Số 49
Ngà y 1 tháng 5 năm 2006
Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Thư Ngá»
Giã từ tha’ng Tư buồn,
Tha’ng Tư vơ’i những vê’t cắt Ä‘au đơ’n cá»§a má»™t Dân tá»™c, dù đã hÆ¡n ba mươi năm vẫn chưa là nh lặn được, bởi những con ngưá»i lòng luôn mang háºn thù, i’ch ká»·, nhá» nhen, chỉ biê’t đê’n những quyá»n lợi riêng tư cá»§a ca’ nhân, cá»§a Ãảng pha’i mình, mà bá» quên Ä‘i tình đồng bà o, ruá»™t thịt.
Tha’ng Năm được mở ra vơ’i « Mother Day » bao la Tình Mẹ
Một tiê’ng Mẹ sao thân thương qua’ đỗi
Tiê’ng Mẹ Hiá»n yêu dâ’u râ’t Việt Nam
Ngưá»i Mỹ, ngưá»i Tây phương chá»n ngà y Chá»§ Nháºt thứ 2 cá»§a tha’ng 5 là m ngà y Lá»… Mẹ. Vơ’i ngưá»i Việt chu’ng ta, tuy chưa co’ ngà y Lá»… dà nh cho Mẹ, song dưá»ng như trong suô’t cuá»™c Ä‘á»i cá»§a má»—i ngưá»i, lu’c nà o chu’ng ta cÅ©ng co’ thể nghÄ© vá» Mẹ, Mẹ là niá»m yêu thương vô bá», là những ngá»t ngà á»vừa â’m a’p, vừa dịu dà ng luôn nằm trong má»—i tra’i tim.
Tha’ng Năm cÅ©ng là tha’ng hoa phượng, hoa phượng đỠcá»§a mùa Hè đầy ắp ká»· niệm thá»i mơ’i lơ’n trên quê hương đâ’t Việt. Những ca’nh phượng hồng trao nhau trong ngà y chia tay mùa Hè bâng khuâng má»—i ngưá»i má»—i ngả,
cà nh phượng đỠgiâ’u mình trong cặp sa’ch
em Ä‘i qua, khung cá»a lặng nghiêng nhìn
hè đê’n vội, khua bà n chân rộn rã
câu thÆ¡ buồn theo dâ’u Ä‘á»ng lá»i tim
ngà y tha’ng hạ em bá» trưá»ng xa lơ’p
riêng ta vỠgiâ’c ngu ? chẳng bình yên
trong má»™ng mị vẫn nghe lá»i ai ha’t
gợi âm xưa trong ná»—i nhơ’ êm Ä‘á»m
ne’t mực ti’m nhạt nhoà mà u lưu bu’t
trang sa’ch nà o thao thư’c mở từng đêm ..
. . . . . . . .
MPD.
Lại má»™t tha’ng năm Giao Mùa mưa đầy, nắng muá»™n, xin được cầu chu’c má»i ngưá»i vơ’i những niá»m vui, lòng yêu thương cho Mẹ, cho Cha và yêu thương nhau không bao giá» vÆ¡i cạn.
Mạc Phương Ãình
BBT Giao Mùa
I . Thơ _______________________________________________________________________
| 1. Nghe Lại Tiếng Ru | ______Trần Kiêu Bạc | ||||||||||||||||||||||||||||
| 2. Chuyện Ngà y Xưa | ______Nguyá»…n Phan Ngá»c An | ||||||||||||||||||||||||||||
| 3. Nhớ Mẹ | ______Tiểu Quỳnh | ||||||||||||||||||||||||||||
| 4. Ngà n Thu Yên Giấc | ______Băng Nguyệt | ||||||||||||||||||||||||||||
| 5. Hạt Buồn | ______Cao Nguyên | ||||||||||||||||||||||||||||
| 6. Vốn Ãã Váºy Rồi | ______Niệm Nhiên | ||||||||||||||||||||||||||||
| 7. Lối Và o Tim Em | ______Phiến Băng | ||||||||||||||||||||||||||||
| 8. Tưởng Rằng Có Em | ______Nguyễn Hải-Bình | ||||||||||||||||||||||||||||
| 9. Tiếng Ngưá»i Xưa |
______Tân Văn | 10. Viết Cho Bạn
|
|
______ThyLanThảo | 11. Hạt Nắng |
|
______Sông Cá»u | 12. Mưa Ãêm
|
|
______Phan Tưởng Niệm
| 13. Yêu Em Vứt Sách Ngồi Mơ
|
|
______Trần Hoan Trinh |
14. Tình Trong Giấc Mơ
|
|
______Hồng Phúc |
15. Chiá»u Trên Bá» Biển
|
|
______Hoà ng Yến |
16. Em Nhá»› Anh |
|
______Và nh Khuyên |
17. Ãêm Nguyện Cầu
|
|
______ Ãông Hòa
|
18. Vá Cá»
|
|
______Xuân Lộc
|
|
II . Văn _______________________________________________________________________
| 1. Hi Handsome _______ Quang Ngá»c |
| 2. Bá» Lau Cát Lở (Chuyện Dà i) ___________ Ãá»— Thà nh | 3.Bà n Vá» ThÆ¡ Ãúng Luáºt ___________ Và nh Khuyên |
| 4.Cây đa bến cũ (kỳ 21) ___________ Thanh Sơn |
| 5.Như Giá»t Sương Khuya ___________ Hoà ng Mai Phi |
| 6.Những Ngà y Gai Lá»a ___________ Nguyá»…n Phan Ngá»c An |
| 7.Hạnh Phúc Của Nà ng ___________ Từ Tú Trinh |
| 8.Lunch Date ... ___________ Hoà i Yên |
IIỊ Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________
| 1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH |
IV. Nghiên Cứu________________________________________________________________
| 1. Huyá»n Thoại Và Sá»± Tháºt Vá» Ä‚n Chay _______ Dr. D. P. Atukorale /Tâm Diệu |
V. Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt__________________________________________________
| 1. Nguyệt San Ãất Quê _______ Giao Muà |
VI . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________
| 1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Táºp |
I . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Quang Ngá»c
Quang Ngá»c 2. Bá» Lau Cát Lở 8(Chuyện Dà i) Ãá»— Thà nh
Ãá»— Thà nh
Và nh Khuyên 4. Cây đa bến cũ (tiếp)
Thanh Sơn
Thanh Sơn
Hoà ng Mai Phi Hoà ng Mai Phi Nguyá»…n Phan Ngá»c An
Nguyá»…n Phan Ngá»c An
Từ Tú Trinh
Từ Tú Trinh
Hoà i Yên
Hoà i Yên
III . Những Bức Thư Tình_____________________________________________ DHH
IV . Nghiên
Cứu_____________________________________________ 1. HUYỀN THOẠI VÀ SỰ THẬT VỀ ĂN CHAY
Dr. D. P. Atukorale
Dr. D. P. Atukorale V. Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt
___________________________________________________
1. Nguyệt San Ãất Quê
VI . Hộp Thư Toà Soạn
___________________________________________________
Thể lệ để nháºn Nguyệt San Giao Muà :
1) Ãể và o danh sách cá»§a NSGM (subscribe),
xin gá»i email vá» GiaoMua@hotmail.com
Ãịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao MuÃ
Copyright
2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors
Cái thư nà o ả cÅ©ng viết những dòng như thế , đã 3 thư rồi tôi không trả lá»i . Tôi chá»i thá» thầm trong bụng " đồ chết bầm, biết mình mặt mÅ©i ra sao, là m quen kiểu khỉ gì vô lại thế !" . Ãến thư thứ 4 , ả trách " Æ¡ sao không trả lá»i em , ". Tôi bá»±c quá , xả cho má»™t cháºp
Thứ nhất , tôi không có handsome
Thứ hai , thiệt tình tôi không biết cô từ chốn nà o ra
Thứ ba , nói chuyện đà ng hoà ng lại thì may ra tôi trả lá»i .
Là m ngưá»i tháºt khó , ả có nói gì không đà ng hoà ng đâu . Thư sau đó ả giải thÃch vá»›i tôi " anh Æ¡i , hi handsome thì cÅ©ng như là hi honey , ngưá»i ta gá»i cho thân máºt thôi , anh không thÃch thì đây gá»i lại chữ khác , có gì mà hắc ghê thế .
Phải nói cho tháºt lòng , nói như cãi lá»™n thì tôi không ưa tháºt, nhưng nói dẻo miệng quá , ngá»t ngà o quá thì lắm khi lại máºt ngá»t chết ruồi , Ä‘á»i nà y qua Ä‘á»i kia , cái chân lý đó rõ quá rồi , đâu cần tôi phải chứng minh lại mà tôi Ä‘i chấp nháºn những lá»i đưá»ng máºt đó cá»§a ả .
Thá»i gian trôi qua , những lá thư hi handsome vẫn tá»›i , vẫn là má»™t sá»± im lặng từ tôi , tôi chán ngấy cái vá» bá» ngoà i cá»§a những cô nà ng chỉ có lá»i hoa lá mà tá»± táºn đáy lòng há» là má»™t sá»± rá»—ng không, vô vị, ngoà i những lá»i đó ra , há» không còn có cái gì hay hÆ¡n thứ đó , chưa gặp cÅ©ng không dám thá» , gặp rồi cà ng muốn tránh xa ...
Tôi có thể lầm ả , ả có thể tháºt sá»± muốn là m bạn nhưng hình ảnh cá»§a những lá»i đưá»ng máºt xưa kia ám ảnh tôi tá»›i không ngá» , tôi sợ quá , sợ chảy mồ hôi đêm , sợ toát mồ hôi há»™t , toát xong chưa hết sợ và giá» những lá»i đó ở đâu , tôi tránh hết .
Tôi chán tình ngưá»i , chán con ngưá»i , tôi có còn gì để sống đâu nhưng tôi vẫn trÆ¡ trÆ¡ ra đây, không còn biết khóc tháºt tình và cưá»i tháºt lòng là ra sao .
Lạy trá»i cho tôi đừng thấy thêm những gì tôi đã thấy .
Lạy trá»i cho tôi đừng mắc thêm những gì tôi đã mắc .
Ãá»i đã quá chua cay .
Ãá»i đã lắm nghiệt ngã rồi
Tôi chỉ còn chút lòng nà y Ä‘i đến cuối Ä‘á»i . Xin hãy để tôi yên nhé .
Thằng cháu chỉ ra vẻ khà khái được má»™t lúc, sau ngồi nghe cô kể chuyện quên hẳn Ä‘i, cứ tì tì đánh chén. Những hạt lạc trôi và o miệng nghe dòn tan và bùi béo nên thằng bé cà ng ăn tợn. Cô cứ giả tảng không biết, song thỉnh thoảng vẫn nhón má»™t viên Ä‘áºu cầm há» hững ở tay cho cháu yên lòng.
Trong ánh mắt cá»§a cô đứa cháu vẫn còn ngây ngô lắm. Nhưng cô mừng vì thằng bé gặp cô đã có được niá»m vui. Cô đẩy suy nghÄ© cá»§a cháu vá» những phiên chợ ở quê và o mùa mưa phùn rét ngá»t, ngưá»i Ä‘i mua sắm cứ run run trong chiếc áo tÆ¡i lá. Ãứa cháu thÃch quá má»™t hai xin cô mùa đông năm nay cô lên đón cháu vá» quê xem phiên chợ. Cô hứa nhưng buá»™c cháu phải tháºt ngoan thì má»›i xin bố cho Ä‘i. Hẳn nhiên là đứa cháu à o à o cất lá»i hứa.
Những hạt lạc đẩy tâm hồn cháu và o má»™t miá»n hoan lạc. Trà bá»nh bồng trên Ä‘oạn sông nước nÆ¡i quê, đứa cháu mênh mông nhá»› những nấm mồ cá»§a gia đình hết Ä‘á»i nà y sang Ä‘á»i khác được đưa vá» chôn nÆ¡i đó. Những đám ma kéo dà i mấy ngà y trá»i, há» hà ng là ng nước ai cÅ©ng đến giúp việc. Thằng cháu cÅ©ng có lần đội khăn tang mà u và ng theo thuyá»n tiá»…n chân cụ qua sông. Mùa hè nóng như đốt, giải khăn sô nhuá»™m nghệ gặp trá»i trưa nắng gắt loang mồ hôi nhá»… nhại, gây ngứa ngáy, thằng bé gãi đến xước cả và nh da ở nÆ¡i tai đến phải cởi khăn bá» ra.
Mấy sá»± nhắc nhở tẳn mẳn ấy được nói ra ở cá»a miệng cá»§a cô là m trôi Ä‘i sá»± e dè, là m khách cá»§a cháu. Cô lẳng lặng ngắm cháu ăn mà như cÅ©ng thấy no.
Báºn ấy cô ở lâu lâu hÆ¡n thưá»ng lệ. Mấy lần cô bảo vá»›i cháu mai cô vá», nhưng rồi ngà y mai trôi Ä‘i cô vẫn còn trụ lại. Ban ngà y ban mặt, tôi không dám nhắc, chỉ sợ cô nhá»› ra sẽ đòi hối hả ra ga. Phải đợi cho đến khi chắc chắn rằng chuyến ô tô ray chót đã rá»i trạm và không còn chuyến nà o khác nữa, cháu má»›i há»i cô thì cô cưá»i mắng yêu : bố anh, chỉ được nước giá»i vá».
Những ngà y cô ở chÆ¡i là thá»i gian tươi thắm nhất. Ãêm nà o cÅ©ng nằm mÆ¡ toà n giấc đẹp liên miên, sáng ra vẫn còn lởn vởn má»™t chút trăng sao, má»™t chút hoa cá» và má»™t dáng bà tiên nà o vừa bước chân ra khá»i cá»a mà hương thÆ¡m vẫn phảng phất đâu đây.
Tôi cÅ©ng lấy là m lạ khi gần cô tuyệt nhiên thấy Ãt nhá»› mẹ. Hay là vì cô đã thà nh hình ảnh cá»§a chÃnh mẹ cạnh bên mình. Chỉ khi cô vá» rồi thì lúc bấy giá» cả hai hình ảnh mẹ và cô má»›i hà nh hạ tâm trà tôi. Cứ thoáng bóng cô lại thấy chen và o bóng mẹ, chị chị em em tha thẩn há»›p hồn đứa bé cô đơn không má»™t phút nà o rá»i.
******
Mùa đông đến, trá»i bá»—ng dưng rét Ä‘áºm. Cái rét ngá»t ngà o xoáy và o da thịt như những mÅ©i dao. Bố thưởng việc há»c cá»§a tôi nên cho vá» quê nghỉ ăn Tết. Bố đưa con vá» vá»›i cô và hôm sau lại quay ngược Hà Ná»™i ngay. Cô xuýt xoa má»™t phần vì cái rét bên ngoà i khốc liệt quá mà má»™t phần cÅ©ng lo cháu không quen ở quê lâu và o lúc tháng hết năm tà n. Cô cứ ướm há»i cháu có thấy phân vân khi tối đến nhà không có ánh Ä‘iện. Tôi mạnh bạo đáp lá»i cô tiện nghi chỉ là cái dáng bên ngoà i, miá»…n là lòng thấy vui thì cÅ©ng có sá chi. Cô gáºt đầu vẻ bằng lòng.
Năm ấy trá»i trở nên quá rét. Gió đâu trên mạn ngược kéo vá», thổi à o à o và o bụi sấu như Ä‘ang bão giông cuồng ná»™. Những vuông gạch tầu lót ná»n nhà suốt ngà y rịn nước như ngưá»i bị tê thấp, cô bảo năm nay trá»i trở rét sá»›m nên nước cÅ©ng vá»™i lên theo. Má»™t hai cô căn dặn cháu phải Ä‘i guốc để chân không bị thấm lạnh.
Phiên chợ há»p Ä‘á»u Ä‘á»u, hà ng quán là những cái sạp do các nhà tá»± chế ra và bà y ngay trước ngõ. Ngưá»i ta bán đủ thứ, chá»§ yếu các thức để chuẩn bị cho cái Tết sắp áºp và o. Những bó lá dong sÅ©ng nước, những bó lạt tươi má»m, nếp, thịt, gà , vịt, rau cá», hoa trái. Thỉnh thoảng lại có má»™t và i con ngá»±a thồ mang trên lưng những món thổ sản miá»n cao từ đâu cÅ©ng ghé lại. Lái buôn vùng trên ăn mặc sặc sỡ hoa hòe, cổ loẻng xoẻng những vòng đồng sáng loáng. Tiếng há» nói chuyện vá»›i nhau nghe lÃu lo như tiếng chim kêu. Cô bảo đấy là ngưá»i miá»n thượng du má»—i năm xuôi đồng bằng bán thổ sản và đổi thóc gạo, vải vóc, quần áo vá» bán lại trên nguồn.
Lần đầu tiên tôi được cô giá»›i thiệu món rươi. Tôi lắc đầu tỠý không biết. Cô bảo đến mùa ngưá»i ta Ä‘em chà o bán cô sẽ chỉ cho xem. Chao ôi, những con rươi đủ mà u tuy thấy sạch được đựng trong thúng vừa có độ dà i, vừa lổn nhổn thấy mà kinh. Tôi che mặt quay Ä‘i nguây nguẩy từ chối không muốn ăn. Cô mỉm cưá»i bảo : ừ cháu không ăn thì thôi, để cô mua Ãt là m mắm. Vừa nói cô nhìn tôi vẻ trà o lá»™ng.
Buổi trưa cÆ¡m có món trứng chiên và ng rá»™m. Tôi ăn không thấy ngán, dù trứng có vẻ béo béo khác thưá»ng. Cô khôi hà i nhìn thằng cháu nuốt hả hê. Bữa cÆ¡m xong xuôi, cô chiêu ngụm nước vối ngồi xỉa răng, tôi men lại gần xoa xoa cái bụng căng hÆ¡i. Cô bảo : con thÃch món rươi mà bảo là không ăn được. Tôi giáºt mình ngÆ¡ ngác dò tìm. Cô giải thÃch chÃnh con rươi mà sáng nay tôi sợ là món chả trứng cô đã là m cho tôi thưởng thức đó. Tôi vỡ lẽ thấy mình quá ngu đần, cô phải giảng hòa lấp liếm cho qua : chÃnh lần đầu cô nhìn cÅ©ng thấy sợ như cháu. Tôi hiểu chẳng qua cô muốn trấn an tôi và đồng thá»i tôi kịp nháºn ra sá»± dại khá» và võ Ä‘oán mà tuổi trẻ nà o cÅ©ng vấp phải.
Ngôi nhà tổ cà ng vá» cuối năm cà ng rá»™n rịp. Cô sắp thóc, sắp quà để đãi đám phu phen. Cô chăm chăm phân từng khúc vải, từng bá»c nếp, dạ Ä‘inh ninh sẽ tặng cho ngưá»i khác, kẻ nà y. Cô muốn ban phát sá»± may mắn và niá»m vui đến từng gia đình đã giúp cô suốt năm khi ngà y tư ngà y tết đến. Tôi cÅ©ng thấy cô để riêng những túi giấy đỠcó những đồng hà o giấy má»›i cứng, thẳng băng. Cô lẩm nhẩm tên từng đứa trẻ, trong đó nhất định là không thiếu thằng cháu cá»§a cô.
