Số 33

Ngày 1 tháng 1 năm 2005

www.GiaoMua.com

Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

GiaoMua2002@aol.com


Thư Ngỏ



Một Giáng Sinh lại về, một năm cũ sắp sửa đi qua.

Thấm thoát mà Giao Muà đã trãi qua hơn 2 năm rưỡi tuổi đời với 33 số đều đặn đến với độc giả vào mỗi đầu tháng, đó là nhờ tinh thần và nỗ lực của các bạn trong BBT, cộng tác viên và bạn đọc.

Muà Ðông miền Ðông Bắc Hoa Kỳ năm nay mở đầu với một trận bão tuyết và những cơn gió lạnh cắt ruột . Những bông tuyết trắng xóa che khuất những thảm cỏ xanh lẫn vàng úa, bầu trời buồn bã với những cành cây khô lẻ loi như nhớ tiếc những chiếc lá hôm nào còn gần gũi. Những trận mưa chiều pha lẫn những cánh tuyết nho nhỏ, trông thật nên thơ.

Vào đến cuối năm, trận tsunami khủng khiếp ở Á Châu đã gây tử vong cho hơn 100,000 người và hàng triệu người đã phải lâm vào cảnh màn trời chiếu đất. Những đoạn phim về những trận sóng khổng lồ cuốn hút nhà cửa ra biển cả, làm chúng ta tưởng nhớ đến những cảnh trong chuyện phim "The Day After", diễn tả nạn hồng thủy vì ô nhiễm môi trường. Nhớ ngày nào năm trước, khi xem phim này, chúng ta vẫn nghĩ là chuyện khoa học giả tưởng , không ngờ chỉ một năm sau, khung cảnh này lại trở thành hiện thực.

Một năm qua đi, nhìn lại những xáo trộn trong cuộc sống, những chạy đua theo công việc, bận rộn của cuộc sống gia đình, chúng ta ít khi có dịp để nhớ về lại quê hương. Thời gian ở đây đi sao mà nhanh quá, hết thứ Hai rồi lại đến cuối tuần, mỗi chuyện đến và đi như là chong chóng. Mỗi ngày là có những chuyện lo lắng khác nhau, mỗi ngày là có những chuyện phải làm, từ xe cộ cho đến nhà cửa, sức khoẻ cá nhân v.v. Chúng ta lặn ngụp, chúng ta cuốn chìm trong những đòi hỏi, của bánh xe cuộc sống. Tôi không nhớ ai đây đã nói, Lo cho sức khỏe của bạn trước nhất, lo cho gia đình bạn thứ nhì và cho công việc của bạn thứ ba. Tôi phải dặn lòng là phải ghi nhớ những điều này, nhưng vẫn thường làm đảo ngược thứ tự ưu tiên.

Một năm qua đi, nhìn lại những tờ báo trên Internet cùng một thời với Giao Mùa, như VHNT, HQ ,v.v. đã không còn thường xuyên hoạt động. Chắc hẳn những gánh nặng gia đình và cuộc sống, đã tạo ra giới hạn cho những đặc san mà đã một thời được nhiều bạn đọc mến chuộng.

Trong ngày lễ Giáng Sinh và bắt đầu một năm mới Dương Lịch, BBT Giao Muà chân thành cảm tạ những nổ lực đóng góp bài vở và ý kiến xây dựng của tất cả bạn đọc trong năm qua . Những đóng góp của các bạn trong những hoàn cảnh giới hạn về thời gian, đã khiến cho BBT cố gắng để hoàn thành nhiệm vụ của mình vào mỗi đầu tháng. Thân chúc bạn đọc và gia đình một ngày Giáng Sinh yên bình và một năm mới Dương Lịch được mọi sự như ý muốn.

Ðinh Ðặng Trường Như
BBT Nguyệt San Giao Mùa


Mục Lục

I . Thơ _______________________________________________________________________

1. Thỏ Thẻ Muà Xuân ______Trần Hoan Trinh
2. Trần Thiết Nốt Ngục Tù ______Nguyễn Ðăng Tuấn
3. Chuyện Tình Anh Lính Biển ______Hoàng Kỳ Anh
4. Giận Anh ______Tôn Thất Phú Sĩ
5. Giao Muà ______Việt Hà
6. Những lá thư xưa ______Nguyễn Hải-Bình
7. Con Cần Mẹ, Mẹ Ơi ______Thái Mộng Trinh
8. Gõ Cửa ______Mạc Phương Ðình
9. Chào nhé Xuân thì ______Lưu Trần Nguyễn
10. Nhớ Tháng Năm Mẹ ______ Phạm Vũ Anh Nam
11. Tân Nhựt quê ngoại ______Việt Dương Nhân
12. Chờ ai gỡ rối chuyện tơ lòng ______Ngọc An
13. Con Diều, Em ______Sương Mai
14. Anh Viết Tên Em ______Tân Văn
15. Nơi Không Còn Gió Bụi ______Trần Kiêu Bạc
16. Vọng Khúc ______ Vũ Thị Thiên Thư
17. Ðêm Thánh Vô Cùng giữa Trái Tim Châu Âu ______Nguyễn Hữu Viện
18. Mưa Chưa Ướt Ðất ______Nngương
19. Lá Thu ______Hoàng Yến
20. Ðêm Ta Về Như Lá Ðổ ______Châu Thái Lê
21. Chân Lý ______Diên Nghị, Y Yên, Thanh Thanh
22. Lại Nhớ Về ______Vành Khuyên
23. Với Gió ______Sông Cửu

II . Văn _______________________________________________________________________

1. Mùa Noel thứ nhất _______ Quang Ngọc
2. Chuyến Công Tác Ðầu Tiên ___________ Tôn Thất Phú Sĩ
3.Hồ Như Huyền Thoại ... ___________ Hoài Yên
4.Cây đa bến cũ (kỳ 9) ___________ Thanh Sơn
5."Do You Want To Tell Me About Your Day, Mom ???" ___________ htc
6.Âm bản, dương bản ___________ Ðỗ Thành
7.Cái Lì ___________ nttn
8.Thư Tình Viết Giữa Muà Thu ___________ Hoàng Yến
9.Chép Lại Một Chuyện Ở Bệnh Viện ___________ Tuệ Chương
10.Thương Lắm Những Mùa Xuân ___________ Việt Hà
11.An Bày ___________ Vũ Thị Thiên Thư
12.Nắng Giao Muà ___________ Hoa Bằng Lăng

III . Ngàn Lời Ca (kỳ 24)________________________________________________________________

1. Trên Ðường Tị Nạn _______________________________ NS Phạm Duy

IV. Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________

1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH

V. Nghiên Cứu________________________________________________________________

1. LEVITRA, THUỐC CƯỜNG DƯƠNG MỚI _______ Bác sĩ Nguyễn Văn Ðức
2. HỘI CHỨNG ÐƯỜNG HẦM BÀN TAY _______ Bác sĩ Nguyễn Văn Ðức

VI. Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật__________________________________________________

1. Câu Chuyện Thơ Nhạc _______ Giao Muà

VII . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________

1. Nhắn Tin/Trả Lời Bạn Ðọc _______ Ban Biên Tập

I . Thơ __________________________________________________

1. Thỏ Thẻ Muà Xuân.
 

Sao em không là thuyền
Ðể anh làm bến mộng
Sao không là trời rộng
Ðể anh làm mây xa
Sao không là hương hoa
Ðể anh làm cơn gió
Không là vầng trăng tỏ
Ðể anh là sương bay
Trãi ánh vàng ngất ngây
Lên trần gian bụi bặm
Sao không là biển động
Ðể anh làm phong ba
Cuốn sóng vỗ bờ xa
Về tràn lan đồng ruộng
Cho mạ non mơn mởn
Cho lúa xanh trỗ bông
Hạt vàng chĩu cánh đồng
Trời quê hương bát ngát
Sao không là tiếng hát
Ðể anh làm tiếng đàn
Quyện nhau vào không gian
Thêm thanh bình đất nước
Xin em cứ tha thướt 
Cho thơ anh vẫn tình
Cứ mãi mãi xuân xanh
Cho trái tim cháy bỏng
Một tình yêu rất đậm
Một tình yêu rất hiền
Sao không là cô tiên
Của ngàn năm cổ tích
Tay cầm cây đũa ngọc
Vẽ lên những vì sao
Ðể cho anh chiêm bao
Những phương trời thật đẹp
Có oanh vàng ríu rít
Mỗi sớm mai tưng bừng
Thời gian luôn là xuân
Không gian luôn là nguyệt
Nắng hồng và mây biếc
Cỏ cây và muôn hoa
Và tình ái đậm đà

 
Trần Hoan Trinh  
Mục Lục


2. Trần Thiết Nốt Ngục Tù (tặng TTT) đừng chìa vội đôi tay đôi ta sầu kiếp khác lá đốt vàng đôi ngày cũng hương trầm nội hạc gió thu trườn khắc khoải suối nở suốt tương tư phương mùa thu lăng tẩm nằm ngụ chốn tuyệt mù hàng cây sà hóng mỏi người còn thấy đời nhau giữa muôn trùng thăm hỏi hay hồn rơi hôm sau nghe lá chết hôm nay khu vườn vừa tuyệt thực ghế đá ngờ bóng cay đá xua lời tỉnh thức đừng chia vội thiên thu ngày hôm nay còn gọi trần thiết nốt ngục tù trong vai người khẽ hỏi (ngày 16 tháng 12 năm 2004) Nguyễn Ðăng Tuấn
Mục Lục


3. Chuyện Tình Anh Lính Biển Ngày anh ra đi Cũng là ngày ta yêu nhau Chữ yêu đầu tiên Em trao hết cho anh Tiếng yêu đầu đời Anh rót vào tim em Thời gian trôi qua Tình yêu ta kết liễu. Mỗi lá thư về Anh đúc kết thành thơ Hai từ yêu em? Anh gói trọn trong tim Mỗi cánh thư đi Em nhắc hoài nhắc mãi Em là bến đợi ? Mãi mãi đợi chờ anh. Mùa thu đến nhanh Anh nhận được thư em Bao lời bày tỏ Mong anh hiểu cho em Thân phận nữ nhi Ðến thì em phải đi Và anh hãy xem Em là chiếc lá rơi. Hải đảo trường sa Chỉ thấy sóng với trời Ở tận phương xa Quê nhà em đâu biết Vì sự bình yên Ðất nước đang cần anh Cũng như tình yêu Anh muốn được gần em. Tin buồn đến anh Em đã bước sang sông Ðể lại tình câm Một thời anh nông nổi Anh đã yêu em Tình yêu người lính biển Ðễ rồi khổ đau Nhìn em bước sang ngang. Trở lại quê nhà Sau bao năm xa cách Gom lá vàng rơi Anh dệt thành mùa thu Kỷ niệm tinh yêu Theo thời gian đi mãi Nhặt mối tình rơi Anh đắp vết thương anh. Nhật ký đời tôi Nghi thêm một lần yêu ? Hoàng Kỳ Anh
Mục Lục


4. Giận Anh Gió về hôn nhẹ ngang làn tóc Hỏi vì sao em khóc chiều nay Mùa Ðông trụi lá trơ cành tuyết Em giận , không cho anh giải bày Hay là em muốn thi vị hoá Ngày đầu gặp gỡ cạnh lầu chuông Chuông ngân chợt thấy lòng giao động Tuyết rớt bờ vai phủ giáo đường Chúng mình quen nhau từ dạo ấy Thiên hạ tưng bừng đón Giáng Sinh Khắp không gian đèn sao cứu thế Sáng tim ta, nguyên vẹn mối tình Em giận cho thêm dài nỗi nhớ Ngàn lời năn nỉ rất thiết tha Chúa sinh ra giữa trần gian khổ Em giận hờn anh đứng bơ vơ Noël 2004

Tôn Thất Phú Sĩ

Mục Lục


5. Giao Mùa I mới đó mà nay đã vào Thu giăng giăng lá rụng giữa sương mù ngơ ngác hàng cây trơ trụi lá chạnh lòng nhớ tới một tiếng ru... II mới đó mà nay đã xa rồi lá vàng gieo chi nữa lá ơi nhớ thủa em đi tròn ngực nắng thoắt độ thu về lá úa rơi... III tí tách bên thềm mấy giọt sương mà ngỡ lệ ai nhỏ đêm trường lúng liếng trước sân tàn lá rụng ngỡ mắt nai vàng đứng soi gương

Việt Hà

Mục Lục


6. Những lá thư xưa Mở cánh thư xưa tìm dĩ vãng Ðốt là hương cũ tạ tình em Anh mở chồng thư cũ Em viết tự năm xưa Giấy học trò hoen ướt Giọt lệ nhòa cánh thư Ba mươi năm cách biệt Bây giờ em ở đâu ? Giòng chữ em còn đó Nhưng cuộc tình qua mau Lạc đường vào dĩ vãng Qua chồng thư còn đây Dạt dào năm tháng cũ Thoáng vội như bóng mây Những giòng thư em viết Nhẹ nhàng nhưng đắng cay Cho cuộc tình đã vỡ. Anh buồn em có hay? Một giòng thư em viết Anh chỉ còn tình em Vì em yêu anh nhất Chỉ mình anh đã quên ... ?? Anh biết em còn đó Mỏi mòn chờ đợi anh Những năm dài xa cách Ðã bạc mầu tóc xanh Bây giờ anh biết được Bây giờ anh chẳng quên Muốn gây lò hương cũ Nhưng nào đâu thấy em? Công viên Alphonse - Cuối Hạ, 2004 Nguyễn Hải-Bình
Mục Lục


7. Con Cần Mẹ , Mẹ Ơi ! Từ đó em không còn cả Ba và Mẹ Nhìn bạn bè mà thèm lắm thầy ơi ! ( tho HVK) ( Viết cho cô bé Thuỳ Linh nhân đọc bài thơ Bài văn về Mẹ cuả tác giả Hoàng Vi Kha đăng trong đặc san LV 2004 ) .. Tôi đã khóc .. những giọt nước mắt chảy ra từ tấm lòng của một người chứng kiến bao dâu bể Của cuộc đời vuợt biển gian nan ! Tôi đã khóc , mắt tôi đầy lệ Và nghe như .. ai bóp chặt tim mình . Lời thơ trẻ : << Thầy cho em tạm dừng dang dở Nhớ mẹ rồi , em đang khóc thầy ơi ..>> Tôi muốn được bên em .. giờ phút đó Ðể vỗ về .. và để khóc cùng em .. Giửa bao người sao chỉ một mình em .. Với mơ ước nhỏ nhoi : Nhìn thấy mẹ ! Tôi đã khóc khi nhìn ra biển cả Biển lạnh lùng ôm dấu những tình thân Biển hung hăng cướp mất những thâm tình Biển đen tối vuì đi bao mơ ước ! Tôi đã khóc cho em , từ trong biển Nhìn từng nguời thân thuộc bỏ em đi Này cha , Rồi mẹ .. .. những người quen Thân xác gởi theo lòng biển lạnh ! Tôi đã khóc .. như bao đêm em khóc . Khóc cho đời vong quốc đổi tự do .. Tự do ở xa .. .. Cướp biển lại ở gần . Giửa biển cả tiếng kêu Trời .. Trời cao không thấu ! Tôi đã khóc .. .. cùng với em ..tiễn biệt Những thâm tình .. Em níu giữ cho em .. Tuổi còn thơ em cần vòng tay mẹ Mẹ bỏ em rồi ..Xa giấc mơ êm ! ... Em lại khóc cho cuc đời côi cút Bởi vì ai ? Em mất mẹ mất cha ? Bởi vì ai ? .. Triệu người bỏ ra đi Dem mang sống làm ván bài Thua - Ðược ! Em đã khóc khi nhìn thùng nhựa rỗng Nhớ mẹ em đêm giông tố kinh hoàng .. ...Lời oán thán .. sao Trời không nghe thấy ? Ðể cho em .. giờ côi cút , hoang mang ! ..Bài văn dở dang , đầu đề về Mẹ làm sao em có thể viết cho tròn ? Giửa cuộc đời mẹ đã bỏ lại em Không tay ấm , không một lời an ủi Em ở đó .. giửa tận cùng trơ trụi Giửa bơ vơ , giửa se sắt mõi mòn Xác cuả Mẹ đã trở về cát bụi Theo vết tro tàn ..Phai dấu môi son ! .. Chuyện đã qua đi .. Sao trong em vẫn nhớ ? Vẫn nhớ lần vượt biển ..mất mẹ , cha ! Vẫn còn nghe tiếng biển rú kinh hoàng Vẩn sợ hãi mỗi đêm .. Khi một mình em thức giấc ! Em ghét biển , em ghét màu nước biển Biển không ngoan , biển chẳng giống mẹ hiền ! Biển và họ ( những tên cuóp biển ) Gieo đau thương tang tóc .. chẳng động lòng ! ..Em đứng đó .. Trơ trơ .. nhìn biển cả .. Biển vẩn mênh mông .. vẩn tiếng sóng gào . ..Tiếng sóng biển hay sóng lòng em gọi ? Mẹ hảy trở về ..con cần mẹ , mẹ ơi ! Dec/04 Thái Mộng Trinh

Mục Lục


8. Gõ Cửa heo hút dấu trên vuông trời chữ nghĩa ta tìm em, mưa biển vắng xa xăm đêm thức ngủ giật mình như bóng vía lời gọi em khan cổ một vầng trăng chút hoài nghi có vùi trong gió tuyết em nơi xa còn giữ chút hương nồng ? sao vội rớt những dòng thơ ly biệt cho nỗi buồn trải xuống cõi mênh mông vẫn còn đậm dấu tình nhau một thuở ta đi qua sông núi ngõ mù sương sợi tóc bạc rọi lên từng nỗi nhớ dẫu hoang mang về phía một con đường xin thầm lặng giấu tình em ở đó nước đầu nguồn thao thức bến sông xưa nỗi ao ước một chốn đời bỏ ngỏ nào sá gì ngăn cách những sương mưa ta gõ cửa gọi thời gian trả lại cắt không gian cho một nẽo đi về mưa có rụng chút thu buồn thơ dại còn xuân thì vẫn nở đóa đam mê trong LỜI RU TÌNH Mạc Phương Ðình
Mục Lục


9. Chào nhé Xuân thì Em về thắp nến trên môi Lung linh còn lại bóng tôi trên tường Sầu pha dăm chén mê cuồng Giữa đêm xuân dậy tiếng đồng vọng ngân Vỗ bàn khua nhịp cầm canh Nghe tâm hoa rụng xuống nhành từ bi Vẫy tay chào nhé – nhé xuân thì Nở trăm năm đóa sử thi tôi buồn Hỡi Xuân – có tiếc gì không ? Cửa thiên thu đã mở toang cánh chờ Vì ai tạc đá bài thơ Ðá vô tri quá đã hờ hững quên Em về thắp ngọn bình yên Ðể tôi tuyệt tích bút nghiên kiếp này Sầu pha một chén cuồng say Giữa đêm Xuân cạn chén đẫy tuổi tôi Lưu Trần Nguyễn
Mục Lục


10. Nhớ Tháng Năm Mẹ Tháng Năm nhớ khung trời của Mẹ những buổi sớm tinh sương mặt trời còn ngủ muộn đánh thức con vọng tiếng khua xưa vo gạo rợn mặt ao nguyệt gọi trăng khuya về nhăn nét mặt sóng sánh bóng hình người khòm lưng khổï conù lạc đà nhẫn nhục theo lộ trình thời cuộc tiếng bom nổ giữa thinh không những đêm Mẹ ngủ giật mình . nỗi nhớ đóng vảy vết chàm khô dấu răng trên môi phiến buồn nghiến chặt gò má thâm hoẵng rãnh trống chát mặn men đời mười hai tháng Năm sinh nhật mẹ ở một thiên đường khác mười hai tháng Năm ghi mộ bia Mẹ trong thế giới này . con cúi đầu cho nỗi đau chao nghiêng tiếng gọi :Mẹ ơi!!!!!!!!! tháng Năm con nhớ Mẹ vô cùng xanh mướt lá rừng dĩ vãng dòng sữa ngọt môi thời nít nhỏ thời gian trôi sao quá nhanh giòng sông đục đưa con đi về biển chợt thương mình cùm mây lắm Mẹ ơi 30 năm luân lạc cho tháng Năm về vỡ òa giọt máu bỗng dưng nghẹn van tim hơi thở dồn lên chân tóc . gió từ ngàn thổi bạc phếch ngọn cỏ tranh mỏng manh êm du qua trời từng cơn phiền muộn lời Mẹ ru con dấu trong trí nhớ loài cỏ dại mọc từ đêm mưa góc vườn khuya vẳng tiếng dế than buồn lời mặc niệm cho linh hồn của Mẹ con đứng giữa trời không khan tiếng gọi :Mẹ ơi !!!!!!!!! 05-2002 Phạm Vũ Anh Nam

Mục Lục


11. Tân Nhựt quê ngoại Tân Nhựt quê ngoại của tôi Mùa hè nghỉ học về chơi thuở nào Dạo đó, lên năm, lên sáu Tôi được mẹ ẩm qua cầu ván cây Quê ngoại đìa mương rẫy đầy Cá, tôm, cua, tép cả bầy dưới ao Có nhiều gốc khế vườn sau Mấy cây vú sữa trái màu tím thang Chậu mai tứ quý hoa vàng Kiển trồng ở giữa hai hàng lối đi Ðám rau đắng mọc li chi Bẻ bông ngắt những đọt mì đọt khoai Mấy cây ớt hiểm thật cay Thò tay hái, bị ngoại rầy ngoại la Bây giờ nơi ấy thật xa Chỉ còn kỷ niệm thiết tha trong lòng. (Ivry s/Seine, 02 giờ 35 rng 30-03-1999)
Việt Dương Nhân





Mục Lục


12. Chờ ai gỡ rối chuyện tơ lòng Em biết đời em vẫn thế thôi Trăm cay nghìn đắng trải qua rồi Xót xa thêm nữa em nào ngại Hãy mỉa mai đi…cứ nặng lời Em chẳng buồn đâu, chẳng giận đâu Như làn nước chảy giữa giòng sâu Như chòm mây bạc tan trong gió Vì đã quen rồi chuyện khổ đau ! Em biết rằng anh vẫn dối em Tiếng lòng thuở ấy dễ gì quên Bao nhiêu hình ảnh người xưa đó Khó nhạt phai mờ…trong mắt anh ? Em hiểu lòng anh quá rộn ràng Lần đầu cảm nhận thú yêu thương Vòng tay kỷ niệm hằn trên áo Giấc mộng trăm năm lại phũ phàng ! Phải thế không anh ? Phải thế không ? Chờ ai gỡ rối chuyện tơ lòng Thế gian há dễ tìm tri kỷ Ngã rẽ tâm tình…cách núi sông Vương vấn nhau chi, chuyện đã rồi Xem như thuyền mộng giữa giòng khơi Ngàn trùng thăm thẳm mờ nhân ảnh Thương cánh chim bay lạc cuối trời…
Ngọc An


Mục Lục


13. Con Diều, Em Kể từ khi yêu anh, Em trở thành con diều non tội nghiệp. Có khi bay cao chót vót trời xanh, Có khi la đà trên ngọn, trên cành, Khi rơi bẹp xuống vùng cỏ dại. Cũng có khi ngang tàng trên đỉnh núi, Rồi có khi cao ngạo chốn biển xanh... Và cũng kể từ lúc yêu anh, Con diều bay hân hoan, phơi phới Con diều bay chưa bao giờ biết mỏi, Mà sợi dây, Anh còn nắm giữ không? Gió, gió lên... Gió mạnh đến bão bùng. Sợi dây đứt, Con diều rơi thảng thốt Anh, anh hỡi! Con diều đang chết ngộp Giữa biển khơi, trong vực thẳm mù xa... Mà sao anh Chỉ là người khách lạ đi qua? 04/04/02 Sương Mai



Mục Lục


14. Anh Viết Tên Em Anh viết tên em trên cát Sóng vào cuốn mất tên em Anh viết tên em trên đá Ðá mòn tên bị lãng quên Anh viết tên em trên mây Gió cuốn mây trời tan biến Anh viết tên em trên trăng Chị Hằng ghen quá xóa tên Anh viết tên em trên sao Sao cũng mờ sau đêm tối Anh viết tên em trên tuyết Tuyết tan dấu vết cũng tàn Anh viết tên em trên thép Thép đâu chịu nổi thời gian! Anh viết tên em trên gỗ Gỗ kia cũng mục có ngày Anh viết tên em trên giấy Thời gian làm mực mờ phai Anh viết tên em trên áo Giặt nhiều áo rách, tên nhòa Anh viết tên em khắp nơi Nhưng không nơi nào giữ mãi Anh viết tên em trong tim Suốt đời nằm mãi trong anh
Tân Văn

Mục Lục


15. Nơi Không Còn Gió Bụi Lòng ở trời Tây, sao mắt ngó phương Ðông ? Ở phương nầy thương bên kia xa lắc Xe ngược chiều bỏ rơi ngàn nốt nhạc Có ai nhặt giùm gởi lại phía còn em ! Nửa đoạn đường ai còn thức thâu đêm Ở cuối ngõ ai tìm ai ngơ ngác Mắt đã khô tìm đâu ra nước mắt Con đường đầy gió bụi còn không ? Xe qua rồi , qua địa ngục mênh mông Còn em hay mất em trong giây phút Tưởng thấy em lòng nghe cuống quít Lại mơ hồ một hạnh phúc nhỏ nhoi Chỉ một mình , lại một mình thôi Vẫn chưa thấy ai trả về nốt nhạc Nên mắt vẫn còn khô nước mắt Gió bụi đi rồi không để lại chút hồn em ! Trần Kiêu Bạc

Mục Lục


16. Vọng Khúc Bâng khuâng cánh biếc nghìn phương tại Nhạn quá hàn đầm soi bóng đơn Chập chờn cảnh giới nguồn cơn Ðàm hoa nở rực sáng hồn thi ca Chân bước khẻ rừng xưa nhặt lá Nắng vàng thu nhuốm cả hoàng hoa Song hành nay hãy cùng ta Sương mai còn đọng bóng tà huy bay Duyên bút mực dặm dài cảm khái Thấm tình chung bể ái nguồn ân Tạ ơn đời đã bao lần Dìu nhau từ thuở long đong phận người Nghiêng vạt nắng cuối trời bãng lãng Cuộc tử sinh thầm lặng qua đi Trăm năm còn lại chút gì Vấn vương trong gió câu kinh thi hoài Vũ Thị Thiên Thư


Mục Lục


17. Ðêm Thánh Vô Cùng giữa Trái Tim Châu Âu Thương gởi các cố nhân ngoan đạo của Ðà Nẵng một thời xưa… Kẻ ngoại đạo NHV Giữa Trái tim Châu Âu Nhạc “Ðêm Thánh Vô Cùng” Vang đêm vọng Giáng Sinh Lời bài thơ "Ðêm Thánh" Nhớ kỷ niệm băng trinh * * * Tháp chuông cao giáo đường Tiếng phong cầm giáo xứ Lộ Trấn trời viễn phương Âm hưởng khắp địa cầu Nét nhạc đẹp sâu sắc Xoa dịu nỗi bể dâu * * * Chợt nhớ Ðà Nẵng xa Thánh lễ nửa đêm xưa “Ðêm Thánh Vô Cùng” vang Lẫn tiếng chuông chùa nguyện Hòa đồng lời Phật & Chúa Bác ái & Từ bi quyện Hương & nến thuở thanh bình Thuận Thành & Tam Tòa ơi ! Giao thoa kinh Chúa & Phật Rồi Ðà Nẵng chinh chiến Cuốn đi bao bạn hiền .. .. * * * „Ðêm thánh sao vô cùng Giây phút ôi tưng bừng« Giữa Trái tim Châu Âu Nhạc «Ðêm Thánh Vô Cùng » Lời Pháp vọng mông lung Kẻ lưu đày lê bước Giáng sinh đầu lưu vong * * * Nhớ Nhà Thờ Ðức Bà Ðồng hồ Nhà Bưu điện Chuông vực hồn ngân nga Nửa đêm Thánh Giáng sinh Dìu đưa về xứ lạ Ðất Chúa hay Quê nhà ? * * * «Ôi Chúa Cha Thiên đàng Người cảm mến cơ hàn « Kiếp tha hương ngoại đạo !! Ðêm xanh huyền nhiệm cao * * * Ôi Mùa Vọng Giáng Sinh ! Nhớ em ! Người Ngoan Ðạo Mua vòng hoa hiến dâng Tối đốt nến đầu tiên Cho tuần đầu lễ nguyện Mùa Vọng .. .. Tình anh điên ! * * * Ôi Vòng hoa Mùa Vọng ! Bây giờ đây lưu vong Thương ngày xưa nhân ái Tưởng chừng như Thiên thai ! * * * Ôi Vòng hoa Mùa Vọng Em đốt lửa đầu tiên Ánh nến tượng trưng Chúa Soi sáng khắp trần gian Nửa đêm lễ áo lụa Em nhẹ về guốc khua … * * * Nhớ Vòng hoa Mùa Vọng Em cài nhánh thông xanh Phần trong rơm khô ấm Hồ đào cho Sống lại Bốn nến cắm lên nhành Mong ngày Chúa ra đời Ban sự Sống muôn nơi Mùa Vọng tràn niềm vui Chúa Kito đang đến ! Giáng sinh Chúa chào đời Mang Hồng Ân Thìên Chúa Gieo sự Sống muôn nơi ! Strasbourg (Lộ Trấn) Thủ đô Châu Âu -- 24/12/1980

Nguyễn Hữu Viện
Mục Lục


18. Mưa Chưa Ướt Ðất đêm: khô, cạn, tận, mơ hồ ngày: trôi, tấp, giạt với thờ ơ quen ơ hờ lắm điều nhớ, quên miết; rồi lậm thói ươn, hèn, dại, câm thượng đế ban phát trăm năm cũng chưa đủ sống để dầm nhau: mưa dầm nhau mưa chuyện ngày xưa (mưa chưa ướt đất, mình chưa ướt đời!) cũng tại chuyện chưa ướt đời tụi mình nhèm nhẹp hiên người: ngóng, trông! đêm: quen uống, viết một mình ngày: quen đốt nỗi tròng trành riêng tư lúc biết quen dầm mưa người mới hay, mình đã nhẹp đời, ướt mem

Nngương


Mục Lục


19. Lá Thu Lá vàng, cam , lá đỏ, Chen vào giữa lá xanh, Cuộc đời em sôi nổi, Chen vào giữa đời anh. *** Anh ơi mùa thu tới, Bao lá vàng lìa cành, Tình vẫn cao vời vợi, Trong em và trong anh. *** Dù không gian diệu viễn, Lòng gần thật là gần, Em bên nầy nỗi nhớ, Ngồi mơ chuyện trăm năm. *** Lá thu vàng bay bay, Ngày qua, ngày qua ngày, Không còn bao lâu nữa, Hạnh phúc trong tầm taỵ *** Dù mái dầu điểm sương, Dù da nhăn, má hóp, Anh dặn: Mình yêu thương, Ðến hơi tàn thoi thóp! *** Nghe như là huyền thoại, Nhưng thực tế là đây, Bên bờ Potomac, Mình tay nắm bàn taỵ Hạnh phúc đong đầy!

