Số 50

Ngày 1 tháng 6 năm 2006

www.GiaoMua.com

Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

GiaoMua@hotmail.com


Thư Ngá»



Ãã qua rồi tháng Tư đầy bùi ngùi vá»›i ká»· niệm 31 năm dài xa xứ. Ngưá»i Ä‘i được đã Ä‘i rồi, bao thế hệ đã mất Ä‘i hay còn Ä‘ang sống mãi, thá»i gian xóa lấp dần má»i Ä‘au khổ, căm hận, tù đầy. Ngưá»i chưa Ä‘i được hay không mong gì Ä‘i được thì thôi đành ở lại để nuốt vá»™i đắng cay. Hằng năm đã có bao nhiêu con ngưá»i Ä‘i Ä‘i vá» vá», rá»§ng rỉnh cái túi tiá»n để huênh hoang, để vui đùa, để thá»a mãn chút tá»± ái/mặc cảm nÆ¡i đất lạ xứ ngưá»i. Rất nhiá»u anh/chị/em đã quên rồi ngày tranh nhau bám vào càng chiếc trá»±c thăng, hay cố hú há»a thảy đứa con/cháu/em, mong nó sẽ lá»t vào bá»­ng máy bay Ä‘ang vừa chạy trên đưá»ng băng, Ä‘ang từ từ đóng lại. Rất rất nhiá»u ngưá»i đã quên rồi cảnh man rợ khi bá»n cướp biển lá»™t trần truồng phụ nữ/má»i ngưá»i để kiếm moi từng chút vàng dấu trong chuyến vượt biển, hay chính mắt phải mở to mà nhìn chị mình, vợ mình, em mình, mẹ mình, đồng hương mình bị dày vò hiếp đáp trên biển Ãông. Thế giá»›i đã ngoảnh mặt Ä‘i, lá» như không hay, không biết để oan khiên 31 năm rồi vẫn chưa nguôi khổ hận. Bây giá» ngưá»i ta chỉ bàn nhau vá» quán này, phòng ná», chốn ăn chÆ¡i kia có gái trẻ, rượu ngon. Ôi những đồng Æ¡ rô, những tá» xanh làm cho má»™t dúm ngưá»i nghÄ© mình đã trở thành thượng đế, đã có thể ăn chÆ¡i kiểu " nhất dạ đế vương ".

Ãã qua rồi tháng Năm vá»›i ngày cá»§a Mẹ và mùa Phật Ãản tưng bừng. Nếp sống văn minh há»c đòi nÆ¡i xứ ngưá»i đã có biết bao ngưá»i con có chút quà dâng Mẹ, ôi những bà mẹ Việt Nam khốn khổ Ä‘au thương. HÆ¡n 25 thế ká»·, ánh sáng Ãức Từ Bi chiếu rá»i mà vẫn chưa cất Ä‘i ná»—i nhân loại lầm than. Hằng ngày, bom vẫn rÆ¡i, ngưá»i vẫn chết, bên này bên kia nhân danh bằng muôn vạn ngôn từ cao đẹp để giết nhau tàn nhẫn không tha. Ngày xưa khi ngưá»i xứ lạ đến bắn phá, bắt Ä‘i đày ngưá»i bản địa đã kêu rên, thóa mạ là bá»n sài lang dã man và hò thúc nhau nổi lên đòi quyá»n sống. Còn bây giá» chính ngưá»i mình giết/hành hạ ngưá»i mình, cùng chung má»™t bá»c, cùng má»™t màu da, mà sao ai cÅ©ng thấy dá»­ng dưng.

Thế giá»›i lại quay mặt Ä‘i vì ngại e can thiệp vào chuyện ná»™i bá»™ cá»§a má»™t quốc gia tận đâu đâu. Trong lúc đó, thế giói cứ gân cổ lên xa xả chê chá»— này chá»— kia thiếu nhân quyá»n, cởi mở. Khốn thay cho những nÆ¡i tiếp diá»…n ngưá»i có mắt như mù, có tai như Ä‘iếc, có mồm như câm. Phụ nữ vẫn bị đằn ra cưỡng hiếp, hàng triệu triệu cái bào thai vừa mở mắt chào Ä‘á»i đã mang sẵn vi trùng bịnh Aids/HIV trong ngưá»i. Ai là ngưá»i chịu trách nhiệm vá»›i nhân loại khi luôn rêu rao con ngưá»i Ä‘ang ở vào thế ká»· 21 ?

Rồi hôm nay tháng Sáu lại vá». Cái tháng Sáu ở quê hương rá»±c lên màu hoa Phượng. Con em nào được Ä‘i há»c đã hoàn tất xong bài thi cuối khóa ở quê, nhưng những đứa trẻ suốt Ä‘á»i không biết gì là lá»›p há»c thì kỳ thi cuối năm nào Ä‘ang nở rá»™ trong tim. Có chăng má»™t cánh hoa Phượng rÆ¡i vào áo các em để thấy ngày thÆ¡ còn đó, hay là những bước chân kiếm sống làm gầy rạc xác thân em ? Tháng Sáu quê hương vá»›i tin trá»i còn chưa mưa và rất thiếu nước. Con ngưá»i Ä‘ang khát khao chá» giá»t nước cam lồ. Sông hồ cạn, giếng trÆ¡ ná»n đáy, chỉ có ngưá»i giàu thì vẫn sống ung dung. Có nÆ¡i còn ri rỉ hiếm chút nước thì lại luôn đóng váng và những chất gì Ä‘en xỉn. Vậy mà dân quê tôi vẫn cứ cố sống, biết sao ? Ngưá»i dân đã kêu lên nhưng sá»± sá»­a đổi cÆ¡ hồ lảng tránh.

Thuở còn Ä‘i há»c, tôi đã say sưa vì câu hát " má»—i năm thấy Hè lòng man mác buồn ". Bây giá» tháng Sáu vá», mái trưá»ng sắp đóng mà sao hồn á»§ ê vá»›i giá»t nước mắt tuôn tràn ? Thêm má»™t mùa hè trên quê hương vá»›i buồn bui và ná»—i oan lá»›n dậy. Biết hát câu gì cho đỡ tá»§i bà con. Ôi những em thiếu nhi rạc dài trên khắp phố, có chăng em mùa hoa Phượng năm nay rá»±c rỡ trong lòng ?

Thanh Sơn
Ban Biên Tập Giao Muà


Mục Lục

I . Thơ _______________________________________________________________________

1. à Giữa Lòng Ta ______Thy Lan Thảo
2. Giấy Trắng Há»c Trò ______Tân Văn
3. Giây Phút Tình Cá» ______Ãông Hoà
4. Lãng Dãng Liêu Trai ______Trần Hoan Trinh
5. Một Lần Rồi Xa Xăm ______Hoàng Mai Phi
6. Xuân Cảm ______Nguyễn Hải-Bình
7. Hạnh Phúc Còn Ãây ______Kim Thành
8. Vượt Trại ______Hoàng Yến
9. Tình Ngưá»i Thuá»· Thá»§ ______Tôn Thất Phú SÄ©
10. Em Khóc ______Phiến Băng
11. Sông Ãèn ______Sông Cá»­u
12. Em Vá» Từ Chốn Nhiá»u Mưa ______Nguyá»…n Phan Ngá»c An
13. Sông Cạn ______Dòng Sông Nhá»
14. Xa Mẹ ______Trần Kiêu Bạc
15. Mòn Má»i ______Từ Tú Trinh
16. Há»i Nguyệt ______Tú Khuê
17. Mẹ Là Tất Cả ______ Việt Dương Nhân

II . Văn _______________________________________________________________________

1. Wilbert Rideau : Ke" Tá»­ Tá»™i Thất Há»c Trở Thành Má»™t Cây Bút Lừng Danh _______ Phan Bá Thụy Dương
2. Bá» Lau Cát Lở (Chuyện Dài) ___________ Ãá»— Thành
3.Bên LỠCuộc Sống ___________ Vành Khuyên
4.Cây đa bến cũ (kỳ 21) ___________ Thanh Sơn
5.Như Giá»t Sương Khuya (kỳ cuối) ___________ Hoàng Mai Phi
6.Lặn Lội Thân Cò ___________ Trần Thành Mỹ
7.Mưa Ãá Giữa Ãá»i ___________ Nguyá»…n Phan Ngá»c An

IIỊ Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________

1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH

IV. Nghiên Cứu________________________________________________________________

1. Những Vụ Xét Xá»­ Trong Kim Vân Kiá»u _______ Phương Du Nguyá»…n Bá Hậu

V. Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuật__________________________________________________

1. Tạp Chí Nguồn _______ Giao Muà
2. Website: Ăn Mày Văn Chương _______ Giao Muà
3. Flight 33 Productions _______ Giao Muà

VI . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________

1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Tập

I . Thơ __________________________________________________

1. à Giữa Lòng Ta


Em à! Trăng gió như đùa cợt
Nhè nhẹ lùa mây- đêm thật trong
Câu thơ ý viết tình như giỡn
Mà thực là tâm ý của lòng…

Hôm qua mở Ä‘iện thư, trá»i sáng
Thứ bảy, lá»i thÆ¡ thật ngá»t ngào
Một chút ý tình trôi lãng mạn
Em à, hãy giữ lấy trăng sao…!

Hăm mấy năm dài trong băng tuyết
Lòng em, ta biết vết thương chai
Sống bên con, Ä‘á»i em diá»…m tuyệt
Buồn vui san sẻ đếm tháng ngày…

Ta quen em, tình cỠxứ lạ
Tuổi cuối thu, trá»i sắp sang đông
Em Canada đất trá»i băng giá
Ta Houston, gay gắt nắng hồng…

Muá»™i huynh, tình ngá»t làm sao giữ
Vững mãi theo thá»i gian nhẹ trôi
Chút ấm cuối Ä‘á»i, thân lữ thứ
Ngá»t lá»i an á»§i, mắt xa xôi…

Em à! Nắn nót dòng thơ trải
Tân ý, tình riêng gửi đến em
Nếu Ä‘á»i có thá»±c duyên kỳ ngá»™
Thì ý tình đâu rối nhịp tim

Khi gió lùa mây trôi chậm chậm
Tình em ta nhớ thiết tha lòng
Muội huynh trong nghĩa ân sâu đậm
Nắng dệt đưá»ng xa trải sắc hồng…


Thy Lan Thảo 
Mục Lục


2. Giấy Trắng Há»c Trò Thuở đó anh vừa mưá»i sáu tuổi Dạy em từ thuở má»›i mưá»i hai Thấy em duyên dáng nên anh đã MÆ¡ má»™ng Ä‘á»m trưá»ng chuyện gái trai Dưới ánh đèn anh ngồi nhìn em Làm bài toán số, há»c Anh Văn Em há»i những gì anh quên mất Chỉ nhá»› em xinh tá»±a chị Hằng Thá»i gian gần nhau trôi quá mau Anh vá» dệt má»™ng suốt đêm thâu Ngày mai hạnh phúc huy hoàng quá Xây tổ uyên ương hai mái đầu CÅ©ng từ lúc đó biết tương tư Biêt thương, biết nhá»›, biết đợi chá» Ãến trưá»ng anh viết tên em mãi Hết giấy mà không hết ý thÆ¡ Gần nhau cÅ©ng chỉ được ít năm Tốt nghiệp anh Ä‘i vào Sài Gòn Chia tay mà vẫn không dám tá» Tình đầu câm nín giữ trong lòng Em cÅ©ng nhìn anh trong bâng khuâng Giả từ Ãà Nẵng, nhá»› không ngưng Hình em tha thướt trong áo trắng Nụ cưá»i duyên dáng, nét cao sang Rồi mấy năm sau cÅ©ng tình cá» Anh gặp lại em nÆ¡i xứ ngưá»i Ká»· niêm năm xưa bừng sống lại Tìm nhau mình lại rá»§ Ä‘i chÆ¡i Tết đó mình Ä‘i chợ Bến Thành Chợ Tết nhưng anh chẳng muốn nhìn Vì mãi nhìn em, anh cÅ©ng thấy Mùa Xuân Ä‘ang đến giữa tim anh Sau Tết chúng mình lại gặp nhau Thá»i gian vá»™i vả cứ qua mau Tháng tư bảy lăm mùa ly loạn Anh sắp xa quê, đã sẵn tàu Em đến tìm anh lần cuối cùng Nhìn em anh nhá» lệ u buồn Làm sao khi trước em không nói Má»™t vé phi cÆ¡, thật bẽ bàng! Anh đưa em Ä‘i ăn Ä‘iểm tâm Ãể được nhìn em lần cuối cùng Rồi mai anh sẽ rá»i quê mẹ Hình dáng ngưá»i xưa mãi nhá»› nhung Trên chiếc Honda đưa em vá» Chẳng biết mình Ä‘ang tỉnh hay mê Chỉ nhá»› bên anh em thá»§ thỉ Ra Ä‘i anh có hẹn ngày vá»? Máy bay chỠđợi ở phi trưá»ng Anh không muốn rá»i, bỡi vấn vương Chẳng muốn xa em, em có biết? Anh mãi thẩn thá» trong nhá»› thương Sau cÆ¡n oanh kích Tân SÆ¡n Nhứt Hăm tám tháng tư hết phi cÆ¡ Anh vẫn không đành xa em được Giá»›i nghiêm cấm ngặt 24 giá»! Ba mươi tháng tư ngày ly biệt Anh bước lên tàu, vượt biển khÆ¡i Chạy ngang nhà em không vào được Nên nhỡ nhân duyên phí má»™t Ä‘á»i! Những ngày lưu lạc Canada Lạnh lẽo, buồn tênh quá nhá»› nhà Nhá»› nhất nụ cưá»i duyên say đắm Ãnh mắt long lanh, đẹp hiá»n hòa Anh vẫn nhá»› em đến bây giá» Ngưá»i xưa cảnh cÅ© vẫn trong mÆ¡ Bây giá» có lẽ em có cháu Nhưng trái tim anh vẫn đợi chá»! Chiá»u nay bất chợt gặp má»™t ngưá»i Bạn thân cá»§a em lúc thiếu thá»i Sung sướng cùng ôn từng ká»· niệm Chuyện cÅ© ba mươi mốt năm rồi Anh Ä‘ang sống lại những ngày xưa Thấy em duyên dáng trong áo dài Và anh trong lá»›p còn Ä‘ang viết Tên em trên giấy trắng há»c trò Montreal, Canada ngovantan@yahoá»com Tân Văn
Mục Lục


3. Giây Phút Tình Cá» Tình cá» anh gặp lại em Nghe tim nức nở yếu má»m Ôi ! Ãá»i anh như chiếc bóng Giá» trôi đến để buồn thêm Hôm ấy ! Nhà em hoa cưới Anh nhìn , lòng sầu không vÆ¡i Nước mắt loang đầy u ám Em Ä‘i , thảm thiết tim côi Thương làm sao em ngày cÅ© Giá»t ân tình , em rÅ© vai Và anh say trong má»™ng ảo Ãẫm hồn , cuá»™c tình xanh xao Làm sao anh hiểu được em Em thành đàn bà , má»™t đêm Anh mang niá»m Ä‘au tức tối Tan rồi chỉ tá»™i mình em Ôi Ä‘á»i , anh nào đâu trách Chỉ âm thầm , buồn mà thôi Ngày qua rồi , đầy u oán Æ i ! Hồn ta chết thật rồi Hôm vá»™i , qua đò duyên ái Tiếng yêu nào , anh đắm say Giá» còn gì , ngoài tê tái Làm sao gá»™i hết niá»m Ä‘au Biết nói sao cho em hiểu Biết nói sao , nghe tiêu Ä‘iá»u Ôi lá»i hứa ! Ôi lá»i trách Có còn chăng hỡi em yêu 31.03.06 Ãông Hòa
Mục Lục


4. Lãng Dãng Liêu Trai Bá»—ng thấy hồ tinh bên gối chăn Biến thành trang tuyệt thế giai nhân Lả lÆ¡i nâng chén mê tình tá»­u Ãể chuốc cho mình chuyện ái ân Bá»—ng thấy chim Anh VÅ© lông vàng Vào thư phòng hóa má»™t hồng nhan Cùng ngưá»i kết tóc se tÆ¡ thắm Mưa Sở mây Tần xuân chứa chan Bá»—ng thấy thuồng luồng chín kiếp tu Hóa thành nhan sắc mỹ nhân ngư Thân ngà vóc ngá»c phÆ¡i trên sóng Nằm hát thu hồn khách viá»…n du Má»™t đóa trà mi đẹp não nùng Hóa thành tiên nhá» dưới trăng trong Thướt tha tóc liá»…u buông theo gió Thả hết xiêm tình vÅ© khá»a thân Má»™t ả ma hoang sống dật dá» Mái tây hiên lạnh cá» phất phÆ¡ Ãêm thu bá»—ng hóa thành trinh nữ LÆ¡i lã bên chàng lãng tá»­ thÆ¡ Má»™t cá»™i tùng già đã tiểu yêu Vươn cành như tay ngá»c diá»…m kiá»u Ôm ghì lấy gã thư sinh trẻ Thá» thẻ những lá»i ong bướm yêu ….Ôi chuyện Liêu Trai thuở ấu thÆ¡ Má»™t thá»i ám ảnh mãi trong mÆ¡ Ước gì trở lại trong lá»u cá» Nằm ngá»§ hiên ngoài thánh thót mưa .

Trần Hoan Trinh

Mục Lục


5. Má»™t Lần Rồi Xa Xăm Em ! Từ đó em đã Ä‘i Bá» lại đây cuá»™c Ä‘á»i âm á»· Thắp lá»­a lòng má»™t thuở cuồng si Em Ä‘i rồi biết còn lại những gì ? Mưa vẫn đến mang mù sương trắng Nắng vẫn còn vương lá cành khô Cá» vẫn xanh theo lối nhá» mòn Phố bá»—ng vắng khi hoàng hôn tắt Má»™t sá»›m xuân vá» man mác gió Cá» xanh bên bá» bướm lượn quanh NÆ¡i ấy yên bình em yên nghỉ Quên hết má»™t Ä‘á»i cá»i trầm luân Em hởi nÆ¡i xa miá»n vÄ©nh cữu Xin em đừng quay lại chốn u minh NÆ¡i đó ta đã có lần gặp gỡ Vương chút hương Ä‘á»i vai anh thÆ¡m Má»™t lần thôi cÅ©ng đủ vật vá» Mang trong trí những là thân thuá»™c Từ nét nhìn suối tóc bá» vai thon Môi má»m ngá»t cá»§a chút tình vá»™i vả Thôi em vá» !. Vì Ä‘á»i nghiệt ngả Hãy xem rằng thuở ấy đã qua Mai trong kiếp ngưá»i khác lạ CÅ©ng má»™t lần ta đã gặp nhau tháng 4 /2006

Hoàng Mai Phi

Mục Lục


6. Xuân Cảm Tôi Ä‘i giữa mùa xuân Không gian xanh mây trắng xuống thật gần Ãem nắng ấm hôn má»m trên cá» biếc Sương long lanh như hững há» luýến tiếc Nhụy hoa vàng trinh nữ nở ban mai Gió sá»›m vá» ru nhẹ thật khoan thai Hàng dương liá»…u lả lÆ¡i trên sóng nước Má»™t bóng nai vàng ngẩn ngÆ¡ dừng bước Giải lâm tuyá»n uốn khúc giữa rừng phong Cánh hạc nào thoáng lạc giữa không trung Tôi ngồi lại thân tâm đầy xuân cảm. Pointe Claire, Qc. Canada Vào Xuân - 2005 Nguyá»…n Hải-Bình
Mục Lục


7. Hạnh Phúc Còn Ãây Hôm qua con Ä‘i lấy chồng Ãêm vá» thao thức mẹ trồng chiêm bao Cầu sao trong chuyến đò ngang Thuyá»n con chở đủ muôn ngàn ước mÆ¡ Mẹ nằm hong lại sợi tÆ¡ Cây đàn muôn Ä‘iệu bài thÆ¡ tuyệt vá»i Lung linh tá»±a ánh sao trá»i Vẽ đôi mắt sáng rạng ngá»i trên cao Biển trùng khÆ¡i , gió lao xao Con dang tay hái biết bao nhiêu tình Dưá»ng như có cái vô hình Len vào sóng nước làm thinh gá»i má»i Thế rồi hoàng tá»­ sang chÆ¡i Con, công chúa nhỠđôi môi á»­ng hồng Bước chân chim, gót bá»nh bồng Thả tình bay bổng mênh mông giữa Ä‘á»i Lòng con mở há»™i thay lá»i Nụ cưá»i ấm áp má»™t trá»i vấn vương Nét môi đó, thoáng dư hương Con Æ¡i tình mẹ trăm đưá»ng nhá»› Ba Ãêm qua tiếng nhạc thiết tha Quyện chân vÅ© khúc ngá»c ngà dáng tiên Mẹ vui quên hết ưu phiá»n Trăm con hạc trắng cá»­a thiá»n vút baỵ.. April 2006 Kim Thành
Mục Lục


8. Vượt Trại. Như con chim xanh bị nhốt trong lồng, Thèm cất cánh bay khi trá»i tạnh ráo, Thân anh bảy năm ti tù cải tạo, Thèm má»™t lần vượt trại tìm TƯ DO. Vùng Hạ Lào miá»n nhiệt đới cam go, Quang cảnh đẹp, cả rừng sâu yên ắng. Hoa, lá, cây, cành giao nhau che nắng, Mặt đất ẩm bàn chân bước ngại ngần, Miá»n đất nầy loài tảo chẳng nương thân, Chỉ có gió trên đầu Ä‘ang dạo nhạc. ** Mưá»i năm chiến chinh... Giá» qua rừng khác. . . Rừng Phước Long khổ nhá»c kiếp lưu đày, Hai trăm ngưá»i tù chính trị khổ sai, ÃÆ°á»£c bảo vệ bằng ba hàng rào kẽm, Cùng sản xuất thi Ä‘ua nông thá»±c phẩm, Miá»n Nam hai mùa mưa nắng gian truân, Mùa mưa: gieo, trồng, thu hoạch " nuôi dân" Mùa nắng xây nhà cho" kinh tế má»›i", Lê lết sống mòn tháng năm đày ải, Quyết liá»u má»™t phen: Vượt trại tìm đưá»ng... Trá»i cÅ©ng thương đêm hôm ấy mưa tuôn, Xoá sạch dấu vết cá»§a ba ngưá»i cảm tá»­, Câu chuyện năm nào chắc anh còn nhá»›? Qua phố Renton, mưa Washington, Nhá»› mưa Hạ Lào cá»§a thá»§a chiến chinh, Nhá»› đêm kinh hoàng cùng nhau vượt trại, Khoảnh khắc thôi, biên giá»›i kìa: Miên, Thái... . . Bây giá» hai ngưá»i kia sống nÆ¡i đâu? Quả đất tròn mong sẽ gặp lại nhau, Sẽ thức trắng đêm như lần vượt trại. . . .