(còn tiếp)
7/03
Và nh Khuyên
Xin anh đừng bắt thơ em
ThÆ¡ em là "luáºt ", đừng Ä‘em so bì
Ngưá»i ta bảo tôi là m thÆ¡ không đúng luáºt , cha mẹ Æ¡i, tôi mà biết luáºt thÆ¡ tôi chết liá»n , nên cái chuyện bạn bảo tôi là m không đúng luáºt bạn đã đánh giá tôi quá cao. Cái gá»i là đúng hay sai là khi ngưá»i ta biết, khi ngưá»i ta không biết thì nghÄ©a lý gì chá»›. Bây giá» bạn cứ thá» lấy má»™t bà i nà o đó tôi là m và há»i tại sao tôi viết như váºy , tôi có trả lá»i , " dạ không biết " thì cÅ©ng là má»™t chuyện bình thưá»ng lắm. Tại sao ư? Tại vì đó là cảm xúc cá»§a má»™t nhất thá»i nà o đó , thiệt tình tôi không nhá»› hết , đó có thể là chuyện cá»§a tôi hay chuyện tôi được nghe , được cảm nên viết thế. Má»™t chuyện.
Khi tôi Ä‘á»c má»™t bà i thÆ¡ , cho là thÆ¡ tá»± do Ä‘i , trừ khi nó ngang quá , tôi không sao hiểu , tôi không hiểu là chuyện cá»§a tôi, tác giả há» viết ra há» thÃch, hỠđể đó , há» giữ cho há» , thì mắc gì vì nó ngang hay nó không đúng luáºt tôi phang cho há» là thÆ¡ không luáºt , chuyện đó là cá»§a tôi, tôi không cảm được là tôi thiệt, chả phải tại há», thiếu gì ngưá»i cảm , mắc chi tôi nói. Hai chuyện. Dạ có phải không ạ?
Ngưá»i ta , lắm ngưá»i viết là để xả , viết cho vÆ¡i Ä‘i cái gì đầy ắp ngà y hôm nay , cho đầy lại cái đã vÆ¡i từ hôm qua , trừ ai viết để nổi tiếng , tôi không nói , còn ngưá»i ta viết cho ngưá»i ta , viết kiểu nà o là tùy ngưá»i ta , mắc gì tá»›i tôi mà luáºt hay không luáºt , nói chung trái tim há» còn cảm là còn sống , hết viết là há» chết , lòng nhân đâu mà không để há» sống , đúng không à . Ba chuyện .
Khi ai Ä‘á»c bà i nà y sẽ cho tôi là cái thứ không ra gì, luáºt không biết còn tán phét , dạ đúng , tôi cÅ©ng biết tôi không ra gì , nhưng tôi tá»™i cho những ngưá»i ra gì đã dùng cái luáºt mà kiá»m hãm sá»± năng nổ, lòng Ä‘am mê cá»§a những tâm hồn Ä‘ang vươn ra xa hÆ¡n cái đầu , cái xác cá»§a há» , há» không muốn dừng thì sao vì lý do gì bắt há» dừng, há» có nói vá»›i bạn há» muốn nổi tiếng và muốn thà nh văn sÄ© , thi sÄ© chưa , nếu chưa , há» có quyá»n sáng tác theo kiểu nà o là cá»§a há» , mẫu má»±c hay không do há» chá»n. Thế thôi. Bốn chuyện.
Nhiá»u bà i thÆ¡ hay quá , Ä‘á»c cÅ©ng chả theo luáºt nà o mà cứ hay là hay. Bà cô bên chồng còn bà y đặt phân tÃch sá»± phá luáºt cá»§a bà i thÆ¡ để diá»…n giải cái hay cá»§a nó , rách việc , hóa ra là đặt chuyện , viết từ tâm , từ tấm lòng , cảm được là hay , hay là cảm được , rối việc Ä‘em Ä‘i mổ xẻ.
Lắm việc là do con ngưá»i , chả phải từ vấn Ä‘á». Năm chuyện
Năm chuyện nà y có liên quan ra sao , tự bạn tìm ra đi.
Cho một ngà y.
Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam
Thá»i gian chỠđợi luôn dà i vô táºn. Nó là m cho con ngưá»i bà ng hoà ng, thâm gan tÃm ruá»™t, nẫu chÃn tâm tư, nhiá»u khi đến chẳng còn biết liệu câu chuyện có xảy đến hay chăng nữạ MÆ¡ hoà n toà n mù tịt, không có má»™t chút luồng sáng le lói nà o khả dÄ© giúp cô thấy được lối thoát ở đầu cái ngõ cụt ra saá»
Cô muốn há»i dò ai đó mà chẳng tìm ra được má»™t ngưá»i tin cáºá»µ Thá»i thế đã đảo lá»™n, khiến cho chẳng ai còn tin được ai nữa rồị Nhiá»u khi chỉ cần má»™t lá»i ướm há»i vu vÆ¡, tưởng là vô thưởng vô phạt, váºy mà sau đó chỉ cần má»™t chút quảng diá»…n cưá»ng Ä‘iệu, hay má»™t xét Ä‘oán nói ra nói và o, đã trở thà nh nặng chình chịch, đè nghiến lên vai ngưá»i mở miệng.
Nhẹ thì bị phê bình, lưu ý, cảnh cáo, còn không thì phải kiểm Ä‘iểm, vặn há»i khắt khẹ Trước đây, ai có Ä‘iá»u gì thắc mắc thì tìm há»i han nhau để được hiến kế, chỉ bảo; còn ngà y nay phải trái khôn lưá»ng, ai cÅ©ng trở thà nh đám gà sợ cáo, cố thu mình khép kÃn và o trong.
NghÄ© nói ra đã chẳng được ai góp ý mà có khi còn mang há»a và o ngưá»á»‹ Sá»± dè dặt đè nặng lên tim óc con ngưá»i, khiến ai cÅ©ng tá»± dặn dò nhau phải tháºt vô và n tháºn trá»ng. Nhất là vá»›i thai nghén chuyện Ä‘i, chuyện ở, chẳng má»™t ai mảy may dám hở môi, bà n bạc vá»›i aị
Trông ngưá»i nà o cÅ©ng kÃn đáo giữ mình. Môi mÃm chặt và lá»i không sao thoát ngá». Chuyện cha có thể vá» thăm xóm đạo cÅ©ng má»›i chỉ là má»™t tin đồn. Chuyện như bâng quÆ¡ lá»t và o tai nà y rồi bay thoát ra tai khác. Chẳng chiên con nà o dám nói Ä‘oan quyết đó là tin thá»±c hay ngoạ
Trong thâm tâm ai cÅ©ng cầu mong Ä‘iá»u nà y là đúng mà mặt ngoà i thì ai cÅ©ng cứ giữ vẻ dá»ng dưng. Ãến giữa mẹ con, chị em vá»›i nhau cÅ©ng không dám nói cho nhau táºn cùng Ä‘iá»u mình Ä‘ang suy nghÄ©.
Thá»i thế khẩn trương như thế đó. Chỉ má»›i qua và i năm chóng vánh mà cuá»™c sống vô cùng khác lạ vá»›i trước kiạ Trẻ con bây giá» cÅ©ng không còn tìm đâu ra nét hồn nhiên cá»§a ngà y thÆ¡ ấụ Cuá»™c sống, sinh hoạt đã uốn nắn tâm hồn ngây thÆ¡ cá»§a các em, cháu thà nh những mÅ©i nhá»n xung kÃch hừng há»±c lá»áº¡
Ãầu óc các em giá» chỉ rặt nấu nung ý chà háºn thù, thù kẻ cướp nước đã đà nh, lại cÅ©ng mong Ä‘áºp tan những trở lá»±c cản ngăn hay rụt rè là m cho phong trà o không bá»™c phát. Ãã có những gia đình gay cấn vì tư tưởng chống lại nhaụ
Những bà i hát cá»§a các em lá»i nà o cÅ©ng đỠcao sắt máu, Ä‘un đẩy ý chà mạnh mẽ, anh hùng. Những câu chuyện Ä‘á»u đỠcao vai trò hi sinh và bạo lá»±c. Các em được hun thổi bằng những gương liá»u mình, sắt máụ
MÆ¡ sợ quá, nhất là từ khi mẹ cô mất đị Cô như ngưá»i đị phạt cụt Ä‘i má»™t chá»— dá»±a, cô chênh vênh không gốc, không bá». Cô lênh đênh như những lá đò bị cấm lại qua trên lòng con sông nhá». Báºp bá»nh, báºp bá»nh đón những vá»— nước lăn tăn. Nhiá»u nhà đò đã kéo con thuyá»n lên, láºp úp phÆ¡i cho khô và đêm vá» gác và o xó bếp.
Những con đò đã xếp lại thuở ngang dá»c trên sông, câm nÃn, chịu đựng như má»™t thá»i ngái ngá»§. Nà o ai hiểu được lá đò thương gì, tiếc gì và giá má»—i lá đò có cất được tiếng nói ra thì chắc cÅ©ng ú á»› mà thôị
Trước kia, mẹ còn, MÆ¡ còn mượn cá»› mẹ Ä‘au để trốn má»™t và i lần sinh hoạt. Còn lúc nà y tứ cố vô thân, cô như chiếc lá lênh đênh giữa má»™t vùng nước chao loạn. Lá bị lắc lư, xoay chuyển phÅ© phà ng, nhồi lên ngụp xuống theo sóng dồi gió dáºp. Nhiá»u lần, cô đà nh dá»± góp mặt cho qua thá»i, nhưng vẫn bị phê phán vì thái độ thiếu nhiệt tình, sôi nổị
Cô cắn răng, trà trá cho quạ Cưá»i ngượng ngáºp mà lòng như muối ướp. Cô khấn thầm mẹ đẩy đưa cho tin cha vá» thà nh má»™t sá»± thá»±c, để dù có thế nà o cô cÅ©ng cố tương kế tá»±u kế tìm con đưá»ng thoát đị Dù sau đó rồi cô vẫn chưa biết sẽ vỠđâu, cuá»™c sống sẽ ra saá»
Ná»—i chán ngán như má»™t bó sầu thiêu dần tuổi má»›i lá»›n cá»§a cá»™ Nếu có ai để tâm chú ý đến cô vá»›i quãng thá»i gian ngắn ngá»§i bấy nay hẳn không tin được cô sá»›m đổi thay như váºá»µ Cô thấy mình cháºm chạp, già chát, tóc tai sượng cứng tợ rá»… tre, môi khô như đất lâu ngà y chá» nước. Nhiá»u khi cô thấy loang loáng mắt má», cặp đồng tá» như bị khuất che bởi má»™t bức mà n.
Bước chân Ä‘i lắm khi loạng choạng, không còn vững như dạo kiạ Cô xây xẩm như sắp rÆ¡i và o trạng thái ngất. Cô nghÄ© hay là vì ăn thiếu, song lại cho hay là vì suy nghÄ© và lo sợ nhiá»u Ä‘iá»u mà ra váºá»µ
Cô lúng túng, lo lắng, đăm chiêu, ưu tư dằng dặc, bao lạ
(còn tiếp)
(chuyện 2 kỳ)
Hai chiếc xe gắn máy già nua chạy song song bên nhau, rá»i khá»i trưá»ng tiểu há»c Hoà ng Diệu, bá» lại quáºn lỵ Thá»§ Ãức sau lưng. Ba gã đà n ông cưá»i nói oang oang trong khi cả hai chiếc xe gắn máy cùng tiến chầm cháºm hướng vá» Saigon, khép lại sau lưng cái dở dang , cái lỡ là ng éo le cá»§a má»™t Ä‘á»i ngưá»i ná»a lãng tá» , ná»a phong trần . Má»™t trang tình sá» vừa được khép lại trong khoảnh khắc vá»›i bao ưu phiá»n, ngỡ ngà ng. Buồn bã như má»™t định luáºt từ ngà n xưa , từ khi con ngưá»i hiện hữu trên cõi Ä‘á»i nà y . Trá»i đã và o trưa , ánh nắng gay gắt chiếu thẳng và o mặt. Từng cháºp, các xe váºn tải Ä‘iên cuồng la hét Ä‘inh tai nhức óc, cuốn nhanh qua bá» lại lá»›p bụi mù sau lưng . Dá»c bên đưá»ng các quán nhá» có phần thưa thá»›t , thêm và o đó và i thảm cá» xanh được vun xá»›i má»™t cách gượng gạo, lem nhem . Xen lẫn là những bãi đất hoang, mang dấu vết cá»§a má»™t cÆ¡ xưởng kỹ nghệ vá»›i nhiá»u mối Ä‘e dá»a cho môi sinh .
Hai chiếc xe già nua, nặng nhá»c bò lên cầu xa lá»™ Cây cầu mang đầy chứng tÃch cá»§a má»™t thá»i ly loạn , má»™t chứng nhân lịch sá» cá»§a thà nh phố Saigon . Nước sông vẫn trôi hững há», hay là giòng Ä‘á»i trôi nổi cá»§a má»™t kiếp ngưá»i . Con tà u neo bến phÃa xa vẫn lặng lẽ trong cái dáng nặng nhá»c , sinh hoạt trên sông có vẻ không được sầm uất . Cảnh cÅ© vẫn còn đó , vá»ng gác bên bá» sông đã phai mà u, sau mấy mươi mùa nắng mưa . Có lẽ ngưá»i ta không còn tha thiết , hay không còn thấy sá»± hữu Ãch cá»§a vá»ng gác bên đầu cầu . Cá» hoang đã xâm chiếm , vách tưá»ng đã loang lổ , dấu mục nát đã xuất hiện. Mái che nắng mưa cho ngưá»i lÃnh gác cầu đã quá già nua nằm nghiêng ngả vì cá»™t đã xiêu vẹỠThiên hạ không còn mấy ai nhá»› đến ngưá»i lÃnh gác cầu năm xưạ Anh là ai , anh đã vỠđâu ? Ddã ngã gục trong ngà y tháng ấy hay Ä‘ang sống vất vưởng đâu đó trên quê hương . CÅ©ng có thể anh đã lê gót lưu vong đốt những ngà y cuối cá»§a Ä‘á»i mình trong đìu hiu lạnh lẽo ở má»™t nÆ¡i không cùng ngôn ngữ và phong tục táºp quán .
- Eh ! Nóng quá ! Kiếm chỗ nà o uống nước giải khát đi tụi bây .
Cả bá»n rẽ trái khi và o địa pháºn thà nh phố Saigon . Tiến dá»c theo bá» sông chầm cháºm qua các ngõ , trá»i đã vá» trưa nhưng đưá»ng phố vẫn tấp náºp, khói xe ngá»™t ngạt gần như khó thở . Dừng chân tại má»™t quán nhá» bên đưá»ng, núp dưới tà n cây . Ngưá»i chá»§ quán đã khéo chá»n lá»±a địa Ä‘iểm. Mặc dầu vẫn còn trong giá» là m việc nhưng quán tháºt đông khách . Cả bá»n tìm má»™t chá»— thuáºn tiện núp dưới bóng cây , ánh nắng gay gắt những ngà y cuối năm được lá»c qua tà ng cây là m MK. dá»… chịu hÆ¡n . Thảm cá» xanh bên vệ đưá»ng là m giảm Ä‘i cảnh chói chang , từng ngá»n gió thoảng rung nhẹ tấm rèm che . Chà ng ngả lưng và o thà nh ghế và vươn vai cho thoải mái , lim dim đôi mắt thả hồn bay bổng. Lâu lắm rồi , đã hÆ¡n ba mươi mùa nắng mưa chà ng má»›i được thưởng thức cái hương vị ngồi nhâm nhi trên vỉa hè Saigon .
- Thá»a lòng chưa máºy ? hỡi thằng em -
- Eh máºy . Em coi váºy mà có đôi mắt khá đẹp đó nghen - Ãà n bà con gái thá»i nay có khác.
Bao nhiêu lá»i phê bình liên tiếp nhưng chà ng không còn thiết tha gì nữa . Không còn gì để bà n thêm nữa, thế là hết . Trang tình sỠđã khép lại , rừng xưa đã khép tháºt ngỡ ngà ng, gần như đến vá»™i vã . Chà ng lim dim đôi mắt thả hồn theo các áng mây trắng, trôi lÆ¡ lá»ng trên vòm trá»i Saigon . Công dã trà ng !, Bao nhiêu lần suy tÃnh bao lần dá»± định cùng xoay xở , dà n xếp và suy nghÄ©, để cuối cùng chỉ là con số không ,
cuộc tình nà o rồi cũng phôi pha
ân tình nà o rồi cũng nhạt nhòa
Ãá»i chỉ có thế . Cách nhau chỉ có má»™t tuần lá»… mà từ những lá»i thăm há»i lo âu và tình tứ , bá»—ng trở thà nh lá»i chia tay đột ngá»™t đến bất ngá» . Lòng ngưá»i đã xoay nhanh , nhanh và ngắn gá»n như những lúc trá»i nắng mưa bất chợt . Có phải thá»i gian là cây thước để Ä‘o lòng ngưá»i
Tiếng của QCh. kéo chà ng vỠthực tại
- Eh ! Mà y ghi lại số phone của em nè . Em có đưa cho tao, và hẹn mà y đi uống cafe đó. Tao ghi trong điện thoại tao nè - MHuong số ..!!.
QTh thêm và o
- Eh !. ÃÆ°á»£c đó mà y .! Tá»™i gì mà từ chối . Em rá»§ mà y mà - Biết đâu được !
- Hay là chiá»u nay, "phone" cho em ngay Ä‘i ! Ãể lâu nó nguá»™i
Không trả lá»i đôi bạn , chà ng chỉ thả hồn theo áng mây trắng lá»ng lÆ¡ trên vòm trá»i Saigon . Còn gì nữa mà gặp gỡ , không hiểu MHuong nghÄ© sao mà lại tìm cách hẹn chà ng . Chà ng đã giữ đúng lá»i hứa , dầu cho lỡ là ng, chà ng đã đến và đã tìm cách trao lại hết những gì thuá»™c vá» ngà y xưa . Chà ng đã cố tình tránh mặt , nhưng , cái nhưng quái ác trong cuá»™c Ä‘á»i khiến chà ng ngỡ ngà ng ngoà i sức tưởng tượng . Ngưá»i đã quay lưng , ngưá»i đã Ä‘i , nhưng sao ngưá»i lại còn hẹn hò muốn gặp mặt chà ng . HÆ¡n nữa MHuong hẹn hò vá»›i chà ng ngay trước mặt chồng là thế nà o . Nà ng đã coi thưá»ng anh chồng má»›i cưới quá đáng như thế thì đối vá»›i chà ng có nghÄ©a lý gì đâu ?. Không lẽ đà n bà muốn chứng minh rằng há» có sức quyến rÅ© và cÅ©ng có cái quyá»n tá»± do giao thiệp. Nhưng gặp nhau để là m gì nữa, khi những gì viết thà nh câu, thà nh thÆ¡ còn bị coi nhẹ thì sá gì lá»i lẽ trên môi , nhất là và o giá» phút nà y .
Lim dim đôi mắt lắng nghe tiếng nhạc và ng từ trong quán vá»ng ra
""
Khi em quay mặt đi -
Lòng tôi tựa phiên đá sầu -
Trơ vơ trong lạnh căm
Muá»™n phiá»n theo tháng năm
...........
Em và tôi thiên đưá»ng mất rồi
Trên lối vỠmình tôi bước dà i lê thê
.......... (1)
""
- Xoá nó đi !
Chà ng bá»—ng gắt gá»ng
- Tao xóa à - Tao xóa thiệt à ! Nè MHuong số ....... !!
