Số 48
Ngày 1 tháng 4 năm 2006
Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Thông Báo: Kể từ Tháng 9, 2005, Ðịa chỉ mới của Giao Muà sẽ là GiaoMua@hotmail.com
Thư Ngỏ
I . Thơ _______________________________________________________________________
II . Văn _______________________________________________________________________
IIỊ Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________ IV. Nghiên Cứu________________________________________________________________
Mùa Ðông lạnh đã như qua hẳn rồi . Ðây đó vẫn còn rải rác những ngày tuyết như tiếc nuối, nhắc nhở mọi người đừng quên Ðông , chu kỳ đó sẽ trở lại nhưng có ai cần biết đâu .
Thật kỳ những cái gì không thường được nhớ thì hay được nhắc nhở nhưng có khi càng nhắc lại càng bị quên lãng vì đến độ phải nhắc thì đã không ai muốn nhớ rồi mới phải nhắc .
Những ngày ảm đạm của một năm đã qua đi . Kỳ ! Năm Mới chỉ mới bắt đầu thôi . Cũng như mọi năm , tự nhiên đầu năm nào tôi cũng thấy lạc lõng , bắt được dần nhịp sống của năm vào giữa năm rồi gần như hoà hợp được với nhịp sống đó thì một năm lại gần kết thúc rồi . Năm nào như năm đó .
Tôi vẫn giữ trong lòng mình ngọn lửa yêu thương tiếng mẹ đẻ , ngọn lửa của tình thân ái trong giao lưu với các anh chị em và các bạn thân hữu trong Giao Mùa cháy bừng và sáng mãi .
Chân thành và thân ái cầu chúc tất cả các anh chị em gần xa một tháng Tư của yêu thương , may mắn và hạnh phúc ..
Thân kính .
Vành Khuyên
BBT Giao Mùa
1. Anh Ði Rồi - Cây Bút Bỗng Mồ Côi
______Phiến Băng
2. Dòng Dư Cảm
______Gia Phong
3. Hố Mắt Tình Yêu
______Sông Cửu
4. Giòng Chữ Ngọc
______Nguyễn Hải-Bình
5. Mái Tóc
______Thanh Thanh
6. Thoáng - Gợi Lại Ngày Thơ
______Phan Tưởng Niệm
7. Phút Suy Tư
______Hoàng Yến
8. Nỗi Nhớ Chưa Xa
______Tôn Thất Phú Sĩ/Chu Hữu Tín
9. Có Những Sợi Tình
______Kim Thành
10. Cho Em Hết Nỗi Buồn Này
______Trần Hoan Trinh
11. Trở Về Cao Nguyên Trắng
______Trần Kiêu Bạc
12. Ta Mãi Không Là Tinh Tú Của Ngân Hà
______Châu Thái Lê
13. Nỗi Lòng
______Quang Phục
14. Rồi Tôi Cũng Qua Ðời Như Ai
______Vành Khuyên
15. Ðối Diện
______Hoa Cỏ
16. Có Khi Em Buồn Chút
______Trần Thị Hà Thân
17. Hoa Cúc Trôi
______ Dòng Sông Nhỏ
18. Gốc Liễu Ven Sông
______Việt Dương Nhân
19. Bình Yên
______Niệm Nhiên
20. Sống Trong Nhau
______Cao Nguyên
21. Tháng Tư ... Lòng Ta
______Thy Lan Thảo
22. Nắng Lên Rồi
______Trần Thiên Ấn
23. Hà Nội Tuổi Thơ
______Du-Yên
1. Ngã Ba Của Tôi _______ Quang Ngọc
2. Bờ Lau Cát Lở (Chuyện Dài)
___________ Ðỗ Thành
3.Ngày Xưa ... Em Không Làm Thơ
___________ Phan Thái Yên
4.Cây đa bến cũ (kỳ 20)
___________ Thanh Sơn
5.Bình Minh Trên Cao Nguyên (kỳ cuối)
___________ Ðông Hoà
6.Thăm Con
___________ Trần Thành Mỹ
7.Cỏ Xanh ___________ Qúy Thể
8.Người Mở Hàng Ðầu Năm
___________ Hoa Bằng Lăng
9.Câu Trả Lời Cho Tương Lai
___________ Vành Khuyên
10.Viết Cho Một Thời
___________ Phạm Ngọc Quỳnh Trang
1. Thư Tình Mỗi Tháng
_______________________________ DHH
| 1. Tiếng Lòng Hàn Mạc Tử _______ Việt Hải |
V. Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật__________________________________________________
| 1. BA MƯƠI NĂM - NIỀM ÐAU CÒN ÐÓ - Thi Ca Lưu Vong _______ Giao Muà |
| 2. Phân Ưu - nhà thơ Thanh Tâm Tuyền _______ Giao Muà |
| 3. Mùa Xuân và Tình Yêu - Bảo Trân _______ Giao Muà |
| 4. Nhắn Tin: Phạm Lộc _______ Giao Muà |
| 5. Phân Ưu - Thân Mẫu Nhà Thơ Việt Dương Nhân _______ Giao Muà |
VI . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________
| 1. Nhắn Tin/Trả Lời Bạn Ðọc _______ Ban Biên Tập |
I . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Quang Ngọc
Quang Ngọc 2. Bờ Lau Cát Lở 7(Chuyện Dài) Ðỗ Thành
Ðỗ Thành 3. Ngày Xưa ...
Em Không Làm Thơ
Phan thái Yên Thanh Sơn
Thanh Sơn
Ðông Hoà Ðông Hoà Trần Thành Mỹ
Trần Thành Mỹ
Qúy Thể
Qúy Thể
Hoa Bằng Lăng
Hoa Bằng Lăng
Vành Khuyên
Vành Khuyên
Phạm Ngọc Quỳnh Trang
Phạm Ngọc Quỳnh Trang
III . Những Bức Thư Tình_____________________________________________ DHH
IV . Nghiên
Cứu_____________________________________________
Việt Hải
Việt Hải V. Giới Thiệu - Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật
___________________________________________________
1. BA MƯƠI NĂM - NIỀM ÐAU CÒN ÐÓ - Thi Ca Lưu Vong
2. Phân Ưu - nhà thơ Thanh Tâm Tuyền
Phân Ưu
3. Mùa Xuân và Tình Yêu - Bảo Trân
Giao Muàxin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc báo Mùa Xuân và Tình Yêu số 1 do thi hữu Bảo Trân phụ trách tại:
4. Nhắn Tin: Phạm Lộc
K/g BBT Giao Muà
5. Phân Ưu - Thân Mẫu Nhà Thơ Việt Dương Nhân
Ðược Tin: VI . Hộp Thư Toà Soạn
___________________________________________________
Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà:
1) Ðể vào danh sách của NSGM (subscribe),
xin gửi email về GiaoMua@hotmail.com
Ðịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao Muà
Copyright
2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors
Tôi nhìn thấy John và chị Cẩm trong xe đang làm chuyện gì với nhau, tôi không dám tin vào mắt mình , chỉ thấy chiếc xe quen quen rồi nhìn vào thì hai khuông mặt quen quá và đang làm điều tôi không thể ngờ tới . Từ hồi nào ?
Tôi trở về văn phòng mang theo đồ ăn mua từ cái tiệm đã thấy John và chị Cẩm, giở ra , mùi thức ăn thơm phưng phức nhưng tự nhiên tôi thấy nuốt không nổi . Tôi thương chị Cẩm quá , biết nói sao đây . Người đẹp và hiền như chị , trong vòng tay John, tôi không an tâm , chị sẽ biến thành trò chơi của nó mà con người chị Cẩm không xứng đáng bị thế .
Tôi đứng dậy , bước ra ngoài cửa văn phòng mình , gặp John đi vô, khuông mặt vẫn lộ vẻ thoả mãn . Tôi tuôn cái bực
John, tôi quý chị Cẩm lắm , ông đừng làm thế
John ngạc nhiên cho câu nói của tôi
Cô nói gì thế ?
Rồi như chợt hiểu ra , John kết luận
Tôi nghĩ cô không nên đụng vào chuyện của tôi
Tôi tỉnh bơ , đánh trả lại sự hời hợt của John
Rồi ông sẽ trả giá ...
Tôi nói thế cho xong, còn thì không biết thật ra tôi muốn nói John sẽ trả giá điều gì , người ta yêu nhau , có gì mất mát , đụng chạm tới tôi đâu . Nhưng với John lại là chuyện khác .
OoO
Stephanie kể cho tôi nghe rất nhiều về John, không hiểu sao cô ấy lại chọn tôi để kể , tôi nghe mà buồn, buồn cho phụ nữ , buồn cho tôi, buồn cho cái khát khao được yêu thương chân chính không tới đúng lúc họ mong muốn để rồi khi một sự tạm bợ chiếm lĩnh, họ vui mừng , họ ôm chầm lấy như gặp được kho tàng của chính mình , nhưng rồi sao , cuối cùng chỉ toàn là nước mắt . Nếu cho là phụ nữ Mỹ không care , tôi không đồng ý , họ cũng khổ tâm lắm nhưng có điều nước mắt họ nuốt vào trong để đối diện tiếp với cuộc đời . Ai không tin thì cứ , tôi thì tôi cứ cho phụ nữ có hai cái ngu nhất trên đời là Dại và Chịu Ðựng .
Ðám trẻ trong văn phòng tôi làm rất nể chị Cẩm , chị lịch sự , ăn mặc rất khéo , ăn nói cũng thế , tôi đã liệt chị vào cái loại " có văn hóa " nhất văn phòng này chứ không phải như tôi vạ đâu nói đó và lất cất . Chồng chị Cẩm mất đã lâu , hai con trai chị đã trưởng thành và lập nghiệp xa , tôi lạ là chị Cẩm có bao nhiêu đàn ông đeo đuổi không ngã , vậy mà chị lại ngã với John, một người cũng có nhiều tai tiếng với phụ nữ .
Tôi thì chẳng đạo hạnh gì, chẳng dám lên lớp ai , ai kể tôi nghe cái khổ của họ , tôi nuốt vào như của mình , tự dạy mình và răn mình đừng phạm như thế vì nó đau quá . Thế mà tôi cũng đã từng có một " one night stand " khi đi đám cưới chung với một người chỉ là bạn , thấy cô dâu chú rể vui vẻ hạnh phúc bên nhau , tôi trở chứng , ham muốn sao mà đêm đó lại là ngày " động phòng " của tôi và anh bạn đó nhờ chút rượu cảm hứng ,anh ta đã ngăn nhưng tôi cho đó là sự xúc phạm tôi quá đáng và thế là anh ta chìu tôi , tỉnh dậy , tôi chỉ còn biết cười cay đắng rồi mong mình đừng bao giờ đi xa quá cái tội lỗi này đã được coi là quá xa rồi .
OoO
Chị Cẩm, chị Cẩm , em nói chị cái này ?
Gì em ?
Chị , chị , chị có rành John lắm không ? Chị đừng gì với John nữa , hắn sẽ làm chị khổ ? Nghe em đi chị ?
Chị Cẩm vẫn cười thật tươi " chị handle nổi em à "
Tôi buồn bã quay đi , khi quay lại , tôi vẫn thấy còn thương chị quá , nói với " em luôn bên cạnh chị , buồn kêu em nha " ..
Những ngày trống vắng đơn độc tiếp theo trong đời sống tôi được tôi khoả lấp bằng những bộ phim tôi yêu thích . Lắm lúc nghe cô bạn này hay anh bạn kia tâm sự về đời sống vợ chồng của họ , tôi ngán ngẩm đến tột cùng
Chung quy đó chỉ là sự không cân bằng giữa cung và cầu , giữa khác biệt về nuôi dạy con cái , chi tiêu trong gia đình và sự chán nản sau những đụng chạm đó đưa họ hoặc là tới người thứ ba , hoặc là xô xát , hoặc là quán rượu , để rồi những tiếc nuối được đem về căn nhà của họ , đã từng làm rắc rối hơn đời sống họ có nếu quá quắt hay cũng cho được họ một bài học để biết dung hoà hơn với nhau .
Dầu gì thì gì , chưa chồng như tôi , lắm lúc tôi không hiểu phải chọn một người như thế nào cho thật vững tâm hắn sẽ không lem nhem với ai và không làm khổ tôi sau này . Muốn một người như thế , không khó , nhưng cái khó là tìm ra hắn cùng với trái tim biết cảm xúc và biết yêu thương tôi như tôi đã có thể yêu hắn . Tôi biết tìm đâu đây ?
OoO
Hắn chỉ coi sách đạo và đi chùa , em quen hắn không , chị giới thiệu ?
Tôi đùa với chị Cẩm , " thế hắn có biết làm tình không chị ? Không có điều đó , hắn có hai ba đạo chăng nữa em cũng không chơi ? "
Chị cười với tôi " cái đó đàn ông chưa biết mình dạy họ được em ạ , cứ cho hắn gặp cái đã xem sao rồi tính tiếp "
Tôi cười chấp nhận với chị . Những ngày gặp hắn sao mà vô vị , hắn cười tôi cũng thấy vô duyên , hắn đi đâu với tôi cũng mang theo sách đạo tới đó , miệt mài đọc như tôi chả là gì của hắn , nhưng hắn có cái hay là đi đâu cũng dành trả tiền dù tôi chẳng có ý lợi dụng chi hết , hắn bảo đó là cái ít nhất nam giới có thể làm được . Hắn chỉ hay mỗi cái triết lý đó và tôi cho đó là điểm " có văn hoá " nhất của hắn .
Tôi đến chùa với hắn mỗi weekend được những hơn nửa năm, nghe trong lòng như hướng về cái thiện nhiều hơn nhưng đó chỉ hoàn toàn là bằng cảm giác vì tôi biết nó chưa thật sự là của tôi . Một weekend tôi rủ hắn về nhà mình , thử xem tài nghệ hắn tới đâu , tôi hẹn hắn lại nhà nhưng không sửa soạn chi hết . Tôi bảo hắn chờ và vào thay đồ rồi nhờ hắn kéo áo từ phía sau lên, hắn vừa làm một tay vừa đọc sách đạo , đến nước này thì tôi đã chịu hết nổi . Tôi vào phòng tắm, khóc không được , vui cười cũng không xong . Ðời cho một thằng đàng hoàng thế , phải chi cho hắn chút máu dê , chút thôi , hay chút lãng mạn âu yếm ôm lưng tôi hay quàng tay qua vai tôi chẳng hạn , tôi sẽ chấp nhận hắn vô
điều kiện và sẳn sàng đem hắn về hầu hạ cơm nước rồi đem hết bài bản dạy hắn làm chồng . Nhưng tôi đang có cái cảm giác ngay cả cái điều tôi là một người phụ nữ trước mặt hắn thì chưa chắc hắn đã nhận ra , huống chi điều gì " cao siêu " khác .
Từ nhà tôi đi ra là ngã ba, một ngã dẫn đến nhà tôi , con người cô độc sống trong bốn bức tường im lặng của mình , một ngã bên trái tôi hay đi với hắn đến chùa , nơi dù có hắn hay là không , cái cô độc vẫn ngự trị và tôi có thể tự dối mình đang có đời sống an lạc trong tâm tưởng khi đến chùa; còn lại ngã bên phải đi tới sở tôi , nơi những người phụ nữ khao khát hạnh phúc vẫn đang chờ niềm hạnh phúc "không vĩnh cửu " của mình nếu có bất chợt đến và vẫn thầm mong có khi những " không vĩnh cửu " có thể thành những " vĩnh cửu " sau này .
Ngã ba của tôi , con đường nào tôi sẽ đi , tôi hoàn toàn chưa định được . Nhiều khi nghĩ là mình sẽ đi tới đó nhưng " đó " đôi khi hoàn toàn là nơi mình không mong đợi thì chết dở.
Ngã ba của tôi , mỗi sáng vẫn chờ tôi trung thành tới không ngờ .
2/06
Những ngày đi học, phần bận lo về bài vở, bận sợ oai và sự nghiêm nghị của thầy, nên tôi nguôi ngoai còn quên quên đi được. Thế nhưng đến ngày cuối tuần rảnh rang, bố vắng nhà, sống thui thủi một mình trên cái chuồng chim cu giữa khoảng sân vắng lặng, lòng tôi lại dạt dào nhớ đến cộ
Mùa hè đi qua với tôi thật nhẹ nhàng mà vương vấn. Lúc nào tôi cũng mơ màng thấy cô ngồi vấn lại khăn trên đầụ Cô lần lượt tháo ra từng thứ, xếp trật tự trên phản, cô lấy lược chải mớ tóc cho thật phẳng phiu, cẩn thận lấy cái độn vải thuôn thuôn như đuôi lợn giắt vào giữa lọn tóc, giữ chặt tay rồi mới cầm mảnh khăn nhung lên giũ giũ cho bụi bặm rơi ra và bắt đầu chít lên tóc. Trông thì rất nhẩn nha, nhưng thật là chu đáọ Hôm nào cô bận suy nghĩ điều gì, cái khăn chỉ hơi bị lệch, đường ngôi chỉ hơi vướng víu một hai sợi tóc là cô không ngần ngừ tháo tất cả ra làm lại ngaỵ
Công trình đó không mang một nét chưng diện hay điểm trang làm đỏm mà với cô đó là sự tự trọng được thể hiện ra để mọi người thoáng trông đã phải nể vì. Cô giống như mẹ, mỗi lần mẹ vấn khăn cũng tỉ mỉ như thế. Dường như trong mỗi người phụ nữ Việt Nam nét đoan trang, nghiêm túc lúc nào cũng được giữ gìn, tôn trọng.
Tôi cứ ngồi ngắm cô mà tự hỏi con người như thế mà phải gặp lận đận là saọ Trong đầu óc của đứa bé vừa lớn lên, tôi đã mang một chút băn khoăn của nỗi thiếu công bằng mà ai đó đoạn đành dành riêng cho mẹ lẫn cho cộ
Hà Nội mùa thu trời chơm chớm rét. Cái heo may lởn vởn khắp mọi ngả đường, người ta thấy như lá dần trở vàng trên những cành cây và mùi cốm mới thơm thơm thoang thoảng đó đâỵ
Tôi thấy sự hồn nhiên ở nơi tôi cũng không còn nữạ Ðã có một chút đăm chiêu len lén trong những sáng trở dậy một mình. Ðã có một chút tơ giăng vào mỗi đêm nằm một thân trên căn gác nhỏ. Tiếng chuông nhà thờ từ ngõ Huyện vẳng lại nghe đã rền hơn và lảnh lót cao hơn. Ngọn điện cũng trở nên tù mù vì làn sương thu quấn nhẹ.
Tôi đã biết lang thang đi dạo phố phường. Chưa dám đi thật xa, song cũng đã đi cho đến khi đôi chân bắt đầu mỏi, lại lững thững quay về, mong tìm được một giấc ngủ yên lành. Con đường tôi đi là con đường quanh đi quẩn lại chỉ có thế. Tôi cứ thả dài theo phố hàng Bông cho đến khi chạm đến đầu hàng Ðào và ngồi nghỉ chân ở ghế đá bên ven hồ Hoàn Kiếm.
Tối mùa thu Hà Nội như nhoẹt nhòe không thật. Nhà thủy tạ lung linh trên mặt hồ theo những con sóng lăn tăn. Ðèn khúc xạ in lên gương nước như những chiếc que bị bẻ gẫỵ Tôi nhìn về tháp Rùa, nhìn về cầu Thê Húc mà thấy như đang lạc bước vào một bức tranh thủy mạc. Gió hiu hiu, căn bưu điện bên kia đường sừng sững chìm trong bóng đêm quạnh quẽ. Ðền Ngọc Sơn như một nhát dao người họa sĩ trét dở dang song lại gây ấn tượng cho người ngắm nhìn.
Những chuyến tàu điện đêm vắng khách nằm tuyệt nhiên nơi góc hồ đợi giờ của chuyến kế theọ Tất cả như nghỉ ngơi sau một ngày mệt nhoài nhộn nhịp. Giữa những khoảng cách thiên nhiên đó, chốc chốc tôi lại thấy lóe lên hình bóng của cộ Cái hình bóng như âm thầm dõi theo thằng cháu đa sầu đa cảm. Hà Nội dạo ấy còn đơn sơ quá, những con đường còn mang vẻ văn vật, nhỏ nhoị Xe cộ chưa nhiều, ngoài xe điện và một ít xe ô tô, còn phần đông dân phố vẫn dùng xe tay làm phương tiện xê dịch. Nhà Hà Nội cũng mang vẻ khum khum dấu kín, nhìn vào đâu cũng thấy lô nhô những mái ngói úp lên nhaụ
Cho dù chưa một lần tôi biết mặt người hẹn hò với cô, nhưng tôi thấy như đã có điều quen quen đâu đó. Tôi tự hỏi giờ này người ấy đang làm gì ở cái vùng cao su đất đỏ mưa lầỵ Liệu người ấy có lần nào nhớ đến cô tôi đang chờ, đang đợi hay không. Bỗng dưng tôi có ý định một ngày nào đó tôi sẽ đi tìm người ấy hộ cô tôị Tôi muốn cô được đền bù những ngày cô đơn quạnh quẽ.
Những đêm ngủ một mình, thấy bóng đèn chiếu những chùm lá lăn tăn lên vách, tôi ước gì đêm chóng qua để buổi sáng lại về. Cứ như thế, những buổi chiều tan học, mặc cho bọn học trò theo cửa chính ra về, tôi lẳng lặng theo cổng sau ra đứng nhìn con tàu chạy đến. Tôi không cần biết những con tàu rồi sẽ chạy về đâu, nhưng trong tâm trí tôi chỉ có hai nơi tàu sẽ ghé. Một là quê nội tôi nơi có bà cô đếm ngày tháng mỏi mòn, và một là con tàu sau 3 ngày 2 đêm sẽ đến vùng trồng cây cao su xa tắp. Tôi mang theo hình ảnh những đoàn tàu dài dằng dặc đi hun hút trong những khoảng chênh vênh, tiếng còi từng chập hú lên như ma gào quỉ khóc.
Buổi chiều mùa thu, Hà Nội như nhàn du không vội vã. Ðứa cháu buồn buồn ra áp mặt vào khung cửa im lìm của nhà An Po mà xem cảnh các tiên ông luyện thuốc ra saọ Những lao xao theo chân vào lớp học, tai thì nghe lời thầy mà ý nghĩ thì lởn vởn nơi đâụ Lạ là không còn chút mảy may nhớ về cây sấu nơi quê nộị Có phải vì cây sấu cột chặt vào những ngày sống gần cô được chiều chuộng nên giờ tôi chỉ muốn xóa quên đi cho khỏi vướng bận đến cả cô lẫn mình. Thậm chí có lần chợt chạm chân vào con đường Hà Nội có hàng sấu đang chín, tôi cũng vôị vàng tránh đi cho khỏi bịn rịn, bâng khuâng.