Hoàng Yến
Mục Lục


9. Tình Ngưá»i Thuá»· Thá»§ Mưa vẫn mưa dài trên lối Ä‘i Giá»t mưa rÆ¡i ướt tuổi xuân thì Em tôi vừa độ trăng mưá»i sáu Vô tư chưa biết sầu biệt ly Bá»—ng dưng màu nắng trong như ngá»c Tôi xin làm nắng hôn tóc em Em cưá»i em không thích màu nắng Làm gió bay bay mái tóc má»m Ngày tôi Ä‘i con chim sâu nhá» Ãậu tít trên cành hót tiá»…n đưa Bẽn lẽn em trao chùm hoa trắng Tôi thả hoa trôi theo sóng lùa Con tàu tách bến chạy ra khÆ¡i Tôi Ä‘i vào biển mặn trá»i cao Em đến cổng trưá»ng còn ngoái lại Lưu luyến trong tôi sóng dạt dào Từ đó hồn tôi thành cổ thụ Rá»… cây dài bám tóc em mÆ¡ Tình tôi là tình ngưá»i thuá»· thá»§ Em là con tàu trong ý thÆ¡ Tôi sẽ vỠđể lại gặp em Ãể lau nước mắt thắm bá» mi Em tôi nay đã tròn mưá»i chín Giá» em đã biết sầu biệt ly Tôn Thất Phú SÄ©
Mục Lục


10. Em Khóc Giá»t nước mắt em nóng hổi lăn vòng tức tưởi từ bá» mi rát bá»ng gò má hư hao - dài khắc khoải Giá»t nước mắt rÆ¡i CÆ¡n lốc Ä‘á»i bay qua lệ em thành mưa đá! Lệ em, những hạt mưa kim cương từ trá»i cắm phập vào lòng đêm vụn vỡ Khóc Ä‘i em nước mắt là linh dược xoa tan máu bầm hãy khóc cho tan vết Ä‘á»i xuyên đâm còn ung má»§ Khóc Ä‘i em em sẽ thấy bầu trá»i xanh trái ngá»t mà trên đôi môi em vị mặn dòng lệ khô là cá»™i tình Ä‘ang trổ cành xanh ngát khóc - cho sóng mắt má»™t bình yên vá» ngá»§ ôi linh dược nước mắt ôi trái tim loài ngưá»i Em hãy khóc như mưa tuôn Khóc như con sóng Ä‘ang nhì nhằng san hô xanh bá»t biển Khóc Ä‘i em, khóc Ä‘i em ...... bá» ngá»±c anh chỠđón những giá»t lệ Ä‘au em hãy thắm vào da anh - vào tim anh vết đắng Lệ em là linh dược xoa tan máu bầm em hãy khóc! 24th May 2006 Phiến Băng

Mục Lục


11. Sông Ãèn Nhá»› mùa Xuân ly hương đầu tiên '97 - '06. Sông đèn cuồn cuá»™n chảy Lướt nhanh qua dãy đồi Rì rầm chia hai lối Dòng Ä‘á»i rẽ ngược xuôi Vầng tối mênh mông trôi Nối chuá»—i dài... không tận ÃÆ°á»ng phố vui thức trắng Cùng Em chá» xuân sang Bầu trá»i chùm sao nghiêng Bóng đêm chạy lùi dần Song song hai đưá»ng thẳng Phía đỠtránh bên vàng Khúc nhạc tình mùa xuân Ru Em theo dòng chảy Cô gái ôm tay lái Bon bon suốt dặm dài HÆ¡i thở đầy bình yên Ấm bừng từng kẽ tóc Mùa Xuân nào cô độc Mùa Xuân nào Ä‘oàn viên ?! * Cùng Em xuôi "Sông Ãèn" Giao thừa ra biển nhá»› Thả hồn vá» xứ sở Sóng tràn bá»...Ước mÆ¡...
Sông Cửu





Mục Lục


12. Em Vá» Từ Chốn Nhiá»u Mưa NÆ¡i ấy mưa nhiá»u ... anh biết không? ÃÆ°á»ng chiá»u nước lÅ© trải mênh mông Em Ä‘i trên xác hoa tàn rụng Cô Ä‘á»ng hồn em ngá»n sóng lòng... Em nhá»› em thương em đợi mong Bão to vần vÅ© trận cuồng phong Gió lay cành đổ cây nghiêng ngả Nước lởû tràn bá» những khúc sông... Mưa như thách thức vá»›i trần gian Như khóc như van lệ ngút ngàn Thương xót quê hương thá»i khói lá»­a Núi sông dân Việt buổi lầm than... Giá»t nguồn tưới mát những mầm xanh Cây trái quê em nặng trÄ©u cành Ãồng ruá»™ng bao la vàng lúa chín Nhịp chày giã gạo suốt thâu canh! Mạch nước dâng tràn trong huyết quản Ãàn con cá»§a Mẹ sống hiên ngang Nhiá»…u nhương non nước hồi nghiêng ngá»­a Giữ vững lòng son...dẫu lạc đàn... NÆ¡i ấy mưa nhiá»u, đây hạn hán Núi trÆ¡, gió lạnh, tình khô khan Xót xa cho kiếp Ä‘á»i lưu lạc Nhá»› giá»t mưa nguồn lệ chứa chan...

Nguyá»…n Phan Ngá»c An
Mục Lục


13. Sông Cạn Ngưá»i mang Ä‘á»i hệ lụy bước vào thÆ¡ Gieo bằng trắc cho niá»m mÆ¡ day dứt Kéo màn đêm ta thao thức lá»i buồn Sương gõ nhịp thá»i gian buông tiếng nấc Trăng treo thượng tuần mưa bay lất phất Cung Quãng Hằng ảo ảnh má» phai Món quà xa đượm hình hài sông cạn Thuyá»n khó vá» lạnh lẽo dáng giai nhân Ãừng trách hóa công chi vai phân xá»­ Nếu được lần thá»­ lại cuá»™c nhân duyên Sẽ buồn lắm thuyá»n ai không chở hết Tình ngưá»i dưng lỡ mệt ở dòng Ä‘á»i Trách hợp tan trong cõi nhá»› rối bá»i Tri âm cá»§a ngưá»i chẽ đôi thi phú Ta khóc thầm ru lại khúc hát xưa " . . . Ầu Æ¡ ... gió đưa cây cải vá» trá»i Rau răm ở lại chịu Ä‘á»i đắng cay ..." Dòng Sông Nhá»



Mục Lục


14. Xa Mẹ Cầm theo ve Nhị Thiên ÃÆ°á»ng Dầu còn phân ná»­a, tình thương Mẹ đầy Xa quê đếm chuá»—i ngày dài Ve dầu nhá» xíu giữ hoài bên lưng!
Trần Kiêu Bạc

Mục Lục


15. Mòn Má»i Ãã trót cách xa từ mấy độ Hoa lòng vàng úa tháng ngày trôi Tình lao lung giữa vùng bão nổi Lắt lay rÆ¡i rụng dưới chân ngưá»i Ta má»i mòn chiá»u quên sá»›m nhá»› Hồn nhạt nhoà ngày vắng đêm xa Mùa yêu đã ngậm ngùi loang lổ Sắc hương tàn lụn cõi tình ta Ná»­a đã chá»›m Ä‘i ná»­a dừng lại Bước nào vương vấn bước nào qua Thôi hãy trao nhau lá»i giã biệt Má»™t lần rồi trá»n kiếp thăng hoa Ta sẽ bắt đầu từ chốn cÅ© Trở vá» nguyên vẹn buổi ban sÆ¡ Như vẫn chưa bao giá» hạnh ngá»™ Chưa từng dù chỉ rất vu vÆ¡ ... (Tháng 03 năm 2006) Từ Tú Trinh

Mục Lục


16. Há»i Nguyệt Ãêm đêm má»™t bóng Nguyệt dệt thÆ¡ Ngoài kia khung cá»­a khép hững há» Thi thoảng gió lùa qua ướm há»i: "Nguyệt Æ¡i vần Ä‘iệu đã kết chưả" Kết chưa hỡi Nguyệt má»™t khối tình? Tiếng lòng sao mãi cứ lặng thinh? Hồn thÆ¡ Nguyệt trải Ä‘i muôn nẻo Sao vẫn cài then cổng tim mình? Tim mình, Nguyệt bảo, rá»—ng còn đâu… Hết cả vấn vương, hết cả sầu Tình ái phù du như bá»t biển Nguyệt muốn để chìm dưới đáy sâu… Ãáy sâu lòng Nguyệt đã lặng rồi Giá» chỉ còn vui ná»—i thảnh thÆ¡i Nguyệt rót sao trá»i vào chén ngá»c Má»i khách yêu thÆ¡ đến há»a lá»i Há»a lá»i lại gởi tấm tình yêu Những mong nương gió thả cánh diá»u Bay đến cung Hằng vào gạn Nguyệt: "Nguyệt Æ¡i, lòng Nguyệt liệu có xiêu?" Có xiêu trước má»™t mối chân thành? Cùng yêu gió mát, cảm trăng thanh Mái tóc phong trần màu sương tuyết Gần trá»n đưá»ng Ä‘á»i vẫn độc hành ... Ãá»™c hành nên chỉ ước Nguyệt thôi Soi rá»i bước Ä‘i nốt Ä‘oạn Ä‘á»i Nguyệt ừ Ä‘i Nguyệt, ừ nhé Nguyệt? Ãể gió kiếp này bá»›t đơn côị.. 25/05/2006 Tú Khuê


Mục Lục


17. Mẹ Là Tất Cả Thuở ấy, Ä‘á»i Mẹ phong ba, té ngá»±a Mẹ còn xuân. Con lại quá bé thÆ¡ Mẹ định sang thuyá»n. Con tuổi dại khá» Nên thù ghét bướm vá»n loanh quanh Mẹ. Từ tuổi má»™ng, xuân xanh mùa hoa nở Bướm ong vá»n, con thương Mẹ vô biên Con trở vá», vá»›i tâm tánh diệu hiá»n Mẹ vÄ©nh viá»…n không còn bên con nữa. Mẹ là tất cả, là bầu sữa ngá»t, Là suối nguồn trong, con lá»™i, con bÆ¡i Nhưng bây giá» Mẹ đã xa con rồi... Lòng tưởng nhá»› nghẹn ngào, xin chúc Mẹ : Chúc Mẹ Ä‘i được yên lành Vào nÆ¡i đất Phật nhặt cành Vô-Ưu Chúc Mẹ giấc ngá»§ như ru Nhẹ nhàng trong cõi thiên thu tuyệt vá»i.

Việt Dương Nhân
Mục Lục


II . Văn___________________________________________________________

1. Wilbert Rideau : Ke" Tá»­ Tá»™i Thất Há»c Trở Thành Má»™t Cây Bút Lừng Danh

Phan Bá Thụy Dương





Không phải kẻ nào mang án tá»­ hình cÅ©ng hoàn toàn tuyệt vá»ng, mất Ä‘i niá»m tin vá» sá»± sống còn cá»§a mình. Thảm trạng cùng nhục cảnh tù đày nhiá»u lúc lại là môi trưá»ng, cÆ¡ há»™i tốt để con ngưá»i có thể phát huy, ghi lại những suy tư, những khổ ải, gian truân mà hỠđã kinh qua, chiêm nghiệm… Tác phẩm cá»§a há» thưá»ng được ngưá»i Ä‘á»c ưu ái đón nhận và được xem, liệt vào hàng kiệt tác trong các lãnh vá»±c báo chí, văn há»c, chính trị..

Chỉ má»›i vài ba thập niên trở lại đây thôi ngưởi ta lại có dịp được hiểu biết thêm những danh tài má»›i. Chẳng hạn như Jack Henry Abbott - tác giả mấy cuốn sách đắc giá: My Return và In The Belly Of The Beast: Letters From Prison thuá»™c loại best-seller toàn cầu. Theo tin cá»§a các giá»›i báo chí , truyá»n thông và viên chức cải huấn trại Wende Correctional Faculty thuá»™c New York loan báo thì nhà văn da Ä‘en này đã treo cổ tá»± vận trong phòng giam cấm cố, biệt lập cá»§a mình vào buổi sáng chá»§ nhật ngày 10 tháng 2 năm 1968 khi vừa 56 tuổi.

Chẳng hạn má»™t nhân vật lừng lẫy khác là Eldridge Cleaver nguyên chá»§ bút tạp chí Remparts, tác giả tập Soul of Fire và nhất là tác phẩm thá»i danh Soul of Ice. EC là má»™t tay hùng biện giá»i và đã từng gây nhiá»u cuá»™c tranh luận sôi nổi, ồn ào trong giá»›i á»§ng há»™ và phản đối. Ãã có thá»i ông làm á»§y viên Thông Tin cho đảng Black Panther và năm 1968 EC cÅ©ng đã từng đứng ra tranh cá»­ Tổng Thống Hoa Kỳ dưới màu cá» cá»§a đảng Peace and Freedom. Ông ta còn là má»™t nhà tranh đấu chá»§ trương bạo động và đã làm nhiá»u giá»›i lảnh đạo hành pháp, tư pháp nhức đầu. Khi cố Tổng Thống Reagan còn là Thống Ãốc tiểu bang California, có lần ông đã tuyên bố má»™t cách giận dữ - khi được biết vài trưá»ng đại há»c và nhất là University of California tại Berkeley má»i Cleaver giảng thuyết cho sinh viên cá»§a há»: Nếu để cho EC dạy dổ con em chúng ta, coi chừng có ngày bá»n chúng trở vá» nhà cắt cổ chúng ta vào ban đêm

Nghe nói vào cuối thập niên 60 Eldrige còn ngang nhiên thách đố ông Ronald Reagan cùng chÆ¡i trò sanh tá»­ tay đôi theo kiểu cao bồi miá»n Tây và dành cho thống đốc quyá»n tá»± ý chá»n vÅ© khí giao đấu. Liá»u lÄ©nh, chÆ¡i bạo như thế có lẽ vì EC biết rõ Reagan trước khi bước chân vào lãnh vá»±c chính trị đã từng là tài tá»­ đóng phim Western. Eldrige đã mất Ä‘i vào ngày 1 tháng 5 năm 1998 tại Pomona Valley Hospital ở ngoại ô Los Angeles vào ngày 1-5-1998, chấm dứt má»™t cuá»™c sống đầy sôi nổi, sóng gió, vì chứng ung thư nhiếp há»™ tuyến, hưởng thá» 62 tuổi. Ông còn được nhiá»u ngưá»i truyá»n tụng xem như là hậu thân, hiện thân cá»§a Malcom X.

Ngoài ra, chỉ kể riêng từ trại Louisina State Penetentiary [khu cải tạo Angola] trong nhiá»u năm qua ngưá»i ta đã có cÆ¡ há»™i biết thêm vá» những ngưá»i-tá»­-tá»™i-trở-thành-nhà-báo như Billy W. Sinclear, Ron Wikberg, Tommy Mason… Ba ngưá»i này Ä‘á»u do WR đưa vá» tá» Angolite. Ãặc biệt là trưá»ng hợp Wilbert Rideau kẻ được rất nhiá»u ngưá»i á»§ng há»™ và tên tuổi lừng danh nhất.

Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a WR mang nhiá»u sắc thái đặc thù, đầy hấp lá»±c và là má»™t tắm gương trong sáng. Nhá» những nổ lá»±c vươn mình hướng thiện không ngừng mà ông, từ má»™t kẻ sát nhân, mang án tá»­ hình, bị thất há»c, trong thá»i gian chá» ngày lên Ä‘oạn đầu đài đã chịu khó tá»± há»c, Ä‘á»c sách để trở thành má»™t nhà báo, nhà văn được nhiá»u giải thưởng và sá»± nể trá»ng, ưu ái cá»§a má»i giá»›i, má»i ngưá»i.

Vào tháng 3 năm 1993 tạp chí Life đã vinh danh WR là: “tù nhân hoàn lương được phục hồi danh dá»± nhất nước Mỹâ€. Ãó cÅ©ng là câu nói mà những ngưá»i gần gÅ©i Wilbert, các bạn tù, nhân viên giám sát, cÅ©ng như viên chức cải huấn thưá»ng miêu tả, phát biểu khi đỠcập vỠông.

Chính Edwin Edwards vị Thống đốc tiểu bang Louisiana cÅ©ng tuyên bố trong cuá»™c há»p báo ngày 17-6-1986 rằng: Nếu có quyá»n hành xá»­ riêng theo niá»m tin cá»§a mình, tôi đã ký lệnh phóng thích WR. Tôi đồng ý vá»›i những ngưá»i nói rằng ông ta đã được phục hồi danh dá»±.

NHỮNG NGÀY CÙNG KHỔ

WR sanh ngày 13 tháng 3 năm 1942 trong má»™t gia đình nghèo, bất ổn tại xóm Lawtell thuá»™c tiểu bang Louisiana - nÆ¡i năm vừa qua đã bị cÆ¡n bão Katrina tàn phá dá»­ dá»™i. Tháng trước lại bị thêm nạn hạn hán và hiện Ä‘ang cố gắng phục hồi, lôi kéo cư dân trở lại. Má»›i đây, ngưá»i ta lại vừa tổ chức tại N.O Fairgrounds Race Course má»™t chương trình đại nhạc há»™i quan trá»ng vá» nhạc Jazz, Blues, Rap, Zydeco…liên tục trong 2 cuối tuần, gồm 6 ngày. Cuá»™c trình diá»…n đã bắt đầu vào ngày thứ sáu 28-04-06 và vừa chấm dứt vào đêm chúa nhật 07-05-06, vá»›i những ca nhạc sÄ© thượng thặng như Bob Dylan, Dr. John, Bruce Springsteen, Ani DiFranco, Peter Seeger, Keith Urban, Paul Simon, Irma Thomas, Pete Fountain, Lionel Richie…

Khi ông lên 6 thì theo cha mẹ di chuyển vá» khu Lake Charles - Jim Crow South ở miá»n Tây Nam Louisiana, chổ tiếp cận vá»›i ranh giá»›i miá»n Ãông tiểu bang Texas. Ãó là má»™t thị trấn phát triển và khai thác dầu khí vá»›i nhiá»u sòng bài, nằm trong khu vá»±c được gá»i là vùng “Deep Southâ€. NÆ¡i đây vấn đỠkỳ thị chá»§ng tá»™c, màu da đã được định hình, đậm nét cố hữu. Tính chất phân biệt này đã hoàn toàn chia cách cuá»™c sống xã há»™i và nếp sinh hoạt văn hóa cá»§a ngưá»i da trắng và da màu.

Ký giả Ray I. Broussarf cá»§a tá» News Banner tại Covington - Louisina, trước đây trong má»™t bài báo lên tiếng yêu cầu trả tá»± do cho WR đã viết: Nếu quí vị chưa từng sống trong vùng Cá»±c Nam vào thá»i kỳ quyá»n bình đẳng chưa được thá»±c thi thì quý vị không thể nào hiểu rá» miá»n Nam và chắc chắn là quí vị không biết gì vá» Louisiana trong giai Ä‘oạn đó… Tôi đã từng nhìn ká»· vào mắt cá»§a những ngưá»i da Ä‘en khi thấy bá»n thanh niên da trắng to con ra lệnh cho há» Ä‘i xuống xếp hàng đằng sau, ngồi vào phía chót xe bus, hay Ä‘uổi há» ra khá»i cá»­a các quán cà phê, các quày hàng tiệm ăn chỉ dành riêng cho ngưá»i da trắng. Quý vị có thể nhận thấy rá» ràng được những ánh mắt cá»§a ngưá»i bị hạ nhục kia chứa đầy sá»± phẩn uất, thù ghét. Nhà báo Broussart là má»™t trong những ngưá»i da trắng luôn á»§ng há»™ việc xin phóng thích WR sau khi nhận ra các nổ lá»±c hoàn thiện, hướng thiện đáng khen qua những hoạt động xây dá»±ng tích cá»±c cá»§a ngưá»i tá»­ tá»™i này.

Khi còn thÆ¡ ấu Wilbert đã theo há»c tại Second Ward Elementary School má»™t trưá»ng tiểu há»c dành riêng cho ngưá»i da Ä‘en và là má»™t há»c sinh giá»i, thông minh, linh hoạt, yêu thích khoa há»c. Có lúc cậu bé nhút nhát này đã mÆ¡ ước mai sau sẽ trở thành má»™t nhà du hành vÅ© trụ giống như nhân vật anh hùng Flash Gordon luôn luôn bay bổng, ngao du trên không, được miêu tả trong các tập sách truyện vẽ bằng tranh.

Gia đình WR vốn nghèo khó - nghèo khó hÆ¡n cả mức độ thiếu kém cá»§a những ngưá»i khác trong cá»™ng đồng ngưá»i cùng màu da. Ãá»i sống gia đình lại càng tụt dốc, tồi tệ hÆ¡n sau khi cha mẹ ông ly dị. Wilberg sống vá»›i mẹ và thức ăn trưa má»—i ngày Ä‘i há»c cá»§a cậu há»c trò ốm yếu, cÆ¡ hàn này chỉ là má»™t cá»§ khoai lang lạnh ngắt. Nhiá»u khi Wilbert phải vất ném Ä‘i vì cảm thấy ngán ngẩm, xấu hổ. Mặc cảm thua thiệt cùng bản chất rụt rè, vụng vá» khi giao tiếp, thân cận đã làm WR càng ngày càng xa lánh, mất Ä‘i các bạn cùng trưá»ng.