Hoàng Yến

Mục Lục


20. Ðêm Ta Về Như Lá Ðổ Ðêm lang thang một mình đêm chia tay người tình đường khuya buồn hiu hắt ánh điện vàng lung linh ta yêu đương muộn màng trên môi hôn ngỡ ngàng ngày gần nhau vẫn biết sẽ có lần ly tan người đi nghìn trùng xa đời như một lần qua mai này về phương đó nhớ chăng tình phôi pha rồi đây mình lìa nhau rồi đây đời bể dâu ta mòn chân lữ thứ trở về ngang chiêm bao đêm Cali đèn mờ đêm không ai đợi chờ ta về ru giấc ngủ để ngậm ngùi trong mơ đêm sao giăng mờ mờ trăng thôi không đợi chờ ta về như lá đổ cuối thu buồn bơ vơ ... Nov 08/04

Châu Thái Lê

Mục Lục


21. Chân Lý Thuở xưa ... Ngày xưa ... ..... Bác học Bruno Bước lên giàn hỏa thiêu Hồn nhiên như dạo phố. Quay mặt nói với lũ người cuồng nộ, Quả đất vẫn tròn, sau trước niềm tin Dù thân này -- cát bụi tro than. Lũ cuồng tín nhất định quả đất vuông Ông thánh, ông thần phán dạy . Kẻ nào nói khác đi -- quân càn quấy Tội đồ giữa hỏa thiêu Ngàn năm sau Trí tuệ con người, hào quang ngời reo Bay lên tận mặt trăng Nhìn xuống Quả đất chúng ta tròn -- bong bóng Màu xanh thực vật, mát dịu dung nhan. Thế kỷ Hai Mươi đang đếm bước cuối cùng có những kẻ còn tôn thờ cuồng tín truy chụp anh em -- người dị đồng ý kiến gieo rắc hận thù giữa tai họa đau thương Những thằng ngu -- ba hoa chuyện văn chương những bọn khùng điên, đòi làm lịch sử kẻ thất học, mơ giấc mơ lãnh tụ quân thần nằm chết lớp bùn đen Chân lý Bruno -- chân lý người hiền rừng rực hỏa thiêu nghênh ngang sự thật ngày nay con người tung hô, xuyên tạc trắng đổi đen, xanh đổi đỏ vàng... nhục nhã thay, ôi kẻ loạn cuồng! Diên Nghị TRUTH Once upon a time There lived the Scientist Bruno Who was forced to death on fire Mounted a scaffold like he was taking an easy stroll Facing his executioners, he said: The earth is round It is a faith I bet on it, by my fate Over my life in danger. The blindly obstinate believers Contended that the earth was square indeed After the teaching of their Gods and Spirits And whoever told the opposite Would be subject tọ.. fire Would be burnt alivẹ Times and times have passed Human mind developed its full very fast This splendor allowed Man to distant Moon From high above, very soon To look down and see that our Earth is round Dressed in her evergreen freshness and velvet clouds Our 20th Century drawing to the end But still there remain that kind of men Who charge and label their friends of different thinkings Who keep on sowing terror, hatred and sufferings The idiots that tell gossips on Literature The crazy who want to change History The uneducated who dream of being leaders Who press down hard, defame their king and courtiers Brunós truth, the truth of the Wise Resplendent over fire Irreversible after Sacrifices The unwavering Pride But in the meanwhile Some guys try to loudly shout and distort to make white black blue to yellow to red How pitiful for them that kind of true mad. English version by Y YEN TRUTH On that old day How could it be neglected? The scientist Bruno went on to the pyre As if he was taking a stroll, unaffected; He re-affirmed to the frenzied abusers of fire: The Earth is round, in that Truth I trust Although my body has to turn into dust! The fanatics determined the earth was square As from their gods and saints they had learned; Whoever came to say to the contrary to dare Was consequently ordered to be alive burned! Man's intellect develops as life evolves; The most revered halo he has come to gain: By flying to the moon he now firmly resolves The roundness of our Earth like a ball to reign In the azure universe forever to remain. Even the 20th century has ended its dominion, There still are the furious with their choler, To put labels on others for a different opinion; Promote hatred; spread misfortune and dolor! And the idiots about literature to talk hot air; The fool, insane to fluctuate historýs fate; The ignorant to dream of a leader's chair; All to sully and drown the pillars of the State! Brunós Truth is the very Truth of the Sage, The Sparkle of Fire, the Pride of Pure Fame, Whereas todaýss vulgar people disparage, Misrepresent the Good as Bad What shame! Translation by THANH-THANH


Mục Lục


22. Lại Nhớ Về Em lại nhớ về chiếc ghế đá xưa Chiếc ghế em và anh thường tới Dù nắng, dù mưa , mình vẫn đợi Và những ngày vẫn biết không có anh Ðâu có ngờ được tình vậy mà mong manh Em ra đi có hứa về chung lối Cuộc đời trôi đã cuốn em rất vội Anh thay người, thay lòng , đã quên em .. Mỗi tối buồn giở thư cũ ra xem Ôi tình yêu , tình xưa đậm đà quá Sao giờ vướng mắc , anh như xa lạ Em khóc một thời , một đời ta mất nhau Anh anh ơi có cùng một nỗi đau Của em ngày ấy , và hôm nay không hả Ðường dẫn về tim bây giờ nhiều sỏi đá Suốt đời này ghế đá vẫn trong em ... 8/13/04 Vành Khuyên

Mục Lục


23. Với Gió Gió hởi ! Sao gió có lúc dễ thương Dỗ dành miên man sóng biếc Vi vu ru ngủ Ðại Dương Khúc ca tình quê tha thiết Sao gió nhiều khi dễ ghét Kéo biển gào thét bạc đầu Xô đời chìm vào mặn nhạt Cuộc đời, trời đất khổ đau!? Tại sao gió làm giông tố ồn ào - phẩn nộ - giận ai ? Lẻ nào gió không muốn biết Trời có xanh - Chim mới bay . . . Sông Cửu

Mục Lục


II . Văn___________________________________________________________

1. Mùa Noel thứ nhất

Quang Ngọc





Anh hẹn tôi đi lễ . Lễ ở nhà thờ lớn tại Hàng Xanh . Nhà thờ này mỗi năm vào đêm trước ngày Giáng Sinh dân rước lễ tới đông vô cùng . Tôi rất ngại tới chỗ đông người . Nhưng có anh hẹn , cũng là năm đầu tiên tôi tự nói với mình " tôi đi với bồ " nghe nó oai oai làm sao , ít nhiều gì cũng là nắm tay , một nụ hôn cho ấm lại những ngày cuối năm gió từ đâu bỗng thổi về lành lạnh .

Chỗ chúng tôi hẹn là công viên Hồ Con Rùa , hẹn vậy cho khỏi lạc , tới thẳng nhà thờ đông vậy , nhỡ lạc tìm làm sao ra .

Gửi xe xong , anh dắt tôi vào tận bên trong , người dự hát lễ thật nghiêm trang , tôi chẳng dám nhìn ai , sợ người quen bắt gặp , vô tình nói lại với bố mẹ tôi , tôi đi lễ nhà thờ thay vì như tôi nói tôi đi dự party với trường Ðại Học thì chết . Tôi tự nhiên nhớ cái tựa đề của một bài thơ rất quen thuộc với giới trẻ lúc đó Khi Biết Yêu Người Ta Bắt Ðầu Nói Dối . Cứ cho là như vậy đi , tôi nói dối không sợ tội , vì ... vì ... thật sự tôi yêu người ta lắm , theo mãi tới tận đây , một người như tôi , vô tín ngưỡng từ trong trứng nước .

Anh thấy tôi vụng về , chả nói chả hát theo được câu nào thì tội nghiệp .

Anh cất giọng " Muốn ra ngoài không ? " tôi chụp lấy cơ hội liền " Ra đi , không thích ở đây "

Anh nắm tay tôi chặt , dắt ra ngoài , đêm đó anh bảo tôi ngồi dưới hang đá cầu nguyện đi , sẽ linh lắm .

Tôi nhìn qua anh , chẳng hiểu anh đang nghĩ gì mà rất đăm chiêu . Tôi thì chỉ biết mình yêu người ta , cái dở của tôi là chỗ đó , còn đâu có biết người ta yêu mình ra sao ? Tôi thấy anh đắm chìm trong khấn nguyện không để ý tới tôi thì bực mình , trong bụng tôi thầm nghĩ " chắc lại đang cầu con bé này biến đi đâu mất đi , tìm con bé khác xinh xắn hơn đây chứ gì ... "

Lúc sau này , thân hơn , yêu nhau hơn , tôi có hỏi lại anh năm Giáng sinh đầu tiên chúng tôi bên nhau, cạnh hang đá anh khấn gì thế , anh ôn tồn bảo tôi " Anh khấn cho hai đứa mình mãi mãi bên nhau và yêu nhau suốt đời Trâm à " . Trời , tội lỗi , tôi tội lỗi vô cùng . Vậy mà tôi đã trách anh ...

Năm đó tôi chỉ có 22 tuổi .

Mùa Noel thứ hai

Tôi và anh đã thân hơn nhiều lắm . Trước ngày Noel năm đó , tôi báo cho anh một tin không vui .

"Anh à , giấy tờ bảo lãnh của gia đình em đã gần xong rồi , không chậm hơn năm tới đâu , trễ lắm là tháng 6 , em không biết Noel năm sau mình còn bên nhau không nữa "

Thế là anh cho quyền tôi chọn năm nay chúng tôi đi đâu . Tôi không thích cảnh chen chúc tại nhà thờ , tôi cũng rất sợ lạc mất anh trong cái khung cảnh tấp nập cúa con người và cảnh vật trong đêm ấy . Tôi hẹn anh ở nhà anh . Tôi ra khỏi nhà từ sớm vì sợ kẹt xe có thể tôi sẽ không tới đúng hẹn . Nhà anh là một cái chòi bằng lá , tài sản duy nhất của anh là cái giường và cái bàn kê gần đó che chắn đằng sau là một khoảng đủ chỗ cho nấu nướng , tắm rửa . Với một con người , đó vỏn vẹn là một chỗ trú thân không hơn , không kém . Tôi đã quen thuộc với căn nhà đó , những lúc tôi tới , chỗ cho riêng tôi là cái giường tre cúa anh , nhìn ra ngoài cánh cửa sổ con con là một mảng của cây dừa thật cao , gió lúc nào cũng đùa nghịch với lá dừa nghe xào xạc , âm thanh đó cho tôi cảm giác rất bình an của một con người không thích bon chen trong cái xáo trộn của cuộc sống đang đi lên lúc ấy .

Tôi tới anh chưa về . Tôi ngồi chóc ngóc ở ngoài đợi .

Một tiếng sau , tôi tính bỏ cuộc . Tôi đang quay đầu xe thì bánh xe anh trờ tới . Hơi thở anh nồng nặc mùi rượu .

Tôi nhớ anh quá , trong bụng tính mắng " Sao hẹn giờ này mới về ? " nhưng tôi nghe mình gạt chống xe xuống , ôm chầm lấy anh , " Sao lại uống rượu lúc này hả anh ? "

Anh không nói với tôi một lời , sau này khi đã qua đây , anh mới nói cho tôi hiểu , anh sợ mất tôi , nỗi sợ đó cứ vây chặt anh đến độ anh cần có rượu để quên .

Tôi lúc đó đâu thể nào hiểu rượu có tác dụng mạnh đến vậy , biến quên thành nhớ , biến nhớ thành quên, trong men say của rượu tôi cũng không hình dung được anh có còn nhớ tôi là ai không .

Tôi thấy không an tâm từ lúc này . Khi xa nhau , nếu tôi mong mỏi anh vẫn luôn là của tôi thì với sự hiện hữu của rượu trong cuộc đời anh , điều mong mỏi đó của tôi có quá lớn hay không .

Tôi rất buồn . Ðêm đó , lần đầu tiên , chúng tôi bên nhau im lặng . Nỗi sợ mất nhau cứ thấm dần , thấm dần .

Những mùa Noel tiếp theo , tôi và anh hai đứa ở hai nơi , lúc nồng ấm , lúc lạnh nhạt , khoảng cách hơn nữa vòng trái đất với phương tiện liên lạc duy nhất là những lá thư hàng tuần , không chuyện trò trực tiếp , không chia xẻ gì hơn ngoài những sinh hoạt đời thường . Lắm lúc tôi đã có cảm giác anh vẫn gần thật là gần . Nhưng cũng có lúc cảm giác anh quá xa một tầm tay với đã đánh gục những mơ ước , những niềm hy vọng anh và tôi sẽ gặp nhau và sẽ bên nhau suốt đời .

Tôi trăn trở , tôi đau đớn , tôi điên dại một thời gian . Tôi nói lời chia tay với anh , rồi lại cầu xin anh đừng xa tôi , anh là cái gì đó trong tôi còn thiêng liêng hơn những ước mơ tôi có , muốn dứt bỏ , thật không dễ chút nào .

Những năm này , tôi đọc thư anh có những lúc thật xa xôi , hỏi thăm qua loa , tôi biết anh đã dấu tôi nhiều lắm . Từ rượu, từ những người con gái khác giúp anh vơi bớt muộn phiền . Còn gì nữa đâu khi tôi nghe anh thú nhận trong thư anh đã có người khác và cô ta là người ơn của anh mỗi lúc anh là người say , người ơn , không hơn không kém .

Ðồ nát rượu , tôi tập biết ghét đàn ông nghiện rượu từ đó .

Non nớt như tôi lúc đó cũng đủ biết người say ra sao . Yếu đuối , bịnh họan . Cần một bàn tay người phụ nữ , việc gì nữa xảy ra sau đó , ôm ấp , thề thốt , hứa hẹn .

Cứ nhắm mắt lại là tôi thấy hết . Tôi chịu không nổi nên ngày qua ngày tôi đã dấu tạm nỗi đau đó đi trong lòng mà sống với đời thường đầy bon chen vất vả nơi đây khi chỉ còn lại một mình tôi .

Những người em họ không an tâm khi thấy tôi quá tiều tuỵ . Tôi đòi về VN , họ vây quanh tôi khóc sướt mướt và van tôi đừng đi . Họ nhìn thấy trước viễn cảnh ra sao . Hoặc là tôi sẽ mang theo mầm sống của anh về , hoặc là tôi chán ghét cuộc đời vì bị lừa dối và có thể tôi không còn đủ sức làm lại cuộc đời của chính tôi nữa .

Tôi thương họ lắm , tôi bỗng nhận ra tôi chả nghĩ gì đến mình .

Tôi cố bắt mình quên hết đi ... và tôi quên thật .

Mùa Noel cuối cùng

Những ngày quên anh dường như chỉ là tạm thời . Tôi vẫn biết anh ở đâu , hình dung được sinh hoạt hằng ngày của anh . Tôi viết thư về lại cho anh ba năm sau đó và bắt đầu gọi phone về liên lạc với anh trực tiếp . Giọng anh nghe ngỡ ngàng làm sao . Chúng tôi đã mất đi cái thân thiết sau vài năm mất liên lạc . Tôi quá lý tưởng khi nghĩ anh vẫn còn là của mình .

Có những ngày tôi gọi không gặp anh , những người làm chung của anh rất lịch sự với tôi , tôi an tâm lắm . Một ngày một chị làm cùng phòng bảo tôi hôm nay anh không đến vì mắc lo đám cưới . Tôi bình thản hỏi đám cưới của ai , chị nói còn của ai nữa .

Tinh thần tôi bấn loạn , tôi gọi về nhờ người bạn trai cùng lớp trung học lúc trước rất thân với tôi tìm anh xem anh đâu và anh có gia đình thật chưa . Tôi viết liền một lá thư hỏi thẳng anh điều đó . Người bạn trai gọi lại tôi bảo tôi quên anh đi và không nói thêm điều gì . Nhận thư anh anh nói anh đám cưới để có giấy tờ làm chứng mua đất xây nhà ha ha .. Nghe sao mà tàn nhẫn . Anh vẫn muốn tôi về làm giấy tờ đưa anh qua đây . Anh năn nỉ tôi nhiều lắm vẫn thân thiết , âu yếm như ngày nào . Tôi dần nhận ra chân tướng của anh . Một thằng đểu không hơn , không kém .

Tôi có một tình yêu chân thật đến mấy , đam mê đến mấy , tôi cũng tự hiểu tôi không thể cướp đi tình cảm của người phụ nữ đang là vợ của anh , sẽ nghĩ sao khi anh nói anh vẫn yêu tôi mà lấy cô ấy . Lắm lúc tôi cay đắng nghĩ cả hai người họ đang lừa dối tôi , trong lúc tôi làm giấy tờ cho anh , thời gian anh đợi qua đây , anh vẫn chung sống với vợ cúa anh và sau đó tôi sẽ là người cưu mang cả gia đình họ .

Cuộc đời sao mà chó má , sao mà tồi tệ đến thế . Tôi đọc lá thư cuối anh gửi cho tôi như một xác chết không hồn

" Trâm , anh đã từng mơ tới cuộc sống chung của anh và em trong một thành phố tuyết trắng xoá , anh và em cùng đi dạo trong khi tuyết rơi , thật thơ mộng phải không em "

Tôi cười nhạt , tôi hiểu tôi không còn là con Trâm ngu ngốc của ngày nào , nghe anh bảo anh uống rượu để quên nổi buồn hay là tự đầu hàng trước nổi buồn vì không biết làm gì sáng suốt hơn .

Tôi biết tôi đứng ở một chỗ khác của một chuẩn mực đạo đức khi tôi không bao giờ muốn là người cướp đi hạnh phúc của người khác và tự cho hạnh phúc dành được là hạnh phúc của mình .

Tôi cảm thấy xấu hổ vì đã coi anh là người đồng hành cúa mình từ đó đến giờ khi anh chưa từng xứng đáng với tình cảm của tôi .

Những mùa Noel ý nghĩa là những mùa Noel có đầy đủ hương vị của quá khứ , hiện tại và viễn ảnh những mùa Noel tương lai hạnh phúc hơn . Những mùa Noel tôi có đã không được như vậy . Nó đã mất đi những dấu ấn đẹp của quá khứ , một quá khứ tôi không bao giờ muốn nhớ . Chỉ còn hiện tại và tương lai trong những mùa Noel tiếp theo của tôi mà thôi .

Năm nay , Noel lại đến , nỗi buồn đâu đó cứ ray rứt , nỗi đau của mùa Noel năm nào dường như vẫn còn đang dẫy chết trong lòng tôi .

Quang Ngọc


Mục Lục


2. Chuyến Công Tác Ðầu Tiên

Tôn Thất Phú Sĩ

Hai năm tròn thụ huấn tại Quân trường Hải Quân Quân Lực VNCH, hôm nay là ngày mản khoá ra trường , Nam , người Sĩ Quan trẻ buồn bả bỏ lại hàng dừa xanh mát với bãi cát trắng ngần của Nha Trang đầy kỷ niệm, quân trường thân yêu một thời học làm lính thuỷ, sau đó theo chương trình thực tập hải hành, Nam tu nghiệp 05 tháng trên một Hàng không mẫu hạm của Ðệ thất hạm đội Mỹ, Ngày về nước Nam được thuyên chuyển làm việc trên một chiến hạm tên LÔI CÔNG, mang số HQ330., một loại tàu Giang vận hạm chuyên tuần tiểu trên sông rạch miền Nam, chiến hạm sửa chữa đại kỳ tại Guam vừa mới về cập bến SaiGon. Ngày đầu tháng 10/66, trong quân phục Tiểu Lễ màu trắng trinh nguyên của người thuỷ thủ mới ra trường, Nam và hai bạn cùng khoá cũng vừa thực tập về, cả ba trình diện Hạm Trưởng để nhận nhiệm sở mới,Thiện giử chức vụ Sĩ Quan trọng pháo, Huân chức vụ SQ vận chuyển và Nam SQ Hải hành. Trưa hôm đó tất cả đươc tham dự một bữa cơm chung với toàn thể nhân viên trên tàu gọi là lễ giới thiệu Sĩ Quan tân đáọ Thực phẩm từ Guam đem về lạ miệng, ngon và nhất là vui nhộn trong không khí hoà đồng cởi mở. Thuỷ thủ đoàn tất cả 46 người, thành phần chỉ huy gồm có Hạm Trưởng, Hạm Phó, 4 Sĩ Quan khoá đàn anh và 3 SQ vừa nhập hạm.

Trong những ngày còn nghỉ bến, chiến hạm cập tại cầu A, Bộ Tư Lệnh HQ nằm dọc theo bờ sông Bạch Ðằng SaiGon, thời gian chờ công tác rãnh rỗi, Nam không có gia đình tại SaiGon nên thường lang thang một mình dạo phố để nhìn những tà áo bay, ăn kem, nghe nhạc, rồi lủi thủi về tàu nằm nhớ người yêu, nhớ Ðà Nẵng, nhớ Huế nơi sinh ra và lớn lên trong vòng tay Mẹ Cha, nhớ những ngày từ Quân trường về phép thăm nhà, đưa đón người yêu trước cổng trường, dìu em đi trong cơn mưa bụi, dưới hàng thông dài thẳng tắp dọc theo con đường mang nhiều dấu chân kỷ niệm của những ngày mới yêu, mùa thu trong Nam, trong em sao mà nhớ nhung ray rức lạ lùng:

Sương xuống mà sao nắng vẫn còn
Từng cụm vàng rơi trên cỏ non
Bâng khuâng màu lá vàng tâm sự
Ngơ ngẩn lần đầu anh biết hôn

Cứ như thế, một mình lang thang trên khắp đường phố SaiGon những ngày tàu nghỉ bến, trong môt phiên trực tối, Nam nhận được công điện lệnh công tác, một ngày đầu thu tháng chín, tàu rời bến khởi hành tuần tiểu vùng Ðảo Côn Sơn, thay cho một chiến hạm khác ( HQ10 ) đang công tác tuần tiểu tại đây đổi hướng về Vùng 1 Duyên Hải - Ðà Nẵng, thôi giã từ SaiGon, bến mẹ của những con tàu luôn luôn di chuyển đây đó, một đời bềnh bồng trôi nỗị Sáng sớm hôm nay thuỷ thủ đoàn HQ 330 ra khơi.

Nam bắt đầu viết trang nhật ký của một cuộc hành trình gởi cho người yêu bé nhỏ phương xa:
Ngày N.,
Bây giờ anh mới thật sự sống đồi sông biển, trong chuyến hải hành anh nhớ đến em, nhớ đến tận cùng nỗi nhớ, hàng đêm trong những phiên đi ( quart ) Ca hải hành, cô đơn lặng lẽ anh đếm những vì sao rơi trên biển, muôn ngàn lớp sóng phủ thân tàu, anh gọi thầm tên em...

Không hiểu tôi vô ý thế nào, một hôm tàu cập cầu Côn Sơn, đang đi dạo quanh đảo, bỗng Thiện nói vơi Nam :- Bây giờ mày hãy tả cảnh Côn Sơn cho người yêu của mày đi, tao đang thấy những đốm sao rơi trong màu nắng của biển, chứ khi tàu chạy tao đâu có thấy sao rơi gì đâu mà mày nói dốc. Nam đỏ mặt, muốn gây sự với nó, tại sao mày đọc lén thư tao, bất lịch sự, như vậy là mày xâm phạm đời tư cá nhân, nó cười khì, gật gật cái đầu như có vẽ thích thú, Nam không thể nào giận được sự tinh nghịch của thằng bạn, chỉ còn biết cười xoà, trời đang nắng gắt bỗng dịu lại, gió từ biển thổi vào đảo làm bay bay những mái tóc bồng bềnh.

Tuần tiểu vùng biển đảo Côn Sơn đươc 10 ngày, tàu nhận lệnh chuyển vùng công tác, quay vềtuần tiểu vùng 4 sông ngòi, Nam rất vui vì biết mình sắp được du lịch đồng bằng sông Cửu Long, con tàu chuyển mình đổi hướng, đêm nay trăng lên cao, trăng sáng lạ lùng, ánh sáng vàng huyền dịu trãi sáng một dòng sông, nước từ các cửa sông đổ ra biển, giờ đây con tàu ngược dòng từ biển chạy về sông, tàu đang trôi trên sông Hàm Luông trãi dài như vô tận, rạng sáng sớm hôm sau chiến hạm cập cầu Bến Ninh Kiều Cần Thơ, Hạm Trưỡng trình diện Tư Lệnh HQ Vùng 4 sông ngòi, nhận lệnh công tác tuần tiểu tuyến giao thông sông Hàm Luông, Vòm cỏ Ðông, Vòm cỏ Tây, sông Bassac, chận đường tiếp tế của địch tại các cửa sông Long Tào, Ðịnh An, Soài Rạp, Bồ Ðề, Tranh Ðề... và yểm trợ hải pháo cho các cuộc hành quân của bộ binh trên bờ. Nam lại có dịp thăm viếng các tỉnh miền Nam trù phú, đươc lang thang từ Thủ Ðô miền Tây đến Mỹ Tho, Vĩnh Long, Châu Ðốc, Sa Ðéc về Tân Châu, Hồng Ngự đến tận biên giới Miên Việt, nơi đâu cũng ghi được nhiều kỷ niệm mến yêụ Sau ngày công tác, tàu về bến để tiếp tế nhiên liệu, nước ngọt, thực phẩm và đạn dược, Nam thường dạo chơi Bến Ninh Kiều và các đường phố Tây Ðô, có những chiều khi nắng vàng vừa tắt các nam nữ học sinh các trường trung học Cần Thơ xuống thăm tàu, các cô nữ sinh Trường Tống Phước Hiệp Vĩnh Long còn nảy ra ý kiến kết nghĩa Huynh Ðệ với HQ 330, vui quá là vui, nhất là các chàng thuỷ thủ độc thân, riêng Nam không dám đi xa hơn, bởi vì con thuyền này đã có bến đậu rồi, loạn quạng bến sẽ bỏ thuyền và đời thuyền sẽ mãi mãi lênh đênh. Những lần thăm tàu các cô các cậu còn đem quà tặng nhân viên chiến hạm: xoài, ổi, sầu riêng, măng cụt, mít, cam, nhản... có cô tinh nghịch mang đến con vịt, thả chạy trên sàn tàu kêu cạp cạp, đố ai nín được tiếng cười.

HamTrượng chịu chơi, đải tiệc trên tàu, món ăn, thức uống toàn là đồ hộp, thực phẫm " A " tồn trử của chiến hạm cho những ngày bão tố hay hành quân, Nam nhìn đã thấy ngán thế mà các khách quí tranh nhau ăn và khen ngon đáo để. Chịu chơi đến cùng, Hạm Trưởng cho tổ chức văn nghệ bỏ túi, sân tàu biến thành sân khấu và sàn khiêu vũ, dưới ánh đèn, gió sông mát rượi thổi về, trong tiếng nhạc lời ca, tình Dân Quân như cá với nước, như ánh trăng vàng lan toả trên dòng sông.

Chuyến công tác đối với Nam, một người lính mới ra trường, chưa nếm mùi súng đạn, Nam cứ ngỡ tàu giang hành như một chuyến viễn du cho tầm mắt mình mở rộng,để mình có dịp nhìn thấy quê hương Miền Nam phì nhiêu, bát ngát lúa vàng, tôm cá đầy sông rạch, trái cây trĩu cành trãi dài trên vùng đất phù sa màu mỡ,bao nhiêu là thơ mộng theo con tàu xuôi dòng như mơ trên dòng sông nước ngọt, hai bên bờ lá dừa buông phủ như muôn ngàn mái tóc tiểu thư, mỗi lần xuống Ca, xong nhiệm vụ điều khiển con tàu, Nam thường ngồi trên boong tàu nhìn về chân trời xa thẵm để mường tượng những bóng hình thân yêụ Ngày giữa tháng 10, ( N + 45 ) sau 45 ngày rời bến, sáng nay nhận được công điện MẬT ngày mai chấm dứt công tác, về SaiGon nghỉ ngơi và tu bổ chiến hạm để chuẩn bị cho chuyến công tác khác.

Hình như đã thành thói quen, những lúc rãnh rỗi như chiều nay, Nam vẫn đứng dựa lang can sân tàu nhìn dòng nước chảy, con tàu rời bến Ninh Kiều hộ tống đoàn giang đỉnh chở một toán Biệt Ðộng hành quân phục kích giặc trong đêm nay, đến kinh Xà No sông cạn tàu không vào được, phải neo ngoài để pháo yểm trợ cho đoàn Giang Ðỉnh tiến sâu vào Chương Thiện, Vị Thanh, Hoà Lựu, cho toán Biệt Ðông đổ bộ khu rừng dừa Bà Quẹọ Nam miêng mang trong cái vô tận của đất trời, chợt nghe tiếng hát vọng từ phòng ngủ đoàn viên:

Một chiều hành quân qua thôn xưa lúc nắng xuân chưa nhạt màụ Chạnh lòng tìm cô em gái cũ, em tôi đã đi phương nàọ Nghẹn ngào nhìn qua hàng tre xanh, ngắm bóng chim đùa trên cành, lời thề ngày xưa đã trót hứa, em ơi xin đừng quên... Một anh Thuỷ Thủ vừa hát vừa nhìn Nam mỉm cười tinh nghịch dơ tay chào, Nam miễm cười chào lại và vẫy tay gọi anh.

- Lên đây nói chuyện chơi, anh tên gì, nhảy đầm giỏi, bây giờ lại hát hay nữa.
- Chào Thiếu Uý, Thiếu Uý nhạo em, em hát như gà tục tác mắc đẻ mà hay cái gì, sao Th/uý biết em nhảy đầm giỏi.
- Hôm tổ chức dạ vũ với đoàn văn nghệ học sinh Vĩnh Long, tôi thấy anh biểu diễn Tango bay bướm lắm mà, thôi không có anh em gì cả, xưng tôi đi, anh bao nhiêu tuổi rồi.
- Dạ, em 24
- Lại dạ với em, tôi ra lệnh bỏ hai chữ đó đi nghe.
- Tôi 24 bằng tuổi anh.
- Th/uý dui lắm, nếu cho phép thì OK.
- Tôi mới thuyên chuyễn xuống tàu, chưa biết tên anh, anh tên gì. Sao không thấy đeo bảng tên, Tôi tên Nam .
- Tôi biết tên Th/uy rồi, hôm buổi lễ ra mắt, Hạm Trưỡng đã giới thiệu tên. Tôi tên Huỳnh, Hạ sĩ vận chuyễn Huỳnh, Thường thường đi hành quân không ai mang bản tên trên aọTh uy đẹp trai nhất tàu đấỵ
- Thế à, khéo nịnh, trong thế giới người mù, người một mắt làm vua.
-Th/uý có Bồ chưa ?
- Bộ anh Huỳnh, muốn giới thiệu em gái hả.
- Muốn lắm chứ, nhưng em gái tôi mới 5 tuổi.

Chúng tôi cười xoà, Huỳnh còn hứa về SaiGon rũ Nam đến nhà anh chơi, anh sẽ dẫn tôi đi Ðêm màu hồng, Maxim, Mỹ Cảnh, Vũ trường Rex... Câu chuyện tâm tình của hai đứa vui như những chòm sao lấp lánh trên bầu trời của sông Hàm Luông, vừa mới mọc.

