng ngưá»i Nam:
- Không, không bao giá» nữa. Em sẽ dá»±a vào chuyện đêm qua để chối từ những xin xá» cá»§a Huy. Em sẽ nói Huy đã gây buồn phiá»n cho gia đình..Chiá»u nay thế nào Huy cÅ©ng tìm gặp em, anh phải có mặt và bình tÄ©nh. Cuối tháng Má xuất viện. ÃÆ°a Má vá» nhà, em sẽ không sợ gì nữa, em sẽ thẳng thắn báo cho Huy biết để chấm dứt...
- Em nghĩ chuyện có đơn giản vậy không ? Nếu Huy nhất định bám em và đưa em vào bẩy.
- Em không sợ, em có mấy bạn làm cùng khoa giúp em. Em cho há» biết mưu tính cá»§a em từ lâu. Nếu Huy giở trò em sẽ tố cáo Huy lạm dụng quyá»n thế...Huy má»›i ra trưá»ng không dám liá»u. Anh phải hắng hái và tin tưởng em. Anh mà làm em mất can đảm là hư hết. Mình đã chịu gian khổ qua má»™t quãng đưá»ng dài, nay chỉ còn má»™t Ä‘oạn ngắn phải cố lên.
- Anh nghe em, tin em, làm theo em. Em như má»™t vị tướng ngoài mặt trận. Em há»c ở đâu vậy ?
- Há»c ở anh.
Nam không ngá» Thảo trưởng thành già dặn nhanh như vậy. Nếu ở vào địa vị Thảo, Nam sẽ buông xuôi cho định mệnh. NghÄ© đến Ä‘iá»u đó Nam thấy vô vàn thương yêu Thảo. Nam muốn làm cái gì để tá» lòng mình. Nam thích nghệ thuật mà thiếu tưởng tượng trong tình yêu. Nam nhìn ra xa và há»i :
- Anh làm gì cho em bây giỠ?
- Ngày mốt cho em theo anh? - Theo anh? Em nói gì vậy ?
- Em muốn đưa anh vỠnơi anh dạy, em muốn trao cho anh cả trái tim lẫn..vì nhìn ánh mắt anh em biết anh còn ngỠvực em.
Nam cúi xuống nói vào đôi mắt Thảo :
- Anh tin em, thương em, giữ gìn cho em. Em hy sinh như vậy là quá lắm rồi.
- Nhưng em xin anh cho em theo anh một chuyến.
- Không được em ạ, Má còn bệnh, anh ăn cÆ¡m tháng, ngá»§ trong lá»›p há»c, trưá»ng anh xa phố thị không tiện cho em.
Thảo tá» vẻ thất vá»ng.
- Hay có Ä‘iá»u gì anh muốn dấu em?
- Em đừng nghÄ© vậy, hồi giá» anh như thế nào em biết hết rồi. Nếu anh vì ham muốn như ngưá»i khác thì thật không xứng đáng vá»›i em. Anh chỉ sợ cho em thôi...
- Hay cuối tháng Má ra viện, em sắp xếp má»i việc rồi xin phép nghỉ mấy ngày vô thăm anh. Em cần Ä‘i xa ít bữa cho tinh thần thoải mái. Anh thấy được không ?
- Sợ bất tiện Thảo à, anh vỠthăm em dễ hơn.
- Răng ngã mô anh cũng tránh né cả rứa, hay anh không còn yêu em nữạ.Thảo bật khóc...
- Anh sợ cho em thôi, anh ăn ở sao cÅ©ng được, có em...thôi để anh há»i thá»­ chị Ba nấu cÆ¡m xem có chá»— cho em nghỉ lại không. Chị ấy vá»›i mấy đứa con và cha chồng ở cái nhà khá rá»™ng.
- Chồng chị làm gì anh ?
- Ãi lính.
- Vá» lại trong đó anh nhá»› sắp xếp cho em hay liá»n nghe. Anh mà để em chá» là chết vá»›i em đó. Em thích có những giây phút thật tá»± do bên anh. Bầy giá» vá» thăm Má, nếu gặp Huy anh làm ra vẻ tá»± nhiên, chuyện gì cứ để em.
Thảo Nam đạp xe vá» và qua bến đò Thừa Phá»§. Y như Thảo Ä‘oán, bước vào phòng bà Ãàm, đã thấy Huy. Huy chào hai ngưá»i, Thảo nhanh nhẩu nói vá»›i Má :
- Bác gởi lá»i thăm Má, bác biểu con chiá»u vỠăn cÆ¡m. Con đã nhận lá»i. Anh Nam còn ở chÆ¡i má»™t hôm nữa, mốt ảnh vô lại.
Huy gợi chuyện với Nam :
- Nghe nói anh dạy trong Ãà Nẵng ?
- Vâng, phía trong má»™t chút. Tôi hay tin thím Ä‘au nặng vá»™i vá» thăm, nhá» có bác sÄ© giúp đỡ, thím đã khá»i, cảm Æ¡n bác sÄ© rất nhiá»u.
- Ãó là bổn phận, anh chá»› bận tâm.
Thảo nói với má:
- Thôi má nằm nghĩ con vỠphòng một chút.
Quay qua Huy Thảo há»i:
- Tuần sau Má em xuất viện được chưa anh ?
- ÃÆ°á»£c, bác khá»e rồi, trong đàm không còn vi trùng TB.
Uống thuốc thêm vài tháng nữa là khá»i hẵn.
- Chúng mình đi vỠphòng, con đi nghe Má.
Ra ngoài Huy cảm thấy không hứng thú nên thoái thác :
- Tôi có việc phải vá», chào anh, chào Thảo.
Chiá»u chá»§ nhật nhà thương vắng tanh. Bước vào phòng Thảo, Nam hÆ¡i ngập ngừng, hình ảnh đêm qua nÆ¡i chiếc giưá»ng này làm cho lòng Nam quặn lại, mặt như mất thần. Thảo nhận ra ngay. Nàng nắm tay kéo Nam ngồi xuống:
- Anh lại nghÄ© vẩn vÆ¡? Thảo cá»§a anh còn nguyên vẹn mà. Anh không tin em phải không? Em biết anh xem thưá»ng em...
Nam vồ lấy Thảo:
- Ãừng nói tầm bậy.
- Vậy sao anh không vui với em?
- Vui nè, em hay thiệt. Thoáng qua là biết hết trong ruột anh.
- Không biết thì làm sao giữ được anh. Em đi thay áo..
- Em, em có nhớ hôm mình ở trên đồi Thiên An ?
- Biết rồi, anh dòm chừng cửa. Em sẽ mang theo chiếc áo mà anh thích...
Bữa cÆ¡m chiá»u hôm đó, nhà bà Nhiêu vui như Tết, Nam thì say sưa ngắm thảo trong chiếc áo cánh Ä‘en. bà Nhiêu tá» ra sung sướng nhất. Sau bữa cÆ¡m, bà nói như tâm tình :
- Mẹ mừng lắm, nếu mà chuyện hai con gãy đổ thì nhà mình chắc buồn vô cùng. Cam Æ¡n Trá»i Phật.
Thảo cưá»i :
- Mẹ yên tâm, hồi còn ở Ãồng Há»›i con đã nguyện rồi. - Con nguyện răng?
- Con nguyện Ä‘á»i con chỉ có anh Nam. Những ngày cÆ¡ cá»±c mình đã có nhau thì lẽ nào con lại Ä‘i tìm sung sướng riêng.
- Vậy mà thá»i gian qua con làm cả nhà lo buồn...
- Con biết, nhưng không có cách nào khác, thôi Mẹ đừng nhớ chuyện đó nữa.
Má»™t lát sau bà Nhiêu Ä‘i nằm, mấy em Nam há»c bài bàn bên kia, còn lại Thảo và Nam. Nam cầm bàn tay Thảo mân mê :
- Anh muốn chiếc áo này em chỉ mặc khi có anh.
Thảo cưá»i má»™t hÆ¡i dài, Nam ngạc nhiên:
- Sao em cưá»i ?
- Anh như nhà thÆ¡ Nguyá»n Bính. Thảo hát nho nhá» :
Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cưá»i,
Những lúc có tôi và mắt chỉ,
Nhìn tôi trong lúc tôi xa xôi.
Tôi muốn cô đừng nghĩ tới ai,
Ãừng hôn dù thấy bó hoa tươi,
Ãừng ôm gối chiếc đêm nay ngá»§,
Ãừng tắm chiá»u nay bể lắm ngưá»i...

- Anh khá»i lo, không những chiếc áo này mà cả "tà áo tím" em cÅ©ng chỉ mặc cho anh thôi.
- Thảo à, mấy năm trước, má»—i lần nói chuyện, anh thưá»ng dẫn em chạy theo anh, bây giá» thì ngược lại.
- Vậy mà còn chưa trị được anh. Anh như con ngựa chứng chứ không vừa mô.
- Em thấy từ ngày đầu anh nói đúng không ?
- Nói răng ?
- Có em, anh mạnh thêm.
- Mạnh mà làm em khổ là chết nghe chưa !
Hai ngưá»i ngồi sát bên nhau. Ngá»n đèn trên bàn vừa tắt.

Trần Công Nhung



Mục Lục


4. Cây đa bến cũ (tiếp)

Thanh Sơn



Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam

Chỉ có những đêm khi nghe tiếng súng nổ dồn dập mà không tìm hiểu được sá»± gì Ä‘ang xảy ra, MÆ¡ má»›i thấy sợ thật sá»±. Không những MÆ¡ lo sợ vì hòn tên mÅ©i đạn vốn không có mắt, chỉ e lỡ chúng dạt vào nhà mẹ con MÆ¡ thì tai hoạ vô cùng. Rồi lại phải lo vì thân phận mẹ con MÆ¡ là đàn bà, phụ nữ; liệu có hoạn nạn nào dung tha được cả mẹ con chăng ? Chiến tranh là như thế, nó dá»­ng dưng, ngạo main, tàn nhẫn và hung hiểm cá»±c kỳ. Những ngưá»i tham gia vào chém giết thưá»ng cảm thấy cuá»™c Ä‘á»i vốn bấp bênh nên còn tại vị được ngày nào thì há» tận tiêu xài ngày ấy. Ãối vá»›i há», tuổi tác, sắc diện không là gì cả. Ai vô phúc gặp phải há» thì chỉ còn lãnh nhận sá»± nhÆ¡ nhuốc vào ngưá»i. Há» chẳng tha ai, chẳng kiêng trừ ai, miá»…n là thoả mãn được hung tính cá»§a há». Ãối vá»›i dân chúng, há» xem như là má»™t phương tiện để há» trút căm há»n, nhục dục, bôi lem luốc rồi há» sằng sặc nô cưá»i. Phương chi lác đác đã đồn lan xa vá» những nạn nhân bị há» hãm hiếp, bất kể là bà già hay thiếu nữ, bất kể là kẻ dại hoặc ngưá»i khôn.

Ai xấu hổ và đắng cay thì tìm vá» cái chết để tiêu ma Ä‘i má»i lá»i dèm, tiếng trách. Còn ai không can đảm chá»n cái chết thì đành sống trong sá»± nhục nhằn, khinh rẻ cá»§a đồng bào. Trước khổ nạn, chẳng những đã không cảm thông, thương xót lại còn bêu riếu, bÄ©u môi. Làm như việc há» gặp tai ương là do chính há» chá»n tìm đến. Ngày xưa ngưá»i ta đã buá»™c những phụ nữ chá»­a hoang phải sinh con ở má»™t cái chòi bên đưá»ng, thì giỠđây chẳng may ai bị mang thai sau lần tai nạn thì bao tiếng bấc tiếng chì trút ngập lên đầu.

Ban đêm giá» cÅ©ng như lạnh lẽo hÆ¡n. Trá»i đất hình như cÅ©ng xẻ chia ná»—i Ä‘au cá»§a dân nước mà đêm thêm nặng màu u uất. Mẹ MÆ¡ ho nhiá»u, những cÆ¡n ho như muốn xé toang buồng phổi, vừa ho bà vừa như nghẹn. Có lúc cÆ¡n ho liên tục như không dứt, MÆ¡ nghe vừa sốt ruá»™t vừa lo lắng. MÆ¡ rót nước dâng mẹ, nhưng bà không uống được. Trái lại nước mắt, nước mÅ©i lại trào đầy. MÆ¡ quính lên, cố vuốt ngá»±c cho mẹ và há»i han xem mẹ mệt nhá»c, Ä‘au bịnh ra sao. Má»™t hai mẹ vẫn cứ nói : không sao, không sao. Trăm thứ mẹ đổ cho tại cái tuổi già nó hành thế. Có lẽ mẹ biết rằng có nói ra MÆ¡ cÅ©ng chả làm gì được mà còn làm cho cô phải lo toan thêm nhiá»u.

Thế rồi, bà đã nói vá»›i MÆ¡ : dạo trước có lần con đã bàn vá»›i mẹ hay là để con ra tỉnh tìm việc gì làm. Thá»i đó, mẹ nghÄ© nhà chỉ có hai mẹ con nên không nỡ để con Ä‘i. Nay vùng ta không yên tịnh, lại thêm sá»± Ä‘e doạ lởn vởn vá»›i đàn bà con gái mình, mẹ nghÄ© giá nếu con tìm được ai có lòng cưu mang thì mẹ cÅ©ng để con Ä‘i. Mẹ chỉ cầu mong con sẽ không phải chịu đớn Ä‘au vì ná»—i khổ chiến tranh, nhất là Ä‘á»i thiếu nữ cá»§a con sẽ không gặp hoàn cảnh trá»› trêu, oan nghiệt. Con liệu có tìm được má»™t nÆ¡i nào chịu dung chứa con không ? MÆ¡ tròn mắt nhìn sững mẹ. Cô không ngá» mẹ hi sinh đến thế, cô chắc là khả dÄ© như đừng có những đêm súng nổ vang trá»i và đừng nghe những tin vá» các ngưá»i nữ bị hãm hiếp thì hẳn sẽ chẳng bao giá» mẹ chịu xa rá»i con. Thế nhưng, nói vẫn dá»… mà liệu làm sao để ý nghÄ© trở thành sá»± thá»±c thì lại khó vô cùng. Lại nữa, đùng má»™t cái tìm cho ra má»™t ngưá»i chịu chở che mình hoạ có là truyện thần tiên. MÆ¡ loáng thoáng nhá»› đến ngưá»i bạn ngày nao ở bên kia sông, nhưng từ ngày lên tỉnh rồi chiến cuá»™c xảy ra nào có biết được bạn hiện ở đâu mà tìm.

(còn tiếp)

Thanh Sơn




Mục Lục


5. Ngưá»i Ãàn Ông Bất Hạnh

Ãoản Kiếm

Mấy ngày nay trá»i cứ mưa dai dẳng nên cái công trình ướt chèm nhẹp. Chỉnh không biết làm gì đành ngồi nhìn ra cá»­a trông trá»i* đợi tạnh mưạ Cái bá» sông này vốn nó đã vắng, mưa xuống lại càng vắng hÆ¡n. Ãây đó chỉ có những chiếc xe á»§i, xe xúc cá»§a đơn vị anh nằm vương vãị
Yaly, ba tháng đã trôi qua từ ngày anh đặt chân đến đâỵ Ba tháng trá»i sao nó trôi Ä‘i nhanh quá. Phần công trình mà công ty anh nhận này dá»± định sẽ được hoàn thành trong vòng má»™t năm. Thế mà đã ba tháng rồi vẫn chưa thấy gì cả vì mưa hoài, mà há»… mưa thì đất bazan ở đây nó thành sình hết, nó dính chèm nhẹp, khá»i á»§i khá»i xúc, xe chạy thì cứ lún rồi tua bánh. Vậy là chỉ có nằm nhà, mà nào có phải nhà cá»§a mình. Cái nhà anh thuê nhá» xíu; anh ở chung vá»›i gia đình chá»§ nhà. Há» Ä‘i thì vắng teo mà há» vá» thì lại ồn ào, chật chộị Chỉ được má»™t cái là gia đình chá»§ nhà cÅ©ng khá tốt bụng. Anh gá»­i há» nấu ăn luôn nên cÅ©ng khoẻ, Ä‘i làm vá» là có cÆ¡m nước sẵn sàng, không phải vất vả như hồi anh má»›i vào làm công trình ở Sông Bé*
****
Chỉnh là má»™t công nhân xây dá»±ng bậc cao, bậc 7 trên 7 vá» lái xe bang (loại xe á»§i có cái cần bang đất dưới bụng dùng để làm bằng ná»n đưá»ng) Tiá»n lương anh lãnh hàng tháng dư sức chu cấp cho gia đình anh má»™t vợ má»™t con và cả cha mẹ già. Anh lấy vợ sinh con nhưng không ra ở riêng vì anh là con má»™t; cha mẹ anh lại già yếụ Thuý, vợ anh là má»™t giáo viên cấp 1. Anh cÅ©ng chẳng có chá»n lá»±a gì. Cái hồi anh lấy cô ấy cÅ©ng tại ở nhà cha mẹ anh muốn thế, và anh cÅ©ng chìu ý cha mẹ* Nhưng rồi sau khi sống vá»›i nhau má»™t thá»i gian dài anh cÅ©ng cảm thấy hạnh phúc vì cô ấy vừa giá»i dang vừa rất chìu chồng. Tình yêu đến vá»›i anh lúc nào không haỵ Cô ấy sinh cho anh thằng Tuấn. Nó giống anh như đúc; năm nay nó đã 12 tuổi rồị Nó rất chăm há»c, và anh cảm thấy rất vui má»—i khi nghÄ© vá» nó. Cuá»™c sống gia đình anh có lẽ không có gì thay đổi nếu như anh vẫn còn làm ở công trình thuá»· Ä‘iện Sông Ãà. Lúc đó anh cứ Ä‘i làm và vá» nhà má»—i tuần, hạnh phúc bên vợ con* Tuy nhiên, sau khi công trình hoàn thành, công ty anh phải vào nhận thầu trong thuá»· Ä‘iện Hoà Bình, và anh cÅ©ng phải Ä‘i theo vào làm trong đó*

Ngày anh vào Sông Bé, Thuý tiá»…n anh Ä‘i mà trong lòng cô đầy lo lắng. Anh hứa sẽ cố gắng thu xếp vá» thăm má»—i khi có dịp. Anh cÅ©ng không ngá» cái ngày chia tay ấy lại là ngày định mệnh. Anh vẫn cứ nghÄ© trong lòng rằng anh sẽ chung thuá»· má»™t lòng vá»›i Thuý, và anh vẫn cố gắng làm vậỵ Má»™t năm trôi qua, rồi hai năm trôi qua, cứ má»—i năm Chỉnh vá» phép má»™t lần mưá»i lăm ngàỵ Trừ tàu xe ra, anh còn khoảng mưá»i ngày cho vợ con. Mưá»i ngày cho má»™t năm thì quả là quá ít nhưng dẫu sao có cÅ©ng còn hÆ¡n không. Mấy lần Thuý định vào thăm anh, nhưng rồi bố mẹ anh cứ Ä‘au yếu hoàị Rồi cô còn phải Ä‘i dạy, cô phải bám lá»›p, và cô đành chấp nhận cuá»™c sống cá»§a ngưá»i vợ có chồng là dân xây dá»±ng * nay đây mai đó.

Thế rồi chuyện cÅ©ng tình cá», anh gặp Ngạ Nga ở gần chổ anh thuê nhà, cô ấy mở má»™t cái quán nước nhá» từ ngày công trình được khởi công. Cái xóm bèo nhèo này bổng dưng đông đúc vì thợ xây dá»±ng từ các nÆ¡i đổ vá» công trưá»ng. Nga nhá» hÆ¡n anh chừng dăm bảy tuổị Năm ấy Nga hai mươi sáu tuổi, tuổi để Ä‘i lấy chồng. Bá» ngoài cô ấy cÅ©ng không đến ná»—i tệ, tuy nhiên anh cÅ©ng không bị cuốn hút lắm vì anh vẫn nghÄ© mình là kẻ có vợ. Mãi cho đến má»™t hôm, Nga đỠnghị anh nếu có bận bịu thì gá»­i đồ dÆ¡, Nga sẽ giặt giúp vì biết anh chỉ có má»™t thân má»™t mình* Lúc đầu anh muốn từ chối, nhưng sau đó thì cái tính lưá»i nó bảo anh cứ đưa đồ dÆ¡ cho cô ấy giặt giúp* Và rồi anh cÅ©ng chẳng biết khi nào cái tình yêu cá»§a anh và Nga nó lá»›n đến ná»—i anh quên bẵng Ä‘i lá»i thá» xưa vá»›i vợ. Năm ấy anh không vá» phép, và cÅ©ng năm ấy Nga đã có bầu để rồi sinh cho anh má»™t thằng con kháu khỉnh. Anh đặt tên nó là Viá»…n Phương.

