Số 29
Ngà y 1 tháng 9 năm 2004
Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Thư Ngá»
Nhớ biển
Má»—i năm, sau ngà y giá»— mẹ là thá»i gian tôi nhá»› nhiá»u vá» mùa mưa xứ biển. Những cÆ¡n mưa ùn ùn từ chân trá»i như những tảng băng Ä‘en khổng lồ Ä‘e doạ. Sóng ùng oà ng dâng cao, cÆ¡ hồ như muốn bẻ nát những con thuyá»n trồi lên hụp xuống. Rồi mưa à o à o kéo đến, gió vặt oặt những tà u lá dừa ven bá». Sấm chá»›p liên miên, ngưá»i ta sợ những cÆ¡n bão nhiệt đới thay nhau xảy tá»›i. Mưa biển bao giá» cÅ©ng dữ tợn, hung hãn như mụ phù thá»§y ác nghiệt vô tâm.
Năm nà o cÅ©ng thế, mưa biển cuốn phăng Ä‘i má»™t mảng bá» cát trắng. Cho dù đã bao lần ngưá»i ta cắm kè, đúc móng, nhưng sóng biển vẫn như những con khá»§ng long nghiến nát bể tan. Rồi tin những con tà u đánh cá chưa kịp trở lại bá» bị xem là mất tÃch. Rồi có những gia đình chiá»u chiá»u ra ngóng đợi má»™t mong manh cá»§a những ngưá»i thân. Trẻ con sẽ quấn vá»™i lên đầu và nh khăn trắng, ngây ngô xem như món trang sức cá»§a Ä‘á»i. Những bà vợ khóc hết nước mắt vì cảnh Ä‘á»i bÆ¡ vÆ¡ bất chợt.
Quê hương tôi bao giá» vẫn thế. Thét rồi ngưá»i ta xem như má»™t may rá»§i thoáng qua. Không năm nà o không có những căn nhà bị cuốn trôi ra biển. Không năm nà o không có cảnh mưa gió thảm thê. Khi biển ngưng giáºn dữ, dà i theo bá» cát lá»nh khênh rác rến, xác thú váºt trôi hoang, dăm mảnh cá»a từ nÆ¡i nao kéo vá» báºp bá»nh như thằng chá»ng. Ngưá»i lá»›n, trẻ con kéo nhau Ä‘i vá»›t cá»§i, mặc dù những lượn sóng vẫn còn ầm à o cao vút. Thảm cảnh cá»§a ngưá»i nà y, nghịch lý thay, lại là cÆ¡ há»™i cá»§a ngưá»i khác.
Ãầy quá rồi những thiệt hại thê lương. Cho nên bây giá» có thêm má»™t lần biển gây nên đớn Ä‘au thì cÅ©ng chỉ là má»™t giá»t dầu cho bấc thêm cháy đượm. Giá phải khóc cho mất mát Ä‘au thương thì nước mắt sẽ chảy hoà i không dứt. Cho nên ngưá»i ta đà nh thá» Æ¡ để còn gượng sống qua, dù ruá»™t như muối mặn vô chừng.
Năm nay, xong giỗ mẹ, tôi lại chợt nhớ vỠmùa biển động ở quê. Ngà n lần tôi lại lần dò vỠbãi cát xưa mà thấy lòng bồi hồi tiếc tưởng. Quê hương ơi ! sao thảm cảnh trùng trùng. Biết bao giỠbiển trở lại êm…
Thanh Sơn
BBT Nguyệt San Giao Mùa
I . Thơ _______________________________________________________________________
| 1. Như Bóng Ma Trôi | ______Hồ Quỳnh Như | |
| 2. Tang Thương | ______Tịnh Như | |
| 3. Suffering | ______Thanh Thanh | |
| 4. Tôi Lại Ngóng Trá»i Cao | ______nguyá»…n đăng tuấn | |
| 5. Còn em .. còn tôi | ______Lạc Duyên | |
| 6. Diệu Ca | ______Phạm Văn Tiên | |
| 7. Giáºn Há»n | ______Tôn thất Phú SÄ© | |
| 8. Ngà y Ãầu Tiên | ______Và nh Khuyên | |
| 9. Niá»m Riêng | ______VÅ© Thị Thiên Thư | |
| 10. Là m ThÆ¡ | ______ Mạc Phương Ãình | |
| 11. Hoà ng Hôn TÃm | ______L.T. Quỳnh Hương | |
| 12. Tạ Lỗi | ______Nguyễn Hải-Bình | |
| 13. Xin chớ hững hỠ| ______Xuân Phú | |
| 14. Bà i Thơ Gởi NhỠ| ______Châu Thái Lê | |
| 15. Huyá»n Cung | ______Chu Kỳ Thư | |
| 16. Chợt nhớ vỠGia Long .! | ______Hoà ng Mai Phi | |
| 17. Tháng ChÃn | ______CC | |
| 18. Khép Ná»a Cuá»™c Tình! | ______Nguyá»…n Ãông Pha | |
| 19. Chiá»u Mưa trên Ãèo Hải Vân | ______Phan Thái Yên | |
| 20. NgÆ¡ Ngác Sân Trưá»ng | ______Trần Hoan Trinh | |
| 21. Tình Hoà i Vá»ng | ______Viá»…n Phương | |
| 22. Hà i cú Tháng Tám | ______Phạm Vũ Anh Nam | |
| 23. Ãêm MÆ¡ Hồ Tôi Vẫn Xót Xa | ______Linh VÅ© | |
| 24. Tiếc thương Mẹ | ______BÃch Hà | |
| 25. Giá»t Quê Hương | ______Sông Cá»u | |
| 26. Saint Paul De Vence : Lạc Chốn Thiên Thai | ______Nguyễn Hữu Viện |
II . Văn _______________________________________________________________________
| 1. Ăn Mà y _______ Hoa Bằng Lăng |
| 2. Tuổi Há»c Trò ___________ Tôn Thất Phú SÄ© | 3.Mùa Nước LÅ© ( kỳ 26) ___________ Trần Công Nhung |
| 4.Cây đa bến cũ (kỳ 6) ___________ Thanh Sơn |
| 5.Ngưá»i Ãà n Ông Bất Hạnh ___________ Ãoản Kiếm |
| 6.Tâm Sá»± Má»™t Ngưá»i ___________ Và nh Khuyên |
| 7.Mây Thu ___________ Vũ Thị Thiên Thư |
| 8.ÃÆ°á»ng Ãá»i ___________ Ãá»— Thà nh |
| 9.Chuyện của Một Con Lừa Chuyển Bạch Phiến: Maria Full of Grace ___________ Trần Viết Minh-Thanh |
| 10.Vầng Trăng Thứ ___________ Việt Hà |
| 11.Ngạc Nhiên ___________ Phạm Vũ Anh Nam |
III . Ngà n Lá»i Ca (kỳ 20)________________________________________________________________
| 1. Bình Ca _______________________________ NS Phạm Duy |
IV. Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________
| 1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH |
V. Nghiên Cứu________________________________________________________________
| 1. CHẤN THÆ¯Æ NG KHỚP Cá»” CHÂN _______ Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan |
| 2. Thể Thao và Sức Khá»e: Chạy Marathon _______ Bác sÄ© Phạm Văn Hoà ng |
VI. Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt__________________________________________________
| 1. Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh _______ Giao Muà |
| 2. Nguyệt san VietHome _______ Giao Muà |
| 3. Táºp ThÆ¡ Nnguong _______ Giao Muà |
VII . Nhạc __________________________________
| 1. Nhạc : Ca Dao Cá»§a Mẹ _______ BÃch Hà |
VIII . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________
| 1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Táºp |
I . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Hoa Bằng Lăng
Hoa Bằng Lăng 2. Tuổi Há»c Trò(tiếp theo) Tôn Thất Phú SÄ©
Ãệ Tam B ( Ban Toán ) Tôn Thất Phú SÄ© 3. Mùa Nước LÅ© ( kỳ 26)
Trần Công Nhung 4. Cây đa bến cũ (tiếp)
Thanh Sơn
Thanh Sơn
5. Ngưá»i Ãà n Ông Bất Hạnh
Ãoản Kiếm Ãoản Kiếm Và nh Khuyên
Và nh Khuyên
Vũ Thị Thiên Thư
Vũ Thị Thiên Thư
Ãá»— Thà nh
Ãá»— Thà nh
9. Chuyện của Một Con Lừa Chuyển Bạch Phiến: Maria Full of Grace
Trần Viết Minh-Thanh
Trần Viết Minh Thanh
Việt HÃ
Việt HÃ
Phạm Vũ Anh Nam
Phạm Vũ Anh Nam
III . Ngà n Lá»i Ca (kỳ 20)__________________________________________ Nhạc SÄ© Phạm Duy
Phạm Duy
IV . Những Bức Thư Tình_____________________________________________ DHH
DHH V . Nghiên
Cứu_____________________________________________ 1. CHẤN THÆ¯Æ NG KHỚP Cá»” CHÂN Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan
Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan 2. Thể Thao và Sức Khá»e: Chạy Marathon
Bác sĩ Phạm Văn Hoà ng
Bác sÄ© Phạm Văn Hoà ng VI. Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt
___________________________________________________
1. Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh
http://vietbaá»com/main.asp?nid=75874&catgid=5
2. Nguyệt san VietHome
Giao Muà vừa nháºn được Nguyệt san VietHome số tháng 8 do chị Ãá»— Mùi gá»i tặng. Báo in mầu giấy láng từ trong ra ngoaì, baì vở nhiá»u tiết mục: khoa hoc, van há»c, nhiếp ảnh y tế, gia chánh...... Ngưá»i chá»§ trương là chị Ãá»— Mùi, má»™t khuôn mặt quen thuá»™c trong lÄ©nh vá»±c báo chÃ.
3. Táºp ThÆ¡ Nnguong
Giao Muà vừa nháºn được Táºp ThÆ¡ " Riêng Hồn Tôi Hạn Hẹp Má»™t Tình Yêu" do tác giả, nhà thÆ¡ Nnguong, má»™t cây bút thưá»ng trá»±c cá»§a Giao Muà gá»i tặng. Tác phẩm dà y 190 trang, xuất bản 2004, không đỠgiá bán. VIỊ Nhạc : Ca Dao Cá»§a Mẹ VIII . Há»™p Thư Toà Soạn
___________________________________________________
Thể lệ để nháºn Nguyệt San Giao Muà :
1) Ãể và o danh sách cá»§a NSGM (subscribe),
xin gá»i email vá» TrungKy@hotmail.com
Ãịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao MuÃ
Trưa na+`m nghe va+ng va+?ng tiếng nhạc ai oán cùng tiếng Ä‘á»n tà i tá» ngoà i dưá»ng . Tôi bần thần ngồi dáºy , nhón cao gót sen hồng xem tiếng ồn à o phát ra từ đâu .Lạ thiệt ,dưới góc bên kia đưá»ng có má»™t ngưá»i đà n ông mù ma+'t tay da+'t má»™t ngưá»i đà n bà mù ma+'t ! Hai ngưá»i Ä‘ang ca những bản tình ca cổ Cái loa na+`m Ä‘a+`ng trước phát ra những âm thanh ai oán .Ngưá»i Ä‘i qua kẻ Ä‘i lại , cha+?ng ai báºn tâm tá»›i nó . Lắm lúc nó còn phát ra tiếng kêu '" cong cong" do kẻ qua đưá»ng đá 1 phát và o nó . Không ai thèm để ý nó Ä‘ang là m má»™t nhiệm vụ rất quan trá»ng . Nuôi sống hai ông bà mù ma+'t ná» .Lúc thì ai oán , lúc thì on ót , lúc thì then thét ,.. toà n những âm thanh há»—n loạn trá»™n và o nhau nên không ai có thể đóan Ä‘uợc hai ông bà ngưá»i mù Ä‘ang ca bản gì . Mà không biết có ai thèm để ý tá»›i những lá»i ca đó không nhỉ !?!
Má»™t và i dồng bạc lẻ thả và o chiêc' nón .Ngưá»i đà n bà nói tiếng cảm Æ¡n theo phản xạ Bà ta nhìn Ä‘uợc cha+ng ? Hay bà ta la+'ng nghe âm thanh cá»§a đồng tiá»n khi nó rÆ¡i và o nón lá . Tôi nghÄ© mãi không ra . Xá» vá»™i đôi dép , tôi chạy xuống cầu thang ..Sá» tay và o túi , ôi cha+?ng còn đồng xu nà o . Ga+.p ngưá»i dồng nghiệp dưới chân cầu thang , tôi buá»™t miệng há»i "Em có tiá»n lẻ không ? " Con bé há»i tôi "để là m gì váºy chị ? ' Tôi nói và cưá»i sượng sùng .. . cho ông bà già đó để há» Ä‘i lẹ kẻo ồn quá !! Con bé nha+n ra+ng cưá»i khì khì kêu em hổng có ..Tôi Ä‘i ngược lên lầu để lấy tiá»n , ngước nhìn qua cá»a sổ ..HỠđã kéo lê bà n chân Ä‘i rồi ..Mình không thể cuá»™n đồng tiá»n thả xuống qua cá»a sổ được ! Cho tiá»n ngưá»i ta nhưng phải biết trân trá»ng công sức lao động cá»§a há» chứ . Bởi tôi vốn không thÃch những kẻ ăn xin .Há» không chịu là m chỉ biết mở miệng nheo nhéo xin tiá»n , tháºt đáng xấu hổ Nhưng tôi trân trá»ng những kẻ ăn xin biết dùng sức lao động cá»§a mình .Há» biết dùng tà i hèn sức má»n cá»§a mình để nuôi sống bản thân .Kẻ thì vừa bán vé số kẻ thì Ä‘á»n hát tà i tá» ..
Ãứng la+.ng bên khung cá»a tôi suy nghÄ© mãi . Tại sao mình không dám nói tháºt suy nghÄ© vá»›i con bé đồng nghiệp nhỉ Phải chăng lúc nà y con ngưá»i ta cà ng ngà y cà ng vô cảm trước những ná»—i Ä‘au ?! Tôi đã chảy nước ma+'t đó chứ nhưng tôi không muốn ai nhìn thấy trái tim má»m yếu cá»§a mình .Hai kẻ ăn xin đã Ä‘i ra khá»i con phố . Tiếng loa eo éo đã ta+'t ! Chỉ còn lại má»™t con bé dại khá» , vu vÆ¡ buồn Ä‘ang chết lặng trên ô cá»a mà thôi !
8/2004.
------------
Vợ
Ngưá»i đà n ông bị cụt phần chi dưới cá»§a hai chân trong cuá»™c chiến Hoà bình la+.p lại , hai bà n tay bị ảnh hưởng chiến tranh tiếp tục phải và o bịnh viện để ca+'t Ä‘i . Vợ - ná»—i Ä‘au xé lòng ! Sáng Ä‘i là m công . Hết giá» là m Ä‘i phụ việc nhà , phụ rá»a chén kiếm tiá»n nuôi chồng nằm bịnh viện .Việc hết , tiá»n thiếu - vợ ra dưá»ng " Lạy ông Ä‘i qua , lạy bà đi lại cho con và i đồng để nuôi chồng nằm viện " . Nước ma)'t rà n rụa - vợ khóc ! Len lén đưa tay chùi nước ma+'t - hoen mi rùi - tôi kẻ ngồi hầu chuyện cho các bạn ..
Ca+'t xong hai bà n tay , vợ ẵm chồng vá» nhà ! Ta+'m rá»a , lo cho chồng - lòng dạ buồn hiu ha+'t .Gạo trong nhà đã hết , rau ngoà i sân cha+?ng còn .Ba tháng Ä‘i nuôi chồng ở bịnh viên. , con thÆ¡ không biết ra sao . Chồng trầm ngâm , ta+'t hẳn nụ cưá»i trên môi ! Vợ lòng buồn tanh !
Bác sÄ© lại bảo ca+'t hai phần trên cá»§a chân . Vợ - sét đánh ngang tai ! Chồng kêu chết thì thôi chứ không thể là m vợ cá»±c nữa . Vợ vẫn kiên quyết ẵm chồng khăn gói và o bịnh viện . Sáng Ä‘i là m y tá , chiá»u lại Ä‘i phụ rá»a chén , lại tranh thá»§ là m kẻ " ăn xin " ! Cuá»™c sống khó khăn hÆ¡n nhiá»u rồi , đâu phải dá»… kiếm đủ ăn cho hai vợ chồng - vợ bảo thế . Má»—i bữa rá»a chén , má»—i dÄ©a cÆ¡m ngưá»i ta a+n còn sót lại , vợ Ä‘á»u trút cÆ¡m thừa canh cặn để dà nh cho chồng . Vợ - tay lượm trái chuôà đang a+n dở dang cá»§a kháh qua đưá»ng - lụi cụi cho và o bịch nilon . Vợ - cuối buổi rá»a chén phụ ngưá»i ta - có 1 tô cÆ¡m thừa , và i miếng thức ăn vãi - Ä‘em vá» cho chồng ăn . Vợ - dói gần xỉu - chợt nhá»› ra cả 2 ngà y nay mình chưa a+n cái . Nhìn chén cÆ¡m thừa thèm quá ai Æ¡i ! Chồng chưa a+n mà - vợ nuốt nước bá»t đánh á»±c má»™t tiếng , bụng bảo dạ thôi nhìn cÅ©ng no rồi !!!
Rồi ,ông trá»i cÅ©ng có ma+'t .Má»™t ngà y kia , vợ Ä‘ang trên đưá»ng mưu sinh kiếm miếng cÆ¡m .Gặp Ä‘uợc quý nhân ! Cả gia đình bá»›t khổ từ đó . Chồng đã có Ä‘uợc 1 đôi chân giả , hai ban` tay giả . Vợ nhìn chồng cưá»i hể hả rồi lại òa khóc .Ôi ước gì anh ấy đứng Ä‘uợc ba+`ng đôi chân cá»§a mình - vợ chỉ mong ước váºy thôi .
Cả khán phòng hòa mình trong nước ma+'t. Chẳng ai cần ngại ngùng gì cả .Ãà n bà khóc nức nở , dà n ông khóc thút thÃt . Vợ khóc - chồng cÅ©ng khóc .Và tôi - kẻ chứng kiến câu chuyện vợ kể - ngồi khóc hu hụ...
8/2004
Phan châu Trinh , buổi tơ vương .
Những ngưá»i xưa ấy dá»… thương đến giá»
LK.. Ngá»c Quỳnh .
Cô Giáo Lê khắc Ngá»c Quỳnh , tôi không được biết cô , có lẽ cô vá» dạy PCT thì tôi đã Bá» trưá»ng mà đi rồi , hay là cô không dạy lá»›p tôi nên tôi không nhá»› , nhưng tá»± nhiên tôi mến Cô qua hai câu thÆ¡ trong bà i thÆ¡ Trưá»ng Phan Châu Trinh .
Phan Châu Trinh thuở tơ vương .
Những ngưá»i xưa ấy dá»… thương đến giá» .
Có những thầy cô cÅ©ng là bạn thân má»™t thá»i vá»›i tôi hay trên dưới má»™t chút , sau khi xong Trung Há»c , theo ngà nh Ãại Há»c Sư Phạm vá» dạy lại Trưá»ng Phan châu Trinh , tôi gặp không dám gá»i anh tôi hay mà y tau ,tôi vẫn gá»i là Thầy , bởi vì tôi tôn trá»ng cái chức vụ nà y , có má»™t lần tôi qua Ãức thăm thằng bạn thân ngà y xưa , thằng Khôi má»™t trong ngá»§ quá»· chúng tôi , bây giá» là Cha Ãạo nhà thá» . Cha đứng trên bục giãng , giãng Ãạo cho hà ng ngà n giáo dân ngưá»i Ãức , không khà im lặng trang nghiêm tôi đâm ra phục nó , xong buổi giãng tôi đến má»™t bên và thưa CHA măc dù tôi không có Ãạo , nó ôm tôi khẽ nói , mình MẦY TAO Ä‘i , để mình sống lại và i giá» cá»§a má»™t thá»i ấu thÆ¡ . Có những chức vụ như hai chức vụ trên đây mà trong thâm tâm , tôi lúc nà o tôi cÅ©ng trân quý , trong đó có Chức THẦY GIÃO .Do đó trong 6 năm PCT , tôi là há»c trò hoang nghich , phá phách nhưng chưa má»™t lần hổn hà o hay vô lá»… vá»›i Thầy Cô ,cho nên khi viết vá» những chuyện ngịch phá ngà y còn cắp sách tôi thấy dá»… thương khi nhắc lại , và tôi nghÄ© ngưá»i Ä‘á»c cÅ©ng dá»… dãi cho tôi .
Miá»n Nam được vui hưởng Thanh Bình được và i năm 54 - 58 , sau đó chiến tranh lại bắt đầu nhen nhúm , Hiệp định Genève lấy vÄ© tuyến 17 phân chia đất nước ra hai miá»n Nam Bắc , Việt Cá»ng không thi hà nh đúng đắn Hiệp định , không rút hết quân vá» Bắc , âm mưu để lại má»™t số lá»›n cán bá»™ và bá»™ đội là dân miá»n Nam nằm vùng để mưu toa thôn tÃnh Miá»n Nam sau nà y , đầu năm 59 Việt Cá»ng đã bắt đầu đánh phá Miá»n Nam , tuổi trẽ chúng tôi cÅ©ng bắt đầu lao và o cuá»™c chiến , song song vá»›i sá»± trưởng thà nh cá»§a Quân Lá»±c Việt Nam Cong Hoà má»™t lá»±c lượng chá»§ lá»±c , ChÃnh Quyá» n Miá»n Nam do Tổng Thống Ngô Ãình Diệm lãnh đạo ban hà nh sắc lệnh thà nh láºp Lá»±c lượng quân nhân trừ bị ,goi là QUÂN DỊCH , thanh niên tuổi từ 18 đến 30 phải tuần tá»± lên đưá»ng nhâp ngÅ© , sau 6 tháng huấn luyện quân sá»± , được trở vá» Ä‘á»i sống dân sá»± thuá»™c thà nh phần trừ bị , khi cần sẽ được gá»i nháºp ngÅ© ngay , Nam há»c sinh , sinh viên được hoãn vì lý do há»c vấn , chiến dịch được rầm rá»™ tuyên truyá»n để ngưá»i dân được thông suốt , bà i hát ÃI QUÂN DỊCH hà ng ngà y phát thanh trên Ãà i tiếng nói SaiGon . Thá»§ Ãô Nước Việt Nam Cá»ng- Hoà :
Và i hà ng gởi anh triá»u mến ; Vừa rồi là ng có truyá»n tin . Nói rằng nước non Ä‘ang cần . Ãi Quân dịch là thương nòi giống . ... Cầm tay súng mà vui lên đưá»ng ... Thưá»ng thì tìm sang già u tá»›i . Tình nà y thì khác ngưá»i Æ¡i . Bao giá» nước non thanh bình . Tình yêu ấy đõi ta nên vợ chồng ...
Thá»i cuá»™c , chiến tranh cà ng ngà y cà ng lan rá»™ng , tuổi Phượng vÄ© ve sầu lung lay , tuổi Ãệ Tam tuổi cá»§a Thiên đưá»ng hình như không được trá»n vẹn cho chúng tôi .Trong những năm Trung Há»c , Ãệ Tam là năm đẹp nhất trong Ä‘á»i há»c trò , vừa đủ lá»›n để Má»™ng MÆ¡ , trái tim đã biết rung động để dệt thà nh những mối tình nên thÆ¡ ,chỉ biết há»c hà nh , chÆ¡i đùa , không lo gì vá» thi cá» , má»™t buổi sáng đệ tam , tôi soi gương , tình cá» thấy mình có và i sợi râu lún phún , tiếng nói tá»± nhiên ồ ồ như tiếng vịt đực , trước khi bước ra khá»i nhà biết chải mái tóc cho gá»n , áo quần phải á»§i trước khi mặc ,tay chân tá»± nhiên dà i ra , ngá»±c nở , vai rá»™ng , bắp thịt rắn chắc và nhất là không muốn ba me để ý đến nữa , thÃch sống tá»± do , tá»± láºp ...và từ đó tÃnh tình trở nên ngổ ngáo khó dạy , bởi vì tôi bắt đầu bước và o TUá»”I ÃÔI MÆ¯Æ I :
Váºy đó bá»—ng nhiên mà HỌ lá»›n
Tuổi hai mươi đến có ai ngá»
Má»™t hôm tráºn gió Tình yêu lại
Ãứng ngẩn trông vá»i áo Tiểu ThÆ¡
Huy Cáºn
ÃaNằng có con đưá»ng Ãổ Há»u VỊ ( Hoà ng Diệu ) rá»™ng thênh thang chạy dà i từ ngã năm đến Chợ Má»›i , hai bên đưá»ng đầy phượng vÄ© đỠrá»±c khi hè vá» , con đưá»ng Phan châu Trinh thÆ¡ má»™ng chạy song song ngang qua những ngôi chùa cÅ© má»›i , chùa Nguyên Thuá»· , chùa Phổ Ãà vá»›i những lần tôi theo chân me Ä‘i lá»… , con đưá»ng Trưng nữ Vương từ Phi Trưá»ng dà i đến Cổ Viện Chà m , dá»c theo bá» sông Hà n miên mang tình tá»± , con đưá»ng Ãá»™c Láºp sầm uất phố xá hai bên , có nhà Thá» uy nghi cô? kÃnh . Chợ Hà n trung tâm cá»§a thà nh phố xuôi vỠđưá»ng Quang Trung cây cao bóng mát , con đưá»ng vá» Trẹm , vá» Thanh Bồ vòng ra bãi Biển Thanh Bình má»—i lần thuá»· triá»u xuống , nước rút cạn , là m trÆ¡ những vỠốc trắng tinh thoi thá»i theo hà ng thông thẳng tăp , con đưá»ng Ông Ãch Khiêm có ngôi chùa Tỉnh Há»™i , má»™t thá»i tôi vui há»c trong Ãoà n Thiếu Niên Pháºt Tá» , đến Chợ Cồn gặp con đưá»ng Hùng Vương . Những con đưá»ng thá»i nhá» tôi đã Ä‘i qua , Ä‘i lại không biết bao nhiêu ngà n lần , mòn không biết bao nhiêu đôi già y , mòn bao nhiêu lốp xe đạp , thế mà tại sao lòng tôi vẫn mãi vương vấn chỉ má»™t con đưá»ng : Tôi gá»i là con đưá»ng Mang tên em , tá»±a cá»§a má»™t bản nhạc tình dá»… thương thá»i bấy giá» , con đưá»ng hằn in những dấu chân kỹ niệm thá»i tôi má»›i biết yêu . Năm nay , năm Ãệ Tam , hình như tôi đã trở thà nh ngưá»i lá»›n , đã biết buồn khi mặt trá»i xuống bên kia núi Tiên Sa , biết vui khi nhìn má»™t nụ hoa nở vá»™i , ngẩn ngÆ¡ khi thấy má»™t tà áo trắng bay bay trong gió , yêu thÆ¡ Xuân Diệu , Tế Hanh , Chế Lan Viên , Hồ Dzếnh ,Lưu trá»ng Lư , Quang DÅ©ng ... , há» là m thÆ¡ vì tôi , hỠđại diện tôi để viết nên những bà i thÆ¡ tình bất há»§ để lại cho háºu thế mai sau , chỉ có há» má»›i nói đúng được tâm sá»± cá»§a tôi , má»—i lần đạp xe qua lại nhà ngưá»i há»c trò con gái tôi thầm thương , tôi vá» viết và o quyển sách Toán Ãệ Tam:
Em ngồi bên song cá»a .
Anh đứng dá»±a tưá»ng hoa .
Nhìn nhau mà lệ ứa .
Mỗi ngà y một cách xa .
Hôm sau thằng Khôi mượn sách chép bà i toán , đã sá»a lại :
Em ngồi bên song cá»a ;
Anh đạp xe đi qua .
Nhìn nhau mà bụng đói .
Mỗi giỠmỗi xót xa .
Cứ má»—i chiá»u tan há»c , dù mưa hay dù nắng , X ,( tôi gá»i tên nà ng là X cho hợp vá»›i Ãệ Tam B ban Toán cá»§a ngá»§ quá»· chúng tôi , gá»i NÀNG nghe cải lương quá ) thưá»ng hay Ä‘i bá»™ vá» nhà , chúng tôi khoá xe đạp bên gốc cây đầu trưá»ng , tôi lẽo đẽo là m như vô tình Ä‘i sau , bốn thằng quá»· Ä‘i xa xa đỠphòng tôi có chuyện gì như té hay xỉu thì giúp đở , cứ im lặng Ä‘i theo như váºy , đến khi X quẹo và o nhà , cái cổng đóng lại , tôi má»›i yên lòng Ä‘i chÆ¡i tiếp vá»›i bạn bè ,Lá»§ Quá»· biết ý nên cứ lẵng lặng Ä‘i theo cho hết Ä‘oạn đưá»ng SI .
Má»™t tối ná» , nhá»› quá , rÅ© bá»n quá»· đến nhà X , chỉ cần nhìn cái nhà thôi , đến nÆ¡i , tôi nãy ra ý định leo tưá»ng và o thăm X , trá»i mưa lâm dâm thưá»ng gá»i cho nên thÆ¡ là Mưa bụi , bạn bè cản , nhưng tôi nhất định phải và o , như váºy má»›i chứng minh đươc cho X biết tình tôi , dù câm nÃn , bức tưá»ng cao quá , bốn thằng phải đồn đồn là m cái thang cho tôi trèo lên .Vừa đến đầu tưá»ng , bá»—ng nghe tiếng còi Te... , hai ông Cảnh Sát lù lù đứng bên cạnh tá»± bao giá» :
- Tụi bây trèo tưá»ng và o ăn trá»™m phải không ? còng tay bắt vá» bót .