Khuya nay tàu quay về Cần Thơ để bàn giao công tác chấm dứt nhiệm vụ, Chiến hạm qua dòng Bến Tranh, Nam nhìn rõ cây cầu sắt bắt ngang nối vào tỉnh lỵ Bến Tre con tàu đen ngòm lầm lủi đi, Nam xuống Ca về phòng vừa ngả lưng trên cái nệm êm ấm của mình sau 6 giờ ngồi trên đài chỉ huy lái tàu, bỗng một hồi còi rúc lên báo động nhiệm sở tác chiến, nhanh và phản xạ như cái máy, chụp lấy cái áo giáp, chiếc nón sắt, chạy lên khẩu 40 ly đầu mũi tàu, vị trí tác chiến của Nam. Vừa chạy ra khỏi phòng ngủ, Nam nghe một tiếng nổ Ầm. Một trái đạn súng cối bắn vào phòng Nam, tiếng dội hất tung Nam vào một góc của thành tàu, may quá, nếu châm vài giây Nam đã tan xác rồi, tiếp theo một tiếng ầm sau lái tàu, lúc này cố bình tỉnh chạy đến vị trí nòng súng 40 ly do Nam trách nhiệm , chỉa thắng vào nơi phát ra ánh lữa súng cối của địch, chiến hạm nhả đạn vào mục tiêu như mưa rào, đồng thời hàng đại liên bên hửu hạm và M79 bắn như xối vào bờ chận đường tháo lui của địch, Nam nghe tiếng Hạm Trưởng truyền lệnh từ trên đài chỉ huy: Chuẩn bị ÐỔ BỘ, Con tàu đâm thắng mũi vào bờ, cửa đổ bộ mở ra, toán quân 12 người do HQTrụng Uý Thu ( Sĩ quan đệ tam của tàu và cũng là khoá đàn anh của Nam) chỉ huy toán quân phóng lên bờ.... dưới dàn pháo yểm trợ của chiến hạm. Khoảng một giờ sau, với chiến thuật đánh mạnh rút nhanh, toán quân an toàn rút lên tàu với hai tù binh và một số chiến lợi phẩm, con tàu tư từ rút lui, vừa rút vừa tác xạ nát cả vùng hành quân. Bấy giờ hai chiếc trực thăng của Không Quân từ phi trường Trà Nóc Cần Thơ đến tăng viện, chiếu trái sáng, sáng rực cả một vùng trời...

Giải tán nhiệm sở tác chiến, Nam rời khẩu 40 ly trở về phòng, Nam gặp Thiện, nó than van: Tức quá, không bắn được phát nào, bởi vì tao ứng chiến tại khẩu 76,2 ly, khẩu này súng lớn đạn bự chỉ dùng để tác xạ xa Nam bàng hoàng sững sốt khi nghe Hạm Phó báo cáo tổng kết lên Hạm Trưởng, tàu có một nhân viên bị thương bởi trái pháo thứ hai của địch bắn vào phía sau lái, và Nam lặng người chết điếng khi biết người bị thương là Hạ Sĩ Vận Chuyễn Nguyễn ngọc Huỳnh, người thuỷ thủ đã cùng Nam tâm sự bên lang can tàu chiều quạ Nam chạy vội đến bên anh, anh được đặt nằm trên chiếc băng - ca trong phòng Y-Tá , ngực anh băng lại, nhưng máu vẫn tiếp tục rĩ ra, anh thấy Nam, anh dơ hai tay như muốn ôm, mắt mở tròn, miệng thì thào gọi: -Thiếu uý Nam , Nam cầm lấy hai bàn tay anh:
- Có tôi đây, bạn của anh đây, chốc nữa trực thăng sẽ đưa anh về bệnh viện Cần Thơ, anh bình tỉnh an tâm nghe.
- Huỳnh lắc đầu, em biết mà em không sống được, em không còn hy vọng dẫn Th/uý đi Ðêm màu Hồng, Maxim, Mỹ Cãnh ...
- Huỳnh ơi, đừng nói bậy, tôi đi với anh mà , đi đến bất cứ chổ nào mà anh thích, tôi là bạn thân của anh , dù mình mới quen nhau.
- Em xin lổi Th/uý đã thất hứa, em nhờ Th/uý báo tin cho mẹ và em gái em khi tàu về bến, nói xong Huỳnh nất lên và buông xuôi hai taỵ

Nam hoãng hốt gọi Y-tá, nhưng đâu có còn gì nữa mà gọi Huỳnh đã đi thật rồi, Nam ôm lấy người bạn mới quen, dòng máu gần đông đặc từ ngực anh thấm qua ngực Nam, thoang thoảng đâu đây tiếng hát của anh như tiếng lòng của một tình bạn mới chớm nở rồ vụt tắt bay xa:

Một chiều hành quân qua thôn xưa, lúc nắng xuân chưa nhạt màu. Chạnh lòng tìm cô em gái cũ, em tôi đã đi phương nào. Nghẹn ngào nhìn qua hàng tre xanh, ngắm bóng chim đùa trên cành.... Lời thề ngày xưa đã trót hứa em ơi xin đừng quên...
Những vì sao đêm vãn nhấp nháy trên đỉnh cột cờ chiến hạm, dưới ánh vàng, dòng nước phù sa chảy như một dòng sữa đặc, đưa con tàu vừa mang nặng vết thương lầm lì trôi, hai bên bờ những đám lục bình nhấp nhô theo làn sóng bạc, Nam chợt nhớ đến Ba Me, đến em trai, và nhất là nhớ người yêu mà mình đã hứa hẹn về làm đám hỏi sau chuyến công tác này, hình ảnh người bạn thuỷ thủ vừa mới ra đi, Nam bàng hoàng trong cơn xúc động, cầm chặc lá bùa Me cho, mẹ nói đã thỉnh của một vị Sư già, mẹ đeo cho khi Nam vào lính để giữ gìn mạng sống cho Nam, không tin nhưng Nam vẫn đeo cho Me an lòng, 24 tuổi rồi mà Nam vẫn còn gọi Me ơi ! như thời còn bé dại.

Paris, mùa thu 03

Tôn Thất Phú Sĩ
7/03

Mục Lục


3. Hồ Như Huyền Thoại ...

Hoài Yên



Buổi sáng bầu trời mây triũ nặng, một vài giọt mưa lâm râm lác đác . Thỉnh thoảng lại có gợn gió nhẹ thổi qua, đủ làm không khí thêm se lạnh, đủ để lòng người thêm tê tái . Người đàn ông đứng ẩn mình vào một thân cây, cách xa những người đi dự tang lễ một khoảng ngắn, vừa vặn để không gây sự chú ý cho mình, nhưng cũng vẫn có thể quan sát được mọi người chung quanh . Ðám tang thật đông người tham dự, những cái xe nối đuôi nhau thành một hàng dài từ thánh đường đến nghĩa trang . Người đàn ông chợt thấy tim mình như thắt lại khi nhớ đến câu hát mà nàng vẫn thường ê a :

Mai về sau nước mắt có cạn
Khi xa đời thương cho đàn con
Triệu người quen có mấy người thân
Khi lìa trần có mấy người đưa

Ông thì thầm:
- Bây giờ thì em đã hiểu có bao nhiêu là người thương em rồi phải không nhỏ ?

Những nghi thức tôn giáo hình như đã chấm dứt . Vị linh mục quay sang tang quyến nói những lời an ủi . Người con gái với cặp mắt của mẹ và mái tóc dài đến lưng nhìn thật mỏng manh trong bộ tang phục thùng thình, ngả người vào ngươì đàn ông đứng tuổi bên cạnh khóc ngất . Ðây là lần đầu tiên người đàn ông gặp họ, nhưng sao như quen thuộc từ bao giờ nhờ những câu chuyện của nàng .
- Anh biết không, con bé cứ đòi để tóc dài . Người thì đã bé tí teo .
- Con gái đứa nào cũng thích để tóc dài . Con gái anh hồi xưa cũng vậy .
- Ðâu có, em đâu có vậy . Từ hồi còn bé em đã ghét để tóc dài . Vướng víu khó chịu lắm làm sao mà chạy nhảy chơi đùa ?
- Chạy nhảy chơi đùa thì cột lên đâu có sao đâu . Leo lên cây hái trộm trái của người ta như em thì hơi có vấn đề thật .
- Hứ, ai bảo với anh em hái trộm ? Chẳng qua là em ăn dùm thôi . À, nói đến trái cây em mới nhớ ...

Thế là nàng lại bắt qua một câu chuyện khác hoàn toàn không dính líu gì đến mái tóc của con . Ông thường lắng nghe nàng nói với một sự ngạc nhiên thú vị, thầm thán phục nàng bởi chẳng hiểu tại sao nàng lại có thể kể những câu chuyện đầu Ngô mình Sở một cách say sưa thích thú như thế . Ông hay chọc nàng:
- Bây giờ anh mới hiểu trọn vẹn cái câu : nói không kịp thở ...

Ðể nghe nàng "ứ, ứ " lên những lời phản đối từ bên kia sợi giây điện thoại mà cảm thấy lòng mình thật nhẹ nhõm bình yên. Từ lúc nào chẳng rõ ông đã ghiền nghe cái giọng nói trẻ con ríu rít của nàng . Ở nàng có một cái gì đó vừa trẻ dại vừa cố làm ra vẻ từng trải, vừa thông minh vừa rất đỗi ngu ngơ, và tất cả những cái mâu thuẫn nghịch lý đó lại có ma lực kéo ông về lại với cái thế giới mà ông tưởng đã không còn thuộc về mình .

Ông giật mình nhận ra người con gái bây giờ chắc có lẽ chỉ thua nàng vài tuổi khi ông mới quen nàng . Thời gian trôi qua nhanh quá , không phải chỉ mới vừa hôm qua cô bé còn khóc lóc vòi vĩnh mẹ hay sao ? Người đàn ông đã là một nhân chứng rất thầm lặng qua những thăng trầm của họ . Ông quay qua quan sát người đàn ông đứng bên cạnh cô gái, mái tóc đã bắt đầu hoa râm, nhưng nhìn vẫn còn phong độ, người đàn ông còn trẻ hơn ông đến hai tuổi . Hai vai ông ta rung lên từng hồi, đầu hơi cúi xuống như muốn che đậy niềm đau đã đến tận cùng của sự chịu đựng . Bỗng dưng người đàn ông muốn lại gần bên họ, muốn nói với họ rằng hơn ai hết ông hiểu rõ niềm đau của họ . Hơn ai hết sự mất mát của họ cũng to lớn như khoảng trống nàng đã để lại trong ông . Nhưng ông biết mình sẽ không bao giờ làm điều đó . Ông biết mình sẽ đứng chôn chân ở nơi này, bàng quan như một người tình cờ chứng kiến một đám tang, cho dù nàng đã là một phần không nhỏ của cuộc đời ông hơn hai mươi mấy năm qua, thời gian dài hơn rất nhiều cuộc hôn nhân mà ông biết . Những gì riêng tư giữa nàng và ông bây giờ sẽ đi theo nàng qua thế giới bên kia . Ở đó sẽ không có những dằn vặt chất ngất để nàng phải nuốt nước mắt về tim che giấu, ở đó sẽ không có những nỗi đau vất vưởng để nàng phải mím môi chịu đựng . Ở đó chỉ là an bình, một sự bình an vô cùng hiếm hoi mà nàng đã cả đời tìm kiếm .

Những người cuối cùng rồi cũng lần lượt rời nghĩa trang . Người đàn ông kiên nhẫn đứng đợi cho đến khi chiếc xe của gia đình nàng khuất sau cánh cổng một hồi lâu rồi mới lặng lẽ tiến về phía ngôi mộ vừa mới đắp . Những đóa hoa hồng đủ màu sắc phủ đầy nhìn như một cánh rừng hoa . Người đàn ông hôn nhẹ lên cánh hoa tử đinh hương màu tím trước khi đặt trên mộ nàng . Mắt ông chợt nhòa đi, làm sao, làm sao để nói một lời vĩnh biệt đây hỡi em yêu dấu ?

Lũ kỷ niệm ở đâu chợt ùa về như dòng thác, mênh mông, cuồng quay ...
**
Họ quen nhau nhờ một điện thư đi lạc . Cái điện thư mà nàng nhận được thực ra ông định gửi cho cô em gái người bạn cũ mà ông gặp lại trong một buổi họp mặt của hội ái hữu trường trung học của ông ở Việt Nam xưa kia . Vì "mắt kèm nhem lại quên đeo kiếng lão" (lời của nàng), ông đã viết sai một con số nên địa chỉ điện thư của cô kia thành địa chỉ của nàng .

- Hôm đó em đang chán đời, chỉ muốn đập phá một cái gì cho đỡ ấm ức . Không ngờ lại nhận được email của anh . Em đọc xong đã định xóa nó đi, nhưng thấy những lời thư anh viết ngồ ngộ nên em nẩy ra ý định phá anh . Ðàng nào em cũng chán làm ... em rồi, thử làm cái người anh đang muốn tìm coi sao .

Và nàng đã thành công trong vai trò đó, ít ra là trong những lá thư đầu tiên . Nàng đã khéo léo trả lời nước đôi những câu hỏi của ông, ậm ừ nói xuôi theo những lời thăm hỏi của ông, gợi cho ông kể về người đàn bà mà nàng nhận là mình . Nàng làm như vậy mà không hề bị lộ tẩy vì ông và người bạn đã mất liên lạc gần hai mươi năm, chẳng thể kiểm chứng được những gì nàng nói .

Càng ngày những cái điện thư của nàng càng không thể tách rời khỏi đời sống của ông . Ông ngóng trông từng đoạn thông điệp vừa đằm thắm vừa ngộ nghĩnh, vừa khôn ngoan vừa trẻ con . Bản tính vô tư, hồn nhiên mà nàng còn giữ được, chẳng cần một chút cố gắng, lại có một sức thu hút mãnh liệt đối với ông . Người đàn bà trẻ con ấy chắc chẳng bao giờ ngờ rằng những dòng ngôn từ bâng quơ vớ vẩn của nàng đã chảy tràn vào trái tim ông, qua những miền ký ức chập chờn, qua những cánh cửa dĩ vãng kiên cố, những bóng ma quá khứ vật vờ, để đánh thức những rung động tưởng đã không còn hiện hữu, để những cảm giác thương yêu cứ như cơn thuỷ triều dâng lên tràn ngập dần dần từng góc tâm hồn theo từng con chữ .

"Em đã biết tại sao anh chọn một nơi băng giá như vậy làm quê hương thứ hai . Trời lạnh khiến "người ta" cần một vòng ôm ấm của anh . Ở bên này thì nóng như thiêu, ai cần ôm; đến gần chỉ muốn xô ra thì có ..."

"Hôm nay ở bên đó trời lạnh lắm phải không anh ? Nếu "tay anh lạnh để cho tình mình ấm" với cô nào bên ấy, thì nhớ chỉ cầm tay thôi, chứ đừng lạng quạng mà có khi tình chưa ấm một bên má đã ấm rồi đó !"

Những cái điện thư cứ đi qua đi về như thế, có khi hai ba cái trong một ngày . Cho đến một hôm ông nhận được một cái điện thư lạ, cái điện thư của người mà ông ngỡ mình đang nói chuyện từ mấy tháng nay . Khi biết được mình đã bị nàng đem ra làm trò đùa, lạ thay, ông không cảm thấy giận nàng mà chỉ thấy vui vui vì trò nghịch ngợm tinh quái của nàng . "Kể ra con bé này cũng phải thông minh lắm mới qua mặt được mình bấy lâu nay!", ông thầm nghĩ . Ông quyết định tiếp tục trò đùa, giả vờ không biết . Nàng có là ai đi chăng nữa hình như cũng không còn quan trọng, vì càng ngày ông càng nhận ra giữa nàng và ông có một sự cảm thông như đã có từ lâu lắm . Những ý nghĩ trao đổi với nàng chừng như lại làm ông nhìn thấy mình rõ ràng hơn .

Nhưng đột nhiên những cái điện thư đó bỗng ngưng bặt không một dấu hiệu gì báo trước . Thoạt đầu ông nghĩ có lẽ tại nàng bận rộn với công việc không trả lời ngay được . Qua ngày hôm sau vẫn im lìm ông nghĩ chắc nàng không đi làm . Những ngày kế tiếp ông vội vàng kiểm điểm lại những tờ thư của mình coi có nói điều gì làm nàng phật ý không muốn liên lạc nữa hay không . Một tuần sau ông tự bảo với mình " trò chơi nào rồi cũng có lúc phải chấm dứt, cô ta kết thúc trước càng đỡ cho mình phải bận tâm ". Ông nghĩ rằng ông sẽ trở về với đời sống của ông một cách bình thản như những ngày chưa có nàng . Ðời sống đó cũng đâu phải là nhàm chán . Ông cũng có những người bạn rất thật và những cuộc vui rất đầy . Cũng vài người đàn bà vây quanh, những người đàn bà bản xứ xinh đẹp và lịch thiệp . Những cuộc tình nóng bỏng, cuồng nhiệt mà không đòi hỏi một sự ràng buộc nào cả . Bạn bè vẫn đùa ông có số đào hoa, chẳng phải khổ công chinh phục mà vẫn có những cuộc hẹn hò tới tấp . Không có lý do gì ông lại phải băn khoăn vì những tờ điện thư không đầu không đuôi từ một người đàn bà không quen biết . Chẳng việc gì ông lại phải mua những phiền phức vô căn nguyên vào người như thế ... Ấy vậy mà không hiểu tại sao đều đặn mỗi ngày ông vẫn bắt gặp mình gửi những lời ân cần lo lắng vào hư không ...

Ðúng một tháng sau ông mới nhận được cái điện thư mong chờ .

" ...Em đã tự dặn mình không được trả lời thư anh nữa rồi đến một ngày anh sẽ chán không gửi, nhưng những cái email cứ tuần tự đến mỗi ngày . Một tháng rồi, tại sao anh lại phải kiên nhẫn đến như vậy ? Nhưng chắc chắn đọc xong những dòng chữ này thì anh sẽ không thèm viết cho em nữa đâu . Em nhớ có lần anh đã nói anh rất ghét những người nói dối, không có một thứ tình cảm gì có thể tồn tại được nếu không có một sự thành thật nào đó làm nền tảng . Mà em thì đã không thành thật với anh từ đầu . Em không phải là cái người mà anh nghĩ đâu ... "

Ðọc xong lá thư thật dài của nàng ông thở ra một cách nhẹ nhõm rồi bật cười thành tiếng . Con bé thật thông minh nhưng lúc này lại thật là khờ! Người ta biết "tẩy" của mình từ đời nào rồi chứ có phải bây giờ khai ra mới biết đâu!

Cũng từ đó cái khoảng cách vô hình trong sự liên hệ của họ biến mất . Cuối cùng nàng đã có thể chia xẻ với ông những gì rất thật về mình . Con đường nàng đang đi dường như không xuông xẻ như ông đã từng nghĩ . Có những khi ông lặng người thật lâu khi đọc những dòng chữ của nàng . Những dòng chữ gói ghém niềm đau dai dẳng mà trước khi gặp nàng ông tưởng như chỉ riêng mình biết . Những ưu tư trắc trở của ông phơi bày qua từng câu kể, như người đang nói giùm những chất chứa tự bao giờ . Lần đầu tiên ông tin vào hai chữ "định mệnh", những kỳ ảo huyền bí mà một con người chuyên về chữ số như ông khó có thể chấp nhận . Phải chăng những gì mình không thể giải thích được mình thường gán cho nó những danh từ như "định mệnh" hay "duyên số " . Hai mảnh đời rất xa lạ cớ sao hai niềm đau lại thật gần gũi . Ông không thể kìm lại tình thương ngày càng lớn dần cho một người đàn bà nhỏ bé quá so với sức đè của tâm linh, của con người, của cuộc sống ...

" Hình như người đàn bà luôn cô đơn với chính mình và luôn phải tự vượt từ nỗi cô đơn này đến nỗi cô đơn tiếp theo ... Làm sao anh hiểu được nỗi cô đơn đáng sợ đó khi anh chưa bao giờ có những đêm dài mất ngủ một mình gậm nhấm những băn khoăn như em . Một đôi khi giật mình nhìn lại đoạn đường mình đã đi qua, những lầm lỡ mình đã vấp phạm, những niềm đau mình đã gánh chịu mà ngạc nhiên khi thấy lòng thật dửng dưng . Chừng như ở đời này hạnh phúc hay khổ đau rồi cũng có lúc bão hòa phải không anh ? "

Chưa có một người nào mà ông biết lại có thể giải bầy những điều buồn bã bằng một giọng thản nhiên đến thế, tựa hồ như nàng là người đứng bên ngoài nhìn vào cái đời sống của chính mình mà phân tích . Nàng nói ở ông có một cái gì đó thật vững chắc, thật bình yên để nàng thôi không dè chừng . Với ông, nàng cảm thấy cuộc sống thực ra không rắc rối phức tạp như nàng từng oán trách . Bao giờ ông cũng nhìn sự vật một cách rất đơn giản và thường miêu tả những việc xảy ra ngoài ý muốn bằng một giọng hài hước tinh quái . Nàng học được từ ông cách mỉm cười tự giễu cợt hoàn cảnh . Nàng bắt chước ông cách chế ngự nỗi hoảng sợ hoang mang . Nhờ có ông nàng biết cách vượt qua sự thất bại bằng con đường ít chông gai nhất . Nàng nói ông là cái phao mà nàng may mắn đã bám víu được giữa lúc tưởng chừng như mình đang chìm nghỉm trong những con sóng quay cuồng đến chóng mặt . Nàng gọi ông là trang nhật ký của mình để nàng có thể nói với ông tất cả mọi chuyện . Và quả thật họ đã nói với nhau đủ mọi thứ linh tinh, từ thời tiết cho đến cuộc chiến ở một nơi xa lắc xa lơ ...

"... Anh nè, cuộc chiến này hình như "chính phủ của anh" chết nhát không gởi quân giúp cho "chính phủ của em" đấy, ngày mai anh đi ngang qua toà quốc hội nhớ vô nói với họ như thế . Họ làm vậy hổ mặt quần dân quá anh ạ, mất công "thiên hạ" lại nói ai ở bên đấy cũng là thỏ đế ."

" ...Anh nghĩ hôm nay có những người lính còn sống, ngày mai đã không còn nữạ Nếu họ biết trước ngày mai sẽ đến phiên họ, không biết họ có tránh được không? Những người thân cuả họ có linh cảm cái chết cuả họ ngày hôm nay hay không? Nhiều người lính thật quá trẻ, 18, 19, thật tội nghiệp. Anh cũng đồng ý với em là "chính phủ của anh" thật bạc bẽo với người bạn Mỹ. Nhưng vai trò cuả "chính phủ của anh" theo truyền thống là vai trò hoà giải . Lại thêm, xưa nay Liberal xứ này vẫn không thân với Republican cuả Mỹ, nên không ủng hộ Mỹ. Mà có ủng hộ thì quân đội lèo tèo, súng ống chẳng biết có bắn được không. Big deal! Có lẽ vì biết thân biết phận như vậy nên Jean Chrétien (thủ tuớng nước tôi đấy cô ạ!) cũng chẳng muốn ủng hộ làm gì, giúp thì chẳng đuoc bao nhiêu, thôi chống còn được tiếng là không lệ thuộc ... đế quốc! "

" ... Anh nè, tại sao khi anh rời Việt Nam mới có 16 tuổi thôi mà đã học xong trung học hở ? Khai thiệt tuổi đi, đàng nào cũng già hơn người ta mà, già hơn 10 tuổi hay 12 tuổi có hề gì chứ ? nói thiệt đi may ra em thấy "già" quá em tha không bắt nạt nữa ..."

"... Cô hai ơi, tôi học nhảy tú tài I đó . Em có biết tú tài I, tú tài II là cái gì không hở nhỏ ? Oắt con như em chắc chẳng biết đâu . Hồi xưa ở Việt Nam ngành giáo dục ... "

"... Anh nè, sao em thấy hình như anh nhắc nhiều đến con trai của anh hơn là con gái của anh đó . Anh trọng nam khinh nữ hở ? Anh ráng gần gũi thương yêu cô bé nhiều nha anh . Con gái đáng được bố mẹ nuông chiều, nâng niu hơn con trai, vì con gái mai mốt đi lấy chồng rồi đâu biết sẽ hạnh phúc hay khổ đau . Anh để ý coi cháu thích gì rồi anh cùng làm với nó . Con gái thì chỉ thích đi shopping thôi, cách gần gũi với nó nhanh nhất là dẫn nó đi shopping anh ạ . Hồi đó em còn ở nhà hay đi shopping với bố lắm, đó là những giờ phút riêng tư của em với bố đó ... "

"... Em nói anh mới để ý là anh nói đến thằng lớn nhiều hơn là con em . Thật ra thì đứa nào anh chẳng thương như nhau . Nhưng có lẽ con trai thì mình có nhiều điểm tương đồng nên dễ gần gũi với nó . Con bé thì hay đi với mẹ hơn là với bố . Anh sẽ nghe lời em dành nhiều thời gian cho nó hơn . À, mà hồi đó bố có hay đi shopping với em thật không đó hay là em muốn hại anh nên em mới bày vẽ cho anh cái phương pháp hao tổn tài chánh đó ? ... "

Nàng có thể huyên thuyên đủ mọi chuyện như thế nhưng lại rất ít khi nói đến cái tình cảm họ dành cho nhau . Nhưng ông hiểu không phải như thế là những thương yêu đến muộn của mình không là những dằn vặt ray rứt cho nàng :

"... Ðàn bà khi có chồng rồi chỉ có thể nhìn thẳng phía trước mà đi thôi , cho dù đường đi có gập ghềnh và mình thì đi một mình ... Cho dù không còn ở Việt Nam nhưng những cái đạo đức luân lý đó sẽ mãi đi với em ... "

" ...Bao nhiêu năm qua em đã cố công xây đắp một con đê chắn sóng để ở bên này của những cơn bão biển cuồng nộ em tự nhủ mình vẫn được an toàn . Em không thể ngờ rằng có một ngày con đê kiên cố của mình chỉ chực òa vỡ ..."

"... Xưa nay cái bản năng tự vệ trong em thường bảo em phải tránh xa những cái gì thái quá: quá đẹp, qúa tốt, quá cao, quá sang... kẻo mang vạ vào thân . Vậy mà bây giờ tin anh em chẳng giữ được cho mình một góc khuất trong lòng... "

Ông thấy thắt ruột lại bởi nỗi xót xa, cho ông và cả cho nàng . Ông không còn những ràng buộc . Nhưng nàng, dù sao đời sống của nàng cũng không phải là của riêng nàng . Cho dù ông biết nàng sẽ không bao giờ cho phép mình đi ra ngoài những giới hạn mà nàng đã tự vạch ra . Hơn ai hết ông hiểu nàng sẽ chẳng bao giờ tìm cách thoát ra những gì mình đang có vì nàng cho đó là một sự chào thua mà nàng thì không phải là người dễ đầu hàng . Và chính ông, ông cũng chẳng muốn nàng vượt qua những lằn ranh giới đó, một đôi lần khi nàng mỏi mệt ông đã nhẹ nhàng an ủi:

"... Cố gắng lên em ạ . Có ai nói hôn nhân là dễ dàng đâu có phải không ? Ðừng bước vào những vết chân mà anh đã đi qua . Con em còn nhỏ quá . Nó cần sự săn sóc của cả cha lẫn mẹ . Anh không bao giờ quên được cái cảm giác hụt hẫng của mình những ngày đầu vắng bóng hai đứa con anh khi mẹ chúng đưa chúng trở về thành phố cũ . Anh sống như người không hồn, một buổi sáng anh thức dậy rồi nhận ra cuộc sống chẳng có nghĩa lý gì khi vắng bóng chúng nó . Thế là anh bỏ tất cả, việc làm, nhà cửa để đi theo chúng ..."

Nàng vẫn thường nói ông và bố của con bé là hai người cha thật toàn vẹn mà nàng biết . Bởi thế vì thương con nàng có thể làm tất cả mọi việc . Vô tình ông đã là một cái gạch nối trong cuộc sống của họ , ông nói cho nàng nghe sự suy nghĩ của một người đàn ông trong mọi vấn đề . Ông chỉ cho nàng cách nói năng và cư xử với người đàn ông đang đi bên cạnh nàng . Ông bảo với nàng:
- Em có gì bực tức cứ gây với anh cho hết đi nha nhỏ . Về nhà phải vui tươi lên, ráng đừng gây gổ bởi vì lỗi là của em đấy .

Nàng đã trầm ngâm rất lâu rồi thở dài:
- Anh biết không, cuộc đời em đã có rất nhiều người thương em . Nhưng thường thì họ chỉ có thể thương em như thương họ là cùng . Em chưa bao giờ có được một người thương em hơn là thương chính mình .

Nhưng không phải lúc nào nàng cũng nói được một câu ngọt ngào như thế đâu . Có những khi nàng quyết định gây luôn với hai người một lượt cho bõ ghét, nàng hét :
- Ðàn ông mấy người chỉ chằm chặp binh nhau là giỏi ...
hay :
- Anh về phe ai hở ?

Ông chỉ còn biết cười trừ . Về phe ai ? Cái con bé lẩm cẩm hỏi vậy mà cũng dám hỏi . Ngay chính ông nhiều lần cũng ngạc nhiên với chính mình . Khi cái bóng hạnh phúc của nàng càng rõ nét cũng là lúc cái bóng hạnh phúc của ông mờ dần . Thiên hạ biết được sẽ cho là ông dại, nhưng ông không cần . Ông vốn chưa bao giờ đặt sự suy nghĩ hay phương cách sống của mình trên những lập luận của người khác . Ông không bao giờ quên được cái hình ảnh đứa con gái mươì ba tuổi của ông ngồi rũ tóc khóc trong phòng ngủ khi biết được sự chia tay của bố mẹ . Ông nguyện sẽ làm tất cả những gì ông có thể làm được để cái cô bé nhỏ xíu "thích để tóc dài" ở xa ông cả mấy ngàn cây số kia sẽ không bao giờ phải khóc như con gái ông . Cô bé sẽ chẳng bao giờ biết được rằng ông thương cô bé nhiều như ông thương những đứa con của ông . Chẳng vậy mà ông đã bị mẹ của cô bé phùng mang trợn má dọa nạt ông không biết bao nhiêu lần khi ông lên tiếng can ngăn:
- Con bé còn nhỏ quá em à, em đừng có bắt nó học đủ mọi thứ như thế còn giờ đâu mà chơi nữa .
- Học là cho nó thôi, đâu phải cho em đâu . Bộ anh tưởng cho nó đi học nhiều em không cực sao ? Hồi xưa em ấy hở ...

Ông phải cố gắng lắm mới khỏi phì cười trước câu nói bất hủ của nàng . " Hồi xưa em ấy hở ... " là câu nói nàng hay dùng nhất để so sánh mình với con . Ông thường nửa đùa nửa thật bảo với nàng:
- Em là em, con bé là con bé, làm sao nó giống em được ? Mỗi đứa trẻ có một sự phát triển khác nhau em à . Ðừng bao giờ so sánh đứa con nít này với đứa con nít khác . Cũng đừng bao giờ bắt con phải thực hiện dùm mình những ước mơ chưa tròn . Mình sinh con ra nuôi dạy và thương yêu chúng với tất cả khả năng của mình nhưng cũng phải tôn trọng cái cái bản chất riêng tư của chúng nữa . Nếu ai cũng giống y hệt em hóa ra trên thế giới này chỉ có một loại người thôi sao ?

Nàng hứ một tiếng :
- Nếu thế giới này ai cũng giống em hết thì thiên hạ đã thái bình rồi em nói cho anh biết .

Nàng là thế, bướng bỉnh ngổ ngáo và hay cãi bướng . Ðiều gì ông nói ra nàng cũng gạt phăng qua một bên rồi gân cổ lên cãi mới chịu được . Mặc dầu ngay sau đó lại ngoan ngoãn thực hành ngay những lời khuyên nhủ của ông nhưng vẫn chẳng bao giờ chịu nhận là ông đúng . Có lẽ vì thế mà họ hay có những cuộc tranh cãi, vì tánh ông rất thẳng, thấy nàng làm điều gì không đúng là ông nói ngay . Còn nàng thì lại hay dỗi, khen thì không sao chứ phê bình một tí là vùng vằng lên liền . Nhưng họ vốn chẳng bao giờ giận nhau được lâu nhờ cái máu hài hước trong ông . Chính nàng cũng đã từng công nhận:
- Em đã định giận anh luôn rồi đó . Em tự bảo với mình đứa nào còn nói chuyện với anh nữa đứa đó làm con chó .