Sau khi lên lá»›p 8 thì WR được chuyển vá» trưá»ng W.O Boston Colored HS. Từ đó ông bắt đầu biết trốn há»c để Ä‘i chÆ¡i xúc xắc vá»›i bá»n trẻ lêu lổng bên những ngôi má»™ bị phá hoại, cá» má»c um tùm trong khu nghÄ©a trang trước mặt nhà ông. Cuối cùng ông bá» há»c. Khi ấy ông vừa má»›i 13 tuổi. Nhá» khai gian là đã 16 nên Wilberg xin được việc dá»n dẹp, lau chùi cho má»™t tiệm tạp hoá cá»§a ngưá»i da trắng vá»›i tiá»n lương dưới mức tối thiểu. Sau đó xin được những công việc bán thá»i gian khác, thông thưá»ng má»™t ngày làm 2, 3 nÆ¡i, nhưng cÅ©ng chỉ là công việc thấp kém như ban ngày thì cầm chổi quét dá»n, ban đêm thì đẩy xe cút kít. Bị hắt há»§i và kỳ thị nhiá»u lần khiến WR cảm thấy chán Ä‘á»i và tá»± ghét thân phận mình hÆ¡n.

Năm 1990 ông đã kể lại vá»›i cô Anne Butler má»™t cây bút tại Louisiana: Sau khi nhìn qua sá»± phân biệt giữa chúng tôi và há», có lúc tôi đã phát hiện và khẳng định rằng cuá»™c Ä‘á»i chỉ mang ý nghÄ©a hể là ngưá»i da trắng là có tất cả và đó là phương thức mà ngưá»i ta Ä‘ang áp dụng,hành xá»­ . Tôi không chấp nhận sá»± việc này. Sá»± việc đó phi lý, không thể dung dưởng được. Tôi cần sá»± thay đổi, tôi muốn có Ä‘iá»u kiện tốt đẹp hÆ¡n…và thoát khá»i tình trạng tuyệt vá»ng, mất niá»m tin mà tôi đã gánh chịu. Ãó hẳn là cảm nghÄ© mà ông và đã thừa hưởng từ những ngưá»i lá»›n tuổi trong cá»™ng đồng da Ä‘en.

Tuy những công việc bấp bênh, bị khinh bạc kia chẳng cải thiện được cuá»™c sống bao nhiêu nhưng vá»›i số tiá»n kiếm được $35 mổi tuần cÅ©ng giúp WR phần nào trên lá»™ trình kết giao bằng hữu má»›i qua các cuá»™c uống rượu “gin†hay trong há»™i trưá»ng bài bạc, cá độ… Môi trưá»ng xấu này đã vô hình chung dẩn dắt WR vào ngá» cụt. Cho đến ngày 16-2-1961 lúc vừa 19 tuổi Rideau đã liá»u lÄ©nh dùng súng lục cướp chi nhánh ngân hàng Gulf National tại thị trấn Lake Charles.

Khi bị phát hiện, để thoát thân WR đã bắt cóc ông giám đốc và 2 nữ nhân viên làm con tin. Cả 3 Ä‘á»u là ngưá»i da trắng. Trên đưá»ng đào tẩu, khi ra tá»›i vùng ngoại ô thì cô Julia Ferguson cho xe chạy chậm lại và há» tìm cách trốn thoát. Kêu dừng lại không được, Wilbert đã nã hết 6 viên đạn và làm 3 ngưá»i bị thương. Khi Julia gượng đứng dậy thì WR dùng dao đâm vào ngá»±c cô. Theo lá»i cá»§a cảnh sát thì cô này gượng dậy để xin tha mạng. Còn theo lá»i khai cá»§a Wilbert thì ông dá»± tính sau khi đến nÆ¡i có thể thoát thân ông sẽ thả há» vá». Việc giết cô Julia chỉ là hành động thiếu suy nghÄ© trong lúc lo sợ, bối rối.

BƯỚC VÀO CON ÃÆ¯á»œNG SÃNG TRONG BÓNG Tá»I LAO LUNG

Bị buá»™c tá»™i cố sát và kết án tá»­ hình 3 lần vào các năm 1961, 1964, 1970, vá»›i các bồi thẩm Ä‘oàn toàn ngưá»i da trắng. Nhưng các phán quyết trên Ä‘á»u lần lượt bị các Toà Thượng Thẩm, Toà Phá Ãn liên bang tiêu há»§y bởi vì các tiến trình xá»­ án này Ä‘á»u bị xem là bất hợp lệ, sai lầm, thiếu vô tư. Sau đó không lâu, vào năm 1972 Toà Thượng Thẩm lại tuyên bố hình phạt tá»­ hình là vi hiến. Nhá» vậy WR thoát chết, trở thành tù nhân chung thân khổ sai và năm 1973 ông được đưa ra khá»i khu biệt lập dành cho những ngưá»i chá» ngày ra pháp trưá»ng thá» lệnh hành quyết.

Theo lá»i tưá»ng thuật cá»§a ông qua bài Why Prisons Don’t Work thì năm 1962 ông cùng vá»›i 30 kẻ sát nhân khác bị chuyển sang trại Louisina State Penitentiary để chá» bị xá»­ tá»­ hoặc thỠán chung thân cấm cố. Tuy gương mặt cá»§a những ngưá»i phạm tá»™i này có sá»± khác biệt nhưng há» Ä‘á»u có chung nhiá»u Ä‘iểm tương đồng: thiếu tay nghá», thất há»c, bốc đồng và đã từng làm những việc nông nổi, hồ đồ, thậm chí ngu xuẩn. Há» là những ngưá»i đã từng thất bại, từ chối hay không thích ứng, há»™i nhập được vá»›i xã há»™i bên ngoài.

Cảm thấy ân hận vá» tá»™i lổi cá»§a mình Wilberg bất đầu miệt mài tá»± há»c và Ä‘á»c sách. Ông Ä‘á»c má»™t cách say mê các sách vá» tôn giáo, thánh kinh mà luật lệ nhà giam cho phép cÅ©ng như những thể loại, đỠmục khác bị cấm. Qua sách vở cÅ©ng như sá»± thân cận, trợ giúp cá»§a những ngưá»i trong trại tù ông thấy xã há»™i, Ä‘á»i sống quanh ông đầy dảy những nhân vật anh hùng và ngưá»i tốt bụng. Trưá»ng hợp ká» cận bên ông nhất là những nhân viên cải huấn - những ngưá»i có nhiệm vụ canh chừng ông, cải tạo ông lại là ngưá»i thưá»ng lén lút cung cấp sách vở bị cấm Ä‘oán cho ông trau dồi kinh sá»­ và mở mang kiến thức. Tưởng cÅ©ng cần nói thêm là những ngưá»i tạo dá»±ng con đưá»ng thăng tiến cho Wilbert ở đây Ä‘á»u là ngưá»i da trắng. Ãiá»u này đã giúp Wilbert thay đổi hẳn nhản quan cá»§a mình. Có lẻ đối vá»›i ông, đó là má»™t dấu mốc quan trá»ng, má»›i mẻ. Ông nhìn cuá»™c Ä‘á»i và con ngưá»i bằng má»™t lăng kính trong sáng hÆ¡n. Những ý niệm vẩn đục, mÆ¡ hồ cÅ© đã hoàn toàn tan tác theo sương khói.

Sau má»™t thá»i gian tá»± há»c há»i, ông thấy hứng thú trong việc sáng tác và bắt đầu viết. Khởi đầu bằng cách viết thư giúp các bạn tù, rồi những bài nhận định, phân tích vá» tá»™i phạm, hình luật thành má»™t cuốn sách dày và bản thảo má»™t tập truyện dài mà ông hy vá»ng ngưá»i ta có thể tìm thấy sau khi ông bị xá»­ giảo.

Dần dần nhỠđược giao dịch thư từ vá»›i thế giá»›i bên ngoài và sá»± hướng dẩn thưá»ng xuyên cá»§a Clover Swann - má»™t biên tập viên trẻ cá»§a má»™t nhà xuất bản ở New York, ông trở nên hăng say sáng tác, cống hiến những nhận xét. suy luận cá»§a mình vá» thế giá»›i tá»™i phạm trong những bức tưá»ng, hàng rào kiên cố. Tiếng nói cá»§a ông càng ngày càng được ngưá»i ta quan tâm, tiếp nhận. Nhá» vậy Wilbert cÅ©ng tìm thấy cho riêng mình má»™t niá»m hứng khởi, hy vá»ng má»›i.

Nhiá»u nguồn tin cho biết trong suốt 44 năm trong trại giam ông luôn giúp đở các bạn tù khác và tuân thá»§ luật lệ, qui Ä‘iá»u nghiêm ngặt và cÅ©ng chưa bao giá» bị sai phạm. Công việc nào ban quản huấn trao cho, nhá» cậy cho dù khó khăn, gian nan Wilbert Rideau Ä‘á»u hoàn thành mỹ mãn, xuất sắc, chẳng há» so Ä‘o, từ chối.

Năm 1973 ông xin cá»™ng tác vá»›i tá» Angolite nhưng bị khước từ vì BBT và nhân viên cá»§a báo này Ä‘á»u là ngưá»i da trắng và chỉ dành cho ngưá»i da trắng. Không nản chí ông đứng ra qui tụ nhiếu ngưá»i da Ä‘en khác để tá»± thành lập tá» The Lifer vá»›i chá»§ trương phục vụ giá»›i mang án tù chung thân. Năm sau đó ông bắt đầu viết hàng tuần mục The Jungle.

Năm 1975 Toà án liên bang ra lệnh cải cách toàn bá»™ thể chế nhà tù tại trại cải tạo Angola và mở rá»™ng quyá»n bình đẳng cho tất cả tá»™i phạm. Vị quản thá»§ trại - ông Paul Murray Henderson, trước khi Ä‘i đã vá»™i vã á»§y nhiệm tá» Angolite cho Wilbert. Ông Paul Phelps - ngưá»i kế thừa bèn hợp thức hoá việc bổ nhiệm ấy, đồng thá»i còn thoả thuận để WR được toàn quyá»n Ä‘iá»u hành tá» báo đúng theo tiêu chuẩn áp dụng cho giá»›i báo chí cá»§a thế giá»›i tá»± do bên ngoài. WR có thể viết, cho đăng bất cứ chuyện gì, ngay cả tố giác các sai trái trong trại miển là ông có chứng cá»› trung thá»±c.

Sau khi nắm tá» Angolite, Wilbert đã đưa Billy W. Sinclair, Tommy Mason - ngưá»i cùng chá»§ trương tá» Lifer vá» vá»›i ông. HỠđã nhanh chóng biến bản tin tức quay bằng ronéo thành má»™t tạp chí có giá trị và hoàn mỹ. Ngay năm sau, tá» Angolite đã Ä‘oạt nhiá»u giải thưởng toàn quốc. WR đã chính tay tuyển chá»n các biên tập viên, văn nghệ sÄ© cho tá» báá».Nhiá»u ngưá»i khác trong bá»™ biên tập cÅ©ng đã thu hoạch được những giải thưởng quan trá»ng. Ãồng thá»i tá» Angolite còn được giá»›i truyá»n thông trên thế giá»›i tá»± do ca ngợi, đánh giá cao. Bỉnh bút cá»§a ông là Ron Wikberg - ngưá»i cùng viết cuốn Rage and Survival Behind Bars vá»›i ông, được xem là ngưá»i có công trong việc khiến nhà tù há»§y bá» việc xá»­ giảo tá»­ tá»™i bằng ghế Ä‘iện để thay thế bằng phương pháp tiêm độc dược để giảm trừ sá»± Ä‘au đớn, kinh hoàng, qua bài The Horror Show.

Tiếng nói cá»§a ông càng ngày càng được thế giá»›i bên ngoài tán thưởng. Cho đến cuối thập niên 70 WR đã trở thành má»™t diá»…n giả xuất sắc vá» lãnh vá»±c tá»™i phạm và báo chí. Ông thưá»ng được má»i thuyết trình, nói chuyện tại các trưá»ng đại há»c, trên các đài truyá»n thanh, truyá»n hình khắp nÆ¡i. Trong nhiá»u lần xuất hiện trên chương trình Nightline ABC-TV, có lần ông đã cùng ngồi bàn luận vá»›i vị chánh thẩm Tối Cao Pháp Viện Hoa kỳ là Warren Burger vá» những vấn đỠlịch sá»­. Liên tục 2 năm 1989 và 1990 ông đã bay vá» Washington DC để thuyết trình trước cuá»™c há»p thưá»ng niên cá»§a American Society of Newspapers Editors. Ông và Ron cÅ©ng đã từng cá»™ng tác vá»›i giáo sư Burk Foster cá»§a University of Louisiana năm 1991 để viết cuốn sách giáo khoa vá» tài phán tá»™i phạm và quyển này được áp dụng cho đến ngày nay. Kể từ 1974 vá» sau ông thưá»ng xuyên công tác vá»›i tiểu bang, vá»›i giá»›i tư pháp, các trưá»ng há»c, các cÆ¡ sở, Ä‘oàn thể công, tư… vá» việc cải tiến chế độ lao tù, tạo công ích cho xã há»™i, những chương trình ngăn chặn việc há»c sinh bá» há»c… Ãể có thể dành nhiá»u thá»i gian hÆ¡n cho công cuá»™c nghiên cứu và những hoạt động xây dá»±ng, năm 1995 WR đã từ chức, nhưá»ng tá» Angolite cho các trợ thá»§ cá»§a mình.

Vá»›i những hoạt động, đóng góp tích cá»±c, không ngừng như vậy ông đã được trao tặng nhiá»u giải thưởng và tuyên dương danh dá»± cá»§a các giá»›i chức hành pháp, tư pháp, hiệp há»™i báo chí, luật gia, truyá»n thông, truyá»n hình…Trong số đó đáng kể nhất là:

- Giải Silver Gavel của Hội Luật gia Mỹ năm 1980. WR là tù nhân đầu tiên được vinh dự cao quí này trong suốt lịch sử hơn 100 năm của ẠB.A.
- Giải George Polk cá»§a trưá»ng đại há»c Long Island. WR cÅ©ng là tù nhân đầu tiên được L.ỊU trao tặng
- Giải Ó vàng của CINE và giải Thurgood Marshall Justice vỠtruyện Final Judgement: The Execution of Antonio James, chiếu trên đài Discovery…

Trong thá»i kỳ sá»­a soạn việc tuyển chá»n giải Oscar năm 1999 cho cuốn Life Sentences ông là chá»§ đỠtrong các bài tưá»ng thuật, phá»ng vấn trên các đài Good Morning America, CBS, Fox, CNN… trên các báo ná»™i địa Hoa kỳ và các quốc gia khác như Anh, Pháp, Ãức, Úc, Hoà Lan, Bỉ…Trong hÆ¡n 30 năm qua ông luôn là đỠtài chính cho vô số bài viết lưu truyá»n khắp nÆ¡i.

Ngoài 2 cuốn Life Sentences, ông còn thá»±c hiện nhiá»u phim tài liệu, tranh ảnh, videotape cho các lá»›p há»c… Riêng cuốn phim tài liệu The Farm chẳng những trúng giải trong kỳ đại há»™i Sundance 1998 mà còn được đỠbạt giải Oscar.

XÂY Dá»°NG CUỘC ÃỜI MỚI VÀO LỨA TUá»”I VỀ CHIỀU

Nhá» sá»± tranh đấu cá»§a nhiá»u lá»±c lượng, há»™i Ä‘oàn hổ trợ để xin cải danh tá»™i trạng, đặc biệt là sá»± can thiệp, tiếp tay cá»§a NAACP và Educational Fund cùng sá»± bào chá»­a cá»§a luật sư Johnnie Cohran ông được giảm án ngày tức khắc được trả tá»± do ngày hôm 15 tháng 01 năm ngoái vì thá»i gian ông ở tù đã gấp đôi hình phạt dành cho tá»™i ngá»™ sát.. Nhiá»u ngưá»i cho rằng ông phải nằm khám 44 năm có thể vì ông là má»™t tù nhân đặc biệt và quá nổi tiếng, trong đó có ký giả Mathew W. Jacobs cá»§a nhật báo Shreveport, James Gill cá»§a tá» Times-Picayune, Ray I. Broussard cá»§a New Banner…

Trong lúc má»i ngưá»i cùng tuổi Ä‘ang hay sắp an hưởng cảnh nhàn hạ trong tuổi hưu trí thì Wilbert má»›i khởi đầu xây dá»±ng lại cuá»™c Ä‘á»i. Má»™t tuần lể sau ngày được phóng thích ông đã phải Ä‘i xin thẻ căn cước vì trước đó, khi ông đến phi trưá»ng để bay Ä‘i Washington xuất hiện trên chương trình Nightline thì ông bị từ chối vì chưa có thẻ nhận dạng và giấy an sinh xã há»™i…Tại Nha Lá»™ Vận ông đã phải trưng dẩn các trang đầu cá»§a 3 tá» báo đã đăng hình ông trong các bài tưá»ng thuật sau khi ông được trả tá»± do, ông má»›i được cấp thẻ nhận dạng đặc biệt [unsual ID] để xá»­ dụng. Ông cÅ©ng hy vá»ng sẽ lấy được bằng lái xe đầu tiên vào mùa Xuân năm nay.

Ông cho biết: Việc trước mắt là tôi cần phải làm ra tiá»n. Ãó là má»™t ưu tiên, kiếm tiá»n để lo an định tương lai, bá»i vì tôi chỉ còn được vài năm để làm việc. Vấn đỠhá»™i nhập lại vá»›i xã há»™i má»›i, rá»™ng lá»›n sau hÆ¡n 4 thập niên sống trong những bức tưá»ng kiên cố, ở lứa tuổi vá» chiá»u như ông hiển nhiên không tránh khá»i nhiá»u khó khăn, bất tiện. Từ việc phải mua bảo hiểm sức khoẻ, tập lái xe, há»c cách xá»­ dụng cellphone, thẻ rút tiá»n…cho đến cả việc há»c thắt cà vạt đối vá»›i ông dcó khi vẫn còn lúng túng, bỡ ngỡ. Linda LaBranche má»™t chuyên viên nghiên cứu vá» pháp luật cho Rideau Project tại Ãại há»c Loyola và cÅ©ng là bạn thân cá»§a ông đã nói: Việc há»c lái xe không phải là Ä‘iá»u dể dàng gì đối vá»›i má»™t ngưá»i đã 63 tuổi. Việc ấy sẽ tiến hình má»™t cách chậm chạp.

Sau khi gặp lại gia đình ông cho biết: tôi phải tập làm quen với ý nghĩ được tư do. Tôi phải tập thích ứng với một thế giới tương đối khác biệt với thế giới trước ngày tôi vào tù….

WR Ä‘ang định viết sách và muốn chuá»™c lại lổi lầm, cÅ©ng như làm những việc hÅ©u ích cho Ä‘á»i, cho những ngưá»i đã đặt kỳ vá»ng, niá»m tin nÆ¡i ông bao nhiêu năm qua có thể nhìn thấy. Má»›i đây, có nguồn tin cho rằng Rideau sắp ký má»™t hợp đồng đầu tiên trị giá năm trăm ngàn Mỹ kim. Bây giá», vá»›i trình độ cao và nhiá»u kinh nghiệm, má»—i ngày được tư do Ä‘i lại, có nhiá»u thá»i giá» nghÄ© ngÆ¡i, làm những Ä‘iá»u mình ưa thích, tâm nguyện chắc hẳn là má»™t niá»m vui vô bá» cho riêng ông: má»™t-ngưá»i-vá»-từ-cõi-chết.

Phan Bá Thụy Dương


Mục Lục


2. BỠLau Cát Lở 9(Chuyện Dài)

Ãá»— Thành



Những phiên chợ Tết càng gần cuối năm càng tăng thêm lần há»p. Những sạp hàng càng lúc càng đông dần, chen chúc nhau và kéo dài ra khắp khu đình lẫn con đưá»ng vào thôn. Trước ngưá»i buôn còn dá»n dẹp má»—i khi chiá»u đến, giỠđể tránh việc dá»n ra dá»n vào nhiêu khê, ngưá»i ta để lưu cữu sạp qua đêm. Bạn hàng ngá»§ luôn tại chá»— để trông nom cá»§a cải vốn liếng cá»§a mình.

Chợ há»p liên miên ngay trước cá»­a nhà từ đưá»ng. Giá có muốn mua sắm món chi, cô cÅ©ng chẳng phải nhá»c công bước ra ngoài giữa trá»i rét mướt. Cô có thể đứng từ bên cổng gá»i á»›i ra và các ngưá»i bán buôn sẽ giữ hàng lại để sẽ giao cho cô. Các món đó nhất định là loại tươi nhất, tốt nhất và hẳn nhiên là được cô trả công sá»™p nhất.

Thế nhưng cÆ¡ hồ cô chưa quan tâm gì đến tết vá»›i nhất cả. Những cÆ¡n mưa phùn không dứt hạt rây cái ướt át trên con đưá»ng thôn như cÅ©ng làm ướt át cõi lòng cô dịp cuối năm. Thằng cháu cứ hồi há»™p chỉ sợ cô quên sắm sá»­a thì ngày đầu năm sẽ thật buồn nên má»—i ngày qua là thằng cháu thấy nóng ruá»™t hÆ¡n.

Ãã mấy lần cháu định mở miệng nhắc cô, nhưng thấy cô bình tÄ©nh quá, cháu đâm ngại. Cháu biết rằng thá»i gian cuối năm dá»… khích động lòng ngưá»i, chỉ cần má»™t chút gió hây hây hay má»™t chút rét len vào thì ai cÅ©ng đã thấy buốt như cả xương lẫn thịt Ä‘á»u đông đá.