Anh chưa nói gì vá»›i Thuý vá» chuyện nàỵ Thế mà chả biết thế nào, cô ấy biết tất tần tật* Ãàn bà hay thiệt, Thuý đã gởi không biết bao nhiêu là thư cho anh. Cô ấy chỉ yêu cầu anh bá» việc vá» nhà, cô sẽ lo tất cả cho anh. Cô chấp nhận và tha thứ * Thế nhưng, tính Ä‘i tính lại anh không thể bá» vỠđược. Vá» thì chẳng sao nhưng rồi anh sẽ phải chấp nhận cuá»™c sống dá»±a vào Thuý* Rồi ai sẽ lo cho Viá»…n Phương? Dẫu sao nó cÅ©ng là con anh, mà nó còn quá nhá». Nó nhá» hÆ¡n thằng Tuấn đến má»™t con giáp. Nó cần anh, anh không thể bá» mẹ con Nga được* Thế là anh ở lại vá»›i Sông Bé, vá»›i Nga và bé Viá»…n Phương cho đến khi công trình hoàn thành*

Công trình Hoà Bình hoàn thành, công ty anh lại chuyển lên làm công trình Yaly ở Daklak. Má»™t lần nữa anh lại phải chia tay vá»›i vợ con. Lần này là Nga, mặc dù không phải là vợ chính thức như Thuý nhưng nàng cÅ©ng lưu luyến không muốn xa anh ná»­a bước. Anh hứa sẽ gá»­i tiá»n vá» lo cho con chu toàn. Và anh đã thá»±c hiện đúng lá»i hứạ Hàng tháng anh Ä‘á»u trích lương để gá»­i vá» cho mẹ con Thuý và cha mẹ anh ở ngoài Bắc, thêm ba trăm ngàn cho Nga và thằng Viá»…n Phương. Nhiá»u khi anh không còn má»™t đồng dính túi, cứ tháng nào, cào tháng đó*
****
Hôm nay trá»i mưa, anh ngồi nhà má»™t lúc cảm thấy hÆ¡i chán. Ôm má»› đồ dÆ¡, anh đội tấm áo mưa qua bên nhà cô Tâm để giặt. Bên ấy có cái giếng nước trong mà có mái che, ngồi trong nhà cÅ©ng giặt được. Vừa đến cổng nhà cô Tâm gá»i anh í á»›i:
-Anh Chỉnh Æ¡i, anh có Ä‘iện thoại từ Ãà Nẵng gá»i, có má»™t bà nhắn anh bảo gá»i lạị
Anh bỠtấm áo mưa, vào nhà. Tâm đưa cho anh một mảnh giấy nhỠvà bảo:
-Anh cứ dùng cái Ä‘iện thoại cá»§a em đó gá»i cho tiện, chứ Ä‘i ra bưu Ä‘iện làm gì, trá»i Ä‘ang mưa*

Tâm tá» vẻ tốt bụng vá»›i anh từ lâu nay, anh để ý thấy Ä‘iá»u đó. Thế nhưng như má»™t con chim bị trúng đạn, bây giá» anh rất sợ cái chuyện dan díu vá»›i đàn bà* Anh biết Tâm thích anh và cứ tìm cách đón anh để bắt chuyện. Anh đã cố tình tránh cho bằng được* Tình hình gia đình anh thì ngày càng tồi tệ. Thuý đòi bá» dạy vào sống vá»›i anh nhưng anh không cho vì anh biết Thuý mà vào đây thì anh sẽ bị lôi thôi tá» Ãt ra anh sẽ không thể gá»­i tiá»n cho Nga và thằng Viá»…n Phương. HÆ¡n nữa Thuý Ä‘i thì ai lo cho cha mẹ anh. Dẫu sao thì lâu nay, Thuý cÅ©ng là ngưá»i con dâu hiá»n cá»§a cha mẹ anh. Nhiá»u lúc anh cảm thấy ân hận và tá»± trách mình đã không xứng đáng vá»›i Thuý* Rồi Thuý lại đòi li dị. Lá thÆ¡ vừa rồi nàng bảo nàng sẽ phải li dị vá»›i anh để *làm lại cuá»™c Ä‘á»i*. Anh không bất ngá» nhưng cÅ©ng cảm thấy Ä‘au đớn.

Ãang lẩn thẩn nghÄ© vá» Thuý, Tâm lại há»i má»™t câu làm anh giật mình:
-Sao anh không gá»i lại cho ngưá»i ta đị Bà ấy nói cần gặp anh gấp lắm.

Ai ở Ãà Nẵng mà gá»i cho mình? Lại biết số Ä‘iện thoại cá»§a Tâm* À, chắc là Cúc, bồ cá»§a thằng Hoàị Hai tháng trước, Chỉnh Ä‘i Ãà Nẵng nhận xe cho công ty, thằng Hoài nó gá»­i mấy trăm ngàn nhá» mang tá»›i cho thằng con nó. Thằng Hoài nó cÅ©ng như Chỉnh, trước đây nó ở chổ khác nhưng bây giá» thì nó vá» làm chung má»™t công tỵ Lúc nó làm ở Ãà Nẵng, nó quen vá»›i Cúc và có má»™t thằng con vá»›i Cúc. Rất lâu nó má»›i gá»­i tiá»n cho thằng bé chứ gần như nó không nuôi thằng bé. Ãêm đó, Chỉnh đã ở lại vá»›i Cúc và nàng đã dốc hết bầu tâm sá»± vá»›i Chỉnh*
****
Chỉnh nghe lá»i Tâm, Ä‘i vào phòng khách nhà Tâm, tay vẫn ôm mấy bá»™ đồ dợ Anh gá»i cho Cúc. Ở đầu dây bên kia, Cúc trả lá»i: -Em là Cúc đây, có phải anh Chỉnh không?
-Anh đây, có chuyện gì vậy em?
-Còn chuyện gì nữa, em báo cho anh má»™t tin mừng* Em Ä‘ang rất vuị..Giá»ng nói cá»§a Cúc vui như ngưá»i vừa trúng số
-Mừng chuyện gì? Chỉnh gặng há»i
-Còn chuyện gì nữa, em vừa Ä‘i bệnh viện vá». Cúc nói trong ngắt quãng. Bác sÄ© nói em có bầu được hai tháng. Con cá»§a anh đó. Em không ân hận đâụ Em Ä‘ang rất hạnh phúc*

Chỉnh như ngưá»i từ trên trá»i rÆ¡i xuống. Anh không thể nào ngá» ná»—i chuyện gì đã xảy rạ Anh cố nhá»› lại* Cái đêm hôm ấy, anh ngồi nói chuyện vá»›i Cúc *. Nàng đã khóc, và anh phải dá»— nàng như dá»— má»™t đứa em* Và cái thằng đàn ông bỉ ổi trong ngưá»i Chỉnh đã bị đánh thức lúc nào anh cÅ©ng không hay* Cúc cÅ©ng thế, nàng như khao khát đã quá lâu* Chuyện chỉ có thế, nó xảy ra quá nhanh * Lâu nay anh cÅ©ng không còn nghÄ© đến nó* Anh nghÄ© má»i chuyện đã êm xuôi và cố quên Ä‘i cái chuyện không lấy gì làm hay đó *
Dứt dòng suy nghĩ, anh tiếp:
-Sao em không phá đỉ Anh và em đâu có muốn chuyện đó xảy ra.
-Em lá»›n tuổi rồi, phá nguy hiểm, bác sÄ© nói thế. HÆ¡n nữa thằng Toàn cÅ©ng lá»›n rồi, em cảm thấy trống trải nên em quyết định sẽ sinh đứa bé. Em sẽ tá»± nuôi, không phiá»n gì đến anh đâụ Em chỉ báo cho anh mừng, vậy thôi*

Tâm bất ngá» vì thấy Chỉnh như ngưá»i mất hồn. Vẫn cầm mấy bá»™ đồ dÆ¡ trên tay, anh bá» Ä‘iện thoại, bước ra cá»­a* Tâm định kêu nhưng rồi thôi, nàng đứng lặng nhìn theo cái dáng ngưá»i đàn ông bước Ä‘i trong mưa *.

7/20/04

Ãoản Kiếm
10/01


Mục Lục


6. Tâm Sá»± Má»™t Ngưá»i

Vành Khuyên



Nhiá»u khi tôi nghÄ© mình đã chết . Có lẽ tôi đã chết thật má»™t lần rồi , chết lịm , chết không cần gươm giáo . Má»i cảm giác trước cái chết đó cÅ©ng bị quên Ä‘i như là đã bị tiêm vào liá»u thuốc lú như vẫn bị đồn đại .

Không còn nhá»› rõ bao nhiêu ngày tháng sau , tôi đã sống lại và làm má»™t con ngưá»i má»›i , chẳng biết buồn , thấy vui thì cưá»i sằng sặc , xong rồi lại hụt hẫng vào công việc hằng ngày cá»§a mình , không than phiá»n , không ẩn trách bất cứ má»™t ai . Ngưá»i thân , ngưá»i quen , chỉ là biết vậy thôi , cảm giác vá» há» cÅ©ng không còn chút gì hết .

Lạ thật , có qua cái chết đó mới hiểu rõ mình hơn .

Sao nhỉ ? Lúc chẳng muốn chết lại chết nên vậy đó .

Ngưá»i ta bảo cuá»™c tình chết là hết .

Con ngưá»i chết thì cái hồn , cái bản sắc còn lại .

Tôi thì lại nghĩ hai khái niệm đó phải đổi cho nhau . Nhất định phải đổi chỗ cho nhau mới đúng đó .

Cô à , chỗ tôi ngồi !

Tôi đứng xê ra , mắt mở to như muốn lộn tròng , " Ai muốn lấy chỗ ông đâu ? "

À thì ra tôi đứng nghẽn ông ấy không có lối vào .

Ngưá»i đàn ông không cần lịch sá»± , tôi cứ đứng , ông ấy hạ nhẹ mình xuống , cứ ngồi và nhìn xa xăm như chưa há» thấy tôi .

Nếu chưa qua cái chết , tôi đã cá»± ông hay nhìn ông vá»›i ánh mắt không thiện cảm cho ông hiểu ông làm vậy là không lịch sá»± vá»›i phụ nữ , bất cứ ngưá»i phụ nữ nào , chả cứ gì tôi . Ãằng này , tôi cÅ©ng nhìn bâng quÆ¡ , má»i chuyện chẳng có gì đáng trách , đáng nói .

Tôi chết thật rồi .

Anh đâu có còn thương em đâu ?

Sao vậy ?

Tình thương khó giải thích lắm em à ?

Thôi kệ , thương hại em cũng được miễn là còn quan tâm tới em .

Không thương đâu có nghĩa là không còn quan tâm đâu ?

Sau lần đối thoại đó , anh xa tôi vÄ©nh viá»…n . Cái hồn và cái bản sắc cá»§a cuá»™c tình anh trao cho tôi cÅ© kỹ như chiếc áo vá víu nhiá»u chá»— qua năm tháng , qua sương gió cá»§a các cuá»™c tình tiếp theo , vậy mà tôi vẫn còn Ä‘ang khoác trên ngưá»i . Có mặc nó tôi má»›i nghÄ© mình sống . Có mặc nó tôi dù chết vẫn còn được thong dong như thế này trong những dòng tư tưởng , vá» mình , vá» anh , vá» con ngưá»i và vá» những gì còn , mất trong cuá»™c sống vô vị kế tiếp tôi Ä‘ang sống đây .

Khá» thật . Ãã bảo mà . Chết là hết . Sống mà như chết là còn nhưng thật ra đã chết .

Và cuối cùng ai dám nhận mình Ä‘ang sống có bao giá» tá»± há»i mình chăng , mình đã lần nào chết chưa .

Cho một ngày .

Vành Khuyên






Mục Lục


7. Mây Thu

Vũ Thị Thiên Thư



Con bé nước mắt rưng rưng
- Chị Ba theo chồng, Hai mang chị Năm đi, bỠlại em một mình .
- Tối nay chị dẫn đi ăn kem, hay là ăn chè sâm bổ lượng
- Em chỉ muốn theo Hai thôi

Tôi nhìn em lòng quặn thắt , em à, không phải đi du ngoạn hay đi cắm trại như thuở trước đâu em, chuyện sống chết như tơ tóc …Thân chị còn chưa biết ra sao, em còn bé quá, mang em đi là mất cả đứa con gái út của Mẹ.

Ãêm như vô tận, tiếng tích tắc đồng hồ gõ vào im lặng , khối óc tê buốt những cảm quan, từng giá», từng khắc. Nằm trăn trở đếm nhịp thở nhẹ nhàng Ä‘á»u đặn, khuôn mặt em thÆ¡ ngây, đôi mắt ngấn lệ, ly kem lạnh ban chiá»u chảy dài, tan Ä‘i tức tưởi .Xoay ngưá»i lại, vuốt sợi tóc xanh trong bóng tối, chân em nhá» nhoi gác lên bụng chị, thân quen, nối tiếp , gần gÅ©i, tin yêu .Kéo lại mảnh chăn đơn, giá» khởi Ä‘iểm .

Gáo nước lạnh ngắt vá»— vào đôi mắt tráo trưng, chiếc áo bà ba nâu, cái giá» xách Ä‘an bằng lá bàng , vuốt nhẹ lên làn vải, chính tay cô, cắm cúi thêu từng mÅ©i kim trên vạt áo, xá» tay vào, làn mi nằng nặng .Nhìn lại chunh quanh nhà, căn nhà nhá» bao nhiêu tiếng cưá»i đùa, bấy nhiêu lần trắng đêm .Cúi xuống lay nhẹ vai em thì thầm
- Mây, dậy đi em, mặc áo len vào, gió khuya lạnh, tới giỠđi rồi.
- Chị mang em đi à ? Thật không ?
- Khẻ thôi, Mẹ thức dậy bây giỠ.

Tiếng sàn gá»— trở mình theo gót chân, rên rÄ©, âm thanh trong đêm sâu nhịp cuồng loạn, như tiếng trống chầu đập vào tim, thuở ngáy ngá»§ mắt nhắm mắt mở theo ông Ä‘i xem lá»… Kỳ Yên, lúc tế khuya, xây chầu .Dắt tay em, lách ngưá»i qua cánh cá»­a rào kẽm gai, tàn dư cÅ©, nhìn lại bóng cây bồ đỠngày đó cao vừa chá»›m trên mái tôn . Ãôi mi nặng nhìn thấp thoáng bóng Mẹ lặng lẽ ngoài hiên ,sương đêm lạnh trong từng chân tóc, bao nhiêu lần, có lần nào Mẹ tiển con, chiá»u qua, lúc quay vá» nhìn chồng áo dài lụa xếp ngay ngắn, từng quyá»…n sách vỡ xếp thẳng gáy trên bàn .
- Sao Mẹ xếp hết áo của con vậy ?
- Mẹ không biết con đã đi chưa , xếp lại ,sợ máng hoài bụi bám nhện giăng.
- Mẹ, không ai biết con Ä‘i đâu, Mẹ làm như vậy là tố cáo đó, chá» bao giá» biết tin chắc chắn con đã vượt thoát rồi Mẹ dá»n cÅ©ng chưa muá»™n mà .
- Mẹ lên tới, không thấy con , nghĩ là lần nầy chắc con đã đi luôn , chỉ sợ hư hết áo nên xếp lại thôi

Tôi vuốt nhẹ từng chiếc áo treo trở lại vào tá»§, những chiếc áo lụa mong manh, có bao giá» lại mặc ?? Từ lâu vẫn nằm yên, không đành tâm xếp lại, nắm níu gì chút thá»i hoa má»™ng cÅ©, những chiếc áo như má»™t nhắc nhÆ¡,û hoài niệm cái quá khứ, và nghi kỵ cho tương lai .Căn nhà nhá» và những năm trung há»c, cá»™ng thêm hai năm nay trở vá» lây lất,căn nhà triá»n miên nhắc nhở , từng ngày tiếng cưá»i vui, từng đêm chong đèn sách vỡ. Hàng cau xanh bóng lá nghiêng theo từng bước chân , cÆ¡n má»™ng du khắc khoải.
Nắng trưa lấp lánh, Ä‘oạn xe từ Long Xuyên vá» Thốt Nốt, em ngồi yên bên cạnh, con đưá»ng Ä‘i vá» hàng trăm hàng ngàn lần, những ngày ngược xuôi…Xuống trại lá bên vàm sông, ngồi bồn chồn nhìn bóng mặt trá»i đứng bóng , ngã vá» phương Tây .
- Con đã thấy ghe chưa ?
- Dạ, chưa thấy, con chỠmột chút nữa nha Bà
- Vào ăn cơm đi con, kẽo đói
- Con không thấy đói
- Nhưng phải ăn cho có sức .

Tôi vâng lá»i, nhưng chén cÆ¡n nuốt không trôi , nhìn lại manh áo lụa mong manh Bà Ä‘ang mặc, mấy ngón tay thon dài đã cắt ngắn, nhìn lại chiếc há»™p Phong Cầm trên bàn, ao ước … Bà nhìn theo ánh mắt tôi, hiểu ý , nhấc đàn , quàng qua vai, âm thanh theo đôi bàn tay bay lượn, những nốt thiết tha, Bà như chìm đắm . Aâm thanh nhẹ nhàng, Bà không há»i tôi không thưa, nhưng tiếng đàn cá»§a Bà như trăm nghìn lá»i dặn dò, từ giã, tiếng đàn má»™t thoáng làm dịu xuống nổi âu lo bồi hồi .

Tiếng máy đuôi tôm vụt tắt và chiếc tam bảng cập bến, ghé vào cầu thang, bà xếp đàn lại, cầm hai đòn bánh tét, dúi bào tay
- Con , ăn giỗ phải có quà , thôi con đi đi , nhớ lấy
- Thưa bà.

Chiếc tam bảng đã đi xa còn thấy bóng Bà đứng tựa cột, đàn trên vai, những nốt nhạc như dao cứa, như khắc sâu,.bên dòng Hậu giang nước chảy lặng lỠ…

Không ngừng tay tát nước, nhịp nhàng , máy móc. Khuôn mặt phong trần câm lặng,. Chiếc tam bảng nhá» cÅ© ká»· tiếp tục rÄ© nước.Anh nhìn chúng tôi , suốt cuá»™c hành trình từ vàm Thất Nốt vá» Giáp nước không dám má»™t lá»i cùng nhau, âu lo hằn kên ánh mắt .

Bóng tối bao trùm trong khoang, con tàu nằm im , hÆ¡i ngưá»i ngá»™t ngạt. Không má»™t lá»i, em ngồi bó gối trong góc, tối không thấy mặt nhau. Bên ngoài là trăng sá»›m, từ chiá»u đã gần tròn ánh sáng lấp lánh dưới chân trá»i …Mồng mưá»i,ngày tam nương, trong niá»m tin tưởng không tốt cho ngày khởi hành, nhưng có chá»n lá»±a thế nào thì cÅ©ng không thể chỠđược nữa, khói đã lan ra, sá»›m muá»™n gì… Ngưá»i tiếp tục đổ xuống lòng tàu , tiếng trẻ con khóc ré và bàn tay ngưá»i mẹ chụp vá»™i vàng, âm thanh tắt nghẹn .Con nước lá»›n theo tuần trăng, chiếc tàu chuyển mình như con cá sấu khổng lồ di động , tiếng máy gầm gừ, đêm dài vô tận …

Ngày rạng, màu hồng rá»±c rỡ cuối chân trá»i, gió biển sá»›m vuốt ve , bế em từ hầm tàu nhen nhúc lên boong, giấc ngá»§ chập chá»n, khuôn mặt xanh mét, trong hầm mùi mồ hôi cùng mùi chua cá»§a những phế thải, ngưá»i say sóng la liệt. Những lượn sóng đầu tiên đập vào mÅ©i tàu khi vừa ra đến biển, tiếng nôn á»e từ trong góc, lan sang bên kia, những bá»c nylon chưa kịp chuyá»n tay nhau…

Bốn phía, chỉ thấy màu biển xanh thẫm bát ngát, màu biển bình yên cá»§a những ngày há»c trò vô tư , chân vui ba lô lang thang dẫm nát các bá» cát dài trên hòn SÆ¡n Rái, Thổ Châu ., chưa thoát ra vùng kiểm soát cá»§a hải quân, còn nằm trong hải phận, Phú Quốc, rồi Côn sÆ¡n ở cuối chân trá»i xanh ngắt kia .

Ngày má»™t, ngày hai, từng ngày bế em , nắng sá»›m mai, thở Ä‘i em , như chiếc lá non má»m oặt oại, nổi băn khoăn gậm nhấm trong lòng, mình đã làm chuyện tày trá»i , sao lại mang em Ä‘i mà không biết chắc có thoát hay không ? Con bé Ä‘ang bình yên trong tay Mẹ, má»™t phút má»m lòng, nghÄ© đến diá»u không dám nghÄ©. Bao nhiêu lần phiêu lưu, lần mang Ngoan lênh đênh ra Hòn Tre, lang thang ná»­a tháng trá»i dãi nắng dầm sương , ngày vượt gá»nh sang bãi Thiên tuế, tối ngá»§ dưới vòm sao , khi lữa trại chưa bùng lên đã tắt ngấm dưới cÆ¡n mưa ào ạt, chưa kịp nhổ lá»u nước cuốn cả cá»c trôi .Lần nầy mang Mây Ä‘i biá»n biệt, Ä‘i không lối thoát, Ä‘i chưa biết vỠđâu , trong lòng quặn thắt. Mây Æ¡i , chị quyết định có đúng không ??

Con sóng bạc đầu , quen dần vá»›i ngày nóng như thiêu, đêm lạnh dao cắt. Những mảng da thịt phÆ¡i bày trong nắng gió, những đôi mắt mệt mõi nhìn nhau, đôi môi khô không còn mấp máy, giá»t nước dè sẻn …bao nhiêu ngày, bao nhiêu đêm…tiếng máy chợt ngừng, âm thanh Ä‘á»u Ä‘á»u quen thuá»™c, dù là máy móc, vẫn còn hÆ¡n là cái im lặng rợn ngưá»i , cái chết chóc Ä‘e dá»a…Tiếng ngưá»i trong hầm tàu, âm thanh va chạm cá»§a kim loại, tiếng ngưá»i hét to, tiếng chưởi thá» ngá»t ngào, tiếng máy gầm gừ , tiếng cầu kinh, con tàu như chiếc lá …Ãêm xuống , bóng tối rợn ngưá»i, sương ướt vai, em tá»±a vào ngưá»i, má»™t nữa bên đã mõi nhừ, vẫn ôm em trên tay, em nhá» nhoi, nụ hãy còn xanh mà đất trá»i vẫn chưa thấy mùa xuân. Mang em Ä‘i như mang theo cả má»™t trá»ng trách trên vai, những ngày sắp đến, biết có được chu toàn ??

Vũ Thị Thiên Thư




Mục Lục


8. ÃÆ°á»ng Ãá»i

Ãá»— Thành



ÃÆ°á»ng Ä‘á»i sao lắm Ä‘oạn trưá»ng đắng cay.
TS

Thuê được cái attic cá»§a bà chá»§ độc thân, anh lấy làm mừng lắm. Anh không ngá» mình được nhận vào cho ở, bởi vì từ mấy tháng nay anh cứ bị ná»™i dung cá»§a tấm thông báo treo trước cá»­a ám ảnh mà không dám bước vào há»i. Ãại để nhà chá»§ đã đưa ra yêu cầu như sau : Tại đây có phòng cho thuê. Ưu tiên cho phụ nữ độc thân. Mặc dù bà chá»§ đã cẩn thận bá»c thêm má»™t lá»›p plastic để giữ cho tấm bảng không bị huá»· hoại vì mưa nắng, song những khi trá»i trở gió, tấm biển cứ rung lên phần phật và kêu cách cách.

Anh Ä‘i qua Ä‘i lại đã nhiá»u lần. Chá» cho ngày tháng chán chê, không thấy ai há»i thuê, và tấm biển cứ ngày qua nắng dãi, anh má»›i ghé vào. Bà chá»§ tiếp anh vá»›i dáng thá» Æ¡, nhìn anh xăm xoi như cân nhắc, há»i han dăm Ä‘iá»u ba chuyện, rồi má»›i nói : thế cậu định thuê ở vá»›i ai. Anh cho biết cÅ©ng chỉ có má»™t mình, định nói thêm như bà, nhưng lại sợ động chạm, nên thôi. Bà chá»§ lại tiếp tục nhìn anh má»™t lúc nữa rồi má»›i ra Ä‘iá»u kiện : cậu thuê ở thì cÅ©ng được, nhưng tôi không nhận ngưá»i hút thuốc (bà cho biết yếu phổi nên không chịu được khói thuốc), Ä‘i chÆ¡i vá» khuya (bà có tật Ä‘i nằm sá»›m và ngại phải ra mở cá»­a), đưa bạn gái vào nhà nếu không há»i bà trước. Anh thoả thuận các Ä‘iá»u và cam kết sẽ giữ đúng lá»i hứa.