Ông cười:
- Vậy em thích được gọi là "Mực" hay "Vàng" ?

Ðể nghe cái tiếng xía dài của nàng . Ðợi cho cái giọng nheo nhéo đó nhỏ dần rồi ông mới ôn tồn:
- Hai đứa mình chỉ có thể ngưng không nói chuyện với nhau khi một trong hai đứa không còn có mặt trên đời này nữa thôi em ạ .

Nàng khúc khích cười:
- Cái "đứa" rời trần gian trước đó chắc chắn không phải là em rồi, em trẻ hơn anh mà làm sao có chuyện em chết trước anh được ...
**
Hoàng hôn đã phủ dần đến chân đồi, chập choạng trên những vòm lá trùm lên các ngôi mô trắng toát . Không khí chung quanh thật bao la êm đềm . Không có gì có thể làm kinh động những ngươì đã ngủ ở đây được nữa . Ông gục đầu vào hai bàn tay, lòng trống trải, rã rời . Mơ hồ trong gió tiếng nàng nói hôm nào, lãng đãng, mông lung:
- Anh biết không, cuộc sống có những người mà mình đem theo vĩnh viễn, có những món nợ mà mình một đời chắt chiu cũng không trả nổi . Thật khó mà có thể tưởng tượng rằng phải nhờ một người khác giúp, mình mới tìm lại được mình . Từ ngày quen anh em đã thật sự tìm được niềm tin yêu đời và sự bình an , mỗi ngày em đã nghe theo anh cố làm một cái gì đó để ngày hôm sau sẽ tốt hơn ngày hôm qua . Có anh cuộc sống của em trở nên tốt đẹp hơn, nhưng còn anh ? Hình như em chẳng làm gì được cho anh ngoài đổ hết những phiền muộn và rắc rối của mình vào lòng anh .

Ông thì thầm với cái nụ cười rạng rỡ trên khung ảnh:
- Bao nhiêu năm qua rồi đủ để chứng minh cho em thấy một điều, đó là tìm cho mình một người bạn, một ngươì tình hay ngay cả một người chồng, một ngươì vợ thật ra không khó khăn cho bằng tìm cho mình một tri kỷ phải không em ? Anh vốn chẳng phải là cái phao để em bám víu đâu nhỏ ạ . Mà trái lại chính em đã là một điểm tựa tinh thần cho anh suốt những ngày tháng qua đó Ngốc Nghếch ơi ...
11/19/04

Hoài Yên



Mục Lục


4. Cây đa bến cũ (tiếp)

Thanh Sơn



Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam

Con trăng lẻ loi trên nền trời. Cái rét kéo về thật ngọt. Những vì sao li ti nhấp nháy khắp nơi. Mùa giáng sinh năm nay cả xóm trông im lìm lặng lẽ. Buối lễ đón mừng Chúa ra đời đã được từng gia đình cử hành theo nghi thức đọc kinh và cầu nguyện. Tất cả đã xong từ lúc trời bắt đầu nhá nhem. Bây giờ thì cả xóm cơ hồ như đã chìm vào giấc ngủ. Thỉnh thoảng chỉ còn nghe thưa thớt một tiếng ho khan hay tiếng chó sủa vu vơ ở đâu đó.

Bệnh tình của mẹ vẫn khi thuyên khi tăng, thuốc uống vào chỉ có tác dụng trong vài giây lát rồi lại đâu hoàn đó. Mẹ Mơ nằm lim dim trong hơi thở nhọc mệt, tấm chăn đắp lên tận ngực. Người bà gầy quá, trong ánh đèn chập chờn trông càng quắt lại thêm. Thỉnh thoảng bà mơ nói những lời gì không nghe rõ. Mơ loanh quanh lo cho mẹ.

Ðược một lúc thấy mẹ nằm êm êm, Mơ lẳng lặng văn nhỏ ngọn đèn, tấn các mép chăn cho mẹ và bước ra. Ðêm nay, Mơ chợt nhen lên cái ý định đi thăm một vài nạn nhân thời cuộc đã hằng bị cả xóm buông lời giếc móc. Mơ nghĩ rằng đêm thánh lễ này họ sẽ vô cùng lẻ loi, nếu có Mơ đến với họ dù chỉ là trong lát giây ngắn ngủi, chắc họ cũng sẽ cảm thấy ấm áp tâm hồn.

Mơ đi dài theo con đường đất, bóng trăng lẽo đẽo đi theo. Xóm làng yên yên quá, Mơ có cảm tưởng bước chân dù rất nhẹ mà vẫn vang vang nghe rõ. Mơ ôm bọc quà nhà nghèo trong vòng tay, chỉ một vài củ khoai nho nhỏ, nhưng Mơ tin là sẽ ủi an được họ rất nhiều.

Từ bao lâu rồi, tình làng nghĩa xóm xem ra có chiều nhạt nhẽo. Thời cuộc đã làm cho lòng con người xoay dạ đổi thay. Ðã lâu ít còn được nghe lời cha rao giảng nên tuồng như cảm tình cũng vơi nhẹ đi rồi. Trong xóm đã rục rịch xảy ra những điều không tốt. Trước kia có bao giờ nghe những chuyện gia đình lục đục, nhưng bây giờ điều đó đã lảng vảng xảy ra. Làng trên xóm dưới đã nghe rầm rì chuyện ông này tằng tịu với bà kia khiến cho cảnh nhà đâm lục đục. Rồi có khi đã thấy những cảnh đánh ghen gây tai tiếng ồn ào. Bô lão đã nhiều phen phải điên đầu khi được vời ra phân xử những trường hợp va chạm.

Dường như con người đâm ra mất tin tưởng lẫn nhau. Cũng có thể chiến tranh làm cho ai nấy không còn mong có một ngày yên bình trở lại, nên ai cũng nghĩ đến thả lỏng kỷ cương để sống vội, sống liều. Lại thêm lâu lâu những người ở đâu đó kéo về rù rì lôi cuốn. Họ vừa đem lời ngon ý ngọt dịu xoa, cũng có khi đem sự đe doạ ra răn đe để buộc mọi người phải hoảng sợ. Tai hại là trong xóm đã có một vài thanh niên, thiếu nữ theo họ bỏ đi. Làng đã vắng càng thêm vắng.

Mơ cứ ước ao làm sao giá dịp này cha xứ về thăm xóm. May ra chỉ có cha mới nói được với đám con chiên người để làng xóm trở lại nề nếp cũ. Mơ không rõ tại sao cô lại có đức tin như vậy. Cô nhớ lại ngày nào còn qua sông đi học, buổi trưa nào vào nghỉ ở sân nhà thờ, có lần được gặp cha. Qua cái thần thái của cha, qua phong cách trầm tĩnh của người, cô tin rằng lời cha sẽ khiến xoay chuyển được tâm tư mỗi người, dù cho là người ấy sắt đá hay ương ngạnh đến đâu.

Mơ không là tín đồ. Mơ chưa một lần nào được nghe cha giảng lễ, nhưng qua những bà con, Mơ thấy sự cảm mến và thán phục của họ với cha, cô tin sự suy nghĩ của mình là đúng. Bây giờ thì tiếng chuông nhà thờ vẫn hằng ngày còn văng vẳng theo gió sang bên này sông, nhưng tiếng chuông chưa hẳn là một tín hiệu đủ sức răn giữ chiên con đừng vương vào sai phạm. Chỉ có những buổi lễ dường như mới làm tăng lên lời phán dạy, giáo dân khi nhận bánh vào người như được nuốt sâu thịt da Chúa vô tâm.

Mơ cứ vừa đi vừa nghĩ như thế. Bóng trăng lơ lửng trên đầu, Mơ đi tới đâu, cái bóng lặng thầm soi theo đó. Trời càng rét thêm, sương cũng bắt đầu xuống, hơi lạnh phả khắp người. Xóm nhà nằm đìu hiu như người chịu tội. Ngoài xa, mặt nước sông loang loáng như giát bạc khắp nơi. Không thấy bóng một con đò nào qua lại. Nhìn xa bên kia sông, ngôi giáo đường nằm như một khối đen bôi quệt lên nền trời. Gió lao xao trên ngọn cây đa tối thẫm.

(còn tiếp)

Thanh Sơn




Mục Lục


5. "Do You Want To Tell Me About Your Day, Mom ???"

htc

Khi Bình-Bình khỏang mười một tháng tuổi, chị bạn bảo tôi:
- Con bé cuả chị đúng một tuổi là biết nói những câu ngắn rồi
Tôi lo lắng:
- Thật hả chị, Bình-Bình cuả em sắp tới Sinh Nhật đầu tiên rồi mà chỉ bập bẹ vài chữ thôi à

Sau đó tôi điện thoại cho bác sĩ kể lại câu chuyện đã nói với chị bạn và hỏi xem có phải Bình-Bình chậm nói không . Mặc dù ông đã giải thích cặn kẽ tôi vẫn hỏi lại khi có dịp mang con bé đi khám tổng quát . Ông nhìn tôi cười và chừng như đã quen với những bà mẹ hay "lo lắng vì tất cả mọi lý do vô lý nhất", ông bày cho tôi:
- Cô có thể tập cho cháu, chẳng hạn khi cháu muốn ăn bánh thì bảo cháu phải nói "bánh" . Nói bằng tiếng Việt Nam cuả cô cũng được hay nói bằng tiếng Anh nếu cô muốn

Thế là tôi bắt tay vào việc "tập nói" cho Bình-Bình ngay và tôi đã không quản ngại bất cứ nơi nào, bất cứ lúc nào
. - Nè, con nhìn miệng mẹ nè, nói theo nha ...

Cứ thế, tôi thật kiên nhẫn từng ngày, từ một chữ, tới hai chữ ghép, rồi một câu ngắn, tới một câu dài ... Mỗi buổi chiều tôi thường hỏi Bình-Bình về những chuyện xảy ra trong ngày . Lúc đầu tôi hỏi, con bé trả lời và cứ thế tôi tập dần tới khi tự Bình-Bình kể chuyện cho tôi nghe .

Thế mà thấm thoát, Bình-Bình tới tuổi đi học . Ðể có thể hiểu cũng như hình dung được "từng ngày ở trường" cuả con bé, mỗi đầu năm học, dù bận rộn bao nhiêu tôi cũng gạt qua một bên tới lớp cuả Bình-Bình xin phép cô giáo được vô ngồi khoảng một giờ "nhìn cho biết mặt" các cô, cậu bé trong lớp để khi Bình-Bình kể chuyện tôi hình dung được đại khái ai ra ai . Mỗi buổi chiều đi làm về, tôi và Bình-Bình vẫn ôm hôn chào nhau rồi trong lúc tôi đi chân không vô bếp bốc thức ăn cho vô miệng thì Bình-Bình bắt đầu liếng thoáng đủ mọi thứ chuyện . Tôi vừa nghe vừa di chuyển quanh bếp rồi lên lầu, Bình-Bình vẫn lẽo đẽo theo sau với những mẩu chuyện linh tinh tới khi tôi đóng cửa phòng tắm, cười:
- Tí nữa kể tiếp héng
Có những buổi sáng, tôi lười biếng cứ loanh quanh với áo quần, son phấn, cầm lên sợi dây đeo cổ, bỏ xuống cặp bông tai trong lúc lắng nghe Bình-Bình nói chuyện, tới khi kim đồng hồ đã sắp tới con số mà chúng tôi phải rời nhà . Tôi vừa chải tóc vừa bảo:
- Con chọn cho mẹ cái áo đi
- Áo màu xanh có mấy cái snowflakes nha mẹ

Tôi với lấy chiếc áo và nghe Bình-Bình chợt la lên:
- Chết, tới giờ rồi, con còn chưa cột tóc

Con bé "biến" ra khỏi phòng rồi trở lại thật nhanh chìa cho tôi mấy sợi dây cột tóc xinh xinh . Tôi vừa làm tóc cho Bình-Bình vừa lẩm nhẩm:
- Lại trễ nữa rồi ...

Thế mà vài phút sau Bình-Bình đã để sẵn trên bàn hai viên Vitamin C trong lúc tôi chạy ra mở máy xe và khi đã ngồi yên trên xe, Bình-Bình lại liếng thoáng ngay:
- Mom, we are five minutes late

Trễ, đúng vậy, hầu như buổi sáng nào chúng tôi cũng trễ ... chút xíu và cũng cuống quýt chạy ra khỏi nhà sau khi đổ lỗi cho nhau "tại con đó" hay "tại mẹ đó" .

Tuần này, buổi chiều đi làm về, tôi và Bình-Bình đứng trong "tủ áo", khi tôi soi gương, chuẩn bị lau đi những son phấn trên mặt, Bình-Bình bất chợt ôm tôi:
- Do you want to tell me about your day, Mom ???

Tôi quay lại, tròn mắt cúi xuống ..., gương mặt trẻ con ngước nhìn tôi, dòng tóc dài xoã hẳn ra phía sau lưng, nụ cười thật tươi với hai cái răng cửa thay cùng lúc chỉ mới mọc ra hơn phân nửa nhưng đôi mắt đã thôi miên tôi bằng tia nhìn khuyến khích như bảo tôi rằng:
- Mẹ có thể tin con như một người bạn thiết

Tôi và Bình-Bình cũng có lúc đùa giỡn và cũng có khi giận nhau như đôi bạn . Với tôi, Bình-Bình là con gái và là cô bạn nhỏ . Tôi vẫn tự nhủ khi Bình-Bình lớn lên, tôi sẽ kể hết với Bình-Bình về những khắc khoải cuả tôi cũng như những suy tư không thể nói với ai nhưng tôi chưa chuẩn bị để nghe một cô bé bảy tuổi hỏi tôi một câu hỏi đầy quan tâm như thế ... Tôi nhìn vào gương để bắt gặp sự mệt mỏi cuả chính mình với màu mắt có lẽ nhạt hơn dưới ánh đèn trong tủ áo . Gương mặt trẻ con vẫn ngước nhìn tôi khuyến khích, tôi cúi xuống hôn con bé:
- Hôm nay công việc của mẹ vẫn vậy nhưng tâm tư cuả mẹ, vì con, mỗi ngày sẽ vui vẻ hơn ...

11/4/04

htc
10/01


Mục Lục


6. Âm bản, dương bản

Ðỗ Thành



Chỉ mỗi một việc có nên trở về thăm lại mẹ mà tôi cũng loay hoay suy nghĩ mất mấy ngày. Tôi cứ đắn đo, lo lắng, trăn trở, đi ra đi vào, cụng đầu cụng óc. Phải chăng vì lời hứa với bố khi người hấp hối mà tâm trạng tôi đâm ra lẩn thẩn, đổ đốn đến vậy. Bố thì muốn dứt khoát, một hai là buộc tôi phải hứa tuyệt đối không về bên mẹ, cho dù mẹ có vời. Nhưng lạ, bố đi rồi thì cần gì phải cản ngăn con cái, vậy mà ông cứ một hai con hứa đi, hứa thành khẩn đi, cho bố vững tâm mà nhắm mắt xuôi tay.

Dĩ vãng ùa về như một cơn lốc dữ. Căn nhà ngày nào vợ chồng, cha con, mẹ con sống vui vẻ bên nhau. Mảnh vườn nhỏ với vài gốc cây ăn trái, mẹ vào ra chăm sóc mỗi ngày. Cái góc nhỏ che bởi bụi hoàng lan bố vẫn ngồi uống trà ngẫm nghĩ sự đời. Vậy mà đùng một cái chia tay nhau thành hai cảnh đời riêng biệt.

Tôi không rõ giá lúc này trở về liệu cái gì còn, cái gì mất hẳn đi. Tình yêu khi không còn giữ được thì có thứ gì gọi được là trân quí nữa. Tôi cứ lao xao như ngọn gió tít trên ngọn cây cao, muốn là xuống thấp mà lá cành ngăn cản lại. Rồi cứ ôm cái tiếng ào ào như thân phận một đời.

Mẹ là người khéo xử, chiều chồng, chiều con hết mình. Những bữa ăn đầy ắp lòng chiều chuộng, những giấc ngủ đầy khoan nhặt nhẹ nhàng, bố vẫn khen số mình may mắn. Trong tâm tưởng bố, mẹ là nhất, bố cứ khoe giá có ai các vàng đánh đổi, bố cũng nhất định giữ mẹ không buông. Vậy mà khi bứt đi, bố làm nhanh như lốc cuốn. Tôi không kịp nhận ra cái lý lẽ nào đã vặt tôi ra khỏi chốn thân yêu thì đã thấy căn nhà lùi nhanh vào dĩ vãng.

Tôi loay hoay như con ngựa lạc đường, bỗng thấy bơ vơ như người cô độc. Nhìn bố lịm đi trong nỗi đắng cay chua xót, tôi ngẫm mình còn rã rượi nát tan hơn. Tôi cố đợi một lúc nào đó sẽ khẽ khàng hỏi bố, để thoả cho cái tính tò mò của tuổi trẻ, mà sao lúc nào bố cũng kín bưng như cái chai bị đóng nút. Thản hoặc khi nào chợt có một chút gì của mẹ vương sót lại, tôi vừa cầm lên thì bố đã hét cất đi, ném đi hoặc đốt luôn đi cho rảnh.



Mười năm trời, tôi như người nửa ngủ nửa mê. Con đường mòn hằng ngày bước đi như dẫm phải những viên đá nhọn làm buốt gang bàn chân nhức nhối. Hằng năm nhớ đến ngày sinh nhật mẹ, tôi muốn âm thầm gửi biếu mẹ bó hoa mà cứ ngần ngừ, chần chừ để ngày vui trôi qua mất. Tôi cố cầu mong một lần mẹ xin lỗi bố cho êm, chẳng biết mẹ có làm chăng mà đường trở về vẫn hun hút xa dần.

Có những lần thấy bố bực bội vô cùng. Bố đi ra đi vào hung hăng như muốn đấu vật. Tôi mon men đến hỏi han, bố lồng lộn lên dẹp, dẹp hết, chẳng có gì để phải van nài nữa cả. Rồi bố bỏ đi.

Mười năm trời, tôi cứ băn khoăn tôi là âm bản củabên này, hay dương bản của bên kia. Mẹ là cái máy ảnh để tạo ra những miếng phim của một thời hạnh phúc, hay mẹ là chậu hoá chất để cho ảnh hiện ra. Còn bố là người đạo diễn để phác ra khung cảnh của bức hình, hay bố là bức màn bỗng dưng bị đứt ra đổ nhào che khung trời vừa khi máy lẩy nút bấm. Tôi đau đầu vì những suy nghĩ quanh co đó.

Mùa mưa là thời gian tôi sợ nhất. Ðêm nằm nghe tiếng nước chảy như thác trên máng xối mà như có bàn tay ai đang vặn nát tim mình. Hình bóng mẹ chập chờn như kêu gọi, thật mơ hồ, thật lãng đãng liêu trai. Nhưng cũng lúc đó tôi nghe tiếng bố thở dài khó ngủ. Mưa vẫn mưa bay mà sao trống vắng, hãi hùng.

Thì mới mấy hôm đây thôi, tôi đưa bố ra nghĩ trang an nghỉ. Giây phút cuối cùng tôi định cố nài xin để mẹ về chung lo. Chưa mở miệng mà bố đã lên tiếng trước bố cấm con không được gọi bà ấy về. Tình nghĩa gì mà vấn vương dấm dẳng. Ðừng báo tin làm gì, kể cả sau khi bố mất. Con người bố thật giận dai, bố yên phận bố, nhưng tôi cứ dứt day vì không tròn bổn phận.

Bây giờ bố yên nằm một mình. Mây trời nào đang đưa bố đi xa. Ðã mấy đêm bố bạn cùng cỏ cây bóng tối. Tiếng dế nào ru cho bố ngủ yên. Ngọn gió nào kể cho bố nghe một đời xa cách. Rồi bao nhiêu đêm, bao nhiêu ngày nữa trôi đi. Mùa mưa có làm cho thân người bố dịu đi hay vẫn làm cho bố lạnh lùng thêm nữa. Tôi sẽ đến thăm bố được bao lần trong một ngày, trong một tháng, trong một năm ? Liệu thời gian có làm tôi nhạt đi những lần chăm sóc. Bó hoa nào sẽ héo đi mà bằn bặt chờ thay. Ai sẽ đến lầm thầm nói với bố lời hỏi han sâu đậm.

Tôi là đứa con gái lớn lên với nhiều tình cảm dạt dào. Nghe một câu hát thương đã thấy sụt sùi giọt lệ. Vậy mà đành vẫn sống một mình chưa dám tính chuyện trở về nơi có người đã sinh ra. Tôi mải mê đi tìm cái âm bản mốc meo của tấm ảnh ngày xưa đã chụp để ấp ôm cái dương bản dấu yêu của một thời. Tại sao trời đã để tôi sinh ra đời mà lại tước đi của tôi hạnh phúc mẹ cha.

Con đường ngày đi tới đi lui đầy cây cao bóng mát mà sao người tôi vẫn nóng ran như đang đứng giữa trời. Phải chăng ánh sáng nhiều quá cũng làm cho bức ảnh bị loá nhoà không đẹp. Tôi như đang nắm trong tay một âm bản chụp tồi, trách gì tấm dương bản khi in ra đầy vết nhoè ố rỉ.

X Tôi trở về thầm lặng trên chuyến xe đêm. Ngập ngừng đứng trước cổng mà nửa chưa dám bước vô, nửa lại sợ mình ân hận. Ðằng nào cũng đến nhà rồi mà sao vẫn cứ đắn đo ? Hay là sợ nuốt lời đã hứa với bố ? Hay là e sẽ tìm ra cái lý do đau đớn của cuộc tan vỡ ngày nào.

Trời tối quá đến không nhìn ra những gì còn trong vườn được rõ rệt. Cây lá giờ lại um tùm, bao nhiêu năm thứ gì đã lớn và thứ gì đã mất. Cố tìm cho ra bụi hoàng lan mà chỉ lẫn với bóng đêm. Cái bàn nhỏ cũng không nhận ra được, như bóng bố đã bỏ đi từ độ nảo, độ nào. Mẹ bây giờ thế nào, liệu có còn nét dịu nhẹ hồi xưa. Cái tiếng ngày xưa sao mà mênh mang và dài đến thế.

Tôi lầm thầm nói với bố tha cho con, bố nhé, để con mạnh dạn bước vào nhà. Chỉ có tiếng gió rì rào, không ra chuẩn nhận hoặc bác đi. Tôi phân vân quá đỗi. Bây giờ phải làm gì cho trọn vẹn đạo con. Ðột nhiên tôi không cầm giữ được lòng mình nữa. Tôi mang mang như lời tôi vừa thoát ra ở đâu đây : bố ơi, con khổ quá. Vẫn chỉ là tiếng gió giữa trời khuya lồng lộng.

Ðó là lần cuối cùng tôi trở về. Vẫn là người thua canh bạc vì bao nhiêu vốn liếng đều mất sạch. Tôi vẫn không tìm ra được câu trả lời tôi là tấm âm bản của mẹ, hay la tấm dương bản của bố.

Tôi bước đi xa dần khỏi căn nhà. Con đường lại bắt đầu dài thêm vài đoạn nữa.

Tôi lần ra bên xe leo vào chiếc cuối nửa đêm. Mệt mỏi ngả người ra trên ghế mặc xe muốn chạy lúc nào cũng được. Tôi chợp mắt đi sau đó. Mãi đến lúc nghe gió ù ù trên mặt kính, tôi nhìn ra xe đang qua một cánh đồng. Ðêm vẫn hoàn đêm với bầu trời chi chít sao. Cái sắc tay nằm chỏng trơ bên cạnh ghế như nặng ra, trong đó vuông khăn định mua biếu mẹ vẫn nằm thầm.

Tâm sự gia đình vẫn kín bưng, kín bưng…

Ðỗ Thành






Mục Lục


7. Cái Lì

nttn



Ðang ngồi gõ gõ, nghe Tê nói ngày trước Tê lì lắm làm tôi xém bật cười.

Bật cười vì thấy Tê có những điểm cũng giống giống ở tôi ...

Giống ở cái Lì nè ... Và giống thêm ở điểm là hay phải đem cái Lì của mình ra để "dọa dẫm" thiên hạ!

ooOoo

Lì ... có lẽ cái "từ" đó đối với tôi chẳng có gì xa lạ cả vì có thể nói là tôi đã lớn lên với cái Lì ... và cái Lì và tôi như là hình với bóng!

Hình như con người ta ... không ít thì nhiều ... ai cũng có một chút cái lì trong họ chứ chẳng phải tôi là người duy nhất chiếm trọn cái Lì đó đâu. Chỉ có điều khác nhau là có người lì về chuyện này ... còn có người lì về chuyện khác, có người lì ít và có người lì nhiều ... như tôi!



Thế cho nên nếu tôi mà có lì đi nữa thì tôi cũng chỉ như ai ai mà thôi ... phải không nhỉ?

ooOoo

Tôi lì ...
Tôi lì ghê lắm!
Nhưng tôi chỉ lì với chính tôi
Và tôi chẳng thèm lì với ai cả!

Vì có một lúc nào đó ... tôi cần phải lì!

Lì thật là lì!
Lì để mà còn lại được một cái gì cho tôi bám víu lấy trong đời ...
cho tôi không bỏ cuộc ...
cho tôi khỏi chán nản ...
và cho tôi khỏi Rơi!!!

Có thể nói khi những cố gắng của tôi nào khác chi nước đổ lá khoai ...
khi tôi mỏi mệt đến tột cùng và không còn lại chút ý chí nào để phấn đấu ...
khi tôi mất tin tưởng ...
khi tôi chới với, hụt hẫng
và khi tôi thấy như mình như đang rơi ...

Những lúc đó tôi bỗng trở nên lì lợm hơn lúc nào hết!

Lì bất chấp những cái hậu quả mà cái Lì có thể đem đến cho tôi ...
ooOoo
Tôi yêu Anh ...
Tôi yêu Anh lắm!


Tôi biết Anh vẫn lẳng lặng nhìn tôi trong lo âu ... trong xót xa. Nhưng rồi Anh lại lặng yên không nói gì!
Chỉ lâu lâu Anh mới hỏi ....
-- Em ra sao rồi ?

Hoặc Anh chỉ nhắc nhở xa xa ...
-- Em ráng giữ gìn sức khỏe ... đừng làm nhiều quá!

Tôi thương Anh ở điều đó ... thương Anh nhiều vì biết Anh vẫn luôn lo lắng cho tôi thật nhiều ... tuy Anh ít nói ra.

Và tôi yêu Anh cũng ở chỗ đó đó!!!
Tôi yêu Anh ... vì Anh chấp nhận con người tôi là thế đó!

Nhưng mà yêu chi cho lắm để rồi phải khổ hở Anh?
Tôi vẫn nói với Anh ...
-- Anh yêu em thì Anh sẽ khổ ... vì em sẽ không đem lại cho Anh được những điều mà Anh mong muốn đâu ...

Tôi tìm cho mình một cái góc nhỏ nào đó ...
một góc nhỏ để tạm ẩn mình trong đó
trốn người
trốn đời
và đôi khi tôi trốn cả Anh ...!

Tôi biết ... Anh muốn tôi nương tựa vào Anh ... để có gì vui thì Anh sẽ cùng vui với tôi ... và khi tôi buồn thì Anh cũng được cùng buồn với tôi!

Anh vẫn nói với tôi như thế ... là khi yêu tôi, Anh chấp nhận vui buồn và chấp nhận tất cả ... cho dù đôi khi chính Anh cũng cảm thấy quá xót xa khi nhìn tôi chôn vùi chính tôi vào cái góc nhỏ tối kia ... mà rồi Anh cũng không có cách nào để với lấy tôi ... để kéo tôi trở lại ...

Nhưng rồi có than thở, có khóc lóc gì đi nữa thì có làm thay đổi được gì đâu nè?

Có những chuyện cứ nói đi nói lại mãi đến nỗi chính tôi cũng phải ngao ngán và ngán ngẩm ... để rồi đến một lúc nào đó, tôi cũng chẳng buồn nói nữa ... và tôi chỉ biết nhìn ... nhìn trong xót xa ... trong sự bất lực của mình ...

Rốt cuộc rồi tôi cũng đành phải chấp nhận đó là đó đó ... tôi có làm gì được khác đâu ...
Thế rồi tôi trốn mọi người
Thế rồi tôi trốn đời
Thế rồi tôi trốn Anh ...
Trốn Anh vì tôi biết tôi bất lực ...

Và tôi biết rồi Anh cũng sẽ như tôi ... cũng sẽ cảm thấy bất lực khi nhìn tôi đang chìm dần trong những nỗi đau kia.

Vậy mà Anh vẫn chấp nhận.
Vậy mà Anh vẫn mãi chịu đựng ...
Và Anh vẫn kiên nhẫn chờ tôi!

Chờ ... chờ cho tới lúc tôi chịu rời cái góc nhỏ kia để trở lại với đời ... trở lại với Anh!
ooOoo
Chẳng lẽ ... chẳng lẽ vô tình mà cái Lì lại làm tôi trở thành mù quáng ... tôi trở thành ngang ngược đến kia sao?
Bao nhiêu đêm rồi tôi thức đến gần sáng ...
chẳng phải để viết
cũng không hẳn vì buồn
mà cũng chẳng làm gì cả ...
Tôi thức ... chỉ vì tôi lì!

Tôi muốn ngồi đó ... một mình một khoảng không gian ... chỉ cho mình tôi.

Tôi muốn làm chủ chính mình ... muốn thức thì thức ... muốn ngủ thì ngủ ... chẳng ai nói gì và chẳng ai làm gì thay đổi được tôi.
Có vậy thôi ...
Và chỉ vậy thôi!!!

Chuyện gì xẩy ra mặc nó ...
Ai thay đổi mặc ai ...
Còn tôi ... tôi nhất định không thay đổi!

Tôi lì ...
Và rồi sẽ mãi lì!!!

Ðể rồi sáng dậy ... hai mắt cay lè ... cái đầu nặng chình chịch như có đầy sạn trong đó ... cái cổ mỏi rừ ... và đôi vai nhức nhối ...
Và rồi đâu cũng vào đấy thôi ... cũng đâu có thay đổi được điều chi đâu ...

Cái Lì ... ôi ... cái Lì!
Lì để làm gì nhỉ?

Ðể rồi giờ đây tôi mới nhận ra được trong lúc tôi đang lo lì ... tôi đã không nhìn thấy biết bao nỗi xót xa đang tràn ngập trong Anh ...!!
ooOoo
Thôi nhé cái Lì ... có lì đến đâu đi nữa thì rồi sẽ có lúc phải có cái giới hạn của nó ...
Mình lì như vầy thì cũng đủ lắm rồi ... phải không hở cái Lì?

Ðêm nay tôi đã mỏi mệt lắm rồi ...
Và giờ đây, đầu óc tôi tuy đầy hoang mang mà lại quá trống rỗng ... trống đến độ cô đơn!!!

Hai mắt mờ cả đi ..
Hai tay dựa vào phiếm mà chẳng còn buồn gõ gì nữa ...

Thôi ... thôi nhé cái Lì ... đêm nay cái Lì hãy cùng tôi đi ngủ nhé!

Ngủ đi để bớt thêm được một chút khoảng thời gian phải lo âu.

Ngủ đi để bớt đi một cái bóng ngồi im trong đêm ... nhìn qua ... nhìn lại ... rồi cũng chẳng biết làm gì với chính mình ...