Tối đến, sá»± im lặng càng làm cho không gian thêm rá»™ng lá»›n. Gió từ đâu kéo vá», ào ào như bão thổi, hình như gió hốt tất cả tâm tình cá»§a ngưá»i xa nhà để vứt tung lên các mái rạ má»—i đêm. Cô nghe tiếng gió mà như thấy có má»™t chút gì nhắn gá»­i trong đó. Hẳn nhiên là cô khó ngá»§ được, thá»i gian như chậm lại, chùng chình không muốn trôi Ä‘i.

Cháu vốn chỉ ồn ào lúc ban sáng, rồi vá»›i cái tuổi Ä‘ang ăn Ä‘ang ngá»§, nên chỉ cần đặt ngưá»i xuống đã đánh giấc tì tì. Không rõ khắc giá» trôi Ä‘i đã bao lâu, chừng nghe con mắt như giãn tròn độ lá»›n, đôi đồng tá»­ đã ngập sá»± thá»a thuê, cháu thức dậy, đêm đã khuya, khuya lắm mà vẫn thấy cô ngồi yên má»™t chá»—.

Cô ngồi má»™t mình vá»›i ngá»n nến chập chá»n. Cô chăm chăm nhìn vào ngá»n lá»­a leo lét đó. Chắc là cô muốn tìm má»™t tị ti ấm áp để chống vá»›i cái buốt đêm khuya. Thỉnh thoảng cô lại nhìn ra phía cá»­a, dưá»ng như cô Ä‘ang chá» má»™t bất ngá» kéo đến. Thằng cháu biết là cô Ä‘ang nóng lòng đợi, đợi má»™t viêc mà không chắc sẽ đến vá»›i cô. Thế nhưng bảo cô đừng động tâm như vậy, chắc là cô sẽ chẳng chịu nghe.

Cháu cứ nằm im nhìn cô, cô cứ lặng lẽ ngồi đó. Thá»i gian là những thân cây ruá»—ng mục cứ nứt dần, nứt dần theo tiếng gặm cá»§a những con má»t tung hoành. Dạo ấy đứa cháu chỉ là má»™t đứa bé mà sao ý nghÄ© cá»§a cháu đã có những suy tưởng khác ngưá»i. Cháu như thấy trong lòng cô Ä‘ang là má»™t tổ ong vá»›i những tầng ống lấp che vì chất mật. Mật ngá»t đó song mật cÅ©ng dá»… làm cho con ngài bị ngá»™p nếu như tá»± thân sâu không cố thoát ra khá»i sầu não cá»§a mình.

Lòng thương cô làm cho thằng bé càng lúc càng không chịu đựng nổi. Má»™t ma lá»±c nào đã dá»±ng cháu ngồi dậy, nhẹ nhàng xuống giưá»ng, đến bên cạnh cô. Cô vẫn chưa biết tình huống đó cho đến khi thằng cháu nấc lên. Cô quay lại thấy cháu. Ãứa bé chỉ chá» có thế là lăn sả vào ngưá»i cô. Thằng cháu không dám nói thật sợ cô tá»§i lòng, mà cháu chỉ bịa là vừa mÆ¡ thấy mẹ nên khóc nức lên. Cô cứ xuýt xoa : trá»i Æ¡i, tá»™i nghiệp cháu cô.

Thằng cháu càng nẫu lòng, nước mắt chan hòa không dứt. Thằng cháu định thưa vá»›i cô, cô kêu trá»i vì tá»™i nghiệp cháu, thế còn ai kêu trá»i để tá»™i nghiệp dùm cô. Cô thấy cháu nhá» nhoi và má»m yếu quá nên cô vá»™i xếp hết tình cảm mình để dành trá»n sá»± chăm sóc đứa cháu cá»§a cô. Cô bảo : cô hiểu, cô hiểu, chắc lúc này mẹ con cÅ©ng giống như con thôi.

ÃÆ°á»£c cô nâng niu, chìu chuá»™ng, thằng cháu như bay bổng lên trá»i. Cháu mạnh bạo há»i cô : cô Æ¡i, tết nhất đến nÆ¡i rồi mà nhà ta chả thấy chuẩn bị gì để cúng các cụ. Còn thức ăn thức uống cho ngày xuân nữa, chả lẽ mình không biết tết sao cô. Cô phải bật cưá»i nghe sá»± đòi há»i cá»§a cháu. Cô nghÄ© cháu lo cho nhà chắc cÅ©ng má»™t phần, còn thì cháu sợ cuối năm phải kiêng khem sẽ khó nuốt được.

Ãể cháu vững lòng, cô giải thích : cháu khá»i phải lo, cô đã nhá» vả các bác quanh đây lo giúp việc gói bánh cả rồi, cây trái thì vưá»n nhà có sẵn, hoa thì đến cận hôm cô sẽ chá»n chặt vào chưng. Gia đình cÅ©ng chẳng nhiá»u nhặn ngưá»i, chỉ có cô vá»›i cháu thì xoay sở cÅ©ng dá»…. Phương chi, tết đến, ai cÅ©ng xin vá», các ngưá»i ở quanh thì cÅ©ng có việc phải lo nên nhà càng vắng, bày vẽ ra chắc cÅ©ng ăn chẳng bao nhiêu.

Sẵn trá»›n, tôi lá»±a lá»i tỉ tê vá»›i cô : cô Æ¡i, cô có nghÄ© là đột nhiên năm nay ngưá»i ấy sẽ vỠăn tết ở làng không ? Và nếu thế… tôi không dám nói tiếp khi thấy cô thẫn thá» nhìn ra phía cá»­a. Chẳng có má»™t đột biến nào xảy ra cả mà vẫn chỉ là má»™t cõi im lặng sâu thật sâu. Tôi đâm hối khi thấy sá»± láu táu cá»§a mình khÆ¡i dậy nÆ¡i cô ná»—i Ä‘au âm ỉ mưng má»§, tôi muốn vá»›t vát lại câu nói cá»§a mình, song câu nói như má»™t chén nước đã được hắt ra, rÆ¡i vào cái vÅ©ng đến không nhận đâu ra nữa, chỉ còn những vòng loang lá»›n ra, lá»›n lên, lá»›n dần, mãi mãi không ngừng.

Hai cô cháu im lặng bên nhau rất lâu. Ngưá»i ta nghe rõ được tiếng con vò vẽ bay u u trong đêm vắng. Cô suýt thở dài mấy lần, song nghÄ© thế nào cô cố nén được. Cô biết chẳng có tiếng thở dài nào làm vÆ¡i nhẹ Ä‘i được những khối Ä‘au trong dạ trong tâm. Cho nên cô chịu đựng lấy má»™t mình. Rồi không lẽ cứ giữ bưng phút thá»i gian nặng chình chịch này, cô bảo vá»›i tôi : đưá»ng Ä‘i khó khăn lắm, cháu ạ. Ãến giá» này chưa thấy, chắc năm này lại chưa vá». Bây giá» chỉ còn hi vá»ng là đột nhiên trước giao thừa bố cháu sẽ vá» quê ăn tết vá»›i cô. Thôi thì được như vậy cÅ©ng vui rồi, cháu nhỉ.

Chữ nhỉ được quăng và biến nhanh hun hút bởi cÆ¡ hồ nó cÅ©ng mung lung như sá»± mong chá» cá»§a cô đối vá»›i ngưá»i đã ra Ä‘i. Những con ngá»±a phiêu lưu nào sá»›m chịu dừng chân khi nước phi còn mạnh, tôi biết mùa xuân này khó mà được bố tôi cùng vỠăn tết vá»›i gia đình.

*******

Cái tết đó tôi ở vá»›i cô, trong má»™t lúc tạm quăng Ä‘i cái chuồng chim cu ở thuê trên Hà Ná»™i. Ãêm trừ tịch, cô cháu thức chá» lúc giao mùa vá». Bước chân nàng xuân vừa như ngập ngừng, vừa như trêu ghẹo nên cứ chần chà chần chừ không chịu bước mau đến. Gió rung cây sấu sau hè, cái rét phả lên những cành cây đẫm sương trong vưá»n nhà tổ. Rồi chợt dưng mùi nhá»±a má»›i sồng sá»™c tá»a ra, những mầm cây nứt toạc, bật lên tiếng kêu tanh tách nhá» bé báo hiệu giá» siêu nhiên đã đến rồi. Hương hoa bưởi bay thoang thoảng, lá»™c trá»i như đưa cả hai bàn tay ban phát sá»± may mắn khắp không gian.

Cô đánh thức tôi dậy, đưa cho cái áo má»›i toanh cô mua đâu từ trước. Cô bảo tôi mặc áo để đón tết lấy may và chuẩn bị cùng cô ra cúng các cụ. Ãứa bé bá»—ng nhiên thấy mình lá»›n lên hẳn, thấy mình không dưng thành quan trá»ng bất ngá». Việc cúng kiếng ngày còn ở nhà vá»›i mẹ chẳng khi nào tôi được tham dá»±, có khi còn ngá»§ quên khi sắp đến giao thừa. Chỉ tá»›i lúc pháo nổ đùng đùng, thi nhau rải Ä‘á»u khắp chốn, thổi cái khét cá»§a mùi diêm sinh làm cay mÅ©i má»i ngưá»i thì tôi má»›i mở mắt ra. Còn kịp thấy bố Ä‘ang nâng ly rượu đầu năm chúc cả nhà sức khá»e. Mẹ tôi nõn nà như cô dâu má»›i, rón rén cưá»i vá»›i mấy đứa con. Những đồng xu má»›i, hào má»›i được ban phát ra, có ngưá»i hào phóng cho cả tá» má»™t đồng có hình ngưá»i gánh dưa còn kêu dòn và thÆ¡m nức. Tôi mân mê từng đồng tiá»n mà đón cái tết Ä‘ang lững thững tràn vào nhà.

Tết thành phố ồn ào quá. Nhà nào cũng đua nhau đốt những phong pháo dài lê thê. Có nhà đốt xong lượt này, vẫn còn nghe thiên hạ chưa ngưng nên lôi các phong còn lại ra đốt tiếp. Những cây me được treo lên những bánh pháo loằng ngoằng để rồi sáng mùng một chỗ nào cũng đỠrực màu xác giấy.

Còn tết ở quê má»i việc Ä‘á»u chóng vánh. Pháo lác đác nổ nÆ¡i vài nhà có cá»§a nả trong làng, tuyệt nhiên các nhà khó khăn chỉ âm thầm chào mùa xuân vá»›i khả năng hãn hữu cá»§a mình. Giữa cảnh êm Ä‘á»m ấy khi nghe tiếng chuông chùa thanh thả gióng những hồi ngân nga báo hiệu năm má»›i đến nÆ¡i là ai cÅ©ng thấy như tất cả chùng lại trong giây lát. Những âu lo thiếu thốn tạm gác sang bên để vợ chồng, con cái sì sụp vá»›i nhau bên bữa ăn đầu năm. Có gì đâu, chỉ vài con tép kho mặn cong, chỉ phẩm oản con con và chút nước giếng, những gia đình quây quần bên nhau hả hê mừng cái tết cá»§a mình.

Cô thắp hương hai ba bàn thá», bàn cúng đất trá»i, bàn cúng các cụ, bàn cúng các đấng khuất mặt để cầu xin gia há»™ cả nhà. Cô sì sụp khấn, giá»ng khi lên khi xuống, lầm thầm Ä‘an ríu rít vào nhau, cháu cố lắng tai nghe chẳng nắm được ngá»n ngành lá»i nguyện. Chỉ mÆ¡ hồ có chữ hay ăn chóng lá»›n, may mắn phát tài, sức khá»e quanh năm là tôi hiểu được cô Ä‘ang khẩn xin cho từng lá»›p ngưá»i trong gia đình.

Tôi cứ chá» hoài để xem cô xin gì cho cô, nhưng không thấy. Ãến khi cô đã lá»… xong mà câu xin vẫn bá» quên ở chá»— nào. Ãứa cháu đứng sau cô chưa chịu rá»i tá»§ thá», vẫn chắp tay trịnh trá»ng, cô giục : cháu khấn Ä‘i để các cụ phù há»™ cho. Tôi lầm thầm khấn : con xin các đấng thần linh hãy cho cô con sang năm lại gặp ngưá»i chỠđợi. Tôi chỉ khấn được có bấy nhiêu mà đã thấy rùng mình, không rõ tại vì cÆ¡n gió vừa giạt qua hay vì các lá»i xin đã được chứng giám. Cô há»i tôi : cháu khấn làm sao, tôi nói trệch Ä‘i : cháu xin cho cô luôn khá»e mạnh để cháu thỉnh thoảng vá» nương dá»±a. Cô cá»§ng vào đầu tôi như vạch tá»™i mà thá»±c ra là khen. Tôi sướng phổng cả ngưá»i.

(còn tiếp)

Ãá»— Thành
7/03

Mục Lục


3. Bên LỠCuộc Sống

Vành Khuyên



- Ký Nhiá»u Phần

Ai Sao Mặc Ai - Phần 1

Chá»§ bút kêu tôi lên má»™t ngày đẹp trá»i, không nhìn tôi ông nói dõng dạc
_Dạo này cô viết xuống lắm nhé !
_Thưa ông, ông có thể nói rõ hơn không ?
_Cô viết không tập trung, chỉ toàn đả kích ngưá»i khác.
_Cụ thể là những ai thưa ông ?
_Ơ, cô cầm dao phải tự biết cô đã giết ai chứ !
_Ông có nói lầm không, tôi chưa từng có ý đả kích ai, chưa hiểu gì cho đến khi ông Ä‘i xa hÆ¡n và bảo tôi đã cầm dao giết ngưá»i trong khi không đưa ra được cụ thể tôi đã giết những ai, nếu ông là quan toà phán cho tôi cái tá»™i đó không bằng chứng thì thưa ông, tôi có giết lầm ai chăng nữa tôi cÅ©ng không nhận, còn đàng này .
_Thôi , cô viết tập trung vào , đừng phanh phui nhiá»u việc không ăn nhập gì tá»›i cô là xong .
_Thưa ông , trong câu vừa rồi ông nói có 3 vấn đỠ, má»™t tôi vẫn viết rất tập trung, hai việc nào không ăn nhập tá»›i tôi , có thể ông nói đúng, nhưng nó ăn nhập tá»›i Ä‘á»i sống , ông có đồng ý vá»›i tôi ngưá»i viết lấy cÆ¡ sở từ cuá»™c sống để làm chất liệu không, ngay cả những bài viết tưởng tượng vá» vấn đỠnào đó cÅ©ng có gốc rá»… từ thá»±c tế , có Ä‘i xa hÆ¡n thì cÅ©ng từ cái base đó , làm sao mà hoàn toàn lÆ¡ lá»­ng được , còn có liên quan tá»›i tôi thì tôi viết cÅ©ng là dÄ© nhiên , tại sao tôi lại bị hạn chế .

_Ông chá»§ bút như không để ý lá»i tôi nói , tôi nghÄ© mình có trách nhiệm tiếp tục phải nói dù cho cái bài diá»…n văn không định trước này lẽ ra là phải từ ông nói vá»›i tôi nếu tôi lÆ¡ là trong viết lách chá»› .

_Thưa ông , tôi không để ai đặt vào đầu tôi những suy nghÄ© tôi không muốn có, tôi cÅ©ng không để ai đặt vào miệng tôi những Ä‘iá»u tôi không muốn nói . Giả sá»­ tôi viết vá» má»™t thằng đểu cán, lừa hết phụ nữ này tá»›i phụ nữ kia, cái thằng đó đến nói vá»›i ông tôi đả kích nó vì nó có chức phận và biết ông, ông cứ lôi tôi ra mắng tôi à . Thưa ông, khi viết , tôi nhắm vào vấn đỠ, không nhắm vào con ngưá»i , như vậy thật sá»± những bài viết cá»§a tôi là giữa tôi vá»›i vấn đỠđó , còn ngưá»i nào nghÄ© tôi viết ra đã kích há» , thì há» hãy nhìn lại sá»± liên quan giữa há» và vấn đỠđó , há» có hay không , trong cách nào , trong vị trí nào há» có thể tá»± bá» qua cho há» , hay há» thuyết phục được há» là không nằm trong vấn đỠtôi nói , sao lại tá»± kết luận tôi đả kích há» và để ông mắng tôi không được viết .

Chiến tranh, ngưá»i gây chiến tranh là ngưá»i có chá»§ đích trong vấn đỠnào đó, tôi không có chá»§ đích nào khác ngoài việc tái tạo lại má»™t cuá»™c sống bearable , há» muốn lôi tôi vào cuá»™c giằng co này làm gì , tôi vá»›i há» chẳng biết nhau, giả sá»­ như tôi , há» cứ viết vỠđỠtài nào đó cho tôi tá»± thấy mình, khi nói đến viết là tập trung vào vấn đỠchứ không phải khua bút là khua ba cái chữ dÆ¡ dáy , cho cái thằng mình ghét nó nằm nó chết , tôi có mà dám bảo hỠđả kích tôi , còn cảm Æ¡n há» chứ lại , đã giúp tôi nhìn được mình .

Còn nữa, khi viết , tôi đặt yếu tố lòng nhân vào bài rất nhiá»u , tôi không đánh con ngưá»i ngã gục rồi đứng nhìn há» Ä‘au khổ , Ä‘iá»u đó không có tôi , tôi chỉ muốn con ngưá»i đừng làm khổ nhau nữa , và ví như há» có muốn làm để hỠđừng khổ vì mục tiêu nhá» nhoi nào đó thì cÅ©ng nên nghÄ© tá»›i ngưá»i khác để đừng tác hại tá»›i ngưá»i khác quá đáng, ông chắc đồng ý vá»›i tôi , lắm ngưá»i ác chết , cứ muốn đối thá»§ mình gục má»›i sống yên được , thì sao không chỉ ra cho những ngưá»i há» coi là đối thá»§ cá»§a há» con đưá»ng sống khác mà phải đưa há» vào đưá»ng cùng vì bị phanh phui má»i chuyện ra thế ...

Còn tính nói tiếp nhưng tôi có cảm giác mình đã nói đủ tôi vơ một câu kết luận
_Tôi đã nói hết , tôi đi ra được chứ ạ ?
_Tôi chá» những bài viết má»›i cá»§a cô chứng minh cho những Ä‘iá»u cô vừa nói .
_Chúc cô một tuần làm việc như ý .
_Xin cám ơn ông, ông cũng vậy nhé .

Tên Lừa Gạt - Phần 2

Ai mà biết hắn là tên lừa gạt ngay từ đầụ Ban đầu tôi cÅ©ng hÆ¡i lạ vì hắn đến vá»›i tôi dồn dập, hăng say như là biết tôi từ lâu rồi, sạo chết cha, chỉ má»›i biết thôi, nhưng có lẽ thấy tôi là má»™t con ngưá»i ra chiá»u cÅ©ng biết lắng nghe, hắn vồn vã thế, biết đâu con nhạn này xà xuống.

Hắn làm như vậy thì ai như tôi cÅ©ng phải thận trá»ng, không nói nhiá»u và không suồng sã lại vì tôi cÅ©ng tá»± biết tôi là aị Hắn kể hắn có gia đình hạnh phúc, hắn có nhiá»u lắm, đầy đủ tất cả những thứ má»i ngưá»i muốn trên Ä‘á»i, ngưá»i như hắn là nhất, làm tôi thấy an toàn, ừ thì nói chuyện cho vui, chết ai đâu .

Ãây là chiến lược thứ nhất cá»§a hắn, xem xét con mồi, khi con mồi đã chịu nói chuyện, hắn chia xẻ nhiá»u hÆ¡n, những Ä‘iá»u thật hay không không biết nhưng có ngưá»i nghe thì cứ nói, nói cho ngưá»i ta muốn nghe nữa, nghe đầy lá»— tai luôn cho tá»›i khi ngưá»i ta muốn biết thêm. Xong chiến lược thứ hai, cá đã cắn câụ

Sau đó, hắn Ä‘i công tác, không gá»­i thư cho ngưá»i ta nữa, nói đại khái là hắn tạo khoảng cách chút xíu cho sá»± có mặt cá»§a hắn thêm quan trá»ng, Æ¡ hay có mail giỠđó, cỡ tuần không có nữa thấy trống vắng làm sao ấy nhể, haha, thế là hắn tin hắn đã thu phục được con mồi, Ä‘iá»u kỳ lạ là con mồi và hắn làm như quên hết sá»± Ä‘á»i, quên Ä‘i ai cÅ©ng có gia đình hạnh phúc trước kiạ

Tôi thật tá»™i cho con ngưá»i, những con ngưá»i sống trên thế giá»›i này sao mà cô độc đến thế để dá»… dàng rÆ¡i vào cái bẫy vô nhân đạo đó do hắn tạo ra.

Thế là những cuá»™c tâm tình diá»…n ra, có cả những cú liá»u lÄ©nh té lá»­a làm chóang ngợp ngày tháng, khi đã chán, hắn không biết làm sao nhả con mồi ra mà không thấy có tá»™i, hắn tạo ra cái situation là hắn bị trầm cảm, con mồi tha thiết muốn hiểu tại sao, tha thiết muốn hắn chia xẻ để chữa lành cho hắn, haha, đó là lúc hắn bá» Ä‘i, bao nhiêu thư từ con mồi gá»­i tá»›i hắn lÆ¡ như là chưa từng biết qua con mồi, hắn làm vậy vì trong đầu hắn , con mồi má»›i đã xuất hiện và đã cắn câu từ khi con mồi cÅ© này Ä‘ang trong mê hồn trận. Hắn hay vậy đó, hắn chó thế đó , nếu xá»­ trảm hắn được, tôi xá»­ liá»n.