QCh. láºp lại cho chắc ăn
Chà ng hất hà m
- Xóa đi , còn chần chỠgì nữa ? Tao biểu xóa đi
- Nè nghen - tao bấm "delete" nghen !
QCh còn cố hăm dá»a, nhưng chà ng đã giằng lấy chiếc Ä‘iện thoại trong tay QCh.
- ÃÆ°a đây .! Tao bấm ! - Xong rồi đó
- Dzô cho đã đi tụi bây
Cả ba gã đà n ông ráºp theo nhịp, nâng cao nốc cạn ly và thả ngưá»i trên ghế nhìn trá»á»‹ Há» nhìn trá»i hay Ä‘ang nhìn Ä‘á»i Ä‘ang xoay dần bởi con tạo , hay Ä‘ang ngạo nghá»… nhìn giòng Ä‘á»i trôi nổi .
Sau và i phút khỠkhà , QCh vỗ vai chà ng
- ÃÆ°á»£c lắm ! Mà y mà "phone" cho em là tao nghỉ chÆ¡i vá»›i mà y
- Xưa nay mà y không đụng tá»›i , mà sau lần chạm mặt đã đến đầu quân vá»›i thần men . Vui nghen , như váºy là tụi tao có thêm há»™i viên.
QTh. phụ há»a
- Bó tay . Em cho số phone và hẹn mà y đi uống cafe trước mặt thằng chồng tỉnh bơ - Thầy chạy !
- Ủa mà em là m cô giáo hả máºy - Thá»i nay thiệt tình !
Chà ng không trả lá»i , lim dim đôi mắt thả hồn theo tiếng nhạc vá»ng lại từ trong quán
"" ... bà i ca liệm và o xa xưa -
còn đây là tiếc nhớ -
em vỠđó ai đưa -
nghe lạnh giá từng mùa "
(2)
- Buồn là m chi nữa mà ỵ- Quên đi !
- Quên sao được ! Tao sẽ không bao giá» quên ! Những cuá»™c tình Ä‘i qua Ä‘á»i tao Ä‘á»u đẹp cả, dẫu cho lỡ là ng . Nhưng lần nà y thì không ! Hoà n toà n không , em đã coi thưá»ng tao quá , em đã coi nhẹ những gì em đã viết cho tao . Tao sẽ nhá»› như má»™t lần em đã Ä‘i qua Ä‘á»i tôi .
đưá»ng vá» nhà em xa quá
xin tình ngưá»i đừng dối gian thêm buồn
- Lẽ Ä‘á»i như váºy đó - Dzô hết Ä‘i mà y , dzô Ä‘i để quên tình và quên ngưá»i ... Bảo đảm !!
- Bây giá» tao phải tạt qua chổ là m - Tao gá»i cho mà y sau
Rá»i khá»i quán khi nắng đã lên cao , trá»i bắt đầu xế chiá»u , không khà oi ả hắt và o mặt , đưá»ng phố dáºp dìu ngưá»i qua lại . Thỉnh thoảng má»™t và i chiếc áo dà i trắng nay lất phất trên đưá»ng , nhưng lòng chà ng không còn đủ tỉnh táo theo dá»i và chiêm ngưỡng . Cuá»™c Ä‘á»i đã cuốn trôi, hoa đà có chá»§ , chà ng đã thua và thua tháºt sá»± , tất cả chỉ còn là ká»· niệm . Chất men còn ngầy ngáºt trong đầu khiến chà ng hÆ¡i choáng váng và chỉ muốn tìm má»™t nÆ¡i vắng vẻ để tìm và o má»™ng riêng tư . Có phải chăng trong cÆ¡n say ngưá»i ta dá»… quên, quên thá»i gian , quên ngưá»i và quên cả thế giá»›i chung quanh .
Phải ! Hãy say và "say đi để thấy mình không là mình ". (3)
&&
Chiá»u xuống lặng lẽ , Saigon tháng 12 vẫn còn những cÆ¡n mưa cháºp chùng tầm tã .Tiếng Ä‘iện thoại reo vang, má»™t thằng bạn thân gá»i hối hả và chá»i bá»›i
- Chẳng lẽ tao đứng ngoà i mưa chỠtụi mà y ?
Lại thêm một cú phone, một thằng khác la là ng
- Trá»i mưa mà đi đâu cha ná»™i !
Nhưng cuối cùng , chà ng đà nh tìm đến nÆ¡i hẹn . Trá»i vẫn mưa rỉ rả , tá»±a những cÆ¡n mưa phùn tại Montreal và o cuối thụ Ãầu trần không mặc áo mưa , để cảm thấy dịu mát phần nà o cái nóng bức oi ả cá»§a miá»n nhiệt đới . Dòng xe xuôi ngược vá» chiá»u như mắc cá»i , nạn kẹt xe tại Saigon dưá»ng như là má»™t vấn đỠnan giảị Ngang qua công viên Ãầm Sen , cÅ©ng chÃnh nÆ¡i nà y 30 năm trước ; ngoại trừ ngưá»i cha Ä‘ang khắc khoải trong trại cải tạo; cả nhà phải lặn lá»™i đà o đất vá»›i tiêu chuẩn má»—i nhà má»™t ngưá»i lao động . Công việc cá»±c nhá»c không má»™t đồng lương thù lao , mà lương thá»±c thì phải tá»± túc . Là m việc khó nhá»c dưới ánh nắng gay gắt cá»™ng thêm sá»± gầm thét cá»§a chiếc loa phóng thanh " lao động là vinh quang " , " vá»›i sức ngưá»i sá»i đá cÅ©ng thà nh cÆ¡m" v.v.. GiỠđây, cÅ©ng tại nÆ¡i nà y còn có ai nhá»› đến má»™t kẻ tha hương Ä‘ang đứng trÆ¡ vÆ¡ giữa giòng Ä‘á»i xuôi ngược. Kiếp lưu vong đã bôi xoá Ä‘i cái dÄ© vãng gian truân cá»§a thá»i niên thiếu . Má»™t kẻ tha hương Ä‘ang đứng nhìn các thanh thiếu niên nam nữ dáºp dìu trong các bá»™ đồ thá»i trang có phần hÆ¡i quái dị. Há» tung tăng táºn hưởng những gì gá»i là Giáng Sinh. Trước cá»a công viên, má»™t hà ng biểu ngữ căng rá»™ng " Chà o mừng giáng sinh " . CÅ©ng hoa hoè , cÅ©ng Ä‘en` mà u , cÅ©ng tuyết trắng dá»±ng đứng sừng sững giữa khu phố lao động cháºt hẹp tồi tà n tối tăm . Trên lỠđưá»ng các chú chạy "xe ôm " gầy còm Ä‘en đúa trong bá»™ đồ nhà u nát nghèo nà n, đứng má»i má»c khách qua đưá»ng . Lác đác , các gánh hà ng rong lang thang tìm khách thưởng ngoạn bên cạnh giòng nước Ä‘en ngòm chảy dá»c bên lá»; dấu tÃch cá»§a cÆ¡n mưa muá»™n mà ng cuối năm . Hà ng trăm ngà n chiếc xe gắn máy hai bánh tấp náºp trên má»—i khoảng trống cá»§a con đưá»ng cháºt hẹp, luáºt lệ giao thông dưá»ng như không còn hiện hữu trong ngữ vá»±ng hoặc trong trà cá»§a ngưá»i Saigon . Xen lẫn dòng thác xe gắn máy hai bánh, là những chiếc xe hÆ¡i hạng sang và đắt tiá»n cá»§a các đại gia hoặc cá»§a con ông cháu cha , cùng các xe hà nh khách chen chúc nhau, tất cả nhấn còi inh á»i . Tiếng máy xe hòa cùng tiếng còi xe tạo thà nh má»™t tấu khúc sôi động Ä‘inh tai nhức óc . Khói xe ngá»™t ngạt đến khó thở mặc dầu trá»i đã và o đêm . CÆ¡n mưa chiá»u không đủ sức gá»™t rá»a ô nhiá»…m cá»§a khói xe , cá»§a bụi đưá»ng và mùi hôi thối từ cống rãnh xông lên. Xen lẫn là mùi thịt nướng từ các quán nháºu dá»c theo hai bên đưá»ng bay phảng phất mà nghe đến lợm giá»ng .
Cuối cùng thì ba gã đà n ông cÅ©ng gặp nhau, há» Ä‘eò nhau trên chiếc xe gắn máy cÅ© kỹ, hướng vá» ngã tư Bảy Hiá»n . Cái tên nghe tháºt quen thuá»™c , tháºt hà o hùng , ká»· niệm cá»§a những ngưá»i đã ngã gục cho lý tưởng cao cả cá»§a mà u áo hoa rừng cùng chiếc mÅ© đỠtrên đầu . Ngoà i kia, thiên hạ vẫn tấp náºp qua lại , hỠđã quên Ä‘i những giây phút hãi hùng cá»§a hÆ¡n 30 năm trước , dấu tÃch đã dần xoá má» theo thá»i gian . Dừng chân tại má»™t quán nhá» bên đưá»ng, há» tìm mua chút it' thịt nguá»™i và há» kéo ngay má»™t chai rượu mạnh JohnyWalker không suy nghÄ© . GiỠđây , thần men là lối thoát duy nhất cá»§a há» giữa giòng Ä‘á»i nghiệt ngã đầy gian ngoa lừa dốị Há» trá»±c chỉ má»™t căn gác nhá» vừa má»›i tân trang . Căn nhà nhá» nhắn, rÆ¡i tõm và o trong má»™t khu phố lao động vùng Tân Ãịnh mà bá» ngang không quá 5m bá» dà i không quá 3m , nằm khuất sau con hẻm lầy lá»™i nước mưa đêm .Dẫu cho thiếu thốn tiện nghi nhưng có nÆ¡i trú mưa tr'anh nắng đã là thiên đưá»ng trong thá»i nhiá»…u nhương vá» chiá»u nà y .
Ba gã đà n ông khai tiệc trong đơn sÆ¡ chỉ có má»™t đôi đũa , má»™t chiếc nÄ©a nhá»±a để gắp đồ nháºu , nếu cần đưa cay thì mưá»i chiếc "đũa trá»i" vẫn là ngón thông dụng . Rượu và ng rÆ¡i vãi trong chiếc tách trà cá»n con thay cho các ly thá»§y tinh lóng lánh sang trá»ng . Ho cụng ly nhau tanh tách ,và cứ thế chuyện Ä‘á»i xưa , chuyện Ä‘á»i nay , thế thái nhân tình , tình bạn , tình yêu , tình Ä‘á»i , tình phụ và những gì ngưá»i Ä‘á»i gá»i là tình thay nhau nở trên môi, trôi theo từng giá»t rượu nồng rÆ¡i rụng.
rượu ngon lại gặp bạn hiá»n
dẫu tiên có gÃang cho tiá»n cÅ©ng thua
bạn hiá»n lại gặp rượu ngon
dẫu cho tiên giáng cũng còn thua xa
Ãêm qua tháºt nhẹ, mặc cho tiếng ồn à o ngoà i đưá»ng, những ná»a Ä‘á»i phóng đãng , những ná»a kiếp phù du , ná»a Ä‘á»i lãng tá» cứ thế thầm thì theo từng tách rượu nồng . Thá»i gian trở thà nh vô nghÄ©a vá»›i ba gã đà n ông , mặc cho những ầm ỉ cá»§a xã há»™i và cá»§a thà nh phố vá»ng lại . Ãôi mi các gã bắt đầu nghe nặng , má»™t gã bắt đầu quay cuồng khệnh khạng và rá»i chiếc bà n con tìm dưá»ng hướng vá» chiếc thang á»p ẹp .
- Sao mà y bá» cuôc. chÆ¡i sá»›m vaỵ Rượu nà y chá»a vÆ¡i quá ná»a mÃ
Gã tỉnh nhất trong bá»n, Ä‘ang bá»±c mình vá»›i hà m răng vá» chiá»u, hắn vòi vÄ©nh chá»§ nhà cây tăm để thanh toán các chốt chống cá»± giữa các chiếc răng ngà . Gã chá»§ nhà mắt nhắm nghiá»n sau má»™t lúc suy nghÄ© đã vá»›i ngay cây chổi quét nhÃ
- Tao nghĩ phần trên chắc xà i được nè mà y
Ãối tượng như lá»t tròng té nổ
- Tròi ! Trá»i . Mà y bắt tao dùng chổi quét răng sao ? Bạn như mà y thì còn ai là kẻ thù trên Ä‘á»i nà y ?
Tuy miệng bảo váºy nhưng hai gã còn lại cÅ©ng bắt đầu khệnh khạng . Không ai bảo ai , ba gã đà n ông nối Ä‘uôi nhau lần mò leo lên căn gác nhá» . Bên ngoà i, thà nh phố Saigon vẫn không ngá»§, vẫn tiếng còi xe inh á»i . Giòng xe vẫn tấp náºp và bá» quên ba gã đà n ông đầu nặng trÄ©u ưu tư . Tiếp tục khá» khà chuyện ngà y xưa , cái thuở khi há» cháºp chững bước và o Ä‘á»i , khi há» bắt đầu nghe thấy và nháºn biết những biến đổi cá»§a thân hình, cá»§a tâm tư . Từng giòng ká»· niệm dạt dà o được dịp ngược giòng thá»i gian để trở vá» cá»§a má»™t thá»i hoa má»™ng , cá»§a hoa phượng , cá»§a má»±c tÃm và nhiá»u nữạ Thầy cá»§ giỠđã yên nghÄ© ngà n thu , má»™t và i thằng bạn đã vÄ©nh viá»…n ra Ä‘i vá» miá»n đất lạnh không quay lại . Bến cá»§ ngà y xưa vẫn còn, nhưng con đò giỠđây đã có ngưá»i sang . Thảo nà o cố nhạc sÄ© Trầm Tá» Thiêng đã viết
Ta nghiêng vai soi lại tình ngưá»i
Thì hãi hùng hoà ng hôn chợt tới
Ta nghiêng vai soi lại tình Ä‘á»i
Thì bóng chiá»u chìm xuống đôi môi
Thỉnh thoảng , có tiếng cưá»i ngạo nghá»… , có tiếng cưá»i rúc rÃch, xen lẫn là những tiếng thở dà i . Nhịp gõ cá»§a chiếc đồng hồ treo tương vẫn vô tư tà tách . Tiếng cá»§a há» vÆ¡i dần và chìm và o cÆ¡n má»™ng nhẹ nhà ng , má»—i ngưá»i má»—i ước mÆ¡ má»—i ưu tư . Ba gã Ä‘i nhẹ và o má»™ng riêng tư cá»§a má»—i ngưá»i . Ba gã đã quên Ä‘i cái tình Ä‘á»i .
Ãêm sắp tà n và ngà y má»›i sắp đến , má»™t đêm đã qua mà ngưá»i Ä‘á»i vẫn gá»i GiángSinh
&&
Chiá»u xuống lặng lẽ trong khu phố ven đô Saigon , xe cá»™ đông đúc , tiếng còi xe inh á»i khi má»i ngưá»i tranh nhau trên đương phố . Má»™t ngà y là m việc vừa tà n , má»i ngưá»i tranh nhau từng khoảng nhá»±a đưá»ng để di chuyển. Há» mong sao sá»›m đến Ä‘iểm hẹn, đến nhà , đến quán ăn và nhiá»u nÆ¡i khác . Có ngưá»i vá»™i vã , nhưng cÅ©ng có ngưá»i thong thả và cÅ©ng có ngưá»i trầm ngâm. Có ngưá»i ăn mặc kÃn đáo thanh lịch nhưng cÅ©ng có ngưá»i ăn mặc hở hang. Có ngưá»i đầu trần nhưng cÅ©ng có ngưá»i trùm kÃn mặt mÅ©i tá»±a các hiệp sÄ© trong truyện kiếm hiệp cá»§a Kim Dung. Không khà oi ả cá»§a những ngà y cuối năm đánh dấu không còn bao lâu nữa thì Tết Nguyên Ãán lại đến . Không khà sinh hoạt cá»§a ngưá»i dân có phần nhá»™n nhịp báºn rá»™n hÆ¡n; có lẽ má»i ngưá»i lo toan và chuẩn bị cho những ngà y đầu năm . Má»™t mình trầm ngâm, chà ng ngã ngưá»i trên bao lÆ¡n nhìn thiên hạ qua lại trên đưá»ng phố , thả hồn theo các áng mây lạc lõng giữa buổi chiá»u tháng chạp . Thá»i gian qua tháºt nhanh, má»›i hôm nà o hăm hở bước xuống phi cÆ¡ , lòng rá»™n rã để được gặp lại ngưá»i thân , hit thở cái nóng miá»n nhiệt đới , cái không khà âm ẩm cá»§a nÆ¡i chà ng sinh trưởng , giỠđã đến lúc phải ra đị Ãôi lúc chà ng tá»± nghÄ© cái tương quan giữa loà i cá hồi ( saumon ) và chÃnh bản thân chà ng . Nhưng dầu sao, loà i cá hồi còn tìm được mùi vị cá»§a con suối nÆ¡i nó được sinh trưởng trước khi vÄ©nh viá»…n rá»i bá» cõi trần ai . It' ra nó còn cÆ¡ há»™i nếm lại hương vị cá»§a giòng nước cá»™i nguồn . Nhưng vá»›i chà ng thì hoà n toà n đã mất , đã mất tất cả. Cây me nÆ¡i chà ng và lÅ© trẻ vẫn nương náu và o trưa hè , phÆ¡i mình chịu tráºn trước các đợt phản công cá»§a lá»§ kiến Ä‘en để già nh lấy và i trái me xanh; giỠđây đã nhưá»ng chá»— cho dãy nhà cháºt cho .i . Cánh đồng bát ngát vá»›i hương rạ lẫn mùi sình khô quyện và o cá» hoang cá»§a tiết tháng chạp; nÆ¡i chà ng đã tung tăng trong cÆ¡n gió và o xuân nhìn cánh diá»u cất lên cao vá»›i đủ mà u sắc thì giỠđây phải nhưá»ng chá»— cho các cÆ¡ xưởng, nhưá»ng chá»— cho các khu phố thương mại đông đúc. Con rạch hiá»n hòa cung cấp cá tôm cho bữa cÆ¡m đạm bạc, nÆ¡i đã xoa dịu những trưa hè oi ả, nÆ¡i đó chà ng táºp tà nh bÆ¡i lá»™i ngụp lặn, giỠđã trở thà nh hoang tà n. Con ngưá»i đã tà n nhẫn vô tâm tống khứ tất cả những gì gá»i là phế thải xuống lòng sông không thương tiếc. Giòng nước hiá»n hòa ngà y xưa giỠđây mang nặng chứng ung thư trầm kha đến khổ nhá»c . Giòng nước đã già nua, nó không còn sức để tạo thá»§y triá»u lên xuống nữa . Thế là hết, tất cả đã đổi thay , tất cả chỉ còn là ká»· niệm , chỉ còn Ä‘á»ng lại trên và nh môi cá»§a và i ngưá»i thân luống tuổi . Cảnh trà chỉ còn là những hình ảnh nhạt nhòa được nhắc đến trong ngáºm ngùi . Thế là hết ,cảnh váºt khong còn gì để lưu luyến , chùm khế ngá»t cá»§a quê hương chỉ còn là ảo tưởng, không còn gì để xao xuyến . Ngoại cảnh đã hoang tà n, lòng cÅ©ng rã tan ; ngưá»i đã sang ngang không lá»i từ biệt , con đò giỠđã có ngưá»i sang , không mong gì quay lại . Thân lữ thứ lưu vong cÅ©ng không cho phép chà ng lưu lại trên quê hương lâu thêm nữa . Còn gì mà lưu luyến , còn gì mà vấn vương, má»i thứ đã sẵn sà ng để ra Ä‘i .