Ngủ đi ... để rồi mai này hy vọng còn có thêm được chút sức lực để mà đối diện với đời ... với người ...
Ngủ đi ...
Ngủ đi tôi ơi!
Ngủ đi nhé cái Lì!

Mong rằng đêm nay cái Lì và tôi sẽ được ngủ yên ...!
26 November 2004
http://www-personal.umich.edu/~nga/nttn.html

*** Anh yêu ... mong rằng đêm nay Anh cũng được ngủ yên ... ***

nttn




Mục Lục


8. Thư Tình Viết Giữa Muà Thu

Hoàng Yến



Anh Vân Hoàng rất yêu,

Vạt nắng chiều trên những đầu ngọn cây xa xa ngoài khung cửa sổ còn sáng rực. Ðẹp! Ðẹp tuyệt vời! Lá mùa thu úa vàng lao xao, lao xaọ Ngồi lặng yên gần nửa giờ đồng hồ, em nghĩ về những điều anh đã nói:
Ðêm ở Tacoma lạnh và buồn ghê lắm. Anh cứ nhìn những tấm ảnh trên tường. Ðó là tất cả tình thương và kỷ niệm. Những gì một thời anh yêụ Bây giờ đã mất. Anh rất nhớ. Rất đaụ Em hiểu! Vì vậy mà em đã đến với anh.Tình nguyện và không điều kiện. Em yêu anh vì anh rất đàn ông.Thẳng tính. Chân thật. Lòng bao dung. Dù đời tặng cho anh nhiều đắng cay, phiền nãọ Ðôi mắt u buồn,mệt mỏị Vầng trán cao thông minh đã thấy mấy nếp nhăn. Gặp nhau giữa lúc cảnh đời mình nhiều éo le, ngang tráị Em không còn trẻ nữạ Anh cũng đã già rồị Tuy nhiên, duy một điều chúng ta còn có: Ðó là tình yêụ Phải! Nếu không là tình yêu thì sao anh dành cho em nhều ân cần, chu đáo vậỷ Nếu không là tình yêu, em đâu có ngồi ngóng đợi chuông điện thoại reo đến khuya lắc, khuya lở Anh bảo bây giờ anh rất yêu em, nhưng anh sợ. Cuộc đời đã không cho anh yên với một mái ấm gia đình. Cuộc đời đã không để riêng em với hạnh phúc lứa đôị Ðổ vỡ hết. Mất mát hết. Buồn chưa nguôi! Anh còn nói: Nào phải anh có trái tim bằng gỗ mà không nhận ra tín hiệu tình cảm ngọt ngào em đã gởi traọ Khi anh đau đầu, từ hãng lái xe một mạch về nhà. Nằm yên. Chịu đựng. Một mình chờ cơn đau qua đị Một mình chỗi dậỵ Em nghe thế làm sao ' không thương? Ước gì em được ở bên anh lúc nầy, là lúc anh cần được chăm sóc, thuốc men. Một khăn ấm đắp lên ngang trán cho cơn sốt dịu đị Một ly nước lọc và vài viên thuốc để đẩy lùi bịnh tật. Em sẽ ngồi bên cạnh giường để nhắc chuyện hồi mới quen. Cũng có thể vòng tay qua người anh với cả lòng yêu thương trìu mến. Em nói dài, nói hoài không dứt. Anh không thích người vợ nói nhiềụVậy mà anh đã lặng yên nghe em, với nỗi bưc mình dễ chịụ Còn cho là:"thương nhau cau bảy bổ bạ.."

Anh yêu,
Làm sao có đủ ngôn từ để tả vẽ tình em? Làm sao mở rộng lòng anh cho em nhìn thấủ Không! Không cần đâu anh. Một nhạc sĩ viết như vầy:"Có tim ai mà không lúc lắc? Lắc lao chao săn bắt trái tim aỉ" Thế thì, nhờ hai quả tim cùng chung nhịp đập: Mình đã đến với nhaụ Anh, hãy giúp em quên những tháng năm buồn cũ. Hãy chỉ cho em cách xoá sạch trong anh kỷ niệm nào làm anh đau đớn nhất. Em nhớ anh nói rằng khi thật già anh sẽ mua một chiếc xe, chở em đi khắp nơi trên toàn nước Mỹ. Sống lãng du y như trong tiểu thuyết. Nghe hấp dẫn quá. Vì yêu anh, em đợị Anh có biết thế không? Trời nửa khuya về sáng, chắc bây giờ anh đã ngủ ngon. Bắt đầu một ngày mới hãy đọc thư em, hãy sống với tình yêu và hy vọng: Mình sống thật hạnh phúc ở tương laị Nghe anh!

Em rất yêu anh,

Hoàng Yến.

Hoàng Yến




Mục Lục


9. Chép Lại Một Chuyện Ở Bệnh Viện

Tuệ Chương



Khi được đưa xuống Phòng Siêu Âm thì tôi còn tỉnh. Bà y tá Mỹ giao bệnh nhân xong bèn bỏ đi. Trong phòng chỉ có hai người. Một là người đàn bà Việt Nam khoảng 50 tuổi, trông cũng còn trẻ, người không to cao, dáng dấp thanh nhã, không thuộc loại bình dân và ăn mặc diêm dúa hoặc lam lũ như tôi thường thấy tại thành phố nầy và một cô gái Mỹ, tuổi gần ba chục – Cũng khó đoán tuổi người ngoại quốc -. Người đàn bà Việt Nam, như sau nầy tôi biết, vừa học xong và đang thời kỳ tập sự, còn người đàn bà Mỹ đang dạy thực tập cho bà kia. Họ đẩy cái giường tôi đang nằm tới gần một cái máy, trông hơi giống như cái computer, cũng có monitor, trên màn hình hiện rõ tên tôi. Người đàn bà Việt Nam vén cái áo bệnh viện tôi đang mặc lên, đặt một vật trông giống như cái bàn ủi, nhưng hình tròn, đẩy nhẹ qua lại từ hông bên nầy qua hông bên kia. Nhìn lên màn hình, tôi thấy nhiều đường rằn ri đen trắng hiện ra nhưng không biết đó là gì. Cô y tá Mỹ đứng sau lưng người đàn bà Việt Nam, thỉnh thoảng nói “Stop”. Cái “bàn ủi” dừng lại và nghe một tiếng cách rất nhẹ từ trong máy phát ra. Có lẽ người ta chụp hình chỗ nào đó mà họ nghi ngờ cần xem lại cho kỹ. Trong khoảng mười phút là xong việc, tôi được đẩy ra ngoài phòng, chỗ chờ đợi. Một lúc sau, người đàn bà Việt Nam bước ra, lấy tập hồ sơ trên tay bà nhét dưới tấm nệm ở chân giường của tôi. Tôi hỏi:
- “Bà thấy bệnh tình tôi có chi nguy hiểm không?”

Thay vì trả lời tôi, nghe giọng tôi nói, bà ta hỏi:
- “Ông là người Huế?”
- “Không, tôi người miền Trung, nhưng Huế là nơi tôi ở khá lâụ” Tôi trả lời.

Như sực nhớ ra câu tôi hỏi, bà ta nói:
- “Ông đừng lo. Theo nguyên tắc thì tôi không được tiết lộ gì với bệnh nhân hết, nhưng ông đã hỏi, tôi không thể làm thinh. Bác sĩ đã quyết định mổ, nhưng phải xem lại đường ống dẫn mật. Ðường ống ấy có một số sạn mật. Tôi đã chụp hình kỹ.”
- “Bác sĩ cũng cho tôi biết sẽ mổ ngay tối nay vì lần mổ trước không thành công hoàn toàn.” Tôi nói.
- “Nghe mổ, ông đừng lo. Ðời bây chừ người ta mổ như mổ gà. Vài ba bữa là khỏẹ”

Tôi cười, nói “Cám ơn”. Nhưng bỗng bà ta lại hỏi tôi:
- “Ông nghe tôi nói tiếng Huế có rành không?”
- “Bà nói tiếng Huế pha giọng Bắc. Có lẽ bà gốc Bắc hay Huế mà sinh đẻ ở Bắc. Nghe hơi kỳ cục.” Tôi cười, giải thích.
- “Nguời ta thường nói “Bắc Kỳ cục” mà ông. Quả thật tôi người Bắc nhưng lấy chồng Huế. Lấy chồng Huế hơn hai mươi năm, có con đã lớn mà tôi vẫn không hiểu hết người Huế. Ông không phải người Huế, tôi cũng không phải người Huế, nhìn người Huế, không biết quan điểm của ông và tôi có gì giống nhau không?” Bà ấy cười nói.
- “Ối. Chuyện Huế cũng giống như “Truyện dài Nhân Dân Tự Vệ”, nói mấy cũng không hết. Ðể ý làm chi cho mệt.” Tôi cười nói.
- “Ông nói vậy là với người thường, còn ông viết báo viết sách, nói rứa đâu có được.” Bà ta nói, giọng hơi nghiêm lại.
- “Ai nói với bà tui viết báo. Tui có biết chi mô! “Nhà báo nói láo ăn tiền”. Tui không muốn bị người ta chê là nói láọ” Tôi chống chế.
- “Ông bị hố rồi. Hồi nảy, khi vào làm, tôi gặp bà ở ngoài hành lang. Bà ấy nghe ông bị mổ, bà sợ, khóc. Tôi có an ủi bà. Ở đây đâu có nhiều người Việt. Ðọc tên ông, tôi biết ông là chồng bà. Chịu thua chưả” Bà ấy vừa hỏi vừa cười.
- “Trên đời nầy, có người đàn ông nào mà không thua đàn bà. “Lệnh ông thua cồng bà”. Tôi cười nói.
- “Thôi để ông nghỉ. Tôi cũng vào làm việc. Mai hoặc mốt, ông hơi khỏe, tôi sẽ lên thăm cả hai ông bà và tôi hỏi chuyện ông về Huế, giải đáp thắc mắc cho tôị”
- “Tui biết chi thì nói nấy! Nhưng bà nhớ cầu nguyện cho tôi tai qua nạn khỏi kỳ nầy mới nói chuyện được.” Tôi thành thật nói.
- “Tôi đã nói ông yên tâm mà. Mổ xong rồi, ông thọ lắm.”

Theo thói quen, tôi nói nhỏ trong miệng “Nam mô A-Di-Ðà-.... Lạt” và cười thầm với câu nói nghịch ngợm mà tôi cũng như các bạn tôi, thường nói đùa đã mấy chục năm, từ khi còn trẻ.
&
“Tôi là người Bắc, không phải “Bắc Kỳ 75” mà cũng không phải “Rân Ri Cư 54”. Những năm gần Hiệp Ðịnh Genève 1954, sợ chiến tranh, bố mẹ tôi đưa gia đình vào ở Ðà-Lạt. Tôi lớn lên ở đó, học trường “đầm” ở Saigòn và lấy chồng Huế.” Người đàn bà, sau khi vào chuyện, giới thiệu sơ về thân thế bà ta.
Tôi cười góp ý:
- “Những người chạy giặc vào Nam trước 54 không thuộc hạng giàu có thì cũng khá giả. Hoặc ít ra thì cũng thuộc hàng sợ “Cải cách ruộng đất” của Cộng Sản mà chạy trước làng. Còn như người Bắc, học ở Saigòn mà lấy chồng Huế thì là “Hòa Hợp Hòa Giải Thống Nhất Bắc-Nam-Trung”. Có điều hơi lạ, dân Tây sao không học trường đầm ở Ðà-Lạt mà lại học ở Saigòn. Cộng Sản họ đánh giá những người có văn hóa Pháp như bà là chịu ảnh hưởng văn hóa nô dịch và là đại Việt Gian. Nói vậy, bà có sợ Việt Cộng không và có mất lòng bà không?
- “Ông nhận xét như thế có cái sai, có cái đúng. Việt Cộng gọi tôi hay gia đình tôi là gì, tôi không cần để ý tới. Bây giờ thì rõ rồi đấy, ai là Việt Gian ai không. Bán nước cho Tàu cho Nga thì cũng giống như bán nước cho Tây vậy. Nước không bán cũng bỏ vì nước sẽ bốc hơi; còn như bán đất mới thật là có tội. Không những bán đất mà bán cả Ải Nam Quan nữa thì tội tày trời. Bố tôi nói trong lịch sử, Việt Nam chưa bao giờ mất đất cho Tàu, kể cả đời Mạc Ðăng Dung (*). Còn tôi học trường đầm ở Saigòn vì sau nầy bố tôi làm công chức cao cấp ở Saigòn. Còn như nói “Hòa Hợp Hòa Giải và Thống Nhất” thì nước Việt Nam không bao giờ có. Theo bố tôi thì ngày xưa cũng thế thôi. Còn bây giờ, ở Việt Nam thì người Bắc cai trị người Nam. Ông cứ về Saigòn thì biết. Saigòn biến thành thành phố Hồ Chí Minh mất rồi, không còn là Saigon nữa, có nghĩa là vào bất cứ cơ quan chính quyền nào ông cũng gặp toàn Bắc Kỳ 75, không là Bắc Kỳ chính cống thì cũng Thanh-Nghệ-Tĩnh, Ðồng Hới, Quảng Bình. Nếu có anh Nam Kỳ nào thì anh ta cũng lo thủ phận ngồi thu lu một góc. Không bao giờ có “hòa hợp”, ngay trong gia đình tôi cũng vậy. Nếu “hòa hợp hòa giải” được thì vợ chồng tôi đã không phải chia tay nhaụ” Người đàn bà nói một hơi dài, giọng buồn và hơi ai oán một chút khi nói tới sự chia lìa vợ chồng của bà.
Tôi vội nói:
- “Bà thứ lỗi. Tôi không rõ hoàn cảnh bà hiện tại nên có gì lỡ lời, bà hiểu chọ”
- “Không có gì, ông cứ yên tâm. Chúng ta không có gì tránh né thì nói chuyện thoải mái hơn. Theo ông nghĩ, quan điểm của bố tôi, của tôi có gì quá khích không?” Người đàn bà hỏi.
- “Hàng thần lơ láo, phận mình ra đâu!?” Câu nầy trong truyện Kiều mà các thầy giáo dạy tôi hồi xưa cũng nói là tâm trạng của Nguyễn Du khi ra làm quan với triều Nguyễn. Triều Nguyễn là người Nam, đám quan lại như Nguyễn Du là người Bắc. Người Bắc hợp tác với người Nam là ở cái thế chẳng đặng đừng, cũng như bây giờ ai người Nam ra làm việc với Bắc Kỳ 75 vậy. Ngay cả giới phụ nữ như Bà Huyện Thanh Quan cũng mang cái tâm sự u-uất ấy. “Dừng chân đứng lại trời non nước. Một mảnh tình riêng ta với ta!” Nhìn trời non nước mà nói tới mảnh tình riêng thì đó không phải là tình yêu mà chính là mối “Hoài Niệm Lê Triều”, là “Nhớ nước đau lòng con quốc quốc” như trong văn học sử người ta nhận xét vậy. Người Nam bây giờ có ai hợp tác với Cộng Sản thì cũng chỉ là trong cái thế cần có cái cần câu cơm. Chắc gì trong lòng họ không có tiếng kêu của con chim quốc. Cộng Sản biết rõ như thế nên không mấy khi họ giao cho người Nam những chức vụ quan trọng, ngoài những công việc thuộc lãnh vực khoa học, kinh tế mà họ không làm được. Còn nói trong gia đình, tôi vẫn thấy nhiều cặp vợ chồng Trung-Bắc-Nam rất hòa thuận.”
- “Tôi và ông ấy cũng có những thời gian sống đầm ấm, hòa thuận, nhất là trong những lúc chỉ có chúng tôi sống với nhau, cha mẹ không ở chung. Ðến khi qua được Mỹ rồi thì hết. Người ta chạy trốn ra ngoại quốc để gìn giữ hạnh phúc gia đình. Chúng tôi qua tới đây thì vợ chồng con cái chia ly mỗi người một nơi. Buồn ơi là buồn!” Người đàn bà than thở.
- “Ông ấy là người Huế?” Tôi hỏi.
- “Còn hỏi nữa, tôi đã nói ngay từ đầụ” Bà ấy trả lời, rồi nói tiếp: “Ông ấy rất có hiếu, vì vậy mà chúng tôi xa nhaụ”
- “Vâng, tôi cũng có nhận xét như bà. Người Huế rất có hiếu. Mấy cô gái Huế thương mẹ lắm, rất thương mẹ, thương hơn thương cha, ít ai có. Ðiều ấy dễ hiểu thôị”
- “Ai cũng có hiếu. Người Việt Nam đều vậy. Có riêng gì người Huế. Tại sao có điều đặc biệt hơn?”
- “Có hiếu với cha mẹ là văn hóa Việt Nam. Ðặc biệt có hiếu là văn hóa Huế. Ðó cũng là văn hóa Việt Nam nhưng ở Huế thì nó đậm nét hơn.”
- “Tại saỏ” Người đàn bà hỏi.
- “Dễ hiểu thôi! Người Việt theo đạo Nho thì Trung với Hiếu là hàng đầu. Triều đình nhà Nguyễn cũng lấy triết lý Nho Giáo làm nền tảng để bảo vệ triều đình và xây dựng xã hội. Học hành cũng lấy trong Tứ Thư, Ngũ Kinh. Thi cử cũng từ đó mà ra. Vua quan phải giữ cái đạo đó. Huế là kinh đô của nhà Nguyễn; vậy thì Nho giáo ở Huế đậm nét hơn các nơi khác là đương nhiên. Bà có đồng ý như vậy không?” Tôi giải thích.
- “Tôi lấy chồng Huế nhưng không ở Huế nên không rõ việc nầy. Ông nói cũng có lý đấy nhưng chưa cụ thể.” Người đàn bà cười trả lời tôi.
- “Cụ thể hả? Ông Tự Ðức làm vua rồi, có lỗi cũng nằm dài xuống ghế, lấy roi cho mẹ đánh. Vua còn thế huống gì quan với dân. Nhiều gia đình mấy đời làm quan tức phải tạo cho được một cái nếp nhà “Hiếu-Trung” như vậy. Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.” Người dân thường cũng phải noi theo. Cho nên cái đăïc biệt Hiếu Trung của văn hóa Huế rất dễ biết.”
- “Ðâu có phải ai cũng như vậỵ” Người đàn bà phản bác. “Với lại đã Hiếu, còn phải Thảo nữa chứ. Bố tôi nói vì chữ Thảo mà anh em ông Diệm chết chóc, tan tác. Phải vậy không?”
- “Ðương nhiên. Ðó cũng là cái đặc biệt của văn hóa Huế còn nặng Phong Kiến hay truyền thống dân tộc, khó nói quá (*). Nhưng đó không phải là vấn đề. Vấn đề là trong cái đặc biệt nầy, có cái đặc biệt khác nữa. Cái đó mới khó thở.” Tôi nói.
- “Ðặc biệt khác nữa là saỏ” Người đàn bà lại hỏi.
- “Nói nôm na là văn hóa Huế “dỗm.” Dỗm có nghĩa là nó không phải vậy mà
cố làm ra như vậy. Ðó la øthứ hàng “mạo hóa”. Không phải là hạng “con giòng cháu giống” mà cố làm ra vẻ ta đây là con giòng cháu giống. Không máu mủ gì với hàng vua quan hết mà cố làm ra vẻ ta đây thuộc dòng dõi vua quan. Không thuộc hạng “nếp nhà” mà cố làm ra vẻ ta đây thuộc hạng “nếp nhà”. Thứ nầy, Huế không phải là không đông. Ngoài ta còn hạng đầu rồng đuôi chuột.”
- “Ðầu rồng đuôi chuột là saỏ” Người đàn bà lại hỏi.
- “Ông Lê Lợi là anh hùng dân tộc nhưng tới đời Lê Uy-Mục, Lê Tương-Dực sử gọi là “vua heo”. Tướng như tướng heo. Thứ đó thì chỉ ăn cho no, ngủ cho mập thân và chơi bời. Huế hạng nầy không thiếu gì. Cháu chắt mấy ông Hoàng bà Chúa không ít người như thế. Về quan thì cũng có người xưng “dòng tui những hơn mười đời quận vương” nhưng xem ra không thua gì bọn giá áo túi cơm. Ðầu rồng đuôi chuột là vậỵ”
- “Nghe ông nói thêm nhức cái đầụ” Người đàn bà than.
- “Ðể tôi kể cho bà nghe một câu chuyện nầy. Khá buồn cười. Con gái tôi lấy chồng Mỹ, hai đứa cùng học và ra trường cùng làm chung một hãng. Hôm nó dẫn thằng chồng sắp cưới đi thuê đồ chú rễ vì thằng rễ muốn ăn mặc theo quốc phục của ta, chúng tới một cửa hàng cho thuê đồ cưới. Bà chủ hỏi chuyện rồi nói với con gái tôi: “Cha mẹ bác hồi xưa ở Huế khó lắm. Bác lấy chồng Mỹ mà gặp rất nhiều khó khăn cha mẹ mới chịu cho cướị” Con gái tôi về kể lại cho tôi nghe, tôi nghĩ thầm: “Thôi chết rồi, bà nầy thuộc “Những người ở gần kho đạn.” (*) Ai chẳng biết bà ấy ngày xưa bán Bar, có con lai, được đi Mỹ theo diện con lai. Vậy mà cũng xưng là thuộc loại “con dòng cháu giống”, “nếp nhà”. Thứ đi bán Bar nầy được sắp hạng hạng nhất trong xã hội miền Nam trước 1975 (*). Kho đạn nầy thuộc loại đại bác nên nổ to thế!”
- “Ông kể chuyện nghe buồn cười. Ðâu có phải ai ngoài đó cũng như thế.” Người đàn bà lại phản bác.
- “Vâng, không phải ai cũng thế. Nhưng tâm lý ưa chơi trội đó rất phổ biến ở Huế nên Huế có rất nhiều nhà “Trí thức”, có rất nhiều nhà “Ái quốc”, nhiều bậc “Quân tử”, có rất nhiều nhà “Phản Chiến vì yêu Hòa Bình, yêu Dân Tộc.” Xem lại là toàn một bọn “ngụy” hết, một bọn “giả danh”, “mạo hóa” hết. Có điều quan trọng là chẳng có ai sống với bọn nầy được hết. Ngay bọn chúng cũng chẳng sống được với nhau. Lợi dụng nhau thì đúng hơn, lợi dụng nhau không được thì bôi lọ nhau. Háo danh vô cùng. Trịnh Công Sơn chết chưa kịp chôn thì cả chục thằng nhảy ra xưng danh là “bạn” với ông nhạc sĩ “lớn” ấy. Không có lòng thành thật thì ai sống được với aị”
- “Ông nói họ không thành thật?” Người đàn bà hỏi.
- “Chớ chỉ” Tôi cười trả lời.
- “Ông nói sao mà trúng ngay mẹ chồng tôi. Bà ngọt như đường phèn mà sau lưng bà đâm nhát dao nào cũng lút cán. Chồng tôi lại rất có hiếu với mẹ, bỏ tôi là vì nghe mẹ. Rồi chết luôn cả hai mẹ con.”
- “Bà nói chết là sao? Chết thiệt đấy à?” Tôi hỏi.
- “Ðâu có phải vậy! Hồi ở Saigon, mẹ chồng ở ngoài Huế, chúng tôi sống với nhau cũng hòa hợp. Chúng tôi chạy qua đây năm 75, rồi bảo lãnh mẹ chồng qua. Dĩ nhiên ở chung nhà, ông ấy đâu có muốn xa mẹ. Ông ấy thương mẹ lắm mà bà ấy có máu đỏ đen. Ở Huế bà đánh tứ sác tối ngày. Qua đây tuần nào cũng đi Connecticut. Gia đình chào xáo xung khắc từ đó. Hai đứa con gái của tôi không chịu được cảnh bất hòa trong gia đình, bỏ vào nội trú, ra trường xin đi làm xa cho khỏi bực mình. Thế rồi chúng tôi phải ra tòa. Xong một đời.

&
- “Tôi lại sắp lấy chồng!” Người đàn bà nói.
- “Ủa? Chưa “tởn” hay sao mà còn đòi đi bước nữả” Tôi cười, hỏi.
- “Ông nghĩ coi, tới chừng nầy tuổi mà còn đi tìm hạnh phúc lứa đôi, bộ tôi vui tươi hay náo nức lắm hay sao!? Cái vui tươi và náo nức đó chỉ dành cho tuổi thanh xuân kia. Bây giờ thì già rồi, tôi biết tôi già chứ. Nhưng nghĩ tới những ngày già cô đơn, tôi bỗng sợ. Tôi sợ cái cô đơn của tuổi già. Ðó là lý do chính của tôị” Người đàn bà giải thích.
Tôi nói:
- “Nghe bà nói, tôi cũng băn khoăn lắm. Cái xã hội văn minh nầy có quá nhiều sự cô đơn. Càng chạy theo chủ nghĩa cá nhân, người ta càng cô đơn. Ðó là định luật của cuộc sống. Nói cho cùng, tuổi già mà đi tìm tình yêu thì cũng như mò kim đáy biển. “Tìm em như thể tìm chim, Chim bay biển Bắc anh tìm biển Nam” vậy. - “Người nầy cũng người Huế ông ạ!”
Tôi chưng hững:
- “Ủa! Sao nghe bà nói cái chi cũng “động trời” không? Ðã có chồng người Huế, khóc cho thân phận chưa hết nước mắt, bây giờ lại cũng một ông Huế nữa. Bộ Huế có chi hấp dẫn lắm hay răng?” Tôi cười hỏi.
- “Không ông à! Tôi biết nhìn vấn đề lắm. Sở dĩ tôi và ông ấy chia tay là vì ông ấy xem nặng gia đình quá. Hồi xưa chúng tôi ở Saigòn đâu có vậy đâu! Ông nầy thì khác. Các anh em ông chẳng có người nào ở chung với cha mẹ. Họ chủ trương ai có đời nấy, không dẫm đạp lên đời nhau. Vã lại tôi cũng thích gia đình nầy vì có danh giá và có học vấn. Nếu nói “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống” thì gia đình ông ấy là vọng tộc ở Huế.”
- “Ở Huế có nhiều họ lớn như Nguyễn Khoa, Hoàng Trọng, Thân Trọng, Hà Thúc... ” Ông ấy thuộc họ nàỏ”
- “Ở hai họ sau hình như có câu gì của vua Tự Ðức?”
- “Vua Tự Ðức nói là “Thân Thân, Hà Hà thiên hạ vô gia, Hà Hà, Thân Thân thiên hạ vô dân.” Nếu như toàn là họ Hà họ Thân hết thì đều ở nhà quan, hay không còn dân vì đều làm quan hết. Dòng dõi quan to đấy. Bên ngoại Bà Nhu là họ Thân, dòng dõi ông Thân Trọng Huề, một nhà thơ mà cũng là một ông thượng thư của triều đình. Ông nào cũng được, cần nhất là không phải đuôi chuột của cái đầu rồng.” Tôi giải thích.
- “Bố anh ấy là một lãnh tụ chính trị nổi tiếng. Anh ta cũng rất ham mê chính trị.” Người đàn bà nói.
- “Nói thiệt bà nghe. Người Huế mà làm chính trị là trật chìa rồi. Kể từ hồi tôi còn trẻ, di dạy ở Huế, qua các vụ xáo trộn sau khi Ngô triều sụp đổ; nhận xét về các hoạt động hồi ấy, các bạn tôi đều nói rằng người Huế chỉ làm cách mạng, không làm chính trị được. Anh ấy có làm cách mạng thì tôi nghĩ mới thành công. Nhưng làm cách mạng chỉ có hy sinh, có khi chỉ là “Thành Nhân” còn ngoài ra không được chi hết.” Tôi giải thích.
- “Tại sao vậy ông. Cách mạng và chính tri, hai cái ấy không đi chung được à? Ông có thể giải thích cho tôi đươc không? Tôi rất nãn những chuyện lôi thôi rắc rối. Ông nên nhớ là tôi, đã năm mươi tuổi, đang mệt nhọc đi tìm hạnh phúc lứa đôi cho tuổi già. Nghĩ lại, buồn ơi là buồn, nhiều khi tôi phát khóc cho thân phận mình!” Người đàn bà than thở, giọng chán nãn, mệt nhọc. - “Không dễ giải đáp cho cái ẩn số đó đâu. Nếu bà muốn tìm hiểâu thì tôi xin hẹn bà vào một dịp khác vậỵ”

(*) Theo sử thì Mạc Ðăng Dung cướp ngôi nhà Lê năm 1527. Quan nhà Lê chạy sang Tàu cầu cứu. Nhà Minh nhân dịp nầy cất quân sang đánh nước ta.
Sử chép:
“Mạc Ðăng Dung thấy quân nhà Minh sửa soạn sang đánh, sợ-hãi quá chừng, bèn để Mạc Phúc Hải ở lại giữ nước, rồi cùng với bọn Vũ Như Quế, cả thảy hơn 40 người, tự trói mình ra hàng, sang chịu tội ở cửa Nam Quan, lạy phục xuống đất để nộp sổ điền thổ và sổ dân đinh, lại xin dâng đất 5 động: là động Tê-Phù, động Kim-Lạc, động Cổ-Xung, động Liễu-Cát, động La-Phù và đất Khâm Châu. Lại đem vàng bạc dâng riêng cho quan nhà Minh.”
Theo nhà Sử Học Trần Quốc Vượng thì những đất Mạc Ðăng Dung dâng cho nhà Minh chỉ là những đất khống, có nghĩa là chỉ có trên giấy tờ mà không có trên thực địa.

Mạc Ðăng Dung tuy có làm điểu sĩ nhục cho bản thân y như quì mọp xuống đất trước quan Tàu nhưng ông vẫn giữ được sự toàn vẹn lãnh thổ. Khi nhà Minh phát hiện ra đó chỉ là những đất khống thì cũng đành ngậm bồ hòn làm ngọt, không thể tập trung quân lính một lần nữa để đánh họ Mạc, việc đâu có dễ dàng gì.

Thời Việt Minh 1945-46, Hồ Chí Minh tổ chức “Tuần Lễ Vàng” nói là để có ngân sách mua vũ khí chống Pháp. Ðồng bào ủng hộ rất tích cực. Vàng thu được, Hồ Chí Minh cho đúc thành thỏi để dâng cho tướng Lư-Hán và Tiêu-Văn (phe Tưởng Giới Thạch) để họ không còn ủng hộ các đảng phái quốc gia, quay ngược nửa vòng sang ủng hộ chính phủ Hồ Chí Minh.

(*) Theo quan điểm người xưa, trong gia đình có người đổ đạt làm quan hay nên danh vọng là nhờ “Phúc ấm tổ tiên”. Anh em trong nhà nên chia nhau hưởng cái phúc ấm ấy. Vì vậy, xã hội ta mới có câu “Một người làm quan, cả họ được nhờ.” Ông Ngô Ðình Diệm, tuy có Tây học nhưng không thể thoát ra khỏi những tư tưởng phong kiến ấy. Vì vậy, khi ông giành được “ngai vàng” từ tay ông Bảo Ðại thì ông đem về anh em chia nhau vui hưởng cái phúc ấm ấy, người giữ chức nầy, người có quyền kia, như người xưa vậy. Giang sơn là của chung thiên hạ nay trở thành của riêng cho anh chị em trong gia đình họ Ngô. Suy cho cùng thì đó cũng là một nét của “Văn hóa Huế” vậy. Tiếc một điều ông Ngô Ðình Nhu học từ bên Tây về, học thiên kinh vạn quyển mà không nhận ra được rằng quan điểm “chung hưởng vinh hoa phú quí” của ông Diệm là một quan điểm lạc hậu, lỗi thời trong văn hóa Huế. Thay vì ngăn cản ông anh mình làm sai, nên thành lập một nước tự do dân chủ tiến bộ thì ông lại dựa vào đó để xây dựng một chế độ độc tài, “gia đình trị”. Nếu như sau khi xây dựng được nền móng nền Cộng Hòa và Tự Do Dân Chủ ở Miền Nam rồi, ông Ngô Ðình Diệm rút lui như ông Havel ở Tiệp hay Mandela ở Nam Phi, không tham quyền cố vị, thì nay ông Ngô Ðình Diệm có lẽ đã được người Việt Nam tôn sùng như một bậc vĩ nhân vậy.