- Không tụi em đâu có ăn trộm .
- Không ăn trá»™m , váºy trèo tưá»ng và o là m gì trong đêm tối ?
Thằng Bình miệng lưỡi hÆ¡n hết giãi thÃch má»i chuyện vá»›i hai ông Cãnh Sát , cuối cùng sau khi lục soát kỹ trong ngưá»i 5 đứa , không có gì khả nghi ,may thằng Tấn có cái THẺ HỌC SINH Ä‘em theo ,chúng tôi được tha cho vá» , vá»›i lá»i hăm doạ và nụ cưá»i chế nhạo cá»§a hai ông Cãnh Sát :
- Lần sau mà như váºy sẽ bi Ä‘em giam và thông báo nhà trưá»ng Ä‘uổi hoc .
-Má»›i Ãệ Tam mà lá»™n xá»™n .
Bá»n Quá»· khổ sở vá» mối tình cá»§a tôi , nhưng phải chia bùi xẽ đắng cho trá»n tình trá»n nghÄ©a , vì đã cùng nhau uống nước miếng thá» nguyá»n kết nghÄ©a và o má»™t buổi trưa trong hốc Cầu Vồng .
Ngẩn ngÆ¡ , ngÆ¡ ngẩn như váºy suốt mấy tháng liá»n , cho đến má»™t buổi sáng , tôi nhịn ăn quà ghé tiệm bánh bao Thá»i Ãại đưá»ng Ãá»™c Láºp , mua má»™t cái bánh bao , gói cẩn tháºn kèm theo bức thư tình dà i 5 chá» :
Tặng X để ăn sáng
Tôi Ä‘em ý định bà n või lá»§ bạn , sẽ Ä‘em cái bánh bao để dưới há»™c bà n chổ X ngồi , buổi sáng X và o lá»›p , cất cặp sẽ thấy liá»n , bá»n Quá»· không đồng ý , thằng Bình bà n ra .
- Như váºy tốn kém , mà y chia 5 phần , má»—i đứa má»™t phần có lý hÆ¡n .
- Tặng ngưá»i mình yêu , ngưá»i ta tặng bông giấy để giỠđược lâu , dầu thÆ¡m nước hoa ... , tệ nhất là má»™t bản nhạc do Tinh Hoa Miên Nam xuất bản , mầy lại tặng bánh bao ,trần tục , không nên thÆ¡ chút nà o .
Mặc bá»n chúng , má»—i đứa má»™t ý , tôi vẫn là m , cuối cùng bốn thằng quá»· cÅ©ng phải giúp tôi .
Tiếng trống lần thứ nhất , há»c sinh và o lá»›p đễ chuẩn bị giá» há»c , bên nà y nhìn qua lá»›p cá»§a ngưá»i mình trá»™m yêu ,thầm nhá»› , má»™t bầy con gái , chia nhau ăn má»™t cái bánh bao , vừa ăn vừa cưá»i , ồn như cái chợ , tôi mặt mà y xanh lè , bốn thằng quá»· phải vịn tôi đứng cho vững , nếu không có thể xỉu .
Trái tim tôi , bị má»™t mÅ©i tên bắn xuyên qua và đã nhá» máu , cuá»™c tình thÆ¡ dại cá»§a tôi , cái thuở cho rất nhiá»u mà không nháºn được CHI , nhưng dù sao cÅ©ng là :
... một thuở đã trở thà nh quá khứ .
Và má»™t thá»i là ká»· niệm trăm năm ....
Thơ của Trần Hoan Trinh .
Ôi ta buồn ta đi lang thang bởi vì ai ?
Ôi ta buồn ta đi quyên sinh cũng vì em .
Tôi đứng dá»±a và o tượng CHÚA trước nhà thá» , hát khẽ để mình mình nghe , thế mà bốn thằng quá»· lắng tai nghe được , chúng hoảng hồn an á»§i , thằng Khôi lên mặt dạy Ä‘á»i :
-Mà y không nên tá»± tá» , tau biết mấy ngà y nà y mầy buồn , nhưng thá»i gian
sẽ là m cho mà y quên đi . Tau thấy mà y tau chán quá , thỠsau nà y không lấy vợ
- Thằng DÅ©ng trá» môi .Ãà n bà con gái là cái quái gì , tau chỉ thÃch đá banh và bạn bè
- Mầy cố há»c giá»i , sau nà y mầy là ká»· sư , bác sÄ© , ông nà y ông ná» thiếu gì con gái theo mà y , thằng Tấn nói như hét và o tai tôi . Riêng thằng Bình cưá»i ruồi : Tau không có số đà o hoa , con gái chê và chê con gái , tau khoẻ re .
Bốn đứa bốn ý , tôi gôm lại thà nh chân lý cho Ä‘á»i .
Năm nay cô Ãặng thị Liệu dạy Anh Văn là Giáo sư chÃnh ( sau nà y gá»i là GS hướng dẫn hay GS chá»§ nhiệm ) , chúng tôi thÃch Cô Giáo là m GS chÃnh hÆ¡n Thầy , Cô thì dá»… nhõng nhẽo và dá»… xin tiá»n hÆ¡n Thầy má»—i khi có dịp là m cái nà y cái ná» cho lá»›p , nhưng có lẽ nói cho đúng hÆ¡ n , hoc trò con trai thì thÃch Cô , con gái thì thÃch Thầy cÅ©ng là tá»± nhiên thôi . Cô Liệu dáng nhá» nhắn xinh xinh , cô hay cưá»i , dù có chuyện gì bá»±c mình , không bằng lòng cô cÅ©ng không cau có , cô hiá»n như nà ng Tiên Bạch Tuyết trong 7 chú lùn , cô chìu há»c trò kinh khá»§ng , há»c trò nói gì cô cÅ©ng nghe và ừ , có lần trong kỳ thi đệ nhất lục cá nguyệt , má»™t bạn trong lá»›p khi phát bà i chỉ được 091/2.. , chạy lên bà n thầy nhá» to vá»›i cô xin được Ä‘iá»…m trung bình , cô cưá»i sá»a lại 10/20 và nói lầ n đệ nhị lục cá nguyệt không có xin nữa nghe , phãi cố gắng .
Nhưng không còn dịp để nhá»ng nhẽo vá»›i cô nữa vì giữa niên há»c cô hết dạy lá»›p tôi mà Thầy Phạm văn Ấm thay thế .Hôm tiá»…n cô , trong bá»a tiệc nhỠđể tạm chia tay , cả lá»›p Ä‘á»u sụt sùi khóc , cô an á»§i :
- Cô đâu có Ä‘i xa , cô vẫn dạy Æ¡? trưá»ng mà .
Thằng Khôi ngịch ngợm phá phách thế mà bá»—ng trở nên thi sÄ© , nó viết và o tá» giấy há»c trò tặng cô :
Có những lần đi không rượu tiễn .
Mà nghe ngây ngất cả tâm tư .
Tôi thay nó , đứng dáºy ngâm hai câu thÆ¡ và trao tặng cô . Cô cưá»i nói : còn nhá» không được uống rượu nghe , say đó
Chúng tôi cuõi vang , tuổi trẻ là thế , vừa buồn thì lại vui ngay , cháºp chá»n như trá»i lúc mưa lúc nắng .
Cô Liệu Æ¡i ! cô có còn cất giữ tá» giấy nà y như cô đã hứa năm xưa vá»›i há»c trò đệ Tam B cá»§a cô không ?
Tết năm nay tháng 2 năm 1959 ,trong 12 con giáp tôi không nhá»› con gì , thôi tạm gá»i Tết CON BÃ’ , thầy Phạm văn Ấm thế cô Liệu , dạy Anh Văn ( Sinh ngữ chÃnh ) và cÅ©ng là Giáo sư chÃnh luôn , thầy vừa dạy vừa há»c để chuẩn bị vá» Hué thi và o Ãại Há»c Sư Phạm Anh Văn , cho nên thầy Ãt để ý đến sinh hoạt cá»§a lá»›p , má»i việc giao cho thằng Ãịnh trưởng lá»›p , thằng Ãịnh là m trưởng lá»›p 5 năm liá»n , tuy nó há»c giá»i nhưng không phải giá»i nhất lá»›p , nhá» có tánh chăm và chịu trách nhiệm nên năm nà o cÅ©ng được bầu , nó khoái ngá»§ quá»· lắm , bây giá» còn có tên Ban ngá»§ ca 5 con bò , cái gì là m không được thì giao cho tụi nà y vá»›i luáºt giang hồ là là m thì là m chứ không chịu trách nhiệm , tụi nà y bách nghệ , việc gì cÅ©ng là m được , kể cả quét lá»›p , là m vệ sinh , trang hoà ng...
Thể thao, khôi hà i chá»c cho cưá»i có thằng DÅ©ng , cái mông lá»›n như bà Ãầm máºp , như ng nó chạy mau vô cùng . Ä‚n nói giao thiệp có thằng Bình , nó đã từng thức suốt đêm để tranh luân vá»›i thầy Ãặng minh Trai vỠẤp Chiến Lược và Nhân Dân Tá»± Vệ cá»§a ông Ngô Ãình Nhu . Cắm trại , sinh hoạt ngoà i trá»i có thằng thằng Khôi , Chưởi lá»™n , đánh lá»™n có thằng Tấn và cuối cùng văn nghệ có tôi .Tuy là hay phá phách , nhưng cÅ©ng giúp Ãch cho lá»›p được nhiá»u nên bạn bè thương mà không ghét , Tết năm nay lá»›p tôi tổ chức tiệc tất niên lá»›n , lợi dụng năm nhà n hạ ăn tết huy hoà ng , quan khách được má»i là các Thầy cô , Tôi đỠnghị phải có ngay ban Ẩm thá»±c , má»—i bạn góp 20 đồng , xin xỠđâu không cần biết , bắt buá»™c phải gốp , só tiá»n nà y bằng 4 ly chè Ä‘áºu đỠbánh lá»t loại lá»›n ngã năm , thầy Ấm cho thêm 200 Ä‘ , ban văn nghệ được thà nh láºp là m nòng cốt , thế là tiến nhanh ,tiến mạnh , tiến vững chắc đến ngà y Tất niên .
Hôm đó , thầy cô , má»—i ngưá»i nhÃn má»™t chút thá»i gian đến chung vui vá»›i chúng tôi đông đủ . Phạm thị Liên Hương ( sau nà y cÅ©ng là Nha SÄ© , có phòng khám răng Æ¡? Huế ) Ä‘á»c lá»i chúc tết thầy Cô :
KÃnh Thưa Thầy Hiệu Trưởng .
KÃnh Thưa Thầy Cô .
Các bạn Tam B thân mến .
............
Liên Hương , Ä‘oá hoa biết nói cá»§a Tam B , giá»ng Huế ngá»t ngà o , ngon như bánh bèo Gia Há»™i đã là m cho má»i ngưá»i cảm động , LH vừa dứt , Thầy Hiệu Trưỡng là ngưá»i vá»— tay hoan hô đầu tiên .
Sáng mồng má»™t tết , ngá»§ quá»· , năm bá»™ đồ má»›i , năm con ngá»±a sắc chạy vòng vòng thà nh phố , đến đầu hẽm Chùa Hải Châu , thiên hạ Ä‘ang vây quanh các sòng bạc , sóc dÄ©a vá»›i hai bên chẵn và lẽ , nhất nhị tam tứ ngá»§ lục , bầu cua cá cá»p , đủ các phương cách sát phạt nhau , thằng Khôi la lên :
- Ê , dừng xe , tau có chuyện muốn bà n .
- Chuyện gì .
-Mình hùn tiá»n đánh bạc .
-Thua thì vỠnhà ngủ , thắng lớn , mình đi Hôi An chơi .
Chuyện của chúng tôi , đứa nà o nói ra cũng có lý , không xướng ra thì thôi , chứ xướng ra là OK ngay .
Tất cả gom hết tiá»n lì xì được gần 300 đồng , sà và o sòng Bầu Cua Cá Cá»p , thằng chá»§ bà n vừa xóc vÅ©a la :
-Mại dô ! Mại dô , đầu năm tết đến , may mắn may mắn , đánh lá»›n trúng lá»›n , đánh nhá» trúng nhá» , không đánh thấy ngưá»i khác trúng mình tiếc .
Bố nó , Hấp dẩn quá ; thằng Dũng đặt 20đ chổ con CUA , thằng cầm cái hô KHUI , nó dở cái chén ra :
2 Cua 1 Bầu , ngá»§ quá»· cưá»i hô hố , thắng 40 rồi .
Cứ như váºy lúc thắng lúc bại , thắng thì Ãt , bại thì nhiá»u , cuối cùng còn 20Ä‘ trên tay , sáng mùa Xuân trá»i là nh lạnh nhưng đứa nà o trán cÅ©ng chảy mồ hôi , tôi đặt ván cuối cùng Con TÔM . 2 Cá 1 Nai , tiếng thằng chá»§ cái hô to , lòng chúng tôi xìu như cái lốp xe đạp mà hồi nà o đánh lừa Thầy Tòng xin tiá»n ăn quà vặt bên bá» sông Hà n má»™ng mÆ¡ cá»§a thá»i mói lá»›n .
Phan châu Trinh , đệ tam B Æ¡i ! ta yêu em từ thuở dại khá» , những ngưá»i bạn năm xưa ngưá»i còn kẽ mất , nhưng đâu đây tiếng lòng vẫn còn réo gá»i :
PHAN CHÂU TRINH , BUá»”I TÆ VÆ¯Æ NG .
NHá»®NG NGƯỜI XƯA ẤY DỄ THÆ¯Æ NG ÃẾN GIỜ .
Paris , những nụ hoa trong vưá»n chá»›m nở
Tôn Thất Phú Sĩ
------------------------------------
Ghi chú :
Lúc bấy giá» : Từ đệ thất đến đệ tứ goi la Trung hoc đệ nhất cấp há»c giống nhau .
Từ đệ tam đến đệ Nhị thì thi Tú Tà i phần 1 hay gá»i là Bán Phần , Ãáºu xong Tú tà i phần nhất má»›i được lên đệ nhất , cuối năm thi tú tà i phần 2 hay gá»i là Toà n Phần . Trung Há»c đệ Nhị cấp được chia ra các ban sau : A : Vạn váºt Lý Hoá * B Toán Lý Hoá * C Văn chương và D Hán Văn . Xong Tú Tai toà n Phần lên Ãại Há»c
7/03
Trần Công Nhung
Bên ngoà i trá»i mưa rả rÃch. Bà Nhiêu thở dà i nhìn lên đồng hồ: "Mưá»i má»™t giá» rồi ...không biết có chuyện gì xẩy ra không.."
Lát sau Nam vá», áo quần ướt sÅ©ng, trông thiểu não thảm hại. Bà Nhiêu lo lắng há»i :
- Sao con?
Nam dựng xe, hai tay vuốt nước mưa trên mặt :
- Không sao đâu mẹ.
Bà Nhiêu biết con vừa trải qua một cơn khủng hoảng không phải vừa. Bà thương con mà đà nh chịu.
- Con đi thay đồ rồi ăn cơm.
Phần cÆ¡m cá»§a Nam vẫn còn để trên bà n. Các em đã ngá»§. Nam trở ra, bà Nhiêu há»i:
- Công chuyện răng kể Mẹ nghe.
Nam cưá»i :
- Thôi, coi như xưa nay không có gì. Bác đã khá»e, gặp con, Bác mừng lắm. Bác cÅ©ng tá» ra áy náy vá» chuyện cá»§a con. Con khuyên Bác không nên nghÄ© gì cả, sức khá»e là trên hết.... Ãúng như Mẹ nói, con thấy táºn mắt những đổi thay cá»§a Thảo. Thôi mừng cho Thảo....
Bà Nhiêu tá» vẻ xót xa cho con nhưng là m sao san sẻ ná»—i khổ cá»§a Nam. Nam ăn qua loa rồi Ä‘i nằm. Suốt đêm Nam không ngá»§ được dù Nam đã thấy rõ ngá»n ngà nh cá»§a sá»± việc, không còn gì để vấn vương. Chôn má»™t mối tình không đơn giản như chôn má»™t tá» thi. Nam đà nh để cho con tim tá»± nó lý giải má»i chuyện.
Trằn trá»c suốt đêm, bao nhiêu hình ảnh cá»§a ngà y qua, hiện vá» tươi rói như hình ảnh cuốn phim vừa xuất xưởng. Má»—i hình ảnh trôi qua như những giông bảo, váºt vã Nam đến khổ. Có lúc Nam báºt thà nh tiếng "Chuyện không thể hiểu".
Sáng, Nam dáºy sá»›m, vừa mở cá»a ra ngoà i để là m và i động tác thể dục thì chà ng giáºt mình lùi lại. Nam tái mặt, luống cuống không biết tÃnh sao. Chà ng chạy và o nhà gá»i Mẹ :
- Mẹ, Thảo ngồi ngoà i thá»m.
- Con nói chi ?
Nam nói nhỠvà o tai bà Nhiêu :
- Thảo ngồi trước thá»m nhà mình.
Hai mẹ con nhè nhẹ bước ra, trá»i còn má» má», Thảo ngồi dá»±a và o tưá»ng gục đầu xuống hai cánh tay. Bà Nhiêu hết sức xúc động, bà đặt tay lên vai Thảo, giá»ng bà run run :
- Con...
Thảo ngẩng đầu lên nhìn mẹ con Nam rồi khóc như một đứa trẻ.
- Con Ä‘i vô nhà , trá»i Æ¡i, áo quần ướt hết. Con ngồi đây từ hồi mô. Nam, lấy đồ cho em thay, lạnh lắm rồi.
Nam cuống lên, chà ng lằm bằm "chi mà khổ váºy trá»i". Nam và bà Nhiêu dìu Thảo và o phòng, lấy tạm áo quần Nam cho Thảo thay. Nam không ngá» lại có chuyện thê thảm đến váºy. Thảo muốn nói mà miệng cứng như bị khóa. Bà Nhiêu biểu Nam :
- Con ngồi vá»›i em, Mẹ xuống nhóm lá»a cho nó hÆ¡ chá»› lạnh cả ngưá»i e bịnh. Nam ngồi xuống giưá»ng, choà ng cái chăn qua ngưá»i Thảo và ôm nà ng như để chuyá»n thêm hÆ¡i ấm. Thảo gục đầu và o vai Nam. Nam như con thuyá»n mất hướng. Chà ng không biết phải là m gì. Lòng đã tái tê từ qua nay, Nam thấy vai mình nong nóng, nước mắt Thảo đã thấm ướt áo Nam. Bà Nhiêu mang lên má»™t nồi lá»a.
- Ngồi xuống đây, hơ cho nó ấm đi con.
Nam đỡ Thảo đứng dáºy. Thảo ôm lấy bà Nhiêu :
- Mẹ, con có lỗi với Mẹ, với anh con. Mẹ cho con nói ra nổi khổ mà con phải chịu lâu nay. Mong Mẹ và anh tha thứ cho con.
Thảo vừa nói vừa khóc...
Hai Mẹ con Nam hoang mang nghi ngá». Mấy em Nam nghe chá»™n rá»™n cÅ©ng đã thức dáºy, xúm lại quanh Thảo. Bà Nhiêu vá»— vá» Thảo :
- Chuyện chi còn có đó, con không việc gì phải khổ, thong thả rồi nói cho Bác nghe.
- Con cảm ơn Mẹ.
Thảo nhìn qua Nam:
- Anh, em biết anh oán em lắm. Nhưng nếu anh biết được lòng em, anh sẽ thương em nhiá»u hÆ¡n. Em không há» có ý phản bá»™i anh.
Tháºt tình Nam không thể hiểu. Sá»± việc như váºy mà Thảo nói không phản bá»™i. Tá»± nhiên Nam thấy chạm tá»± ái, Thảo xem Nam như con nÃt. Thảo hÆ¡ lá»a hai tay, áp lên má, Thảo kể cho Nam và bà Nhiêu việc là m cá»§a mình....
Khi hay bà Ãà m Ä‘au nặng, Thảo đã hết lòng nhá» Huy là bác sÄ© chuyên khoa phổi, lo cho Má. Thảo biết Huy táºn tình là vì Huy đã bị Thảo cuốn hút. Thảo thấy rõ con đưá»ng Huy Ä‘i tá»›i, song vì sinh mạng cá»§a Má, Thảo chấp nháºn những đòi há»i cá»§a Huy, nhưng vẫn trong giá»›i hạn nà o đó mà Thảo cho là không nguy hiểm hay mất mát gì. Giả sá» Thảo chống lại ước muốn cá»§a Huy thì chuyện gì sẽ xẩy ra? Thảo mong khi bà Ãà m bình phục sẽ tìm cách dừng Huy lại. Tất nhiên đùa vá»›i lá»a là nguy hiểm, nhưng, Thảo tin ở mình, vả lại, không còn cách nà o hÆ¡n. Thá»i gian qua Thảo ngưng liên lạc vá»›i Nam là để lòng khá»i rối. Thảo nghÄ©, cuối tháng nà y Má xuất viện vá» nhà , Thảo sẽ phÆ¡i bà y hết má»i chuyện cho má»i ngưá»i biết . Không ngá» sắp đến hồi kết thúc thì Nam vá», bắt gặp Thảo và Huy âu yếm nhau trong phòng.
Câu chuyện là m cho bà Nhiêu và Nam vừa thương vừa buồn. Bà Nhiêu đã khóc với Thảo :
- Mẹ không ngá» con phải khổ như rứa. Thôi má»i chuyện đã qua, nhà mình không mất ai là được rồi.
Bà kêu Lan :
- Con đạp xe lên Chùa Bà mua phở cho chị Thảo.
- Thôi Mẹ, con ăn gì cũng được.
Suốt buổi, bây giỠNam mới lên tiếng:
- Ãể lát con đưa Thảo Ä‘i ăn.
Thảo sung sướng nắm bà n tay Nam :
- Ãừng giáºn em nữa nghe anh. Hôm nay em sẽ Ä‘i chÆ¡i vá»›i anh suốt ngà y. Em đã nói vá»›i Má tối qua rồi.
Tối qua em vỠđây lúc mấy giỠ?
- Anh Ä‘i, em vá» phòng, ruá»™t gan nóng như lá»a, chịu không nổi, em nói vá»›i Má cho em vá» anh. ChÃnh đêm qua em má»›i cho Má biết hết chuyện là m cá»§a em lâu nay...
- Anh không ngá» em liá»u đến như thế. Sao em không kêu cá»a? Nếu có chuyện gì xẩy ra cho em đêm qua thì anh là m sao. Ãừng bao giá» váºy nữa nghe.
- Thì cũng tự anh...
- Ăn sáng xong, Thảo muốn đi mô ?
- Ãi Chùa Thiên Mụ.
- Phải đó, mình cần vắng lặng một chút. Mấy hôm nay anh bị căng thẳng muốn bấn loạn...
Thảo nhìn Nam tá» vẻ hối háºn:
- Em hiểu, tại em mà ra cả.
Thảo đứng dáºy Ä‘i hong chiếc áo dà i, Lan nói:
- Chị, sẵn lá»a than, để em á»§i lại cho. Chị Ä‘i rá»a mặt, trang Ä‘iểm xong là có áo ngay.
- Nam cho Mẹ biết chiá»u Thảo vỠăn cÆ¡m và nghỉ lại. Bà Nhiêu vui vẻ:
- Phải, để nay Mẹ Ä‘i chợ mua con cá trà u vá» nấu canh. Con nhá» thÃch món nà y lắm.
- Cảm ơn Mẹ, thôi tụi con đi.
Nam Thảo ra khá»i nhà , mấy em Nam xúm lại há»i bà Nhiêu đủ thứ chung quanh chuyện tình cá»§a hai ngưá»i. Má Nam cưá»i kết luáºn:
- Xong xuôi hết rồi, không có gì rắc rối nữa.
Và o má»™t quán ăn ngay bến đò qua VÄ© Dạ, Nam kêu hai tô Bún, bánh náºm, chả tôm..Thảo há»i :
- Kêu chi dữ rứa ? Ăn không hết mô.
- Em phải ăn nhiá»u, anh cÅ©ng váºy, mìmh đã nhịn qua nay. Anh đói cà o cả ruá»™t. Nếu không hết, mình mang theo ăn trưa.
Thảo Nam ăn ngon là nh như chưa bao giỠđược má»™t bữa như váºy. Hai ngưá»i đạp xe song song. Thảo hÆ¡i lo, lỡ gặp Huy lại rắc rối nữa. Nhưng Thảo chắc giá» nà y Huy đã có mặt bên nhà thương. Thảo đã nhá» bà Ãà m nhắn lại, hôm nay Thảo phải Ä‘i công chuyện. Lên đến chùa, hai ngưá»i rảo má»™t vòng rồi tìm nÆ¡i vắng vẻ để tâm tình. Cả hai ngồi khuất sau má»™t lùm cây, Nam bứt má»™t bông cỠđưa lên ngắm và há»i Thảo :
- Em, có tháºt như chuyện em nói không?
- Trá»i đất, váºy anh vẫn chưa tin em ? Nếu đêm hôm qua em chết Ä‘i anh có tin không? Ãã có lần anh nói vá»›i em vá» nổi khổ cá»§a nà ng Kiá»u, anh tá» ra quà tấm lòng cá»§a Kiá»u, còn em anh nghi ngá»...
Nam kéo Thảo và o lòng, nà ng ngã ngưá»i lên hai đầu gối cá»§a Nam. Bầu trá»i như và o xuân. Nắng ấm, tiếng chim rÃu rÃt.. . Lá»i Nam nhẹ như ru:
- Lo ngại cho em thôi. Em tháºt phi thưá»ng.
- Ai biểu anh cứ "viá»…n vông". Nhưng mà n diá»…n chưa kết thúc. Ãã đến hồi em nhá» anh phụ má»™t vai.
- Chuyện gì nữa em ?
- Chuyện em và bác sĩ Huy.
Nam biến sắc mặt, chà ng hồi hộp :
- Em nói sao, em và ...
- Anh yếu bóng vÃa quá váºy, nghe nhắc đến tên ngưá»i khác là hoảng lên rồi. Ãừng lá»..anh phải bình tÄ©nh. Má»—i khi có mặt Huy anh là anh con bác cá»§a em. Em sẽ nói sÆ¡ vá» anh vá»›i Huy và cho biết anh vá» thăm nhà mấy ngà y..
Nam thở dà ị:
- Rồi anh tiếp tục chứng kiến cảnh tối qua...
Thảo siết cứng ngưá»i Nam:
- Không, không bao giá» nữa. Em sẽ dá»±a và o chuyện đêm qua để chối từ những xin xá» cá»§a Huy. Em sẽ nói Huy đã gây buồn phiá»n cho gia đình..Chiá»u nay thế nà o Huy cÅ©ng tìm gặp em, anh phải có mặt và bình tÄ©nh. Cuối tháng Má xuất viện. ÃÆ°a Má vá» nhà , em sẽ không sợ gì nữa, em sẽ thẳng thắn báo cho Huy biết để chấm dứt...
- Em nghÄ© chuyện có đơn giản váºy không ? Nếu Huy nhất định bám em và đưa em và o bẩy.
- Em không sợ, em có mấy bạn là m cùng khoa giúp em. Em cho há» biết mưu tÃnh cá»§a em từ lâu. Nếu Huy giở trò em sẽ tố cáo Huy lạm dụng quyá»n thế...Huy má»›i ra trưá»ng không dám liá»u. Anh phải hắng hái và tin tưởng em. Anh mà là m em mất can đảm là hư hết. Mình đã chịu gian khổ qua má»™t quãng đưá»ng dà i, nay chỉ còn má»™t Ä‘oạn ngắn phải cố lên.
- Anh nghe em, tin em, là m theo em. Em như má»™t vị tướng ngoà i mặt tráºn. Em há»c ở đâu váºy ?
- Há»c ở anh.
Nam không ngá» Thảo trưởng thà nh già dặn nhanh như váºy. Nếu ở và o địa vị Thảo, Nam sẽ buông xuôi cho định mệnh. NghÄ© đến Ä‘iá»u đó Nam thấy vô và n thương yêu Thảo. Nam muốn là m cái gì để tá» lòng mình. Nam thÃch nghệ thuáºt mà thiếu tưởng tượng trong tình yêu. Nam nhìn ra xa và há»i :
- Anh là m gì cho em bây giỠ?
- Ngà y mốt cho em theo anh?
- Theo anh? Em nói gì váºy ?
- Em muốn đưa anh vỠnơi anh dạy, em muốn trao cho anh cả trái tim lẫn..vì nhìn ánh mắt anh em biết anh còn ngỠvực em.
Nam cúi xuống nói và o đôi mắt Thảo :
- Anh tin em, thương em, giữ gìn cho em. Em hy sinh như váºy là quá lắm rồi.
- Nhưng em xin anh cho em theo anh một chuyến.
- Không được em ạ, Má còn bệnh, anh ăn cÆ¡m tháng, ngá»§ trong lá»›p há»c, trưá»ng anh xa phố thị không tiện cho em.
Thảo tá» vẻ thất vá»ng.
- Hay có Ä‘iá»u gì anh muốn dấu em?
- Em đừng nghÄ© váºy, hồi giá» anh như thế nà o em biết hết rồi. Nếu anh vì ham muốn như ngưá»i khác thì tháºt không xứng đáng vá»›i em. Anh chỉ sợ cho em thôi...
- Hay cuối tháng Má ra viện, em sắp xếp má»i việc rồi xin phép nghỉ mấy ngà y vô thăm anh. Em cần Ä‘i xa Ãt bữa cho tinh thần thoải mái. Anh thấy được không ?
- Sợ bất tiện Thảo à , anh vỠthăm em dễ hơn.
- Răng ngã mô anh cÅ©ng tránh né cả rứa, hay anh không còn yêu em nữạ.Thảo báºt khóc...