Chà ng áp tai và o Ä‘iện thoại để trả lá»i
- Eh máºy ! Chừng nà o mầy vá» bển .
- VỠđâu ? Bá» xứ Ä‘i lưu vong mà bảo rằng "vá»" sao được
- Thôi ông ná»™i !. Lải nhải trên "cell." tao trả tiá»n thắt há»ng ! Chừng nà o mà y Ä‘i ?
- Sáng sớm ngà y mai
- Hà nh lý sá»a soạn xong chưa ?
- Còn gì để sá»a vá»›i soạn chứ !. Có cái thân tao thôi !
- ÃÆ°á»£c ! Váºy thì đón xe ôm xuống chá»— tao - Tụi nó muốn cho mà y say để thấy mình không là mình. Say thêm má»™t lần để quên Ä‘á»i Ä‘i mà y . Em MHuong cá»§a mà y đã sang ngang rồi thì còn lưu luyến là m quái gì nữa .
- Uhmm .. . Sáng mai tao đi sớm mà .
- TÃnh cái con khỉ ! Sáng mai mà y lên máy bay mà ngá»§ .Mà y ở nhà là m cái quái gì bây giá» ? Suy tư vá» em nữa hả Thôi Ä‘i ông ná»™i !
- Uhmm ..
- Không có suy nghÄ© gì nữa ! Phóng xuống tao xả láng cho quên Ä‘á»i, quên ngưá»i . Ngà y mai bá» Ä‘i cÅ©ng chẳng sao .
- Ừ . Tới luôn !
- Thôi cha nội !. Lẹ lên !
Dầu sao thì cÅ©ng chẳng còn gì để luyến tiếc , bà con thân thuá»™c ngưá»i còn ngưá»i mất, ngưá»i đã già nua, bạn bè đã gặp và đã hà n thuyên . Mảnh đất nà y không còn chá»— đứng cho chà ng nữa . Ngưá»i ấy đã sang ngang thì còn gì nữa mà lưu luyến , mà vấn vương , khi định mệnh đã bó buá»™c trong kiếp lưu vong . Phải ! Hãy say má»™t lần nữa cho quên Ä‘á»i, quên ngưá»i .Say má»™t lần nữa cùng bạn cố tri để rồi mai nầy khi ra Ä‘i chà ng hy vá»ng còn má»™t chút gì thân quen .
Ãèo nhau trên chiếc xe gắn máy cà tà ng , len lá»i qua dòng thác lưu thông cá»§a thà nh phố, đôi bạn đổ xịch trước căn nhà khá khang trang , cÅ©ng là lúc thà nh phố bắt đầu lên đèn dèn. Má»™t phụ nữ trung tuần ra chà o đón tươi cưá»i
- Ãể em nó lo xe cá»™ . Má»i các anh và o , má»i ngưá»i Ä‘ang cho*`
Sau cái chà o há»i thân máºt, ngưá»i phụ nữ nháºn ra sá»± ngỡ ngà ng rụt rè cá»§a chà ng . Ngưá»i phụ nữ mở lá»i .
- Anh là bạn của anh QTh ?
- Bạn thân lắm đó , hÆ¡n ba chục năm má»›i gặp lại - Ngà y mai nó Ä‘i , nó muốn quên Ä‘á»i và quên ngưá»i - "Mai anh Ä‘i xa rồi" !
QTh cướp lá»i
- Trá»i oi - sao thê thảm váºy - Bá»™ Saigon không vui sao anh ?
Chà ng chỉ lắc đầu nhẹ không buồn trả lá»i
Ngưá»i thiếu phụ tiếp
- Chừng nà o anh đi ?
- Sáng sớm ngà y mai
- Không sao , còn dư thá»i giá» mà anh . Say má»™t đêm rồi mai Ä‘i xa cÅ©ng không sao
(còn tiếp 1 kỳ)
10/01
Hồi ký má»™t chuyện tháºt cá»§a tác giả viết vá» tráºn chiến 30 - 4 – 1975
Ầm…ầm…Những tiếng nổ như long trá»i lở đất , nà ng bồng vá»™i con thÆ¡ chạy ra sân nhìn vá» hướng trước mặt, cả má»™t vùng trá»i khói bay nghi ngút…Má»›i hôm qua nÆ¡i đây là má»™t thà nh phố đẹp, hôm nay đã thà nh bãi chiến trưá»ng !
Thảo sống nÆ¡i đây cÅ©ng gần được ba năm, chồng nà ng, má»™t vị Quáºn Trưởng cá»§a Quáºn nầy, tuy gia đình không mấy gì hạnh phúc nhưng vợ chồng Thảo không để mất lòng má»™t ngưá»i dân. Sáng qua, có tin máºt báo vá», Tuấn, chồng nà ng đã và o Quáºn ứng chiến suốt ngà y đêm…
Giữa trưa hôm qua, má»™t tráºn pháo kÃch tá»›i tấp và o thà nh phố nầy, phá tan cuá»™c sống yên là nh cá»§a ngưá»i dân , phá tan bao mÆ¡ ước xây dá»±ng cÆ¡ đồ sá»± nghiệp. Từng loạt dãy nhà sụp đổ tan hoang ! bao nhiêu ngưá»i bị thương, bao nhiêu ngưá»i đã chết ở ngoà i kia…Thảo rùng mình lo sợ, nà ng không thể hiểu được những gì xảy ra bên ngoà i vì không còn ai dám bước ra khá»i nhà . Những căn nhà có hầm trú ẩn coi như tạm bình yên còn nhà Thảo không có hầm trú ẩn, Thảo biết là m sao đây ? Má»™t thân nà ng vá»›i bốn con thÆ¡ dại, Tuấn thì không thể vá» nhà trong giai Ä‘oạn nà y…sinh mạng mẹ con nà ng như chỉ mà nh treo chuông …
Ngoà i kia tiếng lao xao ầm ỉ, trên đưá»ng lá»™ hà ng loạt ngưá»i gánh gồng tị nạn, há» bất chấp những hiểm nguy, những đợt pháo kÃch giết ngưá»i tà n khốc Ä‘ang đổ trút xuống thà nh phố thân yêu má»™t thá»i cá»§a há». Thế còn Thảo …nà ng phải là m sao ? nếu ở lì lại đây chắc gì đã sống ? còn dìu dắt bốn con thÆ¡ xông pha ngoà i lá»a đạn cÅ©ng chắc gì thoát được hiểm nguy ? thôi thì má»™t phen liá»u mạng, Thảo không mang theo được má»™t cá»§a cải gì ngoà i chút tiá»n sẵn có trong túi áo. Chiến tranh đã là m Thảo đảo Ä‘iên, nà ng đã mất trá»n số tiá»n lá»›n cá»§a kỳ thu nháºp Câu lạc Bá»™ cuối tháng ba nà y. Hôm nay là 23 còn hai ngà y nữa là đến kỳ phát lương cá»§a các Tiểu Ãoà n…Chiến tranh tà n ác, chiến tranh dã man, già nh giá»±t xâm chiếm để máu đồng loại đổ tuôn, để xác ngưá»i cao hÆ¡n non núi, để thảm há»a đói rách cho muôn ngưá»i !
Thảo nghẹn ngà o nhìn căn nhà lần cuối rồi kéo vá»™i các con chạy theo Ä‘oà n ngưá»i tỵ nạn, đứa nhá» nhất còn ẵm trên tay. Ãến giữa lá»™, má»™t tiếng nổ long trá»i, rồi hai tiếng, ba tiếng…bụi cát bay mịt mù, Thảo không còn trông thấy gì nữa… mấy mẹ con té nhà o xuống lá»™ rồi kéo dìu nhau đứng dáºy tiếp tục chạy.
Tiếng pháo kÃch như Ä‘uổi theo sau từng loạt, từng loạt nghe như xé cả không gian. Trước bước chân nà ng bao xác nằm ngổn ngang, bao tiếng thét gà o do háºu quả đợt pháo kÃch vừa qua, nà ng thầm cầu nguyện Pháºt Trá»i thương tưởng, cứu nhân gian cứu cả mẹ con nà ng thoát qua cÆ¡n lá»a đạn…
Thảo chạy tấp và o căn nhà quen phÃa chợ khi bên tai nà ng vẫn còn nghe tiếng depart cá»§a loại há»a tiá»…n 122 giặc pháo tá»›i. Ãã bao năm sônág trong tiá»n đồn , quáºn lỵ nà ng đã rà nh rá»t như những ngưá»i lÃnh. Nà ng cÅ©ng biết bắn súng, biết xá» dụng lá»±u đạn, biết lái đủ loại xe trong quân đội và cÅ©ng biết các máºt mã truyá»n tin nữa…
Lại má»™t trà ng pháo kÃch vang dáºy đất trá»i, thế giá»›i quanh nà ng là bãi tha ma, là đất chết…biết lấy ai cứu mẹ con nà ng trong cõi chết, nà ng không còn lối thoát thân…
Thảo gục xuống ná»n gạch, đôi mắt chan hòa ngấn lệ! Nà ng thương các con nà ng, tuổi măng non nà o có tá»™i tình chi ! nà ng muốn các con nà ng được sống dù phải đánh đổi Ä‘i sinh mạng cá»§a nà ng…Thảo nhìn các con mà không ká»m được tiếng nấc nghẹn…
Tiếng pháo kÃch tạm ngưng vì đã 3 giá» sáng. Tiếng Ä‘áºp cá»a thình lình vá»™i vã, Thảo Ä‘iếng ngưá»i, tưởng hỠđã xông và o nhà thì chỉ còn lên trá»i mà trốn…Dì Năm chá»§ nhà vá»™i mở cá»a, Tuấn hiện ra nÆ¡i cá»a, bế xốc các con nà ng bá» lên xe thiết giáp, kéo vá»™i Thảo lên xe phóng thẳng vá» hướng Quáºn lỵ, Thảo la to : Không được, không được, em và các con phải ra khá»i nÆ¡i nà y, hãy quay xe chở em ra hướng khác để đón xe đò thoát khá»i nÆ¡i đây, mau lên, mau lên …
Tuấn gạt phăng : Không còn lối ra nữa, chúng đã cháºn hết các nẻo đưá»ng, cứ tạm và o Quáºn rồi tÃnh sau !
Tuấn đưa Thảo và các con xuống hầm tá» thá»§ cuối cùng cá»§a Quáºn. ÃÆ°á»ng Ä‘i xuống ngoằn ngoèo sâu thẳm, ánh sáng cháºp chá»n cá»§a những cây đèn pin không đủ rá»i cho các con nà ng, chúng té liên hồi trên những báºc tam cấp, khi xuống đến cuối hầm mẹ con nà ng ngất xỉu…
Tiếng Ä‘iện đà m vang vang là m Thảo giáºt mình choà ng tỉnh, nà ng đã rõ đây là nÆ¡i trú ẩn duy nhất cho mẹ con nà ng. Xung quanh nà ng là những ngưá»i lÃnh truyá»n tin là m việc không ngưng nghỉ vá»›i nét mặt nghiêm trá»ng khẩn cấp từng hồi. Bảy ngà y đêâm dưới hầm trú ẩn Thảo chỉ biết thá»i gian qua chiếc đồng hồ Ä‘eo tay cá»§a nà ng, mẹ con nà ng tạm sống vá»›i những gói mì và những bịt gạo sấy… Qua ngà y thứ tám Tuấn liên lạc được phi cÆ¡ tải thương để Ä‘em xác chết ra khá»i Quáºn lỵ, chà ng vá»™i dẫn mẹ con nà ng ra khá»i hầm trú ẩn kéo lên xe Jâeep phóng nhanh ra cá»a Quáºn. Tiếng depart cá»§a há»a tiá»…n giặc vút lên, Tuấn đạp thắng gấp kéo tuá»™t mẹ con nà ng chạy và o ẩn nấp trong lô cốt tuần canh ngay cá»a Quáºn . Ãịch pháo kÃch ngay phi trưá»ng, chiếc trá»±c thăng vừa hạ cánh đã phải cất cánh lên ngay, những xác chết lại má»™t lần thứ hai trúng miểng há»a tiá»…n cá»§a giặc, những ngưá»i lÃnh hà o hùng buông băng ca ngã quỵ tại phi trưá»ng…từ lổ chiến hà o nhìn ra lòng Thảo Ä‘au lên từng Ä‘oạn, thương cho ngưá»i chiến sÄ© xã thân vì đất nước, giá» tá» biệt không có má»™t ngưá»i thân bên cạnh, xác sưng phồng hôi thối không biết đến ngà y nà o má»›i được chôn cất mảnh xương tà n? Cuá»™c chiến tranh nồi da xáo thịt, anh em giòng há» giết nhau, cuá»™c chiến triá»n miên từ ngà y Thảo mở mắt chà o Ä‘á»i, nà ng chưa thấy má»™t ngà y bình yên trên quê hương cá»§a nà ng ?…
Tuấn đưa mẹ con nà ng trở xuống hầm tá» thá»§, Thảo khóc nức nở, nà ng không còn hy vá»ng gì vá» vá»›i mẹ cha…mẹ con nà ng sẽ phải vùi thây Ä‘au đớn như những chiến binh đã bá» xác giữa sa trưá»ng !
Sau má»™t tiếng đồng hồ Tuấn bắt được liên lạc vá»›i phi cÆ¡, chà ng chuẩn bị sẵn cho vợ con má»™t chiếc xe thiết giáp rồi kéo nhau đến tá»a độ má»›i để phi cÆ¡ có thể đáp xuống an toà n. Má»™t khu sân rá»™ng đủ để máy bay hạ cánh. Bên kia những ngưá»i lÃnh Ä‘ang khệ nệ khiêng ba chiếc băng ca cá»§a ba vị sÄ© quan tá» tráºn bó bằng ba lá cá» và ng ba sá»c Ä‘á», xác để lâu ngà y nên phồng to và có mùi hôi…Bên nay là mẹ con Thảo, Tuấn và hai chú lÃnh trong tư thế sẵn sà ng khi máy bay hạ cánh.
Tiếng phi cÆ¡ đến gần, Thảo hồi há»™p từng giây, không biết bình yên hay tai há»a nữa đây ? Loại tải thương H20 trên cao thẳng xuống và lên thẳng vá»™i và ng và cấp bách vì sợ địch khám phá mục tiêu. Bên kia thảy ba xác chết lên phi cÆ¡, Tuấn và hai chú lÃnh liệng nà ng và các con nà ng lên phi cÆ¡, nà ng và các con ngồi trá»n trên ba xác chết cứng Ä‘á», bÃu chặt và o những mảnh vải lá cỠđể được sống vì phi cÆ¡ hai bên không có cá»a…Máy bay lên thẳng ruá»™t gan mẹ con nà ng lá»™n nhà o, má»™t tay Thảo nÃu xác chết, má»™t tay Thảo nÃu các con !
Véo ! véo ! véo… những âm thanh nghe rợn ngưá»i, những đóm lá»a bay tung tóe hai bên phi cÆ¡, trước mắt nà ng không gian cÆ¡ hồ sụp đổ ! trá»i Æ¡i…ai cứu mẹ con tôi ! Phi cÆ¡ lên độ cao để tránh tầm đạn lá»a cá»§a địch, tiếng đạn lá»a rÃt xung quanh là m phi cÆ¡ chao đảo nhưng rồi viên phi công đã lấy lại bình tỉnh lái thoát ra vùng đạn lá»a Ä‘ang Ä‘uổi theo sau .
Thảo hoà n hồn, nà ng lâm râm cảm Æ¡n Thượng Ãế, cảm Æ¡n Trá»i Pháºt đã xót thương cứu độ mẹ con nà ng qua cÆ¡n tai biến, nà ng tưởng tượng mẹ con nà ng vừa chết Ä‘i và sống lại nhá» và o phép nhiệm mầu cá»§a đất trá»i má»™t kiếp Ä‘oái thương…
Phi cÆ¡ hạ cánh tại phi trưá»ng Tân SÆ¡n Nhất, Sà i Gòn vẫn tấp náºp xe cá»™ vì tình hình nÆ¡i đây chưa đến hồi nguy ngáºp, má»i ngưá»i chen chúc bán buôn tuy nhìn lên gương mặt ai cÅ©ng thoáng nét lo âu. Thảo cùng các con đón xe vá» VÅ©ng Tà u nÆ¡i cha mẹ nà ng cư ngụ.
Chiá»u chiá»u, nà ng tá»±a cá»a chá» mong tin tức Tuấn vá»›i cả sá»± nôn nóng lo âu, chợt sáng nay có tin chà ng gá»i vá» từ chiến tráºn. Thảo vá»™i chạy đến Ä‘iện đà i cá»§a Tỉnh để nói chuyện vá»›i chồng. Ãầu giây bên kia tiếng chà ng thảng thốt :
- Em và các con vẫn còn sống đấy chứ ? Lạy trá»i cho đây là sá»± tháºt ! em biết không ? khi anh nhìn thấy những viên đạn lá»a bắn theo máy bay anh không còn má»™t hy vá»ng gì mẹ con em sống sót, anh quỳ xuống khóc ngất và liên tưởng ra những hình ảnh hãi hùng, anh tưởng em và các con đã chết cháy và không tìm được xác ! bây giá» anh yên tâm rồi, Quáºn đã mất , anh dẫn tà n quân Ä‘ang tìm lối thoát thân vá» Tỉnh. Em yên tâm, anh vẫn mạnh.
Tuấn cúp phone ! Thảo bà ng hoà ng se sắt, cả cuá»™c Ä‘á»i nà ng chưa bao giá» trải qua những kinh hoà ng đến thế cÅ©ng chưa bao giá» thấy lo lắng xót xa và thương Tuấn như bây giá», cầu xin cho chà ng được bình yên để có ngà y xum há»p.
Ãêm nay trá»i u ám lạ thưá»ng, cÆ¡n mưa thình lình trút xuống như thác đổ, đã buồn Thảo lại buồn thêm…phải chăng trá»i cÅ©ng xót thương nhân gian nên đẫm lệ ? phải chăng dân tá»™c Việt Nam đã đến buổi tương tà n ?…
Thảo nhìn và o khoảng không xa vắng, má»›i hôm nà o cÅ©ng tại mái nhà nầy Thảo là má»™t cô bé ngây thÆ¡, bên mẹ cha dá»—i há»n nÅ©ng nịu, tung tăng trong chiếc áo dà i mà u trắng há»c trò. Bây giá», tay dắt tay bồng dạn dà y sương gió, trải qua biết bao khá»§ng khiếp cá»§a cuá»™c Ä‘á»i…má»™t thiếu phụ tuổi Ä‘ang xuân nhưng tâm hồn như già đi trước tuổi …
Ngoà i hiên, mưa vẫn rÆ¡i tà tách không ngừng …Thảo đưa tay gạt đôi dòng lệ ! mưa khóc cho ngưá»i hay mưa khóc Ä‘á»i ta ?!…
California Hoa Kỳ
Cuối năm 2005
Chuyến bay khởi hà nh từ miá»n xứ sở xa lắc xa lÆ¡ xuôi vá» vùng trá»i quê hương mịt má» thăm thẳm, xuôi vá» vùng đất thân yêu diệu vợi mênh mông trước tầm mắt hãy còn đầy đủ bao nét bâng khuâng xao động, trong nà ng…
Vùng đất đó . Thuở xưa nà o . Là nÆ¡i chứng kiến phút ban đầu thiêng liêng thần diệu nhất: nà ng đã được sinh ra . Vùng đất đó . Bấy lâu nay . Trong ký ức nà ng . Ãã trở thà nh má»™t ná»—i niá»m chất ngất thương mong, cháºp chùng tưởng tiếc . Ãã trở thà nh má»™t ká»· niệm ngỡ như suốt Ä‘á»i nằm chết im lắng sâu trong trái tim nà ng vÄ©nh viá»…n, khôn nguôi…
Thế mà . Chỉ trong tÃch tắc thá»i gian . Chỉ từ phút giây hết sức tình cá» . Như chưa má»™t lần tÃnh toan . Như chưa má»™t lần định trước . Nà ng đã có quyết tâm vá» lại vùng đất cá»§a khi xưa . Vá» lại cùng tất cả những gì dấu yêu cá»§a phần Ä‘á»i nà ng mãi đã khuất trôi và chìm sâu và o bãi bá» tịch liêu quá khứ...