(*) “Những Người Ở Gần Kho Ðạn” là tên một tác phẩm của Huỳnh Văn Phú, nói về những người hay “nổ”

(*) Thời quân Mỹ đến Việt Nam đông đảo, sau khi chế độ nhà Ngô sụp đổ thì báo chí Saigon có câu sắp hạng xã hội miền Nam thời kỳ đó như sau: “Nhất đĩ, nhì sư, tam cô, tứ tướng” (Cô là ma-cô, chạy gái và bảo vệ cho các bar buôn hương bán phấn với lính Mỹ)

Sự kiện có thật.
Chi tiết do tác giả hư cấu.


Tuệ Chương




Mục Lục


10. Thương Lắm Những Mùa Xuân

Việt Hà



Hàng năm, cứ mỗi độ Xuân về, người Việt tha hương lại không khỏi tránh những giây phút bùi ngùi, đôi khi đến thẫn thờ, để rồi tự hỏi mình: Xuân này rồi sẽ ra sao?

Với những người đã có mái ấm gia đình (mái ấm được hiểu ở quyền hội nhập; công ăn việc làm; con cái được đi học, trưởng thành...) thì Xuân đến dường như có phần rộn rã hơn. Ấy là tôi cứ nói theo thể tích cực (positiv), chứ thực tế nhiều người còn chẳng biết cái giây phút thiêng liêng ấy nó rơi vào ngày nào, chứ đừng nói tới chuyện thắp một vài nén hương để nhớ về tiên tổ. Không ít người vô tư bảo: Dào ôi! Sống đâu âu đấy. Ừ! Giá mà âu hóa được tòan diện, thì cũng là phước đức cho cái dân tộc có dải chữ „S“ lắm chứ, khổ nỗi, có nhiều người lắm tiếng Ta càng ngày càng quên, tiếng Tây càng ở lâu càng không biết. Mà biết để làm chó gì cơ chứ? Cứ làm - ăn ngon - ngủ kỹ - đô la (ê– rô) nhét đầy trương mục là... đủ. Hòa nhập, nghĩ ngợi, trăn trở làm gì cho nhọc xác. Kể ra cái vòng tuần hòan khép kín ấy nó cứ xoay đều đặn (không có khiếm khuyết) âu cũng là chuyện tâm đắc. Nhưng đời khốn khó, có mấy ai ung dung, tự tại để mà lọt vào cái vòng mĩ miều ấy? Vậy là hễ có chuyện vượt ra khỏi bốn bức tường là... bỏ mẹ. Tính sao bây giờ? Không lẽ cứ nhe sỉ ra để khỏa lấp mọi chuyện? Nhiều ông Tây, bà Ðầm bảo: cái dân Việt mày cũng hay. Thắng cũng cười; thua cũng cười; buồn cũng cười (chuyện nhà có tang, giỗ kèm theo tiết mục Mini Disco hoặc Karaoke ở xứ này đang trở thành model thời thượng) thậm chí bị chửi bới, nhục mạ cũng vẫn nhe răng ra... cười. Và hình như không ít ông Tây, bà Ðầm đã ngộ nhận và cho đó là sự „niềm nở“; „hiếu khách“ mặc dù có phần thái quá của dân da vàng, mũi tẹt nhà ta. Họ có biết đâu đó là cách ứng xử cực kỳ uyển chuyển, mang đậm truyền thống văn hóa á Ðông(?!). Lâu dần cái „truyền thống“ ấy đã trở nê bệnh họan, đến nỗi không ít người đã nâng sự bệnh họan ấy lên hàng „đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc“. Cái „bản sắc“ ấy cứ đeo đuổi cả một vài thế hệ, và biết đâu chừng cho đến mãi mãi về sau? Nhưng thôi, Tết nhất là phải nói chuyện: Bánh chưng xanh, thịt mỡ, dưa hành; câu đối đỏ...

Ừ thì chuyện Xuân!

Bên này những người còn nhớ đến Xuân, ngày Tết đến cũng cập rập ra trò. Nào là đặt lá rong (không thì lá chuối) nhưng cũng chỉ chạy qua hàng lá cho có màu xắc và hơi hướng của bánh chưng thôi, còn gạo, thịt và gia giảm thì vô lo chứ không còn cảnh đêm hôm, xếp hàng rồn rắn như thời bao cấp để chầu chực vài ký gạo nếp, đôi khi pha lẫn cả một tiểu đội mọt cho thêm đạm. Mẹ cha thằng Tư Bản, cái của nợ gì cũng có, chỉ cần xỉa tiền ra là nó vác đến tận nhà. Ấy là công đọan thô. Công đọan mịn là gói bánh. Ở xứ này gói bánh chưng cũng là một kỳ công, không phải vì nó luxus, trái lại quá rườm rà, bởi cái tối thiểu nhất là lạt giang để cột bánh cho chắc (có vậy bánh mới vuông vức và dền). Khổ nỗi dân ta đang „họat động trong lòng địch“ nên phải rút ngắn công đọan, thôi thì có dây nào, sào dây đó, miễn có cái để mà thít... là được. Gạo đấy, thịt đấy, lá đấy (lá „nhảy dù“ thôi còn phải thêm anh giấy bạc bọc ngòai, vừa đẹp vừa đỡ tốn...) cứ khéo tay mọi người cũng có mươi cặp bánh vuông vức ngược lại có „túm mắm tôm“ một chút cũng chẳng ai kiện. Hương vị của bánh chưng với dân ta bây giờ không còn là „đỉnh cao muôn trượng“ , vả lại có gói cho kỹ, đẹp rồi cũng chỉ là anh cháo cơm nguội quá đà, bởi ở xứ này thời móc đâu ra củi, mà dẫu có đi chăng nữa cũng bố bảo anh nào dám „nổi lửa lên em“ chứ nói gì chuyện cả nhà quây quần bên bếp lửa hồng, hàn huyên thế cuộc, nghe tí tách lửa reo trong ngào ngạt hương lá, hương gạo cùng đạch... đùng tiếng pháo – tiếng pháo gợi Xuân của con trẻ... Gợi lại chuyện này nhiều người bảo: cổ ơi là cổ. Thời buổi ê-rô hóa rồi mà còn bánh chưng với bánh tét. Lẩm cẩm. Quẳng ra vài chục ê-rô là có vài cặp bánh chưng luộc kiểu experess (vì sợ tốn điện) còn thích sực lúc nào chỉ cần quẳng vào nồi, ninh cho nửa tiếng là có quả „cháo nếp tẻ“ ngon lành. Ôi dào, thích thì làm dăm ba miếng cho có phong trào, chứ ở xứ này lòng phèo đặc quánh tòan đạm, thèm thuồng chó gì nữa mà chưng với cả dầy. Vậy là hương vị của quê hương ngày một, ngày 2 đã trở nên lạ lẫm, nhiều khi còn trở nên phiền hà, chẳng ai buồn nghĩ hay động tới... Bạn tôi về phép Việt Nam ăn Tết sau gần 20 năm ra đi „tìm đường cứu nước“. Gã tâm sự trước ngày về gã mắc bệnh thấp thỏm mất ngủ đến vài tháng trời. Gã bảo chỉ cần hình dung quả cả nhà ngồi quây quần bên nồi bánh chưng, rồi nghe tí tách tiếng mưa xuân rắc nhẹ từng hạt trắng, mỏng, mịn như tơ trên những vầng lá non, xanh biếc; rồi nghe tiếng pháo đì đùng cùng tiếng hò reo dội lên đâu đó của đám con trẻ... cũng đã cảm thấy lâng lâng lắm rồi. Nhưng... gã thở dài não nuột bảo: Tết ở Việt Nam bây giờ buồn đến phát rồ. Tôi bảo: Có bôi đen không đấy? Tết của thời Kinh tế Thị trường phải khác chứ? Gã bạn chửi thề: Mẹ kiếp! nó khốn nạn ở cụm từ đó. Bọn chúng cứ tự hào là 4000 năm văn hiến, vậy nhưng mới chỉ thậm thụt hơn chục năm đổi mới thì cả cái dân tộc ấy cứ như bị lên đồng. Ai đời 29-30 Tết mà dân tình cứ im như thóc. Gã bạn tôi sốt ruột hỏi người nhà sao không gói bánh chưng? Người nhà gã đáp gọn lỏn: Tội gì mà hành hạ thể xác. 30 Tết, phôn một phát, thích bao nhiêu, chỉ 5-10 phút tụi nó ào ào khiêng tới. Gã thắc mắc: thế còn đào; quất cảnh? Mấy đứa em gã giọng sành sỏi: Ông anh ngỗng vàng ơi! Ở nhà bây giờ không ai đi sắm đào, quất trước Tết cả. Bạn tôi hỏi: Tại sao? Chẳng lẽ đi sắm đồ tháo khóan à?
Em gã tủm tỉm: Ðúng thế đấy!
Anh phải tỉnh bơ như Xuân chưa hề đến
Nhưng chỉ ngày mai
khi lấp loáng ánh đèn
khắp mọi nẻo đường của thành phố
sẽ bừng lên
những người bán hoa
lấn, chen nhau
đông như kiến cỏ
tới lúc ấy thì đào to, đào nhỏ
quất chín vàng, xanh, đỏ
các kiểu tầng, cây
họ đồng lọat xông lên...
bán đổ xô để kịp
về đón giao thừa
chỉ vài chục ngàn thôi
em sẽ cho anh cả một mùa xuân tuyệt tác...

Nghĩ anh mình không tin, đứa em giơ tay ra hiệu: ngày mai thôi (chiều 30 Tết) tất cả đào, quất, hoa... đều đại hạ giá. Anh chờ xem, với 1/3 giá, em tậu cho anh 1 quả bích đào chúm chím nụ; một quả quất cảnh 6-7 tầng, nếu thích tụi nó còn kính tặng luôn cả đèn nhấp nháy. Thấy bạn tôi mặt ngắn tũn, đứa em bảo: anh không tin hả? Nhưng Việt Nam mình bây giờ là thế. Trăm người bán, vài người mua. Công đọan khó nhất là sản ra tiền, nhưng khi anh có tiền rồi thì cứ nhét chặt trong túi, không việc gì mà phải hóang hết lên. Chỉ cần búng tay tách một cái là bọn nó sẵn sàng mọp lưng phục vụ bác từ A-Z. Ở nhà bây giờ thích Tết lúc nào được lúc ấy. Cái cảnh mắt nhắm mắt mở, thức đêm hôm, xếp hàng dài cả cây số, rồi chen lấn, ẩu đả, xỉa xói vào mặt nhau những quyển sổ ưu tiên „gia đình thương binh, liệt sỹ“ để „trấn“ đồ Tết qua rồi. Anh chờ xem, chỉ vài chục ngàn đồng, mai em sẽ tậu cho anh cả một vườn Xuân. Bạn tôi bảo: Vậy là rẻ hơn củi à? – chứ sao. Ðứa em đáp. Ðấy là họ gạ mình mua, vả lại tính em cũng thích làm từ thiện, bằng không chỉ có nước mang về mà hỏa táng. Gã bảo: tự nhiên thấy thương cho người trồng cây cảnh quá. Cả năm lụi hụi, chăm bẵm, cứ ngỡ Xuân sang sẽ có cơ mở mặt, mở mày, nào ngờ Xuân chưa đến mà hy vọng đã tiêu tan...

Ðó là chuyện chợ Xuân. Bạn tôi kể: đêm 30 Tết cũng hớn hở lắm, mặc dù pháo Tết đã bị cấm chỉ từ chục năm nay. Thiên hạ kháo nhau: các ông ấy sợ tranh tối, tranh sáng tụi nó làm đảo chính như hồi 68 các ông ấy làm trong Nam. – Ðảo chính? – gã tròn mắt hỏi lại. – mà ai đảo? Ôi dào! Ông về phép có sẵn „đạn“ cứ nạp đầy vào mà „khạc“. Bao năm đi xa làm nghĩa vụ „trả thù cho dân tộc“, giờ trở về ông nên nghĩ chuyện „phục vụ dân tộc“ thì tốt hơn. Chuyện pháo pheo ông để ý làm chó gì. Lúc giao thừa, nếu ông thích thì bật tivi lên mà xem pháo ngửng. Bạn tôi hỏi: Sao lại pháo ngửng? Em gã quát: Anh đúng là đồ nhà quê. Ở nhà bây giờ giao thừa tụi nó cho đốt pháo hoa, rồi nối cầu truyền hình cho dân cả nước xem. Ðúng là đồ dở hơi. Tết mà không có pháo khác chó gì ngày Bác „thăng“. Vậy là cứ thằng nào vi phạm luật đốt pháo là bị lĩnh „sẹo“. Những ngày giáp Tết các đồng chí công an xã, phường, quận bận túi bụi, bởi trọng trách các đồng chí được giao là lo giữ gìn anh ninh, trật tự cho bà con vui vẻ ăn Tết. Kẻ nào to gan mà đốt pháo rồi bị phát giác thì chí ít cũng lĩnh phạt 5-3 triệu đồng. Cấm thì cấm. Nhưng những đồng chí trẻ con vốn không sợ chết, lợi dụng lúc giao thừa vẫn cho pháo nổ đì đùng (dĩ nhiên là vụng trộm, và phải đề phòng cảnh mật, bằng không sẽ bị „xông đất“ tức thì). Thế là Xuân cũng vội vàng ra đi hệt như Xuân vội vàng tới. Ðã lâu rồi người Việt mình không còn khái niệm mùa Xuân. Hình như ai cũng nghĩ: Xuân sang là qui luật của trời đất, mà đã là qui luật thì tất có đến, có đi. Hơi đâu mà phải nặng lòng?

Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ gia
Mực tàu câu đối đỏ
Trên phố đông người qua

(Vũ Ðình Liên)

Xuân vẫn còn đấy, ấm áp, nồng nàn, đầy thi vị và cũng ngập tràn niềm vui, hạnh phúc. Nhưng liệu mấy người còn nghĩ đến Xuân?

30.10.04

Việt Hà




Mục Lục


11. An Bày

Vũ Thị Thiên Thư



- Bà có chuyện gì lo lắng vậy ??
- Thì chuyện của Roy ấy mà
- Ông bệnh à ?
- Ði làm về vào phòng đóng cửa nằm dàu dàu .Gợi chuyện không buồn nói, trả lời nhát gừng chán chết.
- Hay ông mệt vì làm việc quá độ ??
- Công việc nhàn chết mồ , làm mấy chục năm rồi, như cơm bửa thôi mà .
- À ! hay là ổng nhớ con , sao bà không rủ ông đi thăm Rodney đi .

Gwen là người năng động, bà chưa vào phòng đã có tiếng nói đi trước.Khi chưa quen, nhìn bà rất khó có mỹ cảm. Thật ra bên trong cái vỏ ồn ào, cứng rắn đó là một con người nhạy cảm, trái tim chân thành . Hai ông bà chỉ có thằng con trai đang theo học đại học tận tiểu bang Tennessy . Mỗi lần đi thăm phải lái xe mất sáu tiếng .Rodney là đứa con ngoan, tôi biết cậu ta từ tấm bé, bao giờ cũng theo chân mẹ. Cuối tuần bà đi làm tóc thì cậu lẻo đẻo theo , túi đồ chơi lỉnh kỉnh một bên , bà đặt cái ghề nhỏ bên cạnh, cậu mang các thứ bày biện ra chơi , chiếc xe Tonka bằng sắt, mấy con thú cùng những hình GI Joe bằng nhựa, mấy quyển sách nhi đồng .Cậu không chạy nhảy phá phách như trẻ con khác, bao giờ cũng hoà nhã lể độ. Chờ cho tóc mẹ làm xong , hai mẹ con lại dắt nhau lang thang trong khu thuơng mãi, vào quán ăn. Phần thưởng cho sự ngoan ngoãn hay thành tích tốt trong lớp học luôn là hộp thức ăn Happy Meal của Mc Donald với những món đồ chơi nho nhỏ của từng mùa. .

Vào trung học, câu vẫn theo mẹ, cuối tuần là ngày giờ dành riêng của hai mẹ con. Bà luôn nhắc nhở cậu, bất cứ chuyện gì, đều có thể nói với mẹ, không có gì phải che giấu, dù chuyện xấu hay tốt, bà cũng lắng nghe và bà luôn giữ lời. Nhiều khi nghe bà lể lại, tôi cũng cảm thấy thèm thuồng sự gần gũi của hai mẹ con . Bà vừa là Me , vừa là bạn, bà thu lại cái khoảng cách ba mươi năm , kiên nhẩn lắng nghe, những chuyện hàng ngaỳ trong lới học, chuyện cô bạn gái, chuyện học hành . Ngày cậu vào chào từ giã để đi học đại học , chính tôi cũng ngạc nhiên, vì không ngờ cậu lại chọn trường học xa như vậy . Gwen như mất hồn , bà nhớ con, không buồn chuyện trò đùa vui như trước, những mẫu chuyện của chúng tôi lại xoay quanh kinh nghiệm sống và sự chia xa .Tôi từ thuở nhỏ đã không ở gần cha mẹ, lúc lớn lên lại đi xa hơn nữa vòng traí đất, nhưng cho đến lúc đưa con đi học xa nhà mới thấy thương mẹ vô cùng .Tôi cảm thông sự cô đơn của Gwen, Rodney là sức sống của bà, bao nhiêu là kỷ niệm , hàng ngày, hàng tuần

Gwen sinh ra trong một gia đình đông anh chị em, nhưng sống tản mác. Tính rất thẳng thắng, chuyện gai mắt, không xuôi tai, là sẽ nói ngay không ngần ngại. Bà nói luôn miệng, vẫn tự bảo mình là ¡° Motor mouth ¡± [ máy nói ] Nhưng rất tốt bụng, luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi cần thiết . Ngày tôi mới vào làm. ma mới, ma cũ, bà luôn bênh vực, che chở, và nhất là biết tôi còn cái mặc cảm tị nạn , vết thương mất nước, xa gia đình vẫn chưa lành , luôn cố gắng tránh nhắc đến chuyện ngày xưa .

Gwen kết hôn sớm, nhưng không có may mắn trong việc sinh con, bà mang thai nhiều lần , chưa đến kỳ khai hoa đã sảy. Lần cuối cùng, bà sinh đôi, chỉ có bảy tháng hơn, Ðứa con trai sinh trước, màu đã xanh xám, người y tá nhìn hài nhi nhỏ như bàn tay , nặng chưa đầy hai cân Anh , bà đặt nó vào máng, lo loay hoay với đứa con gái vừa lọt lòng sau đó to hơn, nặng hơn thằng anh , gần ba cân Anh, mặt nó còn hồng, nhưng cũng không khóc, làm hồi sinh, vỗ, xoa ¡­vô hiệu, Gwen thở dài, nghĩ đến những lần không nuôi được trước đây , đứa bé chỉ chào đời và từ giã trong phút giây. Bác sĩ còn đang lo lấy nhau , làm hậu sản, khi bà y tá cúi xuống, báo tin buồn cho người sản phu, Gwen thất vọng nhìn lại cái máng chứa thằng bé tí teo, đứa con trai,bà nhủ thầm ¡° vĩnh biệt con tôi¡±, bà chớp mắt, hình như tờ giấy phủ trên mặt di động , bà nghĩ là mình mệt hoa mắt, không , lại nhút nhích, bà ra dấu cho người y tá
- Con tôi,¡­ nó còn thở
- Bà yên nghỉ cho khoẻ laị đi , Chúa xót thương .
- Không , tôi thấy rõ, con tôi, nó cử động, kìa¡­

Người y tá cũng cố gắng nhìn lại cho Gwen an tâm , bà chợt vất ngay cái kéo trên tay
- Chúa Ơi ! mau mau , nó hồi sinh ¡­
Căn phòng chợt rộn ràng , bác sĩ cũng bỏ lửng quay lại, ra mệnh lệnh , phép lạ ¡­

Rodney sống lại, như ân sủng của thượng đế. Gwen luôn nhắc nhở con , hàng tuần bà đi lễ , tạ ơn Thiên Chúa . Từ cái thân hình bé bỏng èo uột, nhưng tim phổi đả hình thành tốt, maĩ hai tháng sau , khi cậu được xuất viện về nhà thì trọng lượng cũng chỉ đầy năm cân Anh.Nh7ng con đường trước mặt còn đầy chông gai, vẫn phải chăm sóc liên tục, bác sĩ theo dõi từng tháng, từng năm , vào ra phòng mạch như mẹ đi chợ, cho đến khi cậu cứng cáp, vào vườn trẻ, lên năm tuổi vào mẫu giaó, chích ngừa , chủng đậu, thứ gì cậu cũng dễ bệnh, bác sĩ baỏ chúng tôi là Rodney là phép lạ mà .

Rodney đọc rất giỏi, nhưng thường gặp trở ngại về toán học. Một lần nhìn cậu loay hoay không tìm ra giải đáp, tôi chỉ cho cậu, ngạc nhiên quá cậu hỏi tôi tại sao tôi nhìn thấy mà cậu thì không ? Tôi mĩm cười, giải thích lại, sau đó Cậu thường mang bài tập vào hỏi tôi, Gwen luôn miệng cảm ơn, càng lân la trò chuyện với tôi nhiều hơn. Tôi học ở bà những kinh nghiệm trong công việc, bà làm lâu năm hơn, và sẳn sàng chỉ dẫn cũng như giúp đở tôi, ngựơc lại, bà hỏi tôi về cách cư xử trong đời sống, phong tục tập quán của người phương đông , như bà thường gọi tôi. Bà biết tôi gặp nhiều khó khăn khi hội nhập vào xả hội mới, cũng như trở ngại ngôn ngữ, nhiều khi tôi không tìm được từ ngữ để giải thích, bà kiên nhẩn nghe , ngay cả khi phát âm không đúng, chỉ cười rồi sửa lại. Bạn trong sở ngạc nhiên tại sao tôi có thể chuyện trò với bà, ai cũng ngại cái tính thẳng thừng, nhất là cái giọng đốp chát của bà. Nhưng với tôi thì bà lại rất tử tế.

Roy hơn bà dăm ba tuổi, tính hoà nhã, lịch sự của người miền Nam. Tôi gặp ông lần đầu, ông đến cúi xuống bắt tay tôi thật nồng nhiệt
- Bà giống như như China doll, nhỏ nhắn, mỏng manh, nhưng tôi biết , vợ tôi kể lại, đừng có lầm, bà rất cương quyết.
- Gwen lại nói xấu về tôi phải không ?
- Không , bà ca tụng nhieu hơn, nhưng vợ tôi nói chưa đủ, bà thật là dịu dàng . Ah ! mấy đứa bé xinh quá.

Các con tôi đang bên cạnh rụt rè chào ông, Hàng năm, dịp Giáng Sinh, trong sở tổ chức ngày cho gia đình, năm nay, tôi mang các con vào chơi . Chúng được Santa Clauss bế vào lòng chụp hình, biếu kẹo, đang sung sướng bóc vỏ. Roy thân thiện hỏi chuyện các con rồi chào từ giã tôi . Sau nầy rất ít khi gặp nhau, chỉ nghe Gwen kể lại thôi . Roy có lúc bị bệnh chán chường [ trầm cảm ? ] không biết vì chuyện thua bài bạc hay vì đến tuổi giao thời, có khi cả hai thứ, như Gwen than thở. Roy phải xin nghỉ việc để vào trung tâm điều trị một thời gian . Mãi đến khi Rodney vào trung học, Roy mới quân bình lại, và tiếp tục làm việc để lo lắng cho gia đình. Tôi khuyên Gwen nên tiết kiệm lại, chịu khó thắt lưng buộc bụng, kinh tế gia đình sẽ khá hơn . Những gì Roy thua lỗ, đã mất đi , không nên nghĩ đến, lập sổ chi thu, những gì không cần gấp , để lại một bên, cần cấp bách hãy giải quyết. Gwen quí tính tôi chân thật, tôi kể cho bà nghe những lúc khó khăn khi mới đến đây, và so sánh tình trạng kinh tế gia đình lúc bây giờ, Những ngày hai vợ chồng đấp đổi, làm việc không ngừng nghỉ . Nhưng rồi cũng có cái ăn cái mặc , có mái che , tổ ấm cho các con .
- Rodney về ngày mai
- Sao lại về bây giờ , chưa đến lễ mà ?
- Về thăm Roy
- Roy bệnh ?
- Thì vẫn thế, cứ như chết rồi thôi .
- Sao bà không đưa đi bác sĩ tâm lý xem sao .
- Không chịu đi mới là khổ, năn nỉ cũng không, hôm nào Rodney gọi về, noí chuyện với con thì đở dược đôi ngày ¡­.
- Vậy Rodney bỏ học trở về nhà hay sao ??
- Chưa biết quyết định thế nào , chỉ hy vọng làm cho ¡­
- Gwen à, chuyện nầy không nên rồi, chỉ có Roy nới cứu được chính mình thôi. Rodney về không có kết quả đâu. Roy có còn đi nhà thờ không ? Có thể sẽ có chút ánh sáng soi vào, phải có niềm tin thì mới sống được .
- Hết thuốc rồi, càng ngày càng chìm sâu, bác sĩ cho uống thuốc, nhưng chỉ cầm chừng. Bà nghĩ coi, vợ chồng mà có khi cả tuần ông không đến gần, ông coi như không có tôi thì chán đến mức nào..
- Gwen à, cả hai cũng lớn tuổi rồi, tình đã bao nhiêu năm, bây giờ dù sao cũng còn lại nghĩa.
- Bà không biết, tôi nói với ổng là chỉ muốn gần nhau, không phải chuyện gối chăn, mà chút hơi ấm, an ủi nhau, Rodney đi rồi , tôi cũng buồn như ổng mà, hắn là cái bóng của tôi, tôi thật nhớ hắn điên người, nhưng mình không thể níu con làm hư đời nó, chim đủ lông cánh, phải biết trời cao, mình nuôi dạy bấy lâu, nó ra đời mới học thêm cách sống . Nhưng ông ấy chỉ thu người vào cài thế giới riêng, bỏ tôi chống chọi một mình, Tôi cũng mấp mé nửa đời, những hôm xương cốt trăn trở, mình cũng cần bàn tay vuốt ve, những ngày trở trời lạnh lẽo, ấp ủ nhau hơi ấm, bà nghĩ , tôi có đòi hỏi quá không ?
- Gwen, người ta nói đàn ông cũng có những lúc rối loạn nữa đời đó, đàn bà chúng ta tuy mềm yếu nhưng sức chịu đựng lâu bền hơn, Roy tuy vậy nhưng không phải là người xấu, hết thuốc chửa, chỉ vì chưa gặp đúng thầy, đúng lúc thôi mà ¡­

Gwen kề lể hầu hết những chuyện buồn vui trong gia đình. Ðôi khi bà bảo tôi là chuyện trò với tôi nhiều hơn với chính chị em trong nhà, công việc hàng ngày mang chúng tôi gần nhau hơn. Tôi giúp đở bà không ngần ngại. ngược laị, Bà cũng thổ lộ mọi chuyện riêng tư, vì biết tôi không nói lại người thứ ba, bức tường ngôn ngữ khó khăn buổi đầu, tôi không nói chuyện được, nhung trong công việc tôi làm nhanh và chính xác. Bà ngạc nhiên hỏi tại sao tôi có thể làm nhanh như vậy? Khi nhìn thấy tôi luôn sắp xếp theo thứ tự, bao giờ cũng ngay ngắn , ngăn nắp, tất cả dụng cụ lau rửa ngay sau khi dùng, ngững thói quen nay giúp tôi hoàn thành công việc nhẹ nhàng, nhanh chóng.

Tính Gwen rất nhạy cảm, mỗi lần thử nghiệm khám phá ra kết quả không tốt lại thở dài buồn hiu. Gwen có người anh lớn trở về từ Việt Nam, ông vào ra bệnh viện cựu quân nhân như đi chợ búa hàng ngày. Những ngày cuối cùng ông từ chối thuốc men, xin được chết nhẹ nhàng , không gắn máy hồi sinh, trợ dưỡng khí¡­ông bị ung thu phổi, dù cả đời không cầm điếu thuốc. Gwen thân tôi có lẽ do người anh nầy, những gì ông kể về quê hương xanh mượt, những cánh đồng lúa của vùng châu thổ hiền hoà, nơi tôi sinh và lớn khôn, nhưng cũng là nơi ông bị phỏng nắng đầu tiên . Ông nhìn thấy nắng ấm, sông nước phù sa, nghĩ rằng da mình đã nâu rồi, sẽ không bị cháy nữa, không ngờ nắng của vùng gần xích đạo không tha một ai.

Rodney rồi cũng vào năm cuối cùng, Roy lây lất ngày nắng ngày mưa .Gwen cố gắng góp nhặt gởi tiền bạc nuôi con, có những tháng tiền lương vét đến đồng cuối cùng. Tôi nhìn vào cán cân và biết sự khác nhau của hai lối sống, Gwen không hiểu tôi làm sao có thể cân bằng, tôi chỉ cười, sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh khác, khi Ba Mẹ tôi xây dựng sự nghiệp bằng mồ hôi, tôi nhìn Mẹ tôi tính toán, học từ người bài học thực tế. Từ trại tị nạn sang nay, bắt đầu từ con số không, với hai bàn tay trắng, khi hai vợ chồng có được mái che khiêm nhượng, cho đến lúc xây nhà cho con cái, con đường đầy mồ hôi, gội mưa đạp tuyết .Tôi không giấu diếm, an uỉ Gwen, mong cho Rodney học xong , cái gánh nặng sẽ nhẹ địNhưng cuộc sống luôn có những bất ngờ
- Tuần sau tôi đi thăm Rodney
- Rodney Còn mấy tháng nưã sẽ tốt nghiệp ? Bà chuẩn bị gì cho con ?
- Tiền, cô bạn gái hắn sinh con
- Sinh con ??
- Vâng! Cô bạn thật ra không muốn giữ thai nhi, nhưng Rodney không muốn phá, nên cuối cùng thú thật với Roy, ông ấy hứa giúp con, người cuối cùng phải lo là tôi. Bà có biết là bác sĩ từng noí với tôi là đừng nên hy vọng không ? Rodney không thể sinh sản, hay truyền giống được .
- Bà lại tin chuyện nầy, và băn khoăn ?
- Thì làm sao không tin được, Rodney èo uột từ bé .

Vắng Gwen hai tuần , khi bà trờ lại làm việc , tôi chưa tới cửa đã nghe tiếng bà cười nói rộn ràng, chìa hộp kẹo Chocolat hình diếu xi gà bọc giấy bạc màu hồng ra mời mọi nguời, chúc mừng bà lên chức Bà Nội. Bà chờ mọi người tản mác về chổ, kéo tôi lại bà thì thầm
- Thượng đế ban phúc lành , con bé tròn trỉnh, cân nặng gần tám cân Anh
- Con bé khoẻ mạnh và to quá , chúc mừng ông bà .
- Bà biết không, tôi có mặt tận nơi, chính tôi ẳm nó trên tay lúc lọt lòng , phía sau lưng nó có cái bớt giống hệt như cha nó, không thể nhầm lẫn được , có phải là thượng đế hồng ân, một cách gián tiếp báo cho tôi biết là Người ban phúc lành cho chúng tôi, thật vui mừng, không còn lo lắng gì nữa.