- Anh sợ cho em thôi, anh ăn ở sao cÅ©ng được, có em...thôi để anh há»i thá» chị Ba nấu cÆ¡m xem có chá»— cho em nghỉ lại không. Chị ấy vá»›i mấy đứa con và cha chồng ở cái nhà khá rá»™ng.
- Chồng chị là m gì anh ?
- Ãi lÃnh.
- Vá» lại trong đó anh nhá»› sắp xếp cho em hay liá»n nghe. Anh mà để em chá» là chết vá»›i em đó. Em thÃch có những giây phút tháºt tá»± do bên anh. Bầy giá» vá» thăm Má, nếu gặp Huy anh là m ra vẻ tá»± nhiên, chuyện gì cứ để em.
Thảo Nam đạp xe vá» và qua bến đò Thừa Phá»§. Y như Thảo Ä‘oán, bước và o phòng bà Ãà m, đã thấy Huy. Huy chà o hai ngưá»i, Thảo nhanh nhẩu nói vá»›i Má :
- Bác gởi lá»i thăm Má, bác biểu con chiá»u vỠăn cÆ¡m. Con đã nháºn lá»i. Anh Nam còn ở chÆ¡i má»™t hôm nữa, mốt ảnh vô lại.
Huy gợi chuyện với Nam :
- Nghe nói anh dạy trong Ãà Nẵng ?
- Vâng, phÃa trong má»™t chút. Tôi hay tin thÃm Ä‘au nặng vá»™i vá» thăm, nhá» có bác sÄ© giúp đỡ, thÃm đã khá»i, cảm Æ¡n bác sÄ© rất nhiá»u.
- Ãó là bổn pháºn, anh chá»› báºn tâm.
Thảo nói với má:
- Thôi má nằm nghĩ con vỠphòng một chút.
Quay qua Huy Thảo há»i:
- Tuần sau Má em xuất viện được chưa anh ?
- ÃÆ°á»£c, bác khá»e rồi, trong đà m không còn vi trùng TB.
Uống thuốc thêm và i tháng nữa là khá»i hẵn.
- Chúng mình đi vỠphòng, con đi nghe Má.
Ra ngoà i Huy cảm thấy không hứng thú nên thoái thác :
- Tôi có việc phải vá», chà o anh, chà o Thảo.
Chiá»u chá»§ nháºt nhà thương vắng tanh. Bước và o phòng Thảo, Nam hÆ¡i ngáºp ngừng, hình ảnh đêm qua nÆ¡i chiếc giưá»ng nà y là m cho lòng Nam quặn lại, mặt như mất thần. Thảo nháºn ra ngay. Nà ng nắm tay kéo Nam ngồi xuống:
- Anh lại nghÄ© vẩn vÆ¡? Thảo cá»§a anh còn nguyên vẹn mà . Anh không tin em phải không? Em biết anh xem thưá»ng em...
Nam vồ lấy Thảo:
- Ãừng nói tầm báºy.
- Váºy sao anh không vui vá»›i em?
- Vui nè, em hay thiệt. Thoáng qua là biết hết trong ruột anh.
- Không biết thì là m sao giữ được anh. Em đi thay áo..
- Em, em có nhớ hôm mình ở trên đồi Thiên An ?
- Biết rồi, anh dòm chừng cá»a. Em sẽ mang theo chiếc áo mà anh thÃch...
Bữa cÆ¡m chiá»u hôm đó, nhà bà Nhiêu vui như Tết, Nam thì say sưa ngắm thảo trong chiếc áo cánh Ä‘en. bà Nhiêu tá» ra sung sướng nhất. Sau bữa cÆ¡m, bà nói như tâm tình :
- Mẹ mừng lắm, nếu mà chuyện hai con gãy đổ thì nhà mình chắc buồn vô cùng. Cam Æ¡n Trá»i Pháºt.
Thảo cưá»i :
- Mẹ yên tâm, hồi còn ở Ãồng Há»›i con đã nguyện rồi.
- Con nguyện răng?
- Con nguyện Ä‘á»i con chỉ có anh Nam. Những ngà y cÆ¡ cá»±c mình đã có nhau thì lẽ nà o con lại Ä‘i tìm sung sướng riêng.
- Váºy mà thá»i gian qua con là m cả nhà lo buồn...
- Con biết, nhưng không có cách nà o khác, thôi Mẹ đừng nhớ chuyện đó nữa.
Má»™t lát sau bà Nhiêu Ä‘i nằm, mấy em Nam há»c bà i bà n bên kia, còn lại Thảo và Nam. Nam cầm bà n tay Thảo mân mê :
- Anh muốn chiếc áo nà y em chỉ mặc khi có anh.
Thảo cưá»i má»™t hÆ¡i dà i, Nam ngạc nhiên:
- Sao em cưá»i ?
- Anh như nhà thÆ¡ Nguyá»n BÃnh. Thảo hát nho nhá» :
Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cưá»i,
Những lúc có tôi và mắt chỉ,
Nhìn tôi trong lúc tôi xa xôi.
Tôi muốn cô đừng nghĩ tới ai,
Ãừng hôn dù thấy bó hoa tươi,
Ãừng ôm gối chiếc đêm nay ngá»§,
Ãừng tắm chiá»u nay bể lắm ngưá»i...
- Anh khá»i lo, không những chiếc áo nà y mà cả "tà áo tÃm" em cÅ©ng chỉ mặc cho anh thôi.
- Thảo à , mấy năm trước, má»—i lần nói chuyện, anh thưá»ng dẫn em chạy theo anh, bây giá» thì ngược lại.
- Váºy mà còn chưa trị được anh. Anh như con ngá»±a chứng chứ không vừa mô.
- Em thấy từ ngà y đầu anh nói đúng không ?
- Nói răng ?
- Có em, anh mạnh thêm.
- Mạnh mà là m em khổ là chết nghe chưa !
Hai ngưá»i ngồi sát bên nhau. Ngá»n đèn trên bà n vừa tắt.
Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam
Chỉ có những đêm khi nghe tiếng súng nổ dồn dáºp mà không tìm hiểu được sá»± gì Ä‘ang xảy ra, MÆ¡ má»›i thấy sợ tháºt sá»±. Không những MÆ¡ lo sợ vì hòn tên mÅ©i đạn vốn không có mắt, chỉ e lỡ chúng dạt và o nhà mẹ con MÆ¡ thì tai hoạ vô cùng. Rồi lại phải lo vì thân pháºn mẹ con MÆ¡ là đà n bà , phụ nữ; liệu có hoạn nạn nà o dung tha được cả mẹ con chăng ? Chiến tranh là như thế, nó dá»ng dưng, ngạo main, tà n nhẫn và hung hiểm cá»±c kỳ. Những ngưá»i tham gia và o chém giết thưá»ng cảm thấy cuá»™c Ä‘á»i vốn bấp bênh nên còn tại vị được ngà y nà o thì há» táºn tiêu xà i ngà y ấy. Ãối vá»›i há», tuổi tác, sắc diện không là gì cả. Ai vô phúc gặp phải há» thì chỉ còn lãnh nháºn sá»± nhÆ¡ nhuốc và o ngưá»i. Há» chẳng tha ai, chẳng kiêng trừ ai, miá»…n là thoả mãn được hung tÃnh cá»§a há». Ãối vá»›i dân chúng, há» xem như là má»™t phương tiện để há» trút căm há»n, nhục dục, bôi lem luốc rồi há» sằng sặc nô cưá»i. Phương chi lác đác đã đồn lan xa vá» những nạn nhân bị há» hãm hiếp, bất kể là bà già hay thiếu nữ, bất kể là kẻ dại hoặc ngưá»i khôn.
Ai xấu hổ và đắng cay thì tìm vá» cái chết để tiêu ma Ä‘i má»i lá»i dèm, tiếng trách. Còn ai không can đảm chá»n cái chết thì đà nh sống trong sá»± nhục nhằn, khinh rẻ cá»§a đồng bà o. Trước khổ nạn, chẳng những đã không cảm thông, thương xót lại còn bêu riếu, bÄ©u môi. Là m như việc há» gặp tai ương là do chÃnh há» chá»n tìm đến. Ngà y xưa ngưá»i ta đã buá»™c những phụ nữ chá»a hoang phải sinh con ở má»™t cái chòi bên đưá»ng, thì giỠđây chẳng may ai bị mang thai sau lần tai nạn thì bao tiếng bấc tiếng chì trút ngáºp lên đầu.
Ban đêm giá» cÅ©ng như lạnh lẽo hÆ¡n. Trá»i đất hình như cÅ©ng xẻ chia ná»—i Ä‘au cá»§a dân nước mà đêm thêm nặng mà u u uất. Mẹ MÆ¡ ho nhiá»u, những cÆ¡n ho như muốn xé toang buồng phổi, vừa ho bà vừa như nghẹn. Có lúc cÆ¡n ho liên tục như không dứt, MÆ¡ nghe vừa sốt ruá»™t vừa lo lắng. MÆ¡ rót nước dâng mẹ, nhưng bà không uống được. Trái lại nước mắt, nước mÅ©i lại trà o đầy. MÆ¡ quÃnh lên, cố vuốt ngá»±c cho mẹ và há»i han xem mẹ mệt nhá»c, Ä‘au bịnh ra sao. Má»™t hai mẹ vẫn cứ nói : không sao, không sao. Trăm thứ mẹ đổ cho tại cái tuổi già nó hà nh thế. Có lẽ mẹ biết rằng có nói ra MÆ¡ cÅ©ng chả là m gì được mà còn là m cho cô phải lo toan thêm nhiá»u.
Thế rồi, bà đã nói vá»›i MÆ¡ : dạo trước có lần con đã bà n vá»›i mẹ hay là để con ra tỉnh tìm việc gì là m. Thá»i đó, mẹ nghÄ© nhà chỉ có hai mẹ con nên không nỡ để con Ä‘i. Nay vùng ta không yên tịnh, lại thêm sá»± Ä‘e doạ lởn vởn vá»›i đà n bà con gái mình, mẹ nghÄ© giá nếu con tìm được ai có lòng cưu mang thì mẹ cÅ©ng để con Ä‘i. Mẹ chỉ cầu mong con sẽ không phải chịu đớn Ä‘au vì ná»—i khổ chiến tranh, nhất là đá»i thiếu nữ cá»§a con sẽ không gặp hoà n cảnh trá»› trêu, oan nghiệt. Con liệu có tìm được má»™t nÆ¡i nà o chịu dung chứa con không ? MÆ¡ tròn mắt nhìn sững mẹ. Cô không ngá» mẹ hi sinh đến thế, cô chắc là khả dÄ© như đừng có những đêm súng nổ vang trá»i và đừng nghe những tin vá» các ngưá»i nữ bị hãm hiếp thì hẳn sẽ chẳng bao giá» mẹ chịu xa rá»i con. Thế nhưng, nói vẫn dá»… mà liệu là m sao để ý nghÄ© trở thà nh sá»± thá»±c thì lại khó vô cùng. Lại nữa, đùng má»™t cái tìm cho ra má»™t ngưá»i chịu chở che mình hoạ có là truyện thần tiên. MÆ¡ loáng thoáng nhá»› đến ngưá»i bạn ngà y nao ở bên kia sông, nhưng từ ngà y lên tỉnh rồi chiến cuá»™c xảy ra nà o có biết được bạn hiện ở đâu mà tìm.
(còn tiếp)
Mấy ngà y nay trá»i cứ mưa dai dẳng nên cái công trình ướt
chèm nhẹp. Chỉnh không biết là m gì đà nh ngồi nhìn ra cá»a trông
trá»i* đợi tạnh mưạ Cái bá» sông nà y vốn nó đã vắng, mưa
xuống lại cà ng vắng hÆ¡n. Ãây đó chỉ có những chiếc xe á»§i, xe
xúc của đơn vị anh nằm vương vãị
Yaly, ba tháng đã trôi qua từ ngà y anh đặt chân đến đâỵ Ba
tháng trá»i sao nó trôi Ä‘i nhanh quá. Phần công trình mà công ty
anh nháºn nà y dá»± định sẽ được hoà n thà nh trong vòng má»™t năm.
Thế mà đã ba tháng rồi vẫn chưa thấy gì cả vì mưa hoà i, mÃ
há»… mưa thì đất bazan ở đây nó thà nh sình hết, nó dÃnh chèm
nhẹp, khá»i á»§i khá»i xúc, xe chạy thì cứ lún rồi tua bánh. Váºy
là chỉ có nằm nhà , mà nà o có phải nhà của mình. Cái nhà anh
thuê nhá» xÃu; anh ở chung vá»›i gia đình chá»§ nhà . Há» Ä‘i thì vắng
teo mà há» vá» thì lại ồn à o, cháºt chộị Chỉ được má»™t cái
là gia đình chá»§ nhà cÅ©ng khá tốt bụng. Anh gá»i há» nấu ăn luôn
nên cũng khoẻ, đi là m vỠlà có cơm nước sẵn sà ng, không phải
vất vả như hồi anh mới và o là m công trình ở Sông Bé*
****
Chỉnh là má»™t công nhân xây dá»±ng báºc cao, báºc 7 trên 7 vá» lái
xe bang (loại xe ủi có cái cần bang đất dưới bụng dùng để
là m bằng ná»n đưá»ng) Tiá»n lương anh lãnh hà ng tháng dư sức
chu cấp cho gia đình anh một vợ một con và cả cha mẹ già . Anh
lấy vợ sinh con nhưng không ra ở riêng vì anh là con một; cha mẹ
anh lại già yếụ Thuý, vợ anh là một giáo viên cấp 1. Anh cũng
chẳng có chá»n lá»±a gì. Cái hồi anh lấy cô ấy cÅ©ng tại ở nhÃ
cha mẹ anh muốn thế, và anh cũng chìu ý cha mẹ* Nhưng rồi sau khi
sống vá»›i nhau má»™t thá»i gian dà i anh cÅ©ng cảm thấy hạnh phúc vì
cô ấy vừa giá»i dang vừa rất chìu chồng. Tình yêu đến vá»›i
anh lúc nà o không haỵ Cô ấy sinh cho anh thằng Tuấn. Nó giống
anh như đúc; năm nay nó đã 12 tuổi rồị Nó rất chăm há»c, vÃ
anh cảm thấy rất vui mỗi khi nghĩ vỠnó. Cuộc sống gia đình
anh có lẽ không có gì thay đổi nếu như anh vẫn còn là m ở
công trình thuá»· Ä‘iện Sông Ãà . Lúc đó anh cứ Ä‘i là m và vá»
nhà mỗi tuần, hạnh phúc bên vợ con* Tuy nhiên, sau khi công trình
hoà n thà nh, công ty anh phải và o nháºn thầu trong thuá»· Ä‘iện HoÃ
Bình, và anh cũng phải đi theo và o là m trong đó*
Ngà y anh và o Sông Bé, Thuý tiễn anh đi mà trong lòng cô đầy lo
lắng. Anh hứa sẽ cố gắng thu xếp vỠthăm mỗi khi có dịp. Anh
cũng không ngỠcái ngà y chia tay ấy lại là ngà y định mệnh. Anh
vẫn cứ nghĩ trong lòng rằng anh sẽ chung thuỷ một lòng với
Thuý, và anh vẫn cố gắng là m váºá»µ Má»™t năm trôi qua, rồi hai
năm trôi qua, cứ má»—i năm Chỉnh vá» phép má»™t lần mưá»i lăm
ngà ỵ Trừ tà u xe ra, anh còn khoảng mưá»i ngà y cho vợ con. Mưá»i
ngà y cho má»™t năm thì quả là quá Ãt nhưng dẫu sao có cÅ©ng còn
hơn không. Mấy lần Thuý định và o thăm anh, nhưng rồi bố mẹ
anh cứ đau yếu hoà ị Rồi cô còn phải đi dạy, cô phải bám
lá»›p, và cô đà nh chấp nháºn cuá»™c sống cá»§a ngưá»i vợ có
chồng là dân xây dựng * nay đây mai đó.
Thế rồi chuyện cÅ©ng tình cá», anh gặp Ngạ Nga ở gần chổ anh
thuê nhà , cô ấy mở một cái quán nước nhỠtừ ngà y công
trình được khởi công. Cái xóm bèo nhèo nà y bổng dưng đông
đúc vì thợ xây dá»±ng từ các nÆ¡i đổ vá» công trưá»ng. Nga
nhỠhơn anh chừng dăm bảy tuổị Năm ấy Nga hai mươi sáu tuổi,
tuổi để đi lấy chồng. BỠngoà i cô ấy cũng không đến nỗi
tệ, tuy nhiên anh cũng không bị cuốn hút lắm vì anh vẫn nghĩ
mình là kẻ có vợ. Mãi cho đến một hôm, Nga đỠnghị anh nếu
có báºn bịu thì gá»i đồ dÆ¡, Nga sẽ giặt giúp vì biết anh chỉ
có một thân một mình* Lúc đầu anh muốn từ chối, nhưng sau
đó thì cái tÃnh lưá»i nó bảo anh cứ đưa đồ dÆ¡ cho cô ấy
giặt giúp* Và rồi anh cũng chẳng biết khi nà o cái tình yêu của
anh và Nga nó lá»›n đến ná»—i anh quên bẵng Ä‘i lá»i thá» xưa vá»›i
vợ. Năm ấy anh không vỠphép, và cũng năm ấy Nga đã có bầu
để rồi sinh cho anh một thằng con kháu khỉnh. Anh đặt tên nó
là Viễn Phương.
Anh chưa nói gì với Thuý vỠchuyện nà ỵ Thế mà chả biết thế
nà o, cô ấy biết tất tần táºt* Ãà n bà hay thiệt, Thuý đã
gởi không biết bao nhiêu là thư cho anh. Cô ấy chỉ yêu cầu anh
bá» việc vá» nhà , cô sẽ lo tất cả cho anh. Cô chấp nháºn và tha
thứ * Thế nhưng, tÃnh Ä‘i tÃnh lại anh không thể bá» vỠđược.
Vá» thì chẳng sao nhưng rồi anh sẽ phải chấp nháºn cuá»™c sống
dá»±a và o Thuý* Rồi ai sẽ lo cho Viá»…n Phương? Dẫu sao nó cÅ©ng lÃ
con anh, mà nó còn quá nhá». Nó nhá» hÆ¡n thằng Tuấn đến má»™t con
giáp. Nó cần anh, anh không thể bỠmẹ con Nga được* Thế là anh
ở lại với Sông Bé, với Nga và bé Viễn Phương cho đến khi
công trình hoà n thà nh*
Công trình Hoà Bình hoà n thà nh, công ty anh lại chuyển lên là m
công trình Yaly ở Daklak. Một lần nữa anh lại phải chia tay với
vợ con. Lần nà y là Nga, mặc dù không phải là vợ chÃnh thức
như Thuý nhưng nà ng cÅ©ng lưu luyến không muốn xa anh ná»a bước.
Anh hứa sẽ gá»i tiá»n vá» lo cho con chu toà n. Và anh đã thá»±c
hiện đúng lá»i hứạ Hà ng tháng anh Ä‘á»u trÃch lương để gá»i
vỠcho mẹ con Thuý và cha mẹ anh ở ngoà i Bắc, thêm ba trăm ngà n
cho Nga và thằng Viá»…n Phương. Nhiá»u khi anh không còn má»™t đồng
dÃnh túi, cứ tháng nà o, cà o tháng đó*
****
Hôm nay trá»i mưa, anh ngồi nhà má»™t lúc cảm thấy hÆ¡i chán. Ôm
mớ đồ dơ, anh đội tấm áo mưa qua bên nhà cô Tâm để giặt.
Bên ấy có cái giếng nước trong mà có mái che, ngồi trong nhÃ
cÅ©ng giặt được. Vừa đến cổng nhà cô Tâm gá»i anh à ới:
-Anh Chỉnh Æ¡i, anh có Ä‘iện thoại từ Ãà Nẵng gá»i, có má»™t bÃ
nhắn anh bảo gá»i lạị
Anh bá» tấm áo mưa, và o nhà . Tâm đưa cho anh má»™t mảnh giấy nhá»
và bảo:
-Anh cứ dùng cái Ä‘iện thoại cá»§a em đó gá»i cho tiện, chứ Ä‘i ra
bưu Ä‘iện là m gì, trá»i Ä‘ang mưa*
Tâm tá» vẻ tốt bụng vá»›i anh từ lâu nay, anh để ý thấy Ä‘iá»u
đó. Thế nhưng như một con chim bị trúng đạn, bây giỠanh rất
sợ cái chuyện dan dÃu vá»›i đà n bà * Anh biết Tâm thÃch anh vÃ
cứ tìm cách đón anh để bắt chuyện. Anh đã cố tình tránh cho
bằng được* Tình hình gia đình anh thì ngà y cà ng tồi tệ. Thuý
đòi bỠdạy và o sống với anh nhưng anh không cho vì anh biết
Thuý mà và o đây thì anh sẽ bị lôi thôi tá» Ãt ra anh sẽ không
thể gá»i tiá»n cho Nga và thằng Viá»…n Phương. HÆ¡n nữa Thuý Ä‘i
thì ai lo cho cha mẹ anh. Dẫu sao thì lâu nay, Thuý cÅ©ng là ngưá»i
con dâu hiá»n cá»§a cha mẹ anh. Nhiá»u lúc anh cảm thấy ân háºn vÃ
tự trách mình đã không xứng đáng với Thuý* Rồi Thuý lại
đòi li dị. Lá thơ vừa rồi nà ng bảo nà ng sẽ phải li dị với anh
để *là m lại cuá»™c Ä‘á»i*. Anh không bất ngá» nhưng cÅ©ng cảm
thấy đau đớn.
Ãang lẩn thẩn nghÄ© vá» Thuý, Tâm lại há»i má»™t câu là m anh giáºt
mình:
-Sao anh không gá»i lại cho ngưá»i ta đị Bà ấy nói cần gặp anh
gấp lắm.
Ai ở Ãà Nẵng mà gá»i cho mình? Lại biết số Ä‘iện thoại cá»§a
Tâm* À, chắc là Cúc, bồ của thằng Hoà ị Hai tháng trước,
Chỉnh Ä‘i Ãà Nẵng nháºn xe cho công ty, thằng Hoà i nó gá»i mấy
trăm ngà n nhỠmang tới cho thằng con nó. Thằng Hoà i nó cũng như
Chỉnh, trước đây nó ở chổ khác nhưng bây giá» thì nó vá»
là m chung má»™t công tỵ Lúc nó là m ở Ãà Nẵng, nó quen vá»›i Cúc
và có má»™t thằng con vá»›i Cúc. Rất lâu nó má»›i gá»i tiá»n cho
thằng bé chứ gần như nó không nuôi thằng bé. Ãêm đó, Chỉnh
đã ở lại với Cúc và nà ng đã dốc hết bầu tâm sự với
Chỉnh*
****
Chỉnh nghe lá»i Tâm, Ä‘i và o phòng khách nhà Tâm, tay vẫn ôm mấy
bá»™ đồ dợ Anh gá»i cho Cúc. Ở đầu dây bên kia, Cúc trả lá»i:
-Em là Cúc đây, có phải anh Chỉnh không?
-Anh đây, có chuyện gì váºy em?
-Còn chuyện gì nữa, em báo cho anh một tin mừng* Em đang rất
vuị..Giá»ng nói cá»§a Cúc vui như ngưá»i vừa trúng số
-Mừng chuyện gì? Chỉnh gặng há»i
-Còn chuyện gì nữa, em vừa Ä‘i bệnh viện vá». Cúc nói trong
ngắt quãng. Bác sĩ nói em có bầu được hai tháng. Con của anh
đó. Em không ân háºn đâụ Em Ä‘ang rất hạnh phúc*
Chỉnh như ngưá»i từ trên trá»i rÆ¡i xuống. Anh không thể nà o
ngỠnỗi chuyện gì đã xảy rạ Anh cố nhớ lại* Cái đêm hôm
ấy, anh ngồi nói chuyện với Cúc *. Nà ng đã khóc, và anh phải
dỗ nà ng như dỗ một đứa em* Và cái thằng đà n ông bỉ ổi
trong ngưá»i Chỉnh đã bị đánh thức lúc nà o anh cÅ©ng không hay*
Cúc cũng thế, nà ng như khao khát đã quá lâu* Chuyện chỉ có
thế, nó xảy ra quá nhanh * Lâu nay anh cũng không còn nghĩ đến
nó* Anh nghÄ© má»i chuyện đã êm xuôi và cố quên Ä‘i cái chuyện
không lấy gì là m hay đó *
Dứt dòng suy nghĩ, anh tiếp:
-Sao em không phá đỉ Anh và em đâu có muốn chuyện đó xảy ra.
-Em lớn tuổi rồi, phá nguy hiểm, bác sĩ nói thế. Hơn nữa
thằng Toà n cũng lớn rồi, em cảm thấy trống trải nên em quyết
định sẽ sinh đứa bé. Em sẽ tá»± nuôi, không phiá»n gì đến anh
đâụ Em chỉ báo cho anh mừng, váºy thôi*
Tâm bất ngá» vì thấy Chỉnh như ngưá»i mất hồn. Vẫn cầm
mấy bá»™ đồ dÆ¡ trên tay, anh bá» Ä‘iện thoại, bước ra cá»a* Tâm
định kêu nhưng rồi thôi, nà ng đứng lặng nhìn theo cái dáng
ngưá»i đà n ông bước Ä‘i trong mưa *.
7/20/04
10/01
Nhiá»u khi tôi nghÄ© mình đã chết . Có lẽ tôi đã chết tháºt
má»™t lần rồi , chết lịm , chết không cần gươm giáo . Má»i cảm
giác trước cái chết đó cũng bị quên đi như là đã bị tiêm
và o liá»u thuốc lú như vẫn bị đồn đại .
Không còn nhá»› rõ bao nhiêu ngà y tháng sau , tôi đã sống lại vÃ
là m má»™t con ngưá»i má»›i , chẳng biết buồn , thấy vui thì
cưá»i sằng sặc , xong rồi lại hụt hẫng và o công việc hằng
ngà y cá»§a mình , không than phiá»n , không ẩn trách bất cứ má»™t
ai . Ngưá»i thân , ngưá»i quen , chỉ là biết váºy thôi , cảm giác
vỠhỠcũng không còn chút gì hết .
Lạ tháºt , có qua cái chết đó má»›i hiểu rõ mình hÆ¡n .
Sao nhỉ ? Lúc chẳng muốn chết lại chết nên váºy đó .
Ngưá»i ta bảo cuá»™c tình chết là hết .
Con ngưá»i chết thì cái hồn , cái bản sắc còn lại .
Tôi thì lại nghĩ hai khái niệm đó phải đổi cho nhau . Nhất
định phải đổi chỗ cho nhau mới đúng đó .
Cô à , chỗ tôi ngồi !
Tôi đứng xê ra , mắt mở to như muốn lộn tròng , " Ai muốn
lấy chỗ ông đâu ? "
À thì ra tôi đứng nghẽn ông ấy không có lối và o .
Ngưá»i đà n ông không cần lịch sá»± , tôi cứ đứng , ông ấy
hạ nhẹ mình xuống , cứ ngồi và nhìn xa xăm như chưa hỠthấy
tôi .
Nếu chưa qua cái chết , tôi đã cự ông hay nhìn ông với ánh
mắt không thiện cảm cho ông hiểu ông là m váºy là không lịch
sá»± vá»›i phụ nữ , bất cứ ngưá»i phụ nữ nà o , chả cứ gì tôi
. Ãằng nà y , tôi cÅ©ng nhìn bâng quÆ¡ , má»i chuyện chẳng có gì
đáng trách , đáng nói .
Tôi chết tháºt rồi .
Anh đâu có còn thương em đâu ?
Sao váºy ?
Tình thương khó giải thÃch lắm em à ?
Thôi kệ , thương hại em cũng được miễn là còn quan tâm tới
em .
Không thương đâu có nghĩa là không còn quan tâm đâu ?
Sau lần đối thoại đó , anh xa tôi vĩnh viễn . Cái hồn và cái
bản sắc của cuộc tình anh trao cho tôi cũ kỹ như chiếc áo vá
vÃu nhiá»u chá»— qua năm tháng , qua sương gió cá»§a các cuá»™c tình
tiếp theo , váºy mà tôi vẫn còn Ä‘ang khoác trên ngưá»i . Có
mặc nó tôi mới nghĩ mình sống . Có mặc nó tôi dù chết vẫn
còn được thong dong như thế nà y trong những dòng tư tưởng ,
vá» mình , vá» anh , vá» con ngưá»i và vá» những gì còn , mất
trong cuộc sống vô vị kế tiếp tôi đang sống đây .
Khá» tháºt . Ãã bảo mà . Chết là hết . Sống mà như chết lÃ
còn nhưng tháºt ra đã chết .
Và cuối cùng ai dám nháºn mình Ä‘ang sống có bao giá» tá»± há»i
mình chăng , mình đã lần nà o chết chưa .
Cho một ngà y .
Con bé nước mắt rưng rưng
- Chị Ba theo chồng, Hai mang chị Năm đi, bỠlại em một mình .
- Tối nay chị dẫn đi ăn kem, hay là ăn chè sâm bổ lượng
- Em chỉ muốn theo Hai thôi
Tôi nhìn em lòng quặn thắt , em à , không phải đi du ngoạn hay đi cắm trại như thuở trước đâu em, chuyện sống chết như tơ tóc …Thân chị còn chưa biết ra sao, em còn bé quá, mang em đi là mất cả đứa con gái út của Mẹ.