………
Và giỠđây . Nà ng Ä‘ang có mặt tại phi trưá»ng . Và nÆ¡i đây . Nà ng sẽ có cuá»™c khởi hà nh đầu tiên vá» lại chốn quê xưa . Và trong chắc chắn . Nà ng sẽ tháºt sá»± trở vá» nÆ¡i ngà n Ä‘á»i thân quý đó . Bởi tay nà ng còn Ä‘ang nắm chặt sổ thông hà nh và vé số chuyến bay . Nắm tháºt chặt, như e rằng nếu vô ý nà ng sẽ đánh rÆ¡i, sẽ là m lạc mất nó Ä‘i trong bất cứ phút giây nà o…
Nà ng cÅ©ng có má»™t chá»— ngồi cạnh bên cá»a sổ nhá» xinh . Ãá»§ cho ánh nhìn nà ng từ trên cao nầy ngó xuố ng . Ãá»§ cho tia mắt nà ng soi rá»i cả khoảng không gian hạn hẹp cá»§a phi trưá»ng . Nà ng cÅ©ng còn nhìn thấy rõ; lác đác xa xa má»™t và i ngưá»i lững lá» Ä‘i lại dưới sân phi đạo, má»™t vùng cá»§a cá» hoa đất trá»i và mây trắng ở nÆ¡i đây . NÆ¡i bình yên từng dung chứa phần hồn lẫn xác thân nà ng từ bao ngà y dõi mong vá» nÆ¡i chốn khuất xa kia, từ sau cÆ¡n chuyển biến cá»§a toà n cõi nước quá đỗi tang tóc Ä‘iêu linh, từ sau cuá»™c di cư kinh hoà ng cá»§a toà n cõi ngưá»i dân dẫy đầy tang thương, khốn khó, tá»™i tình...
Nà ng ngồi lặng yên, xui mắt chăm chú Ä‘uổi theo và i hình ảnh phÃa ngoà i khung cá»a nhá» . Rồi lát nữa đây, phi cÆ¡ sẽ nghiêng cánh cao bay, sẽ dần dà bá» lại tất cả những gì mà phút giỠđây nà ng còn nom thấy . Lòng nà ng . Chợt nhiên . Như xuất hiện má»™t cảm giác thanh thoát lâng lâng, nhẹ nhà ng say ngất . Như vừa nhấp phải và o ngưá»i chất men ấm nồng cay giữa buổi chiá»u hôm se sắt, lạnh lùng…
Có tiếng ngưá»i nữ tiếp viên - dịu dà ng, duyên dáng - nhắc nhở má»i ngưá»i những Ä‘iá»u lệ cần thiết nhất cho giây phút khởi đầu cá»§a chuyến bay xạ..
Nà ng má»›i giáºt mình . Cố bình tâm sá»a lại dáng ngồi cho được thảnh thÆ¡i hÆ¡n . CÆ¡n xúc động nà o đó chợt dấy lên cùng những rá»™n rà ng, nôn nả, xôn xao cứ vấn vương, quanh quẩn mãi trong nà ng . Quả là nà ng còn Ä‘ang báºn bịu vá»›i cái tâm trạng đầu tiên vô và n lạ lẫm . Tâm trạng cá»§a má»™t ngưá»i Ä‘i xa gần hai mươi năm dà i đăng đẳng, bất ngỠđược diá»…m phúc trở vá» cùng nÆ¡i chốn thân quen . Và nà ng biết rõ . Từ đây nà ng sẽ không phải từng đêm ngà y tan tác nhá»› mong vá» chốn khÆ¡i xa mịt mùng im khuất . Sẽ không mãi đắm hồn và o những lần phiêu hốt lang thang trên má»i nẻo đưá»ng yêu dấu cÅ© để rồi cuối cùng má»›i hay ra rằng đó vẫn chỉ bằng trong cÆ¡n má»™ng ná»a vá»i, hiu hắt canh thâu . GiỠđây . Tất cả . ÃÆ°á»£c nà ng an tâm đốt thà nh tà n tro thả trút xuống dòng sông dÄ© vãng má»™t thá»i tưởng tiếc, má»™t thuở buồn thương . GiỠđây . CÅ©ng ngần thứ ấy . ÃÆ°á»£c nà ng thay thế bằng Ä‘iá»u tháºt sá»± hiển nhiên . Hiển nhiên . Như cái sá»± tháºt nà ng Ä‘ang ngồi vững và ng trên má»™t chuyến bay đêm . Hiển nhiên . Như hầu hết những xao xuyến bâng khuâng còn Ä‘ang có mặt trong nà ng…
Phi cÆ¡ bắt đầu cất cánh, rồi lên cao… Má»—i lúc má»™t cao hÆ¡n… Cho đến khi hoà n toà n lấy lại thăng bằng, yên ổn . Và nà ng cÅ©ng lấy lại chút thăng bằng cho tâm trạng cá»§a mình . Chỉ má»—i áp xuất trong lòng máy bay khiến nà ng hÆ¡i khó chịu . Nà ng lại muốn khép hỠđôi mắt . Ãầu ngả nhẹ và o lưng ghế phi cÆ¡ . Tá»± dưng . CÆ¡n buồn ngá»§ đến tháºt bất ngá» . Hai mắt nà ng chợt xót cay . Trà não nà ng cÅ©ng bá»nh bồng dạt trôi vá» cõi lâng lâng như từng phiến mây ngoà i xa kia dáºp dìu, giăng khắp . Như mắt nà ng giỠđây, cÅ©ng đã sẵn sà ng khép lại, rồi thì nhắm nghiá»n, rồi đã kÃn bưng… mênh mang cùng cõi má»™ng…
………
Không biết thá»i gian nà ng say ngá»§ đã bao lâu ? Chỉ biết từ ý thức lung linh, mÆ¡ hồ, váng vất; nà ng chợt nghe loáng thoáng nhiá»u tiếng động cùng tiếng chuyện trò lao xao từ má»i phÃa ở quanh nà ng . Nà ng khẽ giáºt mình . Vá»™i mở choà ng mắt ra và kịp nháºn thấy mình Ä‘ang thá»±c sá»± có má»™t chá»— ngồi trên chuyến bay khuya . Chút phản ứng đầu tiên xui nà ng quay nhìn vá» phÃa bên cánh phải và cÅ©ng nháºn ra có ngưá»i đà n ông à Ãông Ä‘ang ngồi đó tá»± bao giá» . Ngưá»i ấy dưá»ng như không cảm nháºn được tia nhìn cá»§a nà ng bởi mắt chà ng còn mải mê cùng tá» tạp chà trên tay, dưới ánh sáng mù má» trong lòng cá»§a phi cÆ¡ Ä‘ang êm Ä‘á»m xuôi lướt . Và o lúc nầy, đầu óc nà ng vẫn còn chút váng vất say say trong cÆ¡n ngá»§ lưng chừng, nhưng cÅ©ng đủ tỉnh táo để nháºn thức được má»i Ä‘iá»u hiện hữu chung quanh…
"Xin lá»—i, có phải cô là ngưá»i Việt ?"
Lại giáºt mình . Bởi tiếng nói cất lên cÅ©ng từ chá»— cạnh bên, bắt nà ng lần nữa phải quay nhìn vá» phÃa ấy .
Tia mắt nà ng chạm ngay ánh nhìn cá»§a ngưá»i đà n ông Ä‘ang chăm chú hướng vá» nà ng - trong tư thế chỠđược trả lá»i .
"Dạ, đúng váºy !" Nà ng khẽ gáºt đầu .
Và cÅ©ng có dịp để quan sát kỹ hÆ¡n cái ngưá»i còn Ä‘ang mải nhìn nà ng: "quả là chà ng có đôi mắt tháºt đẹp, gương mặt sáng sá»§a và trông cÅ©ng thông minh" . Nà ng nghÄ© thầm thầm như váºy . Thốt nhiên . Chút thiện cảm đầu tiên xuất hiện trong nà ng từ đôi mắt nà o trước mặt, từ ngưá»i đà n ông nà o ngồi cạnh bên Ä‘ang tìm cách gợi chuyện để quen nà ng . Má»™t chút nụ cưá»i nà ng đã có trên môi và o đúng lúc chà ng cÅ©ng đã sẵn sà ng cho nà ng nụ cưá»i đáp lại…
Từ đó . Trên chuyến bay khuya . Trên chuyến bay đầu tiên mang nà ng thênh thang trở lại chá»— quê nhà . Nà ng đã có nhiá»u may mắn lắm . Phải không ? Bởi bá»—ng dưng có ngay bên cạnh ngưá»i bạn đồng hà nh nói cùng ngôn ngữ, mong muốn được thân quen, vá» chung cùng nÆ¡i chốn . Và phút khởi đầu, vẫn chỉ nÆ¡i chà ng là những chia sẻ cùng nà ng từng mẫu chuyện bâng quÆ¡, từng Ä‘iá»u há»i han như đã thà nh thông lệ . Nhưng rồi theo đó, lại là những phút giá» Ä‘i và o tâm sá»± đầy vÆ¡i, đôi khi lại những đổi trao hăng hái đến nhiệt tình . Và lắm lúc, tình cá» bắt gặp trong nhau cái cảm giác như cà ng lúc há» lại cà ng cảm thấy thân thiết và gần gÅ©i nhau hÆ¡n . Cảm giác như đã xoá Ä‘i hầu hết má»i xa lạ ngỡ ngà ng, má»i thưá»ng tình ranh giá»›i…
Và tháºt nhanh chóng để há» trở thà nh thân thiết bên nhau . Khi chuyện trò, há» vẫn xưng tên như chà ng đỠnghị, như nà ng đồng ý không chút ngại ngần . Há» cÅ©ng không há»i han hay thắc mắc gì nhau vá» tuổi tác hoặc chuyện tình cảm riêng tư . Ãiá»u duy nhất . Há» chỉ ý thức và cảm nháºn vá» nhau những Ä‘iá»u tháºt rõ; đó chÃnh là sá»± đồng cảm và thông suốt trong nhau từ ngay láºp tức - đó chÃnh là tÃnh khẳng khái trẻ trung và lòng chia sẻ trong nhau từ má»i thứ má»i Ä‘iá»u - đó cÅ©ng là sá»± bằng lòng thầm lặng cho tình giao hữu mà há» may mắn có sẵn trong nhau ngay lần sÆ¡ ngá»™ . Tất cả, dưá»ng như rất đỗi vô tình mà dưá»ng như cÅ©ng rất là nghiêm túc . Bởi cả hai Ä‘á»u có chung Ä‘iá»u suy nghÄ©, như thể chÃnh bản thân hỠđến vá»›i nhau là phần quà tốt đẹp nhất mà nhân duyên nà o đầy chất hảo tâm đã cố ý dà nh riêng và trao tặng cho cả hai ngưá»i…
Chà ng há»i nà ng vá» mục Ä‘Ãch chuyến vá» quê . Nà ng tháºt thà nói cho chà ng biết . Cái quyết định trở vá» trong lúc bất ngá» chưa há» toan tÃnh trước . Nó bắt đầu . Ãúng lúc ngưá»i bạn gái nà ng từ thá»i trung há»c, từ vùng quáºn lỵ nghèo nà n heo hút đìu hiu, mon men viết gá»i cho nà ng bức tâm thư cố thuyết phục nà ng má»™t chuyến vá» thăm, má»™t cÆ¡ há»™i nhìn thấy lại nà ng sau thá»i gian gần suốt hai mươi năm dà i vắng bóng và quan trá»ng nhất vẫn là má»™t lần há»™i ngá»™ cho hai ngưá»i bạn thuở xưa có lại cùng nhau những đêm ngà y thân ái, những giá» phút hà n huyên…
Chà ng chú ý nghe, gương mặt thoáng chút suy tư, thà nh khẩn . Nà ng cÅ©ng nháºn được chất rắn rá»i tiá»m tà ng trên khung mặt ấy nhưng không lấp nhoà nét thanh tú khôi ngô để tạo thà nh vẻ nam tÃnh đặc biệt cá»§a riêng chà ng . Nhìn ngắm . Xui nà ng vụt nhá»› đến những cÆ¡n mÆ¡ nà o đôi lần có trong giấc ngá»§ từ ngà y tháng vẫn chưa xa; trong đó cÅ©ng loáng thoáng má»™t và i nét mÆ¡ hồ trên gương mặt ngưá»i đà n ông Ä‘ang ngồi bên cạnh . Có những hình ảnh tượng hình từ ngay giấc má»™ng rồi lại trở thà nh hiện thá»±c hay chăng - và nếu có, thì những hình ảnh ngà y nà o trong giấc má»™ng cá»§a nà ng như Ä‘iá»u báo trước má»™t con ngưá»i tháºt sá»± trong Ä‘á»i sống nà ng bây giá» và luôn cả mai sau, "là ngưá»i trong má»™ng" ?? à nghÄ© thoáng qua là m nà ng có chút xấu hổ rồi cÅ©ng cưá»i thầm cho đầu óc mình thÆ¡ dại, trẻ con . Và tháºt váºy, dưá»ng như tÃnh con nÃt vẫn luôn ở mãi trong nà ng mà hằng bấy nhiêu năm mụ phù thuá»· thá»i gian đã bao lần phÅ© phà ng vùi dáºp vẫn chưa tan… !!!
Nhưng hình như chà ng Ä‘ang "cố tình" cắt ngang dòng suy nghÄ© cá»§a nà ng . Bởi nà ng vừa thoáng thấy mắt chà ng hÆ¡i nheo lại, như có ý nhắc nhở nà ng quay vá» thá»±c tại và cÅ©ng Ä‘ang "lấy lòng" nà ng bằng má»™t khoé môi cưá»i . Nụ cưá»i, như thầm chia sẻ vá»›i nà ng má»i Ä‘iá»u, kể cả niá»m vui ? hay như thầm trấn an nà ng, trong tất cả Ä‘iá»u bất trắc ?? hoặc hÆ¡n thế nữa, chà ng đã Ä‘oán được phần nà o Ä‘iá»u nghÄ© suy "Ä‘en tối" ở trong nà ng ???