Mùa thu đó hẳn nhiên là tôi bị tụt hạng. Thầy dậy tôi có truyền thống trò nào bị tụt hạng là phải chịu đòn theo ngần ấy bậc bị mất đị Có bận tôi tụt luôn mười bậc, thầy răm rắp thi hành án không khoan nhượng, không vị tình. Tôi cắn răng nằm nhận những nhát roi không hề than van hay nhỏ nước mắt. Tôi cứ nghĩ thương cho cô, xót cho mẹ mà coi như cái đau trên thịt da tản mát bay đị Bởi vì nỗi đau mà tôi đang chịu chưa thấm vào đâu so với nỗi đau những người thân yêu nhất đời tôi đã phải nhận vào ngườị
Sau những trận đòn răn như thế, thầy chờ tôi ra về, cả hai thầy trò song song nối bước, bấy giờ thầy mới hỏi han nguyên cớ tại saọ Chỉ lúc đó tôi mới thỏa thuê khóc làm cho thầy cũng bối rốị Tôi dấu bặt với thầy về mẹ,về cô nhưng dường như thầy thấu hiểu được tâm can tôi nên thầy vuốt tóc ủi an, khuyến khích tôi lần sau cố lên bậc lạị
Sở dĩ thầy lưu luyến đứa học trò dại là vì trò lúc nào cũng trọng thầy hơn cả bậc sinh rạ Thầy đã nắn nót cầm bàn tay của đứa trò ngờ nghệch để giữ cho nét bút đầu tiên thành đúng hình chữ I ngay thẳng rõ ràng. Thằng bé thì ham láu táu nên vội vội vàng vàng kéo toẹt một nét cho xong để còn chạy biến đi nghịch, thầy vừa dỗ dành, vừa xử phạt gắt gaọ Thằng bé đã có lần khóc vòi với bố xin bỏ học. Bố đã chẳng la rầy mà chỉ ôn tồn hỏi : con dốt thì sau này biết lấy chi ăn, con. Thằng bé không được bố bênh càng tủi, ngày ngày đến trường như một kẻ khổ saị Có dịp bố cho về quê là thằng bé tất tật mách với cộ Cô trầm ngâm nghe cháu, không cắt lời, như dõi theo tâm tình của
đứa cháu quí yêụ Rồi cô xoa đầu cháu kể lể : trên đời không có việc gì dễ dàng hết. Phải dày tâm lắm, ngày một ít mới có được bước thành công. Ngày bé cô cũng lơ là việc học như cháu, ông bà thương nên cũng chẳng bảo ban, bây giờ chẳng bằng ai, nhiều khi cô thấy thẹn. Ham đọc sách mà cũng chẳng ra hồn, chữ nào cũng lem nhem không thủng nghĩạ Cô tiếc cháu ạ, giá gì bây giờ cô được trở lại trường. Tôi nghe mà mềm oặt cõi tâm.
Cô giáo dục thằng cháu dản dị thế. Vậy mà thằng cháu đắm đuối nuốt lời để không còn coi việc đến trường là một cực hình. Những chữ I đã ngày một trở nên xuôn xẻ, thầy cứ tấm tắc khen thằng bé có hoa taỵ
Bố dạo này lại đi miết, việc ăn uống bố nhờ bà chủ nhà lo hộ cho con. Ðứa bé cứ nhẩn nhơ đi học về, đánh chén no bụng rồi lên cái gác con con mà sống cuộc đời đơn lẻ.
Rồi bất chợt cô lên thăm cháụ Cô đem theo quà cho thằng cháu của cộ Những viên kẹo trông như trứng cút, nhuộm phẩm màu đậm như mặt phường tuồng. Cô gói cho cháu cả chút gạo thơm từ ruộng nhà và ít trái cây trong vườn quê nộị Thằng cháu thiếu tình thương, sự chăm sóc nên miệng cứ đắng như ngậm phải chua caỵ Tôi dửng dưng không lấy gì vồ vập quà của cô khiến cô phải chưng hửng. Cô sợ cháu bệnh nên đưa tay thăm dò trán, lưng thằng bé. Miệng cô luôn giục : ăn đi con, cho cô vuị Thằng bé cố nuốt để cô được yên dạ chứ thực tình không thấy ngon bùi gì cả. Cô sắp đặt lại chỗ ăn chỗ nằm của cháu, quét dọn cái chuồng chim mất trật tự mà kinh. Song cô chẳng hề rầy la, cô cứ thui
thủi làm một mình với lời khuyên nhỏ nhẹ : cháu cố giữ sự gọn gàng để không bị chấy rận. Hằng ngày cô đem chăn màn ra phơi nắng cho khô nỏ và hấp mùi thơm. Cô mua ít long não xếp vào đám gối chăn để có mùi lan thoang thoảng. Có cô bữa cơm đâm tươm tất, cô cháu ngồi ăn với nhau thậm thân tình. Những bước chân ra phố không còn lẻ loi nữạ Hai cô cháu vẫn chẳng đi xa hơn từ nhà ra mạn hồ Gươm, có khi ban ngày, có hôm trời tốị
Thấy hàng quà gì, cô cũng khuyến khích cháu ăn để cô mua, nhưng cháu thì cứ từ chốị Bởi được gần cô là hạnh phúc lớn lắm rồi, cần gì phải thêm quà bánh mới đậm đà hương vị. Tuy vậy cô vẫn mua cho gói lạc rang dòn ủ nóng trong tay nải của ông tầu ngồi cạnh cái tháp rêu gần bưu điện trông sang. Oâng tầu ngồi im đó, miệng lúc nào cũng huýt sáo, khách đến mua cứ lẳng lặng giao đậu, nhận tiền, chẳng mảy may một lời han hỏị Tiếng là mua quà hai cô cháu cùng ăn, song cô chỉ nhấm nháp dăm hạt cho vui còn nhường cho thằng cháu tất.
(còn tiếp)
7/03
Phan Thái Yên
KIM-THÀNH, NGƯỜI SƯƠNG PHỤ LÀM THƠ
chìm theo cánh nhạn về ngàn
tóc em rụng xuống sợi nào cũng anh
Kim Thành
Người đàn bà thường đi thăm chồng vào mỗi Thứ Năm, một ngày sau khi người giữ nghĩa trang đã nhặt hoa cũ trên các nấm mồ. Những cành hồng tươi vừa cắm trong chiếc bình thủy tinh khẻ rung theo gió. Cánh hoa phơn phớt vàng nhung e ấp nương cậy vào nhau như cụm nắng lung lay lên bia mộ. Trên mặt đá anh linh khảm ghi lời nguyền sương phụ cho tròn vẹn câu “hồn mơ duyên kiếp hẹn ngày tái sinh”.
Người quả phụ ngồi bên mộ chồng. Khuôn mặt bà trang trọng đăm chiêu, lòng trôi dạt theo tiếng thơ mình văng vẳng từ chiếc máy cầm taỵ Những bài thơ làm ra từ ngày "mất anh em làm thơ" là lời than kể lể với chồng, cho chính mình, nỗi lòng u uẩn nhớ thương về kỷ niệm chất chồng khi đời chưa trọn kiếp nhân duyên.
Vạt áo đen buông dài lên cỏ mượt như muốn ấp ủ lấy hình hài thương-yêu-một-đời- chồng-vợ tưởng chỉ trong gang tấc mà đã cách biệt ngàn trùng. Tiếng suối nước từ ngọn giả sơn hiu hắt rớt nghiêng theo bóng chiều hôm nghe như tiếng sóng vỗ giấc miên trường cô phụ, đầm đìa nước mắt nàng rơi dài hơn hơi thở.
Ði thăm anh chiều nay không lá đổ
Thảm cỏ xanh ôm giấc ngủ an lành
Suối nước chảy đưa nhạc tình mấy độ
Lá ru êm bóng mát phủ quanh mồ
Anh và em bây giờ trong gang tấc
Mà sao nghe cách biệt đến ngàn trùng
Lỡ mai này trời đọa đày hai đứa
Thì thiên đàng địa ngục nghĩa gì đâu (Lỡ mai này)
Buổi chiều nghĩa trang chùng theo tiếng thơ ngâm buồn hiu hắt. Người học trò cũ ngồi yên dưới chân mộ, lòng hoang mang theo nỗi niềm hoài động không cùng. Từ giòng ngựa xe hỗn độn ngoài kia, con đường một mình một bóng rẽ theo hàng cây thoai thoải lưng đồi rồi vấp khựng bởi lăng mộ trùng vây, đành đoạn như chung cuộc đau thương của biết bao vô lượng kiếp ngườị Từng liếp mây đọng nắng, lờ lửng qua trời, thả bóng chiều bay lướt thướt trên khu nghĩa trang âm trầm mộ chí. Những vạt nắng trên đường cũng theo mây mà chìm biến rồi thoảng rạng chập chờn như cánh lòng ai u uẩn nỗi sinh lỵ
Ngày xưa em không làm thơ
Bởi anh là cả trời mơ bên mình
Bây giờ anh bỏ em đi
Em gom tình lại gieo vần gởi anh...
Em ngồi đây héo nụ cười
Tháng Mười vàng trổ nghe buồn mang mang
Chìm theo cánh nhạn về ngàn
Tóc em rụng xuống sợi nào cũng anh
(Mất anh em làm thơ)
Giọng ngâm dài chạm thấu ngày xưa, chập chùng năm mươi năm cũ có sợi nắng mùa xuân như tơ vàng rực rỡ tỏa thắp bờ môi nụ cười sen ngó, thấp thoáng tuổi nàng mười bốn thơ ngâỵ
Ta gặp nhau năm mười bốn tuổi
Một sáng mùa xuân
Nắng vàng rực rỡ
Mắt anh cười không gian rộng mở
Thầm chuyên chở một tình si ... (Ngồi tiếc ngẩn ngơ)
Rồi tuổi mười bảy thần tiên sè sẹ đến lúc nào hay, lửng lơ bức tình thư bên hiên trường như hồn ai theo gió mộng bâng khuâng. Em mười bảy trong ngần nốt đàn tơ vương dìu dặt, có hương hoàng lan bảng lảng bước em về qua buổi chiều sông, nón ngả phía mưa nghiêng cho tình ai còn thơ dại một câu thề.
Không hò hẹn, chỉ bâng quơ
Tình thư ai thả lửng lơ hiên trường
Hồn bay theo gió vương vương
Ta thiên nga cũng bên đường mộng mơ
Tiếng nhạc rớt ngã đôi bờ
Cái tình vẫn cứ hửng hờ làm duyên
Tuổi mười bảy tuổi thần tiên
Ta ôm mộng tưởng dành riêng một ngườị..
(Ðảo dừa hoang)
Ngày xưa em không làm thơ bởi em chính là thơ, là kiêu sa mùa cũ.
Ðường Trần Thúc Nhẫn trên lối về Bến Ngự gập ghềnh bước chân khuyạ Mùi hoa mộc, hoa soái, hoa bạch trang, từ một góc nào đó trong khu vườn ngôi nhà trọ học đưa hương thơm ngát vào những đêm trăng. Con đường ngắn từ ngày có cô học trò Quảng Nam ra trọ học đã dài thêm từng bước chân thả gót tình sị Có chàng nhạc sĩ tài hoa đã viết lên nốt nhạc huyền thoại, bềnh bồng tiếng thùy dương ngọt ngào giai điệu khúc Giang Châụ Cô học trò trong Quảng, nàng Tây Thi đẹp khuynh thành thướt tha vũ điệu, choáng ngợp rộn ràng với cả một trời mơ của mối tình đầu bên người bạn cùng thuở lớn lên, đằm thắm dòng sông quê hương êm đềm bến nước Hà Thân. Qua rồi những ngày trong ni thương ra ngoài nớ nhớ vô,
họ bên nhau ân cần với giòng Hương Giang đẹp nguyên sơ và từng mùa hoa rộ mới hương nguyền.
Ðời vũ khúc rong chơi cùng năm tháng
Ðem vô thường bỏ lại sau lưng
Thiên đường ta là Hàn Giang sóng nước
Là Bến Ngự trăng lên
Là Hoàng Thành thênh thang dạo bước
Là Hàng Me ru gót chân mềm
Anh ơi bây giờ
Em ngồi tiếc ngẩn ngơ
Nghe mưa rơi rụng ngoài song cửa
Nghe những giọt buồn rớt quanh đây
(Ngồi tiếc ngẩn ngơ)
Thế rồi cô sinh viên trở về thành phố quê hương làm cô giáo mớị Hơn bốn mươi năm qua, cô vẫn nhớ như in buổi dạy đầu tiên nơi ngôi trường xưa Phan Châu Trinh một- thời-yêu-dấu đã đưa cô bước vào đời, ân cần hạnh phúc. Sáng hôm đó, bầu trời xanh ngọc bích, chim hoan ca ríu rít hót trên cành, có nắng vàng hanh và lòng mở hội, tôi lượt là áo lụa lướt qua sân, cây cột cờ đứng ngó trân trân, cành phượng vĩ lâng lâng tình tri ngộ, nơi cửa sổ những nụ cười nở rộ, sau lưng tôi hơi thở xuân thì, tuổi hai mươi ba tôi vừa đủ lớn, giữa đám học trò tóc dại mắt naị..Cô giáo mới dường như còn quá trẻ, mặt làm nghiêm đóng vở kịch đầu đời, không phải trên sân khấu, có ánh đèn lung linh huyễn
hóa, mà giữa những mái đầu xanh thơm mùi bụi phấn, thơ ngây một đóa hữu tình... (Tôi nhớ trường xưa)
Cô giáo trẻ ngày xưa là tôi đó
Bỏ dòng sông thơ mộng tuổi học trò
Sân khấu hậu trường tiếng gọi líu lo
Làm người lớn băng đèo về xứ Quảng (In dấu một đời)
Ngày xưa đó
Tôi chưa biết làm thơ
Nên vui buồn tôi dấu ở trong mơ
Cảm nhận hình như
Trong quạnh quẽ mênh mông
Có lời thì thầm muốn nói
Ðừng giã từ phượng sẽ khóc ngu ngơ
Bây giờ tôi đang làm thơ
Tìm về kỷ niệm
Chẻ nỗi nhớ ra từng con sóng nhỏ
Gọi mây về thăm hỏi dấu yêu xưa
Nghe trong tim
Từng hồi trống giục
Mà thương đến vô cùng
Những học trò tôi gần xa muôn vạn ngả
Phan Châu Trinh ơi ! Thuở đó đâu rồi ...? (Tôi nhớ trường xưa)
Cô giáo mới trong sân trường Phan Châu Trinh ngày nào, chuyển trường đi xa theo chồng. Sóng biển Nha Trang rộn ràng hoà nhịp với tháng ngày hạnh phúc của đôi vợ chồng thương nhau từ thuở tình son.
Bốn mươi năm. Trong căn nhà hạnh phúc giản đơn mà bận bịu đã không còn nơi trú ngụ cho nỗi buồn vui ngày cũ... Anh Hoàng Tử không chỉ ngày gặp gỡ, tóc điểm sương vẫn gối mộng từng giờ, đời sỏi đá anh dìu em sánh bước, trải muôn hoa ta luân vũ nghê thường... Thế mà bỗng một hôm em trở thành quả phụ cho tình anh quay quắt trở về trên áo tang em ngất lịm mảnh hồn hoang. Phố biển Nha Trang qua từng đêm mộng thấp thoáng những vì sao âu sầu nỗi nhớ vịn vaị Thủy triều về trên bãi xa nhẹ tênh một kiếp đời người thân còng nhẫn nhọc. Nhớ dáng anh đi dưới hàng dương liễu dọc theo con đường ven biển cho gió lộng tóc ai baỵ Ôi Nha Trang! Quên sao đành con phố biển mặn xát hồn người đêm xa xứ.
Niềm cảm xúc chợt về lay ký ức
Em nghe lòng nhớ quá Nha Trang xưa
Nhớ những buổi chiều hai đứa nhìn mưa
Con phố biển giấc mơ nào tiền kiếp
Nhớ liếp dừa đưa nghiêng lời tình tự
Ðường Duy Tân lộng gió tóc ai bay
Nhớ sóng vỗ bờ điệu ru điệp khúc
Hạnh phúc đợi chờ ngồi đếm sao đêm (Anh vội để một vần thơ đâu đó)
Buổi chiều dài theo câu chuyện đời vui buồn đắm say của gia đình cô giáo cũ. Vợ chồng nương nhau sống còn qua phận nước đổi thaỵ Họ dắt dìu nhau đi, rồi bỏ lại sau lưng dòng sông Seine mấy mùa chung bóng để tìm đến vùng đất hứa sau cùng vì tương lai con cáị Cơn bạo bệnh đến với chồng chẳng hề hư huyễn khối lòng son sắt của người vợ bởi “anh hãy đếm trên trời có bao nhiêu vì sao thì em yêu anh còn hơn thế nữạ..”.
Trong hạnh-phúc-ứa-lệ của mối tình chung thủy, niềm đau thương về một hiện thực chia lìa, chiếc bóng, đã một lần chứng kiến người vợ tủi buồn khóc ngất trong đêm. Người đàn bà, ngày xưa không làm thơ, lần đầu tiên trong đời đã ghép lệ thành thơ cho vơi bớt cơn sầu mà trải tình qua dâu biển.
Giấc ngủ anh dài tưởng thiên thu
Sóng xô vỡ xóa, đêm mịt mù
Ðường về tổ ấm anh lạc bước
Chẳng gọi trăng thề đổ bến mơ
Em đứng nơi đây ngóng đợi gì
Tìm anh ? Anh đó mãi tìm chi
Hồn ta một phiến ngàn dâu bể
Ðổ xuống đời nhau vạn kiếp sau
(Ðếm sao)
Cuộc trăm năm chỉ vừa quá nửa đời người đã đứt gánh giửa đàng. Ngày anh nằm đó lặng im lời giã biệt, nước mắt em rơi nhòa vào bóng tối vây quanh. Tiếng khóc một lần bật lên thành câu thơ đầu đời nay là ngàn lệ ru dài lời thơ kể lể. Người sương phụ trong dải áo màu tang chợt bàng hoàng nhận ra niềm đau bạc mệnh, âm dương đời ta đôi ngả. Lời hẹn thề trả nốt nợ trăm năm là tiếng nấc nghẹn ngào của tâm hồn vẫn còn mơ duyên kiếp buổi tái sinh.
Bỗng một hôm em trở thành quả phụ
Con tim buồn ủ rũ phủ hoàng hôn
Nhắm mắt lại nghe thủy tinh đổ vỡ
Ngước mặt nhìn trời bóng tối vây quanh...
Em ngóng ngả sau em chờ cửa trước
Nước chẳng về nguồn nước mãi trôi sông
Em biết rồi đây những sớm chiều đông
Ðời chẳng tạnh những cơn mưa hồng thủỵ..
Vậy là anh ơi ! đời ta đôi ngả
Hẹn kiếp sau trả nốt nợ trăm năm
Nơi xa xăm xin anh hãy nguyện cầu
Em sẽ đến, thôi nát nhàu thương nhớ...
(Bỗng một hôm)
Từng cánh hồng lả tả rơi xuống huyệt sâu đưa anh vào cõi lạ vĩnh quyết ngàn thu giữa tiếng kinh trầm buồn rưng rưng cây cỏ. Trong muôn vàn thương nhớ, em mộng du với hiện-tại-kéo-dài có kỷ niệm nở môi cười và tình anh chưa hết ân cần làm máu rợn hồng em cơn mất ngủ.
Em mở bừng đôi mắt đọng chiêm bao chẳng níu kịp thoảng hạnh phúc vụt bay như chiếc lá âm thầm rụng xuống trong đêm. Màu lá đỏ pha ráng chiều thẩm chìm theo mùa thu chợt xa ngoái hoang đường trong ánh trăng huyền ảọ Chiếc rèm tơ sau cánh cửa khép hờ khơi vơi lay động như hư ảo thân anh vừa thoáng bước hay gió thoảng hiên ngoài lay niềm nhớ cho cô đơn lại về trăn trở hồn em.
Ðêm hôm qua em nằm yên không ngủ
Nghe nhạc buồn em ngỡ bước chân anh
Bỗng tinh tú vỡ tan từng mạch máu
Anh xa xôi cũng chưa hết ân cần
(Cảm tạ tình anh)
Hạnh phúc đó đến rồi đi vội quá
Hé cửa nhìn hoa lá vẫn bên song
Mây vẫn thong dong chở gió gọi mời
Ta lại sống cùng đất trời trăn trở
(Chẳng thể dửng dưng)
Trong cõi nhớ chập chùng em thờ thẩn nghi nan. Anh đang nằm dưới mộ sâu, hay anh thơ thẩn chân mây cuối trờỉ Em mơ màng về một ngày xưa anh đã đến cùng em không hẹn ước bằng mối tình mãi mãi không phai như mùa xuân nào cỏ xanh mượt bờ dâụ Nhưng rồi sa mù trên bến bờ ảo giác chợt tan, em âm thầm bước chân trên đường trần chiếc bóng. Nước mắt em rơi như mưa tuôn trên tàn phai đổ vỡ. Thiếu anh trong đời, hương phấn, sự sống, tình yêu, cung thương ngày cũ... tất cả chỉ là khát vọng đợi chờ không bao giờ gặp lạị
Bên con sóng vỗ bờ niềm tuyệt vọng
Là trong ta một cõi nhớ chập chùng
Biển bao la đất trời mông lung quá
Anh về đâu có dạo bước qua đâỵ..
Ðêm xanh xao buồn lênh đênh bất tận
Ðời theo đời lận đận kiếp phù vân
Nỗi khắc khoải xoáy mòn tim nhức nhối
Ta mệt nhoài ôm bóng tối vây quanh...
(Một cõi chập chùng)
Em gương lược thẩn thờ trong từng vùng tóc rối, vất vưởng đứng ngồi với nỗi sầu trống vắng trong ngôi nhà buồn hiu giữa trời đất mênh mông vì anh giờ đã một trần gian cách biệt. Hởi mây trời! hãy dừng bước lênh đênh chở em qua khoang trời trắc trở màu thương để đến nơi hò hẹn cùng anh nơi cuối mùa miên viễn.
Hãy ngồi lại đây nỗi sầu trống trải
Vội vàng chi làm nát cả âm vang
Mây lang thang dừng bước đó đợi chờ
Bầu trời mãi một màu thương ảm đạm
(Nghe đời buồn hiu)
Người goá phụ trở lại Paris sau hai mươi sáu năm cùng chồng vượt trùng dương đi tìm đất hứạ Paris, vùng đất lưu dung của đôi vợ chồng những năm tháng đầu bỡ ngỡ nơi xứ lạ quê ngườị Nàng trở về tìm lại kỷ niệm xưa mấy mùa chung bóng mà lòng buồn như bia mộ. Từng khúc phố, dòng sông, viên gạch cổ, trên mỗi bước chân qua càng khiến lòng nàng thêm trống vắng phôi phaị
Từ ngọn tháp cao nhìn xuống, giòng sông Seine lặng lờ nhuốm màu mây tím thẩm. Giòng sông hình như bất động, nhỏ nhoi những chiếc cầu trắng nối nhịp qua sông. Mỗi con tàu đều cần thiết một giòng sông để được lênh đênh và bến hẹn trở về. Giòng sông trôi, đẩy nhịp hư vô cuốn trả cơn mơ bất tận kiếp người về lại với cảnh đời dâu biển.