Haha giá» nhìn những dòng chữ hắn viết, muốn má»­a, muốn nôn và dù hắn không phải là đại diện cho cuá»™c Ä‘á»i ô trá»c này nhưng tôi vẫn muốn biến ra khá»i tất cả những nÆ¡i hắn hiện diện và đã biến rồi, hắn vẫn chưa tha, hắn còn cho tôi ganh ghét, tị hiá»m vá»›i con mồi má»›i, thật nhục nhã cho những tên đàn ông Ä‘i làm ba chuyện xấu xa đó như hắn, không nhìn thẳng vào bản chất ti tiện cá»§a mình mà chỉ biết Ä‘i đổ thừa cho đàn bà và mắng đàn bà cuối cùng chỉ là đàn bà.

Ãá»i sao lại có ngưá»i chẳng ra ngưá»i đến thế . Tôi dù không muốn nhưng cÅ©ng phải gục đầu xót xa cho kiếp làm ngưá»i cá»§a hắn .

Loài Ngưá»i Giống Nhau - Phần 3

NghÄ© cho cùng cái Ä‘á»i tôi cÅ©ng ngá»™ chá»›, Ä‘i đâu cÅ©ng gặp thứ trá»i Æ¡i đất hỡi, rồi chá» miệng vào xong rồi bị ngưá»i ta Ä‘uổi đị Má»™t ngưá»i bạn tóm tắt tính tôi rất đúng : trá»±c tính nên oan khiêng, oan khiêng nên phiá»n muá»™n. Tôi Ä‘i đến đâu bị ngưá»i ta Ä‘uổi đến đó chỉ vì can đảm quá hóa ngụ

Vài năm trước đây, tôi bị Ä‘uổi ra khá»i site Ãất Việt, tôi gây lá»™n vá»›i má»™t tên, hắn bảo văn chương VN không hay vì không nhà văn, nhà thÆ¡ nào được giải Nobel. Tôi má»›i trả lá»i hắn là cả dân tá»™c VN là nhà thÆ¡, nhà văn, giải Nobel cao quý thiệt nhưng không phải là thước đó cái hay cá»§a dân tá»™c , tôi tá»± ái dân tá»™c mắng vào mặt tên đó là nếu tôi nghe câu nói đó từ miệng dân ngoại quốc tui bạt tai nó liá»n. Thế là từ đó nó thù tôi , Ä‘i theo, nói những lá»i rất bậy , tôi bảo nó sao đâm tôi hoài , nó bảo nó còn muốn đâm cho tôi có bầu luôn. Vậy có phải nó hiếp dâm tôi trên nét không, đừng bảo tại tôi nghe buồn cưá»i chết má, cái thằng nó dÆ¡ dáy nó má»›i nghÄ© ra Ä‘iá»u đó, cÅ©ng giống như bảo cô gái bị hiếp dâm là do mặc hở hang quá tôi không chá»­i lại tôi làm con chó.

Má»™t năm sau tôi lại bị Ä‘uổi tại site Ãặc Trưng, tôi đã quên chính xác chuyện gì nhưng đại khái tôi không cho má»™t chị vào post tôi ví tôi như con mèo vì tôi là con ngưá»i, rồi tôi nói theo ý tôi nghÄ©, phiá»n phức cho há» quá hay sao há» ban tôi luôn.

Vừa đây, tôi lại bị Ä‘uổi ra khá»i BSM vì tôi chỉ ra cái thằng đã sexxual harrass tôi cả 6 tháng liá»n và má»™t ngưá»i cÆ¡ há»™i luôn khích ngưá»i khác gây vá»›i ngưá»i khác, thế là bị ban luôn. Cái số nó vận vào hay sao, tôi không thấy buồn mà chỉ thấy ná»±c cưá»i, loài ngưá»i sao giống nhau quá, cứ nghÄ© hạ giá»›i là thiên đàng, á»§a chưa chết mà mong thiên đàng chi sá»›m, tại sao không deal vá»›i ba Ä‘iá»u xấu xa đó mà Ä‘i deal vá»›i tui, nạn nhân cá»§a vụ việc.

Tôi chán là vì vậy, có Ä‘i đâu ngưá»i ta cÅ©ng coi như dân cãi mướn hết thá»i hông ai thèm mướn , nghÄ© mà nhục nhưng nhục cho ngưá»i ta, đâu nhục cho tôi vì để có cái can đảm như tui nhìn nhận những Ä‘iá»u đó không dá»… , tôi biết chắc là không dá»… vì đâu có ai làm được đâu nên coi như tôi Ä‘ang làm Ä‘iá»u không tưởng và không ai tin là vì vậy .

Chán chưa hả?

Cho một ngày

Tệ Nạn Sách Nhiễu Tình Dục Trên Nét - Phần 4

Như đã tưá»ng thuật, tôi bị Ä‘uổi ra khá»i BSM là cái site tôi tố cáo kẻ đã quấy nhiá»…u tình dục tôi và ngưá»i hay khích tôi mắng ngưá»i khác. Hôm qua, tôi cố gắng dẹp cái buồn trong lòng, viết thư há»i cô chá»§ site tại sao tôi bị ban, cô trả lá»i tôi thế này, tại vì trong cái post tố cáo cá»§a tôi, cô thấy là chuyện riêng nên giải quyết qua email vá»›i nhau, cô đã nói thôi mà tôi còn nói tiếp. ÃÆ¡n giản vậy thôi sao, tôi là ngưá»i mở vấn đỠra thì tôi chỉ đơn thuần nghÄ© tôi là ngưá»i phải kết thúc vấn Ä‘á». Cô nói thêm là tôi còn rắc rối lôi ngưá»i khác vào chuyện này trong post kết thúc. Tôi má»›i giải thích, tại cái ngưá»i vào binh vá»±c kẻ có quyá»n sách nhiá»…u tình dục là ngưá»i từng bảo vá»›i tôi chị ta không thích má»™t ngưá»i đã có gia đình mà cứ trả lá»i post chị ta, giá» khi tôi ra vấn đỠsách nhiá»…u này, chị ta lại vào bảo nét là ảo để bịt miệng tôi, rồi cô chá»§ site bịt miệng tôi nốt, hoá ra tôi nói láo à. Tôi không chỉ nói để chỉ mặt cái thằng đó, tôi còn nói để má»i ngưá»i cảnh giác má»™t tệ nạn Ä‘ang lan tràn và theo tôi cái Ä‘iá»u há» nên làm là xin các chị nên cảnh giác tệ nạn này, không cần tin là cái thằng đó từ tôi nói cÅ©ng không sao, mắc gì ban tôi như là chính tôi là kẻ có tộị

Thật sá»± chính bản thân cá»§a sách nhiá»…u tình dục, dù ngoài Ä‘á»i hay trên nét đã là má»™t tá»™i, bất cứ tên nào phạm vào tá»™i này chính thức đã mang bản án tù tương lai cá»§a nó nhưng nếu vì lý do nào đó nó chưa bị phát hiện thì vô tình ngưá»i ta kéo dài thá»i gian phạm tá»™i cá»§a nó thôị

Khi bài viết Tên Lừa Gạt cá»§a tôi ra, má»™t chị mail cho tôi và cưá»i, tôi không nhá»› rõ lá»i chị nói nhưng ý chị là cưá»i những phụ nữ nhẹ dạ, tôi má»›i bảo không, xin chị cho em nói ý cá»§a em, những ngưá»i nhẹ dạ không có lá»—i, khi hỠđược cảnh báo rồi há» vẫn nhẹ dạ là quyá»n cá»§a há», còn bản chất cá»§a ngưá»i phụ nữ là bao giá» cÅ©ng ao ước được yêu thương, được tôn trá»ng, không có má»™t lý do nào bảo hỠđừng ao ước, cái không thật đến từ mấy thằng sách nhiá»…u tình dục chứ có phải từ hỠđâu mà cưá»i há». Tôi nói thật, các chị đừng tá»± đổ lá»—i cho mình khi bị lừa gạt, sau khi biết bị lừa thì cần đứng thẳng để chỉ ra tên côn đồ đó mà tránh cho ngưá»i khác, còn im lặng vì sợ nhục là đồng lõa vá»›i nó.

Tình trạng này trên nét hiện tại rất phổ biến tại các site đơn thuần, và chính tôi cÅ©ng không ngá» nó lại xảy ra nÆ¡i đây, web Trinh Nữ chốn sinh hoạt cá»§a những ngưá»i tá»± xem mình là còn nhá»› vá» cá»™i nguồn dân tá»™c qua ngôn ngữ mẹ đẻ cá»§a mình. Tại sao tôi lại kêu gá»i chống tệ nạn này vì nó phá há»§y Ä‘i bản chất đạo đức con ngưá»i, làm ô nhiá»…m sá»± trong sạch cá»§a giao lưu trên nét vốn dÄ© dá»±a vào há»c há»i sá»± hiểu biết cá»§a nhau, tôn trá»ng lẫn nhau thì không cá»› gì bắt ngưá»i ta há»c thêm Ä‘iá»u không hay khi ngưá»i ta không bao giá» muốn và mình biết mà không nói .

Những tên sách nhiá»…u tình dục phải được chỉ mặt đặt tên, phải được lôi ra ánh sáng, khi tôi bàn Ä‘iá»u này trong má»™t site, má»™t anh đã cưá»i tôi bảo " em Æ¡i, em mang luật pháp Ä‘á»i sống vào chốn ảo này làm chi " , anh nói đúng nhưng mà không đúng, đạo đức con ngưá»i chỉ có má»™t , ngoài Ä‘á»i chỉ khó cho nó phạm tá»™i vì sợ vô nhà đá, vô nét lại không chỉ mặt nó, hoá ra tiếp tay cho nó phạm tá»™i chốn này à, vô lý .

CÅ©ng có ngưá»i cưá»i tôi Ä‘ang nói chuyện không bằng chứng, tôi má»›i bảo bằng chứng gì nữa , nếu bắn được những thằng này tôi bắn thẳng. Má»™t anh khác có kết luận vá»›i tôi má»™t câu rất đúng " em à , em bắn không hết những thằng con bà này đâu !".

Hoá ra ai cũng vô tình và gián tiếp nhận với tôi có chuyện sách nhiễu tình dục trên nét .

Có ngưá»i còn phán vá»›i tôi rằng hàng ngày có bao nhiêu chị em trên nét " ao ước " ( mong là anh ta đùa ) bị sách nhiá»…u tình dục mà không được . Nghe ra quả là quá kiêu ngạo và trong câu nói đó, phụ nữ Ä‘ang bị coi rẻ chưa từng thấỵ Các chị nghe xem có được không ?. Thá»­ há»i ngay tại lúc này khi đã biết má»i ngưá»i Ä‘ang nghÄ© gì vá» nạn sách nhiá»…u tình dục, tiêu cá»±c nhiá»u hÆ¡n tích cá»±c thì tại sao chúng ta lại không chung lưng lại để ngăn chặn.

Khi bị nói tục lại trên nét, xin các chị hãy tin các chị không có lá»—i gì khi bị nghe những tiếng đó, hãy chỉ mặt nó và bảo nó nên vá» nhìn lại nó trong gương, những thứ dÆ¡ dáy nó nói ra, trong đầu nó thôi cho dù muốn chứng minh Ä‘iá»u nó muốn nói tá»›i đâu ( như bao ngưá»i ăn nói tục tiểu đã tá»± nhận) cÅ©ng không thể nào nói ra ba Ä‘iá»u không thể chấp nhận được trước mặt phụ nữ.

Chính tôi đã từng bị những tên như vậy mắng, má»™t anh bảo tôi rằng " em có biết tại sao Hai Bà Trưng thua trận không, có tin đồn rằng bên phe Tàu sáp lá cà mà không mặc quần " tôi lúc đó còn chưa hiểu ra, anh Ä‘ang nhắc tôi dù tên côn đồ đó có nói tục đến đâu, cÅ©ng đâu phải tại tôi nên tôi đâu cần nhắc nó đừng nói bậỵ Nhưng tôi vẫn chống, chống Ä‘iá»u đó tá»›i cùng, tôi cÅ©ng không biết nếu tôi là binh lính cá»§a Hai Bà Trưng trước kia thì tôi có chạy hay không, chứ cứ như lòng tôi lúc này , tôi không cầm giáo mác lại đâm nó má»™t nhát tôi không phải là tôị

Cái Ä‘á»i gì kỳ, nói bậy để phụ nữ im lặng, phục tùng, chính vì sống trong cái nếp đó mà bao nhiêu ngưá»i phụ nữ bị đẩy vào chốn giang hồ, cứ nghÄ© là do Ä‘á»i đưa đẩy, tại mình có vấn Ä‘á».

Không, các chị từ thuở lá»t lòng không có vấn đỠgì cả, chúng ta những ngưá»i phụ nữ hoàn toàn có khả năng Ä‘i tìm cho mình hạnh phúc chân chính.

Hãy cùng tôi chống tệ nạn sách nhiá»…u tình dục, giữ cho môi trưá»ng nét cÅ©ng như ngoài Ä‘á»i nếu không được trong sạch như chúng ta muốn thì ít nhất cÅ©ng giảm thiểu những tá»™i ác mà chúng ta đủ khả năng và sức mạnh ngăn ngừa được .

Ãừng để những ngưá»i phụ nữ chết trong nhục nhã , những cô gái trong sáng phải buồn bả vì tá»± trách mình đã không xứng đáng vá»›i hạnh phúc .

Và mong bạn hãy tin tôi Ä‘iá»u này, má»i ngưá»i phụ nữ Ä‘á»u xứng đáng vá»›i hạnh phúc hoàn hảo và chân thành nhất, hãy tin chính mình có thể tìm được Ä‘iá»u đó khi chúng ta biết cùng nhau đẩy lùi cái xấu Ä‘i trong xã hộị.. net.

Tâm Sá»± Ãằng Sau Các Bài Viết - Phần 5

Các bạn biết là sau khi tôi viết những bài này, khối đứa nó bảo tôi cao ngạo, đứa thì ngạo tôi đã dung túng mà còn đi thưa kiện, có đứa ngu hơn lại đi tố cáo bạn mình qua những dòng chữ của nó vì khi nó làm nó nghĩ nó hạ nhục tôi thêm.

Sá»± thật khi bước ra công cá»™ng nói những Ä‘iá»u này, tôi đã lưá»ng trước hết sá»± việc, những việc chúng Ä‘ang làm vá»›i tôi chỉ làm cho tôi cưá»i thêm, chả ích lợi gì, nhưng có má»™t Ä‘iá»u tôi muốn nói rạ.

Có má»™t ngưá»i tôi không biết là ai vào forum chát tôi hay vào mà nói tá»± nhiên vá»›i tất cả má»i ngưá»i sau khi tôi đã chia xẻ việc bị xách nhiá»…u tình dục

thằng đàn ông dê đàn bà
đàn bà dê lại
hai ngưá»i dê nhau
sau đó thằng đàn ông ngừng lại
ngưá»i đàn bà la oang oác

Ãại khái thế , sau đó chị cưá»i ha hả, ý chị muốn nói là vì má»™t ngưá»i phụ nữ đã từng đồng ý bị sách nhiá»…u và sau khi không được " sách nhiá»…u " nữa nên la làng... cái Ä‘iá»u đó tá»± tố cáo sá»± giả vá» cá»§a chị không nhìn thấy vấn Ä‘á», song song đó chị tá»± tố cáo luôn cái thằng đã sách nhiá»…u ngưá»i khác, này chị nếu nó không ngưng sách nhiá»…u ngưá»i nào đó để Ä‘i qua ngưá»i khác thì ngưá»i đó lấy bằng chứng đâu mà tố cáo nó là thằng Ä‘i sách nhiá»…u chứ, giả sá»­ ngưá»i đó chẳng biết gì hết sau khi nó chấm dứt liên lạc vá»›i há» thì có lẽ ngưá»i đó đã chết trong hối hận vì đã để nó Ä‘i quá như lá»i ngưá»i khác Ä‘ang đàm tiếu là ngưá»i đó Ä‘ang tiếc quá , thật ná»±c cưá»i , haha, cÅ©ng là phụ nữ như ai nói vậy mà nói được , tôi nghÄ© ngưá»i phụ nữ đã bị sách nhiá»…u không nên thấy nhục cho mình mà nên nhục cho cái chị nàỵ

Ãá»™c giả nên tá»± đánh giá lấy suy nghÄ© cá»§a mình , tôi đã bước ra thì má»™t sá»± mỉa mai hay dèm pha nào khác còn đáng gì vá»›i tôi, nếu có ai Ä‘ang hy vá»ng tôi xóa hết những bài tôi đã viết vì Ä‘ang thấy tôi Ä‘ang bêu rếu mình thì nên think again, hÆ¡i đánh giá thấp tôi đó , chi bằng cứ ngưng đừng sách nhiá»…u ai, hay tá»± kiểm soát lại suy nghÄ© và hành động cá»§a mình có hay hÆ¡n không?

Chú ý công luận như cái chị huyên thuyên trong forum quả là Ä‘iá»u đáng quý, bá» công ra sức tìm hiểu sá»± thật , ha ha , nhưng sá»± chú ý đúng nghÄ©a còn đòi há»i lòng nhân cá»§a má»™t con ngưá»i nữa , không có lòng nhân thì má»i quan tâm tá»›i ngưá»i khác là vô nghÄ©a , chỉ là Ä‘i soi mói ngưá»i ta để đùa hay hại ngưá»i ta theo mục đích cá»§a mình thôị

Tại sao tôi đưa Ä‘iá»u này ra đây luôn, vì tôi hiểu chính vì dư luận không đúng này trong số phụ nữ còn giết chết bao nhiêu ngưá»i phụ nữ khác trong bóng tối nữa, thì xin những ngưá»i phụ nữ như vậy khác đừng có sợ những lá»i đàm tiếu như thế.

Nhìn thẳng vào sự thật mà đánh giá chính mình.

Nếu dư luận bao giỠcũng giết chết chúng ta được thì lẽ phải không bao giỠđược đem ra ánh sáng.

Trong lá»i nhận xét cá»§a chị này còn chứng minh được là thằng xá» lá đó có chá»§ đích vá»›i ngưá»i đàn bà trước thì ngưá»i phụ nữ nó đã Ä‘i qua rồi ngưá»i phụ nữ tiếp theo thì rõ ra là nó Ä‘ang sách nhiá»…u chứ còn gì nữạ

Mong rằng lá»i cá»§a há» chỉ là cá» rác trên con đưá»ng bạn Ä‘ang đị

Cho Một Ngày

Biết Ra Sao Ngày Sau - Phần 6

Tôi chá»n ngày hôm nay để kết thúc bài ký nhiá»u kỳ này cá»§a mình. Thật sá»± tôi viết lại sá»± thật những gì đã xảy ra và suy nghÄ© cá»§a mình mong tránh được cho những cô gái trẻ, những ngưá»i mê văn chương, mê ngôn ngữ mẹ đẻ cá»§a mình má»™t nổi Ä‘au có thể nếu không maỵ Tôi được cám Æ¡n, dù tôi đã bảo không cần, tôi được ngưá»i ta mắng, dù thật sá»± tôi cÅ©ng không cần, và ná»±c cưá»i tôi còn bị lên án và có de dá»a bị Ä‘uổi ra khá»i đây nếu lắm ngưá»i cùng đồng ý. Cái thuở Ä‘á»i gì kỳ, làm việc đúng mà cứ bị hành hình, tôi viết gì có đó , nói gì cÅ©ng đưa con ngưá»i vá» suy nghÄ© đúng mà đừng bị lung lạc, Ä‘iá»u đó thá»­ Ä‘i há»i thập phương, ai nói sai lại nói chuyện tiếp vá»›i tôi xem nàỠTôi chẳng có gì hay, chỉ có má»—i cái lòng không dám nhìn thấy ngưá»i ta vấp ngã như mình thế mà há»ng, Ä‘i tá»›i đâu tai há»a tá»›i đó, dù kẻ phải bị tai há»a là kẻ Ä‘i gây phiá»n lụy cho ngưá»i khác chá»›, tôi chỉ gây cho những ngưá»i Ä‘i sách nhiá»…u chút nhức đầu cho há» ngưng thì cá»› gì bị Ä‘e dá»áº¡

Không khéo cuối cùng ngưá»i ta chứng minh được tôi đã sách nhiá»…u kẻ Ä‘i sách nhiá»…u ngưá»i khác còn chết. Này , đã làm thì không sợ , sợ thì đâu dám làm, tôi nói sai gì thì chính lương tâm tôi chá»­i vào mặt tôi trước. Tôi không bắt chướt CS , thà giết lầm hÆ¡n bá» sót , tôi chỉ đánh vào những Ä‘iá»u tôi thấy vá»›i bằng chứng, những ai cho như vậy là Ä‘i chỉ Ä‘iểm hay bôi lá» kẻ khác thì xin nói thẳng há» Ä‘i bôi lá» ngưá»i khác đằng sau lưng còn xấu đến nhưá»ng nàá»

Xem như đã làm đủ, coi như độc giả cÅ©ng được ý thức đủ là vào cái môi trưá»ng này phải cảnh giác ra sao, tôi còn những công việc khác phải hoàn thành, không có thì giỠđâu mà Ä‘i canh dùm quý vị, làm không công mà còn bị nói vào mặt xem ra nó chua chát làm saá»

Tôi chấm dứt bài ký này vá»›i lá»i chúc chân thành cho nhiá»u may mắn đến vá»›i các bạn gái, những chị gái, những ngưá»i có lòng yêu thương văn chương chân thành, hãy tiếp tục Ä‘eo Ä‘uổi Ä‘iá»u mình muốn vá»›i tất cả tấm lòng, khi chúng ta có ý thức như vậy, tôi tin rồi hạnh phúc sẽ mỉm cưá»i và cái để ý cá»§a các bạn hôm nay không có nghÄ©a sân chÆ¡i này không an toàn, chúng tôi , đúng ra là tôi sẽ tiếp tục bảo vệ các bạn âm thầm, tạo cho các bạn sân chÆ¡i quang đãng, tôi vẫn còn đây khi bạn nào đó cần đến, hãy mạnh lên và chứng minh được mình là ngưá»i phụ nữ cá»§a ngày hôm nay, có kiến thức , có lòng trung thá»±c và không má»™t giả dối nào có thể che mắt được chúng ta nhé các bạn.