Hai bên ngả giá và nhanh chóng anh dá»n vào. Cái attic ở lổng chổng mãi trên tầng cao gần sát mái, như cái lồng bàn úp. Có chá»— thấp đến ná»—i nếu đứng thẳng, anh có thể cá»™c đầu vào sà kèo. Cả gian chỉ có độc nhất má»™t cá»­a sổ hình mắt bò, còn thì kín bưng các mặt. Giả như ở xứ nóng thì chắc anh sẽ không chịu được, song vì căn gác ở trên vùng cao, quanh năm suốt tháng trá»i mát mẻ, nên chả thấy nhà ai sắm sanh quạt trần hay quạt quay.

Riêng anh rất thích căn gác vì hợp vá»›i ngưá»i ít đồ đạc và sống má»™t mình. Tuần Ä‘i làm 6 ngày, chá»§ nhật được nghỉ, anh cÅ©ng chẳng thích Ä‘i đến đâu, chá»§ ý nằm nhà nghỉ để chuẩn bị đầu tuần trở lại sở. Có chăng thỉnh thoảng nằm chán, anh ra ngồi nÆ¡i cái ghế bà chá»§ nhà cho mượn, nhìn qua cá»­a sổ mắt bò xuống con đưá»ng nhá»±a lá»— chá»— chạy ngang nhà. Cái ghế hÆ¡i cao nên anh phải khom ngưá»i má»™t tí má»›i nhìn qua lá»— oeil de boeuf được.

Anh vẫn quan niệm ăn thì nhiá»u, chứ ở có bao nhiêu nên căn gác bé tí xem ra hợp vá»›i anh, cả vá» mặt sinh hoạt lẫn tiá»n thuê. Phương chi, vùng anh thuê lại thuá»™c vào khu vá»±c trước kia ngưá»i Pháp chá»n làm nÆ¡i nghỉ mát. Nhà cá»­a được thiết kế xây dá»±ng theo đúng style cá»§a hỠở chính quốc. Nhà nào cÅ©ng có má»™t lò sưởi vá»›i cái ống khói cẩn gạch trang trí chÄ©a thẳng lên bầu trá»i. ÃÆ°á»ng vào piste ngoằn ngèo bò quanh khu đồi thông rậm rịt, loại thông kim lá nhá»n và tháng giêng phấn bay đầy trá»i sá»™c mùi sặc sụa cho cả xóm. Trước má»—i khoảnh nhà là vài cây dương liá»…u nhá»n hoắt, Ä‘ung đưa theo gió, mùa nắng lá»c ánh sáng qua khe lá vung lá»— chá»— xuống mặt đưá»ng, mùa mưa rung ù ù như nước chảy.

Giữa con đưá»ng Ä‘i vào xóm có cái giếng cạn nước, đúng ra là vật trang trí nhiá»u hÆ¡n là tiện nghi. Ngưá»i Pháp xây cái giếng hao hao như ở vùng Lorraine, chắc là để ngắm nghía cho đỡ nhá»› quê. Bây giá» ngưá»i Pháp đã vá» nước, nhưng vết tích cá»§a hỠđể lại vẫn giữ nguyên, chẳng ai buồn thêm bá»›t hay phá bá» Ä‘i.
* · *
Thấm thoắt anh dá»n vào căn gác đã hÆ¡n má»™t tháng. Từ những ngày đầu Ä‘i vá» thui thá»§i, dần dần Ä‘i ra Ä‘i vào chạm mặt, thỉnh thoảng chào há»i nhau, giữa chá»§ nhà và anh đã có sá»± thân quen, không còn rụt rè lẫn nhau như trước. Thỉnh thoảng bà chá»§ đã thăm há»i anh vá» việc làm ăn và giá»›i thiệu vá»›i anh vá» má»™t vài thắng cảnh gần đó. Bà chỉ tay vá» hướng phía sau dãy nhà, kể vá»›i anh vá» má»™t cái hồ có tiếng, nÆ¡i du khách các nÆ¡i ai đã đến vùng cao Ä‘á»u nô nức kéo nhau đến thăm cho biết. Bà nói má»™t ngày nào anh có thể tản bá»™ đến hồ xem cho biết, nhưng anh chưa có ý sẽ Ä‘i thăm hay không. VÆ¡i anh, những ngày nghỉ nên nằm dài cho dãn gân dãn cốt, để còn chuẩn bị tiếp cho việc sở tuần sau, thá»i gian còn đâu mà tính chuyện du hí. Vả chăng, cái xóm dăm dãy nhà quanh quanh đây cÅ©ng đủ là má»™t bức tranh ngắm mãi không chán mắt, còn cần tìm Ä‘i đâu nữa.

Dù xóm chỉ cách dưới phố quãng 7 ki lô mét, song đưá»ng Ä‘i vẫn có loại xe chuyên chở loại trung, hiệu Renault cÅ© kỹ từ thá»i ngưá»i Pháp má»›i đến. Xe chạy cách nhau ná»­a giỠở má»—i đầu bến, nhưng chỉ đến 6 giá» chiá»u là ngưng, vì khách không còn nữa. Ngưá»i địa phương vá»n vẹn chừng mấy chục căn nhà, còn du khách cÅ©ng thêm quãng ngần ấy, thành ra xe chuyên chở cÅ©ng chẳng muốn khai thác thêm. Ai bất hoặc vá» sau giá» chuyến chót đành phải chá»n lối Ä‘i chân, lâu cÅ©ng chừng vài tiếng là vỠđến nhà.

Xóm nhá» như cái túi, nên ai cÅ©ng biết mặt nhau. Vậy mà không dưng trong xóm cÅ©ng có má»™t tiệm liquor đông đúc vào những kỳ lÄ©nh lương hoặc cuối tuần. Khách từ dưới phố kéo lên bằng phương tiện riêng, ăn chÆ¡i đến tận khuya, có lúc cÅ©ng ồn ào, song ngưá»i địa phương thông cảm mà không thưa gởi. Khuất má»™t chút vào góc xóm là tiệm massage cÅ©ng đông khách vào ra. Anh thỉnh thoảng bắt gặp má»™t vài ngưá»i quen trong sở, nhưng vì nhìn thấy há» từ trên cái gác xép nên chẳng lo há» nhận ra để phải e sợ, tẽn tò.

Lắm đêm, đã ngá»§ lâu má»™t giấc, chợt thức dậy nghe tiếng nước tháo ngỡ mưa. Nhìn ra thì thấy mấy ông khách ngật ngừ từ quán ra Ä‘ang thản nhiên dá»±a vào tưá»ng nhà ngưá»i xả nước. Có ông vừa làm công việc mà vẫn không thôi gật gù, như ngưá»i Ä‘ang ngồi đồng, miệng lảm nhảm không đầu không Ä‘uôi. Anh tá»± há»i các ông ấy ăn uống gì lắm thế, chứa vào ních đầy bụng rồi thải ra, có sướng ích gì mà sao cứ Ä‘a mang. Thỉnh thoảng anh lại cÅ©ng thấy bóng ngưá»i chập chá»n níu kéo bên sau giếng. Hiểu ra anh thấy ngượng nghịu làm sao. Thì ra há» dùng phía khuất đó để tá» tình vá»›i nhau bằng những cái hôn nghe chit chít, như chuá»™t rúc. Có lúc anh cÅ©ng định bữa nào sẽ ghé vào các nÆ¡i ấy thá»­ má»™t bận xem sao, song lại sợ sá»± nhá» nhít cá»§a xóm sẽ duá»nh lên lá»i bàn tán mà rụt lại.

Dài ngày, bà chá»§ nhà thấy anh chân chi giữ lá»i hứa nên có vẻ bằng lòng. Bà má»›m má»›n má»™t ý vá»›i anh : khi nào, cậu có cần Ä‘i thăm bạn bè, cứ Ä‘i, lỡ có trá»… má»™t chút, tôi có thể mở cá»­a cho cậu. Anh cám Æ¡n, nhưng không vồ ngay lấy lá»i bà. Anh vẫn dá»­ng dưng hằng ngày thức dậy sá»›m, lo vệ sinh cá nhân xong, chạy cho kịp chuyến xe đầu vá» dưới phố. Bao giá» cÅ©ng sá»›m má»™t vài khắc, kịp cho anh ghé mua ổ bánh mì thịt vừa Ä‘i vừa ăn, vào sở nốc má»™t bụng nước lã no đến giữa ngày. Buổi trưa ra góc chợ ăn qua loa món gì đó, ngắm ngưá»i và khách Ä‘i qua rồi chiá»u đến lại lên chiếc xe đầu bá» hung trở vá» xóm.

Sở cá»§a anh, chá»§ là ngưá»i tư, nhân viên chẳng mấy lăm, nên chá»§ thợ đã quen tính cách nhau, không còn bắt ná» bắt nết, hay lăm lăm dò xét nhau như lúc má»›i. Anh luôn giữ đúng giá», không phàn nàn, không bê trá»…. Má»—i tháng lÄ©nh lương, anh lang thang ra chợ rá»§ng rỉnh vá»›i những tá» giấy má»›i thÆ¡m, chẳng biết mua món gì, đừng món gì. Giá có ngưá»i bạn gái thì cÅ©ng dẫn nhau dung dăng dung dẻ Ä‘i chá»n sắm quà gì đó, song má»™t mình mua vá» chật nhà, báu chi.

Cho nên dăm thì mưá»i hoạ, anh thả dài theo con dốc đầy quán kem hay tiệm ảnh rồi chui vào rạp xin nê xem cuốn phim. Mượn tiếng Ä‘i xem mà thá»±c là vào rạp ngáo má»™t giấc trong tiếng xào xào cá»§a máy lạnh và mùi nước hoa do thản hoặc ngưá»i cá»§a rạp cầm bình thổi xịt xịt khắp nÆ¡i để đánh tan mùi mồ hôi, mùi khói thuốc. Tan hát, ra khá»i rạp, đầu khét như bị hun, ngá»­i vào đâu cÅ©ng thấy mùi hắc hắc. Trông xuống bãi xe trống trÆ¡n, biết rằng xe đã hết giá», cứ thế bò qua cái bậc cẩn đá, xuống khuôn hồ rá»™ng thoáng và men theo con đưá»ng vòng bên hồ vá» phía nhà.

Qua con đưá»ng đầy biệt thá»± in bóng nhàn nhã xuống mặt hồ, nhìn những chiếc pedalo lướt nhẹ trên gương, ngắm căn thá»§y tạ lưa thưa vài ngưá»i khách, ngước lên toà khách sạn đồ sá»™ nguy nga, bá»—ng dưng thấy con đưá»ng vá» xa quá. Ngại ngùng mà vẫn phải bước, vượt sân vận động vắng hoe, bóng nắng nhạt dần bên phía núi, rồi qua căn ga con khép nép mé rừng thông, chân nghe má»i má»—i lúc má»™t nhiá»u. Lại vượt má»™t vài cái ấp nữa, thấy bóng thông lá»— chá»— khắp nÆ¡i, con đưá»ng cứ len lá»i theo những triá»n đồi dốc ngược, thèm được bước nhanh thêm cho chóng đến nhà. Chỉ đến khi qua ngôi trưá»ng ở ngã tư trước khi bắt đầu vào giang sÆ¡n cá»§a xóm, má»›i thấy yên tâm. Ãèn đã lên. Chá»— sáng chá»— tối, và cái bụng cÅ©ng đã bắt đầu gào đói, sá»±c nhá»› đã quên mua món gì cho buổi tối ăn đây. VỠđến nhà cÅ©ng may vẫn còn sá»›m, bà chá»§ cÅ©ng vừa cÆ¡m nước xong. Giao cho bà khoản tiá»n thuê nhà, song bước ngay lên cái attic mệt bã mệt bồi. Mang cái bụng đói nằm lên giưá»ng quên nhá»c. Vẫn còn ám ảnh vì nụ cưá»i châm biếm cá»§a bà chá»§ nhà khi bắt gặp mùi khét cá»§a thuốc lá vương trên áo sống, tóc tai anh.

Mùa mưa đến sá»›m. Buổi sáng chá»§ nhật được nằm nhà. CÆ¡n mưa vật vã trên các ngá»n thông kim, thổi hàng tràng nước má»ng tanh như màn treo trắng xoá, đưa võng những tháp dương liá»…u ướt sÅ©ng ngả nghiêng, anh chợt thấy lòng nhá»› đằm đằm. Nhìn qua cá»­a mắt bò, thấy con phố co ro trong gió nước. Cá»­a liquor đóng im ỉm, và căn massage cÅ©ng vắng tanh. Cái giếng cÅ©ng trÆ¡ trá»i, chá»t nhiên anh có cảm tưởng như cả cái xóm dâng đóng băng lại.

Ở dưới nhà, tiếng lệt sệt bước chân cá»§a bà chá»§ nhà Ä‘i ngang Ä‘i dá»c. Anh muốn xuống nói chuyện tầm phào vá»›i bà cho qua cÆ¡n mưa. Vậy rồi vẫn không dám. Cứ thế mưa rÆ¡i mãi đến quá trưa…

Ãá»— Thành




Mục Lục


9. Chuyện của Một Con Lừa Chuyển Bạch Phiến: Maria Full of Grace

Trần Viết Minh-Thanh



Vá»›i phim “Maria Full of Grace†(María, llena eres de gracia), lần đầu tiên thế giá»›i bạch phiến được nhìn qua ống kính má»™t cách khác biệt. Không thấy đâu các tay trùm buôn lậu quyá»n uy, giàu có, nhà mênh mông, then cài, cùng các tay cận vệ súng ống đầy mình để bảo vệ cho tài sản cÅ©ng như ngành thương mãi Ä‘em tá»›i lợi tức khổng lồ này. CÅ©ng không có những ngưá»i tiêu thụ, ghiá»n bạch phiến, vá»›i Ä‘á»i sống trác táng hay đã xuống dốc, phải sống trong các khu nhà tối tăm. Khán giả sẽ thấy việc làm cá»§a những ngưá»i tải bạch phiến, nhưng đây không phải là những tay anh chị, mặt mày ghê rợn, mà là những thiếu nữ trẻ, ngây thÆ¡, nhưng nghèo. Há» cÅ©ng là những nạn nhân bị lợi dụng trong thế giá»›i chỉ biết có tiá»n, không coi mạng sống con ngưá»i ra gì cả. Vì muốn thoát cảnh nghèo khó, há» vô tình đóng góp vào nguồn lợi tức khổng lồ đã làm cho chính phá»§ Colombia cÅ©ng như thế giá»›i Ä‘iên đầu trong công cuá»™c chống bạch phiến.

Maria là má»™t thiếu nữ 17 tuổi ở má»™t cái làng nhá» ngoại ô tỉnh Bogotá, sống vá»›i mẹ, bà ngoại và má»™t ngưá»i chị trẻ có cậu con trai nhá». Như má»i gia đình trong làng, gia đình Maria chật vật dá»±a nhau sống qua ngày. Maria làm việc cho má»™t trang trại, đúng hÆ¡n là má»™t xưởng sản xuất hoa hồng, công việc dây chuyá»n như má»™t cái máy, mà lại còn bị dưới quyá»n má»™t ngưá»i quản lý khó tánh. Sau đó cô thiếu nữ trẻ biết mình có bầu vá»›i ngưá»i tình trẻ cùng làng. Hai ngưá»i trẻ lỡ có con vá»›i nhau, thật sá»± chưa nghÄ© đến nhân duyên. Dù ngưá»i tình trẻ đỠnghị cưới, Maria từ chối vì thấy tương lai rồi cÅ©ng như ngưá»i chị, dính vào cái vòng lẩn quẩn nghèo khó. Bất cần Ä‘á»i, bướng bỉnh, Maria lại nghỉ việc khi ngưá»i quản lý khó chịu, không lý gì tá»›i sức khá»e cá»§a cô. Theo lá»i dụ dá»— cá»§a má»™t thanh niên quen biết, và muốn có má»™t số tiá»n tức thá»i, Maria đã chiụ làm “con lừa†để chuyển thuốc phiện cho các tay buôn lậu thuốc phiện, chắc chắn há» làm việc cho các trùm ma túy lá»›n. Thật ra, trong thế giá»›i buôn lậu, danh từ để gá»i các ngưá»i chuyển bạch phiến là “muleâ€, tức là con la, má»™t giống lừa lai vá»›i giống ngá»±a. Lừa và la là hai loài vật dân miá»n núi dùng để chuyển đồ đạc qua những Ä‘oạn đưá»ng cheo leo, gập ghá»nh, khó di chuyển. Chữ mule nghÄ©a bóng, là má»™t ngưá»i gan lì, bướng bỉnh. Thiết nghÄ©, tiếng Việt ta dùng chữ lừa có ý nghÄ©a hÆ¡n chữ la, hÆ¡n nữa đây là tiếng lóng, không cần phải chính xác lắm.

Colombia là xứ đứng hàng đầu trên thế giá»›i vá» kỹ nghệ sản xuất bạch phiến, ước Ä‘oán là 2/3 số bạch phiến tiêu thụ cá»§a toàn thế giá»›i. Các tay trùm bạch phiến cá»§a các gia đình giàu có, quyá»n uy được các báo mệnh danh là “The Colombian Drug Cartelsâ€, là những tổ chức làng nghá», chuyển bạch phiến qua nhiá»u ngả ngách, từ đưá»ng hàng không, tàu lá»­a, xe hÆ¡i, đặt nhiá»u trạm chuyển đổi tinh vi hÆ¡n cả tình báo, Ä‘i qua các nước Nam Phi, à Châu, đến các đảo nhá» và cuối cùng tá»›i những ngưá»i tiêu thụ tại các tỉnh lá»›n khắp thế giá»›i. Colombia được bao bá»c bởi hai biển: Pacific và Carribean, đã giúp cho các tay buôn lậụ dá»… dàng chuyển bạch phiến qua nhiá»u phương tiện. Há» có rất nhiá»u sáng kiến trong công cuá»™c phân tán các loại ma túy. Khi má»™t cách chuyển bị phá há» lại nghÄ© đến cách khác. Còn là xứ sản xuất cà phê, các tay buôn Colombia đã từng dấu bạch phiến vào cà phê, lối này đã qua mặt quan thuế má»™t thá»i gian dài, vì mùi cà phê nặng, át được thính giác cá»§a các chú chó được luyện để ngá»­i bạch phiến. Thật là ý kiến quá tài tình! Má»™t cách khác là há» má»— bụng chó và bá» bạch phiến vào. Hai cách này được khám phá qua sá»± tình cá». Nhưng không cách chuyển nào ghê rợn bằng bá» bạch phiên vào cÆ¡ thể con ngưá»i.

Trong phim “Mariaâ€, các tay anh chị vá»›i nhiệm vụ phân tán bạch phiến, giao cho các cô thiếu nữ trẻ những viên thuốc đã được ép lại thật chặt, buá»™c lại hai lần bằng ni-lông, và các con lừa phải nuốt các viên bạch phiến này vào bụng. Bá» dài khoảng hai lóng tay cái, bá» ngang cỡ má»™t lóng, to hÆ¡n quả nho bá»±, Maria phải tập mãi má»›i nuốt được các viên bạch phiến vào bụng. Má»—i con lừa phải nuốt từ 60 đến 100 viên bạch phiến, tùy vào dạng cÆ¡ thể há», bé hay lá»›n con. Tuy được cá»™t chặc kỹ càng, nhưng viên bạch phiến cÅ©ng có thể bể bất cứ lúc nào. Trong hệ thống tiêu hoá, má»™t khi bao tá»­ thấy có thức ăn, sẽ tá»± động nhả át xít để làm tan thức ăn, và như vậy nếu bạch phiến ở trong bụng lâu sẽ có nguy cÆ¡ át xít làm rách bao ny-lông. Thá»­ nghÄ© má»™t số thuốc phiện lá»›n, đặc nằm trong bụng thì còn gì cÆ¡ thể con ngưá»i nữa? Ngưá»i mang viên bạch phiến bể sẽ không hy vá»ng gì sống cả. Trong phim khán giả sẽ thấy trưá»ng hợp đó xảy ra cho má»™t con lừa chuyển bạch phiến.

Bạch phiến là má»™t vấn đỠnan giải cho chính phá»§ Colombia cÅ©ng như thế giá»›i, nhưng vì nó Ä‘em lại má»™t nguồn lợi tức khổng lồ cho các tay buôn, nên khó lòng diệt được hết. HỠđã mua chuá»™c được các chính trị gia, cảnh sát, quan thuế vvv... Rất nhiá»u báo chí và phim ảnh đã nói đến kỹ nghệ ngoài vòng pháp luật này. Nhưng lần này, qua ống kính cá»§a nhà đạo diá»…n trẻ Marston, ta thấy thế giá»›i bạch phiến qua mặt khác. Các con lừa bạch phiến không là các tay anh chị mà là những cô gái ngây thÆ¡, và chúng ta không khá»i thương cảm cho hoàn cảnh cá»§a ho. Thật sá»± không mấy ai biết rõ số con lừa đó lên đến bao nhiêu, và há» là những ai?

Ãây là phim dài đầu tiên cá»§a đạo diá»…n Joshua Marston, chuyện phim được viết cÅ©ng như được trình bày bằng tiếng Tây Ban Nha. Phần đông các cảnh được quay tại Nam Mỹ . Joshua Marston bắt đầu công cuá»™c nghiên cứu vá» các con lừa trong cá»™ng đồng Colombia tại New York, gần nÆ¡i anh cư ngụ, và tại Colombia, sau khi anh tình cá» Ä‘á»c được các bài báo viết vá» các cô gái trẻ, những con lừa bạch phiến. Cuối cùng, Marston đã đưa cuá»™c nghiên cứu cá»§a mình lên màn ảnh lá»›n. Sau khi duyệt qua phim, nhận thấy cách quay thần tình cá»§a Marston, cÅ©ng như tính cáchï hấp dẫn cá»§a chuyện phim, HBO đã đồng ý tài trợ cho cuốn phim đầu tay cá»§a chàng đạo diá»…n trẻ này. Cho tá»›i nay phim Maria, Full Of Grace đã lãnh hai giải tại đại há»™i Liên Hoan Thế Giá»›i cá»§a Berlin lần thứ 54, và giải phim hay tại đại há»™i Ä‘iện ảnh Seattle, cÅ©ng như đại há»™i Ãiện Ảnh Sundance .