Cuối tháng năm , mùa xuân rực rỡ, khi Rodney ra trường, bên cạnh cái chứng chỉ tốt nghiệp đại học, cậu ta còn mang về cho Bố Mẹ cùng lúc đưá cháu nội mũm mĩm và cô con dâu. Gwen lại bắt đầu có những mẫu chuyện không ngừng về cô cháu nội yêu dấu, nhưng quan trọng nhất là tiếng trẻ trong nhà, Roy như hồi sinh sau thời gian dài trầm kha trong căn bệnh trầm cảm lúc tuổi giao thời.

Vũ Thị Thiên Thư




Mục Lục


12. Nắng Giao Muà

Hoa Bằng Lăng



Tiết trời tháng này sao se se lạnh . Nhìn tia nắng buổi sáng len qua hàng bông giấy sao ta cảm thấy cái không khí Tết Ất Dậu như đang đến thật gần . Cái nắng lành lạnh của tháng 12 ở Sài Gòn lạ thật . Nắng không chói chang như nắng tháng 4 . Nắng không nóng rát như nắng hè tháng 8 . Nắng tháng 12 chỉ như làn gió nhẹ thoảng qua làm hồng hồng những gò má của các cô gái Dalat . Nắng tháng 12 chỉ thoáng qua làm thức dậy những nụ hoa tầm xuân . Mai cúc vàng đều khẽ mình choàng tỉnh dậy sau những giấc ngủ đông dài ..Năm mới sắp về . Tết gần đến ! Nắng đang ở độ giao mùa …

Năm 2004 đang hối hả đi qua .Năm 2005 đang rộng lòng chào đón đến . Phố xá rục rịch không khí đón giáng sinh , đón giao thừa . Hồn ta lâng lâng …Một năm đã qua rồi , ta không biết mình đã làm được gì cho nhân loại ? Ta không rõ mình đã đem lại được những niềm vui gì cho trẻ nhỏ lang thang ? Ta cũng không hiểu mình có đem lại một chốn yên bình cho riêng cõi lòng ta hay chưa ?Chỉ biết một năm đã sắp dần trôi qua! Qua đi , qua đi thật mau cho ta chợt hối tiếc ! Bao nhiêu nỗi buồn gặm nhấm tâm hồ n ta rồi cũng tan dần theo năm tháng . Bao nhiêu niềm vui chợt đến cũng hòa tan theo nét bụi thời gian . Chỉ còn lại ta đây - một cõi tâm hồn lạc lõng trong chốn hư vô ….

Chợt thèm về nhà sà vào lòng Mẹ cho thõa nỗi nhớ mong . Chợt thèm đến chốn hè quê nghe tiếng rao ai ăn tàu hũ đá không ? Thèm quá đi thôi miếng xoài con nhỏ hàng xóm chấm miếng nước mắm vừa cay vừa mặn vừa ngọt ngày xưa ấy .Ôi chao , sao mà thèm quá ! Ôi chao, sao mà nhớ quá ..cái hương vị quê nhà …Không biết nơi ấy giờ ra sao nhỉ ? Có còn chăng những tiếng ru à ơi như thưở nào không ? Có còn chăng những tiếng rao hàng thánh thót vào những giấc ngủ trưa của mọi người ? Có còn chăng những tiếng loa ót ét , những tiếng đàn guitar điện não nề của những người ăn xin mù lòa .. Có còn không ? Có còn không ? ..Mắt ta bỗng nhạt nhòa ..

Thêm một năm mới , ta cùng nhau đón giao thừa nơi xứ lạnh quê người . Cái lạnh làm ta nhớ làm sao mùi bếp than mẹ châm nồi bánh tét . Giao thừa ở quê sao mà dân dã thiệt ! Giao thừa ở quê sao mà ấm áp thế ! Khắp thôn khắp xóm quyện mùi thơm của lá chuối , quyện hơi ấm của lò than , rộn rã tiếng trò chuyện của các má các chị …Ôi sao mà ta nhớ cái không khí giao mùa ở nơi ấy đến thế !

Giao mùa bên này có nhiều lắm ngoại ơi những cây thông Noel cao ngất trời . Ðèn hoa giăng đẹp lắm .Lũ con nít xóm mình mà thấy tụi nó sẽ mê tít đó ngoại . Ðồ chơi trong các cửa hàng cũng nhiều lắm ngoại à ..Thế mà , con tìm mãi , tìm mãi vẫn không thấy con trâu bằng lá mít mà ngoại làm cho con hồi ấy !! Tự dưng , nước mắt con hoen mi…Lại thêm một năm con và gia đình bên này đón giáng sinh và năm mới một mình . Không có ngoại bên cạnh , không có má bên cạnh , không có tiếng cười đùa giòn tan của các cháu , lòng sao chợt tĩnh lặng …

Ôi chao , một mùa nắng giao mùa làm chạnh lòng quanh ta một nhớ buồn tênh…. tháng 12/2004

Hoa Bằng Lăng




Mục Lục


III . Ngàn Lời Ca (kỳ 24)__________________________________________

21 . Trên Ðường Tị Nạn

Nhạc Sĩ Phạm Duy



Ðôi dòng tiểu sử:
· Tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 05 tháng 10 năm 1921 tại phố Hàng Cót, Hà Nộị
· Ông sinh ra trong một gia đình "làm văn học và trọng văn học" (theo Tạ Tỵ), là con thứ 10 của nhà văn trào phúng xã hội Phạm Duy Tốn. Các anh của ông, (Phạm Duy Khiêm, Phạm Duy Nhượng) đều có viết văn, soạn nhạc.
· Thuở nhỏ, Phạm Duy từng theo học các trường Trung học Thăng Long, Cao Ðẳng Mỹ Thuật, Kỹ Nghệ Thực Hành; tự học nhạc năm 1940 và viết ca khúc đầu tay Cô Hái Mơ năm 1942.
· Ông gia nhập đoàn hát lưu động năm 1943, đi hát từ Nam chí Bắc, phổ biến tân nhạc, sau đó tham gia kháng chiến với nhiệm vụ sáng tác và phổ biến kháng chiến cạ Ông cũng đã khởi xướng phong trào phục hồi và phát triển dân ca trong giai đoạn nàỵ Năm 1949, ông kết hôn với ca sĩ Thái Hằng.
· Phạm Duy cùng gia đình vợ vào Nam năm 1951, thành lập ban hợp ca Thăng Long với những thành viên chính là Thái Hằng cùng các anh em trong nhà: Hoài Bắc Phạm Ðình Chương, Hoài Trung Phạm Ðình Viêm và Thái Thanh. Tiếp tục phục hồi và phát triển dân cạ
· Ði Pháp để tìm hiểu và bổ túc thêm nhạc lý Tây Phương năm 1954-1955; ông vừa nhận sự chỉ dạy của nhạc sĩ Robert Lopez, vừa làm bàng thính viên tại Institut de Musicologie, Paris, vừa khởi sự sáng tác trường cạ
· Từ năm 1956 đến nay, ông tiếp tục sáng tác đều đặn: tâm ca, vỉa hè ca, tục ca, đạo ca, hoan ca, và dĩ nhiên tình ca lần lượt ra đờị
· Tháng 4 năm 1975, Phạm Duy cùng gia đình di cư sang Hoa Kỳ và định cư tại Midway City, Californiạ Nhạc sĩ soạn thêm tị nạn ca, ngục ca, Hoàng Cầm ca, thử nghiệm và khảo cứu nhạc đa điệu cùng với con thứ Phạm Duy Cường, viết Hồi Ký...

Nhạc sĩ Phạm Duy hoạt động trong cả ba lĩnh vực : ca diễn, sáng tác và nghiên cứụ

Tác phẩm chọn lọc:

Trường Ca Con Ðường Cái Quan
Trường Ca Mẹ Việt Nam
Tình Ca
Giọt Mưa Trên Lá
Bà Mẹ Gio Linh
Khối Tình Trương Chi
Bên Cầu Biên Giới
Ðố Ai
Bài Ca Sao
Cỏ Hồng
Trả Lại Em Yêu
Con Ðường Tình Ta Ði
Thương Tình Ca
Ðừng Xa Nhau
Kỷ Vật Cho Em
Cô Hái Mơ
Thiên Thai
Ngậm Ngùi
Tiễn Em
Ðưa Em Tìm Ðộng Hoa Vàng
Áo Anh Sứt Chỉ Ðường Tà
Tình Cầm
Tổ Khúc Bầy Chim Bỏ Xứ
và Minh Họa chuyện Kiều (tác phẩm cuối đời và là tổng hợp hành trình nghệ thuật)

Trên Ðường Tị Nạn

Phần 3

Tâm Tình Lưu Vong

Xưa kia, thi sĩ Vũ Hoàng Chương có câu thơ Ðôi ta mất hết, chỉ còn nhau... Tâm tình này đúng là tâm tình của đa số những người bỏ xứ ra đi... Tôi thì cho rằng, nếu chúng ta còn nhau thì chúng ta chẳng mất gì cả:
CHỈ CÒN NHAU
(Midway City, CALIFORNIA-1978)
Ðôi ta mất hết, chỉ còn nhau
Chỉ còn trước sau
Niềm đớn đau với nỗi hận sầu
Buồn thương lai láng như biển sâu
Ðôi ta đã mất cả mộng mơ
Chỉ còn xác xơ, hình bóng xưa
Dĩ vãng mịt mù
Buồn như chiếc lá rụng, mùa Thu.
Ngồi lại đây, xin ôm chặt lấy
Bàn tay này chứa đựng hôm nay
Năm ngón gầy đưa nhau tìm lối
Năm ngón dài ve vuốt tương lai
Ngồi kề vai, hôn không từ chối
Vết thương lòng khép kín nghỉ ngơi
Rồi cùng đi xây duyên tình mới
Thế gian này sẽ bớt đơn côi.
Ta chưa mất hết, vì còn nhau
Còn cần khát khao, cần biết yêu
Biết giữ tình đầu
Tình hôm nay nối qua tình sau
Ta xây dĩ vãng của ngày mai
Bằng tình lứa đôi, dù ngắn hơi
Tiếng hát còn ngời
Tình ta như nắng mọc ngoài khơi
CODA
Ta chưa mất hết vì còn nhau
Cùng nhau nương náu trong ân tình sau.

Tôi đi tị nạn vào lúc đã hơn 50 tuổi. Cuộc sống -- cứ xin được gọi là ''lưu vong'' đi -- cô đơn, buồn tẻ, không đem lại cho tôi cảm hứng để soạn ra những bản nhạc tình ngọt ngào như xưa nữa. Có cố gắng đưa ra những bài hát tâm tình thì cũng chỉ là thứ tâm tình chẳng ai muốn nghe hay muốn hát. Trong một ca khúc, tôi cũng đã nói tới cảnh đàn đứt tung giây rồi! Không có đề tài, không còn đối tượng... chẳng nhẽ đời ca nhân này lại phải ngưng lại rồi sao ???

Thế rồi, vào năm 1983, tôi nhận được một lá thư Saigon của một người yêu nhạc, trong đó có dựa vào một câu hát cũ của tôi để đưa ra câu hỏi: Năm năm rồi không gặp,
Mười năm mất nhau không ?

Như vớ được đối tượng và đề tài, tôi vội vã trả lời bằng một bài hát trong đó có tên những bài hát cũ.
NGHÌN NĂM VẪN CHƯA QUÊN
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
Như một dòng sông nhỏ
Cuộc tình đã ra đi
Ra đi cùng năm tháng
Ra đi tít muôn trùng
Ôi ! Cuộc tình thơ mộng
Chỉ còn thoáng dư âm
Năm năm rồi không gặp
Mười năm mất nhau không
Có mất nhau không?
Thời gian là lệ úa
Nhỏ xuống tình không tên
Hỡi người miền xa lắc
Người còn nhớ hay quên
Làm sao mà quên được?
Ánh mắt với nụ cười
Ðêm tình nhân huyễn mộng
Tạ ơn người gối chăn
Nhớ xin tạ ơn đời, nghe không.
Như từng giọt máu nhỏ
Trở về trái tim khô
Con sông đời trăm hướng
Ðưa nhau tới vô thường
Ra nghìn trùng nước hẹn
Tìm lại mối cơ duyên
Năm năm dù không gặp
Mười năm vẫn chưa quyên
Vẫn nhớ chưa quên.
CODA
Trăm năm dù lỗi hẹn,
Nghìn năm vẫn không quên
Vẫn nhớ y nguyên...

Rồi cũng theo lề lối soạn bài hát mới tiếp nối bài hát cũ, tôi hình dung người thiếu nữ trong bài TRẢ LẠI EM YÊU khi xưa, nếu còn sống, Nàng sẽ sống như trong bài hát:
GIỜ THÌ EM YÊU
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
Giờ thì em yêu, em sống một mình
— miền quê hương chua sót tội tình
Giờ thì em sống với kiếp long đong
Ngày đêm khốn đốn đói khát quanh năm
Giờ đây bão tố trên vai hao gầy
Giờ thì đôi môi đã khô nụ cười
Em hỡi em ơi ! Em hỡi em ơi !
Ôi xưa em mềm mại
Mà nay, em tôi mệt nhoài
Bờ vai tóc rối
Nắng mưa dầu dãi
Ðường em đi, áo không còn bay
Ôi em yêu oằn oại
Em như quê hương huyền thoại
Gấm hoa đa tình
Giờ đây hấp hối trong cơn nhục hình.
Giờ thì tha phương, anh sống lạc loài
— miền đua chen, xa vắng tình người
Cuộc đời quay tít, choáng váng, chơi vơi
Rượu buồn có uống, cũng đắng thêm thôi
Giờ đây có khóc, có than hoặc cười
Chỉ thêm ứa máu vết thương một đời
Phải về quê hương, báo xong thù rồi
Ta sống bên nhau ! Em hỡi em ơi !

Trong công việc moi ra những bài hát cũ để sào nấu lại, tôi nhớ ra rằng 20 năm trước đây, tôi có soạn bài BÉ BẮT DẾ và vào lúc đó, con dế của tôi mới lên 10 tuổi. Bây giờ có thể con dế cũng đi tị nạn như chúng ta. Nó đã trưởng thành và nó vẫn chọn cái nghề hát rong. Tôi bèn soạn bài hát nói lên tâm sự của con dế tị nạn.

CON DẾ HÁT RONG
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
ÐIỆP KHÚC
Những muốn theo mây vượt mấy tầng (1)
Theo thuyền về vực thẳm mông lung
Theo em về xứ sầu thiên cổ
Anh phải làm con dế hát rong !
Con dế đã theo làn mây lãng tử
Vượt khỏi trần gian vào ngủ vườn tiên tìm thấy lãng quên
Nhưng nhiều khi mây về đầu non
Mây làm tranh vân cẩu sầu thương
Ðời nơi cuối đường
Con dế hát trên từng mây trắng ngắt
Cho kẻ tù nhân nghe nhạc phù vân qua lỗ chấn song
Mây còn mưa cho nhẹ khổ oan
Những tình yêu kết hợp rồi tan
Làn mây man mác...
ÐIỆP KHÚC
Con dế đã đi vòng quanh bốn bể
Vượt nghìn trùng xa, một thuyền một ta gặp hết bến Mê
Bão nổi lên cho biển tả tơi
Cho thuyền ôm ta chìm vào khơi
Thuyền rơi xuống vực
Con dế muốn thăm bầy tiên đuôi cá
Ai ngờ gặp ngay nghĩa địa hồn ma dưới nước trôi qua
Ôi biển sâu thăm thẳm huyền mơ
Sinh vật ra đi từ nghìn xưa
ÐIỆP KHÚC

Con dế hát trong mùa Thu nức nở
Gọi người tình ! Ôi, gọi người tình ! Nhưng tình đã vắng xa
Em về đâu ? Em lạc về đâu ?
Anh còn đây ! Anh vào nghìn sau
Bằng muôn tiếng nhạc
Anh sẽ hát cho đời, cho muôn kiếp
Cho cuộc tình trên khắp nẻo đường xa, thế giới bao la
Thôi thì em đi vào mộng mơ
Anh còn đây anh soạn lời ca
Cho người tình không quen biết...
ÐIỆP KHÚC
--------------------------------------------------------------------------------
(1) Bốn câu thơ này, thi sĩ Trụ Vũ viết tặng tôi khi tôi vừa soạn xong bài BÉ BẮT DẾ

Tâm tình ca của tôi lúc này còn muốn nói lên sự chế ngự của thiên nhiên vào tâm hồn một con người tị nạn là tôi. Khi còn ở trong nước tình cảm thiên nhiên của nghệ sĩ thường tràn lan ra với lũy tre còm, làn khói rơm. Cảnh vật này quá quen thuộc, hiền lành, ngọt ngào, thân ái bởi vì mình sinh ra và lớn lên trong đó. Bây giờ, chúng ta lìa bỏ một quê hương xinh xắn để ra đi, có khi phải vượt qua dăm ba đại dương, dăm ba lục địa rồi mới tới được nơi tạm cư (chưa phải là định cư vĩnh viễn), thiên nhiên bây giờ chế ngự ta, đè bẹp ta, và trong ta chỉ còn những nỗi buồn đại dương không đáy, những nỗi sầu đỉnh núi chơ vơ, những nỗi lạnh thị thành xi-măng Âu Mỹ. Bài hát sau đây nói lên điều đó:

NHƯ LÀ LÒNG TÔI
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
Chiều nay ra đứng bên bờ đại dương
Biển âm u, vắng ngắt
Biển bao la một mầu tím ngát muộn phiền
Biển mênh mang niềm nhớ tiếc
Biển run lên từng đợt sóng biếc, ngỡ ngàng
Rủ nhau tới chết bên bờ biển hoang
Mặt trời cũng chết trong lòng biển sâu
Biển thương đau mấy kiếp
Biển đơn côi, biển còn nối tiếp cuộc sầu
Biển mông lung gào với gió
Biển hung hăng và làm bão tố nghiêng trời
Biển khơi nhức nhối như là lòng tôi...
Hãy lấp kín lại trùng dương
Cho tôi thôi buồn đại dương,
Tái sinh làm con suối vắng
Cho tôi xin là dòng sông
Nơi quê hương sạch và trong
Uốn quanh ngoài cánh đồng.

Bình minh lên núi, tuyết phủ đầy vai
Vùi thân trong buốt giá
Nằm chơ vơ một hàng núi đá chập chùng
Rừng xanh xao và chết cóng
Trời không cao và trời vắng bóng mây ngời
Mặt hồ băng kín như là lòng tôi
Rồi đi xuống phố không một người quen
Nhà xi măng cốt sắt
Mọc chênh vênh và làm khuất mắt người tình.
p Ðường tuy đông mà quá trống
Ngày đi qua chỉ là những bóng không lời
Ðời nghe xa vắng như là lòng tôi !
pp Hãy quét tuyết sạch mùa Ðông
Cho non cao khỏi lạnh băng
p Hãy về gặp nhau trên đất khách
Ta ôm nhau mà hỏi han
Ta gây lại tình thương
Sẽ thấy vui ở cuối đường.
CODA
Biển xanh, núi biếc hay vỉa hè kia.
Rồi đây thắm thiết như là lòng ta !
Thiên nhiên này quả rằng chưa hợp với chúng ta, những người Việt Nam đi tị nạn vào cuối thế kỷ 20. Hãy nhìn hình ảnh một bà mẹ quê Việt Nam đi co ro trên đường tuyết phủ và để lại dấu chân gầy gò nhỏ bé của bà. Tôi đã thấy cảnh này mỗi khi đi lưu diễn ở miền Bắc Mỹ. Ngoài ra tôi cũng còn thấy những vết chân trên tuyết của những kẻ mất vợ, những người xa chồng, những bước chân êm đềm của những đôi tình nhân hay những bước chân tung toé của lũ trẻ... tất cả đã in vào hồn tôi qua bài:

DẤU CHÂN TRÊN TUYẾT
(Midway City, California-1979)
Dấu chân trên tuyết của một người lữ thứ
Như mồ chôn một quá khứ nặng nề
Dấu chân sâu đậm giữ nguyên niềm hờn tủi
Của một người xa nơi miền ấm, nắng vui
Dấu chân be bé của mẹ già xứ nóng
Sao buồn hơn một vệt bước trong bùn
Dấu chân khô lạnh chứa muôn vàn khổ nhục
Của mẹ lìa con hay vợ lỡ xa chồng
Dấu chân tung toé, lũ trẻ thơ đùa rỡn
Dấu chân êm ái của vài lứa tình nhân
Cũng không che lấp nỗi sầu xa tổ quốc
Dấu chân bạc phước của người vắng quê hương
Dấu chân trên tuyết của bao người xa xứ
Tan dần khi làn nắng ấm Xuân về
Nếu trên con đường đã mọc loài cỏ dại
Thì còn hằn in một vài dấu chân người
Thì còn trong tim ta, đậm dấu chân người.

Sau khi soạn nhiều bài theo nhạc chủ âm (tonal), tôi quay về với nhạc ngữ dân ca Việt Nam để soạn một bài hát kêu gọi nghĩa đồng bào sau khi đã biết thế nào là tình nhân loại qua sự cứu giúp người tị nạn của nhiều người trong thế giới tự do.

TÌNH NHÂN LOẠI
NGHĨA ÐỒNG BÀO
(Midway City, CALIFORNIA-1978)
Trời cho anh được hơn muông thú
Sinh ra đời với kiếp con người
Trời cho anh bộ tim khối óc
Cho linh hồn, cho biết buồn vui (láy)
Mẹ cho anh còn hơn thế nữa
Cho tấm lòng không thiếu không thừa
Niềm vui hay niềm đau thấp thoáng
Anh yêu người, dun dế còn thương (láy)
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Chia cho nhau hột cơm manh áo
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Tránh cho nhau máu chảy ruột đau (láy)
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Ðang kêu to : Tự Do yêu dấu
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Sống yên vui dưới mặt trời cao (láy)

Phật cho em bàn tay măng búp
Xoa cõi đời chan chứa đau buồn
Lệ em rơi thập phương, muôn hướng
Khi em nhìn thấy cõi trầm luân (láy)
Mẹ cho em một đôi mắt sáng
Cho em nhìn đất nước hoang tàn
Me ru em lời ru tranh đấu
Cho dân mình ra thoát lầm than (láy)
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Chia cho nhau hột cơm manh áo
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Tránh cho nhau máu chảy ruột đau (láy)
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Ðang kêu to : Tự Do yêu dấu
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Sống yên vui dưới mặt trời cao (láy)

Người van lơn, lạy ơn Thiên Chúa
Ban cho người Bác Ái, Khiêm Nhường
Xin mang tội thế giới gần xa (láy)
Mẹ xin cho người cầm vận nước
Hối tiếc vì đã rõ lỗi lầm
Gục đầu đi, Mẹ cho khiêm tốn
Khiến giống nòi sẽ thoát lầm than (láy)
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Chia cho nhau hột cơm manh áo
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Tránh cho nhau máu chảy ruột đau (láy)
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Ðang kêu to : Tự Do yêu dấu
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Sống yên vui dưới mặt trời cao (láy)

Ðời cho ta bàn tay sắt đá
Bước chân dài đi khắp cõi đời
Của thiên nhiên, của chung không chiếm
Chia nhau thì sẽ sống bình yên (láy)
Mẹ cho ta ngàn năm sử sách
Nước non mình bao lúc nguy nàn
Bàn tay ta, cùng giơ tay nắm
Thương nhau nhiều nên có Việt Nam (láy)
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Chia cho nhau hột cơm manh áo
Tình nhân loại, nghĩa đồng bào
Tránh cho nhau máu chảy ruột đau (láy)
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Ðang kêu to : Tự Do yêu dấu
Gọi nhân loại, cứu đồng bào
Sống yên vui dưới mặt trời cao (láy)

Hát Cho Mọi Người
Cho tới lúc này, tôi chỉ chăm chú soạn nhạc cho người tị nạn, những người đã thoát ra khỏi địa ngục đỏ. Với bài hát này, tôi khởi sự hướng chủ đề sáng tác của mình về người ở trong nước.
HÁT CHO NGƯỜI Ở LẠI
(Midway City, CALIFORNIA-1978)
Hát cho người ở lại quê hương
Với tấm lòng sót thương vô vàn
Hát cho người trong họ hàng
Ðang biến thành ma đói lang thang
Hát cho từng bạn bè anh em
Chúng bắt dần nhốt sâu trong rừng
Hát cho người dưới mộ vàng
Ðã chết vì chế độ lầm than.
Hát cho người ở lại trong nước
Nếu còn sống cứ nuôi hờn căm
Hát cho người hùng đang cầm súng
Âm thầm đang phục quốc
Hát cho người ở vùng nông thôn
Hay người đang ở ngay phố phường
Ðồng bào ơi ! Vùng lên tranh đấu !
Ngày chiến thắng sẽ không lâu.
Hát cho người ở lại nơi quê
Chúng tôi thường vẫn mong ngày về
Nắm tay cười, xây lại đời
Nơi nước Việt yêu quý yên vui
Hát cho người tình vợi thương đau
Hát cho Mẹ với em quên sầu
Hát cho đời ! Hát cho người !
Quyết đấu tranh cho nước Việt tôi !

Thế là trong khoảng gần 10 năm lưu vong, tôi đã viết ra một số bài ca bao trùm tất cả những chủ đề trong đời sống tị nạn: sự thương nhớ quê hương, niềm oán thù Cộng Sản, biến cố boat people, hải trình gian nguy của thuyền nhân, nạn hải tặc, thân phận người đàn bà Việt Nam, tỏ tình với Mỹ Quốc v.v... Tôi gọi chung những bài đó là tị nạn ca. Tuyệt nhiên không có một bản tình ca nào được viết ra. Sự hiếm hoi của bài hát ái tình không cứ chỉ ở riêng tôi. Hình như không còn ai viết nhạc tình nữa !

Tôi thường nói đến tình cảm đối với thiên nhiên mà nghệ sĩ nào cũng có ở trong lòng. Khi còn ở trong nước thì nó chàn lan ra với nội lũy tre còm, làn khói rơm. Thiên nhiên này quá quen thuộc, hiền lành, ngọt ngào, thân ái bởi vì mình sinh ra và lớn lên trong thiên nhiên đó.

Bây giờ, chúng ta lìa bỏ một quê hương xinh xắn để ra đi, có khi phải vượt qua dăm ba đại dương, dăm ba lục địa rồi mới tới được nơi tạm cư (chưa phải là định cư vĩnh viễn), thiên nhiên bây giờ chế ngự ta, đè bẹp ta, và trong ta chỉ còn những nỗi buồn đại dương không đáy, những nỗi sầu đỉnh núi chơ vơ, những nỗi lạnh thị thành xi-măng Âu Mỹ. Bài hát sau đây nói lên điều đó:

Như Là Lòng Tôi
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
1
Chiều nay ra đứng bên bờ đại dương
Biển âm u, vắng ngắt
Biển bao la một mầu tím ngát muộn phiền
Biển mênh mang niềm nhớ tiếc
Biển run lên từng đợt sóng biếc, ngỡ ngàng
Rủ nhau tới chết bên bờ biển hoang
Mặt trời cũng chết trong lòng biển sâu
Biển thương đau mấy kiếp
Biển đơn côi, biển còn nối tiếp cuộc sầu
Biển mông lung gào với gió
Biển hung hăng và làm bão tố nghiêng trời
Biển khơi nhức nhối như là lòng tôi...
Ðiệp Khúc
Hãy lấp kín lại trùng dương
Cho tôi thôi buồn đại dương,
Tái sinh làm con suối vắng
Cho tôi xin là dòng sông
Nơi quê hương sạch và trong
Uốn quanh ngoài cánh đồng.
2
Bình minh lên núi, tuyết phủ đầy vai
Vùi thân trong buốt giá
Nằm chơ vơ một hàng núi đá chập chùng
Rừng xanh xao và chết cóng
Trời không cao và trời vắng bóng mây ngời
Mặt hồ băng kín như là lòng tôi
Rồi đi xuống phố không một người quen
Nhà xi măng cốt sắt
Mọc chênh vênh và làm khuất mắt người tình.
Ðường tuy đông mà quá trống
Ngày đi qua chỉ là những bóng không lời
Ðời nghe xa vắng như là lòng tôi !
Ðiệp Khúc
Hãy quét tuyết sạch mùa Ðông
Cho non cao khỏi lạnh băng
Hãy về gặp nhau trên đất khách
Ta ôm nhau mà hỏi han
Ta gây lại tình thương
Sẽ thấy vui ở cuối đường.
CODA
Biển xanh, núi biếc hay vỉa hè kia.
Rồi đây thắm thiết như là lòng ta !

Vào năm 1983, tôi nhận được một lá thư Saigon của một người yêu nhạc, trong đó có dựa vào một câu hát cũ của tôi để đưa ra câu hỏi:
Năm năm rồi không gặp,
Mười năm mất nhau không ?
Tôi đã vội vã trả lời bằng một bài hát trong đó có tên những bài hát cũ.

Nghìn Năm Vẫn Chưa Quên
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
Như một dòng sông nhỏ
Cuộc tình đã ra đi
Ra đi cùng năm tháng
Ra đi tít muôn trùng
Ôi ! Cuộc tình thơ mộng
Chỉ còn thoáng dư âm
Năm năm rồi không gặp
Mười năm mất nhau không
Có mất nhau không?
Thời gian là lệ úa
Nhỏ xuống tình không tên
Hỡi người miền xa lắc
Người còn nhớ hay quên
Làm sao mà quên được?
Ánh mắt với nụ cười
Ðêm tình nhân huyễn mộng
Tạ ơn người gối chăn
Nhớ xin tạ ơn đời, nghe không.
Như từng giọt máu nhỏ
Trở về trái tim khô
Con sông đời trăm hướng
Ðưa nhau tới vô thường
Ra nghìn trùng nước hẹn
Tìm lại mối cơ duyên
Năm năm dù không gặp
Mười năm vẫn chưa quyên
Vẫn nhớ chưa quên.
CODA
Trăm năm dù lỗi hẹn,
Nghìn năm vẫn không quên
Vẫn nhớ y nguyên.

Rồi cũng theo lề lối soạn bài hát mới tiếp nối bài hát cũ, tôi hình dung người thiếu nữ trong bài TRẢ LẠI EM YÊU khi xưa, nếu còn sống, Nàng sẽ như trong bài hát GIỜ THÌ EM YÊU... Giờ Thì Em Yêu

(Midway City, CALIFORNIA-1983)
Giờ thì em yêu, em sống một mình
Ở miền quê hương chua sót tội tình
Giờ thì em sống với kiếp long đong
Ngày đêm khốn đốn đói khát quanh năm
Giờ đây mắt biếc đã pha lệ đầy
Giờ đây bão tố trên vai hao gầy
Giờ thì đôi môi đã khô nụ cười
Em hỡi em ơi ! Em hỡi em ơi !
Ôi xưa em mềm mại
Mà nay, em tôi mệt nhoài
Bờ vai tóc rối
Nắng mưa dầu dãi
Ðường em đi, áo không còn bay
Ôi em yêu oằn oại
Em như quê hương huyền thoại
Gấm hoa đa tình
Giờ đây hấp hối trong cơn nhục hình.
Giờ thì tha phương, anh sống lạc loài
— miền đua chen, xa vắng tình người
Cuộc đời quay tít, choáng váng, chơi vơi
Rượu buồn có uống, cũng đắng thêm thôi
Giờ đây có khóc, có than hoặc cười
Chỉ thêm ứa máu vết thương một đời
Phải về quê huong, báo xong thù rồi
Ta sống bên nhau ! Em hỡi em ơi !