Cho một ngày

Vành Khuyên




Mục Lục


4. Cây đa bến cũ (tiếp)

Thanh Sơn



Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Ca dao Việt Nam

Xin cáo lá»—i vì lý do kỹ thuật, mục Cây Ãa Bến CÅ© xin tạm ngưng 1 kỳ. Xin chân thành cáo lá»—i cùng bạn Ä‘á»c.

Thanh Sơn




Mục Lục


5. Như Giá»t Sương Khuya

Hoàng Mai Phi

(kỳ 2 và hết)

Tiến vào căn phòng khá khang trang sạch sẽ , bá»™ sa lông được thiết kế theo hình vòng cung bao quanh chiếc bàn con đối diện là dàn máy Karaokẹ Chiếc đèn neon được bao bá»c bằng má»™t lá»›p giấy hồng và tím khiến ánh sáng mập má» huyá»n ảo . Khung cá»­a kính nhìn xuống đưá»ng được kín đáo che khuất bởi tấm màn xậm màu . Gieo mình trên ghế' và ngã ngá»­a ra sau để hứng lấy làn gió mát thổi đến từ chiếc máy Ä‘iá»u hòa không khí Ä‘ang chạy rè rè gần bên. Tiếng kêu khô khan "suỵt" khi chiếc nấp bằng kim khí rá»i khá»i miệng chai và mùi rượu bia Ä‘ang bốc lên ngùn ngụt .Tháo lá»ng thêm cổ áo sÆ¡ mi cho thoải mái chàng lim dim đôi mắt .

- Eh .! Mày gá»i cho tao lon cô ca .
- Trá»i trá»i ! Mày khi dá»… bạn bè quá mậy !.Mày cho i cô ca mà coi được sao ? . Cô ca thì làm sao say đêm nay cho ' .
Thằng bạn cố tri than phiá»n
- Anh mệt hả anh

Tiếng nói trong trẻo cá»§a ngưá»i con gái vá»±c chàng dậy . Từ góc phòng ngưá»i thiếu nữ tuổi quá độ trăng tròn tiến đến bên chàng và khép nép ngồi ká» bên . Xoay ngưá»i nhìn ngưá»i thiếu nữ , chàng bàng hoàng đến ngây ngô , ngưá»i thiếu nữ có mái tóc thá» xá»a ngang lưng, che lấp hững hỠđôi bá» vai thon thon , đôi mắt buồn khép kín dưới làn mi cong như nhìn xuyên màn đêm. Ãôi gò má hây hây tròn theo gương mặt Ä‘á»u đặn vá»›i chút phấn son nhạt màụ Làn da trắng hồng dưới ánh đèn mỠđầy quyến rÅ©. Má»™t nụ cưá»i hiá»n hòa như thục nữ nở rá»™ như hoa hé nụ
- Làm gi mà nhìn em đăm đăm vậy ?

Tiếng nói trong trẻo từ đôi môi Ä‘á»u đặn khẽ đánh thức tâm hồn , cùng lúc nàng nghiêng đầu vén tóc vắt lên vành tai phải . Khẻ liếc mắt và mỉm cưá»i, cùng lúc mưá»i ngón thiên thần nhanh nhẹn gấp đôi chiếc khăn lạnh
- Không tháo kiếng cận, làm sao em lau mặt đây ?
- ... .. Em tên gì vậy ?
Chàng ngập ngừng và lúng túng tháo cặp kính
- Dạ Em tên Nhã Phương
- Oh .... tên đẹp như ngưá»i
- Thôi anh ! Em có gì đẹp đẽ đâu anh
- Khong thiệt mà ! . Anh ........uhm

Chàng bá» lá»­ng câu nói khi nhận thấy đã chạm vào lòng tá»± ái cá»§a nàng . Không nên Ä‘i quá xa , lá»i lẽ nào đây khi va chạm và cùng lúc chàng nhận hiểu được nhiá»u ý nghÄ©a trong câu nói cá»§a nàng . Như thầm hiểu nhau, NP lanh lẹ chuyển sang đỠtài khác. Cuá»™c đối thoại đẩy đưa khiến chàng hiểu được gia cảnh cá»§a NP . Nàng đã chào Ä‘á»i và lá»›n lên tại má»™t nÆ¡i đã tạo những chấn động văn há»c ,má»™t nÆ¡i đã gắn liá»n cùng tên tuổi vá»›i thi sÄ© Hàn Mặc Tá»­ . Nhưng tiếc thay
- Eh ! Dzô mày .. trăm phần trăm nghen
- Tao chịu thua ! Vài hớp với tụi mày thôi - Trăm phần trăm chắc không thấu
Chàng đáp lá»i má»i cá»§a đám bạn
- Ủa đàn ông mà không uống bia được sao .? Anh dở quá vậy - Thôi để em phụ cho anh nha !
- Uhmmm
Nàng nâng ly, tiếp hơi , trong tiếng hoan hô của đám bạn trộn lẫn tiếng nhạc vàng vang vội
Khép lại gần hơn và kéo bàn tay trái của chàng vào lòng , nàng ung dung lật ngửa bàn tay chàng và soi dưới ánh đèn mỠ.
- Em biết xem chỉ tay nữa sao ?
Chàng há»i khẽ
Nàng quay lại ném một cái nhìn tinh nghịch và gật đầu
- Em biết sơ sơ thôi .
Sau mươi giây quan sát bàn tay, nàng quay lại nhìn thẳng vào mắt chàng , gương mặt nàng nghiêng qua hai bên như để dò há»i , và kiểm chứng Ä‘iá»u gì ...
- Em làm như anh là kẻ gian vậy ..
MK , nở má»™t nụ cưá»i nhẹ
- Em phải nhìn cho kỹ chứ . Vì em thấy anh không giống há»
- Không giống hỠlà sao , anh không hiểu .?
Chàng há»i gặn lại
- Em há»ng biết , nhưng em thấy anh khác vá»›i há» nhiá»u lắm . Em thấy anh không phải là ngưá»i em hay gặp
- Nè nghen , em thấy có nhiá»u ngưá»i thương anh lắm đó .
Chàng cưá»i nhạt
- Thôi cho anh xin Ä‘i , anh chỉ cầu có má»™t ngưá»i để làm thuốc mà không có đây .! Tay anh chưa Ä‘eo nhẫn lần nào không thấy sao ?
Nàng bỉu môi
- Ãàn ông các anh xạo lắm ai mà biết - Ãến đây thì tháo ra bá» túi , khi ra vá» thì Ä‘eo vào .
Sau má»™t lúc mân mê ngón tay áp ut' nàng nhoẻn miệng cưá»i .
- Có lẽ anh nói thật . Nhưng mà em coi tay anh, thấy có nhiá»u ngưá»i thương anh lắm đó , mặc dầu anh không có nhiá»u tiá»n .

- Trong đó có em không ?
Nàng bĩu môi
- Cái anh này nói chuyện sao thí ghét quá
Sau vài giây ngập ngừng
- Anh không phải dân Saigon . Ãúng không ?
- Sao em biết
- Em nói rồi . Anh không giống há» , anh nói chuyện khác há» . Uhmm .. anh nói chuyện có duyên lắm đó - Chắc là hồi đó có nhiá»u cô mê anh lắm phải không ?.
- Có hÆ¡n má»™t ngưá»i thì tạm gá»i là nhiá»u - Nhưng mê hay không thì anh không dám chắc . Cuá»™c Ä‘á»i may rá»§i, éo le bẽ bàng khó mà lượng trước . Có lẽ số phần anh không may , thôi đành vậy
" đau thương này anh xin giành mang -
em Ä‘i vá» , Ä‘i cho vui lòng ngưá»i ta " .
- Trá»i oi - sao mà thê thảm vậy ?. Bá»™ chị ấy Ä‘i lấy chồng rồi hả ? - Sao anh dở quá vậy không giữ , để ngưá»i ta Ä‘i - Bây giỠđòi mang Ä‘au thương .
Nàng chấm câu bằng má»™t nụ cưá»i tinh nghịch và tiếp
- Ah - Anh cũng biết làm thơ nữa sao - Nghe hay lắm đó - Thí ghét ghê
Chàng gật đầu tiếp lá»i - Thá»i giá» rảnh anh có viết lách chút đỉnh - hai câu đó trích từ nhạc phẩm cá»§a nhạc sÄ© Lam Phuong mà anh quên tá»±a
Nàng tươi cưá»i reo lên
- Phải rồi , trông anh thấy nghệ sĩ tính lắm , em tìm mãi bây giỠmới nhớ
Vừa lúc ấy, QTh ném cái micro sang , và quát
- Eh mày .! Tiếng pháp nè , mày trị đi

Không hiểu ai đó đã viết lá»i Pháp cho bài hát Karaoke "Sầu đông" cá»§a cố nhạc sÄ© Khánh Băng . Nhìn hàng chữ chạy trên màn ảnh mà lấy làm buồn cưá»i ,
- Eh ! mày cho c quê tao đó hả - cho n trúng bài này
" ...
Ngại ngùng bước chân buồn
Em đã sang ngang rồi
Ãành thôi nhá»› mong, gá»­i theo gió đông
Tình yêu giá băng , vào nÆ¡i cuối trá»i nhá»› .. nhá»›
Sầu đông còn đến bao giá»

" Dầu vậy chàng vẫn cầm micro và tiếp tục hát bằng tiếng Pháp , giá»ng hát nhè nhẹ vì âm thanh hÆ¡i yếu nhưng không ai để ý. Nàng khép ngưá»i sát hÆ¡n và thầm thì .

- Giá»ng anh hát tiếng Pháp nghe cÅ©ng được lắm - Lúc còn Ä‘i há»c em mÆ¡ được há»c và nói tiếng Pháp -
- Ah ... Anh là Viet kiá»u phải không ?
Chàng gật đầu đồng tình
- Anh ở Canada
- Hèn gì .!
MK tập cho nàng phát âm vài chữ hiện trên màn ảnh , nàng tập Ä‘á»c theo má»™t cách ngoan ngoãn kèm theo má»™t ánh mắt hạnh phúc . Bá»—ng dưng nàng ngừng đột ngá»™t, giá»ng nàng bá»—ng hụt hẫng trong nghẹn ngào .
- Em làm sao vậy ?

Không trả lá»i , đôi mắt nhìn trong xa xăm , nàng quay ngược giòng thá»i gian , trở vá» má»™t dÄ© vãng xa xăm . Má»™t thuở nào đó , khi cô nữ sinh còn tha thướt trong chiếc áo dài trắng vá»›i sách vở bút nghiên, vá»›i những mÆ¡ má»™ng cá»§a tuổi hoa, cá»§a tuổi ngá»c . Cuá»™c sống nÆ¡i quê nhà , má»™t miá»n xa xôi trung phần cá»§a dãy đất hình chữ S, "quê hương em đất cày lên sá»i đá " . Cái nghiệt ngã cá»§a cuá»™c Ä‘á»i đã không cho phép cô nữ sinh thá»±c hiện những mÆ¡ ước nhá» bé nên thÆ¡, những mÆ¡ ước đôi khi rất bình dị và rất tầm thưá»ng . Ãịnh kiến cá»§a xã há»™i đã quá khắc nghiệt , tàn dư cá»§a má»™t thá»i phong kiến hằng đè nặng trong tâm tư , đôi khi ép buá»™c phải dối lòng , cÅ©ng có khi phải tá»± dối mình đến cuối cuá»™c Ä‘á»i . Ná»—i cÆ¡ cá»±c đã khiến ngưá»i nữ sinh phiêu bạt vào giòng Ä‘á»i trong vòng nghiệt ngã , ngưá»i thiếu nữ đã quá yếu Ä‘uối trước phong ba bão táp , mưa dập sóng vồn . Nàng đã bÆ¡ vÆ¡ giữa cõi trần ai đầy cám dá»— ngá»t bùi , thiếu kinh nghiệm trong tình Ä‘á»i . Hoàn cảnh đã ép buá»™c nàng phải cho n lá»±a má»™t giải pháp hy sinh , khi phải đối diện vá»›i thá»±c tế phá»§ phàng , khi phải toan tính tương lai cho đàn em trong khi cha mẹ Ä‘ang lúc vá» chiá»u .

Mi mắt nàng khép há» nhưng đôi vai thon thả đã bắt đầu rung nhe, khóe mắt đã có những hạt long lanh chảy nhẹ nhàng chậm chạp. Hai giá»t long lanh lăn tròn trên đôi má hây hây cá»§a tuổi thanh xuân .

ÃÆ°a ngón tay gạt giòng lệ ấm áp chàng nói nhá» vào tai nàng .
- Em - Em đừng khóc nữa .
Bất giác , nàng quay mặt gục đầu vào vai và nức nở
- Anh oi - Em khóc nhiá»u rồi , không biết phải còn đến bao giá» ?

Choàng vòng tay qua vai , ngưá»i con gái trở nên yếu Ä‘uối , khép nép trong lòng , chàng nói khẽ vào tai nàng.
- Thôi ! em đừng khóc nữa . Em vẫn còn cÆ¡ há»™i để làm lại cuá»™c Ä‘á»i mà , em hãy rá»i nÆ¡i này nha, hãy tìm việc khác để sinh sống đừng tiếp tục việc này nữa . Ãá»i ngưá»i con gái chỉ có má»™t lần
Ngước nhìn trong nước mắt
- Thiet khong anh ?
Chàng nhắm mắt và gật nhẹ
- Anh nói thiệt . Em còn trẻ và còn cÆ¡ há»™i .Hãy tin lá»i anh .
Nàng vòng tay siết chặt và nép mặt vào ngực , nàng khẽ nói
- Sao anh tốt với em quá vay .
Ãôi bá» vai bên nhau , bất giác đôi mái đầu ngã vào nhau nhau tá»± bao giá», tiếng nhạc trầm bổng tiếp nối nhau , ánh đèn má» khong đủ soi sáng gương mặt cá»§a nhau đồng thá»i dấu kín dưới mái tóc thỠóng ả mượt mà. Bá» lại ngoại cảnh , không gian dưá»ng như đã dừng lại

&&
Phấn son nào phá»§ kín Ä‘á»i em
Từng đêm buồn rủ xuống hồn em
Thôi ! mắt buồn khép lại
Thôi ! môi đành khép lại
Vì Ä‘á»i em theo giá»t sương khuya

Nụ hôn nào che khuất tình em
Ãể đông vá» chìm đắm màn đêm
Thôi ! mắt buồn ngây dại
Thôi ! em vỠkhép lại
Vì Ä‘á»i em như hạt sương đêm

Gió mưa nào phá»§ xuống Ä‘á»i em
Giá»t mưa nào nhòa khắp đôi bá» mi
Thôi ! em đừng khóc nhiá»u
Thôi ! em vỠkhép lại
Ãể Ä‘á»i em như được dịu êm

Nắng hôm nào bá» mất Ä‘á»i em
Màn đêm nào phủ mất tình em
Ãôi mắt buồn ngây dại
Thôi ! em đừng tủi buồn
Vì Ä‘á»i em theo giá»t sầu lênh đênh

Nước mắt nào nhỠxuống vai em
Nụ hôn nào vụt mất khi vừa quen
Ãôi mắt sầu thÆ¡ dại
Ãôi mi buồn khép lại
Vì Ä‘á»i em theo giá»t sương đêm

Vòng tay nào cho .t ấm đành phai
Lệ hoen nào cho thế gian trần ai
Thôi ! qua rồi thá»i thÆ¡ má»™ng
Em , em vỠchốn lạ
Vì Ä‘á»i em theo cá»ng buồn lênh đênh

Rượu thơm nào phủ lấp mộng mơ
Giá»t men nào vá»™i xóa đưá»ng tÆ¡
Ãêm, em vá» cuối trá»i
Cô đơn nào đón đợi
Vì Ä‘á»i em theo giá»t sầu chÆ¡i vÆ¡i

Giá»ng ca nào gợi nhá»› thÆ¡ ngây xưa
Bài ca nào cho .t hát bên Ä‘á»i em
Vang tiếng sầu rơi rụng
Thôi ! em đừng tá»§i há»n
Ãể Ä‘á»i em, em được yêu thương
&&

Bước đến văn phòng trong cái lạnh run ngưá»i cá»§a mùa đông xứ hàn đới , chàng há»›p nhẹ má»™t ngụm trà xanh, chất chan chát cá»§a trà cùng hÆ¡i nóng tá»a ran làm dể chịu phần nào . Mưá»i ngón tay lách tách trên bàn phím như thưá»ng lệ, công việc đầu tiên vẫn là thanh lá»c các Ä‘iện thư không cần thiết các báo cáo linh tinh không quan trá»ng hoặc không liên hệ trá»±c tiếp đến công việc chính cá»§a mình . Thoăn thoắt trên bàn phím chàng nhẹ nhàng lướt qua các Ä‘iện thư như thưá»ng lệ. Má»™t ngày làm việc bắt đầu khi các đồng nghiệp bắt đầu gá»i nhau, bắt đầu bàn bạc đủ má»i chá»§ đỠkỹ thuật khác nhau , chàng không thoát khá»i dòng thác ấy , cuốn theo chiá»u gió má»™t cách tá»± nhiên không phản kháng . Ãôi mắt bá»—ng dừng lại trước má»™t Ä‘iện thư bất thưá»ng mà tên ngưá»i gá»­i khong ai xa lạ ; chàng nhá»§ thầm " -Thằng này có chuyện gì mà gá»­i email vậy cà " .Liá»n sau đó chàng thầm nghÄ© chắc lại những chuyện lang bang thôi . Bá» quên lại sau lưng MK cuốn theo công việc hằng ngày như cái máy, đầu oc' quay cuồng theo các tài liệu kỹ thuật hóc búa .

Chậm rãi há»›p má»™t ngụm trà thÆ¡m trong lúc giải lao , chàng bá»—ng nhá»› đến cánh Ä‘iện thư cá»§a tên bạn cố tri . Ãôi mắt dưá»ng như đứng hẳn , tay nâng ly trà lên miệng nhưng chưa kịp uống đã vá»™i vàng buông xuống bàn vá»™i vã , mưá»i ngón tay thoăn thoắt tỳ trên bàn phím như cố níu lấy cái phao cấp cứu trong giá» phút nguy ngập giữa biển cả .Chàng không tin vào mắt mình , giòng chữ đã có mãnh lá»±c kinh khiếp khiến chàng gác ngoài tai má»i việc chung quanh , hàng chữ nhảy múa không ngừng . ÃÆ°a tay sá»­a lại gá»ng kính cho rõ . Không, chàng Ä‘á»c Ä‘i Ä‘á»c lại nhiá»u lần, cứ tưởng là mÆ¡ . " Thế là sao ? " . Không ngần ngại và không để mất thá»i giá» . Chàng gõ liên hồi trên bàn phím và nhanh chóng "click -click" .Má»™t cánh Ä‘iện thÆ¡ hồi âm đươc. gá»­i Ä‘i nhanh chóng .

Ngước nhìn qua khung cá»­a sổ , mặt trá»i Ä‘ang Ä‘i hoang, vần mây xám Ä‘ang bao phá»§ khung trá»i Montreal, từng cánh tuyết mong manh bay la đà chạm vào mặt kính hoặc tan vỡ hoặc rÆ¡i rụng theo ngá»n gió đông vần vÅ© .Bước khá»i bàn làm việc chàng muốn tìm má»™t nÆ¡i vắng vẻ để suy tư . Bất cho*.t chàng đến bên khung cá»­a kính , giăng đôi mắt vá» hướng tây , mây Ä‘en Ä‘ang kéo đến , gió đông từng cÆ¡n thổi nhẹ, bụi tuyết tung bay từng khoảng , lác đác trên nóc nhà khói trắng vất vưởng quanh ống khói . HÆ¡i khói trắng cố quyện lấy thân ống Ä‘en xì , nhưng đành bất lá»±c trước cÆ¡n gió vô tình và khí trá»i nên nó đã tan biến vào hư không . Bước chậm đến phòng há»p, tất cả đã tá» tá»±u ,tuy xác vẫn còn ngồi thừ nhưng tâm tư đã bay vá» nÆ¡i vô định , nÆ¡i đó là đâu chàng cÅ©ng không còn hiểu rõ chính mình. Tiếng các đồng nghiệp bàn bạc sôi nổi nhưng đầu óc chàng Ä‘ang hụt hẫng, tin đến quá đột ngá»™t . Ãá»™t ngá»™t đến ná»—i nó đã vượt qua khá»i tầm tưởng tượng cá»§a mình. Không có cuá»™c chia tay nào lại không buồn man mác, nhưng giỠđây chia tay lại mang ý nghÄ©a vÄ©nh biệt muôn thuở . Nóng lòng quay trở vá» bàn giấy, liá»n sau khi ngưá»i trưởng phòng kết thúc phiên há»p vá»›i cái nhìn ngạc nhiên vì sá»± lặng lẽ cá»§a chàng . Việc đầu tiên khi trở lại bàn làm việc là tìm thư hôì âm cá»§a thằng bạn cố tri . Từng giòng chữ Ä‘an vào nhau nhảy múa trên màn ảnh. Má»™t lần nữa, ngưá»i bạn đã xác nhận cùng an á»§i chàng cái lẽ cá»§a Ä‘á»i ngưá»i , cái lẽ cá»§a âm dương cách biệt .