Cho dù sá»± việc thế nà o . Nà ng cÅ©ng không mấy quan tâm . Bởi lúc nầy đây . Nà ng chợt ước mong được nghe thêm má»™t Ãt chuyện vá» chà ng . Ãể rồi sau đó . Nà ng cÅ©ng sẽ nói cho chà ng biết thêm vá» bản thân nà ng . Ãó là điá»u cần thiết lắm không, cho má»™t lần tri ngá»™ ? Bởi nà ng cÅ©ng bắt đầu cảm thấy trân quý má»i Ä‘iá»u ngay phút giây nầy, khi hai ngưá»i còn ở cạnh bên nhau . Thá»i gian hiện tại bao giá» cÅ©ng rút ngắn Ä‘i trong từng khoảnh khắc . Mà tuyến đưá»ng bay bao giá» cÅ©ng từ ấy thu ngắn, song song . Và điá»u nầy cÅ©ng Ä‘ang có mặt trong tầm suy nghÄ© cá»§a chà ng chăng ? Hay giống như chút "thần giao cách cảm" để nà ng vui mừng được nghe chà ng bằng lá»i đầu tiên, nói thêm những chuyện vá» chà ng . Vá» quảng Ä‘á»i xa xưa nà o từng đánh mất, đã qua lâu . Vá» má»™t kẻ ra Ä‘i từ hồi váºn nước quá đỗi Ä‘iêu linh, xao xác, loạn cuồng . Từ hình bóng bao ngưá»i thân yêu nhoà dần trong mà n nước mắt chà ng tuổi trẻ buổi chiá»u hôm . Từ những lần hay tin từng đứa em lần lượt dạt trôi như biến tan Ä‘i cùng trong má»™t cõi Ä‘á»i . Từ hồn cha phút chốc vÄ©nh viá»…n phiêu linh và o ngút sâu bãi bá» hư huyá»…n . Từ tấm thân sầu héo mẹ già đêm ngà y tá»±a cá»a ngóng trông từng đứa con yêu phương trá»i xa tÃu tÃt rÅ© nhau vá»â€¦
Và chà ng, má»™t thân cô độc; lạc loà i, quạnh quẽ, trÆ¡ vÆ¡ từ nÆ¡i xứ lạ quê ngưá»i . Và chà ng, bằng khả năng nà o, để chu toà n cuá»™c sống cho cả bầy em, cho cả đấng sinh thà nh mà giá» chỉ má»—i bóng mẹ nua già lay lắt trong cÆ¡n bệnh trầm kha . Vì lẽ đó . Thế nên . Chà ng phải quay vá» . Cho má»™t lần cần thiết . Cho má»™t chút niá»m vui nhìn thấy lại những gì Ä‘ang hiện hữu cùng vô số ná»—i sầu tưởng tiếc vá» những gì đã má»™t thá»i vắng mất tăm tăm . Chà ng đó . Bấy lâu . Dầu dãi, ngược xuôi từ đất nước văn minh, cưá»ng thịnh; nhưng tâm hồn quê nhà và ký ức là hình bóng bao kẻ thân thương, cùng con ngưá»i chà ng vẫn nguyên vẹn trăm năm má»™t kẻ da và ng thuở nà o hấp tấp ruổi rong trên chặn đưá»ng dẫy đầy gian nguy, khốn khó . Và sau cùng . Những mưá»i mấy năm hÆ¡n . Chà ng má»›i tá»± ban chút ân sá»§ng cho Ä‘á»i mình bằng má»™t chuyến xuôi quê, bằng lần rá»i khá»i đầu tiên trong hằng bấy nhiêu năm trót cưu mang thân pháºn kẻ lưu đà y…
Nà ng ngồi rất im nghe những lá»i chà ng . Ngáºm ngùi, sâu lắng . Như ẩn tiá»m trong đó chút gì ai oán, bi thương . Như thể suốt cõi hồn chà ng vẫn Ä‘áºm dấu chưa phai má»™t lần ra Ä‘i biệt xứ . Ná»—i buồn chà ng . So vá»›i ná»—i buồn nà ng . Ai kém - ai hÆ¡n ? Và niá»m quạnh hiu đơn lẻ cá»§a riêng nà ng . Phải chăng ? CÅ©ng là điá»u đương nhiên, tất yếu . Bởi suy ra, nà ng vẫn còn nhiá»u may mắn để có Ä‘á»i sống xem như phần nà o thảnh thÆ¡i êm ả hÆ¡n chà ng . Bởi gia đình nà ng chỉ còn má»—i ngưá»i cha già nua tuổi tác, nhưng diá»…m phúc nà o ngưá»i cÅ©ng đã sang đây . Tất cả anh chị em nà ng cÅ©ng Ä‘ang lá»™i bÆ¡i trong dòng sông hạnh phúc, sum vầy . Chỉ bóng hình cùng linh hồn cá»§a mẹ đã sá»›m chiá»u bay tÃt dặm xa, gá»i lại bao ngưá»i thân yêu má»™t tình thương nguyên khối đủ đầy cùng ná»—i nhá»› nhung muôn Ä‘á»i khó lấp . Nà ng bây giá» . Má»™t mình, má»™t cõi, mưu sinh . Ãó là điá»u đáng để than van ? có hay chăng, nà ng chỉ thở than cho pháºn Ä‘á»i nà ng hẩm hiu, cho tuổi xuân nà ng lỡ dở chỉ từ má»—i bóng hình nghiệt oan thuở xưa nà o không đáng nhá»› . Từ ấy . Ãá»i sống nà ng năm tháng trôi lăn . Từ ấy . Linh hồn nà ng vây quanh tuyết trắng . Từ ấy . Pháºn Ä‘á»i nà ng xuôi dần và o hiu hắt, tà n phai . Và cÅ©ng đôi khi . Nà ng cứ tưởng như lòng đã quên Ä‘i hầu hết, má»i Ä‘iá»u . Ãể sẽ mãi trá»n vẹn là má»™t nà ng còn quá đắm say vá»›i cõi hồng trần, niá»m hệ luỵ . Rồi thì . Bá»—ng dưng . Từ suốt đêm không ngá»§ . Từ khuya khoắt canh thâu . Má»™t mình . Má»™t bóng . Loay hoay tìm vá» quá khứ xa kia . Loay hoay tìm vá» má»™t thá»i đã khuất . Trong đó, có hình ảnh ngưá»i bạn gái ngà y nà o cùng há»c chung trưá»ng, cùng ngồi chung lá»›p . Và chÃnh và o giữa đêm hôm đó . CÅ©ng được xem như nhân duyên đưa đẩy khiến xui nà ng có cùng chà ng trên chuyến bay khuya, có cùng chà ng hy hữu buổi sÆ¡ giao, có cùng chà ng hiếm hoi lần hạnh ngá»™ …
Chà ng nghe nà ng bằng đôi tai . Chà ng soi thấu nà ng bằng ánh mắt . Trong chà ng . Vụt nhiên khao khát . ÃÆ°á»£c nuốt trá»n từng lá»i từng tiếng cá»§a nà ng Ä‘em và o sắp táºn đáy lòng . Ãể khi buồn khi vui từng lá»i nói ấy lúc nà o cÅ©ng hiện lên rõ nét, luôn luôn ở cạnh bên chà ng, như nguồn á»§i an to lá»›n nhất, cần thiết nhất trong phần Ä‘á»i chà ng còn lại ở mai sau . Và nà ng còn nói . Chà ng cứ lắng nghe . Nhiệt thà nh . Chăm chú . Ãnh mắt nà o thỉnh thoảng chá»›p nhanh, chà ng muốn khẽ khà ng từng ngón tay ân cần lau nốt Ä‘i dòng lệ nóng . Từng nhÃu mà y tư lá»± . Từng môi hồng mÃm lại, mở ra . Gây cho cÆ¡n sốt lòng chà ng bao ngà y ngá»§ im giây phút chợt bừng lên, tỉnh thức . Mắt chà ng lặng nhìn nà ng, không chá»›p . Nhìn ngay nÆ¡i khung mặt khả ái còn đượm chất ngây thÆ¡ . Nhìn ngay nÆ¡i khóe môi Ä‘ang báºt ra những âm vang là m thà nh tiếng nói . Bá» môi má»™ng đỠtươi xinh cùng tiếng lá»i nhẹ trong như dòng suốt mát, xui chà ng liên tưởng đến chút nước ấm ngá»t chua chanh máºt diệu kỳ rót dần và o cổ há»ng chà ng trong những hồi cảm cúm lắt lay . Ãồng thá»i . Tất cả lá»i nà ng, vẫn như mang vá» lại trong chà ng cả má»™t quảng Ä‘á»i thÆ¡ ấu xa xưa, thênh thang, ngáºp đầy ká»· niệm . Trong đó, bao gồm cả phần Ä‘á»i chà ng tuổi trẻ thuở thanh tân…
Nà ng đã ngưng lá»i tá»± lúc nà o mà chà ng vẫn chưa hay . Ãến khi chà ng sá»±c "tỉnh hồn" thì cÅ©ng vừa lúc bắt gặp nÆ¡i ánh mắt nà ng như còn muốn nói lên Ä‘iá»u gì chưa nói dứt . Và trong chút ánh sáng tá» má», yếu á»›t, mong manh dưới ánh đèn từ chá»— ngồi thăm thẳm tối trong lòng cá»§a phi cÆ¡; nà ng vẫn dá»… dà ng để nhìn ra khung mặt cùng ánh mắt cá»§a chà ng . Ãnh mắt sáng long lanh, tinh khôi, hồn háºu còn in rõ nét bà ng hoà ng từ cÆ¡n xúc động trong lúc lắng nghe nà ng và cÅ©ng Ä‘ang mãi nhìn nà ng đắm Ä‘uối, chăm chăm . Nà ng giấu che chút bối rối thẹn thùng bằng ánh mắt chá»›p nhanh . Lòng nà ng . Phút chốc . Lao Ä‘ao . Như thuở nhá» xưa từ thá»i trung há»c, vô tình bắt gặp ánh mắt đứa con trai ngồi từ dãy bà n cạnh bên cÅ©ng nhìn nà ng bằng cái nhìn lạ lùng, ngây ngất, đăm đăm trước dung nhan con gái trong lá»›p tuổi xuân thì . Giá» thì . Má»™t khắc giây lúng túng qua mau . Má»™t chút ngượng ngùng còn vương vấn . Nà ng gá»i cho chà ng nụ cưá»i dịu buồn như mối ăn năn, như Ä‘iá»u tạ lá»—i . Chà ng trang trá»ng bằng hai tay khẽ nâng khung mặt nà ng cho gần sát hÆ¡n dưới ánh mắt chà ng tha thiết long lanh, sâu lắng bồi hồi . Hồn nà ng . Bất chợt . Lại thoáng chao nghiêng . Như cái chao rÆ¡i hết sức nhẹ nhà ng cá»§a chiếc lá úa cuối mùa trên cà nh vừa má»›i rụng rÆ¡i trong buổi chiá»u mưa bụi giăng giăng khắp lòng phố xá cá»§a quê nhà …
………
Tình yêu . Rất nhanh . Ãến từ trong há» . Ãến và o ngay lúc giữa đêm trên tuyến đưá»ng bay . Như định mệnh vẫn dà nh . Như kiếp duyên chá» sẵn . HỠđón nháºn nhau bằng tất cả tình yêu mê và lòng ưu ái nhất . Bởi rõ rà ng và chắc chắn . HỠđã có vá»›i nhau những phút giá» diá»…m tuyệt từ trong lòng cá»§a phi cÆ¡ . Và tất cả hà nh khách chung quanh . Dẫu vô tình, đã như là những chứng nhân; chứng tri cho tình yêu vừa chợt đến giữa hai ngưá»i . Tình yêu . Chưa thốt bằng lá»i . Nhưng cô Ä‘á»ng bằng ánh mắt . Gá»i trao nhau bằng cái nhìn sâu thẫm . Ban cho nhau bằng dấu ái môi cưá»i . Hẹn hò thà nh hình từ ngăn sâu hút con tim . Dấu tÃch tình yêu muôn Ä‘á»i ngà n kiếp không phai từ má»™t chá»— ngồi cạnh bên, từ cuá»™c chuyện trò gần hai mươi tiếng đồng hồ dà i đăng đẳng, từ những sẻ chia hầu hết những gì có bằng trên chuyến bay xa . Và tất cả má»i âm u bóng tối cuá»™c Ä‘á»i trong hai ngưá»i từ xanh xao quá khứ, từ ngà y tháng và ng rÆ¡i; cÅ©ng được cả hai đồng ý thả nốt và o táºn cõi bá» lao lung, u hoà i, hoang vắng cũ…
GiỠđây . Nà ng đã có chà ng . Nà ng đã có má»™t tình yêu như bằng sá»± tháºt . Má»™t tình yêu như từ bao năm nà ng hằng mÆ¡ ước, nà ng mãi mong chá» . Chà ng đó . Là ngưá»i mà định mệnh xui nà ng có được từ trong má»™t phút tình cá» chá»n lấy giá» bay, ngà y bay, chuyến bay trùng hợp để nà ng có phút đương nhiên ngồi cạnh bên chà ng; để nà ng được trò chuyện cùng chà ng suốt cả tuyến đưá»ng bay và cuối cùng nháºn tình yêu chà ng cất và o giữa trái tim bao năm lặng lá» trống khuất; để duy nhất như má»™t nâng niu, như Ä‘iá»u khoá giữ, chỉ cho chà ng . Cho ngưá»i trong má»™ng . Cho cả cái tên . Cho ngay hình bóng . Má»i thứ . Má»i Ä‘iá»u . Nà ng dà nh lại mà cho hết, chỉ vá»›i riêng chà ng…
Từ đó . Bà n tay nắm lấy bà n tay . Từ đó . Luôn luôn . Tay chà ng đủ đầy cứng cáp vững chãi nắm chặt tay nà ng bé nhá» mong manh; êm ngoan, ngá»§ vùi trong ấy . Cùng lúc, nà ng cÅ©ng cảm nghe, má»™t luồng hÆ¡i ấm từ tay chà ng truyá»n sang, Ä‘i suốt và o lòng tay nà ng như nguồn xúc cảm trong chà ng và nà ng êm ái trà o dâng; khiến chà ng cứ luôn mải miết nhìn nà ng, khiến hai má nà ng lại có cÆ¡ may đỠhồng lên như mà u gấc chÃn…
Há» vẫn bên nhau . Yên tÄ©nh nghỉ ngÆ¡i . Há» vẫn bên nhau . Ä‚n uống chuyện trò . Trong lòng phi cÆ¡ có biết bao ngưá»i . Nhưng phút giây nầy . Trước tầm mắt há» . Tất cả hình ảnh chung quanh dưá»ng như đã trở thà nh những bóng hình lung linh, mỠảo nhất . Bởi thá»i gian đâu thể nà o đếm ngược, cho má»™t lần hy hữu sÆ¡ giao, cho má»™t lần hiếm hoi tri ngá»™ ???
Ngay từ phút đó . Táºn lòng cá»§a há», được gom chung lại bằng hầu hết những mẫu chuyện không đầu, không Ä‘uôi . Những mẫu chuyện góp lại là m thà nh kho báu hà nh trang đánh dấu má»™t lần bên nhau đã hoá trăm năm, đã thà nh muôn kiếp . Và hằng bao nhiêu thứ Ä‘iá»u hỠđã tỉ mỉ chắt chiu ghi nhá»› bằng ký ức não cân, bằng chất tình bao dung chân thiết, bằng cõi lòng rá»™n rã hân hoan và bằng cả những lá»i hẹn thá» dưỡng nuôi cho tháng ngà y tiếp nối còn vẫn im thinh, còn trong thầm lặng …
Cuối cùng . Phi cÆ¡ cÅ©ng Ä‘áºu lại an toà n ngay trên mảnh đất ngà n năm yêu dấu cá»§a quê nhà . Cuối cùng . Dù bằng rất đỗi luyến lưu . Dù bằng vô và n bịn rịn . Há» cÅ©ng phải đà nh ná»›i lá»ng vòng tay . Ãể ngáºm ngùi trao nhau vòng ôm cứng siết . Ãể thắm thiết trao nhau nụ hôn dà i Ä‘áºm sâu chất giã từ . Và cuối cùng . Há» cÅ©ng phải đà nh nói vá»›i nhau lá»i nói tạm thá»i cho má»™t buổi chia tay…
………
Bây giá» . Thá»i tiết Ä‘ang bị lồng trong cái giá lạnh muôn Ä‘á»i cá»§a má»™t mùa Ãông, cá»§a mùa Noel sắp đến . Bây giá» . Ngay chá»— ngồi nầy . Ngay giữa nÆ¡i đây . Vắng thinh . Lạnh lùng . Hoang phế . Là khoảng không gian thu hẹp đắm chìm trong má»™t buổi chiá»u se sắt và cÅ©ng rất âm u . Âm u và tăm tối . Như linh hồn nà ng . Như trái tim nà ng . GiỠđây . Chỉ gõ Ä‘áºp bằng những nhịp khẽ khà ng, yếu á»›t, mong manh . Như thể chỉ cần má»™t hÆ¡i thở mạnh cÅ©ng đủ là m ngưng lại, đủ là m dứt lìa những nhịp lắt lay kia . Khi đó . Linh hồn nà ng . CÅ©ng từ thân xác bất động cứng đỠrá»i khá»i, lay bay . Như chiếc lá chết trên cà nh cây hiu hắt khô già thả buông pháºn Ä‘á»i ngả nghiêng tÆ¡i tả trong cÆ¡n bão dữ vô tình, phẩn ná»™, cuồng quay . Như vì sao số pháºn lấp lánh lẻ loi, cô quạnh từ góc trá»i khuya chợt tắt ngấm rồi rÆ¡i nhanh và biến mất và o giữa lòng đêm Ä‘en thẫm, không cùng…
Nà ng đó . GiỠđây . Trở bước quay vá» . Từ sau má»™t lần bay . Quay vá» . Từ ngút xa kia đất trá»i quê hương thêm má»™t lần ly cách . Từ sau má»™t lần nà ng biết thế nà o là yêu ngưá»i và cÅ©ng được ngưá»i yêu . Từ má»™t cuá»™c tình chỉ tin đến được bằng trên những áng văn chương, bằng trong hoang đưá»ng tiểu thuyết . Tình yêu cá»§a nà ng . Hoà n toà n có tháºt . Mà đã hư không . Ãã tức khắc biến tan và o cõi mịt mùng, và o vùng sương khói . Bây giá» . Nà ng vẫn ngồi đây . NÆ¡i chốn năm xưa nà ng vẫn thưá»ng ngồi chất ngất suy tư vá» má»™t tình yêu không bao giá» có tháºt . Bây giá» . Từ trong chắc chắn . Nà ng đã có, hoà n toà n, tất cả . Và cÅ©ng bây giá» . Từ trong chắc chắn . Nà ng đã mất, hoà n toà n, tất cả . Bởi vì . Tình yêu cá»§a nà ng vừa chợt có đã vá»™i vã ngà n năm khuất im và o gió cát muôn trùng, và o hoang vắng thê lương . Bởi vì . Linh hồn nà ng . Từ thoáng chốc như đã chắp cánh thênh thang và o mông lung Ä‘á»i kiếp khác…
Hầu như . Nà ng đã có chà ng; mà cÅ©ng rất lẻ loi . Nà ng đã có tình yêu cá»§a chà ng; rồi tình vÄ©nh viá»…n lắng yên và o mênh mông vô táºn . Và niá»m ước mÆ¡ hạnh phúc trong nà ng thuở xa xưa; giỠđây duy nhất vẫn chỉ là niá»m mÆ¡ ước vẹn nguyên . Mãi mãi . Ước mÆ¡ chỉ như đóm hoa láºp loè ngoà i sân, trước ngõ . Mãi mãi . Nà ng chỉ nắm bắt đóm hoa bằng cái nắm tay trÆ¡n . Hoa đóm, vẫn Ä‘á»i Ä‘á»i lÆ¡ lá»ng giữa từng không . Hoa đóm, vẫn chỉ là những đóm hoa vừa thấy đó, vụt tan nhanh, rồi mất hút…
Cuối cùng . Thì nà ng cÅ©ng biết . GiỠđây . Ãối vá»›i riêng nà ng . Ãối vá»›i tình yêu cá»§a nà ng đã có cùng chà ng . Là má»™t tình yêu vượt lên khá»i thứ tình yêu nà ng hằng mÆ¡ tưởng . Niá»m ước mÆ¡ đã thà nh hiện thá»±c và thoát thai thà nh má»™t tình yêu, thà nh niá»m hạnh phúc trưá»ng cữu, muôn Ä‘á»i . GiỠđây . Nà ng đã có cho lòng má»™t niá»m hạnh phúc vô biên . Nà ng không cần cất giữ niá»m hạnh phúc ấy cho được an toà n hÆ¡n dù bất cứ nÆ¡i nà o . Bởi vì, nó Ä‘ang ngá»± trị trong suốt trái tim nà ng từ ngăn sâu kÃn nhất . Nó không há» tan mất . Nó không há» biến Ä‘i . Nó mãi mãi ở đúng và o má»™t chá»— nÆ¡i giữa trái tim nà ng Ä‘ang còn sinh sống . Nếu lỡ má»™t mai trái tim nà ng dẫu có chết Ä‘i, dẫu có qua Ä‘á»i . Thì tình yêu kia . Thì hạnh phúc ấy . CÅ©ng sẽ theo cùng vá»›i nó, song song . Hạnh phúc trong tim . Như linh hồn con ngưá»i tiá»m tà ng trong thể xác . Tất cả, đã không giao kết má»™t Ä‘iá»u gì . Tất cả, đã trở thà nh vÄ©nh viá»…n thiên thu . Tất cả, đã đến cùng nà ng, khi nhân duyên vừa há»™i đủ . Và tất cả, là điểm gom tụ phần máu nà ng đỠthắm tinh khôi, luân lưu suốt từng huyết quản, đưa sá»± sống nà ng Ä‘i khắp cùng ngõ ngách châu thân . Nó đến đúng lúc đúng thá»i khi niá»m tuyệt vá»ng trong nà ng toả lan, nhầu úa . ChÃnh nó, là quyết định nà ng ở phút giây bất ngỠđột khởi cho má»™t lần thăm lại quê xưa . Và cÅ©ng chÃnh nó, là giây phút ban đầu khi nà ng và chà ng có mặt sẵn sà ng trên cùng má»™t chuyến bay đêm đầy định mệnh…
Và trong cả Ä‘á»i . Và còn suốt kiếp . Tình yêu đó cÅ©ng là niá»m hạnh phúc thiêng liêng cá»§a nà ng có bằng cảm nháºn . Cảm nháºn đầu tiên . Khi tia mắt nà ng bắt gặp ánh mắt ngưá»i ngồi cạnh bên nhìn nà ng đắm Ä‘uối, chăm chăm . Cảm nháºn thân quen . Khi nà ng tiếp nháºn cuá»™c chuyện trò gần hai mươi tiếng đồng hồ cùng ngưá»i đà n ông nà ng chỉ má»›i gặp gỡ má»™t lần, duy nhất . Cảm nháºn dấu yêu . Từ lúc tay nà ng nằm rất gá»n rất ngoan trong tay chà ng chở che vững chãi trên suốt quảng đưá»ng bay . Và đó cÅ©ng chÃnh là . Cảm nháºn sau cùng . Cảm nháºn tang thương . Cảm nháºn đớn Ä‘au . Cảm nháºn kinh hoà ng . RÆ¡i xuống Ä‘á»i nà ng, đúng ngay và o giữa đêm mùa Ãông lạnh giá . RÆ¡i xuống Ä‘á»i nà ng, khi bà n tay nà ng run run cầm cần Ä‘iện thoại kê sát và o tai để lắng yên nghe . Nghe cho tháºt rõ; lá»i thổn thức cùng tiếng khóc cố ká»m giữ trong vùng cổ há»ng cá»§a ngưá»i đà n bà xa lạ gá»i cho nà ng từ đầu giây cá»§a bên kia . Ãó là ngưá»i thân, ngưá»i chị há» cá»§a chà ng từ vùng quê hương nà ng má»›i vừa Ä‘oạn đà nh từ giã . Ngưá»i chị đã vô tình bắt gặp ngay số Ä‘iện thoại và tên cá»§a nà ng được chà ng ghi lại kỹ cà ng trên trang đầu cuốn phone book nho nhá», tinh nguyên . Và tiếng kể lể cá»§a ngưá»i đà n bà bên kia đầu giây vẫn còn trong cÆ¡n tức tưởi nghẹn ngà o; nói cho nà ng biết nà ng hay rằng: "chà ng đã qua Ä‘á»i", trong má»™t tai biến thương tâm . Tai nạn xảy ra, khi chiếc xe khách có chà ng Ä‘i rÆ¡i xuống má»™t vá»±c sâu trên Ä‘oạn đưá»ng từ quê nhà chà ng đến phi trưá»ng để đáp chuyến bay vá» lại nÆ¡i chà ng hằng sinh sống . Ãó cÅ©ng là nÆ¡i chà ng sẽ bắt đầu cho tháng ngà y ước hẹn cùng nà ng cuá»™c gặp gỡ dà i lâu . Ãó cÅ©ng là nÆ¡i ươm giữ má»™t tình yêu cùng niá»m hạnh phúc đầu tiên trong Ä‘á»i chà ng đánh đỗi bấy nhiêu năm bất ngá» có được…
………
ChÃnh là chà ng đó . Là ngưá»i đà n ông mà tuổi Ä‘á»i còn khá trẻ trung . Là ngưá»i đà n ông từng ngồi cạnh bên nà ng suốt quảng đưá»ng bay mịt mùng, thăm thẳm . Là ngưá»i đà n ông từng lắng nghe và trò chuyện cùng nà ng gần hai mươi tiếng đồng hồ dà i lếch thếch, lê thê . Là ngưá»i đà n ông từ ngay phút giây đầu còn quá lạ xa đã láºp tức trở thà nh ngưá»i nà ng quý thương suốt cả cuá»™c Ä‘á»i . Ngưá»i đà n ông cÅ©ng thầm ước hẹn cùng nà ng cuá»™c tao phùng trong chuyến bay vá» lại . Ngưá»i đã nắm rất chặt tay nà ng từ bắt đầu khoảnh khắc yêu thương mãi đến khi bước chân hai ngưá»i vừa chạm xuống mảnh đất đầu Ä‘á»i cắt rốn, chôn nhau . CÅ©ng chÃnh là chà ng đó . Là ngưá»i đã ôm siết lấy nà ng hôn nhiệt tình đắm say lên mắt lên môi nà ng khi biết rằng chà ng và nà ng sắp phải chia lìa . Ngưá»i đà n ông đó . Hạnh phúc cá»§a nà ng đó . Hạnh phúc cá»§a bây giá» . Hạnh phúc cá»§a ngà n sau . Chỉ hạnh phúc nầy thôi . Sẽ theo sát bên nà ng . Sẽ ở mãi trong nà ng . Như mối ân tình . Như niá»m chung thuá»· . Như là bất biến . Như sẽ Ä‘á»i Ä‘á»i . Niá»m hạnh phúc đó . Tình yêu cá»§a nà ng đó . Nó bắt đầu bằng lần gặp gỡ đầu tiên . Nó thiên thu trong nguồn tin sét đánh sau cùng . GiỠđây . Nà ng sẽ sống cùng vá»›i nó . Rồi đây . Nà ng cÅ©ng chết cùng vá»›i nó . Má»i Ä‘iá»u, nà ng có cùng chà ng . Bằng rất khẽ khà ng, nà ng gom kết lại . Trân quý . Giữ gìn . Trang trá»ng . Chắt chiu . Bằng cả tâm hồn . Bằng cả xác thân . Bằng chÃnh căn nguyên . Bằng nÆ¡i mệnh số - cá»§a riêng nà ng…
Ãồng thá»i, trong còn đây bon chen cõi sống muôn trùng; trong Ä‘á»i Ä‘á»i vÄ©nh hằng cõi chết mông lung - nà ng cÅ©ng đã có cho niá»m hạnh phúc cá»§a nà ng gắn bó cùng chà ng - má»™t cái tên riêng…
Cái tên, như là tình yêu; như là định mệnh . Cái tên, chỉ duy nhất mình nà ng biết lấy, chỉ duy nhất mình nà ng sẽ gá»i; má»—i khi nhá»› nghÄ© vá» chà ng, trong bất cứ phút giây nà o, trong bất cứ nÆ¡i đâu . Cái tên, giống như tên gá»i cá»§a chà ng, chÃnh ngay lúc chà ng vừa an nhiên từ tốn, vừa tha thiết ân cần; tá»± giá»›i thiệu cùng nà ng, trên chuyến bay vá» cố quốc…
Cái tên, sẽ vÄ©nh viá»…n được ướp đẫm và bao quanh bằng tất cả tình yêu thương cùng ná»—i khổ Ä‘au trong nà ng cô Ä‘á»ng lại . Cái tên, chỉ đặc biệt dà nh cho và trao vá» ngưá»i yêu dấu nhất cá»§a nà ng ở cõi xa kia . Và cái tên, cÅ©ng tháºt sá»± chÃnh như "niá»m hạnh phúc cá»§a riêng nà ng" !!!