Ãêm như vô táºn, tiếng tÃch tắc đồng hồ gõ và o im lặng , khối óc tê buốt những cảm quan, từng giá», từng khắc. Nằm trăn trở đếm nhịp thở nhẹ nhà ng Ä‘á»u đặn, khuôn mặt em thÆ¡ ngây, đôi mắt ngấn lệ, ly kem lạnh ban chiá»u chảy dà i, tan Ä‘i tức tưởi .Xoay ngưá»i lại, vuốt sợi tóc xanh trong bóng tối, chân em nhá» nhoi gác lên bụng chị, thân quen, nối tiếp , gần gÅ©i, tin yêu .Kéo lại mảnh chăn đơn, giá» khởi Ä‘iểm .
Gáo nước lạnh ngắt vá»— và o đôi mắt tráo trưng, chiếc áo bà ba nâu, cái giá» xách Ä‘an bằng lá bà ng , vuốt nhẹ lên là n vải, chÃnh tay cô, cắm cúi thêu từng mÅ©i kim trên vạt áo, xá» tay và o, là n mi nằng nặng .Nhìn lại chunh quanh nhà , căn nhà nhá» bao nhiêu tiếng cưá»i đùa, bấy nhiêu lần trắng đêm .Cúi xuống lay nhẹ vai em thì thầm
- Mây, dáºy Ä‘i em, mặc áo len và o, gió khuya lạnh, tá»›i giá» Ä‘i rồi.
- Chị mang em Ä‘i à ? Tháºt không ?
- Khẻ thôi, Mẹ thức dáºy bây giá» .
Tiếng sà n gá»— trở mình theo gót chân, rên rÄ©, âm thanh trong đêm sâu nhịp cuồng loạn, như tiếng trống chầu Ä‘áºp và o tim, thuở ngáy ngá»§ mắt nhắm mắt mở theo ông Ä‘i xem lá»… Kỳ Yên, lúc tế khuya, xây chầu .Dắt tay em, lách ngưá»i qua cánh cá»a rà o kẽm gai, tà n dư cÅ©, nhìn lại bóng cây bồ đỠngà y đó cao vừa chá»›m trên mái tôn . Ãôi mi nặng nhìn thấp thoáng bóng Mẹ lặng lẽ ngoà i hiên ,sương đêm lạnh trong từng chân tóc, bao nhiêu lần, có lần nà o Mẹ tiển con, chiá»u qua, lúc quay vá» nhìn chồng áo dà i lụa xếp ngay ngắn, từng quyá»…n sách vỡ xếp thẳng gáy trên bà n .
- Sao Mẹ xếp hết áo cá»§a con váºy ?
- Mẹ không biết con đã đi chưa , xếp lại ,sợ máng hoà i bụi bám nhện giăng.
- Mẹ, không ai biết con Ä‘i đâu, Mẹ là m như váºy là tố cáo đó, chá» bao giá» biết tin chắc chắn con đã vượt thoát rồi Mẹ dá»n cÅ©ng chưa muá»™n mà .
- Mẹ lên tới, không thấy con , nghĩ là lần nầy chắc con đã đi luôn , chỉ sợ hư hết áo nên xếp lại thôi
Tôi vuốt nhẹ từng chiếc áo treo trở lại và o tá»§, những chiếc áo lụa mong manh, có bao giá» lại mặc ?? Từ lâu vẫn nằm yên, không đà nh tâm xếp lại, nắm nÃu gì chút thá»i hoa má»™ng cÅ©, những chiếc áo như má»™t nhắc nhÆ¡,û hoà i niệm cái quá khứ, và nghi kỵ cho tương lai .Căn nhà nhá» và những năm trung há»c, cá»™ng thêm hai năm nay trở vá» lây lất,căn nhà triá»n miên nhắc nhở , từng ngà y tiếng cưá»i vui, từng đêm chong đèn sách vỡ. Hà ng cau xanh bóng lá nghiêng theo từng bước chân , cÆ¡n má»™ng du khắc khoải.
Nắng trưa lấp lánh, Ä‘oạn xe từ Long Xuyên vá» Thốt Nốt, em ngồi yên bên cạnh, con đưá»ng Ä‘i vá» hà ng trăm hà ng ngà n lần, những ngà y ngược xuôi…Xuống trại lá bên và m sông, ngồi bồn chồn nhìn bóng mặt trá»i đứng bóng , ngã vá» phương Tây .
- Con đã thấy ghe chưa ?
- Dạ, chưa thấy, con chá» má»™t chút nữa nha BÃ
- Và o ăn cơm đi con, kẽo đói
- Con không thấy đói
- Nhưng phải ăn cho có sức .
Tôi vâng lá»i, nhưng chén cÆ¡n nuốt không trôi , nhìn lại manh áo lụa mong manh Bà đang mặc, mấy ngón tay thon dà i đã cắt ngắn, nhìn lại chiếc há»™p Phong Cầm trên bà n, ao ước … Bà nhìn theo ánh mắt tôi, hiểu ý , nhấc đà n , quà ng qua vai, âm thanh theo đôi bà n tay bay lượn, những nốt thiết tha, Bà như chìm đắm . Aâm thanh nhẹ nhà ng, Bà không há»i tôi không thưa, nhưng tiếng đà n cá»§a Bà như trăm nghìn lá»i dặn dò, từ giã, tiếng đà n má»™t thoáng là m dịu xuống nổi âu lo bồi hồi .
Tiếng máy Ä‘uôi tôm vụt tắt và chiếc tam bảng cáºp bến, ghé và o cầu thang, bà xếp đà n lại, cầm hai đòn bánh tét, dúi bà o tay
- Con , ăn giỗ phải có quà , thôi con đi đi , nhớ lấy
- Thưa bà .
Chiếc tam bảng đã Ä‘i xa còn thấy bóng Bà đứng tá»±a cá»™t, đà n trên vai, những nốt nhạc như dao cứa, như khắc sâu,.bên dòng Háºu giang nước chảy lặng lỠ…
Không ngừng tay tát nước, nhịp nhà ng , máy móc. Khuôn mặt phong trần câm lặng,. Chiếc tam bảng nhá» cÅ© ká»· tiếp tục rÄ© nước.Anh nhìn chúng tôi , suốt cuá»™c hà nh trình từ và m Thất Nốt vá» Giáp nước không dám má»™t lá»i cùng nhau, âu lo hằn kên ánh mắt .
Bóng tối bao trùm trong khoang, con tà u nằm im , hÆ¡i ngưá»i ngá»™t ngạt. Không má»™t lá»i, em ngồi bó gối trong góc, tối không thấy mặt nhau. Bên ngoà i là trăng sá»›m, từ chiá»u đã gần tròn ánh sáng lấp lánh dưới chân trá»i …Mồng mưá»i,ngà y tam nương, trong niá»m tin tưởng không tốt cho ngà y khởi hà nh, nhưng có chá»n lá»±a thế nà o thì cÅ©ng không thể chỠđược nữa, khói đã lan ra, sá»›m muá»™n gì… Ngưá»i tiếp tục đổ xuống lòng tà u , tiếng trẻ con khóc ré và bà n tay ngưá»i mẹ chụp vá»™i và ng, âm thanh tắt nghẹn .Con nước lá»›n theo tuần trăng, chiếc tà u chuyển mình như con cá sấu khổng lồ di động , tiếng máy gầm gừ, đêm dà i vô táºn …
Ngà y rạng, mà u hồng rá»±c rỡ cuối chân trá»i, gió biển sá»›m vuốt ve , bế em từ hầm tà u nhen nhúc lên boong, giấc ngá»§ cháºp chá»n, khuôn mặt xanh mét, trong hầm mùi mồ hôi cùng mùi chua cá»§a những phế thải, ngưá»i say sóng la liệt. Những lượn sóng đầu tiên Ä‘áºp và o mÅ©i tà u khi vừa ra đến biển, tiếng nôn á»e từ trong góc, lan sang bên kia, những bá»c nylon chưa kịp chuyá»n tay nhau…
Bốn phÃa, chỉ thấy mà u biển xanh thẫm bát ngát, mà u biển bình yên cá»§a những ngà y há»c trò vô tư , chân vui ba lô lang thang dẫm nát các bá» cát dà i trên hòn SÆ¡n Rái, Thổ Châu ., chưa thoát ra vùng kiểm soát cá»§a hải quân, còn nằm trong hải pháºn, Phú Quốc, rồi Côn sÆ¡n ở cuối chân trá»i xanh ngắt kia .
Ngà y má»™t, ngà y hai, từng ngà y bế em , nắng sá»›m mai, thở Ä‘i em , như chiếc lá non má»m oặt oại, nổi băn khoăn gáºm nhấm trong lòng, mình đã là m chuyện tà y trá»i , sao lại mang em Ä‘i mà không biết chắc có thoát hay không ? Con bé Ä‘ang bình yên trong tay Mẹ, má»™t phút má»m lòng, nghÄ© đến diá»u không dám nghÄ©. Bao nhiêu lần phiêu lưu, lần mang Ngoan lênh đênh ra Hòn Tre, lang thang ná»a tháng trá»i dãi nắng dầm sương , ngà y vượt gá»nh sang bãi Thiên tuế, tối ngá»§ dưới vòm sao , khi lữa trại chưa bùng lên đã tắt ngấm dưới cÆ¡n mưa à o ạt, chưa kịp nhổ lá»u nước cuốn cả cá»c trôi .Lần nầy mang Mây Ä‘i biá»n biệt, Ä‘i không lối thoát, Ä‘i chưa biết vỠđâu , trong lòng quặn thắt. Mây Æ¡i , chị quyết định có đúng không ??
Con sóng bạc đầu , quen dần vá»›i ngà y nóng như thiêu, đêm lạnh dao cắt. Những mảng da thịt phÆ¡i bà y trong nắng gió, những đôi mắt mệt mõi nhìn nhau, đôi môi khô không còn mấp máy, giá»t nước dè sẻn …bao nhiêu ngà y, bao nhiêu đêm…tiếng máy chợt ngừng, âm thanh Ä‘á»u Ä‘á»u quen thuá»™c, dù là máy móc, vẫn còn hÆ¡n là cái im lặng rợn ngưá»i , cái chết chóc Ä‘e dá»a…Tiếng ngưá»i trong hầm tà u, âm thanh va chạm cá»§a kim loại, tiếng ngưá»i hét to, tiếng chưởi thá» ngá»t ngà o, tiếng máy gầm gừ , tiếng cầu kinh, con tà u như chiếc lá …Ãêm xuống , bóng tối rợn ngưá»i, sương ướt vai, em tá»±a và o ngưá»i, má»™t nữa bên đã mõi nhừ, vẫn ôm em trên tay, em nhá» nhoi, nụ hãy còn xanh mà đất trá»i vẫn chưa thấy mùa xuân. Mang em Ä‘i như mang theo cả má»™t trá»ng trách trên vai, những ngà y sắp đến, biết có được chu toà n ??
ÃÆ°á»ng Ä‘á»i sao lắm Ä‘oạn trưá»ng đắng cay.
TS
Thuê được cái attic cá»§a bà chá»§ độc thân, anh lấy là m mừng lắm. Anh không ngá» mình được nháºn và o cho ở, bởi vì từ mấy tháng nay anh cứ bị ná»™i dung cá»§a tấm thông báo treo trước cá»a ám ảnh mà không dám bước và o há»i. Ãại để nhà chá»§ đã đưa ra yêu cầu như sau : Tại đây có phòng cho thuê. Ưu tiên cho phụ nữ độc thân. Mặc dù bà chá»§ đã cẩn tháºn bá»c thêm má»™t lá»›p plastic để giữ cho tấm bảng không bị huá»· hoại vì mưa nắng, song những khi trá»i trở gió, tấm biển cứ rung lên phần pháºt và kêu cách cách.
Anh Ä‘i qua Ä‘i lại đã nhiá»u lần. Chá» cho ngà y tháng chán chê, không thấy ai há»i thuê, và tấm biển cứ ngà y qua nắng dãi, anh má»›i ghé và o. Bà chá»§ tiếp anh vá»›i dáng thá» Æ¡, nhìn anh xăm xoi như cân nhắc, há»i han dăm Ä‘iá»u ba chuyện, rồi má»›i nói : thế cáºu định thuê ở vá»›i ai. Anh cho biết cÅ©ng chỉ có má»™t mình, định nói thêm như bà , nhưng lại sợ động chạm, nên thôi. Bà chá»§ lại tiếp tục nhìn anh má»™t lúc nữa rồi má»›i ra Ä‘iá»u kiện : cáºu thuê ở thì cÅ©ng được, nhưng tôi không nháºn ngưá»i hút thuốc (bà cho biết yếu phổi nên không chịu được khói thuốc), Ä‘i chÆ¡i vá» khuya (bà có táºt Ä‘i nằm sá»›m và ngại phải ra mở cá»a), đưa bạn gái và o nhà nếu không há»i bà trước. Anh thoả thuáºn các Ä‘iá»u và cam kết sẽ giữ đúng lá»i hứa.
Hai bên ngả giá và nhanh chóng anh dá»n và o. Cái attic ở lổng chổng mãi trên tầng cao gần sát mái, như cái lồng bà n úp. Có chá»— thấp đến ná»—i nếu đứng thẳng, anh có thể cá»™c đầu và o sà kèo. Cả gian chỉ có độc nhất má»™t cá»a sổ hình mắt bò, còn thì kÃn bưng các mặt. Giả như ở xứ nóng thì chắc anh sẽ không chịu được, song vì căn gác ở trên vùng cao, quanh năm suốt tháng trá»i mát mẻ, nên chả thấy nhà ai sắm sanh quạt trần hay quạt quay.
Riêng anh rất thÃch căn gác vì hợp vá»›i ngưá»i Ãt đồ đạc và sống má»™t mình. Tuần Ä‘i là m 6 ngà y, chá»§ nháºt được nghỉ, anh cÅ©ng chẳng thÃch Ä‘i đến đâu, chá»§ ý nằm nhà nghỉ để chuẩn bị đầu tuần trở lại sở. Có chăng thỉnh thoảng nằm chán, anh ra ngồi nÆ¡i cái ghế bà chá»§ nhà cho mượn, nhìn qua cá»a sổ mắt bò xuống con đưá»ng nhá»±a lá»— chá»— chạy ngang nhà . Cái ghế hÆ¡i cao nên anh phải khom ngưá»i má»™t tà má»›i nhìn qua lá»— oeil de boeuf được.
Anh vẫn quan niệm ăn thì nhiá»u, chứ ở có bao nhiêu nên căn gác bé tà xem ra hợp vá»›i anh, cả vá» mặt sinh hoạt lẫn tiá»n thuê. Phương chi, vùng anh thuê lại thuá»™c và o khu vá»±c trước kia ngưá»i Pháp chá»n là m nÆ¡i nghỉ mát. Nhà cá»a được thiết kế xây dá»±ng theo đúng style cá»§a hỠở chÃnh quốc. Nhà nà o cÅ©ng có má»™t lò sưởi vá»›i cái ống khói cẩn gạch trang trà chÄ©a thẳng lên bầu trá»i. ÃÆ°á»ng và o piste ngoằn ngèo bò quanh khu đồi thông ráºm rịt, loại thông kim lá nhá»n và tháng giêng phấn bay đầy trá»i sá»™c mùi sặc sụa cho cả xóm. Trước má»—i khoảnh nhà là và i cây dương liá»…u nhá»n hoắt, Ä‘ung đưa theo gió, mùa nắng lá»c ánh sáng qua khe lá vung lá»— chá»— xuống mặt đưá»ng, mùa mưa rung ù ù như nước chảy.
Giữa con đưá»ng Ä‘i và o xóm có cái giếng cạn nước, đúng ra là váºt trang trà nhiá»u hÆ¡n là tiện nghi. Ngưá»i Pháp xây cái giếng hao hao như ở vùng Lorraine, chắc là để ngắm nghÃa cho đỡ nhá»› quê. Bây giá» ngưá»i Pháp đã vá» nước, nhưng vết tÃch cá»§a hỠđể lại vẫn giữ nguyên, chẳng ai buồn thêm bá»›t hay phá bá» Ä‘i.
*
· *
Thấm thoắt anh dá»n và o căn gác đã hÆ¡n má»™t tháng. Từ những ngà y đầu Ä‘i vá» thui thá»§i, dần dần Ä‘i ra Ä‘i và o chạm mặt, thỉnh thoảng chà o há»i nhau, giữa chá»§ nhà và anh đã có sá»± thân quen, không còn rụt rè lẫn nhau như trước. Thỉnh thoảng bà chá»§ đã thăm há»i anh vá» việc là m ăn và giá»›i thiệu vá»›i anh vá» má»™t và i thắng cảnh gần đó. Bà chỉ tay vá» hướng phÃa sau dãy nhà , kể vá»›i anh vá» má»™t cái hồ có tiếng, nÆ¡i du khách các nÆ¡i ai đã đến vùng cao Ä‘á»u nô nức kéo nhau đến thăm cho biết. Bà nói má»™t ngà y nà o anh có thể tản bá»™ đến hồ xem cho biết, nhưng anh chưa có ý sẽ Ä‘i thăm hay không. VÆ¡i anh, những ngà y nghỉ nên nằm dà i cho dãn gân dãn cốt, để còn chuẩn bị tiếp cho việc sở tuần sau, thá»i gian còn đâu mà tÃnh chuyện du hÃ. Vả chăng, cái xóm dăm dãy nhà quanh quanh đây cÅ©ng đủ là má»™t bức tranh ngắm mãi không chán mắt, còn cần tìm Ä‘i đâu nữa.
Dù xóm chỉ cách dưới phố quãng 7 ki lô mét, song đưá»ng Ä‘i vẫn có loại xe chuyên chở loại trung, hiệu Renault cÅ© kỹ từ thá»i ngưá»i Pháp má»›i đến. Xe chạy cách nhau ná»a giỠở má»—i đầu bến, nhưng chỉ đến 6 giá» chiá»u là ngưng, vì khách không còn nữa. Ngưá»i địa phương vá»n vẹn chừng mấy chục căn nhà , còn du khách cÅ©ng thêm quãng ngần ấy, thà nh ra xe chuyên chở cÅ©ng chẳng muốn khai thác thêm. Ai bất hoặc vá» sau giá» chuyến chót đà nh phải chá»n lối Ä‘i chân, lâu cÅ©ng chừng và i tiếng là vỠđến nhà .
Xóm nhá» như cái túi, nên ai cÅ©ng biết mặt nhau. Váºy mà không dưng trong xóm cÅ©ng có má»™t tiệm liquor đông đúc và o những kỳ lÄ©nh lương hoặc cuối tuần. Khách từ dưới phố kéo lên bằng phương tiện riêng, ăn chÆ¡i đến táºn khuya, có lúc cÅ©ng ồn à o, song ngưá»i địa phương thông cảm mà không thưa gởi. Khuất má»™t chút và o góc xóm là tiệm massage cÅ©ng đông khách và o ra. Anh thỉnh thoảng bắt gặp má»™t và i ngưá»i quen trong sở, nhưng vì nhìn thấy há» từ trên cái gác xép nên chẳng lo há» nháºn ra để phải e sợ, tẽn tò.
Lắm đêm, đã ngá»§ lâu má»™t giấc, chợt thức dáºy nghe tiếng nước tháo ngỡ mưa. Nhìn ra thì thấy mấy ông khách ngáºt ngừ từ quán ra Ä‘ang thản nhiên dá»±a và o tưá»ng nhà ngưá»i xả nước. Có ông vừa là m công việc mà vẫn không thôi gáºt gù, như ngưá»i Ä‘ang ngồi đồng, miệng lảm nhảm không đầu không Ä‘uôi. Anh tá»± há»i các ông ấy ăn uống gì lắm thế, chứa và o nÃch đầy bụng rồi thải ra, có sướng Ãch gì mà sao cứ Ä‘a mang. Thỉnh thoảng anh lại cÅ©ng thấy bóng ngưá»i cháºp chá»n nÃu kéo bên sau giếng. Hiểu ra anh thấy ngượng nghịu là m sao. Thì ra há» dùng phÃa khuất đó để tá» tình vá»›i nhau bằng những cái hôn nghe chit chÃt, như chuá»™t rúc. Có lúc anh cÅ©ng định bữa nà o sẽ ghé và o các nÆ¡i ấy thá» má»™t báºn xem sao, song lại sợ sá»± nhá» nhÃt cá»§a xóm sẽ duá»nh lên lá»i bà n tán mà rụt lại.
Dà i ngà y, bà chá»§ nhà thấy anh chân chi giữ lá»i hứa nên có vẻ bằng lòng. Bà má»›m má»›n má»™t ý vá»›i anh : khi nà o, cáºu có cần Ä‘i thăm bạn bè, cứ Ä‘i, lỡ có trá»… má»™t chút, tôi có thể mở cá»a cho cáºu. Anh cám Æ¡n, nhưng không vồ ngay lấy lá»i bà . Anh vẫn dá»ng dưng hằng ngà y thức dáºy sá»›m, lo vệ sinh cá nhân xong, chạy cho kịp chuyến xe đầu vá» dưới phố. Bao giá» cÅ©ng sá»›m má»™t và i khắc, kịp cho anh ghé mua ổ bánh mì thịt vừa Ä‘i vừa ăn, và o sở nốc má»™t bụng nước lã no đến giữa ngà y. Buổi trưa ra góc chợ ăn qua loa món gì đó, ngắm ngưá»i và khách Ä‘i qua rồi chiá»u đến lại lên chiếc xe đầu bá» hung trở vá» xóm.
Sở cá»§a anh, chá»§ là ngưá»i tư, nhân viên chẳng mấy lăm, nên chá»§ thợ đã quen tÃnh cách nhau, không còn bắt ná» bắt nết, hay lăm lăm dò xét nhau như lúc má»›i. Anh luôn giữ đúng giá», không phà n nà n, không bê trá»…. Má»—i tháng lÄ©nh lương, anh lang thang ra chợ rá»§ng rỉnh vá»›i những tá» giấy má»›i thÆ¡m, chẳng biết mua món gì, đừng món gì. Giá có ngưá»i bạn gái thì cÅ©ng dẫn nhau dung dăng dung dẻ Ä‘i chá»n sắm quà gì đó, song má»™t mình mua vá» cháºt nhà , báu chi.
Cho nên dăm thì mưá»i hoạ, anh thả dà i theo con dốc đầy quán kem hay tiệm ảnh rồi chui và o rạp xin nê xem cuốn phim. Mượn tiếng Ä‘i xem mà thá»±c là và o rạp ngáo má»™t giấc trong tiếng xà o xà o cá»§a máy lạnh và mùi nước hoa do thản hoặc ngưá»i cá»§a rạp cầm bình thổi xịt xịt khắp nÆ¡i để đánh tan mùi mồ hôi, mùi khói thuốc. Tan hát, ra khá»i rạp, đầu khét như bị hun, ngá»i và o đâu cÅ©ng thấy mùi hắc hắc. Trông xuống bãi xe trống trÆ¡n, biết rằng xe đã hết giá», cứ thế bò qua cái báºc cẩn đá, xuống khuôn hồ rá»™ng thoáng và men theo con đưá»ng vòng bên hồ vá» phÃa nhà .
Qua con đưá»ng đầy biệt thá»± in bóng nhà n nhã xuống mặt hồ, nhìn những chiếc pedalo lướt nhẹ trên gương, ngắm căn thá»§y tạ lưa thưa và i ngưá»i khách, ngước lên toà khách sạn đồ sá»™ nguy nga, bá»—ng dưng thấy con đưá»ng vá» xa quá. Ngại ngùng mà vẫn phải bước, vượt sân váºn động vắng hoe, bóng nắng nhạt dần bên phÃa núi, rồi qua căn ga con khép nép mé rừng thông, chân nghe má»i má»—i lúc má»™t nhiá»u. Lại vượt má»™t và i cái ấp nữa, thấy bóng thông lá»— chá»— khắp nÆ¡i, con đưá»ng cứ len lá»i theo những triá»n đồi dốc ngược, thèm được bước nhanh thêm cho chóng đến nhà . Chỉ đến khi qua ngôi trưá»ng ở ngã tư trước khi bắt đầu và o giang sÆ¡n cá»§a xóm, má»›i thấy yên tâm. Ãèn đã lên. Chá»— sáng chá»— tối, và cái bụng cÅ©ng đã bắt đầu gà o đói, sá»±c nhá»› đã quên mua món gì cho buổi tối ăn đây. VỠđến nhà cÅ©ng may vẫn còn sá»›m, bà chá»§ cÅ©ng vừa cÆ¡m nước xong. Giao cho bà khoản tiá»n thuê nhà , song bước ngay lên cái attic mệt bã mệt bồi. Mang cái bụng đói nằm lên giưá»ng quên nhá»c. Vẫn còn ám ảnh vì nụ cưá»i châm biếm cá»§a bà chá»§ nhà khi bắt gặp mùi khét cá»§a thuốc lá vương trên áo sống, tóc tai anh.
Mùa mưa đến sá»›m. Buổi sáng chá»§ nháºt được nằm nhà . CÆ¡n mưa váºt vã trên các ngá»n thông kim, thổi hà ng trà ng nước má»ng tanh như mà n treo trắng xoá, đưa võng những tháp dương liá»…u ướt sÅ©ng ngả nghiêng, anh chợt thấy lòng nhá»› đằm đằm. Nhìn qua cá»a mắt bò, thấy con phố co ro trong gió nước. Cá»a liquor đóng im ỉm, và căn massage cÅ©ng vắng tanh. Cái giếng cÅ©ng trÆ¡ trá»i, chá»t nhiên anh có cảm tưởng như cả cái xóm dâng đóng băng lại.
Ở dưới nhà , tiếng lệt sệt bước chân cá»§a bà chá»§ nhà đi ngang Ä‘i dá»c. Anh muốn xuống nói chuyện tầm phà o vá»›i bà cho qua cÆ¡n mưa. Váºy rồi vẫn không dám. Cứ thế mưa rÆ¡i mãi đến quá trưa…
Vá»›i phim “Maria Full of Grace†(MarÃa, llena eres de gracia), lần đầu tiên thế giá»›i bạch phiến được nhìn qua ống kÃnh má»™t cách khác biệt. Không thấy đâu các tay trùm buôn láºu quyá»n uy, già u có, nhà mênh mông, then cà i, cùng các tay cáºn vệ súng ống đầy mình để bảo vệ cho tà i sản cÅ©ng như ngà nh thương mãi Ä‘em tá»›i lợi tức khổng lồ nà y. CÅ©ng không có những ngưá»i tiêu thụ, ghiá»n bạch phiến, vá»›i Ä‘á»i sống trác táng hay đã xuống dốc, phải sống trong các khu nhà tối tăm. Khán giả sẽ thấy việc là m cá»§a những ngưá»i tải bạch phiến, nhưng đây không phải là những tay anh chị, mặt mà y ghê rợn, mà là những thiếu nữ trẻ, ngây thÆ¡, nhưng nghèo. Há» cÅ©ng là những nạn nhân bị lợi dụng trong thế giá»›i chỉ biết có tiá»n, không coi mạng sống con ngưá»i ra gì cả. Vì muốn thoát cảnh nghèo khó, há» vô tình đóng góp và o nguồn lợi tức khổng lồ đã là m cho chÃnh phá»§ Colombia cÅ©ng như thế giá»›i Ä‘iên đầu trong công cuá»™c chống bạch phiến.
Maria là má»™t thiếu nữ 17 tuổi ở má»™t cái là ng nhá» ngoại ô tỉnh Bogotá, sống vá»›i mẹ, bà ngoại và má»™t ngưá»i chị trẻ có cáºu con trai nhá». Như má»i gia đình trong là ng, gia đình Maria cháºt váºt dá»±a nhau sống qua ngà y. Maria là m việc cho má»™t trang trại, đúng hÆ¡n là má»™t xưởng sản xuất hoa hồng, công việc dây chuyá»n như má»™t cái máy, mà lại còn bị dưới quyá»n má»™t ngưá»i quản lý khó tánh. Sau đó cô thiếu nữ trẻ biết mình có bầu vá»›i ngưá»i tình trẻ cùng là ng. Hai ngưá»i trẻ lỡ có con vá»›i nhau, tháºt sá»± chưa nghÄ© đến nhân duyên. Dù ngưá»i tình trẻ đỠnghị cưới, Maria từ chối vì thấy tương lai rồi cÅ©ng như ngưá»i chị, dÃnh và o cái vòng lẩn quẩn nghèo khó. Bất cần Ä‘á»i, bướng bỉnh, Maria lại nghỉ việc khi ngưá»i quản lý khó chịu, không lý gì tá»›i sức khá»e cá»§a cô. Theo lá»i dụ dá»— cá»§a má»™t thanh niên quen biết, và muốn có má»™t số tiá»n tức thá»i, Maria đã chiụ là m “con lừa†để chuyển thuốc phiện cho các tay buôn láºu thuốc phiện, chắc chắn há» là m việc cho các trùm ma túy lá»›n. Tháºt ra, trong thế giá»›i buôn láºu, danh từ để gá»i các ngưá»i chuyển bạch phiến là “muleâ€, tức là con la, má»™t giống lừa lai vá»›i giống ngá»±a. Lừa và la là hai loà i váºt dân miá»n núi dùng để chuyển đồ đạc qua những Ä‘oạn đưá»ng cheo leo, gáºp ghá»nh, khó di chuyển. Chữ mule nghÄ©a bóng, là má»™t ngưá»i gan lì, bướng bỉnh. Thiết nghÄ©, tiếng Việt ta dùng chữ lừa có ý nghÄ©a hÆ¡n chữ la, hÆ¡n nữa đây là tiếng lóng, không cần phải chÃnh xác lắm.