Vai chính trong phim được giao cho má»™t nữ tài tá»­ ngưá»i Colombia: cô Catalina Sandino Moreno, 23 tuổi. Ngoài vài lá»›p vá» diá»…n xuất sân khấu tại Bogetá, Colombia trước khi dá»i qua New York, Catalina Moreno chưa có kinh nghiệm diá»…n xuất nào đáng kể, nhưng Catalina đã đóng vai trò “Maria†cá»§a mình xuất sắc và tá»›i nay cô đã lãnh được bốn giải thưởng “nữ diá»…n viên xuất sắc nhấtâ€, mà quan trá»ng là giải Gấu Bạc, cùng chung vá»›i nữ tài tá»­ Charlize Theron, phim Monster. Ngoài ra cô còn được các nhà phê bình phim nhiệt liệt khen ngợi tài diá»…n xuất tá»± nhiên cá»§a cô, và có ngưá»i đã viết như sau: “Moreno đã diá»…n xuất vai trò vá»›i má»™t Ä‘am mê dữ dá»™i!†Ãể chuẩn bị cho vai trò cá»§a mình, thưá»ng các tài tá»­ Ä‘i tìm hiểu, quan sát vai trò được giao phó hầu diá»…n xuất cho đúng, và tá»± nhiên. Vá»›i Catalina, khi được há»i vá» vai “con lừaâ€, và những kinh nghiệm bản thân, thì cô trả lá»i: “Thật ra thì tôi có nghe nói đến các con lừa bạch phiến, nhưng không quen biết ngưá»i nào và thế giá»›i cá»§a há», nhưng Ä‘iá»u mà tôi không biết vá» hỠđã giúp tôi đóng vai trò trá»n vẹn, vì các thiếu nữ này đến vá»›i việc cá»§a há» giống như tôi thôi. Há» rất ngây thÆ¡, không biết gì vá» tổ chức hết, há» chỉ làm theo chỉ bảo thôi, và tôi đã đóng vai cá»§a tôi như vậỵâ€

CÅ©ng như Catalina, số đông khán giả biết rất mÆ¡ hồ thế giá»›i bạch phiến. Câu chuyện cá»§a Maria quả rất thật, tá»±a như mẫu quảng cáo cho phim: Dá»±a theo 1000 chuyện thật. Phim rất lôi cuốn, tuy không có những màn đánh đá giá»±t gân, nhưng hồi há»™p không kém, như lúc các con lừa bị quan thuế tra khảo, hoặc lúc các con lừa trốn các tay anh chị, khán giả không khá»i lo lắng cho há». Lì lợm, Maria còn dám cả gan đòi tiá»n cá»§a các tay anh chị khi cô nàng sau khi bá» trốn, quay trở vá» giao lại bạch phiến cho chúng. Ngoài sá»± hiểm nguy cho tính mạng, há» còn bị dá»a nạt, cảnh cáo từ các tay anh chị "quảng giáo". Nếu chẳng may số bạch phiến há» mang tá»›i trạm cuối cùng không đồng vá»›i con số nuốt vào ngưá»i, thì sẽ có Ä‘iá»u không may xảy ra đến cho gia đình há». Thật tá»™i nghiệp cho phận số các cô gái nghèo này! Giá»›i buôn bạch phiến Ä‘em má»™t số tiá»n – mà đối vá»›i ngưá»i nghèo thì quá lá»›n - ra dụ dá»— há» làm công việc rất nguy hiểm. Má»—i con lừa nhận khoảng từ 5000 tá»›i 8000 đô cho má»™t chuyến Ä‘i, mà số bạch phiến há» nuốt vào ngưá»i đáng giá cả trăm lần hÆ¡n. Chỉ trong nước Mỹ thôi, má»—i năm ngưá»i Hoa Kỳ tiêu thụ 46 tá»· đô tiá»n bạch phiến. Tại các phi trưá»ng lá»›n trên thế giá»›i, hàng năm nhân viên quan thuế bắt được cả ngàn con lừa bạch phiến. Vì muốn làm tiá»n nhanh chóng, vì nghèo mà vô số những Maria đã dấn thân vào má»™t thế giá»›i Ä‘en, nguy hiểm đến tánh mạng, vô tình đóng góp vào gia tài kết sù cá»§a các tay trùm buôn bạch phiến, làm há» càng lá»›n mạnh, quyá»n uy hÆ¡n.

Các phim mà phụ nữ giữ vai chính luôn là con số khiêm nhưá»ng so vá»›i phim mà nhân vật chính là nam giá»›i. Càng ít hÆ¡n, khi nhân vật chính thuá»™c các dân tá»™c thiểu số, ngưá»i da vàng, ngưá»i Má»… Tây CÆ¡ .... Marston bá» tâm trí và thá»i gian để viết vá» những thiếu nữ nghèo, thiểu số, thật là má»™t Ä‘iá»u đáng ca ngợi. Cả Ä‘oàn diá»…n viên phần đông Ä‘á»u trẻ và má»›i trong ngành Ä‘iện ảnh đã diá»…n tả rất toàn vẹn vai trò cá»§a mình. Phim Maria Full of Grace là má»™t phim hiếm có, cốt chuyện đặc biệt, có tính cách xã há»™i, phim lại rất hồi há»™p, đánh thức lương tâm con ngưá»i, nhưng nhẹ nhàng không gắt gao, phán Ä‘oán. Má»›i ná»­a năm thôi, tá»›i tháng 12 sẽ có má»™t số phim hay ra mắt khán giả, kịp thá»i cho giải Ä‘iện ảnh Oscars. Tuy vậy, ngưá»i viết Ä‘oán chắc Maria, Full Of Grace – Maria tràn đầy Æ¡n phước, sẽ được vào trong danh sách những phim hay nhất trong năm.

Maria, nếu không có ơn trên độ trì, thì em có toàn vẹn mạng sống không?

Trần Viết Minh Thanh




Mục Lục


10. Vầng Trăng Thứ

Việt Hà



- Thích thì tiếp tục ở, không thì giải tán.

Thu Sương cong cá»›n phà khói thuốc, nói cc lốc trước mặt chồng, tay giúi dụi Ä‘iếu thuốc má»›i châm vào chiếc gạt tàn đầy nhóc những đầu mẩu. Mặc thằng con, thằng Chung, 11 tuổi, Ä‘ang phụng phịu ngồi nhai chiếc Hamburger ngui ngắt trên ghế, Thu Sương rút bao thuốc từ túi xách, tính châm lá»­a, nhưng nghÄ© sao cô lại dụi gẫy đôi Ä‘iếu thuốc còn nguyên lên đống tàn thuốc. Nguýt chồng mt cái dài sượt, Thu Sương gưá»m gưá»m nhìn thằng Chung, dặn đổng mt câu:
- Ở nhà hốc nốt cái Hamburger rồi cút đi đâu cho khuất mắt đi.

Rá»§a con xong Thu Sương cắp túi xách, hầm hầm bước ra cá»­a. Cánh cá»­a ra vào bị dập mạnh từ tay Thu Sương cùng lá»±c hút cá»§a gió, tạo thành tiếng vang cng hưởng khiến căn nhà hệt như bị đánh bom. Thằng Chung giật nảy mình. Chiếc Hamburger rÆ¡i bịch xuống ná»n nhà, vung vãi. Nó cúi xuống tính nhặt lên tiếp tục bữa ăn sáng thì bị bố quát:
- BỠxuống. Vứt mẹ mày đi.
Thằng Chung lại giật nảy ngưá»i, chá»±c khóc:
- Ứ ừ, nhưng con đói.
Hồng Phước gằn giá»ng:
- Ãói cho chết con mẹ mày Ä‘i.

Thằng Chung cáu xưá»n, nó giÆ¡ chân đá toẹt chiếc Hamburger vào gầm ghế, mặt cau có cãi lại bố:
- Tại sao tối ngày bố cứ rủa mẹ con chết thế? Mẹ bố chết có được không?

Ãang tức vợ, giá» nghe thằng con cãi lại, Hồng Phước nghiến răng, gầm lên:
- à à! Ã. mẹ mày. Mày có biết mẹ bố mày là ai không?
Thằng Chung nhẩy ra khá»i ghế đứng dán vào góc tưá»ng, giá»ng bất cần:
- Con ứ cần biết, nhưng mẹ con mà chết thì mẹ bố cũng phải chết.

Hồng Phước mất hết bình tÄ©nh, anh chồm vá» phía thằng bé tính vả cho nó mươi cái vào miệng cho hả giận, nhưng thằng Chung đã nhanh chân chạy tá»t vào phòng ngá»§ và đóng sầm cá»­a lại.
- Mở ra, đ. mẹ thằng con lạc loài này.
Thằng Chung ngồi tịt trong phòng, miệng vẫn lôm lổm cãi lại bố:
- Con ứ mở. Mẹ Ä‘i rồi, bố Ä‘. gì mà nhiá»u thế?

Hồng Phước bặm miệng, giÆ¡ chân, tính đạp tung cánh cá»­a buồng để xông vào đập cho thằng con mất dạy mt trận, nhưng nghÄ© sao chân anh Ä‘t nhiên trùng xuống. NghÄ© mình đã đổ giận lên con mt cách vô cá»› nên Hồng Phước quay sang chút giận lên những đồ đạc bên cạnh khiến chúng lổ loảng xoảng trên ná»n nhà. Trở lại phòng khách, nÆ¡i còn lổng chổng những bát đĩa, ly chén ăn dở từ mấy bữa qua, chưa ai giá»n, Hồng Phước ngồi thụp xuống chiếc ghế bành màu mận chín, màu mà Thu Sương ưa thích và đã chá»n mua cách đây ít lâu. Hồng Phước rÅ© xuống, tay vò mạnh lên mái đầu bạc trắng, bất lá»±c. Ãây là lần thứ bao nhiêu anh đã phải nghe Ä‘i nghe lại những lá»i cay nghiệt đó thốt ra từ chính miệng Thu Sương, ngưá»i con gái mà anh đã từng vì cô đánh đổi cả hạnh phúc riêng tư ở quê hương để trốn chạy từ mt nước Ãông Âu sang xứ sở này xin tị nạn, thá»±c tình Hồng Phước cÅ©ng chẳng nhá»›, thậm chí anh còn cố gắng nhẫn nhục nuốt chá»­ng cái cụm từ "giải tán" khó nghe, và phÅ© phàng đó, cho qua ngày, Ä‘oạn tháng. Nhưng tá»›i hôm nay, nó lại được Ä‘ay lại trên miệng Thu Sương, sau mt tuần cô bá» bố con anh ở nhà để rong ruổi theo mt gã nhân tình trẻ, Ä‘ang Ä‘eo Ä‘uổi cô. - Giá»i Æ¡i! Hồng Phước phá»§ phục đầu, Ä‘au khổ, rên rẩm mt mình. Trong anh mt Thu Sương quê mùa, ngc nghệch và trong trắng thá»§a nào giỠđây đã chết. Còn chăng là mt con quỉ cái dâm tục và lăng loàn, coi chồng như mt tên nô lệ tình ái trung thành, sẵn sàng cung phụng, dạ vâng má»—i khi cô cần tá»›i, thậm chí có thể ôm nghiến chồng ở bất cứ chá»— nào, cho dù ngay trước mặt con, đòi giải quyết nhu cầu vá» thể xác... Những Ä‘iá»u này, từ lâu, Thu Sương chẳng cần dấu diếm, hay ngượng ngùng, mà cô cứ bô bô mt cách hãnh diện trước đám bè bạn cùng sở, má»—i khi cô lôi há» vá» nhà ăn nhậu, hò hét.
- Tụi mày biết không? - Thu Sương con cá»›n lên lá»›p mấy đứa bạn - Sang đây tụi mày phải biết cách buc cho lÅ© đàn ông chúng nó biết mặc váy và mặc mt cách thành thục. Có vậy, mình có làm mưa làm gió gì, tụi nó cÅ©ng không dám vùng dậy cướp lại chính quyá»n.
- Mày đã trở nên bà Tú từ hồi nào đấy? - Mt ngưá»i bạn lên tiếng.

Thu Sương nhìn lũ bạn lúc lắc đầu vẻ tâm đắc:
- Mày đã hiểu sai ý tưởng cao đẹp cá»§a tao. - Thu Sương phì phèo thuốc, phân trần - đây phải hiểu là đòi lại quyá»n tá»± quyết, quyá»n bình đẳng cá»§a nữ giá»›i trước nam giá»›i. Nói cho đúng hÆ¡n là để tá»± giải phóng cái ý thức hệ "xuất giá tòng phu" há»§ lậu từ ngàn xưa để lại. Làm được chuyện đó là mình đã tá»± nâng cao nhân phẩm cá»§a chính mình đấy tụi mày ạ.
* * *
Mấy năm nay Hồng Phước cảm thấy tinh thần và sức khá»e mình xuống dốc mt cách thảm hại. Cảm giác rõ rệt nhất, nhiá»u khi pha lẫn sá»± sợ hãi là những lần anh phải đối diện vá»›i cÆ¡ thể hừng há»±c sống cá»§a vợ. Ãàn ông trên Ä‘á»i, có lẽ ít ai mà ngay cả chuyện chăn gối vá»›i vợ cÅ©ng phải lập thá»i gian biểu. Sá»± trá»› trêu này đã tạo nên mt sá»± bùng nổ mãnh liệt trong tình cảm vợ chồng mà Hồng Phước biết rằng anh khó có cÆ¡ hi để hàn gắn. Vá»›i Thu Sương cô cho cho đó là mt hành Ä‘ng ngu xuẩn không thể tha thứ, bởi nó đã xúc phạm nghiêm trá»ng đến tính thiêng liêng trong quan hệ sinh lý vợ chồng. Biết vợ giận, Hồng Phước tìm má»i cách để an á»§i Thu Sương hòng làm cô khuây khá»a, nhưng má»i cố gắng cá»§a anh chỉ được đáp lại bằng mt khuân mặt lạnh ngắt cùng những tiếng hứ nặng như chì từ phía vợ. Bạn anh bảo: Ngưá»i đàn ông khi đã bước vào tuổi ngÅ© tuần, có lẽ ngưá»i ta thưá»ng thiên vá» Ä‘á»i sống tâm linh hÆ¡n là thiên vá» quan hệ xác thịt. Trong trưá»ng hợp này Hồng Phước đã không ngoại lệ. Những dấu hiệu má»i mệt hằn sâu trên khóe mắt, và gương mặt tiá»u tụy cá»§a chồng, Thu Sương Ä‘á»u Ä‘á»c được cả, nhưng anh không há» mảy may nhận được từ nÆ¡i cô mt lá»i cảm thông, chia xẻ. Ãã nhiá»u đêm, vì sợ Thu Sương hiểu lầm, sinh buồn nản, mặc dù Hồng Phước đã phải nhá» vào mấy ly rượu mạnh để tăng thêm cảm giác nhục dục khi gần vợ nhưng rốt cuc anh cÅ©ng không thể đánh lừa được mình để đưa Thu Sương Ä‘i đến đỉnh Ä‘iểm cá»§a sá»± khoái lạc xác thể. Sá»± bạo dạn, sấn xổ đến Ä‘iên cuồng, man dại cá»§a Thu Sương khiến Hồng Phước mất Ä‘i lòng tá»± tin vốn có? hay vì má»—i lần giao hợp vá»›i Thu Sương thì trước mắt anh lại hiện lên khuân mặt tiá»u tụy, lấm láp chân quê cá»§a ngưá»i vợ cÅ© cùng 2 đứa con gái ít hÆ¡n Thu Sương chừng vài ba tuổi mà anh đã bá» bê hÆ¡n 20 chục năm trá»i không tin tức? Có lẽ cái cảm giác thứ 2 lấn át anh nhiá»u hÆ¡n cả. Vì vậy, trong những lần nhập thân như thế, Hồng Phước chỉ còn lại mt cảm giác trÆ¡i vÆ¡i, hụt hẫng, ná»­a giống như 1 gã trai tÆ¡ má»›i tập làm tình, ná»­a giống như mt gã đàn ông vừa ốm dậy, nhưng khát khao xác thịt. Nhận ra được Ä‘iá»u đó, lần này Thu Sương đã đẩy anh ngã ngá»­a ra giưá»ng. Cô vùng dậy, nhìn anh vá»›i ánh mắt vừa man dại vừa giận dữ:
- Anh làm sao thế? Liệt dương à?

Hồng Phước co ngưá»i, gượng gạo. Anh tính ôm vợ vào lòng để tiếp tục cuc ái ân, nhưng Thu Sương đã co chân đạp phắt anh vá» phía Ä‘uôi giưá»ng:
- Anh chán làm việc con này rồi phải không?
- Sao em nghÄ© vậy? - Hồng Phước cố nén bá»±c, cưá»i buồn há»i vợ.
Không thèm nhìn ánh mắt biết lá»—i cá»§a chồng, Thu Sương vùng ra khá»i giưá»ng, vá»›i tay, châm thuốc hút. Cô dít mt hÆ¡i thuốc dài rồi nuốt chá»­ng làn khói quện đặc vào bụng như cố gìm nén cÆ¡n khoái lạc vào từng chân tÆ¡, thá»› thịt. Thu Sương tiếp tục rít thuốc, phà khói, nhìn chồng, giá»ng hoài nghi:
- Không chán tôi tại sao lần nào anh cÅ©ng chỉ vá»n tôi như mèo no vá»n chut thế? Chứ không phải anh đã từng muốn banh đôi thể xác tôi ra để tận hưởng sá»± khoái lạc cá»§a da thịt à?
Hồng Phước nói nhá», vẻ ân hận:
- Anh xin lá»—i! - Hồng Phước nhoài ngưá»i vá» phía vợ - em biết sức khá»e anh Ä‘ này xa xút rồi còn gì?
Thu Sương khinh khỉnh nhìn chồng:
- Sa sút hay anh đi đ. nhằng con nào nên tối vỠkhông còn đủ sức mà đ. tôi nữa?
Nghe vợ ăn nói xấc xược, Hồng Phước nổi khùng vùng dậy tát bốp vào mồm vợ:
- Cô bé cái mồm nói láo đi được không? Những chuyện ngang ngược như thế mà cô nói được à? Cô có biết tôi còn đáng tuổi bố cô không?
Thu Sương cũng lồng lên:
- Bố... hÆ¡... hÆ¡! Ông bệnh hoạn rồi. Ông có biết ông Ä‘ang nói gì không? Ông đòi làm bố tôi ư? - ha ha - Thu Sương cưá»i Ä‘iên dại - có ngưá»i bố nào mà Ä‘. con gái mình mưá»i mấy năm trá»i không thương tiếc không? Ãến bây giỠông không còn sức để Ä‘. tôi nữa thì ông giở trò đạo đức để dạy khôn tôi phải không? Ông Ä‘iên rồi.
- Cô im há»ng Ä‘i. - Hồng Phước cÅ©ng gầm lên - Cô có biết những lá»i cô nói sẽ làm hư thằng con bên ngoài không?
Thu Sương ôm má, trừng trừng nhìn chồng:
- Cái gì? Ông tưởng thằng còn ông quí tử lắm à? Ông có biết ông đi làm, ở nhà nó còn nhìn trm tôi tắm chuồng cơ đấy.
- Cô im ngay Ä‘i. - Hồng Phước vùng hẳn dậy. Tai anh ù đặc. Anh không thể hình dung được hình ảnh thằng con trai má»›i hÆ¡n mưá»i tuổi đầu mà anh đã trút hết tâm trí lo cho nó ăn há»c, nên ngưá»i lại trở thành mt thằng ma cô, khốn nạn như vậy. Không kìm được bình tÄ©nh, Hồng Phước vá»› chiếc áo choàng ngá»§, lao ra nhà ngoài. Thằng Chung Ä‘ang dán mắt vào màn hình tivi, mê mải chÆ¡i trò Ä‘iện tá»­, thấy bố mẹ to tiếng trong buồng, nó ngá»­ng lên, phẩy tay, mặt nhăn Ä‘anh lại. Thằng Chung tính chÆ¡i tiếp thì đã thấy Hồng Phước nhao tá»›i. Chẳng nói chẳng rằng, Hồng Phước túm cổ thằng con vả lia lịa vào mặt mặt, vào vai thằng bé. Hồng Phước nghiến răng ken két:
- Thằng khốn. Nói ngay. Những lá»i mẹ mày nói có đúng sá»± thá»±c không? Nói.
Miệng nói tay Hồng Phước lẳng uỵch thằng con xuống ghế bành, thịnh n:
- Muốn sống, nói ngay.
Bị bố đánh tới xa xẩm mày mặt, thằng Chung bò lê trên ghế, mếu máo khai chuyện:
- Mẹ nói láo. Chính mẹ dẫn thằng Tây cùng sở vá» nhà, cả 2 trần truồng vừa tắm vừa thở hồng hc trong nhà tắm mà không đóng cá»­a, con không chịu nổi phải chạy vào đóng lại, tại sao bây giá» mẹ đổi cho con nhìn trm. Tại sao bố chưa há»i đã đánh con? Tại sao? Con hận bố.

Thằng Chung gào tướng lên, kế đó nó vùng khá»i ghế, co chân, đá nát trò chÆ¡i Ä‘iện tá»­ mà Hồng Phước má»›i mua tặng nó nhân sinh nhật 11 tuổi. Nó mở thc cá»­a ra vào rồi vừa tức tưởi khóc vừa chạy thục mạng ra ngoài hành lang. Từ xa còn nghe tiếng nó gào lên:
- Tôi hận ông bà.... à...

Sầm sầm trở lại buồng, Hồng Phước định tính sổ vá»›i vợ, hòng tìm ra sá»± thật thì đã thấy Thu Sương quần áo son phấn chỉnh tá», Ä‘ang đứng ướn éo, soi mình trước gương. Hồng Phước gằn giá»ng há»i:
- Cô nói. Thằng Tây xuất hiện trong phòng là thằng nào? Thằng Chung nói là sự thật, hay cô đổi oan cho nó?
Thu Sương vẫn Ä‘iá»m nhiên như trong nhà chưa há» có Ä‘iá»u gì vừa xảy ra. Cô mở túi xách, rút bao thuốc, khẽ búng ra mt Ä‘iếu, châm lá»­a, phà khói thuốc lÆ¡ lá»­ng trước mặt chồng, giá»ng tỉnh bÆ¡:
- Thằng con ông đã nói hết rồi, ông còn há»i tôi làm gì? Hay ông muốn biết hôm đó thằng Tây nó làm tình tôi bao lâu trong nhà tắm?
- Con Ä‘iếm. - Hồng Phước chồm vá» phía Thu Sương, giật phắt Ä‘iếu thuốc từ tay cô và tát mt cái trá»i giáng lên má Thu Sương khiến cô lạng ngưá»i chá»±c té xỉu.