Tôi cũng nhớ trước đây tôi có soạn bài BÉ BẮT DẾ lúc đó con dế của tôi mới lên 10 tuổi ! Bây giờ có thể con dế cũng đi tị nạn như chúng ta. Nó đã trưởng thành và nó vẫn chọn cái nghề hát rong. Tôi có bài hát nói lên tâm sự của con dế tị nạn.
Con Dế Hát Rong
(Midway City, CALIFORNIA-1983)
Ðiệp Khúc
Những muốn theo mây vượt mấy tầng (1)
Theo thuyền về vực thẳm mông lung
Theo em về xứ sầu thiên cổ
Anh phải làm con dế hát rong !
1
Con dế đã theo làn mây lãng tử
Vượt khỏi trần gian vào ngủ vườn tiên tìm thấy lãng quên
Nhưng nhiều khi mây về đầu non
Mây làm tranh vân cẩu sầu thương
Ðời nơi cuối đường
Con dế hát trên từng mây trắng ngắt
Cho kẻ tù nhân nghe nhạc phù vân qua lỗ chấn song
Mây còn mưa cho nhẹ khổ oan
Những tình yêu kết hợp rồi tan
Làn mây man mác.
(về Ðiệp Khúc)
2
Con dế đã đi vòng quanh bốn bể
Vượt nghìn trùng xa, một thuyền một ta gặp hết bến Mê
Bão nổi lên cho biển tả tơi
Cho thuyền ôm ta chìm vào khơi
Thuyền rơi xuống vực
Con dế muốn thăm bầy tiên đuôi cá
Ai ngờ gặp ngay nghĩa địa hồn ma dưới nước trôi qua
Ôi biển sâu thăm thẳm huyền mơ
Sinh vật ra đi từ nghìn xưa
Nay trở về quê cũ...
(về Ðiệp Khúc)
3
Con dế hát trong mùa Thu nức nở
Gọi người tình ! Ôi, gọi người tình ! Nhưng tình đã vắng xa
Em về đâu ? Em lạc về đâu ?
Anh còn đây ! Anh vào nghìn sau
Bằng muôn tiếng nhạc
Anh sẽ hát cho đời, cho muôn kiếp
Cho cuộc tình trên khắp nẻo đường xa, thế giới bao la
Thôi thì em đi vào mộng mơ
Anh còn đây anh soạn lời ca
Cho người tình không quen biết.
(về Ðiệp Khúc)
---------------------
(1) Bốn câu thơ này, thi sĩ Trụ Vũ viết tặng tôi khi tôi vừa soạn xong bài Bé Bắt Dế
* Thế là trong khoảng gần 10 năm lưu vong, tôi đã viết ra một số
bài ca bao trùm tất cả những chủ đề trong đời sống tị nạn : sự thương nhớ quê hương, niềm oán thù chế độ mới, biến cố boat people, hải trình gian nguy của thuyền nhân, nạn hải tặc, thân phận người đàn bà Việt Nam, tỏ tình với Mỹ Quốc v.v... Tôi gọi chung những bài đó là “tị nạn ca“. Tuyệt nhiên không có một bản tình ca nào được viết ra. Sự hiếm hoi của bài hát ái tình không cứ chỉ ở riêng tôi. Hình như không còn ai viết nhạc tình nữa !
* * *

Phạm Duy

Mục Lục


IV . Những Bức Thư Tình_____________________________________________

Thư Tình Tháng Này

DHH



Anh Yêu Dấu,

Một năm đã dững dưng trôi qua mặc cho đợi chờ, thương nhớ chồng chất lên từng chuỗi ngày tháng đọa đầy trong trái tim bé nhỏ, nhưng tình em yêu anh vẫn không bao giờ thay đổi, cho dù anh vẫn là người lữ khách lưu lạc nơi phương xạ Nơi đây em vẫn còn miệt mài chôn kín những nỗi niềm tâm sự vào trong những lá thư xanh, những tình khúc âu sầụ Em đã nhớ anh rất nhiều, em viết cho anh rất say sưa, những lời trìu mến hờn dỗi, ăn năn vẫn mãi dầy vò trong tâm hồn của em ... Và để rồi tự hỏi, biết đến bao giờ thử thách tình yêu mới thôi hết hành hai chúng ta ? … Bốn mùa trôi qua, là bốn mùa của nhung nhớ, hương vị tình yêu nhiễn nhiên đã biến em thành thi sĩ mất rồị Yêu trong hôn mê, yêu trong dại khờ, yêu trong mù quáng, tại sao trong mỗi con người phải cần có tình yêu anh nhỉ

Em yêu anh như tình yêu thi sĩ,
Chiều lắng buồn, chan chứa những tình thơ
Yêu đơn sơ, theo từng nỗi mong chờ
Vàng tuổi ngọc, xanh xao theo năm tháng

Anh mãi là cánh chim trời phiêu bạc khắp mọi miền. Biết đến bao giờ đôi cánh ấy mỏi mệt tìm về chốn cũ ? Những cánh thư xanh, những vần thơ nhớ mãi là niềm hy vọng nung nấu tình yêu của chúng tạ Những bông tuyết trắng bay bay phủ đầy trên sân, hình như đang thấu hiểu, và cùng em chia sẻ những nỗi nhớ anh khôn cùng. Chúng ta còn xa nhau bao lâu nữa anh nhỉ

Hãy mau về lại bên em anh nhé, mùa đông đã sắp qua, những cánh mai vàng đã bắt đầu kết nụ, để đón chờ anh về bên em. Hãy cùng em mặc áo mới đón xuân, hãy cùng gió hát lời ru xuân, hãy cùng nắng tô hồng má em, và hãy cùng mây về lại bên em. Yêu anh, yêu anh, yêu anh .

Em vẫn cùng mùa xuân
Chờ gió đến giao mùa
Nụ mai vàng sắp nở
Khoe sắc thắm chen đua

Hãy mau về anh nhé
-Dông sắp ngủ say rồi
-Dem mùa xuân về lại
Tình không còn chia đôi

Viết Cho Giao Mùa
January , 2005

DHH
~~~/~~((@

Mục Lục


V . Nghiên Cứu_____________________________________________

1. LEVITRA, THUỐC CƯỜNG DƯƠNG MỚI

Bác sĩ Nguyễn Văn Ðức



Thuốc cường dương Levitra vừa ngoài thị trường, nhiều vị mày râu đã nóng lòng muốn thử, xem nó có hơn Viagra?

Ôi, thân phận đàn ông long đong! Trẻ, chải chuốt, quần quần áo áo, xe hơi le lói, chạy theo tình để kiếm tình. Có tuổi, lại lo giữ tình, mệt bở hơi tai! “Bác sĩ bảo, tôi tuổi này còn ham muốn gì, chỉ nghĩ chuyện tu hành. Khổ nỗi, ... nhà tôi còn trẻ quá... Bác sĩ biên toa cho tôi chục viên... Viagra; nghe nói bà Bob Dole khen tốt!”.

5 năm trước, ngay từ ngày mới ra đời hành hiệp, thuốc cường dương Viagra được giới “liền ông” khắp cõi nhân gian chào đón nồng nhiệt. Thậm chí, nhiều bác sĩ dụ cho toa qua Internet, không cần thăm khám. Hãng thuốc Pfizer, cha đẻ Viagra, nhờ cả Ông Thượng Bob Dole quảng cáo. (Ông Thượng trước mắt bàn dân thiên hạ, bẻn lẻn nói về Viagra, bà Thượng đứng cạnh mặt mũi tươi rói, như ngầm bảo: “Thuốc tốt, thuốc tốt”.) Sự xuất hiện của thuốc Viagra quả là một hiện tượng, toàn thế giới xôn xao. Trong các buổi họp mặt, mọi người cười rộ trước những câu chuyện diễu về Viagra kể đi kể lại. Hãng thuốc Pfizer xoa tay nhặt tiền. 9 Mỹ-kim một viên đâu ít, thế nhưng thiên hạ vẫn mua ào ào. Họ quảng cáo, trong 5 năm qua, đã có 20.000.000 (20 triệu) quí vị đàn ông xài thuốc, có 600.000 bác sĩ biên toa Viagra cho người bệnh, và 130 khảo cứu về Viagra được thực hiện. (Ủa lạ, không thấy họ đề cập đến một ít cái chết gây do Viagra!)

Ðời là trường đấu trí, cạnh tranh. (Mà vậy cũng tốt, thế chúng ta mới có những thứ ngày càng khá hơn.) Thấy Pfizer hốt bạc về vụ này đã quá, hãng thuốc Bayer vừa tung chưởng Levitra, quảng cáo Levitra có tác dụng nhanh hơn Viagra, khỏi phải... nằm chờ cả tiếng như Viagra. Thuốc cũng 9 Mỹ-kim một viên. Ðàn anh Pfizer ăn bào ngư suốt 5 năm, nay cho đàn em Bayer ăn cháo với!
Tác dụng
Khi có sự giao hợp, dương vật người đàn ông cứng lên nhờ một cơ chế thần kinh, hóa học phức tạp.

Cũng giống Viagra, Levitra ngăn chặn diếu tố phosphodiasterase type 5 (PDE5), việc này khiến các cơ trơn nơi dương vật thư dãn hơn, giúp dương vật giữ được máu và cứng lên.

Thời gian kể từ lúc uống vào cho đến khi nồng độ Levitra lên cao nhất trong máu, Levitra có tác dụng mạnh nhất, khoảng 1 tiếng, bằng thời gian với Viagra. Và rồi, thuốc cũng chỉ hữu hiệu trong vòng 4-5 giờ đồng hồ như Viagra. Cùng lượng thuốc, nồng độ Levitra trong máu lên cao hơn ở người trên 65 tuổi. Thuốc được biến dưỡng ở gan, nên khi dùng chung với những thuốc cũng biến dưỡng ở gan (như erythromycin, Nizoral, Sporanox, Crixivan, Norvir), lượng thuốc Levitra cần giảm đi, kẻo vì sự tranh thủ biến dưỡng, nồng độ những thuốc này sẽ tăng cao quá mức trong máu.

Rối loạn cương cứng khi giao hợp (erectile dysfunction, xin gọi “liệt dương” cho dễ hiểu với chúng ta) do nhiều nguyên nhân. Tùy nguyên nhân gây liệt dương, thuốc Levitra giúp trong 50-80% các trường hợp (đời nào có chuyện gì 100%!). Nó có 4 lượng: 2.5 mg, 5 mg, 10 mg và 20 mg; thường ta bắt đầu với lượng 10 mg, uống 1 tiếng trước khi giao hợp, ngày không được quá 1 lần. Ở các vị trên 65 tuổi, hoặc có bệnh gan, ta nên thận trọng thử với các lượng thấp trước.
Phản ứng bất lợi
Giống Viagra, một số người uống Levitra thấy nhức đầu, hừng nóng mặt, nghẹt mũi, ăn vào đầy hơi, khó tiêu. Các phản ứng này giảm dần với thời gian. Những bất thường về thị giác (abnormal vision), có thể gây do Viagra, không thấy với Levitra.

Levitra không nên dùng chung với các thuốc chữa tim thất nhịp quinidine, procainamide, amiodarone, sotalol. Như đã đề cập ở trên, vì sự tranh thủ biến dưỡng ở gan, nên cho người đang uống những thuốc erythromycin, Nizoral, Sporanox, Crixivan, Norvir, lượng Levitra cần được giảm đi.

Tương tự Viagra, Levitra làm tăng tác dụng hạ thấp áp huyết của chất nitrates (dùng chữa chứng đau ngực do bệnh hẹp tắc động mạch tim), nên người dùng thuốc nitrates dưới bất cứ dạng nào (ngậm dưới lưỡi như thuốc Nitroglycerin, uống như thuốc Isordil, Imdur, dán ngoài da như thuốc Transderm-NTG, Nitrodisc, ...), đều không dùng được Levitra (và Viagra).

Cũng vậy, Levitra làm tăng tác dụng hạ áp huyết của các thuốc Cardura, Hytrin (để chữa bệnh to nhiếp hộ tuyến, bệnh cao áp huyết), những vị đang uống Cardura, Hytrin không thể thử Levitra. (Viagra vẫn có thể dùng chung với Cardura, Hytrin, song cẩn tắc, ta nhớ giảm lượng Viagrạ)

Cả Levitra lẫn Viagra đều có thể làm tăng tác dụng hạ áp huyết của các thuốc chữa cao áp huyết khác nữa, nên dùng với sự thận trọng ở những vị đang uống thuốc cao áp huyết.

So với Vigra
Bác sĩ lẫn người bệnh, bao giờ chúng ta cũng đặt nhiều kỳ vọng nơi những thuốc mới. Nhưng một thuốc mới không nhất thiết tốt hơn thuốc cũ, và cũng cần một thời gian để thẩm định các phản ứng bất lợi của thuốc mới. (Nhiều thuốc bị thu hồi chỉ sau vài năm, đành chết yểụ)

So với Viagra, ra đời 5 năm trước, được xem tương đối an toàn, thuốc Levitra cùng giá, cùng tác dụng, thời gian bắt đầu tác dụng mạnh không nhanh hơn (mất 1 tiếng kể từ lúc uống), sức công hiệu cũng không lâu hơn. Ðặc biệt, Levitra không thể dùng chung với các thuốc Cardura, Hytrin, rất hay được sử dụng để chữa bệnh to nhiếp hộ tuyến ở các vị trên 50 tuổi, như vậy trong nhiều trường hợp thực bất tiện. (Từ nay, các bác sĩ, trước khi sử dụng Cardura, Hytrin cho vị nào, lại phải ngập ngừng hỏi trước: “Cụ có đang dùng... Levitrả”)

Chúng ta chào đón Levitra như một người bạn mới, song thận trọng dùng nó đúng với sự hướng dẫn của bác sĩ. Ðặc biệt không nên đi khám bác sĩ xin toa mua thuốc hộ cho người khác, tốt bụng kiểu này có lúc hại người. Ðiểm khác, nhiều vị muốn có toa mua Viagra hay Levitra viên mạnh nhất, bảo sẽ bẻ đôi xài cho... đỡ tốn. Viagra và Levitra không được chế để bẻ đôi, lượng nhỏ hay lớn đã có những viên khác nhau, bẻ đôi sẽ hỏng thuốc. Bác sĩ cũng chẳng nên chiều người bệnh, biên toa ngay cho họ lượng cao nhất, lỡ xảy ra chuyện gì không vui, luật sư họ hỏi, ta khó trả lời.

Ôi, ngày nào trên cõi thế còn đàn ông và đàn bà, những thuốc cường dương vẫn có chỗ đứng vững vàng của chúng (ngoài thị trường lẫn trong... tủ thuốc gia đình!). Ngàn xưa, người ta đã cất công đi tìm các vị thuốc cường dương, mong trở lại thuở “đêm bảy ngày ba vào ra chưa kể”. Viagra, nay thêm Levitra, đem trả niềm vui sống, tưởng mất tiêu rồi, cho bao người. Mai này, nếu thuốc thứ ba Cialis, thời gian tác dụng lâu hơn Viagra và Levitra, cũng được Cơ quan Quản trị Thực và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận cho ra giang hồ hành hiệp, đời lắm vị vui thêm biết mấy

Bác sĩ Nguyễn Văn Ðức

Mục Lục


2. HỘI CHỨNG ÐƯỜNG HẦM BÀN TAY

Bác sĩ Nguyễn Văn Ðức



(Carpal tunnel syndrome)

Thần kinh giữa (median nerve) chạy giữa cẳng tay xuống đến cổ tay. Thần kinh giữa phụ trách việc dẫn truyền cảm giác từ các ngón cái, trỏ, giữa, và một nửa ngón đeo nhẫn của bàn tay. Bàn tay ta có cảm giác khi sờ vào vật cứng, mềm, nóng, lạnh, phần lớn là nhờ dây thần kinh giữa. Thần kinh giữa cũng điều khiển các cử động của ngón cái.

Khi thần kinh giữa bị chèn ép, bàn tay và cổ tay sẽ đâm đau, tê. Ðây là chứng rất hay xảy ra, được gọi "hội chứng đường hầm bàn tay" (carpal tunnel syndrome), khiến nhiều người đau khổ và khó làm việc. 1-2% số người sống tại Mỹ có chứng này, tốn kém hàng năm lên đến cả tỷ mỹ-kim.

Trước kia, bệnh hay nhận thấy ở các vị cao niên, song các khảo cứu gần đây cho biết nhiều người trẻ nay cũng bị. Cổ tay phụ nữ thon nhỏ, đường hầm bàn tay hẹp, nên phụ nữ hay có hội chứng đường hầm bàn tay nhiều gấp ba đàn ông. Ðến cổ tay, trước khi chia thành nhiều nhánh chạy xuống các ngón cái, trỏ, giữa, và một nửa ngón đeo nhẫn của bàn tay, thần kinh giữa chạy trong một đường hầm (tunnel) nhỏ hẹp. Ðường hầm ấy bao bọc bởi các xương của bàn tay ở phía sau, và một màng gân cứng chắc phía trước. Trong đường hầm, ngoài thần kinh giữa, còn có 9 sợi dây gân bắp thịt (tendons). Thần kinh giữa bị chèn ép khi đường hầm ở cổ tay đâm hẹp lại do màng gân bao bọc phía trước dày thêm, hoặc các cơ cấu trong đường hầm bỗng to lên.
Nguyên nhân
Ða số các trường hợp đau, tê bàn tay do hội chứng đường hầm bàn tay không có nguyên nhân rõ rệt, bệnh xảy ra nó cứ xảy ra (idiophathic carpal tunnel syndrome). Nhưng một số bệnh cũng khiến con đường hầm bàn tay đâm nhỏ hẹp, đưa đến hội chứng đường hầm bàn tay, như trong nhiều trường hợp:
- Chấn thương vùng cổ tay, khiến cấu trúc của cổ tay thay đổi.
- Bệnh thấp khớp "rheumatoid arthritis" (một bệnh khớp có thể khiến bàn tay, ngón tay biến dạng, cong queo), bệnh lupus, bệnh tiểu đường.
- Thai nghén, bệnh suy tuyến giáp trạng, suy thận cần lọc thận.
- Các bất thường của những dây gân trong đường hầm (ở chung phòng, một hai anh to béo bất thường, thế nào cũng có anh chịu chèn ép).

Ngoài ra, các cử động gập, ngửa cổ tay đều có thể làm áp suất trong đường hầm tăng lên. Ðây là cơ chế gây bệnh ở một số các nghề nghiệp cần gập và ngửa cổ tay liên tục, như gói thịt (meat packer), tính tiền trong siêu thị, nhân viên assembly line, thợ may, nhạc sĩ, ... Nhất là, nếu cổ tay và bàn tay lại thường xuyên rung (vibration) vì cách làm việc hoặc dụng cụ làm việc.
Ðịnh bệnh
Các triệu chứng điển hình của hội chứng đường hầm bàn tay: đau nóng (burning), giảm cảm giác, hoặc thấy tê như kiến bò ở lòng bàn tay, chỗ các ngón cái, trỏ, giữa, và một nửa ngón đeo nhẫn. Nhiều người thấy như các ngón tay, bàn tay nặng, phù, hoặc có cảm giác bị vọp bẻ bàn tay.
Triệu chứng hay xảy ra lúc đang ngủ ban đêm, vì ban đêm, đường hầm bàn tay dễ sưng, chật hơn ban ngày, thêm vào đó khi ngủ, ta lại hay gập cổ tay, khiến đường hầm càng bóp nhỏ thu hẹp. Lâu dần, triệu chứng xảy ra cả vào ban ngày, sau khi dùng bàn tay để làm một công việc gì đặc biệt.
Cái đau thường lan ngược lên đến khuỷu tay, thỉnh thoảng lên tận vai. Bạn thấy dễ chịu khi tự xoa nắn bàn tay và các ngón tay, hoặc vẩy vẩy bàn tay.
Bệnh tiến triển nặng hơn, bàn tay đâm yếu, vụng về, mất khéo léo lúc làm những công việc tỉ mỉ như cài cúc áo, xỏ kim, ... Cuối cùng, ngón cái ngày càng kém sức, bắp thịt phía dưới ngón cái teo nhỏ. Triệu chứng nặng hơn khi ta lái xe, khi thực hiện những hoạt động cần đến bàn tay trong tư thế nắm chặt, hay phải chuyển động các ngón tay và cổ tay liên tục.
Bệnh thường tấn công bàn tay dùng nhiều, song đến 35% số người bệnh có triệu chứng ở cả hai bàn tay.
Làm thế nào để định ra chứng tê, đau bàn tay do hội chứng đường hầm bàn tay? Sự định bệnh bao giờ cũng bắt đầu bằng bệnh sử (phần kể bệnh của bạn). Bạn biết kể bệnh khéo sẽ giúp bác sĩ nhanh chóng nghĩ đến hội chứng đường hầm bàn tay.
Rồi, để xác định chẩn đoán, bác sĩ thường tìm 3 dấu chứng quan trọng sau:
- Gõ búa cổ tay (Tinel's sign): bác sĩ dùng một búa nhỏ gõ vào cổ tay của bạn, xem bạn có tê (như kiến bò) từ cổ tay chạy dọc xuống ngón trỏ và ngón giữa hay không?
- Gập cổ tay (Phalen's sign): bác sĩ bảo bạn để cả hai tay lên mặt bàn, khuỷu tay chống trên mặt bàn, và để thõng hai cổ tay trong vòng 1 phút: bên bệnh có cảm giác tê ở các vùng ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, và một nửa ngón đeo nhẫn.
- Ðè cổ tay (compression test): bác sĩ dùng ngón cái bấm đè vào cả hai cổ tay bạn (vùng có đường hầm bàn tay) trong vòng 1 phút: cũng như dấu chứng gập cổ tay, bên bệnh có cảm giác tê ở các vùng ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, và một nửa ngón đeo nhẫn.

Sau phần thăm khám, để xác quyết: "bạn đúng có hội chứng đường hầm bàn tay do thần kinh giữa bị chèn ép", đo điện cơ đồ (electromyography) và đo sự dẫn truyền các luồng thần kinh (nerve conduction study) ở cổ tay là bước kế tiếp cần làm. Việc này ta nhờ đến bác sĩ chuyên khoa Thần Kinh (neurologist). Những trắc nghiệm này cũng cho ta biết tình trạng đã nặng đến đâu.

Ngoài ra, trên đường đi tìm nguyên nhân của chứng tê, đau bàn tay của bạn, bác sĩ có khi phải chụp phim cổ tay, xem xương cổ tay có gì bất thường khiến đường hầm bàn tay hẹp (như gẫy xương trong quá khứ), hoặc làm một số thử nghiệm để tìm những bệnh gây hội chứng đường hầm bàn tay: bệnh thấp khớp rheumatoid, bệnh lupus, bệnh tiểu đường, suy tuyến giáp trạng, ...

Ðể tiện cho việc chữa trị, ta chia hội chứng đường hầm bàn tay thành hai thể:
- Thể cấp tính:
Ít khi xảy ra. Thể cấp tính thường do chấn thương như gẫy, trật khớp xương cổ tay làm đường hầm bàn tay bất ngờ hẹp nhỏ. Trường hợp này, triệu chứng xảy ra nhanh chóng và rất nặng, vì thần kinh giữa tổn thương cấp tính. Sự chẩn đoán và chữa trị cần gấp rút để mau chóng cứu vãn tình thế.
- Thể kinh niên:
Xảy ra thường hơn, và chính là thể bệnh chúng ta đang thảo luận. Thể kinh niên lại được phân chia thành: sớm (early), giữa (intermediate), muộn (late).

Khi bạn mới bị hội chứng đường hầm bàn tay thể sớm, triệu chứng lúc có lúc không, hay xảy ra về đêm, hoặc sau một vài hoạt động đặc biệt. Trong giai đoạn sớm, thần kinh giữa chưa có những tổn thương quan trọng. Sau một thời gian, khi bệnh tiến triển sang giai đoạn giữa với những tổn thương quan trọng hơn của thần kinh giữa, bạn tê, đau bàn tay liên tục hơn. Sang đến giai đoạn muộn, thần kinh giữa tổn thương trầm trọng do sự chèn ép lâu ngày, sơ cứng và thoái hoá. Bạn mất cảm giác bàn tay và các ngón tay. Ðồng thời, ngón cái yếu và bắp thịt bàn tay phía dưới ngón cái teo nhỏ.
Chữa trị
Việc chữa trị nhắm mục đích làm nhẹ triệu chứng, giảm thiểu hoặc loại trừ các yếu tố, điều kiện gây triệu chứng (việc làm, các bệnh thấp khớp rheumatoid, lupus, tiểu đường, suy tuyến giáp trạng tìm thấy, ...), đồng thời cân phân đã đến lúc cần đến giải phẫu hay chưa.
Có nhiều cách chữa hội chứng đường hầm bàn tay:
1. Bất động cổ tay:

Bạn được khuyên dùng một dụng cụ y khoa giúp bất động cổ tay (gọi là wrist splint) khi ngủ ban đêm, và cả ban ngày nếu cần, lúc phải làm những công việc thường hay khiến triệu chứng đến thăm bạn. Dụng cụ giữ cổ tay trong tư thế cân bằng, không gập hoặc ngửa nhiều trong lúc bạn ngủ hoặc làm việc. Cách chữa này giản dị song rất quan trọng, bạn nên nghe theo lời khuyên của bác sĩ, đeo dụng cụ bất động cổ tay đều.
2. Dùng thuốc:
Nếu triệu chứng làm khổ bạn nhiều, bác sĩ có thể chích thuốc steroid methylprednisolone (15 mg) vào đường hầm bàn tay bạn, hoặc cho bạn uống thuốc steroid prednisone 10 ngày (25 mg mỗi ngày).

Nếu bạn vẫn tiếp tục đau, tê, ta dùng thêm các thuốc loại chống sầu buồn (antidepressants, như amytriptyline, nortriptyline) hoặc các thuốc chống kinh giật (anticonvulsants, như carbamazepine, gabapentin, phenytoin). Những thuốc này có thể dùng nhiều tháng, cùng với dụng cụ bất động cổ tay, hoặc trong lúc chờ giải phẫu. Thuốc chống đau không có chất steroid như Motrin, Advil, Naprosyn, ... cũng giúp nhiều người bớt tê, đau. Trường hợp thấy có sưng phù nhiều ở tay chân, khiến đường hầm bàn tay sưng theo, ta có thể thử thuốc lợi tiểu, giúp thải bớt nước ra khỏi cơ thể.

3. Giải phẫu nới rộng đường hầm (carpal tunnel release surgery):
Dành cho những trường hợp bệnh bắt đầu sang đến giai đoạn muộn, bàn tay, ngón tay bắt đầu yếu sức. Những trường hợp tuy chưa sang giai đoạn muộn, song làm khổ người bệnh lâu không bớt, có lẽ cũng nên giải phẫu.
Giải phẫu có cái khiến ta hơi ngại: 1-2% các trường hợp mổ gây biến chứng tổn thương dây thần kinh giữa, hoặc sau bị tình trạng bệnh gọi là "reflex sympathetic dystropy" (bàn tay rát nóng, sưng phù, da lạnh, tái tím, chảy mồ hôi). Trong một số trường hợp giải phẫu, triệu chứng vẫn trở lại sau vài năm.
Nói chung, đến một nửa số người bệnh (thường là người trẻ, triệu chứng chỉ một bên tay), triệu chứng thuyên giảm dần với thời gian (nếu gây do mang thai, triệu chứng thường sẽ biến mất khoảng 6 tuần sau khi sanh). Vì vậy, những trường hợp bệnh nhẹ, sớm, và một số trường hợp bệnh ở giai đoạn giữa, ta có thể thử dùng cách chữa dè dặt (conservative treatment) với dụng cụ bất động cổ tay và thuốc trong vòng 2-6 tháng. Có nhiều trường hợp nhẹ, sớm, bệnh lằng nhằng lúc nọ lúc kia qua nhiều tháng, năm.

Ngoài việc dùng dụng cụ bất động cổ tay và thuốc, nhiều người cần ngưng hẳn công việc, rút ngắn thời gian thực hiện công việc, hoặc thu xếp để lúc làm lúc nghỉ. Dụng cụ làm việc có khi cần được sửa đổi để giúp bàn tay và cổ tay, lúc cầm nắm dụng cụ, vẫn trong tư thế cân bằng, không ngửa hay gập nhiều. Hội chứng đường hầm bàn tay xảy ra rất nhiều (nhưng lạ, người Việt chúng ta ít người biết đến tên nó!). Nhẹ, sớm, nó lằng nhằng lúc này lúc nọ qua tháng, năm, nhiều trường hợp nó biến mất luôn sau một thời gian. Tiến triển sang giai đoạn giữa và muộn, nó thường cần đến giải phẫu. Dụng cụ bất động cổ tay đóng vai trò quan trọng trong sự trị liệu ở giai đoạn sớm (song người Việt chúng ta lại ít người chịu dùng!).

Bác sĩ Nguyễn Văn Ðức

Mục Lục


VI. Giới Thiệu - Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật ___________________________________________________



1. C/C Thơ Nhạc



Mời các bạn nghe C/C thơ Nhạc do chị Bích Huyền thực hiện ,đã phát thanh tuần rồi trên VOA .

Người Lính ,Ánh Trăng vàNhững Cánh Bướm

http://saigonline.com/mdv/BichHuyen/NguoiLinhAnhTrangVaNhungCanhBuom.wma

Thân

MDVinh

Mục Lục


VII . Hộp Thư Toà Soạn ___________________________________________________



Nguyệt San Giao Muà xin cám ơn những thân hữu sau đây : Châu Thái Lê, Diên Nghị, DHH, Ðỗ Thành, htc, Hoa Bằng Lăng, Hoài Yên, Hoàng Yến, Hoàng Kỳ Anh, Lưu Trần Nguyễn, Mai Ðức Vinh, nttn, Nngương, Nguyễn Ðăng Tuấn, Ngọc An, BS Nguyễn Văn Ðức, Nguyễn Hải Bình, Nguyễn Hữu Viện, Quang Ngọc, NS Phạm Duy, Phạm Vũ Anh Nam, Quang Ngọc, Sông Cửu, Sương Mai, Tân Văn, Thanh Thanh, Thái Mộng Trinh, Tôn Thất Phú Sĩ, Trần Hoan Trinh, Trần Kiêu Bạc, Tuệ Chương, Việt Dương Nhân, Việt Hà, Vũ Thị Thiên Thư , Y Yên, , đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 33 . Một số bài khác sẽ được đăng dần vào số tới. Mong mỏi sẽ nhận được những sáng tác của các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.

Mục Lục


Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà: 1) Ðể vào danh sách của NSGM (subscribe), xin gửi email về TrungKy@hotmail.com
2) Ðể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe), xin gửi email về TrungKy@hotmail.com
3. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về: TrungKy@hotmail.com 4. Mọi bài vở, đóng góp, xin gửi về: GiaoMua2002@aol.com Nguyệt San Giao Muà Homepage: http://www.GiaoMua.com Thể lệ gửi bài cho Nguyệt San Giao Muà: 1. Xin các bạn gửi bài theo dạng VIQR (Vietnet) (dùng cách bỏ dấu như trong trang này) 2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM. 3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ email ở cuối bài hay không. 4. Bài vở xin gửi đến GiaoMua2002@aol.com 5. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về: TrungKy@hotmail.com

Ðịa Chỉ Liên Lạc:

Nguyệt San Giao Muà
P.O . Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

Trang Nhà