Anh, em đã trở lại Paris
Ði giữa mưa gầy Tháng Bảy
Kỷ niệm chập chùng trang ký ức
Mắt cay cay cơn huyễn mộng trùng phùng...
Anh, em đã trở lại Paris
Thiếu mất người tình si
Anh bây giờ đâu đó
Ðầu ngỏ hay chân mây
Có nhìn em trần thế
Trơ trẽn phấn môi hồng
Có hay không trong em đêm nguyệt tận
Và cô đơn
Và lạnh lẽo
Bởi đâu còn ấm áp một bàn tay
(Em đã trở lại Paris)
Buổi chiều nghiêng theo mây bềnh bồng trôi xa để cơn nắng vô thường nằm lại trên bãi cỏ nghĩa trang xanh thẩm trầm tự Người học trò cũ nhìn bóng mình thân thuộc dưới ánh mặt trờị Từ cất bước ra đi, chiếc bóng đơm dài theo thân phận nổi trôi của bầy trò xưa và đứa em lưu lạc phương trờị Ðứa bước qua cổ thành rêu phong, lao đao vòng hưng phế. Ðứa bỏ dòng sông quen, mang theo trong lòng giấc mơ xanh ngần tuổi mộng. Ðứa bâng khuâng qua ngọn Hải Vân, từ trên đỉnh đèo thấy bay đi những hàng mưa lênh đênh khung trời viễn xứ.
Người em xưa ra đi theo giấc mộng đời mình, tuy đại dương cách trở vẫn ân cần nhớ về nhau, vỗ về an ủi, bừng nhiên như tự thuở hoa niên. Qua xa xôi, người chị trải lòng mình vẫn lừng hương cuộc tình từ thơ dại cho đến cuối đời, ngà ngọc đóa hoa yêu còn thắm nửa trần gian.
Em ở bên kia xa thật xa
Làm sao níu được giải Ngân Hà
Paris nắng lạ mùa bão rớt
Tình chị trao anh vẫn ngọc ngà
(Em ở bên kia xa thật xa)
Nhắn nhủ người em xa mà sao nghe lòng mình thổn thức. Paris trong ngăn phần kỷ niệm vẫn ngăn nắp căn nhà phố nhỏ dấu yêu, ấp ủ một thời Beautreillis chung bóng. Nhớ sân đá nhỏ trước nhà còn in bước chân anh trên từng dấu rêu phong. Nhớ nụ cười anh ôm kín nỗi lo xa những tháng ngày chúng mình lênh đênh nơi xứ lạ. Nhớ nghe em! Chị mơ về anh long đong bài thơ tình muôn thuở như em nhớ về đại dương ngày cũ vỗ bờ con sóng hồn đaụ
Nhớ nghe em
Hãy bước đi nhưng không cần vội
Ðể phố dài dài thêm nỗi tơ vương
Ðể tiếc thương tràn dâng như bất tận
Em sẽ nhận ra
Trong bao la
Từ thinh không vọng lại
Ðiệu ru buồn u uẩn của sinh ly
Em sẽ nhận ra
Căn nhà đó Beautreillis một thuở
Sau cánh cửa mở hờ
Là một trời dấu yêu ấp ủ
Là hương đêm tỏa ngát đóa diệu kỳ
Và em ơi!
Hãy cúi xuống
Hôn dùm chị bờ rêu phong trước cổng
Nhặt hộ anh viên sỏi đá ngậm ngùi
(Nhớ nghe em)
Người sương phụ trở lại Paris tưởng mong chút bình yên cho cõi lòng mình già nua trống vắng, nào ngờ kỷ niệm chập chùng núi dựng trên từng bước chân đi chỉ làm mắt nàng cay thêm cơn huyễn mộng trùng phùng. Có lẽ nơi chốn bình yên cuối cùng của nàng là những chiều bên mộ hay giữa đêm khuya ngỡ bước chồng về theo câu hát cũ. Nhân ảnh chập chờn ẩn hiện như khói sương anh thấp thoáng hình hàị
Trong khu vườn mộng ảo mong manh, bát ngát vầng trăng cổ độ, chỉ còn đôi ta hòa chung nhịp thở, bồi hồi một cõi-tình-riêng. Nhịp đập trái tim chàng chạm hồn em bối rối, ngọt ngào lời dỗ dành cho mắt lệ thôi rơi, đằm thắm bài thơ sương phụ.
Sao lại khóc hỡi em yêu dấu
Xóa dùm anh bóng tối chiều đông
Con sóng nhỏ giữa mùa biển động
Sẽ ru em về cõi mênh mông
Lau mắt đi hởi em yêu dấu
Ngủ cho ngoan mở rộng từ tâm
Bên gối mộng vẫn còn anh đấy
Trước mặt em mãi mãi vần thơ ...
(Sao lại khóc hỡi em yêu dấu)
*
* *
Người học trò từ giã cô giáo cũ cho kịp chuyến bay đêm trở lại nhà. Những vầng sáng của thành phố bên dưới chìm khuất mất tăm lúc phi cơ bay vượt qua trần mây, màu trắng chập chờn như ảo giác dưới trời đêm đầy saọ Trong tiếng động cơ rập rềnh, anh mường tượng tới khu nghĩa trang nằm trãi mình cùng với hằng hà sa số bia mộ lấm tấm trắng đang chìm dần vào màu đêm im lặng. Anh nghĩ tới người quả phụ lúc bà cúi đầu đếm bước trên lối dốc, dáng người đi cũng buồn như cây đứng lặng hai hàng. Giờ này có lẽ bà đã trở về nhà, một mình với trầm hương trong ngôi nhà rộng. Có thể một bài thơ mới sẽ được viết ra đêm nay, sau nhiều giờ mất ngủ, xoay vần điệu nhớ để ru lòng mình qua cơn thổn thức.
Ngày xưa ... em không làm thơ ... Giữa câu thơ là cả giòng đời vui buồn ngó lạị Ðàng sau câu thơ là biết bao cuộc đời lưu lạc chia xa như những bóng con đò trôi miết theo dòng sông cứ chảỵ Thời gian thì vẫn trôị Nơi chốn đã trở thành chốn cũ, kỷ niệm đong đầỵ Và đơn chiếc đêm nay nơi cuối bãi trần gian có người đang gom tình lại gieo vần gởi theo hương nhớ...
Kim Thành, người sương phụ làm thơ.
3/2006
Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam
Tin cha xứ sắp sang thăm thôn dịp lễ Phục Sinh sắp tới như một cơn mưa rào đổ xuống vùng đất lâu ngày bị nắng hạn. Các cụ ông, cụ bà, con chiên của Chúa trong thôn, rì rầm truyền tai nhau sự việc này, nửa tin nửa ngờ.
Thời buổi phức tạp quá, chỉ bên này bên kia một dòng sông nhỏ mà tin chẳng biết thực hay hự Một mặt, không ai tin được cha sẽ sang vì từ bao lâu nay đồn bốt bên kia sông đã lệnh cấm thuyền bè qua lạị Thản hoặc một hai lần, những thuyền chở người đi bênh viện bên kia sông đã bị bắn chìm trong đêm tốị Mặt khác, bên này thôn thì có sự hiện diện của một lực lượng khác cũng răn đe các sinh hoạt thờ phụng, vì không muốn thanh niên, thanh nữ và cả nhi đồng xao nhãng việc tham gia đoàn thể.
Ðã có những ngày lễ đạo vắng hoe vắng hoắc vì giới trẻ đã được tập trung vào những hoạt động ái quốc, ái quần, loe hoe chỉ còn lại các cụ ông, cụ bà đến nhà nguyện, nhà thánh đọc với nhau mấy tuần kinh và lần với nhau vài tràng mân côi, rồi lại nhanh nhẩu giải tán mất.
Trăm lần như một, cứ ngày cuối tuần là y như có một công tác gì đó được đề ra để giới trẻ tham gia, như làm vệ sinh thôn xóm, như ca kịch cắm trại, như vót chông, tập bắn, tập bò v.v… nên đám trai gái mới lớn lên xao lãng dần kinh chuỗị
Nay tin cha sắp về, từ chính các cụ cũng chưa tin. Có thể người ta đưa tin ra để khỏa tan sự chờ mong háo hức của đàn chiên lâu ngày không gặp Chúạ Thỉnh thoảng người ta vẫn đồn lên như thế để cốt sao sợi cao su bị căng giãn sẽ thấy giảm bớt đi độ căng thẳng mà thôị Rồi cập đến gần ngày hò hẹn thì tiếp theo là tin việc bị hoãn lại vì lý do này lý do kiạ Tuyệt nhiên mọi cản trở là do chính từ nơi xuất phát, chứ chẳng bởi vì ai ngăn cản bao giờ.
Cho nên các cụ nhận tin với tấm lòng hết sức dè dặt. Niềm tin và sự đợi mong đã bao phen bị vỡ mộng cho nên giờ nghe thì biết vậy, còn chừng nào đích thực sự việc đến mới tin. Tuy thế, ở mỗi cõi lòng già cỗi đều cầu khấn sao tin này quả là tin thực, bởi vì đã lâu lắm rồi các cụ không còn được xem cha làm lễ, không còn được nghe lời Chúa qua giọng giảng của chạ
Các cụ cứ nhỏ nhẹ bấm nhau, loan tin và nửa như dửng dưng, nửa lại bồn chồn ngóng đợị Chiến tranh nhiêu khê đến nỗi con người vui mà không dám hé ra niềm vuị Chưa bao giờ con người cảm thấy sợ sệt như lúc này, sợ cái chết ám ảnh đã đành, mà sợ cả những điều vu vơ, không bờ, không gốc gác chi cả.
Mơ tiếp nhận tin đó cũng làm ra vẻ lơ đãng,chẳng chăm chú chi nhiềụ Lợi thế của Mơ vì cô không phải là người bên đạo nên việc cha về hay không về nào có liên hệ gì đến cuộc sống của nàng đâụ Thực ra thì cô mong đợi ghê lắm, đêm nào cô cũng nguyện xin mẹ phù hộ cho cô, nếu quả thực cha xứ sắp sang. Cô sẽ tương kế tựu kế tìm ra cách lén theo cha về bên kia sông.
Cha đã sang ắt là phải có một con đường nào đó cha mới đi được. Mơ sẽ theo dõi và lắng nghe xem sinh hoạt của cha với họ đạo trong thôn như thế nàọ Mơ sẽ thu vén cơ ngơi của cô vỏn vẹn trong một tay nải nhỏ để rồi khi cha rút đi thì cô sẽ lẳng lặng bước theọ Cô làm thế để cha sẽ không bị liên lụy gì đến việc cô thoát ra khỏi thôn cả, nhược bằng nếu thời may chưa đón nhận cô thì Mơ chỉ phải chịu trách nhiệm riêng bản thân, không làm ai bị dính dáng vàọ
Mơ nhớ lại ngày trước, mỗi lần có tin cha sang là cả thôn chộn rộn. Các cụ, các ông bàn nhau kết dọn chỗ làm lễ ngoài trời, rồi cả tuần chiên con lo trưng bày đẹp đẽ. Mọi người trọng vọng và nao nức chờ mong, chương trình đạo được vạch ra chi li suốt thời gian cha đến. Ngày nào đọc kinh tại nhà ai, ngày nào lần chuỗi tại xóm nào, lại ít nhất thế nào cũng có một lễ rước kiệu mình thánh Chúa để kết thúc thời gian cha thăm viếng.
Còn bây giờ tuyệt nhiên những việc này không sao có được nữạ Người ta nhân danh thời kháng chiến để gào nhau thắt lưng buộc bụng. Lễ lạc dẹp hết, tiết kiệm tối đa, hũ gạo để dành, tiền nong gom góp, tất cả ủng hộ cho tiền tuyến, hậu phương dốc tâm dồn người dồn của để ươm cho sức mạnh vươn lên.
Nào có xa xôi, lâu lắc gì, thời gian ví như mới thoáng đó, vậy mà sao thấy dài dằng dặc vô biên. Chiến tranh chỉ vừa lóe ra mới mấy năm mà đã có bao người chết, bao nhà đổ, bao vườn trụi, bao tài nguyên mai một mất đị Mơ bỗng cảm như mình đã trải qua những năm tháng bất tận dìm vào đâu thương, khốn khổ.
Chẳng một ai tiên đoán được bao giờ thì cuộc chiến lụi tàn. Câu khẩu hiệu năm năm, mười năm hay có thể lâu hơn nữa để dặn dò nhau phải trì chí, kiên tâm. Người ta gọi và hô hào đó là lòng dân, ý nước, quyết dồn tất cả cho việc dành được quyền tự chủ gần đâỵ
Ai cũng biết rằng giặc giã thì không thể phung phí, thả buông. Thế nhưng, nhiều nơi, nhiều lúc cũng chính vì cái nguyên do giặc giã đó mà con người bị tước đi những yêu cầu đơn giản, nhỏ nhoi nhất. Chẳng một người nào dám làm ngược lại sự đòi hỏi khắt khe này, chỉ cần một cử chỉ lơ là, hay một cái nhăn mặt thôi đã có thể rước vào thân bao nhiêu tội vạ, có thể dẫn đến sự không an toàn cho tính mạng là khác.
Nhiều khi Mơ muốn tìm một sự xác nhận về tin cha sắp sang ở một cụ bà nào đó, nhưng Mơ biết chẳng ai dám đoan chắc sự đúng sai cho cộ Bản thân mỗi cụ đều giả tảng như không tin, không nghe, không biết để khỏi phải đi xa hơn sự bày tỏ ý kiến. Bây giờ thì không một ai dám tin tưởng vào ai, người nào cũng ấp ôm phận mình kín bưng kín bít, môi miệng ngậm tăm để bản thân tránh khỏi bị rầy rà vì những tai bay vạ gió.
Mơ lại càng phải be bờ lo che chở cho thân mình. Tuổi trẻ của cô là đích nhắm để đòi hỏi nơi cô một sự tích cực tuyệt đốị Cô phải là thành phần hăng hái, tham gia vào mọi trách nhiệm, yêu cầu, không thể thoái thác hoặc trì trệ tìm cớ chối quanh. Trong chiến tranh không có một tương nhượng nào hết, càng trẻ thì càng dễ bị suy đoán với tầm mức khắt khe hơn.
(còn tiếp)
(kỳcuối cùng)
Chiều hôm đó Thái Tuấn sau khi từ giã gia đình ông Thanh Tường xong thì chàng chở bà Tuân Thành và Như Tâm về Sài Gòn , không khí trên xe thật huyên náo và vui vẻ nửa đêm về đến nhà , mở cổng xong Thái Tuấn đỡ bà Tuân Thành xuống và dìu Như Tâm vào nhà
- Mẹ ơi ! Hôm nay Như Tâm ngủ chung với mẹ nghe , mai rồi hãy dọn phòng khác . Thái Tuấn nói và lúi húi mở cửa
- Ừ ! Hôm nay chúng tôi ngủ chung được rồi ! Bà Tuân Thành hắng giọng .
Sáng hôm sau Thái Tuấn đưa bà Tuân Thành và Như Tâm đến bệnh viện để khám chân cho nàng .
Thái Tuấn nói : - Mẹ trông Như Tâm khám bệnh dùm con , con phài đi làm , chừng khi nào xong thì mẹ và Như Tâm về trước dùm con nghe !
- Ðược rồi ! Cứ để đấy mẹ lo cho con đi làm
đi . Bà Tuân Thành nói
Nói xong Thái Tuấn cho xe chạy một mạch đến công ty vào phòng xong thì : - Reng…… . reng… . Thái Tuấn nhấc điện thoại lên
- Allo ! Thái Tuấn xin chờ nghe - Tôi đây ! Cậu lên phòng tôi có việc . Tiếng ông Quý Thịnh sắc giọng ,Thái Tuấn gom vội chồng hồ sơ quày quả lên phòng giám đốc - Chào chú ! Cháu mới về , xin trình chú kết toán và đánh giá kết quả chuyến đi ạ !
Thái Tuấn hồ hởi . Ông Thịnh gạt bộ hồ sơ sang bên rồi nói :
- Thái Tuấn này ! Cậu là người rất năng nổ , tôi có một việc không biết có nên nói ra không ?
- Dạ việc gì chú cứ nói . Thái Tuấn lễ phép
- Tuyết Trinh con chú mấy hôm rồi nó buồn , vì sau chắc cậu cũng hiểu ? nó rất thương yêu cậu .
Như vầy đi nếu như
cậu cưới nó thì tôi sẽ đề bạt cậu lên chức Phó tổng giám đốc công ty này , được không thì cậu cứ nói tôi nghe ?
- Dạ thưa chú cháu có người yêu rồi ! Chúng cháu sắp cưới nhau , vả lại khi có tình yêu thì mới có hạnh phúc chú à , nếu như hai người đến với nhau bằng vụ lợi thì chẳng qua đó là một cuộc sống bằng sự chịu đựng lẫn nhau , rồi chỉ khổ thôi chú ạ !
Thái Tuấn nói một hơi - Cậu dạy tôi đấy à ! Ông Quý Thịnh sẵng giọng
- Tôi muốn được thì phải được , ngày mai tôi muốn nghe sự đồng ý của cậu , còn không thì tôi chờ đơn xin từ chức của cậu nằm trên bàn của tôi .
Ông Quý Thịnh nói xong giận dữ đi ra ngoài , Thái Tuấn cũng lặng thinh xuống phòng mình ngồi thừ ra ghế rồi
lấy giấy viết một hơi hai trang giấy , sau đó lại trở lên phòng ông Quý Thịnh và đặt tờ giấy ấy ngay giữa bàn ông . - Cậu quyết định sớm nhỉ ! Tôi nói mai mà mới một chút đã có đơn rồi , thật rồ dại tình yêu ư ! Buồn cười thật , cậu cứ ngỡ tình yêu hơn sự nghiệp à . Này ! Nói cậu hay khối đứa nó tâng bốc tôi để được lên chức ấy và cũng đeo con bé nhà tôi như sam kia . Ông Quý Thịnh vừa nói vừa khoát tay - Cậu về đi tôi thật không muốn thấy mặt cậu nữa , Ông Quý Thịnh nói tiếp - Dạ cháu thật sự xin lỗi vì làm chú thất vọng , nhưng cháu đã quyết định thì không bao giờ thay đổi . Ngày mai cháu sẽ quyết toán lần cuối ở đây , một lần nữa thật sự cháu xin lỗi vì không thể làm gì
khác .
Thái Tuấn vừa nói vừa bùi ngùi . Chào ông Quý Thịnh xong ra về Thái Tuấn thấy lòng mình thanh thản vô hạn , thật sự chàng không hề oán trách gì ông Quý Thịnh cả mà chỉ xem như đó là món nợ ân tình mà mình vừa trả được , cuối cùng xe cũng đã đưa chàng về tới nhà . Vào nhà thì đả thấy bà Tuân Thành cùng Như Tâm ngồi trên ghế , Thái Tuấn hỏi : - Mẹ và Như Tâm về lâu chưa ? - Nãy giờ rồi , mà sao con về sớm vậy ? Bà Tuân Thành hỏi Thái Tuấn nhoẻn miệng cười cười rồi nói khẽ : - Con mất việc rồi ! Và kể lại đầu đuôi cho bà Tuân Thành và Như Tâm nghe , nghe xong Như Tâm khóc thật nhiều vì cứ nghĩ rằng do mình mà Thái Tuấn mất việc khiến bà Tuân Thành và Thái Tuấn phải dỗ dành hồi lâu .
Bà Tuân Thành hỏi : - Vậy con dự định làm sao ? - Tạm thời con không đi làm nữa , săn sóc cho Như Tâm khoẻ lại chúng con sẽ xin phép mẹ và hai bác bên nhà để chúng con làm đám cưới với nhau . - Ừ ! Thôi thế cũng ổn thôi con đừng lo gì , còn trẻ thế nào cũng tiến thân được lo chuyện vợ con đi cho mẹ có cháu ẵm bồng chớ mẹ già rồi con à ! Thấy thiếu thiếu cái gì trên tay ấy ! . Bà Tuân Thành nói xong thì kêu cả nhà ăn cơm , trong buổi ăn họ cùng nói rất nhiều chuyện của ngày trước và tương lai trong không khí thật đầm ấm và hạnh phúc .
Không lâu sau vào ngày cuối mùa đông không khí thật là nhộn nhịp , hôm nay là Lễ Thành Hôn của hai người , bà Tuân Thành và vợ chồng ông Thanh Tường rất vui khi thấy
Thái Tuấn và Như Tâm thật sự trưởng thành và sắp làm chủ một gia đình , gia đình cả hai cũng rất vui vì có con rể , con dâu đúng theo ý nguyện , bà Tuân Thành cũng tỏ ra thương yêu hết mực đối với Như Tâm . Một người con gái hiền dịu và nết na , Hai người ra mừng họ làm lễ xong . Tiếng chuông Nhà thờ vang dội như báo cho họ một ngày mai bắt đầu của đời sống vợ chồng và cũng như cầu chúc hai người hạnh phúc .
Trong buổi tiệc vui vầy cùng gia quyến và bằng hữu và bè bạn họ cùng nâng ly chúc tụng cho đôi tân giai nhân . Từ đây họ có quyền nghĩ đến một ngày mai sáng lạn trên con đường hạnh phúc của riêng mình .
* Truyện này ca ngợi sự cao thượng của tình yêu và cuộc sống , giúp con
người suy nghĩ rằng tình yêu không gì có thể mua được dù cho đó là những cám dỗ của danh vọng và vật chất.
10/01
"H ồi nào năm xưa em còn bé tí teo,
Nằm gần bên mẹ em bé như con mèo ..."
Bài hát nầy làm mẹ nhớ lại ngày con còn bé bỏng, mẹ con mình sao mà gần gũi làm sao! Bàn tay nhỏ bé xinh xinh xòe ra quờ quạng mẹ đoán con thức giấc, đôi môi hồng hé mở chép chép miệng, chắc chắn con khát sữa rồi, mắt lim dim báo hiệu con sắp ngủ. Con ướm nói "ma, ma", tập khóc cười đòi mẹ bồng mẹ bế, con cười nắc nẻ khi bố cù nhẹ thọc lét lòng bàn chân, vào nách vào hông. Cha mẹ nào chẳng mong cho con mau lớn đủ lông đủ cánh đâu nhớ thời gian đâu" tính từng ngàỵ"Mẹ còn nhớ ngày đầu tiên đi học, con lẩm đẫm níu chặt tay mẹ không chịu rời nửa bước khi bước vào trường mẫu giáo, nhìn thấy quanh mình bé khóc bé la nhôn nháo lao xao ngán sợ làm saọ
Con lớn dần tóc mẹ đổi màu theọ Mẹ đã kể về bà ngoại, lúc sinh con ra ngoại mừng đến nổi được nhìn thấy đứa cháu đầu lòng còn đỏ hỏn mà quên mất đường trở về nhà. Không bao giờ ngoại quên trịnh trọng mang lễ vật đến nhà hộ sinh để tạ ơn các đấng khuất mày khuất mặt đã cho mẹ tròn con vuông. Nhìn ngoại sau nầy đả đớt trò chuyện làm con cười khăng khắc miệng chưa răng thế mà nụ cười sao mà đẹp hồn nhiên. Ngoại ru cháu trên võng trong nôi cho đến lúc con mê man trong giấc điệp mới nhẹ nhàng bỏ mùng tấn kỹ sợ muỗi mòng tấn công cháu cưng của cụ.
"Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ", có nhìn tận mắt ngoại lúc nầy mới thấy công sức và tình yêu cha mẹ thật vô bờ. Con kể lể chuyện vui buồn ở lớp, mẹ cũng hồi họp lắng nghe từng khúc từng cơn. Mẹ cũng khó chợp mắt ngủ yên khi con còn cặm cụi sách đèn trong mỗi mùa thi cử.
Ngày con ra trường mẹ vui mừng khôn tả, phải chi ngoại còn, ngoại sẽ hả lòng hả dạ biết chừng nào, ngoại sẽ sung sướng run run nhẹ bảo, ‘’con bé ấy mới ngày nào mà bây giờ lớn đại rồi, giỏi quá". Ngoại không cần nhớ đến tuổi đời mà chỉ nghĩ đến hạnh phúc tương lai của cháu con hơn cả chính mình.. Theo nhịp thời gian, các con lớn dần mà cha mẹ không bao giờ nghĩ đến cũng như các con quên mất cha mẹ ‘’ da mồi sạm mặt, tóc sương điểm đầu"(Nguyễn Du).
Rồi đến lúc các con rời tổ ấm. Bài hát tạ ơn vang lên trong giáo đường nhân ngày hôn lễ:
" Xin đừng buồn vì chúng con rời xa ba mẹ,
Chính vì bàn tay mẹ quá ấm,
Ðôi tay ba quá vững chắc
Nên chúng con mới vươn lên cao được. "
làm bố mẹ cảm động bồi hồị Nhìn các con quấn quít bên nhau bất giác mẹ nhớ lại 'phút đầu tiên' ấy thuở mà quan niệm còn "nam nữ thọ thọ bất thân."Mẹ mong cho con được hưởng và biết sử dụng đúng quyền tự do lựa chọn quyết định cuộc đời trong nghề nghiệp đến hôn nhân để một ngày nào già yếu, mẹ hảnh diện được vịn vào tay con dìu bước như xưa kia mẹ dẫn con từng bước đầu đờị
Lâu lâu có dịp các con về hoặc rảnh rỗi bố mẹ lặn lội đến thăm. Nhìn các con sao mà thấy nao nao dạ. Trước mắt mình là khuôn mặt vóc dáng vừa lạ vừa thân. Nghe các con thi nhau kể chuyện nắng mưa, tiếu lâm, buồn vui bực mình trong việc làm, tranh luận sôi nổi bao đề tài lắm lúc làm mẹ ngạc nhiên đến ngẩn ngợ Nhưng bà mẹ nào lại không tìm lại được những nét đặc biệt thân quen cũ của con mình. Cô gái lớn thường thích thay mặt mẹ ra mòi chị cả lo lắng dẫn bảo em, thế mà chỉ mê tựa vào mẹ ngủ quên. Cô gái kế, nhỏ người mà tiếng lớn, chỉ bắt nạt được cậu em út kém hơn ba tuổi, hét to mét mẹ mỗi lần bị em trai đẩy nhẹ té lăn cù.
Ðường đời một chiều, con lớn lên cha mẹ già theo năm tháng. Nhìn các con cười cười trêu mẹ khi hạt cơm còn dính hờ trên mép má môi " ngọc ẩn long tu", "mẹ ăn mà còn để dành cho ai đó" làm mẹ quên sao được những lần con háu bú, sữa nhễu nhão quanh môi, hoặc ngứa nướu răng. cắn ngấu nghiến 'bầu sữa mẹ' làm mẹ bất thần nhảy nhỏm lên đau điếng. Con chẳng biết gì cứ ngẩn tò te rồi lại rúc đầu vào núc tiếp.
Mẹ không trách các con đâu, vì trước kia mẹ cũng thế, ít khi lo nghĩ đến tuổi già của ngoại, không dám nghĩ thì đúng hơn, vô tình như lúc nào cũng muốn được nuông chìu đùm bọc chở chẹ Ðể rồi đến lúc nghìn trùng xa cách mới hối tiếc đã không còn được ôm tấm thân gầy còm, vịn bờ vai, bóp nhẹ đôi tay khẳng khiu, đôi tay mà trước đây, bồng bế con đến cháu, đã quạt thâu đêm khi con nực nội bức rức lăn qua lộn lại trong mùa nóng hực quê mình. Ngoại khòm khòm lưng lửng thửng chăm chú theo từng bước cháu chập chững đi, loạng choạng gượng ngã khi cháu thình lình nhào đại vào lòng ôm ngoạị
Có lần sợ ngoại té lăn đùng ra, mẹ vội chạy đến đở vừa vuốt nhè nhẹ lưng vừa xuýt xoa hỏi:"Má có sao không má?"Sao mà nhớ cái nhìn khó tả của ngoại, vừa cảm ơn thiết tha triều mến, vừa xót xa tuổi đời già không biết còn giúp con được bao lâụ Bà mẹ nào cũng thế, nước mắt chảy xuống, không nhớ đến công ơn sinh thành dạy dỗ cũng như hy vọng mai sau được báo đền. Chỉ cần một cử chỉ triều mến, một câu thăm hỏi săn đón, một lời khen hứa hẹn’’ không biết chừng con bằng tuổi mẹ, cha, con có khoẻ được như vậy không?",một câu nói biết ơn " thật là có phúc đến từng tuổi nầy rồi mà còn có ba có má, sướng quá" để được nhìn thấy ngoại tủm tỉm cười, cảm động phều phào bảo :"ớn xộn
rồi, cha mẹ con nít rồi mà còn nhỏng nhẻo" Cao đẹp thay niềm hạnh phúc đơn sơ đôn hậu của các bà mẹ chỉ sống vì cháu vì con!
Người ta thường nói già trẻ bằng nhaụTrẻ đòi hỏi săn sóc chở che, già cần chăm nom thăm hỏịThời gian như đọng lại nặng nề khắp châu thân, tứ chi bải hoải bất tuân ý chí, đầu óc quên trước quên sau thách đố, da dẻ bắt đầu như bản đồ giao thông đường sá, mắt mờ răng xệu xạo, ngậm ngùi luyến tiếc "thời oanh liệt nay còn đâu".
Người Việt ta quen nếp sống đại gia đình, nên việc sống xa con cái là điều bất đắc dĩ. Người già thường sống với quá khứ, nghĩ rằng kinh nghiệm đời mình là kho tàng lưu lại cháu con. Cha mẹ già là cây ‘cột cái’ nhà đoàn tụ, chứng nhân cho thế hệ kế tiếp.
Vì thế con đừng trách mẹ khi thấy mẹ ngưng đũa khi con muốn bới thêm cơm. Nên tập hiểu mẹ hơn, nhớ con trước kia ham chơi lắc đầu nguầy nguậy, ngoe nguẩy chạy đi bắt mẹ phải khom lưng bưng chén cơm theo sau vừa năn nỉ vừa dọa mét bố đét mông để ép đút cho con thêm vài muỗng nữa .
Nội ngoại già cũng thế, hồi họp lo âu cũng thừa rồi, thế mà cũng vẫn như xưa 'hết hồn' thấy cháu chạy còn ngả nghiêng chưa vững, trái lại cháu thì như chẳng bao giờ biết mệt cứ tung tăng đùa giởn hả hệ Nhớ có đêm về thăm nội, đang đêm con giật mình khóc thét liên hồi, mẹ bố thay phiên nhau dỗ dành mà con không chịu nín. Nội thức giấc khi nghe bố đét vào mông con ’bốp, bốp’, vội tuột cầu thang xuống nghiêm trang bảo:" Hồi bé anh cũng thế, con nít có đau mới khóc, chưa biết nói thì khóc, sao lại đánh con."Các cụ tỉnh ngủ lắm. Hồi sinh con đầu lòng, mệt mõi mẹ cũng ngủ saỵ Mỗi lần con ngó ngoáy, ngo ngoe, cọ quậy là ngoại đã thức rồi, đến bên nôi tấn mùng hay thay tả, không cần gọi mẹ dậy đâu .
Ở nhà ngoại thích ru đưa võng cho con ngủ. Nằm trên giường, ngoại lâu lâu xoay nhẹ đầu con lúc sang trái khi sang phải hy vọng đầu con lớn lên sẽ tròn vo có sọ khỉ mà theo ông già bà cả tượng trưng bộ óc thông minh. Trong bửa cơm không ngớt kể tả lại cử chỉ ngộ nghĩnh con làm, mắt liếc qua liếc lại, cười chúm chím, xoè tay ưỡn mình mà ngoại gọi là "Mụ Bà dạy".
Ðể rồi ngày nào con thấy ngoại ăn trầu ngoáy lâu lâu quên chùi nước bã trầu chảy dài hai bên mép hay dính áo, bước đi chậm chạp, ăn nói đôi khi lẩm cẩm, chỉ thích kể chuyện ngày xưa, nhớ trước quên sau như mẹ bây giờ chậm hiểu kỹ thuật hiện đại, sử dụng máy vi tính trật lên trật xuống, các con hãy tập cảm thông người già là thế đấỵ Các cụ không sống mà chỉ sống còn.
Nhưng đó là chuyện tự nhiên như cha mẹ nuôi con thôị Các con không có gì phải bận tâm nhiều về chữ hiếự Hãy cố làm bổn phận mình là trả ơn rồị Cha mẹ nào lại không hảnh diện về con mình làm nở mặt mày gia đình giống dòng dân tộc. Không phải dễ thích nghi hội nhập với cuộc sống nước ngoàị Nhưng ở đâu cũng có kỳ thị, ganh tị, đố kỵ nhỏ nhen hết. Không nơi nào là thiên đàng hạ giới, cuộc sống cũng do mình phần chính đó con. Người không thành công thì trách oán hận thù buồn phiền chán nản, người một bước lên giàu có sang cả dễ dàng đôi khi lại quên mất quá khứ hàn vi thiếu thốn, lên mặt chê bai khinh bỉ kẻ không maỵ
Lắm lúc phải đương đầu với nếp sống mới lạ, cha mẹ cũng phân vân tự hỏi:"Cuộc phiêu lưu định mệnh nầy sao mà đắt quá, ảnh hưởng thế nào với thế hệ mai saủ"Các con đâu phải là dân bản xứ, tất nhiên khó khăn không thể tránh. Nếp sống, tập tục, ngôn ngữ khác, các con phải vừa học vừa thích nghi hội nhập, thật là bài toán thử thách khó giải đáp.Ngay cả cái nhìn của bạn bè giới trẻ ngoại dù có hồn nhiên dễ dãi nhưng cũng vô tình vô tâm.Họ sẳn sàng chấp nhận sự khác biệt mà vẫn phủ nhận điều bất bình thường đó.
Nhiều lần mẹ bắt gặp con ứa nước mắt, khóc ròng trên chồng sách vở khi bị điểm xấu, ngạo chệ Tất nhiên con nhớ lại ngày còn ở quê nhà, bạn bè ríu ra ríu rít kể chuyện trường lớp, ganh đua nhau từng điểm, xầm xì thầy cô 'thiên vị' bạn nầy đẹp bạn kia 'khéo nịnh'hơn. Sang đây, mỗi ngày đi học từ sáng đến chiều tối mới về, đêm đến học bài đắm mình trong ngôn ngữ khác, con từ từ xa dần tiếng mẹ, tập tục tổ tiên.
Quả là một cuộc thay đổi lớn. Cha mẹ cũng thế, phải học lại từ đầu, từ cách dùng muỗng đĩa dao đến phục sức, nếp ở cách ăn…Quần quật với cuộc kiếm sống lương thiện bằng công sức mình, cha mẹ đâu còn thì giờ lo cho con cái nhiều được nhất là ở một xứ mà mình không biết chữ nhứt một nàọNgười Việt ta ai cũng rán nuôi con ăn học huống hồ người tị nạn buộc lòng xa xứ nầỵ
Bây giờ nghĩ đến đây bố mẹ thấy thương và cám ơn các con vô cùng. Các con đã biết lùi bước, cúi đầu can đảm kiên trì nuốt nước mắt, học lấy học để làm thầy cô ngạc nhiên. Các con đã giải toả, cất bớt đi cho bố mẹ một gánh nặng, cục đá lo âu, hồi họp phân vân, hối hận đè nặng trong tim. Ðiểm hay nữa là các con luôn cố giữ truyền thống nề nếp quê hương dù phải cố gắng hội nhập thích nghị Không quá khích đua đòi theo thời trang ‘mốt’,văn minh tự do Âu hóa quá trớn, luôn tìm cách bảo trì giá trị trung thực của chính mình.
Thật tình mà nói, các con ngày nay vất vả hơn nhiều dù được hưởng tự do, tiện nghi đầy đủ nhưng con người đâu chỉ sống vì mảnh áo miếng cơm thôị Ðến khi lập gia đình, các con phải tự lập, tự lo xoay sở việc làm việc nhà theo cuộn sóng trào lưu tiến bộ thôi thúc cuốn nhanh. Khác hẳn với thời trước, đại gia đình, dù có tuổi, cha mẹ vẫn còn lo giúp con cái được, phụ nuôi dưỡng cháu, để mắt đến chuyện nhà cho con rảnh tay rảnh trí hơn như mẹ có ngoại vậỵ
Bây giờ ở xa các con, bố mẹ cũng đành âm thầm lo mà chẳng trực tiếp giúp được gì nhiềụ Vả lại các con cũng không muốn cha mẹ già mà còn phải cưu mang bận bịu thêm, cần tận hưởng hậu quả công sức mình theo quan niệm mới đương thờị Ngày ngày gọi thăm, có dịp là cả đàn thê tử tụ họp về xin mẹ nấu những món ăn dân tộc ưa thích khoái khẩu, để mẹ có dịp ’thả giàn’ nuông chìu con cháu, hạnh phúc đơn sơ đang ở trong vòng tay của mọi ngườị Cảm ơn Ơn Trên đã cho gia đình sum họp, con cái quyết tâm tự trọng vươn lên.
Nhớ lại bài " Ðứa trẻ" (L'enfant) của Victor Hugo:
"’Khi đứa trẻ xuất hiện,
Cả nhà vỗ tay reo….
Vầng trán buồn nản nhất
Chợt hết nét nhăn nheọ"
Con cái quả là lý sống của cha mẹ, tương lai của dòng họ, điểm tựa của tuổi già, bức họa của niềm ước mơ, hình ảnh mờ ảo của quá khứ, bức tranh con đường xuyên suốt cuộc đời, kết tinh công sức óc tim, thành quả vĩ đại con người tạo ra được, hy vọng truyền nhân giống trên quả đất xanh. Cha mẹ là nhà vườn ươm giống, cấy trồng cho sinh sôi nẩy nở, kho tàng kinh nghiệm, vòng tay ấm áp thương yêu luôn âm thầm theo dõi hiện diện cho đến suốt cuộc đường trần.
Thời gian vút qua, tre già măng mọc. Rồi đây đến phiên mình các con cũng sẽ trải qua thời kỳ ấỵQua kinh nghiệm của các bậc lão thành đi trước, các con đã được chuẩn bị một số vốn liếng sống cho cuộc hành trình nầy từ lâu rồị Hãy tập bước theo nhịp của cuộc đời đừng vừa tiến vừa luôn quay nhìn về quá khứ. Thế hệ sau tất nhiên phải hơn thế hệ trước, xã hội mới tiến bộ được. Nhưng phàm thực hiện điều gì cũng cần có mục tiêu đường hướng rõ rệt để rồi tùy thời tùy cơ cải tiến. Do đó phụ huynh không thể phó mặc con em cho xã hội, dù là xã hội tân tiến cực văn minh vì thế giới ngày nay chưa phải là địa đàng hoàn toàn bình đẳng tự do, không còn người không có tình người .
Về phần cha mẹ, còn có cơ may là không được chần chờ đắn đo để đến thăm con. Không có lần nào giống lần nào, cảm xúc cũng thế. Các con có lớn lên thế nào đi chăng nữa, các con vẫn là núm ruột nhỏ vô hình suốt đời ràng buộc với tim óc mẹ chạ Vậy con đừng nhíu mày khi mẹ vô tình làm trái ý con, đừng bực bội nhăn nhó nói:’Bộ mẹ tưởng con là con nít chắc’, ‘Con đâu có ngu đến nổi như mẹ tưởng’. Dễ thương nhất là con cứ cười cười gật gật, dạ dạ vâng vâng lái qua chuyện khác…nếu cần .
Vẫn biết các con ngày nay không thể sử dụng tiếng Việt tinh tế, sắc sảo theo truyền thống quê nhà vì ảnh hưởng‘nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc’.Các con cũng bị xâu xé bởi hai nền văn hóa Á Âu, nghiêng bên nầy tất nhẹ bên kiạ Vả lại lối suy nghĩ cũng thật khác nhau, cách xử sự càng cách nhau một trời một vực. Không còn ‘nam nữ thọ thọ bất thân’chẳng hạn, gặp nhau là tay bắt mặt mừng thật sự chứ không phải là chỉ để ví von thôi, ôm nhau, hôn ba cái trên má như ở Bỉ đâỵ Lối phát biểu cũng không kém, trực tiếp, sòng phẳng, thẳng thắn không e dè, nghĩ gì nói nấy, có khi ‘nửa nạc nửa mỡ’ tự do tranh luận trong niềm ôn hòa tương kính.
Sang đây các con được tiếp cận thụ hưởng ánh sáng đó nhưng cũng là con dao hai lưỡi thật sắc bén của hai nền văn minh lâu đời dường như đối kháng nhau, một bên hướng về nội tâm hơn, một bên thực tế. Bên ‘chín lượng kẻ mười cân’, nếu dung hòa được thì thiên đàng nhỏ rồị Và nếu không vì quá khích, tự cao tự đại quá độ, bị khủng khoảng bởi ngọn sóng thần tsunami tự do quá trớn, mà biết ngồi lại với nhau chung hưởng những ngày còn được hít khí trời trên quả đất mẹ màu xanh nầy thì hạnh phúc như có thật ở trần gian..
Ở xứ mình, việc đi học của các con là thường tình như các trẻ khác. Sang xứ người là cả một biến động mọi bề, hậu quả thật khó đoán, kim đồng hồ xe quay về số không, điểm xuất phát. Các con cũng đừng so sánh hoàn cảnh mình với của ai cả chỉ tổ làm lòng mình bớt thanh thản hơn thôị Con lớn thì cha mẹ già như chu kỳ của 'parabolé vậy, con tiến lên cực thì cha mẹ tuột dần từ cực điểm đi .
Bây giờ ai cũng bận rộn với công việc nên khó có cơ hội thăm nhau thường xuyên. Trái lại về hưu, dù rảnh rỗi hơn nhưng sức người có hạn, việc thăm con lắm lúc cũng không phải việc đơn giản dễ làm. Nhìn các con mẹ nhớ lại ngày ngoại đi thăm mẹ lúc mẹ ở nội trú xa nhà. Lần đầu tiên bóng ngoại khuất dần sau cánh cửa cổng đóng sầm khép kín, mẹ cảm thấy bơ vơ làm sao . Bạn bè đồng cảnh ngộ ai cũng nước mắt chực đầy mị Cảm giác cô đơn đó mẹ cũng cảm thấy mỗi lần các con về không bao lâu rồi lại ra đi .
Thăm các con cũng thế, cũng bầu trời xanh trên đầu, gió mát nắng đẹp lung linh vậy mà sao lòng mẹ vẫn vấn vương buồn tiếc. Còn nói chi những ngày mưa giông tuyết đổ, hàn thử biểu xuống độ âm, cái lạnh rét căm căm càng nung nấu niềm lọ Vậy các con đừng bực dọc khi thấy bố cứ dặn dò từng ly từng tí tùy theo đài khí tượng thay đổi từng ngàỵ Mục đích đối tượng của cha mẹ bây giờ vẫn là các con, các con có khuyên bảo gì cũng quên hết, nhớ đâu làm đó, cứ tưởng tượng rồi lo… cho hết thì giờ. Còn trẻ làm sao các con hiểu được mà hiểu để làm chi cho sớm.
Rồi cũng đến lúc nào đó không thể tự lo cho mình được, tất nhiên phải vào nhà dưởng lão bên những người người khác cùng cảnh ngộ như mình. Hình ảnh của những ông bà lão còn hồng hào mà bị hạn chế trong cử chỉ hành động nói năng mẹ nhớ đến ngoại già gần 90 tuổi đời rồi mà vẫn còn minh mẩn đùa vui cười ha hả dỗ dành, xuýt xoa ôm cháu vào lòng mỗi lần cháu chạy chơi vấp ngã. Các con cũng đừng có gì phải hối hận nếu chúng ta phải rơi vào trường hợp ấy vì " nhập gia tùy tục" mà, các con có làm gì đáng trách đâụ Cha mẹ già nào chắc cũng đã chuẩn bị tinh thần cho mình rồi, không ít thì nhiều vì có ai biết chắc được ngày mai ra sao .
Trước đây, còn trẻ khoẻ, ai cũng thích than van rên trời trách đất không bao giờ vừa lòng. Nắng hạn than nực nội mất mùa, mưa tuyết cũng bị bình phẩm ít nhiều, đi làm than cực, thất nghiệp chửi đờị Về già lắm khi tiếc rẻ bao nhiêu điều quá khứ mình thiếu kiên trì can đảm thực thị Vậy nào chúng ta hãy cùng nhau vui hưởng những ngày còn quây quần đoàn tụ bên nhau dù biết trước là cuộc đời tất có hợp có tan, lo chi chuyện bất biến xảy ra .
Thăm con, cha mẹ cũng tập yên hưởng khoảng đời còn lại như việc đến thăm con cũng mang cho thế hệ mai sau bao chi tiết của mặt phải trái cuộc đời để lấy đó nghiệm suỵ
Thăm con vì thật ra cha mẹ già còn là hình ảnh sợi giây huyết thống vô hình buộc ràng con cái nhắc nhở nhau dòng họ cội nguồn, quyển album kỷ niệm thân thương sống động, hình ảnh, tiếng nói gia đình, tia nắng huyền diệu, gió mát ấm êm, chiếc cầu quê hương nối liền quá khứ với tương lai .
Cuối năm 2005
Gần mười hai giờ khuya công việc dọn dẹp trong quán mới xong. Huyên thấy lúc này là cơ hội thích hợp nhất để ngỏ lời với Áị Anh ngập ngừng hồi lâu rồi nói :
-Anh tính…
Ái dịu dàng :
-Tính chi anh Sáu ?
Huyên :
-Anh tính ăn Tết xong rồi rằm tháng giêng anh nhờ người tới bỏ trầu cau …
Ái la lên :
-Tầm bậy, chưa được đâụ Cỏ ở trên mộ chồng em chưa xanh mà !