Thu Sương loạng quoạng vịn giưá»ng đứng dậy. Mt vệt máu tươi chảy nhanh từ khóe mép. Thu Sương lấy ngón tay chấm nhẹ lên vệt máu, rồi đưa lên đầu lưỡi, khẽ nhấm nháp:
- Ông giá»i lắm. Ãây là máu đấy, ông nhìn cho kỹ. Cái tát ngày hôm nay coi như tôi trả Æ¡n ông sau mưá»i mấy năm ông kiêu mang, đùm bá»c và dìu dắt, đưa tôi vào Ä‘á»i. Tôi nói để ông biết, đây không phải là con đàn bà vô Æ¡n, bạc nghÄ©a như ông tưởng. Æ n cá»§a ông, mưá»i mấy năm qua tôi đã đáp. NghÄ©a cá»§a ông tôi cÅ©ng đã dùng thân hình trinh trắng cá»§a tôi để thế đổi. Nó vá» tình và lý, tôi và ông chẳng ai còn nợ ai. Sở dÄ© có sá»± đổ vỡ ngày hôm nay là do ông không đủ sức để mà tiếp tục rằng buc tôi phải làm cái công việc Ä‘á»n Æ¡n đáp nghÄ©a ná». Việc ông hành hung tôi và con tôi hôm nay tôi sẽ không truy cứu. Nhưng những giá»t máu tươi đổ ra từ miệng tôi ngày hôm nay nhất định ông phải trả. Trả cách nào thì ông cố giương mắt lên mà nhìn. Cả quãng Ä‘á»i còn lại cá»§a ông, ông sẽ không được mt ngày yên thân đâu. Tôi sẽ cho ông nếm cái vị thân bại danh liệt như thế nào.

Thu Sương ngẩng lên nhìn Hồng Phước lần cuối. Ãôi mắt sắc lẹm cá»§a cô hằn những tia máu Ä‘á», đầy thù hận. Chá»­i Hồng Phước mt câu khá tục tÄ©u bằng tiếng bản xứ, Thu Sương kéo sầm cá»­a tá»§ quần áo, lôi ra má»› hành trang cá nhân, thản nhiên bước ra cá»­a. Dưá»ng như cô đã chuẩn bị sẵn cho tình huống ngày hôm nay.
* * *
Thu Sương bá» Hồng Phước ra Ä‘i là chuyện mt sá»›m mt chiá»u, Ä‘iá»u này Hồng Phước đã trù liệu từ trước, bởi giữa anh và Thu Sương là cả mt hố sâu vá» khoảng cách tuổi tác, vá» lối sống và nếp nghÄ©. Nhưng Ä‘iá»u Hồng Phước không thể ngỠđúng vào lúc ni sá»± gia đình anh ở Việt Nam rối như canh hẹ lẽ ra anh cần có sá»± Ä‘ng viên, an á»§i cá»§a Thu Sương thì cô lại bá» anh ra Ä‘i. Kỳ nghỉ phép mà Thu Sương hăm hở gá»i đó là "tuần trăng mật" vừa qua nằm ngoài dá»± kiến cá»§a Hồng Phước. Gia đình Hồng Phước biết anh vá», nên đã đệ đơn từ bá» anh ngay trong ngày đầu gặp mặt. Vợ và 2 đứa con gái sinh đôi anh chưa mt ngày gặp mặt, mt đứa đã lấy chồng và mt Ä‘ang há»c năm cuối cùng trưá»ng Ãại há»c Luật khoa cÅ©ng tuyên bố không nhận ngưá»i cha vô trách nhiệm. Chán chưá»ng vá»›i cảnh gia thất, ni tc, Hồng Phước đã xuôi tay, nghe theo lá»i yêu cầu cá»§a Thu Sương, cắt đứt quan hệ dòng tc, máu má»§ vá»›i gia đình để trở vá» Ãức. Mt Ä‘iá»u Hồng Phước không thể lưá»ng hết được rằng anh đã nằm trong sá»± sắp đặt cá»§a Thu Sương. Trong con mắt Thu Sương mt Hồng Phước hoạt bát, đạo mạo, quyết Ä‘oán và phong trần thá»§a nào giỠđây đã khô héo. Còn lại chăng là mt là mt anh trai già, tóc, râu bạc trắng và lẩm cẩm, tối ngày chỉ thÆ¡ thẩn và sưu tầm những làm Ä‘iệu giÆ¡n ca hay mt câu hò ví dặm hÆ¡n là chiêm ngưỡng Thu Sương trong những b tân thá»i đắt tiá»n, rá»±c lá»­a mà nhiá»u kẻ ngoài cuc khi nhìn lướt cô cÅ©ng phải nhá» nước miếng. Hồng Phước vá»›i cô nay đã không còn là thần tượng, là vị cứu tinh như cô đã mt thá»i tá»± hào vì có anh và được Ä‘i bên anh. Những mất mát tinh thần này Hồng Phước đã dần dà cảm được trong những lần Thu Sương buc phải sách đôi vá»›i anh, hoặc xuất hiện giữa trốn bè bạn, đông ngưá»i. Những lá»i châm chá»c, thăm há»i, tâng bốc mt cách thái quá cá»§a lÅ© bạn và những kẻ đực rá»±a thô lá»—, lúc nào cÅ©ng xăm xoe, muốn ôm chầm lấy Thu Sương để cắn xé cô ra từng mảnh, vô tình lại giống như những liá»u Ä‘c tố lân lan, ngấm dần vào xương tá»§y cá»§a Thu Sương, khiến cô không còn tá»± chá»§ được đôi chân và trí óc vốn dÄ© ngây thÆ¡ và giàu tưởng tượng cá»§a mình. Nhiá»u đêm, vắng Thu Sương, Hồng Phước nằm mt mình, tư lá»±. Và anh đã xót xa nhận ra rằng cái miá»n đất hứa Tư bản màu mỡ mà anh đã quyết định đưa Thu Sương cập bến, thá»±c tế nó không phải là thiên đưá»ng cá»§a anh, cá»§a những giấc mÆ¡ mà anh hằng mong ước. Hành trang trốn chạy từ Ãông Âu cá»§a Hồng Phước chính là tình yêu anh dành chá»n cho Thu Sương. Dẫu anh biết đó là mt tình yêu mun. Chính sá»± mun màng ấy nên Hồng Phước thá»±c sá»± cảm thấy thèm khát và cần phải có nhu cầu để thá»a mãn nó. Kể từ khi anh bước chân ra Ä‘i cho tá»›i lúc anh cùng Thu Sương trốn chạy qua Ãức xin tị nạn, Hồng Phước không há» hay biết rằng, đêm ăn ngá»§ cuối cùng vá»›i ngưá»i vợ ở quê hương đã để lại cho anh 2 cô con gái xinh xắn, nhưng lòng dạ lại vô cùng sắt đá mà anh đã gặp lại trong kỳ nghỉ phép.
* * *
Còn lại trÆ¡ vÆ¡ mt mình trong căn phòng ngổn ngang đồ đạc đổ vỡ. Hồng Phước lầm lÅ©i Ä‘i lại như mt bóng ma. Anh định tìm đến hÆ¡i men cá»§a rượu, nhưng đã thành cá tính, càng uống, rượu khiến Hồng Phước càng thêm tỉnh táo. Bất giác Hồng Phước nhá»› lại những lá»i Thu Sương vẫn thưá»ng tuyên bố trước mặt anh: Giải tán. Phải rồi. Hồng Phước cảm thấy ngưá»i mình nóng ran, tâm can như mách bảo anh phải làm mt Ä‘iá»u gì đó.

Hồng Phước trở vào phòng ngá»§. Anh đưa mắt nhìn lại căn phòng huyá»n ảo trong ánh đèn mầu lần cuối. Mt thoáng quặn Ä‘au gợn lên trong lòng. Rồi Hồng Phước quả quyết bước tá»›i ngăn kéo bàn, tìm cây bút viết. Mở ná»­a chừng ngăn kéo, Hồng Phước bá»—ng giật bắn mình khi thấy trước mắt mình là những dòng chữ mảnh mai, bay bướm cá»§a Thu Sương viết sẵn.

Thu Sương viết: "Tôi biết, rốt cuc ông sẽ tìm đến đây để làm cái công việc mà ông nên làm. Chia tay ông, tôi không có gì phải hối hận, nhưng tôi thấy thương hại ông trong những ngày cuối Ä‘á»i lại phải sống trong tràn trá» khổ Ä‘au, nhục nhã. Tôi cố hình dung nhưng không thể tưởng tượng nổi mt ngưá»i đàn ông vào lúc xế bóng mà bị thân quyến, rut thịt và ngay cả ngưá»i con gái mà ông ta yêu quí nhất cÅ©ng ruồng bá» nốt, liệu ông sẽ sống như thế nào? Phước ạ! Vá»›i tôi, tôi sẽ tá»± tìm đến cái chết, bởi chỉ vào lúc xuôi tay, con ngưá»i ta sẽ chấm dứt má»i phiá»n não, hệ lụy cá»§a trần thế. Nhưng vá»›i ông, tôi biết, ông sẽ không đủ can đảm để làm việc đó. Tôi hiểu, đó chính là tính cách cá»§a ông - Mt kẻ ham sống để tá»± chuốc những phiá»n não cho Ä‘á»i mình. Nhưng hôm nay, tôi muốn ý thức ông mt Ä‘iá»u: Sá»± nhân từ thái quá, ở Ä‘á»i, nhất là trên mảnh đất ma nhiá»u, ngưá»i ít, đầy cám dá»— và trục lợi này, thì lòng nhân từ cá»§a ông đã đưa ông đến lò tá»± thiêu. Sống bên ông ngần ấy năm, tôi hiểu được chân lý đó; tôi quý trá»ng ông, nhưng không hiểu sao tôi vẫn không thể chấp nhận ông. Sao thế nhỉ? Cái lý nó đơn giản lắm ông ạ! Mt con đàn bà muốn sống lâu bá»n bên cạnh thằng đàn ông, giữa chúng phải có mt sức mạnh huyá»n bí để ct chặt nhau lại, đó chính là tình yêu. Ãã nhiá»u lần tôi và ông Ä‘ang đắm Ä‘uối, xoắn, bện trong nồng nàn xác thịt, trong tôi chợt lóe lên mt dấu há»i: Như vậy có thể gá»i là tình yêu không nhỉ? Và hình như đã có lần như thế, tôi ngây thÆ¡, chợt but miệng há»i ông. Lúc ấy, tôi nhá»›, ông đã dừng lại vuốt tóc, nhìn tôi và mỉm cưá»i âu yếm. Trá»i Æ¡i, cái sá»± âu yếu khác thưá»ng đó, ông dành cho tôi má»›i thật khó hiểu và đáng sợ làm sao, thậm chí cho tá»›i nay tôi vẫn không thể nào lý giải nổi. Tôi và ông - chúng ta là 2 con ngưá»i, chúng ta phải sống, phải làm việc và phải giải quyết những nhu cầu mà thiên nhiên tạo hóa. Ãáng tiếc càng gần gÅ©i bên ông, tôi lại càng cảm thấy hình như tôi và ông lại càng xa nhau hÆ¡n. Sao thế nhỉ? Ông đâu phải là con ngưá»i vô cảm, trái lại ông là ngưá»i Ä‘a cảm. Những tình cảm ông dành cho tôi, nhiá»u khi khiến tôi thá»±c sá»± cảm Ä‘ng, thế nhưng bình tâm lại để nghÄ© vá» những gì chúng ta đã có, đã trao cho nhaụ.., Phước ạ, tôi má»›i thấy hãi hùng và Ä‘au khổ. Thá»±c ra những thứ ấy nó không phải là tình yêu, mà nó chỉ là những cảm giác nhục dục cá»§a 2 kẻ khác giá»›i khi gần gÅ©i bên nhau và đòi há»i thá»a mãn nó. HÆ¡n thế nữa trong những lần gần gÅ©i vá»›i ông như vậy, tôi đã cảm nhận được mt Ä‘iá»u: Tình cảm ông dành cho tôi, nó giống như mt thứ tình cảm cá»§a mt bậc cao niên dành cho con trẻ; đúng hÆ¡n nó là mt thứ ban phát cá»§a ngưá»i cha dành cho con. Trá»i Æ¡i! Chỉ riêng nghÄ© tá»›i thứ tình cảm đó thôi cÅ©ng đủ cho tôi tịt kinh tá»›i vài tháng, nói gì tá»›i chuyện yêu thương, ôm ấp nữa hả ông? Vậy nhưng tôi đã có vá»›i ông mt đứa con. Có thể ông tá»± hào vì có nó, nhưng vá»›i tôi, nó là mt quả hận, mt đứa con lạc loài, bởi nó được đầu thai từ hai thế hệ, hoàn cảnh cÅ©ng lạc loài và trá»› trêu tương tá»±... Ãá»c tá»›i đây chắc ông sẽ nguyá»n rá»§a tôi thậm tệ, tôi biết, và bản thân tôi cÅ©ng đã tá»± nguyá»n rá»§a vá» những hành vi mà thiên hạ cho là vô luân đó. Nhưng rốt cuc thì tôi vẫn buc phải xa ông. Có thể sá»± ra Ä‘i cá»§a tôi sẽ khiến cho cả 2 phải Ä‘au khổ, nhưng nếu tôi cố nán lại bên ông, tôi Ä‘oán chắc: Cả ông và tôi cÅ©ng sẽ chẳng bao giá» hạnh phúc. Tạo sao thế nhỉ? Con ngưá»i chúng ta thá»±c là 2 xúc thịt sống mâu thuẫn phải không ông?

Hôm nay tôi ra Ä‘i là để tá»± tìm cho chúng ta mt lối thoát. Có lẽ, chỉ còn có giải pháp đó là hữu hiệu nhất. Bản thân tôi, cÅ©ng muốn chứng kiến ông mt lần tá»± định Ä‘oạt Ä‘á»i mình, cho dù đã là quá mun.

Hãy coi tôi là mt con đàn bà phế thải. Thằng Chung, tôi sẽ gửi nó tới mt trại mồ côi. Ông đừng tìm nó làm gì cho phí sức.
Chúc ông có mt ngày đẹp!
Ngưá»i bạn Ä‘á»i khốn nạn cá»§a ông.
Thu Sương".

Hồng Phước run rẩy, cố gắng Ä‘á»c hết những dòng chữ Thu Sương để lại trên trang giấy. Rồi Ä‘t nhiên anh vùng dậy, giÆ¡ tay đấm nát tấm ảnh chân dung mà anh và Thu Sương đã chụp trước khi quay trở lại Ãức. Mảnh thá»§y tinh xắc nhá»n đâm vào mu bàn tay khiến Hồng Phước buốt nhói. Anh nghiến chặt 2 hàm răng rồi gào lên Ä‘iên dại:
Con điếm. Tao sẽ ly dị mày.
Thằng Chung là đứa con ngoài giá thú.

̇ȩc 10.2000


Việt Hà




Mục Lục


11. Ngạc Nhiên

Phạm Vũ Anh Nam



(những truyện thật ngắn)

Ngá»c Anh ngồi trong văn phòng làm việc,mà tâm hồn thì Ä‘i hoang ra ngoài cá»­a xổ . Ãã gần giỠăn trưa rồi mà nàng chưa có má»™t quyết định nào cho buổi tối nay .Hôm nay là ngày Sinh Nhật cá»§a Hiển,chồng nàng .Thoáng đó mà đã 15 năm trôi qua .Má»™t đám cưới vụt vã nghèo nàn trong khung Ä‘á»i di tản cá»§a trại tỵ nạn .Giữa bập bá»nh trôi nổi cá»§a cuá»™c sống hôm nay, Ä‘á»i sống cá»§a Ngá»c Anh là những gì êm ả nhất so vá»›i lÅ© bạn bè cùng lứa tuổi .Nàng là ngưá»i duy nhất trong đám bạn bè không phải trải qua sóng gió trong dá»i sống vợ chồng .Hiển là ngưá»i trầm lặng ít nói .Ngá»c Anh bặt thiệp hiá»n hòa và không có nhiá»u tham vá»ng trong cuá»™c sống .Má»—i năm đến ngày Sinh Nhật chồng,nàng luôn tìm má»™t “Supprise†để chiá»u chàng .

Ãêm qua, nàng đã thật nồng nàn hÆ¡n,và phiêu du hÆ¡n trong cuá»™c ân ái vá»›i chồng .Hạnh phúc cá»§a nàng chính là nụ cưá»i thá»a mãn cá»§a Hiển trong bóng đêm,và câu há»i cá»§a chàng:
-Có phải đây là quà Sinh Nhật của anh ?
Ngá»c Anh đã e thẹn chẳng biết trả lá»i thế nào hÆ¡n là gục đầu trên ngá»±c chồng vá»›i nụ hôn.

Ãối vá»›i nàng,hạnh phúc trong vòng tay là những gì thật hiển nhiên như đêm và ngày có nắng và mưa .Nàng bằng lòng và chấp nhận những gì mình có trong tay,chuá»—i ngày êm ả nhẹ nhàng thế thôi .Nàng sợ hãi cho những đổi thay quay cuồng trong cuá»™c sống .

Buổi sáng nay,Hiển đánh thức Ngá»c Anh dậy sá»›m .Chàng đã chiá»u nàng bằng những hành động và cá»­ chỉ ra ngoài những sở thích riêng chàng,chỉ vì chàng biết những Ä‘iá»u đó làm Ngá»c Anh vui thá»a và sung sướng .Ngá»c Anh Ä‘em mãi niá»m hạnh phúc đến chá»— sở làm,nàng đã nghÄ© vá» chàng nhiá»u hÆ¡n những ngày khác Cái oi bức cá»§a mùa Hè nóng ná»±c không cất Ä‘i hạnh phúc riêng trong lòng .

Tiếng chuông Ä‘iện thoại reo .Ngá»c Anh bốc Ä‘iện thoại lên:
-Hello! Annie‘s speaking.
-Hi Annie, Albert here! How are you? Do you want to go out for lunch with us? Just me, Tom, and Tammy.
-I don’t know .Give me a second.
Ngá»c Anh gác Ä‘iện thoại trên vai suy nghÄ© trong má»™t thoáng:
-ỌK. I will be out in a minute.

Ngá»c Anh thoáng nghÄ© đến chồng,nhưng nàng biết mình không có đủ thá»i giá». Phòng Kế Toán ngày Thứ Năm phải làm lương cho nhân viên .Hai vợ chồng má»—i lần muốn Ä‘i ăn chung phải tốn má»™t giá» rưỡi,thôi đành Ä‘i ăn vá»›i bạn chung sở vậy .Nàng còn nghÄ© đến sẽ há»i ý kiến các bạn vá» món quà “Supprise†cho chồng .

Bốn ngưá»i cùng Ä‘i chung má»™t xe .Má»™t ngưá»i trong bá»n đỠnghị Ä‘i ăn ở Lovely Cove Restaurant trên Orange Hills .Má»i ngưá»i Ä‘á»u đồng ý .Ngá»c Anh không thích lắm vì hÆ¡i xa sở làm,nhưng nàng không phản đối .Quán ăn này là má»™t quán ăn khá sang trá»ng tá»a lạc trên lưng đồi,nhìn xuống thành phố và những vùng lân cận .Quán ăn có những booth nhá» riêng biệt cho từng bàn .Vì là mùa Hè,nên má»i ngưá»i Ä‘á»u thich ngồi ngoài hiên để nhìn xuống đồi . Ãá»™t nhiên, Ngá»c Anh thấy nhá»› Hiển da diết,muốn gá»i cell phone cho chàng,nhưng vì có các bạn chung quanh nên nàng e ngại .

Ngá»c Anh vừa ăn vừa ngắm con đưá»ng đất ngoằn nghoèo dẫn lên đồi .Hai bên đưá»ng là những bông Cúc Dại vàng tươi mặc áo nắng tắm mình giữa đất trá»i .Mấy ai mang tâm hồng Ãông Phương như nàng nhìn cảnh vật hiện tại mà không má»™t chút thương tưởng vá» thá»i áo trắng .Con đưá»ng phố lá Me nghiêng có những chàng trai ngá» nghệch đốt khói Tương Tư Thảo chỠđợi dấu chân ngưá»i tình sinh viên Ä‘i vào Ä‘á»i Ngá»c Anh cưá»i vu vÆ¡ vá»›i những ý tưởng Ä‘ang quẩn quanh trong đầu .Tammy chợt lên tiếng há»i nàng:
-What‘s in your mind?
-Today is my husband‘s birthday .I don‘t know what to do and I don‘t want to do the usual.
-Oh! I have an idea. You could call a balloon dancer to his office this afternoon.
-I will do that.

Tammy là má»™t con bé luôn có những ý kiến táo tợn. Kể ra, đó cÅ©ng là má»™t sáng kiến khá vui. Ngá»c Anh chỉ cần tưởng tượng bá»™ mặt cá»§a Hiển ngệch ra khi ngưá»i vÅ© nữ khá»a thân vá»›i những trái bong bóng đủ màu ngồi trong lòng,nàng không nhịn được cưá»i. Trong Ä‘á»i sống bình lặng , đôi khi ngưá»i ta cần má»™t thoáng ngạc nhiên, đó là màu sắc cần thiết cá»§a bức tranh tâm hồn,chút hương vị cho cuá»™c sống thêm đậm đà.
Ngá»c Anh chợt nhá»› mẩu đối thoại ngắn vá»›i chồng đêm qua:
-Ngày mai sinh nhật cá»§a anh,em cho phép anh được gá»i Ä‘iện thoại nói chuyện vá»›i má»™t cô bạn cÅ© nào đó mà anh quen .Nhưng chỉ ngày mai thôi,và má»™t lần rồi thôi nha anh!
-Sao em lại có những ý nghÄ© kỳ cục vậy …. Có thể anh sẽ có những ngưá»i bạn cÅ© còn nhá»› đến anh gá»i chúc mừng là nhiá»u! Không lẽ,em nghÄ© anh còn hứng thú để hẹn hò nữa sao!
-Em nói vậy thôi! ÃÆ°Æ¡ng nhiên là còn tùy anh nữa chứ!

Ãang ngồi nghÄ© ngợi vẩn vÆ¡ và nói chuyện vá»›i các bạn sau bữa ăn,Ngá»c Anh chợt nhìn thấy má»™t đôi Ä‘i ra khá»i nhà hàng bóng dáng thật quen thuá»™c. Cả hai khoác eo Ä‘i sát bên nhau. Nhìn thật kỹ chính là Hiển và cô em gái út cá»§a Ngá»c Anh tên Tú Anh. Ngá»c Anh nhá»m ngưá»i đứng dậy,nhưng nàng lảo đảo thân hình nên ngồi xuống. Bên ngoài,Hiển và Tú Anh ngồi ôm nhau trong xe,trao nhau những nụ hôn thật nồng nàn. Chiếc xe Porsche Carrera gầm lên và lao mình xuống con đưá»ng đồi,bá» lại sau lưng là Ngá»c Anh vá»›i vệt khói cay nồng trong mắt và ná»—i Ä‘au má»›i vừa nhói trong tim.