Buổi chiá»u chầm chậm trôi qua . Mặt trá»i đã lặn từ lúc nào , phố đã lên đèn nhưng dưá»ng như hồn mình đã lặn từ lúc nào , chàng lặng lẽ từng bước rá»i khá»i nÆ¡i làm việc , không màng chào há»i má»™t ai , bước từng bước chầm chậm theo thói quen hướng vá» bãi đậu xe . Bài hát tá»±a đỠ"Tưởng niệm " cá»§a cố nhạc sÄ© Trầm Tá»­ Thiêng bá»—ng vá»ng vá» như má»™t Ä‘iá»u trùng hợp ngẫu nhiên
" ta khổ Ä‘au má»™t Ä‘á»i để chết trong tình cá» "
" ta tìm nhau má»™t thá»i để mất trong vài giá» "
Trá»i vỠđêm, chỉ còn má»™t mình ngồi bên khung cá»­a sổ. Bóng đêm đã dầy đặc , bao phá»§ cả khung trá»i , gió đông rít từng cÆ¡n qua khung cá»­a . Ngá»n đèn đưá»ng vàng vá»t héo hắt không đủ lấn át màn đêm . Tuyết trắng phản chiếu ánh đèn đêm khiến khung trá»i càng vỠđêm càng tăng thêm cái hiu hắt . Má»™t sá»± im lặng cá»§a đất trá»i , như đồng lõa vá»›i cô đơn và tan tác . Không buồn mở đèn , chàng ngồi trong bóng tối để nghe lòng thổn thức . Ãnh sáng tá»a ra từ màn ảnh cá»§a chiếc máy Ä‘iện toán vừa đủ để nhìn thấy mặt chữ trên bàn phiếm .Chậm rãi ; gõ từng chữ viết thư trả lá»i cho bạn cố trị
QhT
"" Cám Æ¡n mày đã báo tin cho tao . Phải, đây không phải là má»™t tin lành , nhưng không sao , tin lành hay tin dữ thì đó cÅ©ng chỉ là cái lẽ cá»§a cuá»™c Ä‘á»i . Ngưá»i đã đến và ngưá»i đã Ä‘i, "trần có vui sao chẳng cưá»i khì" . Tao cÅ©ng định làm theo lá»i mày bảo , tao cÅ©ng muốn tìm má»™t nÆ¡i vắng vẻ để nhìn lại chất rượu bia ánh vàng Ä‘ang sá»§i bá»t mà hôm nào tao đã cùng em say , để giỠđây là biệt ly ngàn thụ Bá»t bia đắng bốc lên hay Ä‘ang sụt sùi khóc cho thân phận má»™t cánh hoa rÆ¡i rụng bên đưá»ng hay như giá»t sương khuya rÆ¡i trên lá cá» , đã tan biến vào hư không khi nắng lên. Dầu sao, tao vá»›i em cÅ©ng có má»™t ká»· niệm đẹp , đẹp hÆ¡n cả những gì mà những ngưá»i Ä‘i qua Ä‘á»i tao trước đó đã để lại . Viết cho mày mà mắt tao Ä‘ang nhạt nhòa đây . Phải ! Tao Ä‘ang khóc, đây là lần đầu tao khóc khi chia taỵ Khóc cho buổi chia ly vÄ©nh viá»…n không bao giá» có dịp gặp lại . Khi Ä‘á»c dòng chữ cá»§a mày "" thân nhân từ Quy NhÆ¡n vào nhận "", tao đã khóc thật sá»± . Khóc cho thân phận cá»§a ngưá»i chị cả đứng trước tuổi má»™ng mÆ¡ và trách nhiệm đối vá»›i cái nghèo cá»§a gia đình . Khóc cho thân phận má»™t hồng nhan bạc phận . Khóc cho má»™t cánh hoa không may, phải tÆ¡i tả trước giòng Ä‘á»i gian truân. Khóc cho má»™t Ä‘á»i ngưá»i mà ná»—i Ä‘au đã vùi lấp tuổi má»™ng mÆ¡ . Tai nạn bất ngá», đã cướp Ä‘i Ä‘á»i em hay đã phÅ© phàng đánh rÆ¡i cành hoa giữa giòng Ä‘á»i nổi trôi . Bài thÆ¡ viết xong chưa kịp gá»­i đến em thì nay đã hóa thành bài Ä‘iếu văn tiá»…n em . NgỠđâu những vần thÆ¡ viết để an á»§i em đã kết thành lá»i tiá»…n biệt sau cùng , má»™t cuá»™c tiá»…n đưa vào miá»n miên viá»…n mông lung . Hoa đã rụng bên dòng Ä‘á»i ô trá»c đầy bất trắc .

Hôm đó, em đã gục khóc trên vai tao , em đã khóc như chưa từng được khóc . Em đã khóc khi không còn lá»±a cho n nào khác . Vòng tay tao không đủ sức để che chở cho em , nó cÅ©ng không đủ ấm để sưởi lòng em trong đơn côi sau những cuá»™c vui . Khi màn đêm khép lại là má»™t chuổi ray rức . Em đã đứng giữa đạo lý và cái nghèo mà bổn phận cá»§a ngưá»i chị cả trong gia đình cùng những Ä‘am mê cá»§a thá»i hoa má»™ng đã xui khiến đưa đẩỵ Chính em là ngưá»i chị cả, chính em phải bá» há»c Ä‘i làm kiếm tiá»n để phụ giúp gia đình . Mi em đã khép há» mà lệ cứ tuôn . Em đáng được yêu , em đáng thương hÆ¡n là ngưá»i Ä‘á»i thưá»ng nghÄ© . Em đáng được yêu hÆ¡n cả những ngưá»i con gái mệnh danh là con nhà lành, những nàng xuất thân từ nÆ¡i gá»i là gia giáo mà lòng thì háo thắng và dối gian ích ká»·. Cái tâm Thúy Vân nằm trong cái kiếp Thuý Kiá»u, nào ai hiểu được. Khi biết tin em đã rá»i chốn đó , tao đã vui hÆ¡n khi làm kẻ Ä‘ang yêu được đáp lại tình yêu ; mặc dầu em và tao không má»™t lá»i thá» non hẹn biển ; mặc dầu chỉ là má»™t gặp gỡ trong ngắn ngá»§i . Tao đã tôn trá»ng nhân phẩm cá»§a em và em đã đáp lại vá»›i tất cả lòng tá»± trá»ng , nó đã vượt lên cái tình nghÄ©a cá»§a ngưá»i Ä‘á»i . Em là má»™t Ä‘iển hình cá»§a bao thiếu nữ lạc lối và còn bao nhiêu nữa ở cõi Ä‘á»i trầm luân này, khi Ä‘am mê và dục vá»ng vẫn cháy âm ỉ trong lòng thiên hạ . Hy vá»ng trong những ngày cuối cùng trong Ä‘á»i, em được sống như bao thiếu nữ khác . GiỠđây em đã ngá»§ yên , xin em hãy ngá»§ yên khi em đã giã từ cõi Ä‘á»i ô trá»c này . Chính tao , phải chính là tao ,đã vá»— vá» và khuyên em hãy quay vá» vá»›i cuá»™c Ä‘á»i cá»§a má»™t nữ nhi , hãy làm lại cuá»™c Ä‘á»i khi tất cả vẫn chưa muá»™n . Nay em đã thật sá»± giã từ trầm luân , để làm lại cuá»™c Ä‘á»i , má»™t cuá»™c Ä‘á»i hoàn toàn má»›i .

Má»™t lá»i cầu nguyện, mong rằng nÆ¡i em vá» mây Ä‘en không còn cản lối , để mây hồng đón bước chân em , để đưa em vá» nÆ¡i em muốn đến .

rồi một ngày em đã ngủ yên
bá» thế gian bao ná»—i ưu phiá»n
bỠlại trần bao nỗi oan khiên
để bước đi vào cõi miên viễn

rồi má»™t chiá»u em đã ngá»§ yên
để phố khuya đêm thêm lặng tiếng
ngá»n đèn vàng hiu hắt triá»n miên
ngưá»i vẫn qua không ai còn biết

cuá»™c Ä‘á»i nào em bá» lại đây
vẫn nhởn nhơ như chưa lần biết
giòng Ä‘á»i nào bụi cát nổi trôi
đã đón em khi hoa vừa hé nụ

em vỠrồi bỠlại vần thơ
ai ngồi đây nuối tiếc hay mong cho `
em có biết lòng ta cho*.t ngỡ
đón em vỠbên giấc ngủ cô đơn

đất lạnh quá em có nghe mình cô độc
cõi dương trần phố xá bỗng quạnh hiu


tháng hai 2006

(1) Phien đá sầu - Nhac và lá»i -Diệu Hương
(2) Ãàn không tiếng hát - Nhạc và lá»i - Châu Kỳ
(3) Tưởng như còn ngưá»i yêu - thÆ¡ Le thị Y - Nhac Pham Duy

Hoàng Mai Phi
10/01


Mục Lục


6. Lặn Lội Thân Cò

Trần Thành Mỹ



Chúng tôi gặp nhau trong buổi tiệc ở nhà ngưá»i bạn quẹn Chị ngồi cạnh tôi vui vẻ há»i chuyện. Thế là tôi được biết chị từ quê nhà sang theo diện đám cưới vá»›i Việt kiá»u như chị cưá»i cưá»i nheo mắt nói. Bất giác tôi có cảm tình vá»›i chị vì nhận thấy trong ánh mắt nụ cưá»i đầy vẻ hồn nhiên ấy má»™t thoáng suy tư lạc lõng làm tôi nhá»› lại những ngày đầu xa xứ.

Thắm thoát đã trên 20 năm rồi mà tôi như còn nhá»› rõ thuở ban đầu bÆ¡ vÆ¡ ấy. Ở đây lúc bấy giá» chưa có chính sách rõ rệt cho dân tị nạn. Ngưá»i bảo lãnh phải tá»± lo liệu má»i phương diện cho ngưá»i má»›i sạng Chúng tôi cư ngụ trong má»™t làng Bỉ thuá»™c vùng Flandre nói tiếng Hòa lan cách xa quận lỵ độ 15km, cÅ©ng có tiện nghi tối thiểu như các làng quê Âu châu nhưng chưa có trưá»ng lá»›p nào dành riêng cho ngưá»i di dân.

-Tiếng nầy có khó há»c không chị? chị Tâm nhá» nhẹ kéo tôi ra khá»i vòng suy tư.
Bất ngá» không biết trả lá»i như thế nào nên chống chế:
-Chị vá» há»i lại anh nhà thì biết rõ ‘nguồn cÆ¡n’.
-Nhà tôi cứ bảo là ‘không giống ai, từ cấu trúc đến phát âm, lại hay dùng thổ ngữ địa phương nữa. Anh ấy bảo ngán tiếng ‘phá» lá»â€™â€™ (Flamand) nầy tá»›i cổ. May là ảnh rành tiếng Pháp nên tùy cÆ¡ ứng biến từ từ. Có đúng như vậy không chị?
Ngá»±c tôi như vừa bị cú thúc vô tình thình lình làm giật mình Ä‘au Ä‘iếng, tôi trả lá»i như nói vá»›i chính mình:
-Nhưng mình đã chá»n nÆ¡i đây rồi, ‘’phóng lao là phải theo láo, đâu có cách nào khác hÆ¡n. ‘’Chạy trá»i không khá»i nắng’’, phải cố há»c thôi. Mà nói thật cho nhau nghe, có nói tiếng há» sai thì có gì xấu hổ đâu. Cưá»i trừ không thiệt gì cả, khen chê thì há» hiểu mình đâu biết gì mà mắc cở buồn lo.
-Chị nói vui thật, đúng thôi.
-Nói sai thì sữa. Lúc đầu ‘bí’ quá thì cứ nói chuyện ‘má»i táy, rồi dần dần cÅ©ng quẹn Chị nghÄ© xem, thá»­ há»i ngay tiếng mẹ, có ai chắc chắn là mình nói đúng 100% không?

Vui miệng tôi cÅ©ng kể cho chị nghe chuyện buồn cưá»i ‘tréo cẳng ngá»—ng’ở đây. Lần đầu tiên Ä‘i làm, má»—i khi há» chỉ dẫn mình việc gì xong rồi, há» hay bảo ‘’ Ä‘u málàm mình khá»±ng lại xụ mặt tưởng hỠ‘xổ Nhó chá»­i xéo mình. Ngược lại há» cÅ©ng ngạc nhiên không kém vì há» tá» vẻ thân thiện, thế mà mình lại như bất bình ương ngạnh. Há» nhún vai, lập lại ‘đu má rồi tiếp tục công việc, lâu lâu còn liếc vá» phía mình, hất hất hàm nói khẻ chữ trên làm mình càng lúng túng lÆ¡ đảng thêm. Hồi lâu, định thần tỉnh trí nghÄ© ra là đâu phải tiếng mình, vá» nhà tra tá»± Ä‘iển ‘doe maar’ có nghỉa ‘làm đí khiến mình thở phào nhẹ nhõm, từ đó bắt đầu nói trả nếu cần. Rồi hôm nào bá»±c bá»™i vì thái độ trịch thượng kiêu căng không thốt nên lá»i, mình bèn chống đối ngầm theo chính sách ‘bất bạo động ‘’ cá»§a nhà chính trị lá»—i lạc Ấn độ Gandhi bằng cách vui vẻ phản pháo đánh dấu cho chữ ‘đú thêm nặng, chữ ‘má thêm sắc , ‘trả thù dân tá»™c’hả hê.

Rồi chúng tôi chia tay nhau, ai cÅ©ng tất bật vá»›i cuá»™c sống tha hương trên xứ Bỉ nhá» bé ít tài nguyên nầy. Bẳng Ä‘i má»™t thá»i gian, nghe tin chị bệnh, tôi đến thăm. Gặp lại tôi chị mừng rỡ hẹn sẽ đến thăm ‘trả lễ’. Từ đó chúng tôi thưá»ng xuyên liên lạc vá»›i nhạu Chị xem tôi như ngưá»i chị lá»›n tuổi hÆ¡n, có thể tin cậy được nên thoải mái nói năng không cần giữ ý.
-Quen nhau cả năm rồi mà chưa bao giá» tôi thấy chị há»i tôi như bao ngưá»i khác vá» thân thế, tại sao tôi sang đây. Ai cÅ©ng tò mò, thắc mắc muốn biết, chị thì dá»­ng dưng, tỉnh bÆ¡ như không
-Tâm cÅ©ng đã kể cho tôi nghe chút ít rồi. Chuyện cá»§a Tâm, Tâm muốn nói thì tôi sẵn sàng nghe, Tâm cần há»i Ä‘iá»u gì, tôi tìm cách trả lá»i giải quyết há»™. Tâm tin mình thì mình thành thật vá»›i Tâm chứ không phải chỉ ‘bánh ít Ä‘i, bánh quy lạí, trao đổi tin tức xã giao lấy lệ đâu.
-Chị biết không, hôm nay em buồn làm sao ấy. Có ngưá»i vừa kể lại cho em nghe là bạn bè nhà em bàn tán vá» em nhiá»u lắm. Số là trước kia nhà em còn độc thân ở chung vá»›i các anh ấy, Ä‘i ăn nhậu, bài bạc, Ä‘i casino, chÆ¡i bida tá»± do, thả giàn có khi thâu đêm suốt sáng. Bây giá» há» tẩy chay nhà em, chê nhà em trở thành ’râu quặp’, ‘thá» bà’, bị em ká»m kẹp mà không biết vùng lên, Tâm hổn hển bá»±c tức nói má»™t hÆ¡i, nước mắt tuôn rÆ¡i. Há» còn thêm, phải chi là ‘bồ nhí’thì còn có lý, đằng nầy già trên ‘băm’ (ba mươi ) mà còn bị bỠ‘bùa mê thuốc lú’, quê quá’ kém văn mịnh Chị thấy có độc miệng không? Ãá»™t ngá»™t quá, tôi cÅ©ng bị lôi cuốn vào thế trận nên không dằn được máu ‘anh hùng rÆ¡m’’đánh võ miệng’ phụ.
-Bậy quá! Vô duyên thật! Bạn bè gì mà chán ghê! Mà thôi đừng thèm để ý đến lá»i dị nghị’bá láp’ đó nữa. Có giận há» cÅ©ng uổng công, mất thì giá» vô ích. ‘Tránh voi không xấu mặt nào.

Thế rồi, không nhịn được nữa, ấm ức, tức tá»­i, chị thố lá»™. Hồi còn ở Việt nam chị có công ăn việc làm đàng hoàng. Gia đình đông anh em, có ngưá»i cÅ©ng đã định cư ở Mỹ, Úc, Pháp. Vì Tâm không muốn xa cha già và các em nhá» nên nấn ná ở lại không lập gia đình, ngay cả vá»›i ‘Việt kiá»Ãº được các anh làm mại

_Cuối cùng, các em Ä‘á»u lá»›n và vì nể tình ngưá»i giá»›i thiệu có uy tín từ lâu vá»›i gia đình, em má»›i bằng lòng liên lạc trao đổi thư từ vá»›i nhà ẹm Chúng em cưới nhau vì thương nhau thật sá»± mà chị. Vậy mà nào ngá», có hôm vá» tụ há»p gia đình, em còn nghe má»™t chị dâu dặn nhà em đừng bao giá» cho em biết đến tiá»n bạc anh ấy có, vì các cô lấy Việt kiá»u thưá»ng ham giàu, cố tìm lý do để Ä‘i ra nước ngoài. Chừng ‘quen nước quen cáí rồi đòi ly dị chia đôi tài sản, hoặc’ quất ngá»±a truy phóng sang qua thuyá»n khác. Em không ngá», sang đây rồi, ‘chứng nào tật nấý tốt xấu vẫn khó đổi thạy Tôi nghẹn lá»i, chuyện Ä‘á»i là thế đấy, như con xa lá»™ trông như phẳng phiu mà vẫn có chá»— lồi lõm, vÅ©ng nước ổ gà. Có những lúc mình ‘tịt ngòí không còn lá»i để khuyên nhá»§, an á»§i như không ‘đạo đức giả’ ‘dạy Ä‘á»i. Vẫn biết ‘nói théo có thể làm vÆ¡i dịu tá»± ái, lòng tá»± trá»ng nhưng lúc nầy mình nghÄ© im lặng là tốt hÆ¡n. Lấy chồng xa xứ cÅ©ng lắm truân chuyên!

Lần khác Tâm đến thăm tôi, tươi tắn hÆ¡n, kể việc làm má»›i, hái nấm. Vùng Bỉ nói tiếng Hòa lan nầy thuá»™c nông nghiệp, nên có nhiá»u công việc không cần thạo tiếng như tỉa bông cúc, hái cà hái dâu, đặc biệt là hái nấm. Nghá» trồng nấm ở đây thuá»™c hàng ká»· nghệ rồi nên rất quy mô, ká»· thuật hiện đại, chỉ có việc hái là cần công nhân hái tạy Tôi cÅ©ng đã được chứng kiến vài lần thá»­ nghiệm máy hái nấm. Tổn phí nghiên cứu lấp ráp quá đắt, hiệu quả không đạt được như ý vì dù máy có ‘mắt thần’ Ä‘iện tá»­ chỉ Ä‘iểm, mấy ngón tay bằng kim loại không thể nào bằng tay con ngưá»i.
Máy có thể cắt hàng loạt nhưng không thể lá»±a chá»n nấm nào đáng hái nấm nào không. Nấm được trồng trong nhà, có máy Ä‘iá»u hòa nhiệt độ nhất là độ ẩm, trên giàn , má»—i giàn dài độ 20m từ 4 dến 5 tầng, bá» ngang 2-2,5m. Nhìn nấm má»c sát nhau trắng phau thật đẹp gợi nhá»› hình ảnh đồng phục trắng trong cá»§a tuổi há»c trò, những Ä‘oàn diá»…n hành trong ngày đại lá»… yên bình uy nghi. Ká»· thuật hái nấm cÅ©ng rất công phu, khéo léo. Tay trái lá»±a móc từng gốc nấm, tùy kinh nghiệm má»—i lần móc từng 3 đến 4 gốc nấm to, tránh đừng đè bẹp nấm nhá» lú nhú dính quanh, tay phải dùng dao lưỡi cong đặc biệt cắt bá» gốc, xếp thứ tá»± lá»›n nhá», nở búp riêng từng loại để vào há»™p thích hợp. Tốc độ hái cắt vừa nhanh vừa xắp xếp thứ tá»± Ä‘á»u đẹp tùy cở, đạt tiêu chuẩn cá»§a chá»§. Vì vậy ngón tay càng nhá» càng ít làm hư nấm kế cạnh, tạo chá»— trống cho nấm nhá» vươn lên, do đó ngưá»i Việt ta rất được trá»ng dụng. Tuy nhiên lương nhà nông thưá»ng bị trả rẻ hÆ¡n và thưá»ng khai chính thức ít giá», các giỠ‘làm đén Ä‘á»u được trả tiá»n mặt. Thá»i khóa biểu không nhất định tùy theo ngày nấm má»c nhiá»u hay ít.

Từ đó gia đình chị sống ổn định hạnh phúc, chị vui mừng báo tin đã có thại Nhưng sau đó lại sẩy thại Hy vá»ng vẫn còn kéo dài trên má»™t năm, chị bắt đầu lo lắng nên quyết định thụ thai nhân tạo. Thật ra sang xứ ngưá»i, việc có con cÅ©ng không phải là dá»… dàng gì. Tất bật vá»›i cuá»™c sống không dá»… dung hòa công việc vá»›i gia đình.Việc nuôi dạy con cái thưá»ng giao phó cho xã há»™i thôi. Không con cÅ©ng có vấn đỠvì con cái là sợi giây ràng buá»™c vợ chồng lại vá»›i nhau, chị tâm sá»± vá»›i tôi như thế. Không biết nói gì hÆ¡n, tôi chỉ xin cầu mong cho chị toại nguyện thôi.