Colombia là xứ đứng hà ng đầu trên thế giá»›i vá» kỹ nghệ sản xuất bạch phiến, ước Ä‘oán là 2/3 số bạch phiến tiêu thụ cá»§a toà n thế giá»›i. Các tay trùm bạch phiến cá»§a các gia đình già u có, quyá»n uy được các báo mệnh danh là “The Colombian Drug Cartelsâ€, là những tổ chức là ng nghá», chuyển bạch phiến qua nhiá»u ngả ngách, từ đưá»ng hà ng không, tà u lá»a, xe hÆ¡i, đặt nhiá»u trạm chuyển đổi tinh vi hÆ¡n cả tình báo, Ä‘i qua các nước Nam Phi, à Châu, đến các đảo nhá» và cuối cùng tá»›i những ngưá»i tiêu thụ tại các tỉnh lá»›n khắp thế giá»›i. Colombia được bao bá»c bởi hai biển: Pacific và Carribean, đã giúp cho các tay buôn láºá»¥ dá»… dà ng chuyển bạch phiến qua nhiá»u phương tiện. Há» có rất nhiá»u sáng kiến trong công cuá»™c phân tán các loại ma túy. Khi má»™t cách chuyển bị phá há» lại nghÄ© đến cách khác. Còn là xứ sản xuất cà phê, các tay buôn Colombia đã từng dấu bạch phiến và o cà phê, lối nà y đã qua mặt quan thuế má»™t thá»i gian dà i, vì mùi cà phê nặng, át được thÃnh giác cá»§a các chú chó được luyện để ngá»i bạch phiến. Tháºt là ý kiến quá tà i tình! Má»™t cách khác là há» má»— bụng chó và bá» bạch phiến và o. Hai cách nà y được khám phá qua sá»± tình cá». Nhưng không cách chuyển nà o ghê rợn bằng bá» bạch phiên và o cÆ¡ thể con ngưá»i.
Trong phim “Mariaâ€, các tay anh chị vá»›i nhiệm vụ phân tán bạch phiến, giao cho các cô thiếu nữ trẻ những viên thuốc đã được ép lại tháºt chặt, buá»™c lại hai lần bằng ni-lông, và các con lừa phải nuốt các viên bạch phiến nà y và o bụng. Bá» dà i khoảng hai lóng tay cái, bá» ngang cỡ má»™t lóng, to hÆ¡n quả nho bá»±, Maria phải táºp mãi má»›i nuốt được các viên bạch phiến và o bụng. Má»—i con lừa phải nuốt từ 60 đến 100 viên bạch phiến, tùy và o dạng cÆ¡ thể há», bé hay lá»›n con. Tuy được cá»™t chặc kỹ cà ng, nhưng viên bạch phiến cÅ©ng có thể bể bất cứ lúc nà o. Trong hệ thống tiêu hoá, má»™t khi bao tá» thấy có thức ăn, sẽ tá»± động nhả át xÃt để là m tan thức ăn, và như váºy nếu bạch phiến ở trong bụng lâu sẽ có nguy cÆ¡ át xÃt là m rách bao ny-lông. Thá» nghÄ© má»™t số thuốc phiện lá»›n, đặc nằm trong bụng thì còn gì cÆ¡ thể con ngưá»i nữa? Ngưá»i mang viên bạch phiến bể sẽ không hy vá»ng gì sống cả. Trong phim khán giả sẽ thấy trưá»ng hợp đó xảy ra cho má»™t con lừa chuyển bạch phiến.
Bạch phiến là má»™t vấn đỠnan giải cho chÃnh phá»§ Colombia cÅ©ng như thế giá»›i, nhưng vì nó Ä‘em lại má»™t nguồn lợi tức khổng lồ cho các tay buôn, nên khó lòng diệt được hết. HỠđã mua chuá»™c được các chÃnh trị gia, cảnh sát, quan thuế vvv... Rất nhiá»u báo chà và phim ảnh đã nói đến kỹ nghệ ngoà i vòng pháp luáºt nà y. Nhưng lần nà y, qua ống kÃnh cá»§a nhà đạo diá»…n trẻ Marston, ta thấy thế giá»›i bạch phiến qua mặt khác. Các con lừa bạch phiến không là các tay anh chị mà là những cô gái ngây thÆ¡, và chúng ta không khá»i thương cảm cho hoà n cảnh cá»§a ho. Tháºt sá»± không mấy ai biết rõ số con lừa đó lên đến bao nhiêu, và há» là những ai?
Ãây là phim dà i đầu tiên cá»§a đạo diá»…n Joshua Marston, chuyện phim được viết cÅ©ng như được trình bà y bằng tiếng Tây Ban Nha. Phần đông các cảnh được quay tại Nam Mỹ . Joshua Marston bắt đầu công cuá»™c nghiên cứu vá» các con lừa trong cá»™ng đồng Colombia tại New York, gần nÆ¡i anh cư ngụ, và tại Colombia, sau khi anh tình cá» Ä‘á»c được các bà i báo viết vá» các cô gái trẻ, những con lừa bạch phiến. Cuối cùng, Marston đã đưa cuá»™c nghiên cứu cá»§a mình lên mà n ảnh lá»›n. Sau khi duyệt qua phim, nháºn thấy cách quay thần tình cá»§a Marston, cÅ©ng như tÃnh cáchï hấp dẫn cá»§a chuyện phim, HBO đã đồng ý tà i trợ cho cuốn phim đầu tay cá»§a chà ng đạo diá»…n trẻ nà y. Cho tá»›i nay phim Maria, Full Of Grace đã lãnh hai giải tại đại há»™i Liên Hoan Thế Giá»›i cá»§a Berlin lần thứ 54, và giải phim hay tại đại há»™i Ä‘iện ảnh Seattle, cÅ©ng như đại há»™i Ãiện Ảnh Sundance .
Vai chÃnh trong phim được giao cho má»™t nữ tà i tá» ngưá»i Colombia: cô Catalina Sandino Moreno, 23 tuổi. Ngoà i và i lá»›p vá» diá»…n xuất sân khấu tại Bogetá, Colombia trước khi dá»i qua New York, Catalina Moreno chưa có kinh nghiệm diá»…n xuất nà o đáng kể, nhưng Catalina đã đóng vai trò “Maria†cá»§a mình xuất sắc và tá»›i nay cô đã lãnh được bốn giải thưởng “nữ diá»…n viên xuất sắc nhấtâ€, mà quan trá»ng là giải Gấu Bạc, cùng chung vá»›i nữ tà i tá» Charlize Theron, phim Monster. Ngoà i ra cô còn được các nhà phê bình phim nhiệt liệt khen ngợi tà i diá»…n xuất tá»± nhiên cá»§a cô, và có ngưá»i đã viết như sau: “Moreno đã diá»…n xuất vai trò vá»›i má»™t Ä‘am mê dữ dá»™i!†Ãể chuẩn bị cho vai trò cá»§a mình, thưá»ng các tà i tá» Ä‘i tìm hiểu, quan sát vai trò được giao phó hầu diá»…n xuất cho đúng, và tá»± nhiên. Vá»›i Catalina, khi được há»i vá» vai “con lừaâ€, và những kinh nghiệm bản thân, thì cô trả lá»i: “Tháºt ra thì tôi có nghe nói đến các con lừa bạch phiến, nhưng không quen biết ngưá»i nà o và thế giá»›i cá»§a há», nhưng Ä‘iá»u mà tôi không biết vá» hỠđã giúp tôi đóng vai trò trá»n vẹn, vì các thiếu nữ nà y đến vá»›i việc cá»§a há» giống như tôi thôi. Há» rất ngây thÆ¡, không biết gì vá» tổ chức hết, há» chỉ là m theo chỉ bảo thôi, và tôi đã đóng vai cá»§a tôi như váºá»µâ€
CÅ©ng như Catalina, số đông khán giả biết rất mÆ¡ hồ thế giá»›i bạch phiến. Câu chuyện cá»§a Maria quả rất tháºt, tá»±a như mẫu quảng cáo cho phim: Dá»±a theo 1000 chuyện tháºt. Phim rất lôi cuốn, tuy không có những mà n đánh đá giá»±t gân, nhưng hồi há»™p không kém, như lúc các con lừa bị quan thuế tra khảo, hoặc lúc các con lừa trốn các tay anh chị, khán giả không khá»i lo lắng cho há». Lì lợm, Maria còn dám cả gan đòi tiá»n cá»§a các tay anh chị khi cô nà ng sau khi bá» trốn, quay trở vá» giao lại bạch phiến cho chúng. Ngoà i sá»± hiểm nguy cho tÃnh mạng, há» còn bị dá»a nạt, cảnh cáo từ các tay anh chị "quảng giáo". Nếu chẳng may số bạch phiến há» mang tá»›i trạm cuối cùng không đồng vá»›i con số nuốt và o ngưá»i, thì sẽ có Ä‘iá»u không may xảy ra đến cho gia đình há». Tháºt tá»™i nghiệp cho pháºn số các cô gái nghèo nà y! Giá»›i buôn bạch phiến Ä‘em má»™t số tiá»n – mà đối vá»›i ngưá»i nghèo thì quá lá»›n - ra dụ dá»— há» là m công việc rất nguy hiểm. Má»—i con lừa nháºn khoảng từ 5000 tá»›i 8000 đô cho má»™t chuyến Ä‘i, mà số bạch phiến há» nuốt và o ngưá»i đáng giá cả trăm lần hÆ¡n. Chỉ trong nước Mỹ thôi, má»—i năm ngưá»i Hoa Kỳ tiêu thụ 46 tá»· đô tiá»n bạch phiến. Tại các phi trưá»ng lá»›n trên thế giá»›i, hà ng năm nhân viên quan thuế bắt được cả ngà n con lừa bạch phiến. Vì muốn là m tiá»n nhanh chóng, vì nghèo mà vô số những Maria đã dấn thân và o má»™t thế giá»›i Ä‘en, nguy hiểm đến tánh mạng, vô tình đóng góp và o gia tà i kết sù cá»§a các tay trùm buôn bạch phiến, là m há» cà ng lá»›n mạnh, quyá»n uy hÆ¡n.
Các phim mà phụ nữ giữ vai chÃnh luôn là con số khiêm nhưá»ng so vá»›i phim mà nhân váºt chÃnh là nam giá»›i. Cà ng Ãt hÆ¡n, khi nhân váºt chÃnh thuá»™c các dân tá»™c thiểu số, ngưá»i da và ng, ngưá»i Má»… Tây CÆ¡ .... Marston bá» tâm trà và thá»i gian để viết vá» những thiếu nữ nghèo, thiểu số, tháºt là má»™t Ä‘iá»u đáng ca ngợi. Cả Ä‘oà n diá»…n viên phần đông Ä‘á»u trẻ và má»›i trong ngà nh Ä‘iện ảnh đã diá»…n tả rất toà n vẹn vai trò cá»§a mình. Phim Maria Full of Grace là má»™t phim hiếm có, cốt chuyện đặc biệt, có tÃnh cách xã há»™i, phim lại rất hồi há»™p, đánh thức lương tâm con ngưá»i, nhưng nhẹ nhà ng không gắt gao, phán Ä‘oán. Má»›i ná»a năm thôi, tá»›i tháng 12 sẽ có má»™t số phim hay ra mắt khán giả, kịp thá»i cho giải Ä‘iện ảnh Oscars. Tuy váºy, ngưá»i viết Ä‘oán chắc Maria, Full Of Grace – Maria trà n đầy Æ¡n phước, sẽ được và o trong danh sách những phim hay nhất trong năm.
Maria, nếu không có ơn trên độ trì, thì em có toà n vẹn mạng sống không?
- ThÃch thì tiếp tục ở, không thì giải tán.
Thu Sương cong cá»›n phà khói thuốc, nói cc lốc trước mặt chồng, tay giúi dụi Ä‘iếu thuốc má»›i châm và o chiếc gạt tà n đầy nhóc những đầu mẩu. Mặc thằng con, thằng Chung, 11 tuổi, Ä‘ang phụng phịu ngồi nhai chiếc Hamburger ngui ngắt trên ghế, Thu Sương rút bao thuốc từ túi xách, tÃnh châm lá»a, nhưng nghÄ© sao cô lại dụi gẫy đôi Ä‘iếu thuốc còn nguyên lên đống tà n thuốc. Nguýt chồng mt cái dà i sượt, Thu Sương gưá»m gưá»m nhìn thằng Chung, dặn đổng mt câu:
- Ở nhà hốc nốt cái Hamburger rồi cút đi đâu cho khuất mắt đi.
Rá»§a con xong Thu Sương cắp túi xách, hầm hầm bước ra cá»a. Cánh cá»a ra và o bị dáºp mạnh từ tay Thu Sương cùng lá»±c hút cá»§a gió, tạo thà nh tiếng vang cng hưởng khiến căn nhà hệt như bị đánh bom. Thằng Chung giáºt nảy mình. Chiếc Hamburger rÆ¡i bịch xuống ná»n nhà , vung vãi. Nó cúi xuống tÃnh nhặt lên tiếp tục bữa ăn sáng thì bị bố quát:
- BỠxuống. Vứt mẹ mà y đi.
Thằng Chung lại giáºt nảy ngưá»i, chá»±c khóc:
- Ứ ừ, nhưng con đói.
Hồng Phước gằn giá»ng:
- Ãói cho chết con mẹ mà y Ä‘i.
Thằng Chung cáu xưá»n, nó giÆ¡ chân đá toẹt chiếc Hamburger và o gầm ghế, mặt cau có cãi lại bố:
- Tại sao tối ngà y bố cứ rủa mẹ con chết thế? Mẹ bố chết có được không?
Ãang tức vợ, giá» nghe thằng con cãi lại, Hồng Phước nghiến răng, gầm lên:
- à à ! Ã. mẹ mà y. Mà y có biết mẹ bố mà y là ai không?
Thằng Chung nhẩy ra khá»i ghế đứng dán và o góc tưá»ng, giá»ng bất cần:
- Con ứ cần biết, nhưng mẹ con mà chết thì mẹ bố cũng phải chết.
Hồng Phước mất hết bình tÄ©nh, anh chồm vá» phÃa thằng bé tÃnh vả cho nó mươi cái và o miệng cho hả giáºn, nhưng thằng Chung đã nhanh chân chạy tá»t và o phòng ngá»§ và đóng sầm cá»a lại.
- Mở ra, đ. mẹ thằng con lạc loà i nà y.
Thằng Chung ngồi tịt trong phòng, miệng vẫn lôm lổm cãi lại bố:
- Con ứ mở. Mẹ Ä‘i rồi, bố Ä‘. gì mà nhiá»u thế?
Hồng Phước bặm miệng, giÆ¡ chân, tÃnh đạp tung cánh cá»a buồng để xông và o Ä‘áºp cho thằng con mất dạy mt tráºn, nhưng nghÄ© sao chân anh Ä‘t nhiên trùng xuống. NghÄ© mình đã đổ giáºn lên con mt cách vô cá»› nên Hồng Phước quay sang chút giáºn lên những đồ đạc bên cạnh khiến chúng lổ loảng xoảng trên ná»n nhà . Trở lại phòng khách, nÆ¡i còn lổng chổng những bát đĩa, ly chén ăn dở từ mấy bữa qua, chưa ai giá»n, Hồng Phước ngồi thụp xuống chiếc ghế bà nh mà u máºn chÃn, mà u mà Thu Sương ưa thÃch và đã chá»n mua cách đây Ãt lâu. Hồng Phước rÅ© xuống, tay vò mạnh lên mái đầu bạc trắng, bất lá»±c. Ãây là lần thứ bao nhiêu anh đã phải nghe Ä‘i nghe lại những lá»i cay nghiệt đó thốt ra từ chÃnh miệng Thu Sương, ngưá»i con gái mà anh đã từng vì cô đánh đổi cả hạnh phúc riêng tư ở quê hương để trốn chạy từ mt nước Ãông Âu sang xứ sở nà y xin tị nạn, thá»±c tình Hồng Phước cÅ©ng chẳng nhá»›, tháºm chà anh còn cố gắng nhẫn nhục nuốt chá»ng cái cụm từ "giải tán" khó nghe, và phÅ© phà ng đó, cho qua ngà y, Ä‘oạn tháng. Nhưng tá»›i hôm nay, nó lại được Ä‘ay lại trên miệng Thu Sương, sau mt tuần cô bá» bố con anh ở nhà để rong ruổi theo mt gã nhân tình trẻ, Ä‘ang Ä‘eo Ä‘uổi cô. - Giá»i Æ¡i! Hồng Phước phá»§ phục đầu, Ä‘au khổ, rên rẩm mt mình. Trong anh mt Thu Sương quê mùa, ngc nghệch và trong trắng thá»§a nà o giỠđây đã chết. Còn chăng là mt con quỉ cái dâm tục và lăng loà n, coi chồng như mt tên nô lệ tình ái trung thà nh, sẵn sà ng cung phụng, dạ vâng má»—i khi cô cần tá»›i, tháºm chà có thể ôm nghiến chồng ở bất cứ chá»— nà o, cho dù ngay trước mặt con, đòi giải quyết nhu cầu vá» thể xác... Những Ä‘iá»u nà y, từ lâu, Thu Sương chẳng cần dấu diếm, hay ngượng ngùng, mà cô cứ bô bô mt cách hãnh diện trước đám bè bạn cùng sở, má»—i khi cô lôi há» vá» nhà ăn nháºu, hò hét.
- Tụi mà y biết không? - Thu Sương con cá»›n lên lá»›p mấy đứa bạn - Sang đây tụi mà y phải biết cách buc cho lÅ© đà n ông chúng nó biết mặc váy và mặc mt cách thà nh thục. Có váºy, mình có là m mưa là m gió gì, tụi nó cÅ©ng không dám vùng dáºy cướp lại chÃnh quyá»n.
- Mà y đã trở nên bà Tú từ hồi nà o đấy? - Mt ngưá»i bạn lên tiếng.
Thu Sương nhìn lũ bạn lúc lắc đầu vẻ tâm đắc:
- Mà y đã hiểu sai ý tưởng cao đẹp cá»§a tao. - Thu Sương phì phèo thuốc, phân trần - đây phải hiểu là đòi lại quyá»n tá»± quyết, quyá»n bình đẳng cá»§a nữ giá»›i trước nam giá»›i. Nói cho đúng hÆ¡n là để tá»± giải phóng cái ý thức hệ "xuất giá tòng phu" há»§ láºu từ ngà n xưa để lại. Là m được chuyện đó là mình đã tá»± nâng cao nhân phẩm cá»§a chÃnh mình đấy tụi mà y ạ.
* * *
Mấy năm nay Hồng Phước cảm thấy tinh thần và sức khá»e mình xuống dốc mt cách thảm hại. Cảm giác rõ rệt nhất, nhiá»u khi pha lẫn sá»± sợ hãi là những lần anh phải đối diện vá»›i cÆ¡ thể hừng há»±c sống cá»§a vợ. Ãà n ông trên Ä‘á»i, có lẽ Ãt ai mà ngay cả chuyện chăn gối vá»›i vợ cÅ©ng phải láºp thá»i gian biểu. Sá»± trá»› trêu nà y đã tạo nên mt sá»± bùng nổ mãnh liệt trong tình cảm vợ chồng mà Hồng Phước biết rằng anh khó có cÆ¡ hi để hà n gắn. Vá»›i Thu Sương cô cho cho đó là mt hà nh Ä‘ng ngu xuẩn không thể tha thứ, bởi nó đã xúc phạm nghiêm trá»ng đến tÃnh thiêng liêng trong quan hệ sinh lý vợ chồng. Biết vợ giáºn, Hồng Phước tìm má»i cách để an á»§i Thu Sương hòng là m cô khuây khá»a, nhưng má»i cố gắng cá»§a anh chỉ được đáp lại bằng mt khuân mặt lạnh ngắt cùng những tiếng hứ nặng như chì từ phÃa vợ. Bạn anh bảo: Ngưá»i đà n ông khi đã bước và o tuổi ngÅ© tuần, có lẽ ngưá»i ta thưá»ng thiên vá» Ä‘á»i sống tâm linh hÆ¡n là thiên vá» quan hệ xác thịt. Trong trưá»ng hợp nà y Hồng Phước đã không ngoại lệ. Những dấu hiệu má»i mệt hằn sâu trên khóe mắt, và gương mặt tiá»u tụy cá»§a chồng, Thu Sương Ä‘á»u Ä‘á»c được cả, nhưng anh không há» mảy may nháºn được từ nÆ¡i cô mt lá»i cảm thông, chia xẻ. Ãã nhiá»u đêm, vì sợ Thu Sương hiểu lầm, sinh buồn nản, mặc dù Hồng Phước đã phải nhá» và o mấy ly rượu mạnh để tăng thêm cảm giác nhục dục khi gần vợ nhưng rốt cuc anh cÅ©ng không thể đánh lừa được mình để đưa Thu Sương Ä‘i đến đỉnh Ä‘iểm cá»§a sá»± khoái lạc xác thể. Sá»± bạo dạn, sấn xổ đến Ä‘iên cuồng, man dại cá»§a Thu Sương khiến Hồng Phước mất Ä‘i lòng tá»± tin vốn có? hay vì má»—i lần giao hợp vá»›i Thu Sương thì trước mắt anh lại hiện lên khuân mặt tiá»u tụy, lấm láp chân quê cá»§a ngưá»i vợ cÅ© cùng 2 đứa con gái Ãt hÆ¡n Thu Sương chừng và i ba tuổi mà anh đã bá» bê hÆ¡n 20 chục năm trá»i không tin tức? Có lẽ cái cảm giác thứ 2 lấn át anh nhiá»u hÆ¡n cả. Vì váºy, trong những lần nháºp thân như thế, Hồng Phước chỉ còn lại mt cảm giác trÆ¡i vÆ¡i, hụt hẫng, ná»a giống như 1 gã trai tÆ¡ má»›i táºp là m tình, ná»a giống như mt gã đà n ông vừa ốm dáºy, nhưng khát khao xác thịt. Nháºn ra được Ä‘iá»u đó, lần nà y Thu Sương đã đẩy anh ngã ngá»a ra giưá»ng. Cô vùng dáºy, nhìn anh vá»›i ánh mắt vừa man dại vừa giáºn dữ:
- Anh là m sao thế? Liệt dương à ?
Hồng Phước co ngưá»i, gượng gạo. Anh tÃnh ôm vợ và o lòng để tiếp tục cuc ái ân, nhưng Thu Sương đã co chân đạp phắt anh vá» phÃa Ä‘uôi giưá»ng:
- Anh chán là m việc con nà y rồi phải không?
- Sao em nghÄ© váºy? - Hồng Phước cố nén bá»±c, cưá»i buồn há»i vợ.
Không thèm nhìn ánh mắt biết lá»—i cá»§a chồng, Thu Sương vùng ra khá»i giưá»ng, vá»›i tay, châm thuốc hút. Cô dÃt mt hÆ¡i thuốc dà i rồi nuốt chá»ng là n khói quện đặc và o bụng như cố gìm nén cÆ¡n khoái lạc và o từng chân tÆ¡, thá»› thịt. Thu Sương tiếp tục rÃt thuốc, phà khói, nhìn chồng, giá»ng hoà i nghi:
- Không chán tôi tại sao lần nà o anh cÅ©ng chỉ vá»n tôi như mèo no vá»n chut thế? Chứ không phải anh đã từng muốn banh đôi thể xác tôi ra để táºn hưởng sá»± khoái lạc cá»§a da thịt à ?
Hồng Phước nói nhá», vẻ ân háºn:
- Anh xin lá»—i! - Hồng Phước nhoà i ngưá»i vá» phÃa vợ - em biết sức khá»e anh Ä‘ nà y xa xút rồi còn gì?
Thu Sương khinh khỉnh nhìn chồng:
- Sa sút hay anh đi đ. nhằng con nà o nên tối vỠkhông còn đủ sức mà đ. tôi nữa?
Nghe vợ ăn nói xấc xược, Hồng Phước nổi khùng vùng dáºy tát bốp và o mồm vợ:
- Cô bé cái mồm nói láo đi được không? Những chuyện ngang ngược như thế mà cô nói được à ? Cô có biết tôi còn đáng tuổi bố cô không?
Thu Sương cũng lồng lên:
- Bố... hÆ¡... hÆ¡! Ông bệnh hoạn rồi. Ông có biết ông Ä‘ang nói gì không? Ông đòi là m bố tôi ư? - ha ha - Thu Sương cưá»i Ä‘iên dại - có ngưá»i bố nà o mà đ. con gái mình mưá»i mấy năm trá»i không thương tiếc không? Ãến bây giỠông không còn sức để Ä‘. tôi nữa thì ông giở trò đạo đức để dạy khôn tôi phải không? Ông Ä‘iên rồi.
- Cô im há»ng Ä‘i. - Hồng Phước cÅ©ng gầm lên - Cô có biết những lá»i cô nói sẽ là m hư thằng con bên ngoà i không?
Thu Sương ôm má, trừng trừng nhìn chồng:
- Cái gì? Ông tưởng thằng còn ông quà tỠlắm à ? Ông có biết ông đi là m, ở nhà nó còn nhìn trm tôi tắm chuồng cơ đấy.
- Cô im ngay Ä‘i. - Hồng Phước vùng hẳn dáºy. Tai anh ù đặc. Anh không thể hình dung được hình ảnh thằng con trai má»›i hÆ¡n mưá»i tuổi đầu mà anh đã trút hết tâm trà lo cho nó ăn há»c, nên ngưá»i lại trở thà nh mt thằng ma cô, khốn nạn như váºy. Không kìm được bình tÄ©nh, Hồng Phước vá»› chiếc áo choà ng ngá»§, lao ra nhà ngoà i. Thằng Chung Ä‘ang dán mắt và o mà n hình tivi, mê mải chÆ¡i trò Ä‘iện tá», thấy bố mẹ to tiếng trong buồng, nó ngá»ng lên, phẩy tay, mặt nhăn Ä‘anh lại. Thằng Chung tÃnh chÆ¡i tiếp thì đã thấy Hồng Phước nhao tá»›i. Chẳng nói chẳng rằng, Hồng Phước túm cổ thằng con vả lia lịa và o mặt mặt, và o vai thằng bé. Hồng Phước nghiến răng ken két:
- Thằng khốn. Nói ngay. Những lá»i mẹ mà y nói có đúng sá»± thá»±c không? Nói.
Miệng nói tay Hồng Phước lẳng uỵch thằng con xuống ghế bà nh, thịnh n:
- Muốn sống, nói ngay.
Bị bố đánh tới xa xẩm mà y mặt, thằng Chung bò lê trên ghế, mếu máo khai chuyện:
- Mẹ nói láo. ChÃnh mẹ dẫn thằng Tây cùng sở vá» nhà , cả 2 trần truồng vừa tắm vừa thở hồng hc trong nhà tắm mà không đóng cá»a, con không chịu nổi phải chạy và o đóng lại, tại sao bây giá» mẹ đổi cho con nhìn trm. Tại sao bố chưa há»i đã đánh con? Tại sao? Con háºn bố.
Thằng Chung gà o tướng lên, kế đó nó vùng khá»i ghế, co chân, đá nát trò chÆ¡i Ä‘iện tá» mà Hồng Phước má»›i mua tặng nó nhân sinh nháºt 11 tuổi. Nó mở thc cá»a ra và o rồi vừa tức tưởi khóc vừa chạy thục mạng ra ngoà i hà nh lang. Từ xa còn nghe tiếng nó gà o lên:
- Tôi háºn ông bà .... à ...
Sầm sầm trở lại buồng, Hồng Phước định tÃnh sổ vá»›i vợ, hòng tìm ra sá»± tháºt thì đã thấy Thu Sương quần áo son phấn chỉnh tá», Ä‘ang đứng ướn éo, soi mình trước gương. Hồng Phước gằn giá»ng há»i:
- Cô nói. Thằng Tây xuất hiện trong phòng là thằng nà o? Thằng Chung nói là sá»± tháºt, hay cô đổi oan cho nó?
Thu Sương vẫn Ä‘iá»m nhiên như trong nhà chưa há» có Ä‘iá»u gì vừa xảy ra. Cô mở túi xách, rút bao thuốc, khẽ búng ra mt Ä‘iếu, châm lá»a, phà khói thuốc lÆ¡ lá»ng trước mặt chồng, giá»ng tỉnh bÆ¡:
- Thằng con ông đã nói hết rồi, ông còn há»i tôi là m gì? Hay ông muốn biết hôm đó thằng Tây nó là m tình tôi bao lâu trong nhà tắm?
- Con Ä‘iếm. - Hồng Phước chồm vá» phÃa Thu Sương, giáºt phắt Ä‘iếu thuốc từ tay cô và tát mt cái trá»i giáng lên má Thu Sương khiến cô lạng ngưá»i chá»±c té xỉu.
Thu Sương loạng quoạng vịn giưá»ng đứng dáºy. Mt vệt máu tươi chảy nhanh từ khóe mép. Thu Sương lấy ngón tay chấm nhẹ lên vệt máu, rồi đưa lên đầu lưỡi, khẽ nhấm nháp:
- Ông giá»i lắm. Ãây là máu đấy, ông nhìn cho kỹ. Cái tát ngà y hôm nay coi như tôi trả Æ¡n ông sau mưá»i mấy năm ông kiêu mang, đùm bá»c và dìu dắt, đưa tôi và o Ä‘á»i. Tôi nói để ông biết, đây không phải là con đà n bà vô Æ¡n, bạc nghÄ©a như ông tưởng. Æ n cá»§a ông, mưá»i mấy năm qua tôi đã đáp. NghÄ©a cá»§a ông tôi cÅ©ng đã dùng thân hình trinh trắng cá»§a tôi để thế đổi. Nó vá» tình và lý, tôi và ông chẳng ai còn nợ ai. Sở dÄ© có sá»± đổ vỡ ngà y hôm nay là do ông không đủ sức để mà tiếp tục rằng buc tôi phải là m cái công việc Ä‘á»n Æ¡n đáp nghÄ©a ná». Việc ông hà nh hung tôi và con tôi hôm nay tôi sẽ không truy cứu. Nhưng những giá»t máu tươi đổ ra từ miệng tôi ngà y hôm nay nhất định ông phải trả. Trả cách nà o thì ông cố giương mắt lên mà nhìn. Cả quãng Ä‘á»i còn lại cá»§a ông, ông sẽ không được mt ngà y yên thân đâu. Tôi sẽ cho ông nếm cái vị thân bại danh liệt như thế nà o.