***
Trong đời Huyên có hai điều ao ước: có tiền mua chiếc xe cúp và lấy Aùi làm vợ. Hồi tháng tám anh đã mua được xe cúp, còn chuyện lấy Ái bị nàng khước từ, nàng nại cớ cỏ trên mộ chồng chưa mọc xanh. Anh Hậu – chồng nàng – chết hồi đầu tháng mười một năm Thìn, đến bây giờ cỏ chưa mọc. Ði bước nữa sợ miệng thế gian, chịu làm sao nổi ? Anh nghĩ trời cứ nắng chang chang như thế này cỏ làm sao xanh cho được ? Mấy ông già bà cả đều sợ cái lụt năm thìn, cái hạn năm Tị, năm nay đúng là năm Tị. Năm trước có bao nhiêu nước ông trời đã trút xuống hết, năm sau khô như rang. Cái này cứ diễn đi diễn lại hoài, đã thành qui luật. Từ hồi ra giêng tới giờ không một giọt mưa, nắng xối xả như trút lửa xuống cánh đồng.
Xã này nằm ven biển, ba phần dân làm ruộng một phần làm muốị Huyên có ba sào ruộng muốị Cái nắng hạn năm nay dân làm ruộng khổ bao nhiêu thì dân làm muối sướng bấy nhiêụ Ðược cả mùa muối lại được cả giá. Huyên trúng lớn, đủ tiền mua chiếc xe cúp cánh én, tuy cũ nhưng đem ra thợ “luộc” lại trông cũng mát con mắt. Gần đây chiều nào anh cũng cỡi xe hóng gió. Anh muốn chở Ái đi chơi nhưng nàng không chọ Ông trời giúp anh thực hiện được cái mộng thứ nhất, nhưng cũng ông trời đỗ nắng như thế này làm anh tan đi cái mộng thứ hai .
Ái có cái quán, sáng bán cà phê, chiều bán nhậu ở ngay trước trụ sở uỷ ban huyện. Ái coi Huyên như một vị thần tài của mình. Sau lần bói bài nàng càng tin chuyện đó. Một hôm vào buổi trưa nàng ngủ gục chỗ quầy hàng. Nàng lúc nào cũng thiếu ngủ, mỗi đêm chỉ ngủ được vài giờ, tửng bưng sáng đã phải thức mở cửa quán bán cà phệ Thường nàng phải dậy từ bốn giờ để chuẩn bị. Ðêm, tới mười hai giờ vị khách cuối cùng chưa chịu ra về. Nàng đang chìm nổi trong giấc mộng chập chờn thì có con mụ Bê, làm nghề giác lễ ở chợ kiêm nghề thầy bói bài tây, tớị Ái tỉnh người ngay, nói :
- Bói giùm tui một quẻ đị Mấy lúc này rủi ro quá, hồi sáng tự nhiên không đụng chạm mà nứt hai cái ly cốị Xế trưa gãy cái móng taỵ Người ta nói gãy móng tay xui lắm.
Buổi trưa quán vắng ngườị Cả hai kéo lại bàn. Mụ Bê xóc bài đưa Ái bốc một con. Mụ Bê lại xóc rồi trải ra mặt bàn bảy con bàị Nhìn một con bài mụ nói :
- Mày đây nè!
Mụ chỉ con đầm cơ rồi nói :
- Khá rồi, khỏi lo, mày được thằng cha này giúp. Lão mười chuồn mà giúp thì hết sẩỵ Lão là thần tài của mầy, nhưng mày bị con mẹ đầm bích nó phá.
Ái biết mười chuồn là ai, đầm bích là aị Nhìn ra cửa đúng lúc đó Huyên từ trụ sở huyện nhắm quán Ái bước sang. Ái nghĩ thầm, bói bài linh thiệt, mới nhắc đã có. Nhiều lần rồi kể từ cái thất thứ bảy, bảy bảy bốn mươi chín ngày thì anh chàng này đến. Ái để ý cứ hôm nào có anh Huyên phòng nông nghiệp đến mở cửa hàng là ngày đó buôn may bán đắt. Nhiều lần như thế làm cho Ái tin rằng nàng với anh này hạp tuổi, kết hợp với nhau làm ăn được . Từ đó thấy Huyên thì Ái mời .
- Anh Sáu mai nhớ tới sớm mở hàng giùm em nghe !
- Ừ .
Huyên rất sung sướng, anh luôn cố gắng giữ lời hứa, sáng nào tuy không ghiền cà phê song anh cũng tới sớm mở hàng. Lúc này mới bốn mươi chín ngày của anh Hậụ Ái chưa dám chưng diện loè loẹt. Nàng mặc bộ đồ xoa đen bó sát người, lai áo viền đăng ten thêu hoa rơi màu tím. Nơi hàng cúc áo nàng gắn mảnh vải trắng nhỏ xíu, chỉ bằng chừng nửa con tem, đó là miếng vải tang, dấu hiệu của việc thủ tiết thờ chồng. Nét mặt nàng lúc nào cũng làm bộ buồn buồn khiến cho Huyên thấy nàng có vẻ đẹp não lòng. Anh lo mai đây khi hết tang, nàng lại diện mấy cái áo hoa rộng thùng thình may theo mốt mới sẽ mẩt đi sự hấp dẫn thâm trầm của bộ đồ tang chế ! Mỗi khi nghe Ái mời đến mở cửa hàng lòng Huyên phơi
phớị Anh nghĩ giúp cho người quả phụ có đồng ra đồng vào mà mình chẳng mất gì thì sao lại tiếc công! Cho nên dạo gần đây anh có lơ là công tác. Buổi sáng anh xén của Nhà nước nửa tiếng, buổi chiều cũng thế. Ban đêm , hết giờ hành chính, đó là thời gian của anh cho nên anh tự nguyện ở lại cùng nàng dọn quán. Từ chỗ đi lại thường xuyên mà tình cảm giữa hai người nảy nở, ban đầu ít, sau nhiềụ Chỉ ngặt có một điều năm nay hạn hán quá đổi nên cỏ trên mộ người cô phụ chưa mọc được.
Bốn mươi bảy tuổi, bổ túc văn hoá lớp mười, trưởng phòng nông nghiệp huyện, Huyên vẫn còn mù mờ về thời gian vợ để tang chồng. Anh đem chuyện này hỏi nhiều người thì lại càng tối tăm rắc rối thêm. Mỗi người nói một kiểu chẳng ai giống aị Người dựa luật tây kẻ luật tàu, người lấy tục lệ tập quán ra mà “vận dụng “.
Trước tiên là ông cụ Luận, bảy mươi hai tuổi, còn khoẻ lắm nhưng cứ ngồi một chỗ, chuyên nói chuyện nhân nghĩa lễ trí tín với đám con cháụ Nghe đâu trước kia ông có làm ở toà khâm. Ông nói :” Tây chúng nó nhơn đạo với đàn bà lắm. Luật tây bắt mấy con mụ chết chồng ở goá đúng mười tháng mới cho đi thêm bước nữạ Ðể xem thử thằng chồng trước nó có để lại cái gì trong bụng con vợ nó không ? Chớ nếu cho lấy liền đầu hôm sớm mai con đẻ ra biết của anh nàỏ’. Nếu tính thời gian theo lối Tây thì rất có lợi cho Huyên. Nhưng thằng cha Tuân – trước làm Hương bộ - lại nói:”Ba năm là ba năm , không được thiếu một ngày!”. Cùng quan điểm này còn có lão Ngại làm nghề thầy cúng, có sách thọ mai gia
lễ, căn cứ vào sách vở cũ, lão buộc mấy chị chết chồng phải chăn đơn gối chiếc đằng đẵng ba thụ Luật lệ theo phái này khắt khe thật. Ái còn lâu mới được xoá bỏ “cấm vận”. Giữa hai phái này có nhóm thứ ba chủ trương tương đối dễ nghe hơn. Mụ Tám, ngày thường bán cá khô, ngày rằm, mồng một, bán tương chao ở chợ Cồn, biết “vận dụng sáng tạo” đưa ra cái thuyết:”Cũng là ba năm nhưng chỉ cần thủ tiết một năm tròn, lấy năm trước mấy ngày, năm sau mấy ngày cũng gọi là ba năm”. Nếu áp dụng theo cách này thì Ái chỉ còn năm tháng nữa là đáo hạn. Nhưng cỏ trên“thực địa” chưa xanh, biết tính làm sao ?
Năm nay hạn đến nỗi mấy cái giếng sâu nhất trong làng đều khộ Ðồng ruộng nứt nẻ cả, dế than chui vô mấy lỗ nẻ tụi trẻ con chịu thuạ Người ta phải quang gánh đi tới chân núi gánh nước giếng khơi về cho người và trâu bò uống. Buổi trưa Huyên nhìn lên gò, chỗ nghĩa địa mấy bụi cây trụi lá rung rinh nhoà đi trong lớp không khí nóng như rang, cảnh vật mờ ảo giống như nhìn qua tấm kính ướt. Huyên buồn rầu nghĩ nóng như thế này cây lớn còn héo làm sao đòi cho có cỏ xanh ?
Còn Ái lại có nỗi khổ riêng của nàng. Trong quẻ bài có con mụ đầm bích nó ám quả không saị Ðầm bích tức là mụ Son, chị con Phấn, hai chị em nhà này giống nhau như đúc. Mụ Son cũng mở quán sáng cà phê chiều nhậu như Áị Hai quán ngó vào nhau giống như hai ông tướng trong bàn cờ. Ở cái thị trấn nhỏ này khách khứa có hạn, hai chị bắt buộc phải lao vào cuộc cạnh tranh ráo riết. Từ cái thuở nhà nước ta chủ trương bao cấp và người ta còn sợ cả cái chữ quảng cáo và cái từ văn hoa gọi là tiếp thị thì chưa ra đời – thời kỳ đó trong quán thường bày khẩu hiệu “vui lòng khách đến vừa lòng khách đi” nhưng những cô mậu dịch viên ngồi rầu rĩ ở quầy hàng giống như thi sĩ tìm vần thợ Cái thủơ mà giới ăn nhậu
thường gọi đùa các cô là “mắc dịch viên” ngay từ buổi bình minh thương nghiệp tư doanh đó hai chị này đã biết áp dụng kỹ thuật marketing để câu khách. Trước tiên là cuộc leo thang chưng diện. Bên này bộ xoa Pháp, bên kia bộ mútxơlin. Bên này bộ xoa xuýt bóng, bên kia bộ xoa suýt gân. Cứ thế mà làm giàu cho con Lan bán vải trả góp đem đến tận nhà. Sau khi anh Hậu chồng Ái qua đời, Ái bỗng nhiên rơi vào tình trạng hưu chiến bắt buộc. Cho tới khi làm cái giỗ trăm ngày cho chồng xong, Ái tự coi mình được giải phóng hoàn toàn. Nàng lại tiếp tục lao vào cuộc chạy đua thời trang. Aùi chưng diện phấn son như cũ mà lại còn hơn trước. Bởi chị bị mụ Son qua mặt trong thời gian ba tháng mười ngàỵ Thấy mụ mang đôi dép
Thái bảy màu, chị gởi người đi thành phố tìm mua cho được đôi dép nhật trăm ngàn. Móng tay nàng thay đổi hàng tuần, con nhỏ Liên trưa nào cũng mang thùng đồ nghề tới săn sóc mấy cái móng tay móng chân . Ái đổi từ màu hồng nhạt, cánh sen, dâu tươi, hoa cà, tím sen, nhũ bạc, nhũ vàng. Chị tin bị gãy móng tay không những mất đẹp mà còn xui nữa .
Kết quả cuộc chiến mậu dịch giữa hai người tỏ ra cân sức, cán cân lực lượng khi nghiêng bên này, khi ngả bên kiạ Cứ thấy số cốc chén hai người ngồi trước sân rửa thì biết kết quả của việc mua bán . Cũng có một số khách hàng thuộc loại đặc biệt, họ ghi đầy sổ bên này, chạy qua quán bên kiạ Số khách này hai chị tự nguyện nhường cho nhau .
Cuộc chạy đua thời trang làm cho nền kinh tế của hai “siêu cường” dần dần kiệt quệ, Chị Son bên kia vét ngăn kéo hết cả tiền, không còn đủ mua ký cà phê bột pha cho khách, phải đem bộ đồ xoa mới may tới cầm cho mụ Sáu Lốp. Bộ đồ may hết sáu chục ngàn mới xỏ tay có một lần mà năn nỉ mụ ta đến gãy lưỡi mới chịu cho vay hai chục ngàn mà còn nói giọng nhân nghĩạ Bên này Ái cũng chẳng hơn chị Có khi kẹt tiền lấy két bia lên men cũng phải thân chinh giấu bộ đò mút dưới đáy giỏ đi cầm . Thế mà cả hai vẫn lao vào cuộc chiến tranh phi lý này .
Bây giờ nghĩ tới việc đi bước nữa với anh Huyên, Ái rất sợ miệng tiếng thế gian. Khi nói câu này Ái luôn luôn bị ám ảnh bởi cái miệng loe tô son đỏ lòm của con mụ Son trước mặt. Cuộc sống của Huyên cũng chẳng dễ dãi gì. Trong cơ quan không thiếu sự cạnh tranh phe nhóm. Nhiều phe nhiều nhóm, ai không cùng “nhóm máu” thế nào cũng bị văng. Cái ghế anh ngồi chẳng kiếm chác gì cũng có người nhòm ngó. Cơ quan là thế, tưởng tới quán được yên thân, ai dè anh cũng bị đẩy vào cuộc chiến tranh chiếm người đẹp. Ðám đàn ông sồn sồn, có vợ hoặc không, cả những đưá choai choai đáng con của chị Son, chị Ái cũng xem hai người đàn bà này là của chung, “phát huy quyền làm chủ tập thể”. Mấy tháng đầu tiên khi anh
Hậu vừa qua đời, họ còn nể nang người cô phụ. Sau thì vỉ ba cái chai bia lên men, cồn chín chục chữ pha nước lã làm cho bọn đàn ông quên cả.
Ái rất khéọ Mặc dù nàng chưa qua trường lớp ngoại giao nào nhưng Ái biết ban bố tình cảm một cách dàn trãi, ai cũng có phần. Thế nhưng không phải theo kiểu bình quân chủ nghĩa mà theo con số ghi trong phiếu tính tiền. Cuộc đời này vốn không bình đẵng, bàn nào có kêu nem chả, bia chai sài gòn thì phải chiếu cố cho người ta, nghĩa là Aùi kéo ghế ngồi với khách lâu lâụ Bàn nào chỉ có rượu trắng đậu phộng, lúc đi ngang qua chỉ được cái liếc mắt đưa tình .
Từ ngày gắn bó với Huyên. Ái cũng có phần đỡ khổ, có anh ta tới sớm về khuya phụ giúp. Mấy thằng cha ác khẩu nói :”Con Ái có cặp lưỡng quyền nhọn hoắt, tướng sát phu, một thằng vừa mới hy sinh, thằng khác sắp làm liệt sĩ !”. Nghe bọn đàn ông doạ thế Huyên cũng chẳng sợ, anh nghĩ con người ta có cái số. Vấn đề quan trọng của anh trong giai đoạn này không phải cặp lưỡng quyền mà là cỏ xanh .
***
Cuối tháng chín, sắp qua đầu tháng mười vẫn chưa có giọt mưạ Một hôm sau khi dọn dẹp xong Huyên lại đặt vấn đề, Aùi đưa điều kiện cỏ xanh, Huyên nói :
- Em phải thông cảm chứ, từ đầu tháng giêng tới nay chưa có giọt mưa, lấy gì cỏ xanh ?
Ái cười, nụ cười đẹp mà lạ, chưa bao giờ Huyên thấy .
- Em có đi hội họp mấy lần. Em thấy anh Sáu mỗi khi lên diễn đàn nói hay quá. Có người giới thiệu, anh khệnh khạng bước lên. Anh nắm cái micrô bẻ lên bẻ xuống, đưa mấy đốt ngón tay cong lại gõ lốp cốp vài cáị Anh hắng giọng rồi cất cái tiếng trọ trẹ miền Thanh Nghệ lên…Anh bắt đầu làm ông thầy đời dạy thiên hạ làm nông nghiệp. Ở đây mấy ông già nói anh từ trên trời rơi xuống cái xã Cận Sơn này, anh có biết chi đất đai thời tiết nơi đây mà làm khôn ? Anh có biết mấy lão nông dân tối nào cũng bị anh lôi lại đây ngồi nghe anh nói, buồn ngủ, ngáp sái quai hàm. Anh dạy cho thằng cha Ngạn cách thiến heỏ Anh có biết ba đời nhà nó làm nghề thiến heo ! Ðồ nghề chỉ có con dao nhíp, túm lọ nồi, hũ
dầu dừa đã nuôi sống vợ chồng con cái nhà họ bao đời naỵ Hắn làm ăn như vậy mà có con heo nào chết đâụ Thiến heo làm cho heo chết ai để yên cho, xứ này người ta còn quí con heo hơn con người, heo đau họ mua thuốc ngoại về cho uống, còn người đau thì chỉ hái lá. Anh lên giọng dạy cho mụ Sử nuôi heo náị Anh bày cho mụ cách coi cái “huê” của nó biết nó đã muốn heo đực hay chưa ?Anh đâu biết con mụ này nuôi heo nái từ hồi mới mười hai tuổị Mụ ta còn mánh tới nỗi heo nái không chịu động đực, mụ ta lấy nước đái heo đực tưới trong chuồng. Mụ nói nó ngửi mùi đực hì nó “ngây”… Heo tơ nuôi mãi không chịu lớn, mụ ta lấy kềm bấm răng, giã làm heo con đem ra chợ bán. Mụ giỏi như thế còn dạy cái gì nữa ?
Aùi còn tính nói nhiều nữa, nhưng Huyên với cái giọng thành thật :
- Nhiệm vụ phải nói chứ ai mà muốn? Ai giỏi bằng nhân dân, thôi đừng có ngạo anh nữa .
Aùi vẫn cười :
- Ai ngạo anh. Muốn cỏ xanh thì khó gì …
Huyên hỏi :
- Không có mưa thì làm sao ?
Ái :
- Không mưa thì làm mưa !
Huyên :
- “Nghiêm túc” đi, đừng có giỡn .
Ái :
- Ai mà giỡn. Muốn có mưa thì xách một vài thùng nước lên gò mả mà tưới…
Nhìn bộ mặt nghệt ra của Huyên, Ái thương hại nói tiếp :
- Ở đây chỗ nào cũng đầy hạt cỏ, muốn cỏ mọc nhanh thì bón cho nó nắm phân urệ Ðôi bữa thì cỏ xanh rì, khó chi !
HO PHUOC QUA 244 Memorial. W.Springfield. MA 01089
Thằng nhỏ đã mỏi chân, nó cứ đòi mẹ cho bế nó lên chứ không chịu đi dạo phố nữạ Mẹ nó cũng đã mỏi nhừ lắm rồi nhưng cái khách sạn chỉ còn khoảng vài mét,.. không lẽ lại kêu taxị Cố lết thêm vài bước nữa, hai chị em thằng nhỏ la um sùm lên..Mom ơi, mỏi quá..Mẹ nó giang tay ngoắt chiếc xích lô đang nằm trên vỉa hè.Một ông chú già trạc năm mấy tuổi chạy ra hỏi cô và các cháu đi dạo phố hả, tui chở đi một vòng nhạ. Tôi ngại ngùng nóị. không có, tui chỉ qua bên kia lề đường thôị.Có lẽ thấy cái điệu bộ lúng túng như gà mắc thóc của tui hay thấy bộ mặt nham nhở của hai đứa con nít mà ông xích lô cười khà khà.. à, à tụi nhỏ nó mắc quá à? Hay cô quên chìa khóa trong khách sạn? Tui ừ đại, kêu bao nhiêu
vậy chú? Ông xích lô nói .. trời đất , đây qua bên đó, cô thích cho bao nhiêu thì cho ... chứ tui biết lấy bao nhiêu ...
Cả ba mẹ con tôi leo lên chiếc xích lộ Hai đứa nhỏ thích thú ra mặt. Lần đầu tiên trong đời tụi nó được đi chiếc xe xích lô mà. Tụi nó còn chưa hết ngỡ ngàng với chiếc xe không mui này thì đã phải leo xuống.Thằng nhóc Pô nhất quyết không chịu xuống, cứ đòi đi xe xích lô nữa cợ Ông xích lô phải dỗ dành mãi nó mới chịu xuống xe còn tôi thì ngại ngùng không biết trả bao nhiêu tiền …. Nhớ sáng hôm qua, khi tôi 2 chiếc xích lô ra bãi biển – 2 bác tài nhìn mặt tôi rồi phán 50.000 đồng một xe .. Tôi la làng vì giá tôi đi taxi cũng chỉ tới 30.000 đồng/chuyến.. Tôi nói các ông lấy mắc thế, mắc hơn cả taxi máy lạnh .. bớt chút đỉnh đi .. Hai bác tài nhất quyết không giảm giá nên tôi ghét quá không thèm đi nữa
mặc dù bọn trẻ cứ đòi đi chiếc xe lạ ấy… Còn bây giờ, tôi không nghĩ sẽ ra giá bao nhiêu cả ... Thò tay vào túi, tôi còn tờ 5000 đồng bạc lẻ bèn đưa cho ông xích lộ Ông cảm ơn tôi rối rít và nóị. cô mở hàng đầu năm như vậy chắc đêm nay tui làm ăn được ...
Sáng hôm sau, cả gia đình tôi lại ra biển bằng 2 chiếc xích lộ Có lẽ mấy ông xích lô nằm chờ khách ở khách sạn đã biết không "hét" giá với bà Việt Kiều này được nên đưa ra giá mềm bằng giá taxi rồi . Khi cả nhà tôi đang ngao du trên hai chiếc xích lô, một gia đình bốn người trên một chiếc xe máy chạy qua và gật đầu chào tôị Họ là ai thế nhỉ ? Chắc họ nhìn lầm tôi với ai chăng ? Tôi đâu có người quen ở xứ nàỵ Chiếc xe máy chạy đã xa mà người đàn bà ngồi trên xe vẫn quay lại nhìn tôi chào và cảm ơn tôi một lần nữạ. Ông xã tôi hỏi tôi có người quen ở Vũng Tàu à? Tôi ngạc nhiên quá và cố nghĩ xem họ là ai ... Ôi , hình như ông xích lô tối qua .. tôi không biết có chính xác hay không ..Bởi tối
qua hình như tôi cũng chưa nhìn rõ mặt ông.. thế mà gia đình ông lại cố tình lại khách sạn tìm tôi - người mở hàng đầu năm cho gia đình ông . Có lẽ tối qua, ông xích lô đã gò lưng đạp được nhiều cuốc xe và có được khoản tiền kha khá? Có lẽ nào chăng đây là lần đầu tiên họ có một số tiền như thế. Và sự may mắn ấy là nhờ người khách thần tài đầu năm như tôi ử!?