(Tháng 03 năm 2006)
Má»›i gần 11 giá» trưa tôi đã vá»™i và ng đóng cái laptop lại, mở ngăn kéo lấy cái túi xách sá»a soạn Ä‘i . Ông mỹ già ngồi kế bên giÆ¡ tay nhìn đồng hồ há»i:
- Ãi đâu sá»›m váºy ?
Tôi cưá»i:
- Ãi ăn trưa .
Ông ngạc nhiên:
- Hôm nay không ăn mì gói à ?
Tôi lắc đầu:
- Không, hôm nay tôi có hẹn .
Ông nhìn tôi dò há»i:
- Ngon là nh váºy ? Hẹn vá»›i ai ?
Tôi Ä‘i nhanh ra cá»a không quên để lại cho ông má»™t cái nháy mắt chá»c ghẹo:
- Với một chà ng thông minh, trẻ tuổi, đẹp trai nhất thế giới .
Ừ, tuy tôi chưa được gặp tất cả quý vị đà n ông con trai trên thế giá»›i . Nhưng tôi dám Ä‘oan chắc rằng trong hà ng tá»· tá»·, vạn vạn ngưá»i đó không có ai có thể đẹp trai hÆ¡n, thông minh hÆ¡n hay tà i giá»i hÆ¡n chà ng cá»§a tôi . Chà ng đẹp đến ná»—i nhiá»u khi Ä‘ang ngồi trước mặt chà ng là m việc, tôi đã phải ngẩn ngưá»i bá» quên chữ số chÆ¡ vÆ¡ để ...ngắm chà ng . Vầng trán cao, vừa là biểu tượng cá»§a sá»± thông minh ... mẹ cho (tôi có Ä‘á»c ở đâu đó ngưá»i ta nói sá»± thông minh cá»§a con trai đến từ mẹ, sá»± thông minh cá»§a con gái má»™t ná»a từ mẹ, má»™t ná»a từ cha ... thống kê y há»c đà ng hoà ng đấy nhé ... ) vừa là biểu hiện cá»§a sá»± lì lợm không thuốc chữa (Ä‘iá»u nà y có lẽ đến từ cha ... ). Má»›i khoảng chừng hai năm nay chà ng phải Ä‘eo mắt kiếng khi Ä‘á»c, cặp mắt kiếng tạo cho chà ng cái vẻ thư sinh nhà n nhã ghê lắm . Thế nên cho dù chà ng không phải Ä‘á»c sách tôi cÅ©ng dụ khị cho chà ng Ä‘eo mắt kiếng vô cho tôi ngắm . Má»—i lần như váºy chà ng lại lắc đầu nhìn tôi khó hiểu . Tôi mê chà ng như Ä‘iếu đổ, và có lẽ chà ng cÅ©ng hiểu được Ä‘iá»u nà y nên chà ng yêu sách lắm cÆ¡ . Mấy năm trước bao giá» tôi cÅ©ng cố tình chá»n chá»— là m gần chà ng để được Ä‘i ăn trưa chung vá»›i chà ng . GiỠăn trưa cá»§a tôi thay đổi tùy theo giỠăn trưa cá»§a chà ng . Ãó là điá»u kiện duy nhất tôi đòi há»i vá»›i xếp má»—i lần vô là m má»™t cái project má»›i . Má»—i tuần tôi đến ăn trưa vá»›i chà ng Ãt nhất là hai lần . Má»—i lần như thế tôi Ä‘á»u cẩn tháºn mua cho chà ng những món đồ ăn chà ng ưa thÃch . Không biết vì đồ ăn ngon hay vì sá»± có mặt cá»§a tôi nhưng lần nà o gặp tôi chà ng cÅ©ng há»›n hở thÃch chà ra mặt . Chà ng nghênh ngang vá»›i má»i ngưá»i, nói nói cưá»i cưá»i như chốn không ngưá»i . Nhìn niá»m vui cá»§a chà ng tôi không ăn cÅ©ng cảm thấy no . Rồi tôi tưởng bở rằng sá»± có mặt cá»§a tôi bên cạnh chà ng trong bốn mươi phút ngắn ngá»§i giữa ngà y như thế sẽ mãi mãi là sá»± cần thiết vá»›i chà ng . Năm nay tôi đổi hãng, từ chá»— tôi là m lái xe vỠđến nÆ¡i cá»§a chà ng nhanh lắm cÅ©ng phải là 30 phút và ba tì trả tiá»n toll . Má»—i giỠăn trưa 30 phút Ä‘i, 30 phút vá», sáu đồng trả tiá»n đưá»ng và thêm và i chục đồng tiá»n xăng hà ng tuần . Nhưng tôi cÅ©ng vẫn vui vẻ hăng hái đến vá»›i chà ng, thì đã bảo rằng tôi mê chà ng mà ...
Nhưng hỡi ôi, cái hạnh phúc trà n đầy quá thưá»ng là cái hạnh phúc không bá»n lâu . Chà ng "tâm sá»±" vá»›i ... bố cá»§a tôi rằng chà ng bị "thiên hạ" dị nghị vì sá»± có mặt thưá»ng xuyên cá»§a tôi . Tôi nghe bố kể lại mà vừa buồn vừa tức kinh khá»§ng . Ãúng là "thiên hạ" rá»—i hÆ¡i, "thiên hạ" không có ai mua đồ ăn trưa và đến ăn vá»›i "thiên hạ" thì kệ "thiên ha". chứ, tại sao "thiên hạ" lại trêu chà ng khi chà ng có tôi ? Nếu cái kẻ thở than vá»›i bố tôi không phải là chà ng thì tôi đã lì lợm coi cả ... đám "thiên hạ" bằng vung mà đến vá»›i chà ng như thưá»ng lệ theo cái bản tÃnh "cứ đấy" trá»i cho cá»§a mình . Nhưng vì đó là chà ng, và vì tôi thương chà ng hÆ¡n gấp vạn lần tôi thương tôi nên tôi đà nh ngồi lại hãng ăn mì gói trong giỠăn trưa để khá»i phiá»n hà gì đến chà ng nữa ... Thấy tôi không đến chà ng có vẻ khó xá», chà ng há»i tôi có phải chà ng đã là m Ä‘iá»u gì cho tôi buồn không ? Tôi nghe chà ng há»i mà nước mắt rưng rưng, bèn cố nở má»™t nụ cưá»i méo xệch trấn an chà ng rằng tôi không buồn gì chà ng hết, tôi không đến nữa vì đưá»ng xa lại hay kẹt xe nên không muốn chà ng cứ dà i cổ chá» tôi má»—i giỠăn trưa . Chà ng cưá»i tháºt tươi an lòng không thắc mắc nữa . Và tôi, lại tiêu tán đưá»ng trong cái nụ cưá»i ngây thÆ¡ vô tá»™i vạ ấy cá»§a chà ng ...
Hôm qua, sau hÆ¡n ba tháng tôi không đến ăn trưa vá»›i chà ng, chà ng há»i tôi có thể nà o đến vá»›i chà ng và o giỠăn trưa ngà y mai không ? Tôi gáºt đầu lia lịa không suy nghÄ©, không thèm coi lại cái palm pilot cá»§a mình coi có há»p hà nh gì không . Bụng bảo dạ ông CEO cá»§a hãng mà có thân hà nh đến táºn bà n là m việc cá»§a tôi và o giỠăn trưa ngà y hôm sau giữ tôi lại tôi cÅ©ng sẽ bình thản bá» Ä‘i . Công việc còn đứng sau chà ng xa lắc xa lÆ¡ ... Tôi há»i chà ng thÃch ăn cái gì để tôi mua, chà ng im lặng má»™t chút rồi đòi tôi mua đồ ăn ở Jack in the Box cho chà ng . Chà ng còn cẩn tháºn dặn tôi mua món khoai tây chiên soắn soắn lại cho chà ng . Tôi hÆ¡i ngạc nhiên, từ hồi xưa đến giá» có bao giá» chà ng ăn loại khoai tây chiên soắn soắn nà y đâu . Nhưng ý muốn cá»§a chà ng là ... mệnh lệnh (Ä‘iá»u nà y thì chỉ mình tôi biết, chứ chém chết tôi cÅ©ng không nháºn vá»›i chà ng đâu ... ) nên tôi cÅ©ng ráng Ä‘i ngược đưá»ng lại để mua đồ ăn Ä‘em đến cho chà ng .
Ãến nÆ¡i tôi má»›i biết là chà ng đã dà nh cho tôi má»™t sá»± ngạc nhiên vô cùng thú vị . Chà ng được trúng giải thưởng cá»§a cuá»™c thi viết văn . Ãá» tà i dá»± thi là "Trong vòng 500 chữ hãy viết vá» ngưá»i nà o hay động lá»±c gì đã thúc đẩy cho sá»± thà nh công cá»§a bạn ". Chà ng, vâng chà ng cá»§a tôi đã trúng giải hạng nhất cho bà i viết vá» ... mẹ . Khi cô giáo cá»§a chà ng Ä‘eo lên ngá»±c cho chà ng má»™t cái ribbon mà u xanh và đưa cho tôi bà i viết cá»§a chà ng dù cố gắng ká»m giữ lắm mà mắt tôi cÅ©ng má» Ä‘i . Hai cô giáo cá»§a chà ng nhìn tôi rồi trao nhau má»™t nụ cưá»i . Khi thấy vẻ mặt ngÆ¡ ngác cá»§a tôi má»™t ngưá»i nói :
- Bà i văn của chú bé có đoạn viết "Tôi luôn cố gắng để được điểm A vì tôi không muốn bị mẹ mắng . Mỗi lần mẹ mắng tôi mẹ lại khóc . Tôi không biết tôi sợ mẹ mắng hơn hay sợ nhìn mẹ khóc hơn ... ".
Tôi cưá»i ngượng ngáºp:
- Chú bé khôn lắm, viết váºy cho có vẻ lâm li bi đát má»™t tÃ, chứ tháºt ra tôi không hay khóc đâu ...
Nhưng tôi chưa thÃch chà được lâu thì đến giỠăn trưa, khi vừa ngồi xuống chà ng đã vá»™i và ng mở cái gói giấy lôi phần khoai tây chiên ra để trên bà n . Tôi ngỡ chà ng sẽ bá» ngay má»™t miếng vô miệng . NgỠđâu chà ng đẩy ngay cái gói khoai đến trước mặt cô bé tóc và ng ngồi bên cạnh . Cô bé mà bây giá» tôi má»›i để ý thấy chà ng cứ tò tò Ä‘i theo sau . Cô bé chá»›p chá»›p mắt là m duyên (trá»i Æ¡i, cái dáng vẻ ... Ä‘iêu thuyá»n đó tôi còn lạ gì) rồi reo lên:
- Cám Æ¡n Justin, tôi thÃch ăn món nà y lắm .
Tôi thở dà i chợt hiểu tại sao chà ng cứ dặn Ä‘i dặn lại cái món ăn đó . Má»™t nụ cưá»i tháºt ngá»› ngẩn nở ra trên khuôn mặt sáng sá»§a bảnh bao cá»§a chà ng . Nụ cưá»i mà bất cứ ngưá»i đà n bà nà o cÅ©ng nhìn thấy Ãt nhất là và i lần . Nụ cưá»i mà chúng tôi vẫn gá»i nôm na là ... nụ cưá»i dại gái . Nụ cưá»i mà tôi cứ thắc mắc mãi rằng không biết lúc nà o thì nó bắt đầu xuất hiện hay chấm dứt trên môi cá»§a đà n ông con trai . Tôi chợt thấy lòng mình chùng xuống khi nháºn ra rằng từ nay tôi sẽ không còn là ngưá»i đà n bà duy nhất trong lòng chà ng nữa . Cái thuở mà không có ai có thể đẹp bằng, giá»i bằng, tốt bằng ... mẹ cá»§a chà ng hình như sắp sá»a qua rồi .
Tôi lặng lẽ quan sát nà ng mắt xanh ... nà ng dá»… thương như má»™t con búp bê . Tôi tá»± há»i nà ng có biết nà ng Ä‘ang may mắn lắm không ? Nà ng có biết bao nhiêu định nghÄ©a mù má» vá» má»™t ngưá»i đà n ông hoà n hảo tôi đã ươm hết cho chà ng hay không ? Những buổi chiá»u lái xe bạt mạng từ chá»— là m vỠđể khá»i trá»… giá» chở chà ng Ä‘i há»c võ . Những buổi tối ngồi co ro nÆ¡i sân váºn động trong chiếc áo lạnh không đủ ấm chá» chà ng chÆ¡i banh . Những ngà y cuối tuần năn nỉ chà ng Ä‘i há»c đà n rồi vừa tốn tiá»n trả tiá»n há»c cho chà ng vừa tốn tiá»n ... thuê chà ng táºp dượt . Tất cả chỉ để góp phần tạo dá»±ng nên má»™t ngưá»i đà n ông tuyệt vá»i ... Thế nên các nà ng ạ, ngà y nà o mà các nà ng là m cho cặp mắt sáng lung linh như sao trá»i kia đượm chất buồn thì các nà ng sẽ phải đương đầu vá»›i ...tôi .
Tim tôi chợt nhói khi nghÄ© đến Ä‘oạn đưá»ng trước mặt cá»§a chà ng . Là m sao để chà ng đừng té, là m sao cho chà ng khá»i Ä‘au ... Là m sao để chắc chắn được rằng cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chà ng sẽ không bao giá» có thất bại, bị ê chá», phải gục ngã ...
Chà ng, ôi chà ng bé bá»ng cá»§a tôi ... nói thế nà o cho chà ng hiểu được rằng tôi chưa chuẩn bị tinh thần cho má»™t ngà y chà ng lá»›n ...
(Viết để tặng tác giả cá»§a bà i "Ngưá»i đà n ông cá»§a tôi", cho Mẹ BÃ, cho Má Bi, cùng tất cả những ngưá»i đà n bà đang ươm lá»›n những chà ng tà hon, dẫu biết đươc. rằng khi chà ng lá»›n chà ng sẽ bá» mình lại sau lưng để Ä‘i theo má»™t ngưá»i con gái khác như luáºt Trá»i đà nh ...)