Thu Sương ngẩng lên nhìn Hồng Phước lần cuối. Ãôi mắt sắc lẹm cá»§a cô hằn những tia máu Ä‘á», đầy thù háºn. Chá»i Hồng Phước mt câu khá tục tÄ©u bằng tiếng bản xứ, Thu Sương kéo sầm cá»a tá»§ quần áo, lôi ra má»› hà nh trang cá nhân, thản nhiên bước ra cá»a. Dưá»ng như cô đã chuẩn bị sẵn cho tình huống ngà y hôm nay.
* * *
Thu Sương bá» Hồng Phước ra Ä‘i là chuyện mt sá»›m mt chiá»u, Ä‘iá»u nà y Hồng Phước đã trù liệu từ trước, bởi giữa anh và Thu Sương là cả mt hố sâu vá» khoảng cách tuổi tác, vá» lối sống và nếp nghÄ©. Nhưng Ä‘iá»u Hồng Phước không thể ngỠđúng và o lúc ni sá»± gia đình anh ở Việt Nam rối như canh hẹ lẽ ra anh cần có sá»± Ä‘ng viên, an á»§i cá»§a Thu Sương thì cô lại bá» anh ra Ä‘i. Kỳ nghỉ phép mà Thu Sương hăm hở gá»i đó là "tuần trăng máºt" vừa qua nằm ngoà i dá»± kiến cá»§a Hồng Phước. Gia đình Hồng Phước biết anh vá», nên đã đệ đơn từ bá» anh ngay trong ngà y đầu gặp mặt. Vợ và 2 đứa con gái sinh đôi anh chưa mt ngà y gặp mặt, mt đứa đã lấy chồng và mt Ä‘ang há»c năm cuối cùng trưá»ng Ãại há»c Luáºt khoa cÅ©ng tuyên bố không nháºn ngưá»i cha vô trách nhiệm. Chán chưá»ng vá»›i cảnh gia thất, ni tc, Hồng Phước đã xuôi tay, nghe theo lá»i yêu cầu cá»§a Thu Sương, cắt đứt quan hệ dòng tc, máu má»§ vá»›i gia đình để trở vá» Ãức. Mt Ä‘iá»u Hồng Phước không thể lưá»ng hết được rằng anh đã nằm trong sá»± sắp đặt cá»§a Thu Sương. Trong con mắt Thu Sương mt Hồng Phước hoạt bát, đạo mạo, quyết Ä‘oán và phong trần thá»§a nà o giỠđây đã khô héo. Còn lại chăng là mt là mt anh trai già , tóc, râu bạc trắng và lẩm cẩm, tối ngà y chỉ thÆ¡ thẩn và sưu tầm những là m Ä‘iệu giÆ¡n ca hay mt câu hò và dặm hÆ¡n là chiêm ngưỡng Thu Sương trong những b tân thá»i đắt tiá»n, rá»±c lá»a mà nhiá»u kẻ ngoà i cuc khi nhìn lướt cô cÅ©ng phải nhá» nước miếng. Hồng Phước vá»›i cô nay đã không còn là thần tượng, là vị cứu tinh như cô đã mt thá»i tá»± hà o vì có anh và được Ä‘i bên anh. Những mất mát tinh thần nà y Hồng Phước đã dần dà cảm được trong những lần Thu Sương buc phải sách đôi vá»›i anh, hoặc xuất hiện giữa trốn bè bạn, đông ngưá»i. Những lá»i châm chá»c, thăm há»i, tâng bốc mt cách thái quá cá»§a lÅ© bạn và những kẻ đực rá»±a thô lá»—, lúc nà o cÅ©ng xăm xoe, muốn ôm chầm lấy Thu Sương để cắn xé cô ra từng mảnh, vô tình lại giống như những liá»u Ä‘c tố lân lan, ngấm dần và o xương tá»§y cá»§a Thu Sương, khiến cô không còn tá»± chá»§ được đôi chân và trà óc vốn dÄ© ngây thÆ¡ và già u tưởng tượng cá»§a mình. Nhiá»u đêm, vắng Thu Sương, Hồng Phước nằm mt mình, tư lá»±. Và anh đã xót xa nháºn ra rằng cái miá»n đất hứa Tư bản mà u mỡ mà anh đã quyết định đưa Thu Sương cáºp bến, thá»±c tế nó không phải là thiên đưá»ng cá»§a anh, cá»§a những giấc mÆ¡ mà anh hằng mong ước. Hà nh trang trốn chạy từ Ãông Âu cá»§a Hồng Phước chÃnh là tình yêu anh dà nh chá»n cho Thu Sương. Dẫu anh biết đó là mt tình yêu mun. ChÃnh sá»± mun mà ng ấy nên Hồng Phước thá»±c sá»± cảm thấy thèm khát và cần phải có nhu cầu để thá»a mãn nó. Kể từ khi anh bước chân ra Ä‘i cho tá»›i lúc anh cùng Thu Sương trốn chạy qua Ãức xin tị nạn, Hồng Phước không há» hay biết rằng, đêm ăn ngá»§ cuối cùng vá»›i ngưá»i vợ ở quê hương đã để lại cho anh 2 cô con gái xinh xắn, nhưng lòng dạ lại vô cùng sắt đá mà anh đã gặp lại trong kỳ nghỉ phép.
* * *
Còn lại trÆ¡ vÆ¡ mt mình trong căn phòng ngổn ngang đồ đạc đổ vỡ. Hồng Phước lầm lÅ©i Ä‘i lại như mt bóng ma. Anh định tìm đến hÆ¡i men cá»§a rượu, nhưng đã thà nh cá tÃnh, cà ng uống, rượu khiến Hồng Phước cà ng thêm tỉnh táo. Bất giác Hồng Phước nhá»› lại những lá»i Thu Sương vẫn thưá»ng tuyên bố trước mặt anh: Giải tán. Phải rồi. Hồng Phước cảm thấy ngưá»i mình nóng ran, tâm can như mách bảo anh phải là m mt Ä‘iá»u gì đó.
Hồng Phước trở và o phòng ngá»§. Anh đưa mắt nhìn lại căn phòng huyá»n ảo trong ánh đèn mầu lần cuối. Mt thoáng quặn Ä‘au gợn lên trong lòng. Rồi Hồng Phước quả quyết bước tá»›i ngăn kéo bà n, tìm cây bút viết. Mở ná»a chừng ngăn kéo, Hồng Phước bá»—ng giáºt bắn mình khi thấy trước mắt mình là những dòng chữ mảnh mai, bay bướm cá»§a Thu Sương viết sẵn.
Thu Sương viết: "Tôi biết, rốt cuc ông sẽ tìm đến đây để là m cái công việc mà ông nên là m. Chia tay ông, tôi không có gì phải hối háºn, nhưng tôi thấy thương hại ông trong những ngà y cuối Ä‘á»i lại phải sống trong trà n trá» khổ Ä‘au, nhục nhã. Tôi cố hình dung nhưng không thể tưởng tượng nổi mt ngưá»i đà n ông và o lúc xế bóng mà bị thân quyến, rut thịt và ngay cả ngưá»i con gái mà ông ta yêu quà nhất cÅ©ng ruồng bá» nốt, liệu ông sẽ sống như thế nà o? Phước ạ! Vá»›i tôi, tôi sẽ tá»± tìm đến cái chết, bởi chỉ và o lúc xuôi tay, con ngưá»i ta sẽ chấm dứt má»i phiá»n não, hệ lụy cá»§a trần thế. Nhưng vá»›i ông, tôi biết, ông sẽ không đủ can đảm để là m việc đó. Tôi hiểu, đó chÃnh là tÃnh cách cá»§a ông - Mt kẻ ham sống để tá»± chuốc những phiá»n não cho Ä‘á»i mình. Nhưng hôm nay, tôi muốn ý thức ông mt Ä‘iá»u: Sá»± nhân từ thái quá, ở Ä‘á»i, nhất là trên mảnh đất ma nhiá»u, ngưá»i Ãt, đầy cám dá»— và trục lợi nà y, thì lòng nhân từ cá»§a ông đã đưa ông đến lò tá»± thiêu. Sống bên ông ngần ấy năm, tôi hiểu được chân lý đó; tôi quý trá»ng ông, nhưng không hiểu sao tôi vẫn không thể chấp nháºn ông. Sao thế nhỉ? Cái lý nó đơn giản lắm ông ạ! Mt con đà n bà muốn sống lâu bá»n bên cạnh thằng đà n ông, giữa chúng phải có mt sức mạnh huyá»n bà để ct chặt nhau lại, đó chÃnh là tình yêu. Ãã nhiá»u lần tôi và ông Ä‘ang đắm Ä‘uối, xoắn, bện trong nồng nà n xác thịt, trong tôi chợt lóe lên mt dấu há»i: Như váºy có thể gá»i là tình yêu không nhỉ? Và hình như đã có lần như thế, tôi ngây thÆ¡, chợt but miệng há»i ông. Lúc ấy, tôi nhá»›, ông đã dừng lại vuốt tóc, nhìn tôi và mỉm cưá»i âu yếm. Trá»i Æ¡i, cái sá»± âu yếu khác thưá»ng đó, ông dà nh cho tôi má»›i tháºt khó hiểu và đáng sợ là m sao, tháºm chà cho tá»›i nay tôi vẫn không thể nà o lý giải nổi. Tôi và ông - chúng ta là 2 con ngưá»i, chúng ta phải sống, phải là m việc và phải giải quyết những nhu cầu mà thiên nhiên tạo hóa. Ãáng tiếc cà ng gần gÅ©i bên ông, tôi lại cà ng cảm thấy hình như tôi và ông lại cà ng xa nhau hÆ¡n. Sao thế nhỉ? Ông đâu phải là con ngưá»i vô cảm, trái lại ông là ngưá»i Ä‘a cảm. Những tình cảm ông dà nh cho tôi, nhiá»u khi khiến tôi thá»±c sá»± cảm Ä‘ng, thế nhưng bình tâm lại để nghÄ© vá» những gì chúng ta đã có, đã trao cho nhaụ.., Phước ạ, tôi má»›i thấy hãi hùng và đau khổ. Thá»±c ra những thứ ấy nó không phải là tình yêu, mà nó chỉ là những cảm giác nhục dục cá»§a 2 kẻ khác giá»›i khi gần gÅ©i bên nhau và đòi há»i thá»a mãn nó. HÆ¡n thế nữa trong những lần gần gÅ©i vá»›i ông như váºy, tôi đã cảm nháºn được mt Ä‘iá»u: Tình cảm ông dà nh cho tôi, nó giống như mt thứ tình cảm cá»§a mt báºc cao niên dà nh cho con trẻ; đúng hÆ¡n nó là mt thứ ban phát cá»§a ngưá»i cha dà nh cho con. Trá»i Æ¡i! Chỉ riêng nghÄ© tá»›i thứ tình cảm đó thôi cÅ©ng đủ cho tôi tịt kinh tá»›i và i tháng, nói gì tá»›i chuyện yêu thương, ôm ấp nữa hả ông? Váºy nhưng tôi đã có vá»›i ông mt đứa con. Có thể ông tá»± hà o vì có nó, nhưng vá»›i tôi, nó là mt quả háºn, mt đứa con lạc loà i, bởi nó được đầu thai từ hai thế hệ, hoà n cảnh cÅ©ng lạc loà i và trá»› trêu tương tá»±... Ãá»c tá»›i đây chắc ông sẽ nguyá»n rá»§a tôi tháºm tệ, tôi biết, và bản thân tôi cÅ©ng đã tá»± nguyá»n rá»§a vá» những hà nh vi mà thiên hạ cho là vô luân đó. Nhưng rốt cuc thì tôi vẫn buc phải xa ông. Có thể sá»± ra Ä‘i cá»§a tôi sẽ khiến cho cả 2 phải Ä‘au khổ, nhưng nếu tôi cố nán lại bên ông, tôi Ä‘oán chắc: Cả ông và tôi cÅ©ng sẽ chẳng bao giá» hạnh phúc. Tạo sao thế nhỉ? Con ngưá»i chúng ta thá»±c là 2 xúc thịt sống mâu thuẫn phải không ông?
Hôm nay tôi ra Ä‘i là để tá»± tìm cho chúng ta mt lối thoát. Có lẽ, chỉ còn có giải pháp đó là hữu hiệu nhất. Bản thân tôi, cÅ©ng muốn chứng kiến ông mt lần tá»± định Ä‘oạt Ä‘á»i mình, cho dù đã là quá mun.
Hãy coi tôi là mt con đà n bà phế thải. Thằng Chung, tôi sẽ gá»i nó tá»›i mt trại mồ côi. Ông đừng tìm nó là m gì cho phà sức.
Chúc ông có mt ngà y đẹp!
Ngưá»i bạn Ä‘á»i khốn nạn cá»§a ông.
Thu Sương".
Hồng Phước run rẩy, cố gắng Ä‘á»c hết những dòng chữ Thu Sương để lại trên trang giấy. Rồi Ä‘t nhiên anh vùng dáºy, giÆ¡ tay đấm nát tấm ảnh chân dung mà anh và Thu Sương đã chụp trước khi quay trở lại Ãức. Mảnh thá»§y tinh xắc nhá»n đâm và o mu bà n tay khiến Hồng Phước buốt nhói. Anh nghiến chặt 2 hà m răng rồi gà o lên Ä‘iên dại:
Con điếm. Tao sẽ ly dị mà y.
Thằng Chung là đứa con ngoà i giá thú.
̇ȩc 10.2000
(những truyện tháºt ngắn)
Ngá»c Anh ngồi trong văn phòng là m việc,mà tâm hồn thì Ä‘i hoang ra ngoà i cá»a xổ . Ãã gần giỠăn trưa rồi mà nà ng chưa có má»™t quyết định nà o cho buổi tối nay .Hôm nay là ngà y Sinh Nháºt cá»§a Hiển,chồng nà ng .Thoáng đó mà đã 15 năm trôi qua .Má»™t đám cưới vụt vã nghèo nà n trong khung Ä‘á»i di tản cá»§a trại tỵ nạn .Giữa báºp bá»nh trôi nổi cá»§a cuá»™c sống hôm nay, Ä‘á»i sống cá»§a Ngá»c Anh là những gì êm ả nhất so vá»›i lÅ© bạn bè cùng lứa tuổi .Nà ng là ngưá»i duy nhất trong đám bạn bè không phải trải qua sóng gió trong dá»i sống vợ chồng .Hiển là ngưá»i trầm lặng Ãt nói .Ngá»c Anh bặt thiệp hiá»n hòa và không có nhiá»u tham vá»ng trong cuá»™c sống .Má»—i năm đến ngà y Sinh Nháºt chồng,nà ng luôn tìm má»™t “Supprise†để chiá»u chà ng .
Ãêm qua, nà ng đã tháºt nồng nà n hÆ¡n,và phiêu du hÆ¡n trong cuá»™c ân ái vá»›i chồng .Hạnh phúc cá»§a nà ng chÃnh là nụ cưá»i thá»a mãn cá»§a Hiển trong bóng đêm,và câu há»i cá»§a chà ng:
-Có phải đây là quà Sinh Nháºt cá»§a anh ?
Ngá»c Anh đã e thẹn chẳng biết trả lá»i thế nà o hÆ¡n là gục đầu trên ngá»±c chồng vá»›i nụ hôn.
Ãối vá»›i nà ng,hạnh phúc trong vòng tay là những gì tháºt hiển nhiên như đêm và ngà y có nắng và mưa .Nà ng bằng lòng và chấp nháºn những gì mình có trong tay,chuá»—i ngà y êm ả nhẹ nhà ng thế thôi .Nà ng sợ hãi cho những đổi thay quay cuồng trong cuá»™c sống .
Buổi sáng nay,Hiển đánh thức Ngá»c Anh dáºy sá»›m .Chà ng đã chiá»u nà ng bằng những hà nh động và cá» chỉ ra ngoà i những sở thÃch riêng chà ng,chỉ vì chà ng biết những Ä‘iá»u đó là m Ngá»c Anh vui thá»a và sung sướng .Ngá»c Anh Ä‘em mãi niá»m hạnh phúc đến chá»— sở là m,nà ng đã nghÄ© vá» chà ng nhiá»u hÆ¡n những ngà y khác Cái oi bức cá»§a mùa Hè nóng ná»±c không cất Ä‘i hạnh phúc riêng trong lòng .
Tiếng chuông Ä‘iện thoại reo .Ngá»c Anh bốc Ä‘iện thoại lên:
-Hello! Annie‘s speaking.
-Hi Annie, Albert here! How are you? Do you want to go out for lunch with us? Just me, Tom, and Tammy.
-I don’t know .Give me a second.
Ngá»c Anh gác Ä‘iện thoại trên vai suy nghÄ© trong má»™t thoáng:
-ỌK. I will be out in a minute.
Ngá»c Anh thoáng nghÄ© đến chồng,nhưng nà ng biết mình không có đủ thá»i giá». Phòng Kế Toán ngà y Thứ Năm phải là m lương cho nhân viên .Hai vợ chồng má»—i lần muốn Ä‘i ăn chung phải tốn má»™t giá» rưỡi,thôi đà nh Ä‘i ăn vá»›i bạn chung sở váºy .Nà ng còn nghÄ© đến sẽ há»i ý kiến các bạn vá» món quà “Supprise†cho chồng .
Bốn ngưá»i cùng Ä‘i chung má»™t xe .Má»™t ngưá»i trong bá»n đỠnghị Ä‘i ăn ở Lovely Cove Restaurant trên Orange Hills .Má»i ngưá»i Ä‘á»u đồng ý .Ngá»c Anh không thÃch lắm vì hÆ¡i xa sở là m,nhưng nà ng không phản đối .Quán ăn nà y là má»™t quán ăn khá sang trá»ng tá»a lạc trên lưng đồi,nhìn xuống thà nh phố và những vùng lân cáºn .Quán ăn có những booth nhá» riêng biệt cho từng bà n .Vì là mùa Hè,nên má»i ngưá»i Ä‘á»u thich ngồi ngoà i hiên để nhìn xuống đồi . Ãá»™t nhiên, Ngá»c Anh thấy nhá»› Hiển da diết,muốn gá»i cell phone cho chà ng,nhưng vì có các bạn chung quanh nên nà ng e ngại .
Ngá»c Anh vừa ăn vừa ngắm con đưá»ng đất ngoằn nghoèo dẫn lên đồi .Hai bên đưá»ng là những bông Cúc Dại và ng tươi mặc áo nắng tắm mình giữa đất trá»i .Mấy ai mang tâm hồng Ãông Phương như nà ng nhìn cảnh váºt hiện tại mà không má»™t chút thương tưởng vá» thá»i áo trắng .Con đưá»ng phố lá Me nghiêng có những chà ng trai ngá» nghệch đốt khói Tương Tư Thảo chỠđợi dấu chân ngưá»i tình sinh viên Ä‘i và o Ä‘á»i Ngá»c Anh cưá»i vu vÆ¡ vá»›i những ý tưởng Ä‘ang quẩn quanh trong đầu .Tammy chợt lên tiếng há»i nà ng:
-What‘s in your mind?
-Today is my husband‘s birthday .I don‘t know what to do and I don‘t want to do the usual.
-Oh! I have an idea. You could call a balloon dancer to his office this afternoon.
-I will do that.
Tammy là má»™t con bé luôn có những ý kiến táo tợn. Kể ra, đó cÅ©ng là má»™t sáng kiến khá vui. Ngá»c Anh chỉ cần tưởng tượng bá»™ mặt cá»§a Hiển ngệch ra khi ngưá»i vÅ© nữ khá»a thân vá»›i những trái bong bóng đủ mà u ngồi trong lòng,nà ng không nhịn được cưá»i. Trong Ä‘á»i sống bình lặng , đôi khi ngưá»i ta cần má»™t thoáng ngạc nhiên, đó là mà u sắc cần thiết cá»§a bức tranh tâm hồn,chút hương vị cho cuá»™c sống thêm Ä‘áºm đà .
Ngá»c Anh chợt nhá»› mẩu đối thoại ngắn vá»›i chồng đêm qua:
-Ngà y mai sinh nháºt cá»§a anh,em cho phép anh được gá»i Ä‘iện thoại nói chuyện vá»›i má»™t cô bạn cÅ© nà o đó mà anh quen .Nhưng chỉ ngà y mai thôi,và má»™t lần rồi thôi nha anh!
-Sao em lại có những ý nghÄ© kỳ cục váºy …. Có thể anh sẽ có những ngưá»i bạn cÅ© còn nhá»› đến anh gá»i chúc mừng là nhiá»u! Không lẽ,em nghÄ© anh còn hứng thú để hẹn hò nữa sao!
-Em nói váºy thôi! ÃÆ°Æ¡ng nhiên là còn tùy anh nữa chứ!
Ãang ngồi nghÄ© ngợi vẩn vÆ¡ và nói chuyện vá»›i các bạn sau bữa ăn,Ngá»c Anh chợt nhìn thấy má»™t đôi Ä‘i ra khá»i nhà hà ng bóng dáng tháºt quen thuá»™c. Cả hai khoác eo Ä‘i sát bên nhau. Nhìn tháºt kỹ chÃnh là Hiển và cô em gái út cá»§a Ngá»c Anh tên Tú Anh. Ngá»c Anh nhá»m ngưá»i đứng dáºy,nhưng nà ng lảo đảo thân hình nên ngồi xuống. Bên ngoà i,Hiển và Tú Anh ngồi ôm nhau trong xe,trao nhau những nụ hôn tháºt nồng nà n. Chiếc xe Porsche Carrera gầm lên và lao mình xuống con đưá»ng đồi,bá» lại sau lưng là Ngá»c Anh vá»›i vệt khói cay nồng trong mắt và ná»—i Ä‘au má»›i vừa nhói trong tim.
07-2004
Ãôi dòng tiểu sá»:
· Tên tháºt là Phạm Duy Cẩn, sinh ngà y 05 tháng 10 năm 1921 tại phố Hà ng Cót, Hà Nộị
· Ông sinh ra trong má»™t gia đình "là m văn há»c và trá»ng văn há»c" (theo Tạ Tỵ), là con thứ 10 cá»§a nhà văn trà o phúng xã há»™i Phạm Duy Tốn. Các anh cá»§a ông, (Phạm Duy Khiêm, Phạm Duy Nhượng) Ä‘á»u có viết văn, soạn nhạc.
· Thuở nhá», Phạm Duy từng theo há»c các trưá»ng Trung há»c Thăng Long, Cao Ãẳng Mỹ Thuáºt, Kỹ Nghệ Thá»±c Hà nh; tá»± há»c nhạc năm 1940 và viết ca khúc đầu tay Cô Hái MÆ¡ năm 1942.
· Ông gia nháºp Ä‘oà n hát lưu động năm 1943, Ä‘i hát từ Nam chà Bắc, phổ biến tân nhạc, sau đó tham gia kháng chiến vá»›i nhiệm vụ sáng tác và phổ biến kháng chiến cạ Ông cÅ©ng đã khởi xướng phong trà o phục hồi và phát triển dân ca trong giai Ä‘oạn nà ỵ Năm 1949, ông kết hôn vá»›i ca sÄ© Thái Hằng.
· Phạm Duy cùng gia đình vợ và o Nam năm 1951, thà nh láºp ban hợp ca Thăng Long vá»›i những thà nh viên chÃnh là Thái Hằng cùng các anh em trong nhà : Hoà i Bắc Phạm Ãình Chương, Hoà i Trung Phạm Ãình Viêm và Thái Thanh. Tiếp tục phục hồi và phát triển dân cạ
· Ãi Pháp để tìm hiểu và bổ túc thêm nhạc lý Tây Phương năm 1954-1955; ông vừa nháºn sá»± chỉ dạy cá»§a nhạc sÄ© Robert Lopez, vừa là m bà ng thÃnh viên tại Institut de Musicologie, Paris, vừa khởi sá»± sáng tác trưá»ng cạ
· Từ năm 1956 đến nay, ông tiếp tục sáng tác Ä‘á»u đặn: tâm ca, vỉa hè ca, tục ca, đạo ca, hoan ca, và dÄ© nhiên tình ca lần lượt ra Ä‘á»á»‹
· Tháng 4 năm 1975, Phạm Duy cùng gia đình di cư sang Hoa Kỳ và định cư tại Midway City, Californiạ Nhạc sÄ© soạn thêm tị nạn ca, ngục ca, Hoà ng Cầm ca, thá» nghiệm và khảo cứu nhạc Ä‘a Ä‘iệu cùng vá»›i con thứ Phạm Duy Cưá»ng, viết Hồi Ký...
Nhạc sĩ Phạm Duy hoạt động trong cả ba lĩnh vực : ca diễn, sáng tác và nghiên cứụ
Tác phẩm chá»n lá»c:
Trưá»ng Ca Con ÃÆ°á»ng Cái Quan
Trưá»ng Ca Mẹ Việt Nam
Tình Ca
Giá»t Mưa Trên Lá
Bà Mẹ Gio Linh
Khối Tình Trương Chi
Bên Cầu Biên Giới
Ãố Ai
BÃ i Ca Sao
CỠHồng
Trả Lại Em Yêu
Con ÃÆ°á»ng Tình Ta Ãi
Thương Tình Ca
Ãừng Xa Nhau
Ká»· Váºt Cho Em
Cô Hái Mơ
Thiên Thai
Ngáºm Ngùi
Tiá»…n Em
ÃÆ°a Em Tìm Ãá»™ng Hoa Và ng
Ão Anh Sứt Chỉ ÃÆ°á»ng TÃ
Tình Cầm
Tổ Khúc Bầy Chim BỠXứ
và Minh Há»a chuyện Kiá»u (tác phẩm cuối Ä‘á»i và là tổng hợp hà nh trình nghệ thuáºt)
BÃŒNH CA
Và o lúc nà y, hoà bình có vẻ ló dạng vá»›i Hoà Há»™i Paris. Trong lòng thấy có Ä‘iá»u gì vui, tôi muốn nói lên sá»± hoan hỉ đó qua những bà i tôi gá»i chung là hoan ca (song of joy). Do đó, sau bé ca và nữ ca, tôi soạn “bình ca“.
Trước đây (năm 1959), tôi có soạn má»™t bà i nhan đỠNGÀY SẼ TỚI trong đó tôi réo gá»i hoà bình, giống như trong năm 1945, giữa mùa Thu chiến tranh, tôi ngồi vá»— súng ca bà i THU THANH BÃŒNH. Bây giá», và o năm 1972, khi soạn bình ca, tôi phát triển đỠtà i mà tôi nói tá»›i qua bà i NGÀY SẼ TỚI và cÅ©ng dùng bà i nà y để là m bà i chót cá»§a loạt 10 bà i bình ca. Tuy nhiên, 9 bà i hát má»›i soạn (cá»™ng vá»›i bà i NGÀY SẼ TỚI đã có sẵn) cÅ©ng không hẳn là những bà i hát nói tá»›i hoà bình trên đất nước. Nó chỉ muốn nói đến hoà bình trong lòng ngưá»i mà thôi! Tại sao váºy? Tại vì tôi không tin là có hoà bình !
Bình Ca ra Ä‘á»i và o năm 1972, không xưng tụng ná»n hoà bình mÃ
Há»™i Nghị Paris đạt được sau các vụ Ä‘i đêm và ký kết giữa các phe nhóm. Trong bình ca, không phải vì lý do có ký kết hoà bình mà nói tá»›i chuyện tương lai, vá»›i sá»± trùng tu xứ xở, xây lại nhà máy, cầu cống v.v... Nó nói nhiá»u tá»›i chuyện lấy lại sá»± bình thưá»ng, bình dị cá»§a dân tá»™c ta, bị mất Ä‘i sau mấy chục năm chiến tranh. Trong bình ca ngưá»i nghe chỉ thấy giá»ng tráng sÄ© hà nh, giá»ng sÄ© khÃ, giá»ng hoà i cổ mà thôi ! Tuy nhiên nó cÅ©ng không thiếu ngôn ngữ cá»§a thá»i đại và nhạc ngữ cá»§a nó thì hoà n toà n theo style nhạc trẻ. BÃŒNH CA MỘT còn có vẻ hippy là khác.
BÌNH CA MỘT
(Saigon-1972)
1
Nà y em con chim lưá»i
Nhiá»u năm chim Ä‘au phổi
Bu-oi sáng vắng tiếng chim cưá»i vui
Nà y em con chim gầy
Chiá»u nay chim đứng dáºy
Và nó hát lÃu lo tháºt dà i
Cũng vì Hoà Bình đã vỠđây (hai lần).
2
Nà y em con trâu giÃ
Nhiá»u năm trâu vất vả
Cùng với bác xã nơi đồng quê
Nà y em con trâu giÃ
Nằm chÆ¡i trâu nhai cá»
Nhìn những chiếc máy đang cầy bừa.
Trâu đừng buồn vì máy cầy nghe (hai lần).
3
Nà y em vang tiếng cưá»i
GiỠchơi không e ngại
Trưá»ng lá»›p đó là nÆ¡i
Ngà y xưa, giam bao ngưá»i
Già nua hay thơ dại
Trại cÅ© đã biến ra trưá»ng Ä‘á»i
Hoa hồng nở ở giữa vưá»n chÆ¡i (hai lần).
4
Nà y em đã tá»›i giá»
Mẹ đưa em đi chợ
Từ sáng mãi tới trưa, còn lưa
Rồi khi đưa nhau vá»
Gặp anh hippy trẻ
Mặc áo rách đứng bên nhà thá»
Trông đẹp tá»±a hình Chúa hiá»n mÆ¡ (hai lần).