Ôi, không phải thế đâu ông chú xích lô ơi . Tôi chỉ là một hành khách ngồi trên chiếc xe cũ kỹ kêu cót ca cót két bắt ông gò lưng đạp xe mà thôị Số tiền đêm qua là do đôi bàn chân biết hy sinh niềm vui họp mặt gia đình ngày tết của ông mà có đấy chứ. Số tiền ấy là sự cố gắng không biết mệt mỏi của đôi bàn chân già, tấm lưng dầm sương chờ khách chứ đâu phải nhờ những người mở hàng như tôi . Ôi người mở hàng đầu năm ! Sao ta như nghe quanh đây lời trách móc cái tính hững hờ của thiên hạ trong tim ta .
Những cuốc xe đêm .. Sao chạnh lòng !
Tôi biết chị nhiều hơn từ buổi họp ngoài trời của nhóm . Chị chịu trách nhiệm điều khiển buổi họp và tổ chức sao cho có quy cũ nên tôi có dịp nói chuyện với chị nhiều hơn . Chị lớn hơn tôi nhưng lúc nào cũng cười vui như trẻ con , nghe tổ đồn với nhau chị đang có bồ , một ông bồ thật tốt với chị và điều đó như mở ra một con đường hoàn toàn sáng sủa cho chị thay vì chỉ có những buồn bã trong quá khứ . Tôi trong tổ đã lâu nhưng ít giao thiệp , về chị , tôi chỉ biết mỗi đoạn đó , đoạn trước tôi không biết nên cũng coi như là chưa biết chị vậy .
Bắt đầu buổi họp , mỗi người được phát tờ giấy , viết lẹ vào đó một điều người khác chưa biết về mình rồi bỏ vào cái nón , xốc lên , rồi từng người bắt thăm , đọc to lên từng mẫu rồi đóan ra coi ai đã là chủ mẫu giấy đó .
Tới một mẫu " từng thi vô sân khấu mà rớt , cuộc đời xuống dốc từ đó , xấu xí và đi trong đời chưa biết mình là ai nên vô làm nhân viên xã hội " .. Cả tổ cười rộ lên khi chị vừa dứt , mọi người nhìn quanh quất , tôi thản nhiên như không biết gì , vài người nhìn tôi nghi ngờ nhưng lại nhìn đi nhanh . Trong cái tổ này , đúng là ít thấy ai kịch tính , họ đùa nhiều , phá nhiều chứ còn gì khác thật ít thấy . Vài người mạnh miệng đoán đó là tôi , tôi phá đám " how ? " ... thấy hay hay , họ nhao nhao chỉ về phía tôi , cùng cực tôi đứng lên cười xua tay " yeah , right , that's me , I am a loser " . Chị nói ngay " mày mà xấu cái gì , ủa mày thi sân khấu hồi nào ? " ... Tôi tiếp lời chị " tôi đâu có thi ở đây
, tôi thi ở nước tôi , ngay cả vô trung học sân khấu cũng không đậu ," tôi cười hi hih như trẻ con .
Ừ đúng , tôi có thi vào trường sân khấu một lần , cái lần đó tôi còn trẻ lắm , mới 22 , non dạ , chả son phấn tô vẽ gì , bài thi rất đơn giản gồm 3 phần . Phần 1 , họ bật một điệu nhạc lên và bảo tôi cảm điệu nhạc đó, tôi nhắm mắt , hai tay nắm chặt vào nhau đưa lên trước ngực và nhảy nhẹ nhàng theo điệu đang vang , khoảng 3 phút họ bảo tôi dừng lại . Sau đó họ đưa tôi một cái cây và bảo tôi gõ theo họ sau khi nghe đúng tiết tấu họ gõ , nhớ là 5 lần , ba lần đầu tiết tấu ngắn, tôi gõ theo thật trơn tru , 2 lần sau , chắc là thử tài kiên nhẫn và khả năng lắng nghe , tiết tấu dài hơn , tôi gõ trật một nhịp mỗi lần , cộng thêm với bài tự diễn chắc không gây được ấn tượng lắm cho giám
khảo, tôi rớt thê thảm lần đó , không có cả tên trong danh sách thử lại tài năng .
Ừ thì rớt , tôi mộng làm diễn viên , làm ngôi sao vô cùng để được sống dưới ánh đèn, với sân khấu . Mộng đẹp thế sao bỏ được nên đến bây giờ vẫn còn mộng dù đã hết cơ hộị
Từ sau ngày họp đó , tôi và chị nói chuyện nhiều hơn . Chị người Mexican , lúc nào cũng vui vẻ , có khi cười cả ngày, tiếng cười của chị hình như có ma lực , ai cũng thích lắng nghe .
Một ngày , chị hỏi tôi " mày có hạnh phúc không Trâm ? " . Tôi đang làm , nhìn qua chị , thắc mắc " chị hỏi vậy là sao , với tui , hạnh phúc khó định nghĩa lắm , tui sống từng ngày ngày nào không cãi lộn với chồng ngày đó tui hạnh phúc , à còn nữa , ngày nào chồng tui gần tui tui cũng thấy mình lên thiên đường " nói xong câu cuối tôi cười he he như tré con , ý là tôi ghẹo chị . Chị quay sang ngạc nhiên " ủa , mày có thương chồng mày không " Tôi ghẹo tiếp " tôi desperate lắm chị , tôi lấy chồng không cần thương yêu , hiểu nhau được là đám cưới à, bởi vậy mới lao đao " ...
Chị quay qua tâm sự với tôi , không phải với tư cách dạy đời , chị kể mà tôi thấy buồn . Ly dị lần đầu mới 21 tuổi vì ông ta đánh chị quá . Sau đó sống với một ông suốt 15 năm mà chị là người nuôi ổng nhưng ổng không biết điều lại còn đi lăng nhăng với người khác trước mặt chị . Tôi ngắt lời " tui khen chị hay à nha , những 15 năm , tui chỉ mới 9 năm , không có chuyện gì lăng nhăng mà tui đã chịu không nổi đó chị " .. Chị kể tiếp , " ừ , thế là bỏ nữa , sống cô độc 5 năm , bây giờ tao đang có ông bồ, hắn tốt với tao lắm mày , nhưng để vậy vui hơn " Ngày chị kể tôi nghe là ngày Valentine , sau ngày đó , trên bàn chị là một bình hoa hồng cam vô cùng đẹp . Sáng hôm sau vào vừa gặp chị tôi đã
ghẹo " ngon ta , chúc mừng chị nha , is that him or someone else " ... Chị cười rất vui " him, men " ...
Ðời tôi buồn chết nhưng thấy chị vui tôi muốn vui theo chị vô cùng .
Ai mà biết đàng sau nụ cười của những người phụ nữ là biết bao nhiêu khổ đau . Hôm qua khi chị kể cuộc đời chị cho tôi nghe chị đưa ra hai cổ tay chằng chịt sẹo , đó là kết quả 4 lần chị tự tử vì không còn chịu nổi những áp lực của đời sống , nhìn mà thương chị quá .
Tôi bảo , " tôi cũng từng tính mở cửa xe nhảy xuống freeway tự vẫn chị ạ nhưng chưa chết " .. chị cười bảo tôi " tao cũng từng thế rồi " ..
Chị khai thêm , lúc này tao phải uống thuốc chống anxiety attack đó vì mỗi lúc nó đến tao run lẩy bẩy và không nói được gì .
Thật tình , tôi thấy rất buồn và buồn lắm khi nghe câu đó , khắp văn phòng tôi làm , chị nào cũng có thuốc an thần và thuốc chống sự lo lắng này , còn tôi khi nổi nóng là cũng quăng cũng đập . Phụ nữ có nhất thiết là khổ thế không hả, trời ơi , không lẽ tôi còn mạnh hơn cả những người tôi nghĩ rất mạnh ở nơi đây .
Tôi nói với chồng tôi ngay tối Valentine " anh , em thấy biết ơn CS thiệt chớ , nói người ta bảo thân cộng , nhưng không nhờ những ngày đói khổ tranh sống bên nhà , có lẽ em cũng không có sức nào mà chịu đựng nỗi những căng thẳng trong cuộc sống này , có khi lại end up uống thuốc như những người bạn trong sở . Dù biết rằng lo trước chẳng được gì , nhưng thấy buồn cho phụ nữ quá đi anh ạ , thế mới biết mình chỉ là không nhìn ra xa thôi , chứ còn nhìn xa , thấy nhiều điều còn thương tâm vượt quá sức tưởng tượng của mình " ...
Tôi nhìn qua , ông xã tôi đã ngủ từ hồi nào , coi như là tôi nói cho mình nghe đi .
Tôi trộm nghĩ , đàn ông mà biết lắng nghe chút thì phụ nữ chúng tôi đã đỡ nhiều cái khổ lắm rồi ... bản chất muôn đời , thay đổi là do họ muốn hay không chứ đâu phải mình .
Tôi nhắm mắt , nhớ tới chị , lòng vẫn nghĩ mình là loser khi nhớ tới ước mơ làm diễn viên sân khấu năm nào và hình dung cuộc sống hiện tại của mình cùng bao nhiêu lo toan ngày mai .
Tôi đi vào giấc ngủ bao giờ cũng không hay , tôi cũng đang tập coi nhẹ mọi việc có khác chi ai đâu .
Hay chính bản chất cuộc sống là phức tạp thế và tôi phải vô tư mới sống tiếp được ?
Xin để dành câu trả lời cho tương lai
Trong đời , có những kỷ niệm ghi khắc mãi trong tâm tưởng
Dĩ nhiên phải là những điều dễ thương , những ngươì mình
yêu quý, và những nơi chốn đẹp đẽ mình đã đi qua .
Vậy mà lại có những cái tôi "ghét" nhất vẫn còn "bám"
lại trong một góc kẹt của ký ức . Thì ra "ghét" và "yêu"
chỉ là 2 mặt khác nhau, mà thực chất là in sâu trong
tâm khảm mãi mãi
....
Hồi 8,9 tuổi nghe Thái Hiền, hát một loạt "Tuổi mộng mơ",
"Tuổi thần tiên" ,"Tuổi Hồng" .Tôi ước mình mau đến tuổi
"ô mai ,xí muội" gì đó để được hưởng cái thuở môi hồng
chúm chím .
Nhưng "Lũ chúng tôi sinh lầm thế kỷ"
Chưa kịp bước vào tuổi ô mai, thì đất nước đi vào
ngã rẽ đen tối nhất .
Và tôi đã biết "khóc cười theo mệnh nước nổi trôi" .
.......
Những chuyến xe đò Saigon- Vũng Tàu như những con
thoi cứ đưa cả gia đình đến những bến bờ lận đận .
Mỗi lần nghe người lớn rì rù bàn tán , và bảo :
- Mỗi đứa xếp đồ vào giỏ, sáng mai đi sớm , chia từng
nhóm mà đi .
Tôi lúp xúp chạy theo ông anh ra ngoaì bến xe . Trơì
nhá nhem còn sương mù lành lạnh .
Hôm đó xui làm sao , tôi nhét vài bộ đồ vào cái giỏ cói .
Lúc lên xe đò chen lấn , cái giỏ bị đứt quai , rớt xuống
sàn xe . Ðồ trong giỏ rơi ra ngoài, lòi ra con búp bê
tóc vàng !!!
Nếu lúc ấy không có ai chắc ông anh tôi cốc cho lủng sọ !! .
Mặt ông hầm hầm mà cố nuôt cái "tức" xuống !
nhìn cái cục adam của ông cứ chạy lên chạy xuống ,
là tôi biết chút xíu nữa mình sẽ lãnh trọn cơn tức của ông .
Y như rằng, vừa xuống bến xe, đi được 1 quãng, đến chỗ
vắng ngươì . Giọng ông rít lên :
- Con nhãi, quăng ngay con búp bê đi ! mày đi nghỉ mát
hóng gió hay sao mà giờ còn ôm ấp theo con búp bê hả ?
Vừa sợ bị cốc đầu, vừa thương con búp bê .Nước mắt
trào ra mà không dám khóc thành tiếng, vì đang ở ngoài đường .
Mặt ông anh lúc này như ông kẹ !
- Giờ này còn khóc nữa ? chưa đi đến đâu mà đã xui rồi !!
Có lẽ vì cái xui của tôi bám theo chăng ? chuyến đó lại đi
không về rồi !
Về sau không biết tôi đã làm mất con búp bê ở đâu trên
những "chuyến xe qua " .
Chuyến cuối cùng đưa cả gia đình và mấy anh em họ vào tù
chung !!
Lúc bị bắt , họ trói đàn ông thanh niên vào với nhau, bắt
đi bộ từ bến tàu lên đường cái .Quần áo ai cũng ướt nhèm ,
lếch thếch đi bộ bằng chân không trên đường nhựa nóng
bỏng . Tiếng đàn bà con nít khóc rấm rức .
Có tiếng quát tháo :
- Khóc lóc cái gì lũ phản động ?
Thế là im thin thít hết .
........
Về đến bót, họ chia ra nhiều nhóm để điêù tra coi ai là
ngươi chủ chốt .
Mấy đứa nhóc con cũng bị tra vấn . Cỡ 9,10 tuổi cũng bị
dụ ngon dụ ngọt : "cháu thấy ba mẹ đưa tiền cho ai"
Và tất cả mười mấy đứa con nít đều được thả về
cùng vơí (bà nội hay bà ngoại trên 50 tuổi)
còn con nít dươí 5,6 tuổi thì được về với mẹ
Chỉ còn duy nhất 1 mình tôi còn sót lại, vì không chịu
khai người tổ chức .
Thay vì được thả về thì tôi bị dẫn vào nhà giam .
"Cũng may" vào đó gặp hết mấy chị em và những ngươì đi
chung chuyến tàu . Còn đàn ông vẫn bị còng hai ngươì vơí
nhau và ở phòng bên cạnh .
Tuy không thấy mặt nhau , nhưng thỉnh thoảng lúc ra nhận
phần cơm cũng thấy thấp thoáng . Và tìm cách báo tin cho nhau bằng cách viết vài chữ vào mẩu giấy rôì bỏ vào tuí áo phơi ngoài sân .
(Chuyện này ông anh tôi làm trước tiên vì ông nhận ra hai bộ
đồ bộ giống nhau của 2 bà chị ) mà lúc ở nhà ông đã dặn :
-Hai đứa này không có mặc đồ giống nhau lúc đi ra bãi đó
nghe chưa .
Người ta nói "nhất nhật tại tù thiên thu tại ngoại" , quả thật là đúng .
Mấy chục người bị nhốt vào 1 căn phòng bé như hũ nút , ban đêm nằm xếp như cá hộp .
Bị nhốt gần 1 tháng rưỡi, thì tôi được "phóng thích" cùng vớí mẹ và mấy người đàn bà có bầu .
Mấy bà chị thì bị nhốt hơn 3 tháng . Mấy ông anh thì "bóc lịch"
2,3 năm .Còn ông anh khác trốn trình diện học tập vì mang chức "Giáo sư biệt phái" (dạy ở trường nghe tên là thấy "đại phản động") đó là trường Quốc Gia Nghĩa Tử ,cũng bóc
sơ sơ vài cuốn .
Ngày ra khỏi trại giam, tôi đi không nổi vì hơn 1 tháng chỉ ăn
cơm với nước tương (hay nước muối pha màu)
vả lại hai chân không có dép ..May có nhà người quen ở gần
chợ VT cho đôi dép để đi về Saigon ..
.......
Dù muốn dù không, tôi cũng phải ghi danh để đi học .
Tôi không thể trở về trường cũ, vì nhà cũ đã mất .
May còn một ngôi nhà khác cho người bà con ở nhờ
nên còn nhà để ở .
Vậy là sau cuộc bể dâu, tôi như thân cây bị tróc gốc ,
Một ngôi trường mới bên cạnh những người bạn xa lạ ,
và hoàn cảnh hoàn toàn khác xưa .
Tuổi học sinh ở 1 xã hội mới không chỉ biết học những
điều bình thường như thuở trước . Có những môn học
khô khốc như sỏi đá mà phải bị nhồi nhét vào những cái
đầu ngây thơ (nên chúng tôi bị cằn cỗi trước tuổi thì phải)
Học chung với nhau được 4 năm rồi cũng quen và có
bạn thân .
Sau nhiều năm "gạn lọc" coi đứa bạn mình có cùng
"phe ta" không ? (dĩ nhiên phải cùng tầng số)
Giờ Chính trị, một giờ cực hình của cả lớp .
Giọng ông thầy ngươì miền Nam đi tập kết ra Bắc
lơ lớ nghe phát buồn ngủ . Ba cái đề tài anh hùng "kiú "nước
mà chúng tôi học như con vẹt, nhưng khi hỏi qua giai đoạn
khác thì mặt nghệch ra !!
Lúc làm bài kiểm, cắm cúi viết nguyên văn , không thêm được
một chữ nào khác .
"Ăn" được điểm trung bình 5/10 là mãn nguyện lắm rồi !!!
Giọng ông thầy vẫn rè rè như cái băng casset nhão . Ðứa nào
hên ngồi bên cửa sổ thì còn phóng tầm mắt ra ngoài hành lang
mà mơ mộng . Còn đứa nào xui xẻo ngồi dãy giữa, thì không biết ngó đi đâu ? (hình như cũng có đứa nhìn xuống đất, nếu
có con kiến nào đi lạc, thì lấy mũi dép chận đường qua lại của
con kiến cho đỡ buồn ngủ )
Từ bàn "Giáo viên" (sau năm 75, Giáo sư Trung học , đều gọi là giáo viên ) nhìn xuống thì thấy đứa học trò gục đầu xuống bàn
lại tưởng nó ngủ gục !!!
Ông thầy tưởng là lũ học trò "say mê" bài chính trị , nên im lặng Ai ngờ chúng nó im lặng ngủ gục !
Ông quát lớn :
- Trò Phúc , đứng lên trả lời xem tôi vừa giảng đến khúc nào ?
Phúc "nhí" giật bắn người , ú ớ vì có nghe đâu mà trả lời
-Nãy giờ tôi giảng bài để ru các anh các chị ngủ đấy hả .
Tôi đang giảng về tinh thần cứu nước anh hùng của nhân dân ta
chứ tôi có hát "à ơi có tiếng thùy dương mấy bờ" đâu, mà các
anh các chị ngôì gục đầu xuống bàn mà ngủ ?
-Thưa thầy , em đâu có ngủ gục ! Phúc đính chánh
-Anh không ngủ vậy gục mặt nhìn xuống đất làm gì ?
Phúc lắp bắp :
- Dạ em chơi với con kiến !
Cả lớp cười ồ, (cũng là dịp đánh thức mấy tên đang mơ màng)
Ông thầy trợn mắt , nghiến răng :
-Lời giảng của tôi, anh không coi bằng 1 con kiến hả?
Anh viết tờ kiểm điểm cho tôi . Sau đó tôi đuổi anh 2 tuần
không được vào lớp .
Nét mặt Phúc rạng rỡ hẳn ra , hắn thò tay vào hộp bàn,
quơ mấy quyển vở, định đứng lên đi ra khỏi lớp .
Ánh mắt ông thầy long lên xòng xọc :
- Ai cho phép anh đi ?
-Thì thầy mới bảo đuổi em 2 tuần .
-Tôi bảo anh viết tờ tự kiểm rồi mới được ra khỏi lớp mà !
Phúc loay hoay ngồi xuống, xé tờ giấy cái rẹt .Hình như hắn ta
không biết viết gì trong tờ tự kiểm . Hắn giơ tay
-Thưa thầy
(cắt ngang lời ông thầy vừa mở miệng ra giảng bài tiếp)
Ông thầy nổi cáu :
-Thưa thầy với thưa thiếc gì nữa ? anh cố ý làm gián đoạn
và mất thì giờ của cả lớp à ?
Phúc gãi đầu, (không dám nói "Thưa thầy" nữa )
- Em không biết viết gì trong tờ kiểm điểm .
Giọng ông thầy rít lên vì giận :
- Anh viết cho tôi 2 trang giấy "Tôi không chơi với con kiến nữa "
Tiếng cười như sấm nổ của 50 chục cái miệng , làm ông thầy càng điên tiết :
-Tôi phạt cả lớp này viết "chúng tôi không được cười"
(Lạy chúa ! sao ông thầy không phạt đuổi học 2 tuần như
tên Phúc nhí cho chúng em được nhờ ?)
Thoát nạn 30 phút phải ngồi nghe cái tape nhão . Coi như
được trở về cái thuở bắt đầu tập viết !
Lúc chuông reng báo hết 1 "tiết " học (sau này gọi là "tiết"
thay vì "giờ")
Tưởng ông thầy bắt 50 đứa học sinh viết cho bõ ghét, ai ngờ cũng bắt đứa đầu dãy đi gom "bài" để nộp cho ổng .
Lúc bóng dáng ông thầy vừa khuất ở cuối hàng lang, có đứa thắc mắc hỏi lớn :
- Không biết ông thầy gom làm chi mấy chục tờ giấy cho nặng cặp ?
Có tiếng đứa khác trả lời :
- Mày hỏi câu gì ngu như con bò, chút nữa ra cổng trường thì biết .
- Biết gì ?
- Thì ổng mang ra bán ve chai, cũng kiếm được gói xôi !!!
...
Tuy nhiên có đôi lúc ông thầy cũng "bất chợt " dễ tính .
Có hôm ông cao hứng bảo :
- Mấy em là phải mừng vì "giải phóng" vô, mấy em còn như
những mầm non, được hấp thụ nền giáo dục trong sáng .
Không bị học , không phải đọc những vần tho
+ ủy mị
như mấy anh chị lớn , ví dụ như câu :
"Mắt em là một giòng sông
Thuyền anh bơi lội trong lòng mắt em "
Làm lũ học sinh xuýt xoa :
- Thầy, đọc lại đi thầy
Ông thầy tưởng mấy đứa không nghe rõ, nên đọc lại từng chữ .
Ai dè mấy đứa lại cắm cúi chép xuống như lũ con chiên ngoan
đạo ghi chép lời chúa dạy .
Ông biết mình bị hố , nên tảng lờ .Lần sau không phê bình
"văn chương ủy mỵ" cho lũ nhóc con nghe nữa .
........
Học đường là nơi chốn được mưu tả là nơi trong sáng chứa
đựng tâm hồn vô tư .
Vậy mà chúng tôi luôn luốn phải "đề cao cảnh giác" những
tên trật tự chuyên môn rình rập để báo cáo (tay đeo băng đỏ)
Lâu lâu nhà trường "xập bẫy bố ráp" (đi kiểm soát bất ngờ
từng hộc tủ, và lục cặp của từng đứa học sinh) để xem có
đứa nào tàng trữ truyện cũ hay bài hát "mỹ ngụy" không ?
Không khí lúc đó căng thẳng như bị khủng bố .
"Nội bất xuất, ngoại bất nhập ", dù đang học giờ của
thầy cô cùng "phe" mà muốn cứu mấy đứa học trò của
mình cũng đành bó tay .
Tự nhiên đang giờ học, thấy 1 lũ khoảng 10 đứa "chó săn"
đi xồng xộc vào lớp (dẫn đầu là 1 ngươì của "phe địch")
vào "xin phép" được kiểm soát bất ngờ (cắt ngang giờ học
ngang xương, dù lúc đó thâỳ cô đang giảng bài hay lớp
đang làm bài kiểm)
Bốn đứa chia nhau mỗi đứa đứng 1 góc để canh chừng xem
có đứa học sinh nào "phi tang vật chứng ". Còn 6 đứa khác
chia ra 3 dãy . Mỗi dãy 2 đứa đi đến từng bàn để lục cặp của
học sinh đang ngồi trong bàn .