07-2004

Phạm Vũ Anh Nam




Mục Lục


III . Ngàn Lá»i Ca (kỳ 20)__________________________________________

20 . Bình Ca

Nhạc Sĩ Phạm Duy



Ãôi dòng tiểu sá»­:
· Tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 05 tháng 10 năm 1921 tại phố Hàng Cót, Hà Nộị
· Ông sinh ra trong má»™t gia đình "làm văn há»c và trá»ng văn há»c" (theo Tạ Tỵ), là con thứ 10 cá»§a nhà văn trào phúng xã há»™i Phạm Duy Tốn. Các anh cá»§a ông, (Phạm Duy Khiêm, Phạm Duy Nhượng) Ä‘á»u có viết văn, soạn nhạc.
· Thuở nhá», Phạm Duy từng theo há»c các trưá»ng Trung há»c Thăng Long, Cao Ãẳng Mỹ Thuật, Kỹ Nghệ Thá»±c Hành; tá»± há»c nhạc năm 1940 và viết ca khúc đầu tay Cô Hái MÆ¡ năm 1942.
· Ông gia nhập đoàn hát lưu động năm 1943, đi hát từ Nam chí Bắc, phổ biến tân nhạc, sau đó tham gia kháng chiến với nhiệm vụ sáng tác và phổ biến kháng chiến cạ Ông cũng đã khởi xướng phong trào phục hồi và phát triển dân ca trong giai đoạn nàỵ Năm 1949, ông kết hôn với ca sĩ Thái Hằng.
· Phạm Duy cùng gia đình vợ vào Nam năm 1951, thành lập ban hợp ca Thăng Long vá»›i những thành viên chính là Thái Hằng cùng các anh em trong nhà: Hoài Bắc Phạm Ãình Chương, Hoài Trung Phạm Ãình Viêm và Thái Thanh. Tiếp tục phục hồi và phát triển dân cạ
· Ãi Pháp để tìm hiểu và bổ túc thêm nhạc lý Tây Phương năm 1954-1955; ông vừa nhận sá»± chỉ dạy cá»§a nhạc sÄ© Robert Lopez, vừa làm bàng thính viên tại Institut de Musicologie, Paris, vừa khởi sá»± sáng tác trưá»ng cạ
· Từ năm 1956 đến nay, ông tiếp tục sáng tác Ä‘á»u đặn: tâm ca, vỉa hè ca, tục ca, đạo ca, hoan ca, và dÄ© nhiên tình ca lần lượt ra Ä‘á»á»‹
· Tháng 4 năm 1975, Phạm Duy cùng gia đình di cư sang Hoa Kỳ và định cư tại Midway City, Californiạ Nhạc sÄ© soạn thêm tị nạn ca, ngục ca, Hoàng Cầm ca, thá»­ nghiệm và khảo cứu nhạc Ä‘a Ä‘iệu cùng vá»›i con thứ Phạm Duy Cưá»ng, viết Hồi Ký...

Nhạc sĩ Phạm Duy hoạt động trong cả ba lĩnh vực : ca diễn, sáng tác và nghiên cứụ

Tác phẩm chá»n lá»c:

Trưá»ng Ca Con ÃÆ°á»ng Cái Quan
Trưá»ng Ca Mẹ Việt Nam
Tình Ca
Giá»t Mưa Trên Lá
Bà Mẹ Gio Linh
Khối Tình Trương Chi
Bên Cầu Biên Giới
Ãố Ai
Bài Ca Sao
CỠHồng
Trả Lại Em Yêu
Con ÃÆ°á»ng Tình Ta Ãi
Thương Tình Ca
Ãừng Xa Nhau
Kỷ Vật Cho Em
Cô Hái Mơ
Thiên Thai
Ngậm Ngùi
Tiá»…n Em
ÃÆ°a Em Tìm Ãá»™ng Hoa Vàng
Ão Anh Sứt Chỉ ÃÆ°á»ng Tà
Tình Cầm
Tổ Khúc Bầy Chim BỠXứ
và Minh Há»a chuyện Kiá»u (tác phẩm cuối Ä‘á»i và là tổng hợp hành trình nghệ thuật)

BÃŒNH CA

Vào lúc này, hoà bình có vẻ ló dạng vá»›i Hoà Há»™i Paris. Trong lòng thấy có Ä‘iá»u gì vui, tôi muốn nói lên sá»± hoan hỉ đó qua những bài tôi gá»i chung là hoan ca (song of joy). Do đó, sau bé ca và nữ ca, tôi soạn “bình ca“.

Trước đây (năm 1959), tôi có soạn má»™t bài nhan đỠNGÀY SẼ TỚI trong đó tôi réo gá»i hoà bình, giống như trong năm 1945, giữa mùa Thu chiến tranh, tôi ngồi vá»— súng ca bài THU THANH BÃŒNH. Bây giá», vào năm 1972, khi soạn bình ca, tôi phát triển đỠtài mà tôi nói tá»›i qua bài NGÀY SẼ TỚI và cÅ©ng dùng bài này để làm bài chót cá»§a loạt 10 bài bình ca. Tuy nhiên, 9 bài hát má»›i soạn (cá»™ng vá»›i bài NGÀY SẼ TỚI đã có sẵn) cÅ©ng không hẳn là những bài hát nói tá»›i hoà bình trên đất nước. Nó chỉ muốn nói đến hoà bình trong lòng ngưá»i mà thôi! Tại sao vậy? Tại vì tôi không tin là có hoà bình !

Bình Ca ra Ä‘á»i vào năm 1972, không xưng tụng ná»n hoà bình mà Há»™i Nghị Paris đạt được sau các vụ Ä‘i đêm và ký kết giữa các phe nhóm. Trong bình ca, không phải vì lý do có ký kết hoà bình mà nói tá»›i chuyện tương lai, vá»›i sá»± trùng tu xứ xở, xây lại nhà máy, cầu cống v.v... Nó nói nhiá»u tá»›i chuyện lấy lại sá»± bình thưá»ng, bình dị cá»§a dân tá»™c ta, bị mất Ä‘i sau mấy chục năm chiến tranh. Trong bình ca ngưá»i nghe chỉ thấy giá»ng tráng sÄ© hành, giá»ng sÄ© khí, giá»ng hoài cổ mà thôi ! Tuy nhiên nó cÅ©ng không thiếu ngôn ngữ cá»§a thá»i đại và nhạc ngữ cá»§a nó thì hoàn toàn theo style nhạc trẻ. BÃŒNH CA MỘT còn có vẻ hippy là khác.

BÌNH CA MỘT
(Saigon-1972)
1
Này em con chim lưá»i
Nhiá»u năm chim Ä‘au phổi
Bu-oi sáng vắng tiếng chim cưá»i vui
Này em con chim gầy
Chiá»u nay chim đứng dậy
Và nó hát líu lo thật dài
Cũng vì Hoà Bình đã vỠđây (hai lần).
2
Này em con trâu già
Nhiá»u năm trâu vất vả
Cùng với bác xã nơi đồng quê
Này em con trâu già
Nằm chÆ¡i trâu nhai cá»
Nhìn những chiếc máy đang cầy bừa.
Trâu đừng buồn vì máy cầy nghe (hai lần).
3
Này em vang tiếng cưá»i
GiỠchơi không e ngại
Trưá»ng lá»›p đó là nÆ¡i
Ngày xưa, giam bao ngưá»i
Già nua hay thơ dại
Trại cÅ© đã biến ra trưá»ng Ä‘á»i
Hoa hồng nở ở giữa vưá»n chÆ¡i (hai lần).
4
Này em đã tá»›i giá»
Mẹ đưa em đi chợ
Từ sáng mãi tới trưa, còn lưa
Rồi khi đưa nhau vá»
Gặp anh hippy trẻ
Mặc áo rách đứng bên nhà thá»
Trông đẹp tá»±a hình Chúa hiá»n mÆ¡ (hai lần).
5
Này em dây hoa này
Là dây gai hoa dại
Làm xước những gót chân tình nhân
Này em khi sang mùa
Mà em nghe tiếng nổ
Là tiếng pháo cưới hay hội hè.
Lên chùa há»p há»™i vá»›i ngưá»i ta (hai lần).
6
Này em anh đã già
Tu-oi cao thiếu sức khoẻ
Dù sống với trái tim cằn khô
Này em anh đã vá»
Thì xin nghe anh kể
Chuyện má»›i, cÅ©, khóc vui tràn chá»
Những chuyện hoà bình có ngưá»i nghe (nhiá»u lần).

Bình ca số 2, Sá»NG SÓT TRỞ VỀ được viết ra vá»›i ngôn ngữ "tráng sÄ© hành".
Bình Ca 2

Sá»NG SÓT TRỞ VỀ
(Saigon-1972)
Sống sót trở vá», trên đưá»ng làng tươi mát
Sống sót trở vá», trên đại lá»™ thÆ¡m ngát
Sống sót trở vá», trên rừng đồi xanh ngắt
Sống sót trở vá», trên biển xanh cát vàng
Sống sót trở vá», anh thợ cầy sung sức
Sống sót trở vá», anh thợ má» náo nức
Sống sót trở vá», anh mục đồng thao thức
Sống sót trở vá», anh thợ chài bâng khuâng.
Sống sót trở vá», anh hùng rá»±c chiến công
CÅ©ng giống anh hiá»n, ưa cuá»™c Ä‘á»i tối tăm
Sống sót trở vá», ta Ä‘á»u ngập ước mong
Má ấp môi ká», ôm ngưá»i đẹp suốt năm
Sống sót trở vá», linh mục dá»±ng gác chuông
Chúa giáng ơn lành cho bổn đạo bốn phương
Sống sót trở vá», nÆ¡i Phật đài ngát hương
Tiếng mõ chen vào lá»i Thượng Tá»a sót thương.
Sống sót trở vá», tên cưá»ng đạo lau kiếm
Xé áo giang hồ, xin chèo đò trên bến
Sống sót trở vá», quên mầu hồng gái Ä‘iếm
Trút phấn son rồi, xin mặc lại áo huyá»n
Sống sót trở vá», tôi tạ từ vÅ© khí
Sống sót trở vá», tôi trở lại nhá» bé
Sống sót trở vá», Ä‘eo má»™t bầu rượu quý
Sống sót trở vá», vui má»™t mình... tôi Ä‘i !

Bài DƯỜNG NHƯ LÀ HOÀ BÃŒNH là bài có nhiá»u tính chất nhạc trẻ nhất trong 10 bài Bình Ca.

Bình Ca 3
DƯỜNG NHƯ LÀ HOÀ BÌNH
(Saigon-1972)
1
Dưá»ng như nghe đâu đây tiếng ngưá»i
Ngày hôm qua im tiếng im hơi
Ngưá»i xưa nay thưá»ng che mặt lại,
Bá»—ng hôm nay không ai là không cưá»i
Dưá»ng như tôi yêu ông láng giá»ng
Ngưá»i xa xôi ai cÅ©ng như quen
Còn yêu thêm cả ngưá»i oán ghét
Giấc chiêm bao là giấc mơ tiên
Là giấc mơ tiên ! (hai lần)
2
Dưá»ng như xưa nay ta khác thưá»ng
Thừa quê hương hay thiếu quê hương
Dưá»ng như đây vá» trong tưởng tượng
Núi sông kia : giang sơn vô thượng
Dưá»ng như nay quê hương có má»™t
Từ bao lâu sống chết chia đôi
Dù con tim này rộng phơi phới
Cũng xin mang một nước non thôi
Một nước non thôi (hai lần).
3
Dưá»ng như tôi quen anh dế mèn
Hi-eu nhau qua câu hát ban đêm
Từ nay không còn e còn thẹn
Kéo nhau đi du ca cho tiện
Dưá»ng như em là rêu xanh bám mạnh
Vào thân anh, một viên đá lăn quanh
Ngày hôm qua tình chỠkhông đến
Bỗng hôm nay thành mối lương duyên
Thành mối lương duyên (hai lần).
4
Dưá»ng như đêm hôm nay quá dài
Dưá»ng như đêm nay ngắn quá thôi
Cùng nhau chơi ở nơi mở hội
Chúng tôi vui như điên, như dại
Dưá»ng như tôi hôm nay bé lại
Dưá»ng như tôi nay má»›i lên hai
Mẹ ôm tôi vào lòng êm ái
Gãi lưng tôi, nhặt chấy cho tôi
Mẹ gãi lưng tôi ! Nhặt chấy cho tôi ! (hát nhiá»u lần)

Bình ca số 4 nhan đỠXIN TÃŒNH YÊU GIÃNG SINH là má»™t bài thÆ¡ cá»§a Trụ VÅ© do tôi phổ nhạc.
Bình Ca 4
XIN TÃŒNH YÊU GIÃNG SINH
(Saigon-1972)
Xin tình yêu giáng sinh
Trên một quê hương cẵn cỗi
Xin tình yêu giáng sinh
Trên địa cầu tăm tối
Xin tình yêu giáng sinh
Trong lòng ngưá»i hấp hối
Xin tình yêu giáng sinh
Trên cuá»™c Ä‘á»i lầy lá»™i.
Xin tình yêu giáng sinh
Trên quê hương ngục tối
Xin tình yêu giáng sinh
Trên địa cầu gian dối
Xin tình yêu giáng sinh
Trong lòng ngưá»i tá»™i lá»—i
Xin tình yêu giáng sinh
Trên cuá»™c Ä‘á»i nổi trôi.
Mưá»i ngàn đêm Ä‘au thương
Ôi trưá»ng thiên ác má»™ng
Mưá»i ngàn đêm cá»§a há»n
Mưá»i ngàn đêm cá»§a giận
Trên vũng lầy vô tận
Chỉ thấy máu và xương
Trên vũng lầy vô tận
Chỉ thấy khóc và than
Mưá»i ngàn đêm Ä‘au thương
Mưá»i ngàn đêm Ä‘oạn trưá»ng
Mưá»i ngàn đêm oan khiên
Mưá»i ngàn đêm Ä‘au thương.
Ãiệp Khúc
Xin tình yêu giáng sinh
Cho một lần hoa nở
Xin tình yêu giáng sinh
Cho một lần ngực thở
Xin tình yêu giáng sinh
Cho một lần cửa mở
Xin tình yêu giáng sinh
Tình yêu của chúng mình.

Bình ca số 5 rất là cổ kính, dùng nhiá»u danh từ như Xuân Phong, Xuân Tiêu, Xuân Miên... để nói tá»›i gió Xuân, tá»›i ánh sáng mùa Xuân, tá»›i giấc ngá»§ và giấc má»™ng đêm Xuân. Hình ảnh tôi thích nhất là: khoanh tay ra bá» giếng gá»i tên Trá»i Ãất.
Bình Ca 5
XUÂN HIỀN
(Saigon-1972)
1
Xuân huy chan hoà trên khắp quê hương
Nắng chói gia đình huyá»n bí trăm con
Năm mươi ngưá»i xuống
Năm mươi ngưá»i lên
Ãến lúc gặp chá»— hàn huyên
Xuân phong đem vỠtin tức vui chung
Gió mát cho lòng rộng rãi thong dong
Chung nhau cuộc sống
Chung nhau cuộc chết
Và quyết định cưới Xuân liá»n !
Ãiệp Khúc
À ạ ơi ! À ạ ơi ! (2 lần)
2
Xuân xanh em là xuân nữ tơ trinh
Sức sống em là dòng suối lung linh
Em nghiêng từ núi
Em trôi vỠsuôi
Uốn khúc mình nõn nà tươi
Xuân xanh anh đà tóc trắng da nhăn
Sức sống anh là biển cũ mông mênh
Anh vươn từ bãi
Anh lên ngàn chơi
Thả khói lá» lững lưng trá»i.
(vá» Ãiệp Khúc)
3
Xuân tiêu em nằm trong giấc mơ yêu
Trăng xuân mỹ miá»u nhẹ bước Ä‘i theo
Ãi thêm vào đó
Ãôi chim bồ câu
Cất tiếng gù ấm lòng nhau
Xuân miên anh vào sâu giấc mơ tiên
Bứt trái hạnh đào, rượu uống liên miên
Anh ra bá» giếng Khoanh tay gá»i tên
Gá»i đất trá»i rất ngoan hiá»n.
(vá» Ãiệp Khúc)
4
Xuân non, Xuân già, Xuân vẫn Xuân quen
Mới biết Xuân là cuộc tái sinh duyên
Thu, Ãông, Hạ chết
Nhưng Xuân còn nguyên
Khuyến khích dòng máu vỠtim
Xuân không lên đưá»ng, Xuân đứng êm êm
Ãứng mãi trong Ä‘á»i để cõng ta lên
Yêu Xuân đằm thắm
Yêu Xuân một phen
Và sống cùng vá»›i Xuân hiá»n
(vá» Ãiệp Khúc)

Bình ca số 6 là lá»i con ru mẹ, không phải mẹ ru con.
Bình Ca 6
Ru Mẹ
(Saigon-1972)
1
Mẹ năm mươi tuổi chiến tranh
Con hai mươi tuổi, Hoà Bình vỠchơi
Từ lâu súng nổ vang trá»i
Hôm nay im lặng cho Ä‘á»i ngẩn ngÆ¡
Mẹ tôi giấc ngủ khó khăn
Xưa nay ru mẹ toàn bằng đạn bom
Mẹ ơi ! Giấc ngủ muộn màng
Con xin ru mẹ má»™t ngàn lá»i ru.
Ù ơ tiếng hát Nguyễn Du
Vần thơ sáu tám hát cho hoà bình.
(hát 2 lần đoạn này)
2
Mẹ năm mươi tuổi lất lây
Con hai mươi tuổi lạc loài đưá»ng xa
Dù cho tan cửa nát nhà
Hôm nay nguyên vẹn vẫn là Việt Nam
Mẹ Æ¡i ! Xin ngá»§ êm Ä‘á»m
Riêng con không ngủ, ngồi nhìn mẹ yêu
Mẹ xưa nay ngá»§ không nhiá»u
Con xin ru mẹ ngá»§ chiá»u, ngá»§ trưa.
Ù ơ tiếng hát võng đưa
Lá»i ca dao đó ấm như má»™ng Ä‘á»i.
(hát 2 lần đoạn này)
3
Mẹ năm mươi tuổi thiếu mơ
Con hai mươi tuổi nằm chỠmộng xanh
Từ nay giấc ngủ thanh bình
Con chia cho mẹ mộng lành, mộng ngoan
Mẹ ơi ! Giấc mộng tốt tươi
Cho con xin gá»­i cuá»™c Ä‘á»i Việt Nam
Mộng không máu đổ, xương tàn
Mơ trong giấc ngủ một đàn trẻ thơ
Ù Æ¡ tiếng hát bây giá»
Bài ca chắp nối tiếng ru muôn Ä‘á»i.
(hát 2 lần đoạn này)

Bình ca số 7 phát triển hình ảnh khoanh tay gá»i tên Trá»i Ãất.

Bình Ca 7
LỜI CHÀO BÌNH YÊN
(Saigon-1972)
1
Mang giầy giớ tốt, mang khăn áo lành
Tôi chào đất nước tôi nay thái bình
Tôi cúi lưng xin chào anh
Tôi đứng lên, tôi chào em
Tôi vói lên cao, chào Ãức Tin
Tôi chào sáng sá»›m, ban trưa, xế chiá»u
Ãêm vá» vẫn cứ chưa thôi cúi chào
Tôi thấy trong tôi mừng reo
Tôi thấy chung quanh chào nhau
Tôi cũng không quên chào đứa tôi đâu.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chào bình yên ! (2 lần)
2p Xin chào những bác nông dân ít lá»i.
Cho Ä‘á»i những miếng cÆ¡m thÆ¡m sức ngưá»i
Xin bác công nhân nghỉ ngơi
Xin bác thương gia vỠchơi
Nghe sĩ dân tôi chào tiếng vui
Tôi chào chiến sĩ đang ôm súng ngồi
Bên bỠsuối vắng ngâm thơ tối ngày
Tôi sẽ đi theo thiện nhân
Ra chốn tôn nghiêm niệm kinh
Rung tiếng chuông ngân chào khắp muôn dân.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chào bình yên ! (2 lần)
3
Tôi chào vũng nước trong xanh, tháng hè
Tôi chào tấm áo bông, đêm rét vá»
Xin cám ơn hoa mùa Xuân
Hôn gió Thu trên đồi non
Yêu nắng mưa... theo ngày, tháng, năm
Tôi chào đứa bé sơ sinh khóc oà
Tôi chào đám cưới đi ngang trước nhà
Tôi vẫy tay theo nhịp xe
ÃÆ°a đám ma ra ngoại ô
Tôi muốn thăng hoa cuộc sống đi qua.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chào bình yên ! (2 lần)
4
Tôi chào trái đất xinh xinh giữa trá»i
Tôi chào thế giá»›i chung nhau giống ngưá»i
Chia với nhau dăm biển to
Dăm núi cao băng lạnh co
Hay mấy khu sa mạc nắng khô
Tôi chào ý nghĩ chia vui chúng mình
Chia buồn, sẽ sống chung nhau thái bình
Chia nước ngon, chia hột cơm
Chia áo khăn, chia mảnh tôn
Ta bắt tay nhau chào tiếng hân hoan.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chào bình yên ! (2 lần)

Bình ca số 8 nói tới chuyện tìm lại được thiên đàng hạ giới.

Bình Ca 8
GIÃ TỪ ÃC MỘNG
(Ãịa Ãàng Tìm Thấy)
(Saigon-1972)
Nào ngưá»i yêu, giã từ ác má»™ng
Ta đưa nhau tới cõi địa đàng
VỠmột nơi sông dài nước rộng
Ta yêu nhau trên bãi cỠhoang
Nào ngưá»i yêu xin đừng e ngại
Nơi ta đi, chó sói ngủ vùi
Má»™t đàn nai mắt huyá»n thÆ¡ dại
Theo ta đi ven suối nhỠnhoi
Nào ngưá»i yêu giã từ bóng tối
Ta yêu nhau dưới ánh măt trá»i
CỠvàng khô cũng là chăn gối
Hay mưa rÆ¡i cÅ©ng mát lòng ngưá»i.
Nào ngưá»i yêu đêm vá» phÆ¡i phá»›i
Ta yêu nhau dưới ánh đèn ngá»i
Mầu tưá»ng vui, căn phòng êm ái
Soi gương nhau nhớ mãi hình hài
Nào ngưá»i yêu giã từ ác má»™ng
Ta đưa nhau tới cõi địa đàng
Má»™t vưá»n thiêng thÆ¡m mùi da ngá»t
Môi ngon hơn những trái đào tiên.
Nào ngưá»i yêu giã từ dÄ© vãng
Thôi Ä‘au thương, tức tối, giận há»n
Nào ngưá»i yêu giã từ oán ghét
Thôi ăn năn, hối tiếc, buồn phiá»n.