5
Nà y em dây hoa nà y
Là dây gai hoa dại
Là m xước những gót chân tình nhân
Nà y em khi sang mùa
Mà em nghe tiếng nổ
Là tiếng pháo cưới hay hội hè.
Lên chùa há»p há»™i vá»›i ngưá»i ta (hai lần).
6
Nà y em anh đã giÃ
Tu-oi cao thiếu sức khoẻ
Dù sống với trái tim cằn khô
Nà y em anh đã vá»
Thì xin nghe anh kể
Chuyện má»›i, cÅ©, khóc vui trà n chá»
Những chuyện hoà bình có ngưá»i nghe (nhiá»u lần).
Bình ca số 2, Sá»NG SÓT TRỞ VỀ được viết ra vá»›i ngôn ngữ "tráng
sĩ hà nh".
Bình Ca 2
Sá»NG SÓT TRỞ VỀ
(Saigon-1972)
Sống sót trở vá», trên đưá»ng là ng tươi mát
Sống sót trở vá», trên đại lá»™ thÆ¡m ngát
Sống sót trở vá», trên rừng đồi xanh ngắt
Sống sót trở vá», trên biển xanh cát và ng
Sống sót trở vá», anh thợ cầy sung sức
Sống sót trở vá», anh thợ má» náo nức
Sống sót trở vá», anh mục đồng thao thức
Sống sót trở vá», anh thợ chà i bâng khuâng.
Sống sót trở vá», anh hùng rá»±c chiến công
CÅ©ng giống anh hiá»n, ưa cuá»™c Ä‘á»i tối tăm
Sống sót trở vá», ta Ä‘á»u ngáºp ước mong
Má ấp môi ká», ôm ngưá»i đẹp suốt năm
Sống sót trở vá», linh mục dá»±ng gác chuông
Chúa giáng ơn là nh cho bổn đạo bốn phương
Sống sót trở vá», nÆ¡i Pháºt đà i ngát hương
Tiếng mõ chen và o lá»i Thượng Tá»a sót thương.
Sống sót trở vá», tên cưá»ng đạo lau kiếm
Xé áo giang hồ, xin chèo đò trên bến
Sống sót trở vá», quên mầu hồng gái Ä‘iếm
Trút phấn son rồi, xin mặc lại áo huyá»n
Sống sót trở vá», tôi tạ từ vÅ© khÃ
Sống sót trở vá», tôi trở lại nhá» bé
Sống sót trở vá», Ä‘eo má»™t bầu rượu quý
Sống sót trở vá», vui má»™t mình... tôi Ä‘i !
Bà i DƯỜNG NHƯ LÀ HOÀ BÃŒNH là bà i có nhiá»u tÃnh chất nhạc trẻ nhất trong 10 bà i Bình Ca.
Bình Ca 3
DƯỜNG NHƯ LÀ HOÀ BÌNH
(Saigon-1972)
1
Dưá»ng như nghe đâu đây tiếng ngưá»i
Ngà y hôm qua im tiếng im hơi
Ngưá»i xưa nay thưá»ng che mặt lại,
Bá»—ng hôm nay không ai là không cưá»i
Dưá»ng như tôi yêu ông láng giá»ng
Ngưá»i xa xôi ai cÅ©ng như quen
Còn yêu thêm cả ngưá»i oán ghét
Giấc chiêm bao là giấc mơ tiên
Là giấc mơ tiên ! (hai lần)
2
Dưá»ng như xưa nay ta khác thưá»ng
Thừa quê hương hay thiếu quê hương
Dưá»ng như đây vá» trong tưởng tượng
Núi sông kia : giang sơn vô thượng
Dưá»ng như nay quê hương có má»™t
Từ bao lâu sống chết chia đôi
Dù con tim nà y rộng phơi phới
Cũng xin mang một nước non thôi
Một nước non thôi (hai lần).
3
Dưá»ng như tôi quen anh dế mèn
Hi-eu nhau qua câu hát ban đêm
Từ nay không còn e còn thẹn
Kéo nhau đi du ca cho tiện
Dưá»ng như em là rêu xanh bám mạnh
Và o thân anh, một viên đá lăn quanh
Ngà y hôm qua tình chỠkhông đến
Bỗng hôm nay thà nh mối lương duyên
Thà nh mối lương duyên (hai lần).
4
Dưá»ng như đêm hôm nay quá dà i
Dưá»ng như đêm nay ngắn quá thôi
Cùng nhau chơi ở nơi mở hội
Chúng tôi vui như điên, như dại
Dưá»ng như tôi hôm nay bé lại
Dưá»ng như tôi nay má»›i lên hai
Mẹ ôm tôi và o lòng êm ái
Gãi lưng tôi, nhặt chấy cho tôi
Mẹ gãi lưng tôi ! Nhặt chấy cho tôi ! (hát nhiá»u lần)
Bình ca số 4 nhan đỠXIN TÃŒNH YÊU GIÃNG SINH là má»™t bà i thÆ¡ cá»§a Trụ VÅ© do tôi phổ nhạc.
Bình Ca 4
XIN TÃŒNH YÊU GIÃNG SINH
(Saigon-1972)
Xin tình yêu giáng sinh
Trên một quê hương cẵn cỗi
Xin tình yêu giáng sinh
Trên địa cầu tăm tối
Xin tình yêu giáng sinh
Trong lòng ngưá»i hấp hối
Xin tình yêu giáng sinh
Trên cuá»™c Ä‘á»i lầy lá»™i.
Xin tình yêu giáng sinh
Trên quê hương ngục tối
Xin tình yêu giáng sinh
Trên địa cầu gian dối
Xin tình yêu giáng sinh
Trong lòng ngưá»i tá»™i lá»—i
Xin tình yêu giáng sinh
Trên cuá»™c Ä‘á»i nổi trôi.
Mưá»i ngà n đêm Ä‘au thương
Ôi trưá»ng thiên ác má»™ng
Mưá»i ngà n đêm cá»§a há»n
Mưá»i ngà n đêm cá»§a giáºn
Trên vÅ©ng lầy vô táºn
Chỉ thấy máu và xương
Trên vÅ©ng lầy vô táºn
Chỉ thấy khóc và than
Mưá»i ngà n đêm Ä‘au thương
Mưá»i ngà n đêm Ä‘oạn trưá»ng
Mưá»i ngà n đêm oan khiên
Mưá»i ngà n đêm Ä‘au thương.
Ãiệp Khúc
Xin tình yêu giáng sinh
Cho một lần hoa nở
Xin tình yêu giáng sinh
Cho một lần ngực thở
Xin tình yêu giáng sinh
Cho má»™t lần cá»a mở
Xin tình yêu giáng sinh
Tình yêu của chúng mình.
Bình ca số 5 rất là cổ kÃnh, dùng nhiá»u danh từ như Xuân Phong,
Xuân Tiêu, Xuân Miên... để nói tá»›i gió Xuân, tá»›i ánh sáng mùa Xuân, tá»›i giấc ngá»§ và giấc má»™ng đêm Xuân. Hình ảnh tôi thÃch nhất là : khoanh tay ra bá» giếng gá»i tên Trá»i Ãất.
Bình Ca 5
XUÂN HIỀN
(Saigon-1972)
1
Xuân huy chan hoà trên khắp quê hương
Nắng chói gia đình huyá»n bà trăm con
Năm mươi ngưá»i xuống
Năm mươi ngưá»i lên
Ãến lúc gặp chá»— hà n huyên
Xuân phong đem vỠtin tức vui chung
Gió mát cho lòng rộng rãi thong dong
Chung nhau cuộc sống
Chung nhau cuộc chết
Và quyết định cưới Xuân liá»n !
Ãiệp Khúc
À ạ ơi ! À ạ ơi ! (2 lần)
2
Xuân xanh em là xuân nữ tơ trinh
Sức sống em là dòng suối lung linh
Em nghiêng từ núi
Em trôi vỠsuôi
Uốn khúc mình nõn nà tươi
Xuân xanh anh đà tóc trắng da nhăn
Sức sống anh là biển cũ mông mênh
Anh vươn từ bãi
Anh lên ngà n chơi
Thả khói lá» lững lưng trá»i.
(vá» Ãiệp Khúc)
3
Xuân tiêu em nằm trong giấc mơ yêu
Trăng xuân mỹ miá»u nhẹ bước Ä‘i theo
Ãi thêm và o đó
Ãôi chim bồ câu
Cất tiếng gù ấm lòng nhau
Xuân miên anh và o sâu giấc mơ tiên
Bứt trái hạnh đà o, rượu uống liên miên
Anh ra bỠgiếng
Khoanh tay gá»i tên
Gá»i đất trá»i rất ngoan hiá»n.
(vá» Ãiệp Khúc)
4
Xuân non, Xuân già , Xuân vẫn Xuân quen
Mới biết Xuân là cuộc tái sinh duyên
Thu, Ãông, Hạ chết
Nhưng Xuân còn nguyên
Khuyến khÃch dòng máu vá» tim
Xuân không lên đưá»ng, Xuân đứng êm êm
Ãứng mãi trong Ä‘á»i để cõng ta lên
Yêu Xuân đằm thắm
Yêu Xuân một phen
Và sống cùng vá»›i Xuân hiá»n
(vá» Ãiệp Khúc)
Bình ca số 6 là lá»i con ru mẹ, không phải mẹ ru con.
Bình Ca 6
Ru Mẹ
(Saigon-1972)
1
Mẹ năm mươi tuổi chiến tranh
Con hai mươi tuổi, Hoà Bình vỠchơi
Từ lâu súng nổ vang trá»i
Hôm nay im lặng cho Ä‘á»i ngẩn ngÆ¡
Mẹ tôi giấc ngủ khó khăn
Xưa nay ru mẹ toà n bằng đạn bom
Mẹ ơi ! Giấc ngủ muộn mà ng
Con xin ru mẹ má»™t ngà n lá»i ru.
Ù ơ tiếng hát Nguyễn Du
Vần thơ sáu tám hát cho hoà bình.
(hát 2 lần đoạn nà y)
2
Mẹ năm mươi tuổi lất lây
Con hai mươi tuổi lạc loà i đưá»ng xa
Dù cho tan cá»a nát nhÃ
Hôm nay nguyên vẹn vẫn là Việt Nam
Mẹ Æ¡i ! Xin ngá»§ êm Ä‘á»m
Riêng con không ngủ, ngồi nhìn mẹ yêu
Mẹ xưa nay ngá»§ không nhiá»u
Con xin ru mẹ ngá»§ chiá»u, ngá»§ trưa.
Ù ơ tiếng hát võng đưa
Lá»i ca dao đó ấm như má»™ng Ä‘á»i.
(hát 2 lần đoạn nà y)
3
Mẹ năm mươi tuổi thiếu mơ
Con hai mươi tuổi nằm chỠmộng xanh
Từ nay giấc ngủ thanh bình
Con chia cho mẹ mộng là nh, mộng ngoan
Mẹ ơi ! Giấc mộng tốt tươi
Cho con xin gá»i cuá»™c Ä‘á»i Việt Nam
Mộng không máu đổ, xương tà n
Mơ trong giấc ngủ một đà n trẻ thơ
Ù Æ¡ tiếng hát bây giá»
Bà i ca chắp nối tiếng ru muôn Ä‘á»i.
(hát 2 lần đoạn nà y)
Bình ca số 7 phát triển hình ảnh khoanh tay gá»i tên Trá»i Ãất.
Bình Ca 7
LỜI CHÀO BÌNH YÊN
(Saigon-1972)
1
Mang giầy giớ tốt, mang khăn áo là nh
Tôi chà o đất nước tôi nay thái bình
Tôi cúi lưng xin chà o anh
Tôi đứng lên, tôi chà o em
Tôi vói lên cao, chà o Ãức Tin
Tôi chà o sáng sá»›m, ban trưa, xế chiá»u
Ãêm vá» vẫn cứ chưa thôi cúi chà o
Tôi thấy trong tôi mừng reo
Tôi thấy chung quanh chà o nhau
Tôi cũng không quên chà o đứa tôi đâu.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chà o bình yên ! (2 lần)
2p
Xin chà o những bác nông dân Ãt lá»i.
Cho Ä‘á»i những miếng cÆ¡m thÆ¡m sức ngưá»i
Xin bác công nhân nghỉ ngơi
Xin bác thương gia vỠchơi
Nghe sĩ dân tôi chà o tiếng vui
Tôi chà o chiến sĩ đang ôm súng ngồi
Bên bỠsuối vắng ngâm thơ tối ngà y
Tôi sẽ đi theo thiện nhân
Ra chốn tôn nghiêm niệm kinh
Rung tiếng chuông ngân chà o khắp muôn dân.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chà o bình yên ! (2 lần)
3
Tôi chà o vũng nước trong xanh, tháng hè
Tôi chà o tấm áo bông, đêm rét vá»
Xin cám ơn hoa mùa Xuân
Hôn gió Thu trên đồi non
Yêu nắng mưa... theo ngà y, tháng, năm
Tôi chà o đứa bé sÆ¡ sinh khóc oÃ
Tôi chà o đám cưới Ä‘i ngang trước nhÃ
Tôi vẫy tay theo nhịp xe
ÃÆ°a đám ma ra ngoại ô
Tôi muốn thăng hoa cuộc sống đi qua.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chà o bình yên ! (2 lần)
4
Tôi chà o trái đất xinh xinh giữa trá»i
Tôi chà o thế giá»›i chung nhau giống ngưá»i
Chia với nhau dăm biển to
Dăm núi cao băng lạnh co
Hay mấy khu sa mạc nắng khô
Tôi chà o ý nghĩ chia vui chúng mình
Chia buồn, sẽ sống chung nhau thái bình
Chia nước ngon, chia hột cơm
Chia áo khăn, chia mảnh tôn
Ta bắt tay nhau chà o tiếng hân hoan.
Ãiệp Khúc
Lá»i... lá»i chà o bình yên ! (2 lần)
Bình ca số 8 nói tới chuyện tìm lại được thiên đà ng hạ giới.
Bình Ca 8
GIÃ TỪ ÃC MỘNG
(Ãịa Ãà ng Tìm Thấy)
(Saigon-1972)
Nà o ngưá»i yêu, giã từ ác má»™ng
Ta đưa nhau tới cõi địa đà ng
VỠmột nơi sông dà i nước rộng
Ta yêu nhau trên bãi cỠhoang
Nà o ngưá»i yêu xin đừng e ngại
Nơi ta đi, chó sói ngủ vùi
Má»™t đà n nai mắt huyá»n thÆ¡ dại
Theo ta đi ven suối nhỠnhoi
Nà o ngưá»i yêu giã từ bóng tối
Ta yêu nhau dưới ánh măt trá»i
CỠvà ng khô cũng là chăn gối
Hay mưa rÆ¡i cÅ©ng mát lòng ngưá»i.
Nà o ngưá»i yêu đêm vá» phÆ¡i phá»›i
Ta yêu nhau dưới ánh đèn ngá»i
Mầu tưá»ng vui, căn phòng êm ái
Soi gương nhau nhớ mãi hình hà i
Nà o ngưá»i yêu giã từ ác má»™ng
Ta đưa nhau tới cõi địa đà ng
Má»™t vưá»n thiêng thÆ¡m mùi da ngá»t
Môi ngon hơn những trái đà o tiên.
Nà o ngưá»i yêu giã từ dÄ© vãng
Thôi Ä‘au thương, tức tối, giáºn há»n
Nà o ngưá»i yêu giã từ oán ghét
Thôi ăn năn, hối tiếc, buồn phiá»n.
Bình ca số 9 muốn được nhìn Chúa Giê Su như má»™t con ngưá»i cá»§a hoà bình.
Bình Ca 9
CHÚA HOÀ BÌNH
(Saigon-1972)
1
Nếu có ai giáºn dữ
Nếu có ai bất hoÃ
Nếu có ai lầm lỡ
Rồi sinh ra khắt khe
Sẽ đánh tôi một cái
Tát tôi nơi má nà y
Sẽ thấy tôi lặng lẽ
Chìa luôn ngay má kia !
Ãiệp Khúc
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Nhân ái ban xuống Ä‘á»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Cho hiếu hoà khắp nơi.
2
Ãã chót mang tá»™i gốc
Gái hư thân não nùng
Khóc giữa nơi quần chúng
Nằm cho viên đá quăng
Hỡi những ai ở đó !
Sẽ đóng vai phán toÃ
Nếu tự thấy không tội lỗi
Thì quăng viên đá coi.
Ãiệp Khúc
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Thương sót cho giống ngưá»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Không xét ngưá»i ! Xét tôi !
3
Nếu thấy trên tiá»n đúc
Nếu thấy trên những đồng
Có khắc in hình dáng
Hình vua La Mã nghiêng
Ãã đúc ra tiá»n thuế
Sẽ César lấy vá»
Khắp lũ chiên còn đó
Trả vỠcho Chúa nghe !
Ãiệp Khúc
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Thân xác ra vá»›i Ä‘á»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Tim óc vỠvới tôi
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
NÆ¡i khó khăn kiếp ngưá»i
Lạy Chúa ! Lạy Chúa tôi !
Nháºn Chúa là ná»—i vui.
Amen.
Như đã nói ở trên, bà i NGÀY SẼ TỚI soạn từ lâu, nay được dùng
để kết thúc 10 Bà i Bình Ca.
Bình Ca 10
NGÀY SẼ TỚI
1
Ngà y sẽ tới, biết bao nhiêu mừng vui
Mừng biết mấy chiến tranh đã tà n phai
Quê hương ta xưa nay đã đẹp rồi
Thêm xinh tươi, thêm vui, thêm tuyệt vá»i !
Ãiệp Khúc
Nà y hỡi, hỡi Hoà Bình !
Nà y hỡi, hỡi Hoà Bình !
2
Ngà y lúa mới, bước vui phiên chợ quê
ÃÆ°á»ng sáng chói bước Ä‘i không ngại gì
Trên con đê không chôn chông, gà i mìn
Không phi cơ bay nghiêng con đò xinh.
(vá» Ãiệp Khúc)
3
Ngà y chấm dứt chiến tranh, vợ gặp chồng
Ngừng tiếng súng khiến cha mẹ gặp con
Anh em ta không coi nhau là thù
Tay trong tay tương lai ta trùng tu.
(vá» Ãiệp Khúc)
4
Ngà y sẽ tới nước non thôi là hai
Ngà y thống nhất, Bắc-Nam đi lại rồi
Anh đưa em ra nghe Thu Hà Nội
Em đưa anh vô Nam coi mặt trá»i.
(vá» Ãiệp Khúc)
5
Ngà y sẽ tới, mỗi khi nghe Việt Nam
Toà n thế giới sẽ ăn ngon ngủ ngoan
Không nghe thêm, nghe thêm câu chuyện buồn
Nhưng nghe lên nghe lên chuyện thần tiên.
(vá» Ãiệp Khúc)
6
Ngà y đã tá»›i, cái ta gá»i là YÊU
Là QUà MẾN, chúng ta vẫn hoà i nghi
Nhưng hôm nay, ôm nhau không còn ngá»
Ta yêu nhau, thương nhau như trẻ thơ.
(vá» Ãiệp Khúc để HẾT)
Anh Yêu Dấu,
Từng hạt mưa rỉ rã kéo vỠđể thì thầm vá»›i nà ng thu, để rồi biến biến đổi từng chiếc lá từ xanh đến và ng. Anh có nghe tiếng mưa nức nở như những lần em nhá»› anh ? Nhá»› anh da diết, không biết phải là m sao ngoà i những giá»t lệ rÆ¡i dà ị Tại sao hai chúng ta lại giống như ngưu lang chức nữ ? đợi mưa ngâu bắt cầu bắt cầu ô thước, , đợi trăng tà soi bóng ? -Dã bao lần em thắc mắc đến khi nà o hai chúng ta má»›i mãi mãi ở bên nhau ? nhưng thá»i gian mãi là câu trả lá»i.
Mang tâm hồn thi sÄ©, em yêu nhất mùa thu, như em đã yêu anh. Vì có lẽ mùa thu mang nhiá»u sắc thái tuyệt đẹp, các lá xanh thi nhau khoe sắc thắm, để rồi lìa cà nh, nằm đợi nà ng thu trở vá». Cà nh cây trở nên hiu hắt, tiếc gì đây, nhá»› gì đây ? Thu đã cảm thông ná»—i nhá»› miên man cá»§a em. Anh biết không, em đã ngồi lặng yên hà ng giỠđể nhìn từng chiếc lá và ng bay theo gió rồi nằm xuống phá»§ đầy muôn lôÃ. Lá và em Ä‘ang chỠđợi bước chân ngưá»i vá». .
Hạ Ä‘i để niá»m nhá»› lại cho Thu và ng. CÅ©ng như anh, để lại niá»m nhá»› triá»n miên cho trái tim nhá» bé cá»§a em. -Dã bao lần em thì thầm gá»i tên anh trong nhung nhá»›. -Dã bao lần em thá» thẻ " Mau vá» lại bên em anh nhé " Em thèm được là m con mèo bé nhá» nằm trong vòng tay cá»§a anh. Em thèm được đón nháºn những nụ hôn say đắm và tiếng yêu anh. -Dừng để thu hiu hắt, đừng để em má»i mòn anh nhé.
CÆ¡n mưa tình ái đã thấm nhuần trong máu huyết cá»§a em. Không thể nà o quên anh, không thể nà o thiếu anh trong cuá»™c Ä‘á»i nà ỵ Hãy cho em niá»m tin và nghị lá»±c bằng tiếng yêu ngưá»á»‹ Em gá»i khẽ tên ngưá»i, tên thu .
Nắng nhạt bỠmôi nắng hạ tan
Tương tư gõ nhịp lá thu và ng
Giao mùa đẫm ướt sá»n vai áo
-Dã mấy thu rồi lá xốn xang
Em cũng như thu nhớ đến anh
Nỗi sầu hiu hắt, mộng thiên thanh
Và ng theo thu chết đợi ngưá»i đến
Nung lại tình hồng với lá xanh
Viết Cho Giao Mùa
September, 2004
~~~/~~((@
Hè là mùa vui chÆ¡i, chạy nhảy, chấn thương cổ chân dá»… xảy ra. Má»i quà độc giả Ä‘á»c bà i viết cá»§a Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan, chuyên khoa Orthopedics (ngà nh chữa và giải phẫu xương cùng các cÆ¡ quan váºn động liên hệ).
Bác sÄ© Nguyá»…n Văn Ãức
Các cụ ta có câu: “Cái răng cái tóc là gốc con ngưá»iâ€. Ãây có lẽ cÅ©ng là quan Ä‘iểm cá»§a các nha sÄ© và bác sÄ© thẩm mỹ. Song, theo thiển ý, các bác sÄ© chuyên ngà nh Orthopedics (ngà nh chữa và giải phẫu xương, cùng các cÆ¡ quan váºn động liên hệ) có thể nghÄ© hÆ¡i khác: phải chăng bà n chân và cổ chân má»›i chÃnh là cái gốc rá»… cá»§a con ngưá»i? Bằng chứng, khi khá»›p cổ chân bị chấn thương, rõ rà ng cái gốc cá»§a chúng ta lung lay, ngoà i cái Ä‘au ra, chúng ta còn Ä‘i đứng không vững.
Chấn thương cổ chân rất hay xảy ra, và o má»i thá»i đại. Ở những xác ướp Ai Cáºp, khi chụp quang tuyến để tìm hiểu, ngưá»i ta đã tìm thấy dấu cá»§a những vết gãy xương cổ chân đã là nh. Chấn thương cổ chân - hay bị chúng ta, bác sÄ© lẫn ngưá»i bệnh, coi thưá»ng, không thẩm định và điá»u trị đúng mức - có thể trở thà nh má»™t vấn đỠkinh niên, khiến ta khó chịu vá» lâu vá» dà i. Và o thế ká»· thứ 5 trước Thiên Chúa Giáng Sinh, Hyppocrates, má»™t nhà thông thái thá»i ấy, đã từng tả cách chữa trị chấn thương cổ chân.
Nguyên nhân và triệu chứng
Khá»›p cổ chân tạo bởi 3 xương tibia, fibula, talus, và được bao quanh bởi má»™t hệ thống các dây chằng (ligaments). Các dây chằng có nhiệm vụ giúp cổ chân hoạt động trong tư thế cân bằng, vững chắc. Nếu các dây chằng quanh khá»›p cổ chân bị rách, cổ chân sẽ kém vững, bà n chân sẽ lệch ra ngoà i hoặc và o trong, Ãt hay nhiá»u tùy và o mức độ tổn thương cá»§a dây chằng. Chấn thương xảy ra nặng hÆ¡n, các xương tạo nên khá»›p cổ chân còn có thể bị gãy.
Ở ngưá»i thÃch chÆ¡i thể thao, chấn thương cổ chân xảy ra rất thưá»ng, nhất là môn đá banh. Như ngưá»i thá»§ môn bay vút lên cao bắt quả banh tháºt đẹp mắt, giữa tiếng hoan hô vang dá»™i, lúc hạ xuống, chẳng may bà n chân quẹo và o phÃa trong, dây chằng mé bên ngoà i khá»›p bị dãn (strain) hoặc rách (tear). Nặng hÆ¡n, xương cÅ©ng gãy.
Những ngưá»i không chÆ¡i thể thao mấy như chúng ta cÅ©ng dá»… bị chấn thương khá»›p cổ chân. Như khi ta Ä‘i, chạy trên má»™t mặt không được bằng (uneven surface), bước hụt và o má»™t lá»— há»—ng, bà n chân ta bất ngá» trẹo và o trong. Các vị phụ nữ sau khi mãn kinh, mang bệnh xốp xương (osteoporois), xương đã má»m sẵn, dá»… gãy xương cổ chân khi chấn thương xảy ra. Nặng nhất là những trưá»ng hợp té ngã từ trên cao xuống, hoặc trong tai nạn xe cá»™, cổ chân có khi nát bấy.
Mức độ tổn thương cá»§a cổ chân có thể thẩm định được dá»±a theo câu chuyện bạn kể. Nếu sau tai nạn, bạn vui vẻ đứng lên, tiếp tục Ä‘i lại như thưá»ng, tốt, tổn thương chắc nhẹ thôi. Song nếu bạn nhăn nhó, mãi má»›i gượng đứng dáºy Ä‘i lại được, có lẽ tổn thương nặng đấy.
Sau khi tai nạn xảy ra, cổ chân sẽ láºp tức sưng lên, và cỠđộng thấy Ä‘au, Ãt hay nhiá»u tùy tai nạn nhẹ hay nặng. Nếu xương bị gãy, bạn Ä‘au khá»§ng khiếp khi đứng hoặc Ä‘i. Bác sÄ© khám thấy cổ chân bạn, chá»— mắt cá mé bên ngoà i và vùng quanh đấy, bị sưng và ấn và o, bạn kêu Ä‘au. Sưng Ãt hay nhiá»u cÅ©ng tùy và o chấn thương nhẹ hay nặng. Những trưá»ng hợp cổ chân bị nát bấy, hoặc xương gãy lòi cả ra ngoà i thì đã quá rõ. Nguy hiểm nhất khi xương gãy lòi ra ngoà i da, nhìn thấy trăng trắng (gá»i là gãy xương hở: open fracture), vì như váºy, xương rất dá»… bị nhiá»…m trùng, hư thối (gangrene), có khi đưa đến việc phải cưa mất bà n chân. Vấn đỠnguy hiểm và khẩn cấp thứ nhì là khi cổ chân bị chấn thương sưng lên nhiá»u quá, là m máu lưu thông khó khăn, khiến những bắp thịt quanh đấy thiếu máu nuôi và chết (compartment syndrome).
Khi nà o bạn nên đi khám bác sĩ?
Nếu chẳng may bạn bị chấn thương cổ chân nặng vá»›i những triệu chứng (symptoms) và dấu chứng (signs) rõ rà ng: bà n chân quẹo hẳn Ä‘i, sưng to và tê buốt, Ä‘au dữ dá»™i, hoặc xương gãy lòi ra ngoà i da, bạn nên láºp tức Ä‘i gặp bác sÄ© chuyên khoa Orthopedics, hoặc đến ngay phòng cấp cứu (emergency room).
Nhiá»u trưá»ng hợp chấn thương cổ chân nhẹ hÆ¡n váºy, bạn phân vân không biết có nên Ä‘i khám bác sÄ©, vừa tốn tiá»n vừa mất thì giá». Là m thế nà o cho phải bây giá»? Xin viết ra đây những triệu chứng và dấu chứng bạn cần để ý, để nếu có, bạn nên Ä‘i khám bác sÄ© ngay:
· Cổ chân bạn sưng và đau ở cả mé ngoà i lẫn mé trong: trưá»ng hợp nà y, bạn có thể đã gãy xương, hoặc khá»›p đã mất cân bằng (unstable).
· Bạn đau quá, cố gượng đứng lên bên bà n chân đau vẫn không được: có lẽ xương bị gãy rồi.
· Vùng giữa bà n chân (midfoot) sưng to và đau: những khớp giữa bà n chân tổn thương và mất cân bằng.
· Sưng lan lên cả vùng phÃa trên cổ chân: có thể khá»›p cổ chân đã trong tình trạng mất cân bằng.
· Sau một hai ngà y, cổ chân và bà n chân bên bị chấn thương không thấy bớt sưng và đau.
· Ngưá»i lá»›n tuổi, nhất là quà vị phụ nữ đã mãn kinh, dá»… bị gãy xương, nên Ä‘i khám bác sÄ© khi bị chấn thương khá»›p cổ chân, dù trong những tai nạn nhá».
· Trẻ em trong tuổi Ä‘ang lá»›n cÅ©ng váºy, xương còn non, dá»… gãy trước khi các dây chằng bao quanh khá»›p cổ chân bị đứt.