Ba đứa : KimQuyên, Phương Hà, và tôi ngôì chung bàn.
Hôm đó thật là ngày "xui tận thế" vì nhỏ Quyên mang
theo 4 quyển truyện Quỳnh Dao cho 2 đứa tôi mượn .
Nếu để bị bắt với tang vật rành rành thì coi như tàn đời .
Vì nhỏ Quyên lén lấy của chị nó đem cho 2 con bạn
yêu qúy mượn . Còn bị viết tờ kiểm điểm, và bị gửi
giấy về nhà mơì phụ huynh lên văn phòng để nghe
giảng về cách giáo dục con caí làm sao .
Trống bụng đánh như lô tô, mà ráng làm mắt tỉnh .
Nhỏ Quyên mở vội cặp quơ 4 quyển truyện ra hộc bàn .
3 cặp mắt nhìn nhau như "hấp hối" . Nhỏ Hà và tôi
không biết tính sao . thì nhỏ Quyên đã nhanh tay
nhét 2 quyển vào bụng, 2 quyển vào sau lưng !!
vì Quyên ngôì sát tường .
Thường thường tụi cờ đỏ bắt 3 đứa học trò ngôì trong
bàn đứng lên, bước ra ngoài để tụi hắn lục lọi cho dễ .
Hôm đó chắc thánh nhân che chở, nên 2 đứa cờ đỏ
không bắt ba đứa tôi đứng lên, mà chỉ bắt đưa 3 cái
cặp ra đầu bàn cho chúng nó xem xét .
Lúc "lũ chó săn" kéo ra khỏi lớp, cả lớp ai cũng thở
phào, còn 3 đứa tôi mừng như chết đi sống lại !
Giọng Huế của nhỏ Quyên còn run mà đã "ruả" :
- Hai đứa mi "cà chợn", nói đến nhà lấy thì không
đến, còn bắt tau mang vào lớp , lúc nãy tau run
muốn "chệt"
Ðến giờ đã hơn 20 năm trôi qua, mà tôi còn nhớ rõ
như in nét mặt của nhỏ Quyên, với câu :
- Bà chị tau mà biệt thì đập tau "chệt" , 2 đứa mi
cà "chợn"
Sau khi thoát nạn, 3 đứa chỉ có đủ tiền để đi uống
3 ly nước miá , gọi là "uống mừng" . Vì làm gì có tiền
để mà "ăn mừng" ?
Nhắc đến chuyện "ăn" làm tôi nhớ 1 kỷ niệm khá thú vị
Gặp lúc thơì buổi khó khăn , Má tôi tìm đủ mọi cách để
nuôi 6 miệng ăn ở nhà và thăm nuôi 2 ông anh trong tù .
Má tôi mua khoai mì khoai lang về luộc và 1 chảo dầu để
chiên khoai lang và chuối chiên .
Tôi được giao cho nhiệm vụ bán buổi sáng vì đi học buổi
chiều . Gặp hôm nào hên thì bán hết hàng, còn hôm nào
xui bị` ế thì tôi có phần mang theo cho 2 nhỏ bạn,
mỗi đứa 1 củ khoai hay 1 miếng chuối chiên .
Hôm đó tôi mang theo 3 miếng chuối chiên thơm phức
bỏ trong cặp . Thơì buổi "gạo châu củi quế" thì làm gì
có bọ.c nylon ? nên tôi chỉ gói trong giấy báo hay giấy
học trò .
Chuông vừa vào `lớp, chưa kịp khoe với 2 con nhỏ bạn thì
thầy giáo gọi tên tôi lên trả bài .
Lật đật quơ quyển vở cầm lên bàn giáo viên, lúc giở
trang tìm đúng bài để trả bài thì tôi mới thấy nguyên
1 trang bị thấm dầu và mùi chuối chiên dính đầy .
Gặp giờ Việt văn (mà sau này chỉ gọi là môn Văn)
của thầy Ðào . Ông thầy có hàm râu quai nón và thật dễ
thương ( vì hay cưng học trò con gái) .
Trả lời trôi chảy xong , thầy chỉ trang giấy dính đầy dầu ăn
và bảo "ăn vụng mà còn không chuì mép", cho 8 điểm vì
thuộc bài nhưng trừ 1 điểm về tội ăn vụng !
Lúc cuối giờ , ba đứa theo thầy tò tò đến tận phòng giáo viên :
- Thầy ,con đâu có ăn vụng , con mang đi cho 2 con nhỏ này mà .
Thầy cười tủm tỉm :
-Vậy trừ mỗi đứa 1 điểm cho huề .
Hóa ra thầy chỉ viết trong vở hù tôi thôi, còn trong sổ vẫn
được 8 điểm .
Bao năm qua rồi, hồi đó tuy là 1 con nhóc 14 tuổi mà tôi đã
biết chiêm ngưỡng nét "đẹp trai" vì hàm râu quai nón và nét chữ
bay bướm của thầy Ðào .
Thầy giảng bài nghe mê tơi, nhất là giai đoạn văn học trước
năm 1945 . Giọng bắc nhẹ nhàng ,đưa chúng tôi ra tận xứ Huế
xa xôi:
Chiều chiều trước bến Vân Lâu
Ai ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm
ai mong, ai nhớ, ai đợi, ai chờ
....
hay: Mơ khách đường xa khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà
Còn giai đoạn sau 1945 thì cả thầy và trò cứ như bị
"nấc cụt"
Có 1 bài luận văn, tôi bị thầy cho 5 điểm vì "hành văn cứng
như đá" (thì tại cái đề bài cũng thấy "chai" rồi !! làm sao mà viết "mượt mà" cho nổi chứ ?)
Em hãy phân tích câu : "Bàn tay ta làm nên tất cả, dưới sức người sỏi đá cũng thành cơm "
Baì luận văn đầu tiên tôi bị ăn 5 điểm, nhưng không thấy buồn !!
Thầy hay cho học sinh phát biểu ý kiến , hay đứa nào không đồng ý với số điểm mà thầy đã cho, thì có quyền khiếu nại
(nếu ai "mắc cở" thì viết vào giấy, nộp cho thầy)
Hôm đó tôi không khiếu nại vì bị ít điểm, mà chỉ viết :
"Thầy ơi, con nghĩ là :Bàn tay ta làm nên tất cả, dưới sức người
sỏi đá VẪN còn nguyên"
(dĩ nhiên vì biết thầy là "phe ta" tôi mới dám viết như vậy chứ )
Giờ học sau, thầy cốc đầu tôi 1 cái !!"không được viết như
vậy nữa nghe chưa ".
Sau này khi đã lên học lớp 10, biết chép thơ và nhạc , tôi và
nhỏ Hà còn tìm thầy để nhờ thầy viết tựa đề baì hát dùm
vì thầy viết rất đẹp và bay bướm ..
.....
Người thứ hai để lai cho tôi kỷ niệm đẹp là 1 cô giáo thực tập
dạy môn Hoá học (cô chỉ dạy thử khoảng 4 tuần)
Năm đó cô khoảng 22 tuổi, ngươì mảnh mai trong tà áo dài
(thơì gian đó ít ai mặc aó dài) còn lũ học trò thì mặc đủ thứ
màu mè (nhưng phải đeo phù hiệu )
Cô nổi bật giữa sân trường vì tà áo bay bay, mang 1 chút tươi mát trong cái không khí "ngột ngạt"
Nếu học 2 tiết thì thường được giải lao 5 phút giữa giờ để
thầy cô và học sinh có dịp "sinh hoạt" với nhau
Cô hỏi "có em nào biết bài hát nào nhẹ nhàng không"
cả lớp im lặng, vì nhạc lúc đó chỉ toàn là nhạc "đằng đằng
sát khí" hay là "câỳ sâu cuốc bẫm" như bài "Vàm cỏ đông"
(bây giờ tôi đã quên lơì chính nhưng vẫn nhớ lơì đã sửa :-)
Còn có 1 bài mà tôi cũng quên tựa bài và lơì chính ,
lúc ông anh đi tù về, ông hát như vầy :
"Tổ quốc ơi, ăn khoai mì ngán quá
rồi lại đến bo bo, ta ăn độn dài dài
từ giải phóng zô đây, ta ăn độn cầm hơi"
Rôì cô hát bài
"Ði qua vùng cỏ non
ngỡ muà xuân đang tới
bâng khuâng chiều ba mươi
tóc em xanh màu trời "
Và 1 bài nữa mà tôi không nhớ tên :
"Ta thấy em như thiên thần sa ngã
em có vui trong ngục tù bao la ?"
Về sau bài này bị cấm hát vì có cái câu nghe "phản động" :
"em có vui trong ngục tù bao la"
........
Kỷ niệm trong vùng ký ức về tuổi "ô mai" của tôi là thế đó !!
Tôi cũng như các bạn cùng trang lứa không được mặc những
chiếc áo dài trắng nữ sinh như lơì bài hát "em tan trường về ,
tà áo vơn bay vờn bay"
Nhiều khi tôi cứ tiếc mãi là sao mình không sanh trước 10 năm
hay sau 10 năm để được mặc áo dài trắng đi học ?
Ông anh tôi nghe tôi ước vậy, ông bảo :
- Ước gì mà "ngu" quá ! mày ước vậy thì giờ mày già khằn ,
còn nếu sanh sau 10 năm thì chắc mày là con ông hàng xóm :-) :-)
Tôi gân cổ lên cãi :
- Cái gì con ông hàng xóm ?"
- Con này đúng là dân "Quảng Nam hay cãi" ! Bố mất năm
mày lên 6 tuổi , lấy đâu ra cho mày sanh sau 10 năm nữa ? không con ông hàng xóm thì chắc Bố phải gửi DNA trong
nhà bank ?
(Hai anh em cười khúc khích, nói nhỏ thôi, bà già mà nghe
được thì giảng moral cho mà nghe)
Ở VN vào thập niên 90 đã cho mặc áo dài trở lại .
Nhìn cảnh tan trường áo trắng tung bay như đàn bươm bướm
mà lòng cứ ngẩn ngơ .
Mỗi lần có ai về VN hỏi tôi muốn quà gì .Tôi chỉ muốn có
mấy tấm hình chụp cảnh tan trường thôi .
........
Tôi thiết nghĩ cho dù ở thơì điểm hay hoàn cảnh khó khăn
cơ cực đến mấy, vẫn có những chân tình sẽ còn in mãi trong lòng suốt cuộc đời .
03/25/2006
Anh Yêu Dấu,
Ðã bao lần chúng ta đến gần nhau rồi xa nhau ? Ðã bao lần giận hờn, cãi vã, để thấy mình là người xa lạ, và sau đó lại xem như không có gì xảy ra, sau những vuốt ve, dỗ dành. Những giọt nước mắt long lanh của em đã xóa tan đi những giận hờn nơi anh, những ánh mắt van nài của anh đã làm mềm lòng nơi em ? Tha thứ, tha thứ cho nhau tất cả, để biết rằng mình yêu nhau thêm. Không hiểu sao chúng ta không thể thiếu vắng nhau ? Có phải chăng tình yêu là sợi giây vô hình đã trói 2 tâm hồn nhau lại ? Có bao giờ anh cảm thấy trống vắng khi hai đứa giận nhau không ? Và để thấy rằng chúng ta rất hạnh phúc sau những lần làm hoà lại ?
Em yêu những tật xấu nơi anh, những vụng về, biếng lười, tất cả điều là những cái dễ thương. Có phả i chăng tình yêu đã làm mù lòa mắt nhau ? Một đời để yêu, một đời để sống cho tình yêu cũng đủ cho em cảm thấy em là kẻ hạnh phúc nhất trên đời . Cảm ơn anh, cảm ơn tình yêu của anh dành cho em. Anh như ánh mặt trời, đem những tia nắng ấm, nung nóng trái tim em. Cho thấy cuộc đời có thêm ý nghĩa, có thêm sức sống.
Tình ta như những đóa hồng
Tỏa hương thơm ngát mặn nồng bên nhau
Tình ta như những vết đau
Hằn in sâu nét nghìn sau vẫn còn
Tình ta như những vết mòn
Lăn tròn theo những nét son vẽ vời
Tình ta như sóng biển khơi
Một đời réo rắt, một đời yêu thương
Em vẫn mơ, vẫn chìm đắm trong những làn sóng của tình yêụ Cho dù đã bao lần hụt hẫng, đã bao lần tưởng rằng đã đánh mất tình yêu . Xin mãi cho em những yêu thương ban đầu gặp gỡ, hãy cùng em đi lại và đi nốt những quãng đường còn lại của tình ta, anh nhé.
Viết Cho Giao Mùa
April 2006
DHH
~~~/~~((@
"Ai mua trăng, tôi bán trăng cho
Trăng nằm yên trên cành liễu đợi chờ
Ai mua trăng, tôi bán trăng cho
Chẳng bán tình duyên ước hẹn hò"
(thơ Hàn Mạc Tử)
"Ðường lên dốc đá nửa đêm trăng tà nhớ câu chuyện xưa
Lầu ông Hoàng đó thuở nào trăng
Hàn Mặc Tử đã qua
Ánh trăng treo nghiêng nghiêng, bờ cát dài thêm hoang vắng
Tiếng chim kêu đau thương, như nức nở dưới trời sương
Lá rơi rơi đâu đây sao cứ ngỡ bước chân người tìm về giữa đêm buồn
Ðường lên dốc đá nhớ xưa hai người đã một lần đến
Tình yêu vừa chớm xót thương cho chàng cuộc sống phế nhân
Tiếc thay cho thân trai, một nửa đời chưa qua hết
Trách thay cho tơ duyên chưa thắm nồng đã vội tan
Hồn ngất ngây điên cuồng cho trời đất cũng tang thương, mà khổ đau niềm riêng.
Hàn Mặc Tử xuôi về quê cũ, dấu thân nơi nhà hoang
Mộng Cầm hỡi thôi đừng thương tiếc, tủi cho nhau mà thôi
Tình đã lỡ xin một câu hứa, kiếp sau ta trọn đôi
Còn gì nữa thân tàn xin để một mình mình đơn côị
Tìm vào cô đơn đất Quy Nhơn gầy đón chân chàng đến
Người xưa nào bíêt, chốn xưa ngập đường pháo cưới kết hoa
Chốn hoang liêu tiêu sơ Hàn âm thầm ôm trăng vỡ
Khóc thương thân bơ vơ, cho đến một buôỉ chiều kia
Trơì đất như điên cuồng khi hồn phách vút lên cao
Mặc Tử nay còn đâu ?
Trăng vàng ngọc, trăng ân tình chưa phỉ
Ta nhìn trăng, khôn xiết ngậm ngùi chăng..."
Ðó là bài ca về thi nhân Hàn Mạc Tử (HMT), do nhạc sĩ Trần Thiện Thanh sáng tác do nguồn cảm hứng từ những áng thơ bất hủ và chuyện tình thương tâm của nhà thơ nàỵ. Ðây là bài hát tôi rất thích khi liên tưởng về thơ trăng, tôi không khỏi ngậm ngùi nghĩ về người thi sĩ vốn tài hoa, nhưng lại yểu mệnh, vắn số nàỵ
Những dòng về thi nhân Hàn Mạc Tử:
Dựa vào các bài viết khảo luận của các tác giả Vĩnh Hồ, Thinh Quang, Hoài Thanh Hoài Chân, Huy Phong Yến Anh và Trần Tuấn Kiệt mà tôi gom góp cho bài viết thì Hàn Mạc Tử có tên thật Nguyễn Trọng Trí (NTT), sinh ngày 22 tháng 9, năm 1912. Quê Mỹ Lệ, Ðồng Hới, thuộc địa phận Quảng Bình. Tổ tiên NTT có họ Phạm, ông cố Phạm Nhương, ông nội Phạm Bồi, vì liên can quốc sự trốn vào Thừa Thiên đổi ra họ Nguyễn. Do đó tên cha là Nguyễn văn Toản, và tên mẹ là Nguyễn Thị Duỵ Trong gia đình NTT có người anh cả là Nguyễn Bá Nhân, hai gái chị Như Nghĩa, Như Lễ, cùng hai em trai Nguyễn Bá Tín và Nguyễn Bá Hiếụ
NTT theo học bậc tiểu học ở Quảng Ngãi, khi cha mất, mẹ dọn về Qui Nhơn, ở đây ông tập làm thơ Ðường luật lúc 16 tuổi lấy bút hiệu là Minh Duệ Thị. Học trường Qui Nhơn đến năm thứ ba, gia đình NTT gởi ông ra Huế học tại trường nhà dòng Pellerin, chính đất Thần Kinh với non nước hữu tình có truyền thống thơ phú dạt dào này, nơi quy tụ nhiều nhân tài đã ảnh hưởng nhiều, khai mở hồn thơ và óc sáng tác để sau này NTT trở thành một thi nhân tài hoạ NTT đăng thơ trên báo Phụ Nữ Tân Văn, Sài Gòn với bút hiệu Phong Trần. Thời gian này tình trạng Ðông Dương bị khủng hoảng kinh tế, khi gia đình NTT sa sút không còn điều kiện cho NTT tiếp tục học, NTT phải nghỉ học đi làm cho Sở Ðạc Ðiền, sau đó ông bị đau
rồi mất việc. Vào Sài Gòn làm báo ít lâu lại trở về Qui Nhơn, rồi mắc bệnh phong cùị Ông vào Nhà thương Qui Hòa và mất tại đó vào ngày 11 tháng 11, năm 1940, khi ông mới 28 tuổị
Khi vào Sài Gòn làm báo NTT lấy bút hiệu Lệ Thanh (tên làng Mỹ Lệ, chánh quán Tân Thanh ghép lại). Ông đoạt giải nhất cuộc thi thơ của một câu lạc bộ thơ, bút hiệu Lệ Thanh nổi tiếng từ đó. NTT cộng tác với báo Trong Khuê Phòng, Ðông Dương Tuần Báo, Người Mớị Năm 1936 khi chủ trương tờ phụ trương văn chương báo Sài Gòn, đến đây thì NTT mới đổi bút hiệu là Hàn Mạc Tử. Hàn Mạc theo Hán tự có nghĩa là "Rèm Lạnh". Người bạn thân cận nhất của ông là thi sĩ Quách Tấn góp ý:
"Tránh kiếp "Phong Trần" làm khách "Hồng Nhan" (Lệ Thanh) mà lại núp sau "Rèm Lạnh" (Hàn Mạc)... Ðã có "Rèm Lạnh" thì nên có thêm một bóng nguyệt nữa mới thật nên thợ"
Thế là NTT đồng ý ngay, cầm bút vạch thêm một vành trăng non trên chữ Mạc, từ đó có bút hiệu Hàn Mặc Tử. Mặc Tử không còn nghĩa "Rèm Lạnh" nữa, mà có nghĩa là "Bút Mực" (Hàn: Bút, Mặc: Mực) hiểu theo nghĩa bóng là "Văn Chương". Như vậy, ba chữ bút hiệu Hàn Mặc Tử có nghĩa là người "Khách Văn Chương". Do đó, dù là Hàn Mạc Tử hay Hàn Mặc Tử vẫn là ông.
Ai là người trong thơ Hàn Mạc Tử ?
Khi HMT mới lớn lên tại đất Qui Nhơn, thi nhân đem lòng thương yêu một giai nhân tên Hoàng Thị Cúc, và đây là mối tình đầu tiên, đẹp đẽ vì là tình yêu một chiều, hơn nữa Hoàng Thị Cúc lại không yêu HMT. Ðó là mối tình đầu cho HMT nhiều mộng mơ cho ông sự sáng tác thơ lãng mạn và để lại trong thi ca HMT những giòng thơ nhiều nhung nhớ khi đêm về, nhiều khổ lụy tình si chỉ trong bóng gió:
"Trước sân anh thơ thẩn
Ðăm đăm trông nhạn về
Mây chiều còn phiêu bạt
Lang thang trên đồi quê"
(bài "Tình Quê")
Hay:
"Em ơi ngờ đâu trong những đêm
Trăng ngà giãi bóng mặt hồ êm
Anh đi thơ thẩn như ngây dại !
Hứng lấy hương nồng trong áo em"
(bài "Âm Thầm")
HMT là một trong năm thi nhân nổi bật nhất thời bấy giờ tại đất Qui Nhơn gồm: Quách Tấn, Hàn Mạc Tử, Bích Khê, Chế Lan Viên và Yến Lan. Trong tình bạn thân thắm thiết với Bích Khê, Bích Khê giới thiệu HMT cô cháu kêu mình bằng cậu là Phạm Thị Nghệ, Thị Nghệ là một thiếu nữ có nhan sắc xinh đẹp mà sau này hai người thân thiện và yêu thương nhaụ HMT thi vị hóa đặt tên người yêu thành "Mộng Cầm". Mộng Cầm (MC) rất ái mộ thơ của HMT. Chính MC là hình ảnh đem HMT vào nguồn cảm xúc, cho hồn thơ say sưa khi yêu đương say đắm, rồi buồn khổ, sầu vơi, vì MC bỏ đi lấy chồng khi được tin HMT bị chứng bệnh phong cùị Chúng ta hãy nghe nỗi lòng nghe bao xót xa, ngậm ngùi của HMT qua thơ được tin em đi lấy chồng:
"Ngày mai tôi bỏ làm thi sĩ
Em lấy chồng rồi hết ước mơ
Tôi sẽ đi tìm mỏm đá trắng
Ngồi lên để thả cái hồn thợ"
(bài "Lấy Chồng")
Tình đắng cay, đau thương được diễn tả qua bài thơ trăng thật éo le, trắc trở dưới đây:
"Hôm nay có một nửa trăng thôi,
Một nửa trăng ai cắn vỡ rồi !
Ta nhớ mình xa thương đứt ruột!
Gió làm nên tội buổi chia phôi !"
(bài "Một Nửa Trăng")
Những nhung nhớ người yêu làm cho thi nhân khổ sở, thiểu não lời thơ than thân trách phận khi chàng rơi nước mắt qua bài "Những Giọt Lệ":
"Trời hỡi, bao giờ tôi chết đỉ
Bao giờ tôi hết được yêu vì,
Bao giờ mặt nhật tan thành máu
Và khối lòng tôi cứng tợ sỉ"
Chuyện tình tan thương đó được nhạc sĩ Trần Thiện Thanh cho vào khung nhạc nói ở đoạn đầu, một nỗi buồn ai oán và thương tâm vì đoạn cuối của cuộc tình buồn:
"Hàn Mạc Tử xuôi về quê cũ, dấu thân nơi nhà hoang
Mộng Cầm hỡi thôi đừng thương tiếc, tủi cho nhau mà thôi
Tình đã lỡ xin một câu hứa, kiếp sau ta trọn đôi
Còn gì nữa thân tàn xin để một mình mình đơn côi"
Người thiếu nữ đáng tội nhất là Mai Ðình (MÐ), con gia đình quyền quý, khá giả. MÐ cãi lời cha mẹ đem lòng yêu HMT, từ những bài thơ tình HMT, yêu tâm hồn thi nhân rồi quyết một lòng yêu người thi sĩ mắc bệnh nan y phong cùị Thực vậy, Mai Ðình là người con gái nhân hậu đã xin được làm vợ để săn sóc, dù HMT từ chối, nàng vẫn ở bên cạnh lo thuốc thang... Mãi lâu sau khi HMT mất, gia đình hết lời khuyên nhủ, thuyết phục nàng, nàng mới chịu đi lấy chồng, nhưng vẫn xin chồng cho nàng được lập bàn thờ, treo ảnh HMT mãi cho đến khi nàng mất vào năm 1999 tại Sài Gòn.