Bình ca số 9 muốn được nhìn Chúa Giê Su như má»™t con ngưá»i cá»§a hoà bình.

Bình Ca 9
CHÚA HOÀ BÌNH
(Saigon-1972)
1
Nếu có ai giận dữ
Nếu có ai bất hoà
Nếu có ai lầm lỡ
Rồi sinh ra khắt khe
Sẽ đánh tôi một cái
Tát tôi nơi má này
Sẽ thấy tôi lặng lẽ
Chìa luôn ngay má kia !
Ãiệp Khúc
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Nhân ái ban xuống Ä‘á»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Cho hiếu hoà khắp nơi.
2
Ãã chót mang tá»™i gốc
Gái hư thân não nùng
Khóc giữa nơi quần chúng
Nằm cho viên đá quăng
Hỡi những ai ở đó !
Sẽ đóng vai phán toà
Nếu tự thấy không tội lỗi
Thì quăng viên đá coi.
Ãiệp Khúc
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Thương sót cho giống ngưá»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Không xét ngưá»i ! Xét tôi !
3
Nếu thấy trên tiá»n đúc
Nếu thấy trên những đồng
Có khắc in hình dáng
Hình vua La Mã nghiêng
Ãã đúc ra tiá»n thuế
Sẽ César lấy vá»
Khắp lũ chiên còn đó
Trả vỠcho Chúa nghe !
Ãiệp Khúc
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Thân xác ra vá»›i Ä‘á»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Tim óc vỠvới tôi
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
NÆ¡i khó khăn kiếp ngưá»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Nhận Chúa là nỗi vui.
Amen.

Như đã nói ở trên, bài NGÀY SẼ TỚI soạn từ lâu, nay được dùng để kết thúc 10 Bài Bình Ca.

Bình Ca 10
NGÀY SẼ TỚI
1
Ngày sẽ tới, biết bao nhiêu mừng vui
Mừng biết mấy chiến tranh đã tàn phai
Quê hương ta xưa nay đã đẹp rồi
Thêm xinh tươi, thêm vui, thêm tuyệt vá»i !
Ãiệp Khúc
Này hỡi, hỡi Hoà Bình !
Này hỡi, hỡi Hoà Bình !
2
Ngày lúa mới, bước vui phiên chợ quê
ÃÆ°á»ng sáng chói bước Ä‘i không ngại gì
Trên con đê không chôn chông, gài mìn
Không phi cơ bay nghiêng con đò xinh.
(vá» Ãiệp Khúc)
3
Ngày chấm dứt chiến tranh, vợ gặp chồng
Ngừng tiếng súng khiến cha mẹ gặp con
Anh em ta không coi nhau là thù
Tay trong tay tương lai ta trùng tu.
(vá» Ãiệp Khúc)
4 Ngày sẽ tới nước non thôi là hai
Ngày thống nhất, Bắc-Nam đi lại rồi
Anh đưa em ra nghe Thu Hà Nội
Em đưa anh vô Nam coi mặt trá»i.
(vá» Ãiệp Khúc)
5
Ngày sẽ tới, mỗi khi nghe Việt Nam
Toàn thế giới sẽ ăn ngon ngủ ngoan
Không nghe thêm, nghe thêm câu chuyện buồn
Nhưng nghe lên nghe lên chuyện thần tiên.
(vá» Ãiệp Khúc)
6
Ngày đã tá»›i, cái ta gá»i là YÊU
Là QUà MẾN, chúng ta vẫn hoài nghi
Nhưng hôm nay, ôm nhau không còn ngá»
Ta yêu nhau, thương nhau như trẻ thơ.
(vá» Ãiệp Khúc để HẾT)


Phạm Duy

Mục Lục


IV . Những Bức Thư Tình_____________________________________________

Thư Tình Tháng Này

DHH



Anh Yêu Dấu,

Từng hạt mưa rỉ rã kéo vỠđể thì thầm vá»›i nàng thu, để rồi biến biến đổi từng chiếc lá từ xanh đến vàng. Anh có nghe tiếng mưa nức nở như những lần em nhá»› anh ? Nhá»› anh da diết, không biết phải làm sao ngoài những giá»t lệ rÆ¡i dàị Tại sao hai chúng ta lại giống như ngưu lang chức nữ ? đợi mưa ngâu bắt cầu bắt cầu ô thước, , đợi trăng tà soi bóng ? -Dã bao lần em thắc mắc đến khi nào hai chúng ta má»›i mãi mãi ở bên nhau ? nhưng thá»i gian mãi là câu trả lá»i.

Mang tâm hồn thi sÄ©, em yêu nhất mùa thu, như em đã yêu anh. Vì có lẽ mùa thu mang nhiá»u sắc thái tuyệt đẹp, các lá xanh thi nhau khoe sắc thắm, để rồi lìa cành, nằm đợi nàng thu trở vá». Cành cây trở nên hiu hắt, tiếc gì đây, nhá»› gì đây ? Thu đã cảm thông ná»—i nhá»› miên man cá»§a em. Anh biết không, em đã ngồi lặng yên hàng giỠđể nhìn từng chiếc lá vàng bay theo gió rồi nằm xuống phá»§ đầy muôn lôí. Lá và em Ä‘ang chỠđợi bước chân ngưá»i vá». .

Hạ Ä‘i để niá»m nhá»› lại cho Thu vàng. CÅ©ng như anh, để lại niá»m nhá»› triá»n miên cho trái tim nhá» bé cá»§a em. -Dã bao lần em thì thầm gá»i tên anh trong nhung nhá»›. -Dã bao lần em thá» thẻ " Mau vá» lại bên em anh nhé " Em thèm được làm con mèo bé nhá» nằm trong vòng tay cá»§a anh. Em thèm được đón nhận những nụ hôn say đắm và tiếng yêu anh. -Dừng để thu hiu hắt, đừng để em má»i mòn anh nhé.

CÆ¡n mưa tình ái đã thấm nhuần trong máu huyết cá»§a em. Không thể nào quên anh, không thể nào thiếu anh trong cuá»™c Ä‘á»i nàỵ Hãy cho em niá»m tin và nghị lá»±c bằng tiếng yêu ngưá»á»‹ Em gá»i khẽ tên ngưá»i, tên thu .

Nắng nhạt bỠmôi nắng hạ tan
Tương tư gõ nhịp lá thu vàng
Giao mùa đẫm ướt sá»n vai áo
-Dã mấy thu rồi lá xốn xang

Em cũng như thu nhớ đến anh
Nỗi sầu hiu hắt, mộng thiên thanh
Vàng theo thu chết đợi ngưá»i đến
Nung lại tình hồng với lá xanh