Sun Mar 12, 2006
Anh Yêu Dấu,
Bóng tối bao quanh vá»›i những cô đơn như Ä‘ang vầy xé mảnh tình bé nhá» cá»§a em . Ước gì có anh bên cạnh, ước gì được nghe anh nói tiếng yêu em thêm lần nữa, để em được là m con mèo nhá» ngá»§ tháºt say, quên hết tất cả những muá»™n phiá»n quanh Ä‘á»á»‹ Ta phải là m sao để mãi là cá»§a nhau anh nhỉ ? Ta phải là m sao để giữ tròn tiếng yêu ?
Em đến vá»›i anh bằng những giao động cá»§a tâm hồn, anh đến vá»›i em bằng những tá»± nhiên cá»§a cảm thông, em trân quà những ká»· niệm thuở ban đầu gặp gỡ , anh yêu thương những nét hồn nhiên nÆ¡i em. Chúng ta đã không ngần ngại, tiếc rẻ những nụ hôn, để đến bên nhau, kết chặt tình yêu bằng những vòng tay yêu dấu, bằng những tiếng yêu gá»i má»á»‹
Thả hồn vá» quá khứ, nhìn lại những ká»· niệm, để nhá»›, để thương, để yêu và để thấy rằng ta còn cần có nhau . Có bao giá» anh thèm khát và mÆ¡ cuá»™c sống bên em không ? Trong mắt em, thá»i gian vẫn mãi là sá»± thá» thách cá»§a hai ta và tình yêu vẫn mãi ảo tưởng bên Ä‘á»á»‹
ChỠnhau, chỠsuốt thiên thu
Vẫn là mong nhá»› phù du nữa vá»i
Tình như chiếc bóng bên Ä‘á»i
Cuốn xoay hạnh phúc rã rá»i trong nhau
Tình như vết chém nghìn sau
-Dể ta nhá»› mãi niá»m Ä‘au ngấm ngầm
Vây quanh là những thăng trầm
Phơi thêm nỗi nhớ lỗi lầm yêu anh
Em ước mơ, em hạnh phúc khi gần bên anh. Có anh, em có tất cả. Em sẽ không bao giỠđánh đổi tình yêu của chúng tạ Dù sao đi nữa, chúng ta đã có nhau, đã là của nhaụ
Hãy cho em niá»m tin, hãy cùng em vượt qua hết những thá» thách cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, để em còn có nhiá»u nghị lá»±c nuôi dưỡng tình yêu cá»§a chúng ta và mãi mãi là ngưá»i tình yêu dấu cá»§a anh, anh nhé.
Viết Cho Giao Mùa
May 2006
DHH
~~~/~~((@
Nguyên Tác: Dr. D. P. Atukorale
Chuyển Ngữ: Tâm Diệu
Lá»i Dịch Giả: Dr. D.P. Atukorale, M.D. M.R.C.P. là bác sÄ© chuyên khoa vá» tim mạch, hiện là Giáo Sư Viện Ãại Há»c Colombo TÃch Lan và là Cố Vấn Trưởng Khoa Tim Mạch Viện Tim Mạch Quốc Gia, Colombo, Sri Lankạ Ông cÅ©ng là má»™t Há»c giả Pháºt GiáỠBà i nà y và các bà i nghiên cứu khác vá» y khoa và dinh dưỡng cá»§a ông được đăng tải trên Táºp San Y Khoa Hiệp Há»™i Y Khoa TÃch Lan và các báo Online edition of Daily News và Sunday Observer ở Colombá»
Nhiá»u cư sÄ© và nhà chuyên ngà nh ở TÃch Lan đã có những nháºn thức sai lầm vỠăn chay và các loại chất đạm (proteins). Má»™t trong các nháºn thức sai lầm nà y là ăn chay không há»™i đủ chất đạm và các loại đạm có phẩm chất caá» Loại nháºn thức sai lầm khác thì cho là chất đạm từ thá»±c váºt không tốt bằng chất đạm thịt động váºt.
Bất cứ khi nà o tôi nói vá»›i các bạn hữu và thân nhân cá»§a tôi rằng tôi là má»™t ngưá»i ăn chay thì phản ứng đầu tiên cá»§a há» là "là m sao ông có thể có đủ chất đạm?"
Những ngưá»i ăn chay không cần phải lo lắng vá» vấn đỠchất đạm và hầu như không thể có được chuyện thiếu chất đạm đối vá»›i há».
Sá»± hiểu biết thông thưá»ng cho hay, chất đạm là chất quan trá»ng hà ng đầu cho sức khá»e vì nó đóng vai trò chá»§ yếu trong má»i tế bà o cá»§a cÆ¡ thể chúng tạ Tất cả các enzymes (1) Ä‘á»u là chất đạm. Các kháng thể, các chất kÃch thÃch tố và xương cốt Ä‘á»u chứa chất đạm. Chất đạm sản sinh ra năng lượng (4 Kcal/gm), giúp chuyển váºn chất mỡ và chất sinh tố, cÅ©ng như giúp Ä‘iá»u chỉnh hệ thống tá»± Ä‘iá»u hòa cá»§a cÆ¡ thể (homeostasis).
Khi nhiệt lượng trong ngưá»i được quân bình thì hầu như không có chuyện thiếu chất đạm được. Ãó là bởi vì các loại chất đạm có phẩm chất tốt gồm đầy đủ các loại amino-acids thiết yếu Ä‘á»u có hà m chứa trà n ngáºp trong các loại má»… cốc, rau, Ä‘áºu, quả và hạt. Tại má»™t số quốc gia cháºm tiến, đôi khi quả là có xẩy ra chuyện suy dinh dưỡng. Nhưng đây không phải vì hỠăn chay mà là vì nạn khan hiếm thá»±c phẩm.
Ãúng là ngưá»i ăn chay tiêu thụ Ãt chất đạm hÆ¡n ngưá»i ăn thịt. Nhưng há» dá»… dà ng há»™i đủ chất đạm cần thiết và chuyện ngưá»i ăn chay mà bị rÆ¡i và o tình trạng thiếu chất đạm thì hiếm vô cùng. Ngưá»i ăn chay nên ăn nhiá»u loại rau, Ä‘áºu, quả, hạt và má»… cốc khác nhau và cÅ©ng không cần phải ăn theo má»™t loại thá»±c đơn có tÃnh toán kết hợp má»™t cách cẩn tháºn cho má»—i bữa ăn như trước kia chúng ta thưá»ng tin tưởng.
Chất đạm thá»±c váºt là nh mạnh hÆ¡n là chất đạm thịt động váºt và sá»± thặng dư chất đạm từ thịt trong cÆ¡ thể có liên quan đến sá»± tăng cưá»ng bệnh tim, là m thất thoát chất calcium (2) và là m suy yếu sá»± hoạt động cá»§a tháºn.
Tại những quốc gia Ä‘ang phát triển như TÃch Lan, khi mức sống tiêu chuẩn căn bản tăng lên, thưá»ng kèm theo sá»± thay đổi lối sống và chế độ ăn uống. Ngưá»i ta thưá»ng thấy những ngưá»i " giầu nổi " và những di dân má»›i từ quê ra tỉnh, vốn chưa bao giỠđược ăn thịt bò, thịt cừu, thịt heo, trứng, nay cÅ©ng tranh Ä‘ua vá»›i "dân giầu thà nh thị", tiêu thụ nhiá»u chất đạm từ loà i váºt , và khuynh hướng nà y dẫn đến những căn bệnh kinh niên như bệnh tim, bệnh ung thư, bệnh tháºn, bệnh tiểu đưá»ng, cao máu và máºp phì.
CHẤT ÃẠM (PROTEIN)
Chất đạm được láºp thà nh bởi những chuá»—i xoắn dà i amino-acids, trong đó có chứa chất nitrogen. Có hai mươi loại amino-acids khác nhau trong chất đạm cÆ¡ thể con ngưá»i và có trong thá»±c phẩm thá»±c váºt lẫn động váºt. Trong số hai mươi loại amino-acids nà y, cÆ¡ thể chúng ta tá»± tạo ra 11 loại và được gá»i là non-essential amino-acids. Còn 9 loại kia được lấy từ bên ngoà i qua việc ăn chất đạm thịt hay chất đạm thá»±c váºt và được gá»i là loại essential amino-acids (EAA). Tất cả chất đạm như là thịt, sữa bò, trứng gà , má»… cốc, Ä‘áºu, hạt Ä‘á»u chứa các loại essential amino-acids. Gelatin (3) là má»™t loại protein duy nhất thiếu hầu hết EAẠMá»™t số loại thá»±c váºt không chứa đầy đủ EAA, nhưng những ngưá»i ăn chay ăn nhiá»u loại rau Ä‘áºu khác nhau, há» sẽ có đầy đủ EAẠPhẩm chất cá»§a chất đạm hấp thụ cÅ©ng tùy thuá»™c và o sá»± tiêu hóa chúng. Trong tiến trình tiêu hóa nà y, chất đạm được phân hóa thà nh những phân tá» amino-acids. Chất đạm thá»±c váºt có độ bách phân dá»… tiêu hóa là 85% so vá»›i chất đạm thịt là 95%, má»™t sá»± cách biệt nhá» không đáng kể. (4)
CHÚNG TA CẦN BAO NHIÊU CHẤT ÃẠM?
Ãiá»u nà y còn tùy thuá»™c và o nhiá»u yếu tố như là tuổi tác, trá»ng lượng cÆ¡ thể, khà háºu, sá»± hoạt động thể lá»±c và tình trạng sức khá»e tổng quát cá»§a má»—i cá nhân. Số nhiệt lượng (calories) (5) trong chế độ ăn uống cÅ©ng ảnh hưởng đến nhu cầu chất đạm. Khi nhiệt lượng thấp, cÆ¡ thể đốt chất đạm để tạo ra năng lượng hoạt động và do đó nhu cầu chất đạm đòi há»i gia tăng. Nhu cầu chất đạm tùy thuá»™c và o sá»± quân bình nitrogen. Nghiên cứu sá»± quân bình nitrogen cho chúng ta biết chúng ta cần bao nhiêu chất đạm để có thể thá»a mãn nhu cầu đòi há»i cá»§a nitrogen. Sá»± quân bình nitrogen dùng để thiết láºp chỉ số khuyến cáo khẩu phần ăn chất đạm RDA (recommended dietary allowance). RDA chất đạm cho phái nam trưởng thà nh là 63 grams và phụ nữ trưởng thà nh là 50 grams. Ãây là chỉ số cá»§a ngưá»i Hoa Kỳ và chỉ số RDA chất đạm cho ngưá»i TÃch Lan Ãt hÆ¡n nhiá»á»¥ Nhu cầu chất đạm không những tùy thuá»™c nÆ¡i trá»ng lượng thá»±c sá»± cá»§a cÆ¡ thể mà còn tùy thuá»™c nÆ¡i trong lượng lý tưởng nữa (ideal body weight). Má»™t cách cụ thể hÆ¡n, RDA chất đạm là 0.8 grams cho má»—i kilogram cá»§a trá»ng lượng lý tưởng.
Ä‚N CHAY và vấn đỠCHẤT ÃẠM
Chất đạm trong chế độ ăn chay thưá»ng thấp hÆ¡n chất đạm trong chế độ ăn thịt. Do thá»±c phẩm có nguồn gốc thá»±c váºt chứa Ãt chất đạm hÆ¡n thá»±c phẩm có nguồn gốc thịt động váºt và vì có sá»± giá»›i hạn chất amino-acids, nên những ngưá»i ăn chay cần phải ăn nhiá»u thá»±c phẩm rau Ä‘áºu hÆ¡n, cả lượng và loạị Chỉ số RDA lý tưởng cho ngưá»i ăn chay thuần túy (vegans, pure vegetarians) là 1.0 gram chất đạm cho má»—i kilogram trong lượng cÆ¡ thể so sánh vá»›i 0.80 grams cho ngưá»i ăn thịt. Ngưá»i ăn chay thuần túy đạt được từ 11 đến 12 phần trăm nhiệt lượng từ chất đạm, trong khi đó những ngưá»i ăn thịt đạt được từ 15 đến 17 phần trăm.
Những cuá»™c nghiên cứu đã cho biết rằng ngưá»i ăn chay thuần túy vẫn có được đầy đủ chất đạm. Vì thế ngưá»i ăn chay không cần phải là m thêm má»™t Ä‘iá»u gì đặc biệt để thá»a mãn nhu cầu chất đạm đòi há»á»‹ Chỉ ăn đủ calories, giữ trá»ng lượng lý tưởng cÆ¡ thể (6) và ăn nhiá»u loại thá»±c phẩm rau Ä‘áºu khác nhau như Ä‘áºu nà nh, Ä‘áºu lăng (lentils) và những thứ khác như Ä‘áºu lima, khoai tây, rau bina (spinach), Ä‘áºu hÅ©, bánh mì, gạo đỠvà đáºu Hà Lan (peas). Má»™t và i thá»±c phẩm rau Ä‘áºu như broccoli còn tốt hÆ¡n cả thịt bò.
Theo ADA (American Dietetic Association), không cần thiết phải ăn tháºt chÃnh xác cho đủ amino-acids má»—i bữa ăn. Chất đạm ăn và o bữa ăn trước có thể phối hợp vá»›i chất đạm ăn và o bữa ăn tá»›i để cải thiện phẩm chất nguồn đạm thiết yếu trong kho dá»± trữ cá»§a cÆ¡ thể.
Chất đạm thá»±c váºt có khả năng phòng ngừa bệnh tim mạch và tốt cho xương hÆ¡n. Dư thừa chất đạm có hại cho những ngưá»i mang bệnh tháºn. (7) Khác vá»›i ngưá»i ăn thịt, ngưá»i ăn chay không có vấn đỠthặng dư chất đạm.
Source: http://origin.sundayobserver.lk/2001/08/19/fea17.html
Chú thÃch cá»§a ngưá»i dịch:
(1) Enzyme có thể dịch là phân hóa tố, là má»™t chất xúc tác dùng để gây mồi cho má»™t phản ứng hóa há»c.
(2) Các nhà nghiên cứu khoa há»c cho biết dinh dưỡng bằng chất đạm thịt là nguyên nhân là m thất thoát calcium qua sá»± bà i tiết. Há» cho hay cà ng ăn nhiá»u protein thịt cà ng nhiá»u lượng calcium bị bà i tiết ra ngoà ị (Anand CR et al. Effect of protein intake on calcium balancẹ J Nutr 104:695- 700, 1974; Fed Proc 40: 2429- 2433, 1981; Dietary protein increases urinary calcium. J Nutr 120:134-136, 1989).
(3) Gelatin có thể dịch là chất đông sương, là má»™t chất không mùi vị, lấy được bằng cách nấu xương, móng và các phần khác cá»§a động váºt hay bằng cách nấu thá»±c váºt. Khi để nguá»™i lại sẽ đông đặc thà nh chất nhá»n, được dùng là m thá»±c phẩm, dùng trong kỹ nghệ phim ảnh, và y khoạ
(4) Má»—i loại chất đạm có độ dá»… tiêu hóa khác nhaụ Chất đạm thá»±c váºt, dạng tươi sống, có độ dá»… tiêu hóa thấp hÆ¡n chất đạm thịt. Tuy nhiên, bằng phương pháp nấu chÃn và biến chế có thể gia tăng độ dá»… tiêu hóạ Và dụ khi biến chế Ä‘áºu nà nh thà nh Ä‘áºu hÅ©, độ dá»… tiêu hóa còn cao hÆ¡n độ dá»… tiêu hóa chất đạm thịt.
(5) Calorie là nhiệt lượng, đơn vị dùng để đo năng lượng do thức ăn sinh ra
(6) Nếu trá»ng lượng cÆ¡ thể nặng 20 phần trăm nhiá»u hÆ¡n lý tưởng thì xem là bị máºp. Nói má»™t cách chÃnh xác hÆ¡n, nếu con số Body Mass Index (BMI) cao hÆ¡n 30 thì bị gá»i là máºp. Có hai cách tÃnh: (1)
Body Mass Index (BMI)=[Trá»ng lượng cÆ¡ thể (Kg)/Chiá»u cao(Meter)]/Chiá»u cao(Meter). Thà dụ như má»™t ngưá»i cân nặng 80 kg và cao 1,6 meter thì BMI sẽ bằng 31. (BMI=80:1,6:1,6).
Cách tÃnh thứ hai là (1) nhân trá»ng lượng cÆ¡ thể bằng pound vá»›i 703 (2) nhân chiá»u cao bằng inches vá»›i chÃnh nó (3) chia số thứ nhất cho số thứ hai là có trị số BMỊ Thà dụ trong lượng cÆ¡ thể là 145 pounds, chiá»u cao là 5 feet 4 inches: BMI= [145 x 703]/[64 x 64] = 25
(7) Tiêu thụ nhiá»u chất đạm thịt động váºt có thể là m hư hại tháºn bởi vì tháºn phải là m việc nhiá»u hÆ¡n trong ná»— lá»±c lá»c bá» chất ammonia, phó sản cá»§a tiến trình metabolism thá»±c phẩm. Chất đạm thá»±c váºt không có tác dụng nà ỵ (Robertson PJ et al. The effect of high animal protein intake on the risk of calcium ston-formation in the urinary tract. Clinical Science 1979;57:285-288)
Xin hân hạnh giá»›i thiệu vá»›i Quý Bạn yêu thÆ¡, văn nguyệt san Ãất Quê tại
www.DatQue.com
do thi văn hữu Bảo Trân và các bạn phụ trách.
Xin gá»i ý kiến và bà i vở vá» datquevn@yahoo.com
Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : Băng Nguyệt, Cao Nguyên, D. P. Atukorale /Tâm Diệu, Ãông Hoà , DHH, Hồng Phúc, Hoà i Yên, Hoà ng Yến, Hoà ng Mai Phi, Niệm Nhiên, Nguyá»…n Hải Bình, Nguyá»…n Phan Ngá»c An, Phan Tưởng Niệm, Phiến Băng, Quang Ngá»c, Sông Cá»u, Tân Văn, Thy Lan Thảo, Tiểu Quỳnh, Trần Hoan Trinh, Trần Kiêu Bạc, Từ Tú Trinh và Xuân Lá»™c đã dóng góp bà i vở cho Nguyệt San Giao Muà số 49 . Má»™t số bà i khác sẽ được đăng dần và o số tá»›i. Mong má»i sẽ nháºn được những sáng tác cá»§a các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.
2) Ãể rút ra danh sách cá»§a NSGM (unsubscribe),
xin gá»i email vá» GiaoMua@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»i vá»:
GiaoMua@hotmail.com
4. Má»i bà i vở, đóng góp, xin gá»i vá»:
GiaoMua@hotmail.com
Nguyệt San Giao MuÃ
Homepage: http://www.GiaoMua.com
Thể lệ gá»i bà i cho Nguyệt San Giao Muà :
1. Xin các bạn gá»i bà i theo dạng VIQR (Vietnet)
(dùng cách bỠdấu như trong trang nà y)
2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu
muốn trÃch dịch hay đăng lại các bà i trên NSGM.
3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ
email ở cuối bà i hay không.
4. Bà i vở xin gá»i đến
GiaoMua@hotmail.com
5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc,
xin gá»i vá»: GiaoMua@hotmail.com
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Trang NhÃ