Vì cũng là một thi nhân, trong tình yêu với HMT, hai người có trao đổi thơ, chúng ta hãy nghe lời nồng nàn MÐ thủ thỉ cùng HMT, bài thơ cho thấy những yêu thương quyến luyến, những lời ngọt ngào dâng tấm lòng cho người tình muôn thuở. Những nước mắt yêu thương của MÐ xuất phát từ tim yêu, từ những chân tình thành thật nhất, đắm say nhất, vượt qua những ngăn cách của bệnh tật, vượt qua khỏi sự ngăn cản, cấm kỵ của gia đình. Bài thơ vô cùng thắm thiết này mang tên "Anh Hứa Ði Anh". Nó là những nhịp đập của con tim, nó là những tiếng vọng từ cõi lòng của MÐ dành cho HMT, như những vỗ về, những cảm thông với người thi nhân tài hoa nhưng gặt mang chứng nan y khắc nghiệt:
"Em đã yêu anh đến dại người
Lòng em ngày tháng dễ nào nguôi
Yêu anh trên hết tình yêu mến
Và sẽ yêu anh suốt một đời"
Nàng không hề gớm chứng bệnh nan y của chàng, mà con tình nguyện chăm sóc người yêụ Trên đời dễ mấy ai bao dung như vậy nhỉ ?:
"Yêu anh trong lúc anh lâm chung
Mới thấy tình em yêu lạ lùng
Rải khắp bầu trời kia chưa lấp
Mong anh lành mạnh mới đáng công"
Nàng sẵn lòng dâng trọn thân xác và tâm hồn của mình cho người yêu đáng tội nghiệp:
"Anh lành, anh sẽ tặng em chi
Tặng cả dời anh, cả hồn thi
Với cả những gì anh ước vọng
Cả hồn, cả xác, cả tình si"
MÐ chứng tỏ sự trung hậu và sự vị tha vô bờ bến với HMT, ngay cả sau khi lấy chồng, nàng xin chồng cho thờ phượng HMT. Phải chăng là "cho trọn cuộc tình" ?:
"Anh hứa đi anh, hứa thế nghe
Cho em tưởng tượng, em say mê
Em quên ngày tháng đời đau khổ
Ðể đón hồn anh lúc tái tê".
Khi bị cơn ác mộng của căn bệnh nan y bám trên người mình, HMT từ chối không gặp MÐ, vì tủi cho thân phận ghê gớm của mình, HMT sáng tác bài "Tôi không muốn gặp". Hãy nghe lời thơ tội nghiệp đến độ thương tâm này:
"Tôi thích nép người bên cánh cửa
Hé nhìn dáng điệu của người yêu
Bước đi ngượng nghịu trên đường cái
Mỗi lúc ngang qua trước mặt lều"
Trong khi người yêu bé nhỏ đang trong tuổi thanh xuân phơi phớị Nàng xinh đẹp chỉ làm cho HMT hổ thẹn và ngượng ngùng cho mối tình không cân xứng:
"Tôi không muốn gặp người tôi yêu
Có lẽ vì tôi mắc cỡ nhiều
Sắc đẹp nõn nà hay quyến luyến
Làm tôi hoa mắt nói không đều"
HMT tỏ ra yêu Mai Ðình trong thơ văn của ông, ông gọi MÐ bằng tên Mai:
"Mai của anh, chiều phong vận xinh xinh.
Say một nửa và thơm một nửạ
...
Ðây Mai Ðình, tiên nữ ở Vu Sơn
Ðem mộng xuống gieo vào muôn sóng mắt,
Nàng! Ôm nàng ! Hai tay ta ghì chặt
Cả bài thơ êm mát lạ lùng thay!
Ta là người uống muôn hận sầu cay
Nàng là mật của muôn tuần trăng mật"
Ở trạng thái yêu thương, HMT yêu MÐ trong nỗi khát khao gần gũi và của nhục dục được ôm nàng để biểu lộ bằng những ham muốn yêu đương nặng phần thể xác:
"Mai! Mai! Mai! Là Nguyệt Nga tái thế.
Tình rất nặng và nghĩa đầy lượng bể,
Tôi ôm nàng, muốn cắn chết nàng đi!
Bao não nùng sầu hận trong mê ly
Anh thấy rõ rằng anh đang trơ trọị
Em xa quá, biết làm sao nhắn với ?
Anh đưa lòng cho tới huyệt lòng em!
Mai! Ôi Mai, là em vẫn còn nguyên,
Hay đã chết như tình anh đã chết ?"
Một giai nhân khả ái khác mà HMT đem lòng yêu thương mang tên ngộ nghĩnh, tên thật dễ mến là "Thương Thương". Thương Thương chỉ là cái bóng bé nhỏ dịu dàng từ xa xôi mà HMT chưa dịp diện kiến, họ trao đổi thơ liên lạc qua thơ từ, nhưng đã cho HMT nhiều ý thơ rất đẹp trong Cẩm Châu Duyên. Năm 1938 trước khi ông mất, sự tình cờ đưa đến trong đời Hàn Mạc Tử hình ảnh của nàng Thương Thương. Nàng Thương Thương có lẽ chỉ yêu thơ Hàn Mạc Tử và Hàn Mạc Tử có lẽ cũng không biết gì hơn ngoài hai chữ Thương Thương, rồi chàng đem lòng yêu thương. Chỉ có thế cũng đủ để thi nhân đưa nàng vào tháp ngà của hồn thơ yêu thương đậm đà. Nàng là đóa hồng diễm ảo xuất hiện trong những giấc mơ nồng thắm, nhớ
nhung của chàng. Chàng mơ mộng thấy mình là Tư Mã Tương Như lắng nghe lời Trác Văn Quân khi khẩn cầu, nài nỉ:
"Ðã mê rồí! Tư Mã chàng ôi!
Người thiếp lao đao sượng cả ngườị
Ôi! ôi! hãm bớt cung cầm lại,
Lòng say đôi má cũng say thôi"
Song vậy những giây phút mơ huyền hoan lạc vốn phù vân trong giấc mộng cuồng sị Ðến khi tỉnh giấc thì cả một sự thực tế ê chề, bẽ bàng của HMT:
"Sao trìu mến thân yêu đâu vắng cả?
Trơ vơ buồn và không biết kêu ai!
Bức thư kia sao chẳng viết cho dài,
Cho khăng khít nồng nàn thêm chút nữa"
Do mối tình ảo mộng với nàng Thương Thương đã khiến cho HMT sáng tác ra hai vở kịch bằng thơ này nữạ Ðó là "Duyên Kỳ Ngộ" và "Quần Tiên Hội". "Duyên Kỳ Ngộ" nói về là một thiên đường tình ái trong mơ, HMT vẽ một bức tranh thuỷ mạc tuyệt mỹ yêu thương với nàng Thương Thương chỉ có trong ước mơ của chàng. Riêng về tác phẩm "Quần Tiên Hội" viết dang dở, chưa xong thì chàng lìa bỏ cõi đờị
? Hàn Mạc Tử với thơ Trăng.
Những năm HMT theo học và sống ở Huế khiến cho thơ HMT gắn liền với kỷ niệm cố đô trong tiềm thức. Bài nổi bật là "Ðây Thôn Vỹ Dạ":
"Sao anh không về chơi thôn Vỹ ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền"
Thấu nét đẹp của thôn Vỹ Dạ như người ở đất thần kinh, thơ thi nhân ấp ủ vẽ mỹ miều khi ngồi ở Cồn Bắp ngắm ánh trăng tà soi chiếu trên dòng nước Hương Giang để gợi nhớ người yêu, một chút buồn thiu khi nhìn hoa bắp bay bay:
"Gió theo lối gió, mây đường mây
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp bay
Thuyền ai đậu bến sông Trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay"
Trong bài "Một Miệng Trăng" thi nhân nhìn trăng soi đáy nước, vô số bóng hồng xuất hiện, nhưng thi nhân chỉ chọn cho mình một bóng hình:
"Cả miệng ta trăng là trăng
Cả lòng ta vô số gái hồng nhan
Ta nhả ra đây một nàng
Cho mây lặng lờ, cho nước ngất ngây"
(bài "Một Miệng Trăng")
Bài "Ngủ Với Trăng" cho thấy nỗi say sưa không do rươu nhưng sự đắm say vì yêu bóng dáng một kiều nguyệt nga nào đó:
"Ta không nhấp rượu
Mà lòng ta say
Vì lòng nao nức muốn
Ghì lấy đám mây bay
Té ra ta vốn làm thi sĩ
Khát khao trăng gió mà không hay
...
Tiếng vàng rơi xuống giếng
Trăng vàng ôm bờ aọ.."
(bài "Ngủ Với Trăng")
"Nhớ Nhung" là bài thơ có trăng cô đơn ẩn mình trong đám mây, tựa như người yêu ẩn mình bên cầy liễu đợi chờ thi nhân:
"Từ ấy anh ra đi
Bóng trăng vàng giải cát
Cánh cô nhạn bơ vơ
Liệng dưới trời xanh ngát.
...
Từ ấy anh ra đi
Em gầy hơn vóc liễu
Em buồn như đám mây
Những đêm vầng trăng thiếu"
(bài "Nhớ Nhung")
Bài "Sáng Trăng" cho thấy người yêu tuổi đã chín mùi như sự kiện trăng tròn yêu đương:
"Vui thay cảnh sáng trăng
Ái tình bắt đầu căng
...
Ðêm nay trăng đúng tuổi
Năm nay em dậy thì
Làm sao không quyến luyến
Hoa gió đã tình si
Em tôi còn ngẫm nghĩ
Chưa thấy nói năng chị.."
(bài "Sáng Trăng")
Bài "Rượt Trăng" cho thấy hồn thơ xao xuyến bên ánh trăng để mong gặp một tiên nữ, để khi gió khua động làn nước chỉ là giấc mơ huyền ảo từ ánh trăng soi:
"Ha ha! Ta đuổi theo trăng
Ta đuổi theo trăng
Trăng bay lả tả ngã lên cành vàng
Tới đây là nơi tôi được gặp nàng
...
Chao ôi! Chúng tôi rú lên vì kinh động
Vì trăng ghen, trăng ngã, trăng rụng xuống mình hai tôi"
HMT uống trăng say sưa trong bài "Say Chết Ðêm Nay", cũng một mối tình đoàn viên trong ảo vọng:
"Trời Hàn Giang đêm nay không sóng
Lòng cô liêu đồng vọng làm chi
Gió đông đoài gặp tình si
Ôi chao quấn quít nói gì nhớ thương
Trăng cổ độ hết vương cành trúc
Hẹn đoàn viên tình thực chiêm bao
Ðêm nay lại giống đêm nào
Nhấp xong chung rượu buồn vào tận gan"
HMT lại uống trăng, say trăng bao mộng mị. Thi nhân nhìn dòng nước Ngân Giang mà ngỡ gặp nàng vu qui dưới anh trăng vàng:
"Ngồi bên sông Ngân giặt lụa chơi
Nước hóa thành trăng trăng ra nước
Lụa là ướt đẫm cả trăng thơm
Người trăng ăn vận toàn trăng cả
Gò má riêng thôi lại đỏ hườm
Ta hẵng đưa tay choàng trăng đã
Mơ trăng ta lượm tơ trăng rơi
Trăng vướng lên cành lên mái tóc cô ơi,
Hãy đứng yên tôi gỡ cho rồi cô đi
Thong thả cô đi
Trăng tan ra bọt lấy gì tôi thương
Tối nay trăng ở khắp phương
Thảy đều nao nức khóc nường vu qui"
(bài "Say Trăng")
HMT là nhà thơ có nhiều bài ca ngợi ánh trăng. Ông có đủ loại trăng ẩn hiện trong thợ Hết trăng say, trăng ngủ, rượt đuổi bắt trăng, rồi trăng tự vẫn:
"Lòng giếng lạnh! Lòng giếng lạnh
Sao chẳng một ai hay
Nghe nói mùa thu náu ở chỗ này
...
Miệng giếng há ra
Nuốt ực bao la
Nuốt vì sao rơi rụng
Loạn rồi! loạn rồi, ôi giếng loạn
Ta hoảng hồn, hoảng vía, ta hoảng thiên
Nhảy ùm xuống giếng vớt xác trăng lên"
(bài "Trăng Tự Tử")
Bài "Tối Tân Hôn" của HMT có ánh trăng se chỉ đường tơ ám chỉ những ham muốn về nhục dục ái ân che dấu qua ánh trăng tân hôn của sự trinh nguyên, mới mẻ:
"Là sợi đường tơ dịu quá trăng
Là bao nhiêu ngọc cũng chưa bằng
Cả và thế giới như không có
Một vẻ yêu là một vẻ tân"
(bài "Tối Tân Hôn")
Rồi ánh trăng tràn đầy khi mùa lễ rằm của sự trọn vẹn, không ngăn cách hay ánh trăng hội tụ, ánh trăng đoàn viên:
"Nói trăng rằm là nói cuộc đoàn viên,
Nói trăng khuyết là nói lời chia biệt.
Chưa thấy mộng là tình chưa thắm thiết,
Mê hương hồn e gió bớt say sưạ
Giọng hôm nay còn luyến giọng năm xưa,
Son phấn cũ thơm bằng son phấn mới"
(bài "Tràn Ðầy")
Trăng yêu quý, trăng vàng ngọc thi nhân nhất định giữ riêng cho mình, mà chàng nguyện lòng sẽ chẳng bán:
"Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng, Trăng!
Ai mua trăng tôi bán trăng cho
Không bán đoàn viên, ước hẹn hò...
Bao giờ đậu trạng vinh qui đã
Anh lại đây tôi thối chữ thơ"
Trăng vàng ngọc soi sáng mọi nơi cho tia hy vọng, trăng đem sự rạng ngời của cuộc sống cho thi nhân:
"Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng, Trăng!
Trăng sáng trăng sáng khắp mọi nơi
Tôi đang cầu nguyện cho trăng tôi
Tôi lần cho trăng một tràng chuỗi
Trăng mới là trăng của Rạng Ngời"
(bài "Trăng Vàng Trăng Ngọc")
Uống ánh trăng vàng lã lơi có bóng hình của một nàng kiều nguyệt nga để lòng thêm duyên gợi tình, để lòng bớt khát khao nỗi sầu cô quạnh miên man:
"Bóng hằng trong chén ngả nghiêng
Lả lơi tắm mát làm duyên gợi tình
Gió đùa mặt nước rung rinh
Lòng ta khát tiếng chung tình từ lâu
Uống đi cho đỡ khô hầu
Uống đi cho bớt cái sầu miên man
Có ai nuốt ánh trăng vàng
Có ai nuốt cả bóng nàng tiên nga"
(bài "Uống Trăng")
Vốn là người công giáo, HMT đem hình ảnh mẹ Maria hay đức Chúa vào thơ của mình, trong bài "Vầng Trăng" cho thấy trên vầng trăng cao đó có niềm tin tôn giáo che chở nhà thơ khi người cô đơn trong đời sống lấy tâm linh an ủi cho thể xác:
"Lạy Chúa tôi, vầng trăng cao giá lắm
Xin ban ơn bằng cách sáng thêm lên
Ánh thêm lên cho không gian rất đẫm
Linh hồn thơ mát rợn với hương nguyên."
(bài "Vầng Trăng")
Phần Kết:
Tiếng lòng bi ai, thổn thức của thi sĩ Hàn Mạc Tử được dân gian lắng nghe qua thơ, văn hay nhạc. Do vậy văn học Việt Nam dành chổ đứng trang trọng cho ông. Sinh ra dưới vì sao xấu dù ông là một nhà thơ tài hoa, cuộc đời ông trên nhân thế không dài, chỉ có vỏn vẹn 28 năm ngắn gủi, nhưng những mối tình của ông, những lời thơ chất chứa nỗi cay đắng, cô đơn hay nỗi đắm say yêu thương, mà phần lớn thơ ông đượm nét ngậm ngùi hay xót xa khi diễn tả về tình yêu và thân phận cho thấy đó chính là yếu tố làm thăng hoa thơ lãng mạn của ông. Mà điều chúng ta không phủ nhận là những hình ảnh của các giai nhân từ Hoàng Cúc, Mộng Cầm, Mai Ðình đến Thương Thương đóng một vai trò không nhỏ cho sự lãng mạn vô biên
của nguồn thơ Hàn Mạc Tử hình thành do chuỗi ngày bi thương và sầu khổ của nhà thơ kém may mắn của chúng ta:
Một Hàn Mạc Tử của tiếng lòng cô liêụ
Los Angeles
Xin hân hạnh giới thiệu với Quý Bạn yêu thơ, quyển "BA MƯƠI NĂM - NIỀM ÐAU CÒN ÐÓ - Thi Ca Lưu Vong" do Nhóm Văn Hóa Pháp Việt (France Vietnam Culture) của thi hữu Võ Ðức Trung ở Pháp phối trí và thực hiện.
Tuyển tập thơ này là một quyển trong toàn Bộ Tập Hợp Thi Ca Việt Nam Hải Ngoại, gom góp một số tác phẩm tiêu biểu của 34 nhà thơ sau đây: Cao Mỵ Nhân, Cao Tiêu, Chu Vương Miện, Hà Lan Phương, Hoàng Phong Linh, Hồ Công Tâm, Kiệt Tấn, Lâm Hoài Vũ, Lưu Thái Dzo, Mạc Trần Lan, Nam Giao, Nguyên Hoàng Bảo Việt, Nguyên Khoa, Nguyện Duy Ân, Nguyễn Hoàng, Nguyễn Song Anh, Nguyễn Vô Cùng, Phạm Cây Trâm, Phạm Hoài Việt, Phạm Kim Khôi, Phan Văn Thuận, Phưong Triều, Tâm Huyền, Thái Quốc Mưu, Thy Lan Thảo, Tràm Cà Mau, Trầm Khanh, Trần Minh Hải, Trần Ngân Tiêu, Trần Phù Thế, Trúc Lang, Từ Thanh Hà, Xuân Bích, và Xuân Ðà.
Sách dày 370 trang, in trên giấy trắng theo khổ 14x21cm, có Lời Vào Sách của giáo sư học giả lão thành Võ Thu Tịnh, phụ bản của các họa sĩ Hiếu Ðệ và Trần Minh Tâm, đặc biệt bìa do thi+họa-sĩ Trúc Lang (Vĩnh Ðỗ) trình bày (tranh sơn dầu, chủ đề Quê Hương Ngàn Trùng).
Giá ủng hộ 18,50 Euros hoặc 20.00 USD (kể cả bưu phí), chi phiếu cá nhân (không nhận Money Order) đề tên Văn Hóa, gửi về: Vo Duc Trung, 1 Allée des Peupliers, 59.320 Hallennes-Lez-Haubourdin, France (Tel: 0320448132 - Email: vojl72@aol.com)
Ðược tin nhà thơ Thanh Tâm Tuyền, tên thật là Dzư Văn Tâm, sinh ngày 15 tháng 3, năm 1936, vừa mãn phần vào lúc 11 giờ 30 phút sáng ngày Thứ Tư, 22 tháng 3, 2006, tại bệnh viện Regions Hospital, thành phố Saint Paul, tiểu bang Minnesota,
hưởng thọ 70 tuổị
Xin thành thật chia buồn cùng tang quyến của nhà thơ Thanh Tâm Tuyền.
Cầu chúc nhà thơ ngàn năm yên nghỉ nơi cõi vĩnh hằng.
http://www.daothinh.perso.cegetel.net/page18.html
http://lvdl.cuc.at/VuonMai/ThuvienVM/DW-Muaxuanvatinhyeu.html
Và sau đây là điạ chỉ Thư Viện Vườn Mai, vào đây thì có thể xem báo và xem vườn.
http://lvdl.cuc.at/VuonMai/ThuvienVM/
Tôi là Lê thanh Phong nay đã trên 70. Tôi có người bạn thân từ Saigon cùng đồng tuổi và thường viết báo cho cả Việt lẫn Mỹ tên là PHẠM LỘC. Ông ta ở vùng Virginiạ Xin nhờ BBT Giao Muà thông báo để Ông Lộc liên lạc với tôi tại: morgan_le@hotmail.com
Cụ Bà Quả Phụ Nguyễn Huê Hùng
Nhũ danh Phạm Thị Tửu
Thân mẫu của Diệu Thi Việt Dương Nhân đã về Tây Phương Cực Lạc
vào lúc 22 giờ - đêm 22 - 3 - 2006 - tức 23 tháng 2 năm Bính Tuất
Tại Sài Gòn (VN), Hưởng Thượng thọ 91 tuổi
Xin thành thật chia buồn cùng tang quyến của nhà thơ Việt Dương Nhân
Cầu chúc hương linh cụ bà sớm về Tây Phương Cực Lạc
Nguyệt San Giao Muà xin cám ơn những thân hữu sau đây : Cao Nguyên, Châu Thái Lê, Chu Hữu Tín, Dòng Sông Nhỏ, Du-Yên, Ðông Hoà, DHH, Gia Phong, Hoa Bằng Lăng, Hoàng Yến, Hoa Cỏ, Hoàng Mai Phi, Kim Thành, Niệm Nhiên, Nguyễn Hải Bình, Phạm Ngọc Quỳnh Trang, Phan Tưởng Niệm, Phiến Băng, Quang Ngọc, Quang Phục, Qúy Thể, Sông Cửu, Thanh Thanh, Thy Lan Thảo, Tôn Thất Phú Sĩ, Trần Thành Mỹ, Trần thị Hà Thân, Trần Thiên Ấn, Trần Hoan Trinh, Trần Kiêu Bạc, Việ Hải và Việt Dương Nhân đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 48 . Một số bài khác sẽ được đăng dần vào số tới. Mong mỏi sẽ nhận được những sáng tác của các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.
2) Ðể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe),
xin gửi email về GiaoMua@hotmail.com
3. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về:
GiaoMua@hotmail.com
4. Mọi bài vở, đóng góp, xin gửi về:
GiaoMua@hotmail.com
Nguyệt San Giao Muà
Homepage: http://www.GiaoMua.com
Thể lệ gửi bài cho Nguyệt San Giao Muà:
1. Xin các bạn gửi bài theo dạng VIQR (Vietnet)
(dùng cách bỏ dấu như trong trang này)
2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu
muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM.
3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ
email ở cuối bài hay không.
4. Bài vở xin gửi đến
GiaoMua@hotmail.com
5. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc,
xin gửi về: GiaoMua@hotmail.com
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Trang Nhà