Chữa trị
Hyppocrates, và o thế ká»· thứ 5 trước Thiên Chúa Giáng Sinh, chỉ dạy các há»c trò cách chữa chấn thương khá»›p cổ chân như sau: “Nếu xương bị gãy xuyên ra ngoà i da, chá»› nên kéo cho thẳng lại, vì là m váºy, chân sẽ thối Ä‘i, và ngưá»i bệnh sẽ chết trong vòng 7 ngà yâ€. Ngà y xưa há» chữa như váºy, ngà y nay, vá»›i ná»n y khoa tân tiến, bác sÄ© nà o vẫn còn chữa cùng cách, chắc sẽ bị các luáºt sư lấy hết tiá»n.
Bây giá», những trưá»ng hợp chấn thương nặng khiến xương gãy hoặc khá»›p cổ chân đâm mất cân bằng, thưá»ng được giải phẫu, hoặc bó bá»™t để chỉnh cho xương ngay lại. Những trưá»ng hợp nhẹ hÆ¡n, chỉ có các sợi dây chằng bị dãn (strain) hoặc rách (tear), song khá»›p vẫn còn vững, không mất cân bằng, được chữa vá»›i những cách giản dị hÆ¡n: thuốc giảm Ä‘au; đắp đá, gác chân lên cao (elevation), quấn băng thun để cổ chân bá»›t sưng, v.v..
Ãắp đá có hiệu quả trong vòng ngà y đầu, giúp chá»— bị tổn thương bá»›t sưng và đau (dùng bá»c plastic đựng đá vụn áp lên má»™t khăn đặt trên cổ chân, cứ má»—i 2 tiếng là m váºy 60 phút). Sau ngà y đầu khi máu đã đông lại, bạn áp nước đá hay ngâm nước nóng cÅ©ng được, tùy cách nà o khiến bạn dá»… chịu. Dùng băng thun dãn (elastic bandage) quấn quanh cổ chân cÅ©ng giúp cổ chân bá»›t sưng. Tùy tình trạng tổn thương, có khi cổ chân bạn cần được giữ bất động bằng những dụng cụ đặc biệt để các dây chằng mau là nh. Khi nằm hay ngồi, bạn gác chân lên cho cổ chân và bà n chân cao hÆ¡n thân mình và tim.
Trong vòng tuần đầu, ngay khi cổ chân bá»›t sưng và đau, bạn có thể Ä‘i đứng lại, và hãy để cái Ä‘au hướng dẫn bạn hoạt động Ãt hay nhiá»u: Ä‘au còn kha khá, Ä‘i lại Ãt thôi, Ä‘au bá»›t dần, Ä‘i đứng nhiá»u hÆ¡n, và tăng dần hoạt động khi cổ chân Ä‘au cá»§a bạn... cho phép. Nếu cần, khi má»›i Ä‘i đứng trở lại, bạn có thể dùng thêm nạng chống (crutches) để giúp cho cổ chân bị Ä‘au má»™t phần. Sau má»™t chấn thương, cổ chân bạn dá»… bị cứng (stiff), mai mốt khó dùng, nếu bạn không sá»›m cỠđộng và táºp luyện khá»›p cổ chân. Má»™t cách tốt để táºp là bạn để gót chân tá»±a trên sà n nhà , rồi dùng ngón cái cá»§a bà n chân lần lượt viết những mẫu tá»± alphabet trên không, cà ng to cà ng tốt (nếu không nhá»› thứ tá»± các mẫu tá»± alphabet, bạn viết tên ngưá»i yêu cá»§a bạn cÅ©ng được).
Tổn thương các dây chằng cổ chân có 3 mức độ: 1, 2, và 3. Những tổn thương độ 1 (first degree) nhẹ, dây chằng khá»›p chỉ má»›i dãn chút chút, sẽ là nh trong vòng và i tuần, và i tuần sau, bạn lại chạy nhảy như thưá»ng không khác gì trước. Tổn thương độ 2 (2nd degree), dây chằng hÆ¡i bị rách, bạn cần từ 3 đến 6 tuần nghỉ ngÆ¡i trước khi có thể hoạt động bình thưá»ng trở lại. Những tổn thương loại 3 (3rth degree), dây chằng rách nặng, tuy Ãt khi phải mổ, song có khi phải mất đến 8-12 tháng má»›i hoà n toà n là nh hẳn, hoạt động mạnh bạo trở lại sá»›m quá có thể khiến khá»›p thêm tổn thương và lâu là nh hÆ¡n.
Vị nà o sau má»™t thá»i gian bị chấn thương cổ chân, tuy không còn Ä‘au, song vẫn cảm thấy khá»›p cổ chân mình như thiếu cân bằng, nên Ä‘i bác sÄ© để há»i ý kiến.
Chấn thương cổ chân rất hay xảy ra, có thể trở thà nh má»™t vấn đỠkinh niên. Chấn thương thưá»ng là nhẹ, độ 1, nhưng cÅ©ng có những trưá»ng hợp nặng, nhất là ở trẻ em Ä‘ang sức lá»›n và các vị lá»›n tuổi, xương có thể gãy. Thẩm định và điá»u trị đúng mức má»™t chấn thương cổ chân, sẽ giúp ngưá»i bị chấn thương sá»›m hoạt động bình thưá»ng trở lại.
Tại Thế Váºn Há»™i Athens 2004 trên quê hương phát sinh Thế Váºn Há»™i, các lá»±c sÄ© Mỹ Ä‘em lại nhiá»u vinh dá»± cho nước Mỹ. Trong niá»m vui, xin gá»i đến quà độc giả bà i viết cá»§a Bác sÄ© Phạm Văn Hoà ng.
Nguyá»…n Văn Ãức
(www.hqtysvntd.org)
Má»i ngưá»i Việt chúng ta Ä‘á»u biết sức khá»e quý hÆ¡n và ng, sống khá»e hÆ¡n sống lâu. Nhưng trong xã há»™i Hoa-Kỳ ai cÅ©ng quá báºn rá»™n vá» sinh kế, là m việc quá cá»±c nhá»c, tinh thần căng thẳng, lại thêm ăn uống không Ä‘iá»u độ và kém giữ gìn. Vì thế hầu hết chúng ta gặp khó khăn trong việc bảo vệ sức khá»e.
Hiện nay bệnh phì ná»™n (máºp không cân đối vá»›i tuổi tác và sức vóc) đã trở thà nh cái dịch. HÆ¡n má»™t phần ba dân số Hoa-Kỳ cân nặng trên mức trung bình. Cà ng phì ná»™n tuổi thá» cà ng giảm vì phì ná»™n là bạn thân cá»§a nhiá»u bệnh táºt. Ai cÅ©ng biết lên cân thì dá»… nhưng sụt cân thì khó. Nếu Ä‘i hoặc chạy bá»™ trên đưá»ng phẳng, cÆ¡ thể cá»§a ta mất Ä‘i 100 calories cho má»—i dặm. Như váºy, muốn xuống má»™t cân phải Ä‘i bá»™ hoặc chạy 36 dặm!
Chúng ta Ä‘á»u biết Ãch lợi cá»§a thể dục thể thao. Thể dục thể thao là m sụt cân lượng và giảm bá»›t chất béo trong cÆ¡ thể con ngưá»i. Nếu chúng ta thể dục thể thao Ä‘á»u đặn, những bệnh như cao máu, tiểu đưá»ng, mạch máu não, tim không được thông, v.v., có khi không cần thuốc để chữa trị.
Thể dục thể thao còn là m tăng sức đỠkháng cá»§a cÆ¡ thể. Hiện nay, ngưá»i ta biết bệnh ung thư sợ thể dục thể thao! Các phát minh khoa há»c gần đây nhất cho thấy nếu váºn động nhiá»u như chạy bá»™ chẳng những là m tăng dưỡng khà cho các tế bà o tim, não, giúp tăng trà nhá»›, chống lão hóa, tăng tuổi thá», mà còn là m cho các tế bà o não nảy nở thêm, đặc biệt tế bà o ở phần dưới cá»§a não bá»™, hypothalamus. Khi má»›i sinh ra, tế bà o trong cÆ¡ thể con ngưá»i Ä‘á»u tăng trưởng. Chỉ có các tế bà o não vẫn giữ nguyên số lượng, cha mẹ sanh ra có bao nhiêu thì con dùng bấy nhiêu thôi. Con số nà y có hÆ¡n má»™t tỉ. Vá»›i thá»i gian và tuổi tác chồng chất, số tế bà o nà y lần lần giảm Ä‘i. Sau bốn mươi tuổi, cứ má»—i mưá»i tuổi thá» chúng ta mất Ä‘i 5% tế bà o não. Những phát minh y há»c quan trá»ng trong các năm vừa qua đã cho biết như thế.
Thể dục thể thao còn là m cho tinh thần bá»›t căng thẳng, ngá»§ ngon, nhất là có tác dụng Ä‘iá»u trị bệnh suy nhược tinh thần còn hÆ¡n thuốc men. Ãối vá»›i phụ nữ, thể dục thể thao giúp cho việc sinh nở dá»… và mau hÆ¡n.
Trên đây là sÆ¡ lược vá» Ãch lợi cá»§a thể dục thể thao trong việc bồi dưỡng và bảo vệ sức khá»e. Nhưng muốn hưởng được những Ãch lợi đó phải thể dục thể thao liên tục. Môn thể thao chúng tôi nêu ra đây là chạy marathon.
Lịch sá»
Từ “marathon†rất quen thuá»™c trong giá»›i thể thao thưá»ng nghe, nhưng Ä‘a số chúng ta không rõ từ nà y có từ bao giá», xuất phát ở đâu, và nghÄ©a rõ rệt như thế nà o.
Khoảng 490 năm trước Tây lịch, sau khi quân Hy Lạp đánh thắng quân Ba Tư, anh lÃnh truyá»n tin Hy Lạp tên Philippides được lệnh chạy vá» thá»§ đô báo tin thắng tráºn cho vua Hy Lạp. Philippides phải chạy băng qua cánh đồng Marathon để vá» Athene, má»™t Ä‘oạn đưá»ng dà i hÆ¡n 42 cây số. Anh đã chạy không nghỉ. Báo cáo xong anh ngã quỵ, chết vì kiệt sức.
Vá» sau nà y từ “marathon†được dùng để gá»i các cuá»™c chạy Ä‘ua việt dã bá»n sức. Và marathon trở thà nh môn thể thao quan trá»ng nhất, được đưa và o Thế Váºn Há»™i Olympic năm 1897 ở Hy Lạp. Ãoạn đưá»ng dà i chÃnh thức cá»§a bá»™ môn marathon là 42.195 cây số hay là 26.385 dặm.
Hiện nay thì môn chạy marathon không những chỉ có tổ chức ở Thế Váºn Há»™i Olympic mà còn ở các nước và các thà nh phố lá»›n trên khắp thế giá»›i. Marathon lâu Ä‘á»i nhất trên thế giá»›i và cÅ©ng là lâu Ä‘á»i nhất ở Hoa-Kỳ là Boston Marathon, được tổ chức từ năm 1897. Nhưng cái marathon có đông ngưá»i tham dá»± nhất là London Marathon (hÆ¡n 80.000 lá»±c sÄ© khắp thế giá»›i ghi tên). Marathon nổi tiếng nhất thế giá»›i được tổ chức ở New York. Ở Việt Nam, marathon đầu tiên được tổ chức tại Sà i Gòn năm 1996. Năm sau (1997) dá»± định tại Hà Ná»™i, nhưng vì Ãt ngưá»i tham gia nên ban tổ chức đã há»§y bá» và từ đó đến nay Việt Nam không tổ chức được cuá»™c chạy việt dã marathon nà o hết.
Thể lực và trang bị
Marathon là môn thể thao mệt nhá»c đòi há»i bá»n sức. Vì váºy muốn táºp luyện có kết quả, chúng ta phải há»™i đủ các Ä‘iá»u kiện thể lá»±c và trang bị như kể ra dưới đây:
1. Nên khám sức khá»e trước, dù cho khá»e mạnh:
- Nam: trên 45 tuổi
- Nữ: trên 55 tuổi
- Ngưá»i có bệnh tim, áp huyết cao, mỡ cao
- Ngưá»i hút thuốc lá
- Ngưá»i nặng cân và Ãt hoạt động.
2. Nên theo chương trình táºp vá»›i má»™t cưá»ng độ trung bình, rồi tăng từ từ, Ä‘á»u đặn cho cÆ¡ thể thÃch ứng lần lần. Khi thấy choáng váng, nhịp tim Ä‘áºp không Ä‘á»u, khó thở, tức ngá»±c thì phải ngưng táºp ngay.
Những ai đang uống thuốc trị áp huyết cao, cần theo dõi nhịp tim. Nên biết nhịp tim tối đa của mình:
Nhịp tim tối đa = 220 – (trừ) số tuổi. (Thà dụ: Tuổi 60, nhịp tim tối đa là : 220-60=160.)
Tuổi cà ng cao nhịp tim tối đa cà ng xuống thấp. Muốn được an toà n khi chạy marathon, nên giữ nhịp tim 10 nhịp dưới nhịp tối đa.
3. Thể dục thể thao có tác dụng như chất insulin. Những ngưá»i có bệnh tiểu đưá»ng, váºn động nhiá»u có thể là m độ đưá»ng xuống thấp. Vì váºy, khi chạy nên Ä‘em theo kẹo hoặc nước ngá»t. Nếu thấy choáng váng, toát mồ hôi thì ăn kẹo hoặc uống nước ngá»t (giống như đổ xăng khi xe đã hết xăng!).
4. Ãiá»u kiện sức khá»e đã há»™i đủ, nên mua sắm các trang bị sau đây để luyện táºp:
- Già y: Phải là già y chạy bá»™. Phải có Ãt nhất là ba đôi để thay đổi má»—i ngà y, tránh không để bà n chân bị cấn và o má»™t chá»— nà o trong già y. Già y chạy phải lá»›n hÆ¡n già y thưá»ng mang ná»a (1/2) số (thà dụ, già y Ä‘i là m số 8 thì già y chạy phải số 8 1/2).
Nên đến các hiệu chuyên bán đồ thể thao để mua đôi già y đầu tiên. Tại đây có các chuyên viên giúp ta chá»n đúng đôi già y chạy bá»™. Há» nằm nghiêng trên mặt sà n để nhìn hai bà n chân ta khi mang già y nện xuống mặt đất như thế nà o: nghiêng bên trong, bên ngoà i, ở trước mÅ©i hay ở gót già y, v.v.. Há» có thể phải chêm thêm miếng da trong đế già y để Ä‘iá»u chỉnh bà n chân. Như váºy, khi chạy lâu, chạy nhiá»u má»›i đỡ Ä‘au chân. Nên nhá»›, khi ta chạy, má»—i cái nện gót chân xuống mặt đưá»ng gây chấn động bằng cÆ¡n động đất 4.0 theo Richter scale. Chạy xong má»™t cuốc marathon, má»™t lá»±c sÄ© đã nện gót chân 40.000 lần như váºy xuống mặt đất.
Ãôi già y không nên dùng quá 6 tháng hoặc chạy quá 300 dặm vì đế già y sẽ cứng Ä‘i, không “hút†bá»›t được chấn động. Như váºy không nên mua già y quá mắc, vì chạy và i lần là phải vứt Ä‘i.
- Vá»›: Nên dùng loại vá»› dà y. Khi mang, lá»™n bá» trái ra ngoà i cho lằn may không cấn và o chân. Móng chân phải cắt, dÅ©a tháºt sát, nếu ta không muốn mất má»™t hay hai móng sau khi xong má»™t cuốc marathon!
- Quần áo: Nên mặc quần ngắn, má»ng nhẹ, có túi (để mang theo giấy tá» cần thiết và chút Ãt tiá»n bạc, nếu rá»§i ro bị té ngã, bị thương, ngất xỉu, v.v., nhân viên trên xe cấp cứu biết mình là ai, mặc dù áo có Ä‘eo bảng số). Ão mÅ© thì ban tổ chức phát trước khi chạy. Nên mang theo beeper hoặc Ä‘iện thoại cầm tay – nếu có – phòng khi cần thiết; hoặc Ä‘eo theo walkman radio hay cassette nhá» cầm tay để nghe trong khi chạy. Nên dùng “band-aid†dán và o hai núm vú phòng khi chạy áo sẽ cá» và o trầy, chảy máu, mặc dù là đà n ông!
Táºp luyện
Marathon là môn thể thao bá»n sức, đòi há»i cố gắng, tháºt sá»± là má»™t “khổ luyệnâ€.
Muốn luyện táºp có hiệu quả tốt, nên thu xếp giá» giấc. Giá» tốt nhất là và o sáng sá»›m, xe cá»™ còn Ãt, không khà bá»›t ô nhiá»…m. Các bà , các cô nên lá»±a chá»—, đưá»ng an toà n khi chạy.
Trước và sau khi chạy xong, nên kéo dãn các bắp thịt ở chân và đùi để tránh bị vá»p bẻ (chuá»™t rút). Nên xác định trước khoảng cách sắp chạy. Cố gắng chạy cho đến mức. Tùy theo tuổi tác, sức khá»e cá»§a má»—i ngưá»i, bắt đầu nên chạy từ từ. Khi thấy mệt, hÆ¡i thở ngắn, tim Ä‘áºp nhanh, nên giảm tốc độ và đi bá»™ cho cÆ¡ thể quen dần vá»›i sá»± mệt nhá»c. CÆ¡ thể con ngưá»i là má»™t kỳ quan, cà ng táºp luyện, cà ng bá»n sức, cà ng dẻo dai.
Nên chạy má»™t tuần bốn lần. Nhưng khi Ä‘au ốm, cảm cúm phải nghỉ ngÆ¡i. Từ từ tăng dần khoảng cách và thá»i gian chạy. Cứ hai hoặc ba tuần tăng thêm má»™t dặm. Dù cho đã chạy khá rồi cÅ©ng không nên chạy quá 40 dặm má»™t tuần.
Theo tuổi tác, sức khá»e và sá»± chuyên cần luyện táºp, có thể chạy má»—i lần từ 15 đến 20 dặm sau 6 tháng hoặc má»™t năm. Khi đã chạy được đến 20 dặm thì biết chắc rằng mình có đủ sức để chạy suốt cuốc marathon mà không bá» cuá»™c!
Ãiá»u quan trá»ng nhất là phải nhá»› uống nước cho đủ khi táºp luyện cÅ©ng như lúc chạy marathon tháºt sá»±. Không đợi khi thấy khát nước hoặc khô môi má»›i uống nước. Nên hiểu nếu cÆ¡ thể mất 1/10 lượng nước, ta sẽ mất 30% khả năng chạy (khi chạy marathon, ban tổ chức phát nước gatorade hoặc nước cam ở má»—i trạm cách nhau 1 dặm).
Việc ăn uống trước khi chạy cÅ©ng rất quan trá»ng. Và i ngà y trước khi chạy marathon nên ăn cẩn tháºn, nhất là ngà y chót, cần thức ăn có nhiá»u calories (carboloading). Nhưng ba giá» trước khi chạy không nên ăn thêm. Nếu không sẽ bị ói trong lúc chạy. Cẩn tháºn hÆ¡n, nên uống má»™t viên thuốc trừ tiêu chảy trước khi chạy – nếu không muốn đã chạy rồi mà còn bị Tà o Tháo Ä‘uổi theo sau!
Chạy marathon
Khi chạy marathon, trong khoảng 5-6 dặm đầu là thá»i gian “warm-upâ€, chân cẳng bị Ä‘au nhức. Nhưng liá»n sau đó cÆ¡ thể bắt đầu tiết ra chất endorphine là m giảm bá»›t Ä‘au.
Từ đấy cho đến các dặm thứ 19-20 là giai Ä‘oạn “second windâ€. Lá»±c sÄ© sẽ chạy hăng hÆ¡n.
Nhưng cÅ©ng từ đây cho đến hết các dặm đưá»ng còn lại, cÆ¡ thể như chiếc xe hết xăng, vì kiệt sức, rã rá»i, Ä‘au nhức. Những ngưá»i chạy marathon gá»i đó là “hit the wall†(tình trạng bị dồn ép và o chân tưá»ng). Lúc đó lá»±c sÄ© chỉ chạy bằng ý chà mà thôi – nếu không muốn bá» cuá»™c (marathon nà o cÅ©ng có Ãt nhất 25% ngưá»i bá» cuá»™c).
Nhưng tháºt kỳ lạ, khi ngưá»i chạy trông thấy băng vải ghi: “Finish/Arrivée†treo ngang đưá»ng vá»›i nhiá»u bong bóng đủ mà u, nghe tiếng nhạc hùng trổi lên chà o đón lá»±c sÄ© sắp đến mức kết thúc thì cÆ¡ thể lại nổi hăng lên, cố gắng mang tấm thân đã kiệt sức vượt qua lằn sÆ¡n trắng, để được nghe tiếng hoan hô, vá»— tay, nhất là nghÄ© sẽ được ngưá»i đẹp nà o đó len qua hà ng rà o ngưá»i ôm và choà ng má» Ä‘ai và o cổ!
Chạy xong má»™t cái marathon, chúng tôi tá»± bảo đây sẽ là lần chót, sẽ không bao giá» dại dá»™t thêm lần nữa. Nhưng và i tháng sau, khi nháºn được thư má»i dá»± chạy marathon ở má»™t thà nh phố khác và o năm tá»›i, chúng tôi lại “hăng hái†ghi tên để tiếp tục chạy nữa. (Nên nhá»›: trong má»™t năm không được chạy quá HAI marathon.)
Ãến ngà y hôm nay chúng tôi đã chạy gần 20 marathon ở khắp năm châu, lục địa. NghÄ©: “Ãiên tháºtâ€!
http://www.hoangvietkhanh.com/
-------------------------------------
Giới Thiệu CD Mới: Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh
WESTMINSTER, CALIF., 27/7/2004--Những ngà y đầu tháng Tám nà y, đĩa CD má»›i mang tên Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh sẽ góp mặt cùng dòng nhạc Việt Nam. CD gồm 10 bà i hát trải dà i theo suốt quá trình viết ca khúc gần ba tháºp niên qua cá»§a Hoà ng Việt Khanh. Từ bà i hát đầu tiên, "Ngà y Xưa Yêu Dấu", đến những bà i hát má»›i sáng tác trong vòng và i năm trở lại đây như "Dòng Sông và Tình Tôi", má»—i bà i hát là má»™t ká»· niệm, má»™t cảm xúc tác giả mong được gá»i gắm đến ngưá»i nghe để cùng rung động theo những nốt nhạc.
Như nhạc sÄ© Ngô Mạnh Thu đã nháºn xét, "Thanh âm Hoà ng Việt Khanh nhẹ nhà ng, bay bổng, dá»… lưu luyến lòng ngưá»i... Vá»›i nhạc hứng thanh xuân, nhạc cảm thanh thoát, ca khúc Hoà ng Việt Khanh có ánh sáng riêng, khả dÄ© tách rá»i khá»i những dung tục xô bồ đầy rẫy" (trÃch "Cuối đông, vẳng nghe nhạc tình", 2002). Thi sÄ© Du Tá» Lê cÅ©ng đã viết khi Ä‘á»c ca từ cá»§a ngưá»i viết ca khúc há» Hoà ng như má»™t "niá»m hạnh phúc, ná»—i hân hoan cá nhân, khi được biết, Hoà ng Việt Khanh không chỉ trân trá»ng vá»›i sáng tác; (mà ,) qua từng ca từ, từng con chữ, từng hình ảnh... Hoà ng đã gá»i và o đó má»™t ý thức chói gắt, má»™t cân nhắc, chá»n lá»±a kỳ khu, hiếm thấy" (trÃch "Hoà ng Việt Khanh, âm nhạc và , ý thức sáng tạo, chói gắt", 2002). Và nhìn xuyên qua những ca khúc há» Hoà ng, nhạc sÄ© Trần Quang Hải đã thấy "má»™t tâm hồn ướt át, vá»›i má»™t niá»m khát khao thương nhá»› quê hương, vá»›i má»™t ấn tượng mạnh mẽ cá»§a là ng xóm, ngưá»i yêu, đã lá»™t tả nhiá»u khÃa cạnh qua những chuá»—i nốt nhạc đầy âm Ä‘iệu du dương, thanh thoát, đưa ngưá»i nghe và o má»™t thế giá»›i cá»§a Việt Nam sáng đẹp dịu hiá»n" (trÃch "Lá»i giá»›i thiệu" cho Tuyển Táºp Ca Khúc Hoà ng Việt Khanh, 2002).
Hoà ng Việt Khanh, tên tháºt là Hoà ng Công Khanh, nguyên quán Quảng Nam-Ãà Nẵng, sanh trưởng trong má»™t gia đình âm nhạc vá»›i thân phụ là nhạc sÄ© Hoà ng Song Nhy và em trai là nhạc sÄ© Luáºn Hoà ng (tức Hoà ng Công Luáºn). Anh há»c hòa âm, sáng tác, dân ca vá»›i thân phụ và má»™t số nhạc sÄ© tại Việt Nam và Hoa Kỳ. Má»™t số ca khúc cá»§a Hoà ng Việt Khanh đã được thu âm, in ấn, và phổ biến trên các đà i truyá»n thanh và truyá»n hình trong và ngoà i nước. Tuy nhiên, Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh là CD đầu tiên cá»§a anh do Lạc Nam Productions phát hà nh và o năm 2004. Ãây là sá»± cá»™ng tác giữa anh và ngưá»i em trai. Luáºn Hoà ng há»c nhạc vá»›i bố từ năm lên 6, và vá»›i năng khiếu đặc biệt, anh đã tiếp tục theo Ä‘uổi con đưá»ng âm nhạc. Anh tốt nghiệp Thạc sÄ© khoa vÄ© cầm tại Nhạc viện Sà i Gòn năm 1998. Luáºn Hoà ng đã có nhiá»u sáng tác nhạc thÃnh phòng, nhạc film, nhạc giao hưởng và má»™t số ca khúc. Hiện nay, anh chuyên vá» hòa âm phối khà cho dà n nhạc giao hưởng và ca khúc bằng sound samplers trên computer và nhạc cụ tháºt.
Sau hÆ¡n 25 năm sáng tác, Hoà ng Việt Khanh đã chá»n lá»±a má»™t số bà i hát mang nhiá»u sắc thái, thể loại khác nhau qua nhiá»u thá»i kỳ để tạo nên CD đầu tay, Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh. Từ tình yêu quê hương trong "Bóng Dáng", "Nhá»› Vá» Ãà Lạt", tình mẫu tá» trong "Chá» Xuân", tình yêu đôi lứa trong "Mưa Xa", "Yêu Em", đến ná»—i xót xa cho thân pháºn các em bé mồ côi trong "Góc Nà y Cá»§a Em", rồi những triết lý vá» cuá»™c sống qua "Tìm Tôi" và "Dòng Sông Tìm Lại", v.v., ngưá»i viết ca khúc há» Hoà ng đã góp nhặt từng mảnh ký ức, từng mảng Ä‘á»i mang theo trên xứ ngưá»i để chắt lá»c thà nh vần thÆ¡ ý nhạc, vá»›i ước mong đưa đến cho thÃnh giả má»™t chút lắng Ä‘á»ng trong tâm hồn.
Muốn biết thêm chi tiết và nghe thá» CD Tình Khúc Hoà ng Việt Khanh, xin vui lòng viếng trang nhà http://www.hoangvietkhanh.com , hoặc gá»i cho Lạc Nam Productions: 714-454-3127 (Hoa Kỳ), 01-4547-5453 (Pháp), 0418-202-619 (Úc).
Ãiạ chỉ cuả toà báo:
VietHomeMagazine
1340 Tully Road # 301
San Jose, CA 95122
tel 408-971-6057
Email: VietHomeMagazine@cs.com.
Ãiạ chỉ liên lạc:
Nghia Hua
Email: NghiHu@aol.com
Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : BÃch Hà , CC, Châu Thái Lê, Chu Kỳ Thư, DHH, Ãoản Kiếm, Ãá»— Thà nh, Hoà ng Mai Phi, Hoa Bằng Lăng, Hồ Quỳnh Như, Lạc Duyên, Linh VÅ©, L.T. Quỳnh Hương, Nguyá»…n Ãông Pha, Nguyá»…n Ãăng Tuấn, BS Nguyá»…n Văn Ãức, Bác sÄ© Phạm Văn Hoà ng, Bác sÄ© Nguyá»…n Khắc Ãoan, Nguyá»…n Hải Bình, Nguyá»…n Hữu Viện, NS Phạm Duy, Phạm VÅ© Anh Nam, Phạm Văn Tiên, Sông Cá»u, Thanh Thanh, Tịnh Như, Tôn Thất Phú SÄ©, Trần Công Nhung, Viá»…n Phương, Việt Hà , VÅ© Thị Thiên Thư , Xuân Phú đã dóng góp bà i vở cho Nguyệt San Giao Muà số 29 . Má»™t số bà i khác sẽ được đăng dần và o số tá»›i. Mong má»i sẽ nháºn được những sáng tác cá»§a các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.
2) Ãể rút ra danh sách cá»§a NSGM (unsubscribe),
xin gá»i email vá» TrungKy@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»i vá»:
TrungKy@hotmail.com
4. Má»i bà i vở, đóng góp, xin gá»i vá»:
GiaoMua2002@aol.com
Nguyệt San Giao MuÃ
Homepage: http://www.GiaoMua.com
Thể lệ gá»i bà i cho Nguyệt San Giao Muà :
1. Xin các bạn gá»i bà i theo dạng VIQR (Vietnet)
(dùng cách bỠdấu như trong trang nà y)
2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu
muốn trÃch dịch hay đăng lại các bà i trên NSGM.
3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ
email ở cuối bà i hay không.
4. Bà i vở xin gá»i đến
GiaoMua2002@aol.com
5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc,
xin gá»i vá»: TrungKy@hotmail.com
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Trang NhÃ