Viết Cho Giao Mùa
September, 2004

DHH
~~~/~~((@

Mục Lục


V . Nghiên Cứu_____________________________________________

1. CHẤN THƯƠNG KHỚP CỔ CHÂN

Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan



Hè là mùa vui chÆ¡i, chạy nhảy, chấn thương cổ chân dá»… xảy ra. Má»i quí độc giả Ä‘á»c bài viết cá»§a Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan, chuyên khoa Orthopedics (ngành chữa và giải phẫu xương cùng các cÆ¡ quan vận động liên hệ).

Bác sÄ© Nguyá»…n Văn Ãức

Các cụ ta có câu: “Cái răng cái tóc là gốc con ngưá»iâ€. Ãây có lẽ cÅ©ng là quan Ä‘iểm cá»§a các nha sÄ© và bác sÄ© thẩm mỹ. Song, theo thiển ý, các bác sÄ© chuyên ngành Orthopedics (ngành chữa và giải phẫu xương, cùng các cÆ¡ quan vận động liên hệ) có thể nghÄ© hÆ¡i khác: phải chăng bàn chân và cổ chân má»›i chính là cái gốc rá»… cá»§a con ngưá»i? Bằng chứng, khi khá»›p cổ chân bị chấn thương, rõ ràng cái gốc cá»§a chúng ta lung lay, ngoài cái Ä‘au ra, chúng ta còn Ä‘i đứng không vững.

Chấn thương cổ chân rất hay xảy ra, vào má»i thá»i đại. Ở những xác ướp Ai Cập, khi chụp quang tuyến để tìm hiểu, ngưá»i ta đã tìm thấy dấu cá»§a những vết gãy xương cổ chân đã lành. Chấn thương cổ chân - hay bị chúng ta, bác sÄ© lẫn ngưá»i bệnh, coi thưá»ng, không thẩm định và Ä‘iá»u trị đúng mức - có thể trở thành má»™t vấn đỠkinh niên, khiến ta khó chịu vá» lâu vá» dài. Vào thế ká»· thứ 5 trước Thiên Chúa Giáng Sinh, Hyppocrates, má»™t nhà thông thái thá»i ấy, đã từng tả cách chữa trị chấn thương cổ chân.

Nguyên nhân và triệu chứng

Khá»›p cổ chân tạo bởi 3 xương tibia, fibula, talus, và được bao quanh bởi má»™t hệ thống các dây chằng (ligaments). Các dây chằng có nhiệm vụ giúp cổ chân hoạt động trong tư thế cân bằng, vững chắc. Nếu các dây chằng quanh khá»›p cổ chân bị rách, cổ chân sẽ kém vững, bàn chân sẽ lệch ra ngoài hoặc vào trong, ít hay nhiá»u tùy vào mức độ tổn thương cá»§a dây chằng. Chấn thương xảy ra nặng hÆ¡n, các xương tạo nên khá»›p cổ chân còn có thể bị gãy.

Ở ngưá»i thích chÆ¡i thể thao, chấn thương cổ chân xảy ra rất thưá»ng, nhất là môn đá banh. Như ngưá»i thá»§ môn bay vút lên cao bắt quả banh thật đẹp mắt, giữa tiếng hoan hô vang dá»™i, lúc hạ xuống, chẳng may bàn chân quẹo vào phía trong, dây chằng mé bên ngoài khá»›p bị dãn (strain) hoặc rách (tear). Nặng hÆ¡n, xương cÅ©ng gãy.

Những ngưá»i không chÆ¡i thể thao mấy như chúng ta cÅ©ng dá»… bị chấn thương khá»›p cổ chân. Như khi ta Ä‘i, chạy trên má»™t mặt không được bằng (uneven surface), bước hụt vào má»™t lá»— há»—ng, bàn chân ta bất ngá» trẹo vào trong. Các vị phụ nữ sau khi mãn kinh, mang bệnh xốp xương (osteoporois), xương đã má»m sẵn, dá»… gãy xương cổ chân khi chấn thương xảy ra. Nặng nhất là những trưá»ng hợp té ngã từ trên cao xuống, hoặc trong tai nạn xe cá»™, cổ chân có khi nát bấy.

Mức độ tổn thương cá»§a cổ chân có thể thẩm định được dá»±a theo câu chuyện bạn kể. Nếu sau tai nạn, bạn vui vẻ đứng lên, tiếp tục Ä‘i lại như thưá»ng, tốt, tổn thương chắc nhẹ thôi. Song nếu bạn nhăn nhó, mãi má»›i gượng đứng dậy Ä‘i lại được, có lẽ tổn thương nặng đấy.

Sau khi tai nạn xảy ra, cổ chân sẽ lập tức sưng lên, và cá»­ động thấy Ä‘au, ít hay nhiá»u tùy tai nạn nhẹ hay nặng. Nếu xương bị gãy, bạn Ä‘au khá»§ng khiếp khi đứng hoặc Ä‘i. Bác sÄ© khám thấy cổ chân bạn, chá»— mắt cá mé bên ngoài và vùng quanh đấy, bị sưng và ấn vào, bạn kêu Ä‘au. Sưng ít hay nhiá»u cÅ©ng tùy vào chấn thương nhẹ hay nặng. Những trưá»ng hợp cổ chân bị nát bấy, hoặc xương gãy lòi cả ra ngoài thì đã quá rõ. Nguy hiểm nhất khi xương gãy lòi ra ngoài da, nhìn thấy trăng trắng (gá»i là gãy xương hở: open fracture), vì như vậy, xương rất dá»… bị nhiá»…m trùng, hư thối (gangrene), có khi đưa đến việc phải cưa mất bàn chân. Vấn đỠnguy hiểm và khẩn cấp thứ nhì là khi cổ chân bị chấn thương sưng lên nhiá»u quá, làm máu lưu thông khó khăn, khiến những bắp thịt quanh đấy thiếu máu nuôi và chết (compartment syndrome).

Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ?

Nếu chẳng may bạn bị chấn thương cổ chân nặng với những triệu chứng (symptoms) và dấu chứng (signs) rõ ràng: bàn chân quẹo hẳn đi, sưng to và tê buốt, đau dữ dội, hoặc xương gãy lòi ra ngoài da, bạn nên lập tức đi gặp bác sĩ chuyên khoa Orthopedics, hoặc đến ngay phòng cấp cứu (emergency room).

Nhiá»u trưá»ng hợp chấn thương cổ chân nhẹ hÆ¡n vậy, bạn phân vân không biết có nên Ä‘i khám bác sÄ©, vừa tốn tiá»n vừa mất thì giá». Làm thế nào cho phải bây giá»? Xin viết ra đây những triệu chứng và dấu chứng bạn cần để ý, để nếu có, bạn nên Ä‘i khám bác sÄ© ngay:

· Cổ chân bạn sưng và Ä‘au ở cả mé ngoài lẫn mé trong: trưá»ng hợp này, bạn có thể đã gãy xương, hoặc khá»›p đã mất cân bằng (unstable).

· Bạn đau quá, cố gượng đứng lên bên bàn chân đau vẫn không được: có lẽ xương bị gãy rồi.

· Vùng giữa bàn chân (midfoot) sưng to và đau: những khớp giữa bàn chân tổn thương và mất cân bằng.

· Sưng lan lên cả vùng phía trên cổ chân: có thể khớp cổ chân đã trong tình trạng mất cân bằng.

· Sau một hai ngày, cổ chân và bàn chân bên bị chấn thương không thấy bớt sưng và đau.

· Ngưá»i lá»›n tuổi, nhất là quí vị phụ nữ đã mãn kinh, dá»… bị gãy xương, nên Ä‘i khám bác sÄ© khi bị chấn thương khá»›p cổ chân, dù trong những tai nạn nhá».

· Trẻ em trong tuổi đang lớn cũng vậy, xương còn non, dễ gãy trước khi các dây chằng bao quanh khớp cổ chân bị đứt.

Chữa trị

Hyppocrates, vào thế ká»· thứ 5 trước Thiên Chúa Giáng Sinh, chỉ dạy các há»c trò cách chữa chấn thương khá»›p cổ chân như sau: “Nếu xương bị gãy xuyên ra ngoài da, chá»› nên kéo cho thẳng lại, vì làm vậy, chân sẽ thối Ä‘i, và ngưá»i bệnh sẽ chết trong vòng 7 ngàyâ€. Ngày xưa há» chữa như vậy, ngày nay, vá»›i ná»n y khoa tân tiến, bác sÄ© nào vẫn còn chữa cùng cách, chắc sẽ bị các luật sư lấy hết tiá»n.

Bây giá», những trưá»ng hợp chấn thương nặng khiến xương gãy hoặc khá»›p cổ chân đâm mất cân bằng, thưá»ng được giải phẫu, hoặc bó bá»™t để chỉnh cho xương ngay lại. Những trưá»ng hợp nhẹ hÆ¡n, chỉ có các sợi dây chằng bị dãn (strain) hoặc rách (tear), song khá»›p vẫn còn vững, không mất cân bằng, được chữa vá»›i những cách giản dị hÆ¡n: thuốc giảm Ä‘au; đắp đá, gác chân lên cao (elevation), quấn băng thun để cổ chân bá»›t sưng, v.v..

Ãắp đá có hiệu quả trong vòng ngày đầu, giúp chá»— bị tổn thương bá»›t sưng và Ä‘au (dùng bá»c plastic đựng đá vụn áp lên má»™t khăn đặt trên cổ chân, cứ má»—i 2 tiếng làm vậy 60 phút). Sau ngày đầu khi máu đã đông lại, bạn áp nước đá hay ngâm nước nóng cÅ©ng được, tùy cách nào khiến bạn dá»… chịu. Dùng băng thun dãn (elastic bandage) quấn quanh cổ chân cÅ©ng giúp cổ chân bá»›t sưng. Tùy tình trạng tổn thương, có khi cổ chân bạn cần được giữ bất động bằng những dụng cụ đặc biệt để các dây chằng mau lành. Khi nằm hay ngồi, bạn gác chân lên cho cổ chân và bàn chân cao hÆ¡n thân mình và tim.

Trong vòng tuần đầu, ngay khi cổ chân bá»›t sưng và Ä‘au, bạn có thể Ä‘i đứng lại, và hãy để cái Ä‘au hướng dẫn bạn hoạt động ít hay nhiá»u: Ä‘au còn kha khá, Ä‘i lại ít thôi, Ä‘au bá»›t dần, Ä‘i đứng nhiá»u hÆ¡n, và tăng dần hoạt động khi cổ chân Ä‘au cá»§a bạn... cho phép. Nếu cần, khi má»›i Ä‘i đứng trở lại, bạn có thể dùng thêm nạng chống (crutches) để giúp cho cổ chân bị Ä‘au má»™t phần. Sau má»™t chấn thương, cổ chân bạn dá»… bị cứng (stiff), mai mốt khó dùng, nếu bạn không sá»›m cá»­ động và tập luyện khá»›p cổ chân. Má»™t cách tốt để tập là bạn để gót chân tá»±a trên sàn nhà, rồi dùng ngón cái cá»§a bàn chân lần lượt viết những mẫu tá»± alphabet trên không, càng to càng tốt (nếu không nhá»› thứ tá»± các mẫu tá»± alphabet, bạn viết tên ngưá»i yêu cá»§a bạn cÅ©ng được).

Tổn thương các dây chằng cổ chân có 3 mức độ: 1, 2, và 3. Những tổn thương độ 1 (first degree) nhẹ, dây chằng khá»›p chỉ má»›i dãn chút chút, sẽ lành trong vòng vài tuần, vài tuần sau, bạn lại chạy nhảy như thưá»ng không khác gì trước. Tổn thương độ 2 (2nd degree), dây chằng hÆ¡i bị rách, bạn cần từ 3 đến 6 tuần nghỉ ngÆ¡i trước khi có thể hoạt động bình thưá»ng trở lại. Những tổn thương loại 3 (3rth degree), dây chằng rách nặng, tuy ít khi phải mổ, song có khi phải mất đến 8-12 tháng má»›i hoàn toàn lành hẳn, hoạt động mạnh bạo trở lại sá»›m quá có thể khiến khá»›p thêm tổn thương và lâu lành hÆ¡n.

Vị nào sau má»™t thá»i gian bị chấn thương cổ chân, tuy không còn Ä‘au, song vẫn cảm thấy khá»›p cổ chân mình như thiếu cân bằng, nên Ä‘i bác sÄ© để há»i ý kiến.

Chấn thương cổ chân rất hay xảy ra, có thể trở thành má»™t vấn đỠkinh niên. Chấn thương thưá»ng là nhẹ, độ 1, nhưng cÅ©ng có những trưá»ng hợp nặng, nhất là ở trẻ em Ä‘ang sức lá»›n và các vị lá»›n tuổi, xương có thể gãy. Thẩm định và Ä‘iá»u trị đúng mức má»™t chấn thương cổ chân, sẽ giúp ngưá»i bị chấn thương sá»›m hoạt động bình thưá»ng trở lại.

Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan

Mục Lục


2. Thể Thao và Sức Khá»e: Chạy Marathon

Bác sĩ Phạm Văn Hoàng



Tại Thế Vận Há»™i Athens 2004 trên quê hương phát sinh Thế Vận Há»™i, các lá»±c sÄ© Mỹ Ä‘em lại nhiá»u vinh dá»± cho nước Mỹ. Trong niá»m vui, xin gá»­i đến quí độc giả bài viết cá»§a Bác sÄ© Phạm Văn Hoàng.

Nguyá»…n Văn Ãức
(www.hqtysvntd.org)

Má»i ngưá»i Việt chúng ta Ä‘á»u biết sức khá»e quý hÆ¡n vàng, sống khá»e hÆ¡n sống lâu. Nhưng trong xã há»™i Hoa-Kỳ ai cÅ©ng quá bận rá»™n vá» sinh kế, làm việc quá cá»±c nhá»c, tinh thần căng thẳng, lại thêm ăn uống không Ä‘iá»u độ và kém giữ gìn. Vì thế hầu hết chúng ta gặp khó khăn trong việc bảo vệ sức khá»e.

Hiện nay bệnh phì ná»™n (mập không cân đối vá»›i tuổi tác và sức vóc) đã trở thành cái dịch. HÆ¡n má»™t phần ba dân số Hoa-Kỳ cân nặng trên mức trung bình. Càng phì ná»™n tuổi thá» càng giảm vì phì ná»™n là bạn thân cá»§a nhiá»u bệnh tật. Ai cÅ©ng biết lên cân thì dá»… nhưng sụt cân thì khó. Nếu Ä‘i hoặc chạy bá»™ trên đưá»ng phẳng, cÆ¡ thể cá»§a ta mất Ä‘i 100 calories cho má»—i dặm. Như vậy, muốn xuống má»™t cân phải Ä‘i bá»™ hoặc chạy 36 dặm!

Chúng ta Ä‘á»u biết ích lợi cá»§a thể dục thể thao. Thể dục thể thao làm sụt cân lượng và giảm bá»›t chất béo trong cÆ¡ thể con ngưá»i. Nếu chúng ta thể dục thể thao Ä‘á»u đặn, những bệnh như cao máu, tiểu đưá»ng, mạch máu não, tim không được thông, v.v., có khi không cần thuốc để chữa trị.

Thể dục thể thao còn làm tăng sức đỠkháng cá»§a cÆ¡ thể. Hiện nay, ngưá»i ta biết bệnh ung thư sợ thể dục thể thao! Các phát minh khoa há»c gần đây nhất cho thấy nếu vận động nhiá»u như chạy bá»™ chẳng những làm tăng dưỡng khí cho các tế bào tim, não, giúp tăng trí nhá»›, chống lão hóa, tăng tuổi thá», mà còn làm cho các tế bào não nảy nở thêm, đặc biệt tế bào ở phần dưới cá»§a não bá»™, hypothalamus. Khi má»›i sinh ra, tế bào trong cÆ¡ thể con ngưá»i Ä‘á»u tăng trưởng. Chỉ có các tế bào não vẫn giữ nguyên số lượng, cha mẹ sanh ra có bao nhiêu thì con dùng bấy nhiêu thôi. Con số này có hÆ¡n má»™t tỉ. Vá»›i thá»i gian và tuổi tác chồng chất, số tế bào này lần lần giảm Ä‘i. Sau bốn mươi tuổi, cứ má»—i mưá»i tuổi thá» chúng ta mất Ä‘i 5% tế bào não. Những phát minh y há»c quan trá»ng trong các năm vừa qua đã cho biết như thế.

Thể dục thể thao còn làm cho tinh thần bá»›t căng thẳng, ngá»§ ngon, nhất là có tác dụng Ä‘iá»u trị bệnh suy nhược tinh thần còn hÆ¡n thuốc men. Ãối vá»›i phụ nữ, thể dục thể thao giúp cho việc sinh nở dá»… và mau hÆ¡n.

Trên đây là sÆ¡ lược vỠích lợi cá»§a thể dục thể thao trong việc bồi dưỡng và bảo vệ sức khá»e. Nhưng muốn hưởng được những ích lợi đó phải thể dục thể thao liên tục. Môn thể thao chúng tôi nêu ra đây là chạy marathon.

Lịch sử

Từ “marathon†rất quen thuá»™c trong giá»›i thể thao thưá»ng nghe, nhưng Ä‘a số chúng ta không rõ từ này có từ bao giá», xuất phát ở đâu, và nghÄ©a rõ rệt như thế nào.

Khoảng 490 năm trước Tây lịch, sau khi quân Hy Lạp đánh thắng quân Ba Tư, anh lính truyá»n tin Hy Lạp tên Philippides được lệnh chạy vá» thá»§ đô báo tin thắng trận cho vua Hy Lạp. Philippides phải chạy băng qua cánh đồng Marathon để vá» Athene, má»™t Ä‘oạn đưá»ng dài hÆ¡n 42 cây số. Anh đã chạy không nghỉ. Báo cáo xong anh ngã quỵ, chết vì kiệt sức.

Vá» sau này từ “marathon†được dùng để gá»i các cuá»™c chạy Ä‘ua việt dã bá»n sức. Và marathon trở thành môn thể thao quan trá»ng nhất, được đưa vào Thế Vận Há»™i Olympic năm 1897 ở Hy Lạp. Ãoạn đưá»ng dài chính thức cá»§a bá»™ môn marathon là 42.195 cây số hay là 26.385 dặm.

Hiện nay thì môn chạy marathon không những chỉ có tổ chức ở Thế Vận Há»™i Olympic mà còn ở các nước và các thành phố lá»›n trên khắp thế giá»›i. Marathon lâu Ä‘á»i nhất trên thế giá»›i và cÅ©ng là lâu Ä‘á»i nhất ở Hoa-Kỳ là Boston Marathon, được tổ chức từ năm 1897. Nhưng cái marathon có đông ngưá»i tham dá»± nhất là London Marathon (hÆ¡n 80.000 lá»±c sÄ© khắp thế giá»›i ghi tên). Marathon nổi tiếng nhất thế giá»›i được tổ chức ở New York. Ở Việt Nam, marathon đầu tiên được tổ chức tại Sài Gòn năm 1996. Năm sau (1997) dá»± định tại Hà Ná»™i, nhưng vì ít ngưá»i tham gia nên ban tổ chức đã há»§y bá» và từ đó đến nay Việt Nam không tổ chức được cuá»™c chạy việt dã marathon nào hết.

Thể lực và trang bị

Marathon là môn thể thao mệt nhá»c đòi há»i bá»n sức. Vì vậy muốn tập luyện có kết quả, chúng ta phải há»™i đủ các Ä‘iá»u kiện thể lá»±c và trang bị như kể ra dưới đây:

1. Nên khám sức khá»e trước, dù cho khá»e mạnh:

- Nam: trên 45 tuổi

- Nữ: trên 55 tuổi

- Ngưá»i có bệnh tim, áp huyết cao, mỡ cao

- Ngưá»i hút thuốc lá

- Ngưá»i nặng cân và ít hoạt động.

2. Nên theo chương trình tập vá»›i má»™t cưá»ng độ trung bình, rồi tăng từ từ, Ä‘á»u đặn cho cÆ¡ thể thích ứng lần lần. Khi thấy choáng váng, nhịp tim đập không Ä‘á»u, khó thở, tức ngá»±c thì phải ngưng tập ngay.

Những ai đang uống thuốc trị áp huyết cao, cần theo dõi nhịp tim. Nên biết nhịp tim tối đa của mình:

Nhịp tim tối đa = 220 – (trừ) số tuổi. (Thí dụ: Tuổi 60, nhịp tim tối đa là: 220-60=160.)

Tuổi càng cao nhịp tim tối đa càng xuống thấp. Muốn được an toàn khi chạy marathon, nên giữ nhịp tim 10 nhịp dưới nhịp tối đa.

3. Thể dục thể thao có tác dụng như chất insulin. Những ngưá»i có bệnh tiểu đưá»ng, vận động nhiá»u có thể làm độ đưá»ng xuống thấp. Vì vậy, khi chạy nên Ä‘em theo kẹo hoặc nước ngá»t. Nếu thấy choáng váng, toát mồ hôi thì ăn kẹo hoặc uống nước ngá»t (giống như đổ xăng khi xe đã hết xăng!).

4. Ãiá»u kiện sức khá»e đã há»™i đủ, nên mua sắm các trang bị sau đây để luyện tập:

- Giày: Phải là giày chạy bá»™. Phải có ít nhất là ba đôi để thay đổi má»—i ngày, tránh không để bàn chân bị cấn vào má»™t chá»— nào trong giày. Giày chạy phải lá»›n hÆ¡n giày thưá»ng mang ná»­a (1/2) số (thí dụ, giày Ä‘i làm số 8 thì giày chạy phải số 8 1/2).

Nên đến các hiệu chuyên bán đồ thể thao để mua đôi giày đầu tiên. Tại đây có các chuyên viên giúp ta chá»n đúng đôi giày chạy bá»™. Há» nằm nghiêng trên mặt sàn để nhìn hai bàn chân ta khi mang giày nện xuống mặt đất như thế nào: nghiêng bên trong, bên ngoài, ở trước mÅ©i hay ở gót giày, v.v.. Há» có thể phải chêm thêm miếng da trong đế giày để Ä‘iá»u chỉnh bàn chân. Như vậy, khi chạy lâu, chạy nhiá»u má»›i đỡ Ä‘au chân. Nên nhá»›, khi ta chạy, má»—i cái nện gót chân xuống mặt đưá»ng gây chấn động bằng cÆ¡n động đất 4.0 theo Richter scale. Chạy xong má»™t cuốc marathon, má»™t lá»±c sÄ© đã nện gót chân 40.000 lần như vậy xuống mặt đất.

Ãôi giày không nên dùng quá 6 tháng hoặc chạy quá 300 dặm vì đế giày sẽ cứng Ä‘i, không “hút†bá»›t được chấn động. Như vậy không nên mua giày quá mắc, vì chạy vài lần là phải vứt Ä‘i.

- Vớ: Nên dùng loại vớ dày. Khi mang, lộn bỠtrái ra ngoài cho lằn may không cấn vào chân. Móng chân phải cắt, dũa thật sát, nếu ta không muốn mất một hay hai móng sau khi xong một cuốc marathon!

- Quần áo: Nên mặc quần ngắn, má»ng nhẹ, có túi (để mang theo giấy tá» cần thiết và chút ít tiá»n bạc, nếu rá»§i ro bị té ngã, bị thương, ngất xỉu, v.v., nhân viên trên xe cấp cứu biết mình là ai, mặc dù áo có Ä‘eo bảng số). Ão mÅ© thì ban tổ chức phát trước khi chạy. Nên mang theo beeper hoặc Ä‘iện thoại cầm tay – nếu có – phòng khi cần thiết; hoặc Ä‘eo theo walkman radio hay cassette nhá» cầm tay để nghe trong khi chạy. Nên dùng “band-aid†dán vào hai núm vú phòng khi chạy áo sẽ cá» vào trầy, chảy máu, mặc dù là đàn ông!

Tập luyện

Marathon là môn thể thao bá»n sức, đòi há»i cố gắng, thật sá»± là má»™t “khổ luyệnâ€.

Muốn luyện tập có hiệu quả tốt, nên thu xếp giá» giấc. Giá» tốt nhất là vào sáng sá»›m, xe cá»™ còn ít, không khí bá»›t ô nhiá»…m. Các bà, các cô nên lá»±a chá»—, đưá»ng an toàn khi chạy.

Trước và sau khi chạy xong, nên kéo dãn các bắp thịt ở chân và đùi để tránh bị vá»p bẻ (chuá»™t rút). Nên xác định trước khoảng cách sắp chạy. Cố gắng chạy cho đến mức. Tùy theo tuổi tác, sức khá»e cá»§a má»—i ngưá»i, bắt đầu nên chạy từ từ. Khi thấy mệt, hÆ¡i thở ngắn, tim đập nhanh, nên giảm tốc độ và Ä‘i bá»™ cho cÆ¡ thể quen dần vá»›i sá»± mệt nhá»c. CÆ¡ thể con ngưá»i là má»™t kỳ quan, càng tập luyện, càng bá»n sức, càng dẻo dai.

Nên chạy má»™t tuần bốn lần. Nhưng khi Ä‘au ốm, cảm cúm phải nghỉ ngÆ¡i. Từ từ tăng dần khoảng cách và thá»i gian chạy. Cứ hai hoặc ba tuần tăng thêm má»™t dặm. Dù cho đã chạy khá rồi cÅ©ng không nên chạy quá 40 dặm má»™t tuần.

Theo tuổi tác, sức khá»e và sá»± chuyên cần luyện tập, có thể chạy má»—i lần từ 15 đến 20 dặm sau 6 tháng hoặc má»™t năm. Khi đã chạy được đến 20 dặm thì biết chắc rằng mình có đủ sức để chạy suốt cuốc marathon mà không bá» cuá»™c!

Ãiá»u quan trá»ng nhất là phải nhá»› uống nước cho đủ khi tập luyện cÅ©ng như lúc chạy marathon thật sá»±. Không đợi khi thấy khát nước hoặc khô môi má»›i uống nước. Nên hiểu nếu cÆ¡ thể mất 1/10 lượng nước, ta sẽ mất 30% khả năng chạy (khi chạy marathon, ban tổ chức phát nước gatorade hoặc nước cam ở má»—i trạm cách nhau 1 dặm).

Việc ăn uống trước khi chạy cÅ©ng rất quan trá»ng. Vài ngày trước khi chạy marathon nên ăn cẩn thận, nhất là ngày chót, cần thức ăn có nhiá»u calories (carboloading). Nhưng ba giá» trước khi chạy không nên ăn thêm. Nếu không sẽ bị ói trong lúc chạy. Cẩn thận hÆ¡n, nên uống má»™t viên thuốc trừ tiêu chảy trước khi chạy – nếu không muốn đã chạy rồi mà còn bị Tào Tháo Ä‘uổi theo sau!

Chạy marathon

Khi chạy marathon, trong khoảng 5-6 dặm đầu là thá»i gian “warm-upâ€, chân cẳng bị Ä‘au nhức. Nhưng liá»n sau đó cÆ¡ thể bắt đầu tiết ra chất endorphine làm giảm bá»›t Ä‘au.

Từ đấy cho đến các dặm thứ 19-20 là giai Ä‘oạn “second windâ€. Lá»±c sÄ© sẽ chạy hăng hÆ¡n.

Nhưng cÅ©ng từ đây cho đến hết các dặm đưá»ng còn lại, cÆ¡ thể như chiếc xe hết xăng, vì kiệt sức, rã rá»i, Ä‘au nhức. Những ngưá»i chạy marathon gá»i đó là “hit the wall†(tình trạng bị dồn ép vào chân tưá»ng). Lúc đó lá»±c sÄ© chỉ chạy bằng ý chí mà thôi – nếu không muốn bá» cuá»™c (marathon nào cÅ©ng có ít nhất 25% ngưá»i bá» cuá»™c).

Nhưng thật kỳ lạ, khi ngưá»i chạy trông thấy băng vải ghi: “Finish/Arrivée†treo ngang đưá»ng vá»›i nhiá»u bong bóng đủ màu, nghe tiếng nhạc hùng trổi lên chào đón lá»±c sÄ© sắp đến mức kết thúc thì cÆ¡ thể lại nổi hăng lên, cố gắng mang tấm thân đã kiệt sức vượt qua lằn sÆ¡n trắng, để được nghe tiếng hoan hô, vá»— tay, nhất là nghÄ© sẽ được ngưá»i đẹp nào đó len qua hàng rào ngưá»i ôm và choàng má» Ä‘ai vào cổ!

Chạy xong má»™t cái marathon, chúng tôi tá»± bảo đây sẽ là lần chót, sẽ không bao giá» dại dá»™t thêm lần nữa. Nhưng vài tháng sau, khi nhận được thư má»i dá»± chạy marathon ở má»™t thành phố khác vào năm tá»›i, chúng tôi lại “hăng hái†ghi tên để tiếp tục chạy nữa. (Nên nhá»›: trong má»™t năm không được chạy quá HAI marathon.)

Ãến ngày hôm nay chúng tôi đã chạy gần 20 marathon ở khắp năm châu, lục địa. NghÄ©: “Ãiên thậtâ€!

Bác sĩ Phạm Văn Hoàng

Mục Lục


VI. Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuật ___________________________________________________



1. Tình Khúc Hoàng Việt Khanh

http://vietbaá»com/main.asp?nid=75874&catgid=5
http://www.hoangvietkhanh.com/
-------------------------------------
Giới Thiệu CD Mới: Tình Khúc Hoàng Việt Khanh

WESTMINSTER, CALIF., 27/7/2004--Những ngày đầu tháng Tám này, đĩa CD má»›i mang tên Tình Khúc Hoàng Việt Khanh sẽ góp mặt cùng dòng nhạc Việt Nam. CD gồm 10 bài hát trải dài theo suốt quá trình viết ca khúc gần ba thập niên qua cá»§a Hoàng Việt Khanh. Từ bài hát đầu tiên, "Ngày Xưa Yêu Dấu", đến những bài hát má»›i sáng tác trong vòng vài năm trở lại đây như "Dòng Sông và Tình Tôi", má»—i bài hát là má»™t ká»· niệm, má»™t cảm xúc tác giả mong được gá»­i gắm đến ngưá»i nghe để cùng rung động theo những nốt nhạc.

Như nhạc sÄ© Ngô Mạnh Thu đã nhận xét, "Thanh âm Hoàng Việt Khanh nhẹ nhàng, bay bổng, dá»… lưu luyến lòng ngưá»i... Vá»›i nhạc hứng thanh xuân, nhạc cảm thanh thoát, ca khúc Hoàng Việt Khanh có ánh sáng riêng, khả dÄ© tách rá»i khá»i những dung tục xô bồ đầy rẫy" (trích "Cuối đông, vẳng nghe nhạc tình", 2002). Thi sÄ© Du Tá»­ Lê cÅ©ng đã viết khi Ä‘á»c ca từ cá»§a ngưá»i viết ca khúc há» Hoàng như má»™t "niá»m hạnh phúc, ná»—i hân hoan cá nhân, khi được biết, Hoàng Việt Khanh không chỉ trân trá»ng vá»›i sáng tác; (mà,) qua từng ca từ, từng con chữ, từng hình ảnh... Hoàng đã gá»­i vào đó má»™t ý thức chói gắt, má»™t cân nhắc, chá»n lá»±a kỳ khu, hiếm thấy" (trích "Hoàng Việt Khanh, âm nhạc và, ý thức sáng tạo, chói gắt", 2002). Và nhìn xuyên qua những ca khúc há» Hoàng, nhạc sÄ© Trần Quang Hải đã thấy "má»™t tâm hồn ướt át, vá»›i má»™t niá»m khát khao thương nhá»› quê hương, vá»›i má»™t ấn tượng mạnh mẽ cá»§a làng xóm, ngưá»i yêu, đã lá»™t tả nhiá»u khía cạnh qua những chuá»—i nốt nhạc đầy âm Ä‘iệu du dương, thanh thoát, đưa ngưá»i nghe vào má»™t thế giá»›i cá»§a Việt Nam sáng đẹp dịu hiá»n" (trích "Lá»i giá»›i thiệu" cho Tuyển Tập Ca Khúc Hoàng Việt Khanh, 2002).

Hoàng Việt Khanh, tên thật là Hoàng Công Khanh, nguyên quán Quảng Nam-Ãà Nẵng, sanh trưởng trong má»™t gia đình âm nhạc vá»›i thân phụ là nhạc sÄ© Hoàng Song Nhy và em trai là nhạc sÄ© Luận Hoàng (tức Hoàng Công Luận). Anh há»c hòa âm, sáng tác, dân ca vá»›i thân phụ và má»™t số nhạc sÄ© tại Việt Nam vàHoa Kỳ. Má»™t số ca khúc cá»§a Hoàng Việt Khanh đã được thu âm, in ấn, và phổ biến trên các đài truyá»n thanh và truyá»n hình trong và ngoài nước. Tuy nhiên, Tình Khúc Hoàng Việt Khanh là CD đầu tiên cá»§a anh do Lạc Nam Productions phát hành vào năm 2004. Ãây là sá»± cá»™ng tác giữa anh và ngưá»i em trai. Luận Hoàng há»c nhạc vá»›i bố từ năm lên 6, và vá»›i năng khiếu đặc biệt, anh đã tiếp tục theo Ä‘uổi con đưá»ng âm nhạc. Anh tốt nghiệp Thạc sÄ© khoa vÄ© cầm tại Nhạc viện Sài Gòn năm 1998. Luận Hoàng đã có nhiá»u sáng tác nhạc thính phòng, nhạc film, nhạc giao hưởng và má»™t số ca khúc. Hiện nay, anh chuyên vá» hòa âm phối khí cho dàn nhạc giao hưởng và ca khúc bằng sound samplers trên computer và nhạc cụ thật.

Sau hÆ¡n 25 năm sáng tác, Hoàng Việt Khanh đã chá»n lá»±a má»™t số bài hát mang nhiá»u sắc thái, thể loại khác nhau qua nhiá»u thá»i kỳ để tạo nên CD đầu tay, Tình Khúc Hoàng Việt Khanh. Từ tình yêu quê hương trong "Bóng Dáng", "Nhá»› Vá» Ãà Lạt", tình mẫu tá»­ trong "Chá» Xuân", tình yêu đôi lứa trong "Mưa Xa", "Yêu Em", đến ná»—i xót xa cho thân phận các em bé mồ côi trong "Góc Này Cá»§a Em", rồi những triết lý vá» cuá»™c sống qua "Tìm Tôi" và "Dòng Sông Tìm Lại", v.v., ngưá»i viết ca khúc há» Hoàng đã góp nhặt từng mảnh ký ức, từng mảng Ä‘á»i mang theo trên xứ ngưá»i để chắt lá»c thành vần thÆ¡ ý nhạc, vá»›i ước mong đưa đến cho thính giả má»™t chút lắng Ä‘á»ng trong tâm hồn.

Muốn biết thêm chi tiết và nghe thá»­ CD Tình Khúc Hoàng Việt Khanh, xin vui lòng viếng trang nhà http://www.hoangvietkhanh.com , hoặc gá»i cho Lạc Nam Productions: 714-454-3127 (Hoa Kỳ), 01-4547-5453 (Pháp), 0418-202-619 (Úc).

Mục Lục




2. Nguyệt san VietHome

Giao Muà vừa nhận được Nguyệt san VietHome số tháng 8 do chị Ãá»— Mùi gá»­i tặng. Báo in mầu giấy láng từ trong ra ngoaì, baì vở nhiá»u tiết mục: khoa hoc, van há»c, nhiếp ảnh y tế, gia chánh...... Ngưá»i chá»§ trương là chị Ãá»— Mùi, má»™t khuôn mặt quen thuá»™c trong lÄ©nh vá»±c báo chí.

Ãiạ chỉ cuả toà báo:
VietHomeMagazine
1340 Tully Road # 301
San Jose, CA 95122
tel 408-971-6057
Email: VietHomeMagazine@cs.com.











Mục Lục




3. Tập Thơ Nnguong

Giao Muà vừa nhận được Tập ThÆ¡ " Riêng Hồn Tôi Hạn Hẹp Má»™t Tình Yêu" do tác giả, nhà thÆ¡ Nnguong, má»™t cây bút thưá»ng trá»±c cá»§a Giao Muà gá»­i tặng. Tác phẩm dày 190 trang, xuất bản 2004, không đỠgiá bán.

Ãiạ chỉ liên lạc:

Nghia Hua
Email: NghiHu@aol.com











Mục Lục


VIỊ Nhạc : Ca Dao Của Mẹ

Mục Lục

VIII . Hộp Thư Toà Soạn ___________________________________________________



Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : Bích Hà, CC, Châu Thái Lê, Chu Kỳ Thư, DHH, Ãoản Kiếm, Ãá»— Thành, Hoàng Mai Phi, Hoa Bằng Lăng, Hồ Quỳnh Như, Lạc Duyên, Linh VÅ©, L.T. Quỳnh Hương, Nguyá»…n Ãông Pha, Nguyá»…n Ãăng Tuấn, BS Nguyá»…n Văn Ãức, Bác sÄ© Phạm Văn Hoàng, Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan, Nguyá»…n Hải Bình, Nguyá»…n Hữu Viện, NS Phạm Duy, Phạm VÅ© Anh Nam, Phạm Văn Tiên, Sông Cá»­u, Thanh Thanh, Tịnh Như, Tôn Thất Phú SÄ©, Trần Công Nhung, Viá»…n Phương, Việt Hà, VÅ© Thị Thiên Thư , Xuân Phú đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 29 . Má»™t số bài khác sẽ được đăng dần vào số tá»›i. Mong má»i sẽ nhận được những sáng tác cá»§a các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.

Mục Lục


Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà: 1) Ãể vào danh sách cá»§a NSGM (subscribe), xin gá»­i email vá» TrungKy@hotmail.com
2) Ãể rút ra danh sách cá»§a NSGM (unsubscribe), xin gá»­i email vá» TrungKy@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»­i vá»: TrungKy@hotmail.com 4. Má»i bài vở, đóng góp, xin gá»­i vá»: GiaoMua2002@aol.com Nguyệt San Giao Muà Homepage: http://www.GiaoMua.com Thể lệ gá»­i bài cho Nguyệt San Giao Muà: 1. Xin các bạn gá»­i bài theo dạng VIQR (Vietnet) (dùng cách bá» dấu như trong trang này) 2. Xin liên lạc vá»›i NSGM hay trá»±c tiếp tá»›i tác giả nếu muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM. 3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ email ở cuối bài hay không. 4. Bài vở xin gá»­i đến GiaoMua2002@aol.com 5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»­i vá»: TrungKy@hotmail.com

Ãịa Chỉ Liên Lạc:

Nguyệt San Giao Muà
P.O . Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

Trang NhÃ