Không may cho chị, sau bao cuá»™c thá»­ nghiệm không thành, chị đành bỠý định trên và bác sÄ© cho biết là nguyên nhân không phải là do chị. Không chịu bó tay chị bèn nghÄ© đến việc nuôi con nuôi, hợp pháp, đứa cháu gái ruá»™t cá»§a mình. Bây giá» gia đình chị trở thành tổ ấm có tiếng nói cưá»i cá»§a đứa trẻ lên chín tuổi. Anh chị đã bắt đầu thấy dù cuá»™c sống bây giá» tuy bận rá»™n nhưng có ý nghÄ©a hÆ¡n. Và chị còn hãnh diện vui mừng thấy con mình há»™i nhập dần vá»›i cuá»™c sống má»›i. Thá»i gian sao mà trôi nhanh quá. Má»›i ngày nào con chị còn ngẩn ngÆ¡ vá»›i nếp sống lạ, tiếp xúc vá»›i thứ ngôn ngữ chưa nghe thấy lần nào, mà ngay cả cha mẹ vì kiếm sống vẫn chưa thông thạo lắm, nay lại thay đổi vai trò, chính cháu lại là thông dịch viên, liên lạc trên mạn internet cho chị. ‘Con hÆ¡n cha nhà có phúc’, chị vui vẻ kể lể.

Thật ra, đối vá»›i ngưá»i ở quê nhà, ai có cÆ¡ há»™i ra xứ ngưá»i cÅ©ng là ngưá»i gặp vận may số Ä‘á». Còn các cô được lập gia đình vá»›i ‘kiá»Ãº nào cÅ©ng tốt, Việt, Hàn, Mỹ, Úc, Pháp, Ãài loan…kiá»u, đầy hứa hẹn cho tương lai kinh tế gia đình như trúng số lô tô. Phần đông ai cÅ©ng tưởng sang nước ngoài là hốt bạc hái tiá»n dá»… dàng, tá»± nhiên trở thành giàu có như Bill Gates, không được như ông hoàng bà chúa thì cÅ©ng bậc ăn trên ngồi trước hưởng cá»§a Trá»i cho, chẳng cần tìm hiểu nguyên nhân.

CÅ©ng có nhiá»u Việt kiá»u vá» nước, xài xả láng, tung tiá»n như nước như công tá»­ Bạc liêu, se sua ‘áo gấm vá» làng’. Ãôi khi làm lác mắt các bà mẹ, lợi dụng các cô gái nhẹ dạ muốn thoát khá»i cảnh nghèo cá»±c đáng thương.
Nhớ câu ca dao
‘ Có con mà gả chồng gần,
Có bát canh cần nó cũng mang chó
Hay câu hát ru con:
‘Lấy chồng gần đừng lấy chồng xa,
Mai sau cha yếu mẹ già,
Bát cơm đôi đũa, bộ kỷ trà ai dâng’

Ngay ở trong nước, việc gả con xa xôi cÅ©ng là Ä‘iá»u bất đắc dÄ©, ngoài ý muốn, huống hồ lấy chồng xa xứ. Thế mà ‘lấy chồng há» Kiá»Ãº nầy hiện nay cÅ©ng trở thành ‘mốt’ thá»i đại, má»™t giấc mÆ¡ hy vá»ng đổi Ä‘á»i. Do đó bao cô gái nghèo khá» khạo bị bán đứng qua tay bá»n ma cô ma cạo mất lương tri, dịch vụ hôn nhân thương mại trá hình.

Các nước văn minh cÅ©ng đã phát giác bao đưá»ng giây buôn ngưá»i và ngay cả trẻ ẹm Hào quang chói lòa cá»§a thế giá»›i giàu sang mê hoặc lòng ngưá»i dá»… dàng mà cÅ©ng nhận chìm không tiếc thương trong tá»™i lá»—i khổ Ä‘au bao tâm hồn trắng trong vô tá»™i. Lắm lúc con ngưá»i siêu việt khôn ngoan cÅ©ng độc ác xâu xé nhau không kém loài thú dữ. Nhìn cảnh đàn sư tá»­ săn mồi Ä‘eo chặt mình cổ trâu rừng hút máu, đè bẹp con nai vàng chạy trối chết mà không tài nào thoát khá»i nanh vuốt cá»§a chúa sÆ¡n lâm, đó là luật sống còn, luật rừng cá»§a thú vật. Con ngưá»i có tim óc thông minh, có lý có tình, thế mà lắm lúc vẫn không chế ngá»± nổi thú tính tá»± nhiên, bản năng sinh tồn.

‘’Chị biết không, nhiá»u ngưá»i ở đây sang trước em, và ngay cả gia đình bên chồng em cÅ©ng hiểu lầm cho rằng em lập gia đình là vì tiá»n hầu giúp đở phía em còn ở lại Việt nam làm em chán nản quá. Hồi má»›i qua, còn lạ nước lạ cái, chưa có công ăn việc làm, khí hậu khác biệt, có miệng như câm, đồng hương cÅ©ng nhìn mình không mấy thiện cảm, dè dặt tiếp xúc, em khóc hết nước mắt đó chị.’’
_ Ở đây ít ngưá»i Việt vì Bỉ nhá» quá lại chia làm 3 vùng nói tiếng Pháp, Hòa lan, Ãức. Trước 75, cÅ©ng đã có du há»c sinh ở vùng nói tiếng Pháp Wallonie, nhiá»u ngưá»i thành danh lập nghiệp luôn ở đấy. Vùng nói tiếng flamand nầy chỉ có ba nữ tu Việt thôi sang từ năm 69, lại là vùng nông nghiệp má»›i phát triển mạnh đây, há» chưa có dịp tiếp xúc vá»›i ngưá»i di dân nhiá»u nên há» có vẻ kỳ thị, không ưa ngưá»i tị nạn.
_ Em cÅ©ng lo cho con em quá, sợ cháu nó không đủ sức theo kịp bạn bè. Thấy con chị há»c mà ham, em chỉ mong cho con em cÅ©ng chịu khó như các cháu vậy. _ Như Tâm thấy, thế hệ trẻ sau nầy thích ứng nhanh lắm. Ãã có sinh viên vào Ãại há»c rồi, Ãại há»c Fá» lá» nổi tiếng nữa. Ãừng nản chí, phải lên tinh thần con trẻ chứ, đừng làm lung lay quyết tâm kiên nhẫn cá»§a cháu. HÆ¡n thế nữa, truyá»n thống ta vốn cần cù hiếu há»c, lo chi chuyện ‘cái cày đặt trước con trâu. Ngưá»i Việt mình lại ‘biết ngưá»i biết tá nên Tâm tin Ä‘i, tương lai con cái chúng ta không dở đâu.

Má»™t năm qua, con chị tiến bá»™ nhanh, đạt kết quả há»c kỳ tốt. Thế mà cuối niên há»c đầu tiên cá»§a cháu, Tâm Ä‘em há»c bạ đến khoe vá»›i tôi, cuối cùng bá»±c bá»™i bảo:
_ Em đến để há»i ý kiến chị đây. Có ngưá»i khuyên em nên xin cho cháu ở lại lá»›p thêm 1 năm nữa vì môn Văn cháu còn yếu, lên cao sẽ Ä‘uối sức làm cháu chán nản có thể bá» há»c nữa không chừng. Chị nghÄ© sao ?
_ Theo tôi, cứ để cháu lên lá»›p như thưá»ng, cháu Ä‘ang có đà há»c, kết quả lại tốt 78%. Ãừng chận đứng ‘khí thế’ Ä‘ang lên cá»§a cháu. Vả lại, nếu há»c lá»±c kém, nhà trưá»ng đâu bao giá» cho cháu ‘qua truông’ đâu nhất là vá»›i há»c sinh nước ngoài tị nạn.
_ Em cÅ©ng nghÄ© thế nhưng các bà bạn cÅ©ng có lý do khác thuyết phục em là ngay cả các em Việt sinh trưởng ở đây, há»c từ lá»›p mẫu giáo mà có em còn chưa đủ trình độ, há»c không kịp, bị ở lại không lên lá»›p được, huống hồ con em má»›i qua chưa biết chữ nào, 9 tuổi rồi mà được vào há»c ngay lá»›p đúng tuổi mình. Em phân vân quá tiến thối lưỡng nan nên định vào trưá»ng xin ý kiến cô giáo dạy cháu.
_ Tùy ý Tâm, tôi phì cưá»i trả lá»i, nhưng theo tôi, cô giáo chỉ căn cứ vào há»c bạ. Vả lại cô biết rõ sức há»c cá»§a há»c trò mình. Cô ấy sẽ ngạc nhiên đến cùng độ là có lẽ chưa bao giá» cô gặp trưá»ng hợp nầy, phụ huynh có con dư Ä‘iểm lên lá»›p mà tá»± ý xin cho con ‘tuá»™t’ xuống. Chị làm thế chị có nghÄ© là chị không tin vào việc dạy dá»— phê Ä‘iểm đánh giá cá»§a thầy cô sảo Nhà trưá»ng sẽ nghÄ© gì vá» cô ấy và cả chị nữa? Chị suy nghÄ© kỹ lại Ä‘i rồi quyết định. Trồng cây má»›i vừa lên vài Ä‘á»t lá non mà đã ngắt ngang rồi làm sao đâm lá»™c nở chồi mạnh được!

_ Sang bên nầy, tưởng không còn gì lo âu nữa, bao phiá»n muá»™n ‘gá»­i gió cho mây ngàn báy rồi. Thế mà bao biến cố má»›i lạ làm em choáng váng ngỡ ngàng. Vụ Dutroux Bỉ bắt cóc giết trẻ em làm em lo sợ Ä‘iếng hồn khi con em Ä‘i há»c vá» trể. Bây giá» lại đến vụ đốt phá nhà cá»­a xe cá»™ rầm rá»™ ở các thành phố lá»›n bên Pháp, cả Bỉ nữa nhất là trong các khu phố chung cư nghèo ngoại ô, thá»§ phạm thưá»ng là thiếu niên bụi Ä‘á»i du đảng có khi má»›i 14-15 tuổi. Nhà em còn kể ghê hÆ¡n nữa, ngay ở trong trưá»ng cÅ©ng có đứa hút xách, ghiá»n ma túy, theo bạn bè trá»™m cắp, băng đảng, 15-16 tuổi là bồ bịch lăng nhăng, tá»± tiện bá» nhà ra Ä‘i lông bông.

Trách nhiệm phụ huynh ngày nay quả thật khó khăn trong các nước quá tá»± do nầy. Làn sóng phồn vinh giả tạo như loại nam châm cuốn hút giá»›i trẻ vào quỹ đạo vật chất xa hoa Ä‘ua đòi ích ká»· vô trách nhiệm. Cha mẹ mà lÆ¡i tay, lÆ¡ là bá» mặc con cái tùy hứng ‘mạnh cua cua máy, mạnh cáy cáy đàó thì hậu quả khó lưá»ng.

_ Không con cÅ©ng buồn, có con không lúc nào yên tâm hết, chị buồn buồn nhẹ bảo. Sống á»› xứ ngưá»i cÅ©ng không sướng gì phải không chị? Hay là cÅ©ng có thể tại vì em sang đây trể quá.

_ Ở đâu cÅ©ng thế Tâm Æ¡i. Thôi bá»›t nghÄ© quẩn Ä‘i mà cÅ©ng đừng ‘đứng núi nầy trông núi ná»â€™ tá»± làm buồn lòng hÆ¡n. Lo hoài cÅ©ng không hết đâu và ‘Quẳng gánh lo đí có mấy ai làm được? Rồi nước cÅ©ng chảy qua cầu mà . Nghe Tâm kể phiá»n lo thá»i đại, tôi cảm thấy gần gụi thông cảm Tâm hÆ¡n vì đó là lối bận tâm suy tư cá»§a các bậc làm cha mẹ nói chung và đặc biệt hÆ¡n là các gia đình xa xứ ray rứt giữa hai lối bảo tồn truyá»n thống gia phong và há»™i nhập vá»›i cuá»™c sống hoàn toàn cắt đứt rún nhạo Nhưng rồi má»i việc cÅ©ng qua. Con ngưá»i chóng quên khó khăn Ä‘au buồn trước đó như các sản phụ chỉ còn nhớ’mài mạí cÆ¡n Ä‘au bụng thập tá»­ nhất sinh khi ‘nở nhụy khai hoa. Ãể sau đó ai ai cÅ©ng hùng hục dấn thân vào cuá»™c sống, mải miết ‘’má»i gối long chân vẫn muốn trèó, ‘’sanh năm đẻ bảy được vuông tròn’’, hầu Ä‘i trá»n cuá»™c đưá»ng trần kéo dài chữ thỠđến trăm năm.

Tâm còn làm tôi sá»­ng sốt hÆ¡n:’’ Em đã gởi hồ sÆ¡ sang Mỹ nhá» anh em bảo lãnh dù nhà em còn ngần ngại thối thoát chưa chịu Ä‘i. Nhưng em có quyết định này là vì tương lai con em thôi. Sang bên ấy, nhiá»u hướng Ä‘i lên nếu mình chiu khó, kiên nhẫn. Còn ở xứ nầy, khó kiếm việc làm, thất nghiệp dá»… dàng, lương kém, thuế cao, biết bao giá» má»›i ngóc đầu lên nổi theo kịp các nước khác như Mỹ, Úc, Pháp Anh,…Anh em cÅ©ng khuyên như vậy, hiện nay các anh em Ä‘á»u có cÆ¡ nghiệp khá còn có thể giúp tụi em bước đầu má»›i sạng Hy vá»ng vài năm nữa sẽ được Ä‘i, chứ còn không dám mạo hiểm,’ cứ đóng đô vÄ©nh viá»…n ở xứ Bỉ nầy, thương cho con em quá, và ‘còn nước còn tát’ phải không chị? Rồi chị miên man tâm sá»± vá» những ưóc mÆ¡, dá»± trù kế hoạch sống cá»§a chị thế nào khi định cư, cật lá»±c, rất thá»±c tế dấn thân. Tôi cÅ©ng bị lôi cuốn theo nhiệt tình cá»§a con ngưá»i quyết tâm chuyển hướng cuá»™c sống. Vả lại anh chị còn trẻ khoẻ, có cÆ¡ há»™i vươn lên sao không nắm lấy tung cao mà hậu quả Ä‘oán trước là không đến nổi nào nếu không nói là viá»…n tượng tốt đẹp. Tưởng đến lúc nên nhận chân rằng trong Ä‘á»i có những bước nhảy có thể làm ta trật chân thật nhưng cần thiết vì không bay nhảy làm sao tiến bá»™. Vả lại không tập nhảy thì biết đến bao giá» má»›i có kinh nghiệm bi sái chân. Tục ngữ đã chẳng có câu:’’Khôn cho ngưá»i ta vái, dại cho ngưá»i ta thương, dở dở ương ương tổ ngưá»i ta ghét’’. Còn nếu cứ ngần ngừ e dè, Ä‘i hàng hai hoài không dứt khoát thì cÅ©ng đừng dậm chân kêu Trá»i khi thấy ngưá»i khác gặp mạy Như mua giấy số, lô tô, Ä‘i casino, phải nghÄ© bài là bạc, thua trước là tất nhiên, còn chuyện may mắn dù có nhá» bao thầy bói Ä‘oán cÅ©ng là chuyện trên trá»i rá»›t xuống, chỉ mành treo chuông. NghÄ© cho cùng, cuá»™c Ä‘á»i không ai giống ai, không có mẫu sống nào nhất định mà cÅ©ng thể nào clônage vận mạy Không có gì bất di bất dịch hoàn hảo để phải sau má»—i lần thất bại bi quan tuyệt vá»ng cho đến nổi không còn ý chí ‘thua keo nầy bày keo khác’, làm lại từ đầu.
_ Chúc chị may mắn. Mình thật sự mong cho chị như ý.
Tiến thân quả thật là hoài bảo cá»§a con ngưá»i trên thế gian nầy. Ãẹp thay cao vá»ng cải thiện cuá»™c sống thế nhân cá»§a những nhà mạo hiểm, khoa há»c ká»· thuật không ngừng ngưng nghÄ© kiếm tìm. Phúc cho những ai còn biết tìm cách mở cá»­a hạnh phúc mà chỉ có mình má»›i có chìa khóa thích nghi. Hy vá»ng là mồi lá»­a cho ý sống, nắm bắt cÆ¡ há»™i thuận tiện, để rồi nhìn vá» phía trước quyết tâm tiến bước. Ãiển hình là hình ảnh cá»§a các bậc phụ huynh, nhất là tha hương vừa lo kiếm sống nuôi con vừa giữ truyá»n thống , lòng tá»± trá»ng nhân cách vì:
" Tá»›i đây đất khách quê ngưá»i,
Cái thương cÅ©ng sợ, cái cưá»i cÅ©ng ghệ" (Ca dao)

Lặn lá»™i thân cò, má»™t bước gập ghá»nh chông gai cá»§a cuá»™c Ä‘á»i làm tôi nhá»› đến bài thÆ¡ ‘’Cái chết cá»§a con chó sóí cá»§a Alfred de Vigny tả lại cảnh má»™t gia đình chó sói bị lá»t trong vòng vây càng lúc càng siết chặt cá»§a đám thợ săn. Chó cha biết không thể nào chống cá»± nổi bèn tìm cách cho chó mẹ và đàn chó con rút lui trốn thoát, má»™t mình đương đầu chống trả mãnh liệt, cắn cổ không buông tha cho đến chết con chó săn đầu đàn. Và trước khi gục ngã, nó ngẩng đầu lên hiên ngang nhìn chầm chầm vào kẻ thù Ä‘oàn thợ săn như muốn nói:
“Gémir pleurer prier est également lâche,
Fais énergiquement ta longue et lourde tâche
Dans la voie où le sort a voulu t’appeler,
Puis après comme moi, souffre et meurs sans parler.â€
"Rên siết, khóc than, van xin tất cả Ä‘á»u là ươn hèn,
Hãy hoàn tất nhiệm vụ dai dẳng và nặng ná»
Theo con đưá»ng mà số mệnh đã gá»i,
Và sau cùng, như tôi, khổ đau và chết đi không nói năng".

Vào Ãông 2005

Trần Thành Mỹ




Mục Lục


7. Mưa Ãá Giữa Ãá»i

Nguyá»…n Phan Ngá»c An



Tùy bút :

Chiá»u xuống chậm, những hàng cây cao vút đứng im lìm trÆ¡ trá»i hai bên lối Ä‘i, ánh nắng vàng vá»t còn sót lại trên đồi cây, ngá»n cá» như reo vui theo từng nhịp bước chân nàng...Con đưá»ng vá» nhà vắng lặng, Trâm bước vá»™i vàng như sợ màn đêm chụp phá»§ không gian, nàng sẽ vất vả biết chừng nào vì nàng biết đưá»ng vá» nhà còn xa, ít ra cÅ©ng phải đến gần cây số nữa ! Nàng lo cho các con bÆ¡ vÆ¡ ở nhà, những chuyến hàng trôi chảy, suông sẻ thì Trâm vá» nhà sá»›m để lo cho các con buổi cÆ¡m chiá»u, chuyến hàng này gặp rá»§i ro, bị thuế vụ tịch thu, tổng số tiá»n vốn cá»§a thuốc lá ngoại 555 và thuốc tây cÅ©ng không dưới 80 triệu ! Trâm thấy bước chân nặng ná» Ä‘i không muốn nổi khi nghÄ© tá»›i số tiá»n bị mất kia, hoàn cảnh khó khăn nàng tạo được số vốn Ä‘i buôn hàng chuyến này cÅ©ng không phải dá»… dàng, Trâm đã phải xin mẹ bán Ä‘i 10 lượng vàng và chiếc xe PC 50 cá»§a nàng. Từ ngày tập tểnh Ä‘i buôn hàng chuyến, Trâm cùng Hoa, cô bạn thân thiết ở Phước Hải, là goá phụ có hai con, chồng sÄ© quan tá»­ trận chiến trưá»ng Bình Long, Hoa vá» sống vá»›i mẹ cha nÆ¡i vùng biển quê nhà, Hoa cÅ©ng như Trâm chưa há» biết bán buôn nhưng nhá» lanh lẹ tháo vát cả hai Ä‘i thá»­ vài chuyến, thấy trót lá»t có lá»i nên chuyến này dồn hết tiá»n vốn vào mua nhiá»u hàng, không ngá» tai há»a ấp đến bất ngá» cho cả hai, mấy chuyến trước mình cho thằng lÆ¡ xe 50 ngàn, chuyến này lÆ¡ đãng quên cho tiá»n nó, có lẽ vì thế mà nó phản thùng mình ! Càng nghÄ© càng tức cho mình không chu đáo để ra nông ná»—i thế này, Hoa đã khóc thật nhiá»u chiá»u nay và mắng Trâm đủ lá»i cay đắng...

VỠđến nhà Trâm thấy các con chưa ăn cÆ¡m tối, ngồi ngoài hiên nhà chá» mẹ, nàng xót xa trong lòng ! Má»i lần nàng vá» là quà bánh cho các con, hôm nay không quà, không còn đồng xu dính túi, Trâm như muốn chết cho xong, những ngày tá»›i nàng phải làm sao đây ? Trâm không ăn cÆ¡m nổi nữa, nàng vào phòng nằm vật trên giưá»ng thở dài từng chập, từng chập...não ná» !

Mẹ thấy nàng không Ä‘i buôn bán hai ngày liá»n, Ä‘oán gặp chuyện không may, mẹ gặng há»i và khuyên Trâm đừng Ä‘i hàng chuyến nữa, Mẹ cho má»™t số vốn buôn bán tại chá»—. Nhân dịp chợ nhà Ä‘ang sá»­a sang, nàng đăng ký má»™t sập bán vải đủ loại hàng nhập, hàng ná»™i địa…Nhá» vào duyên buôn bán, Trâm mau chóng phát đạt, hàng ngày nàng bán đến 12 giá» trưa là đã thâu được mấy thùng hàng vải nhập từ Mỹ vá» hoặc vải cá»§a cá»­a hàng nhà nước xuất ra. Trâm mang vá» Chợ Lá»›n bá» mối bán sỉrồi tá»± chá»n những mặt hàng nhập thật lạ vá» bán lẻ trên sập cá»§a nàng – Hàng vải mua vào thì Trâm không kén chá»n, bất cứ màu sắc dị kỳ, rằn ri, lập thể, cứ các chị chợ trá»i đưa chá»§ hàng vào là Trâm đưa tiá»n cò ngay không cần coi hàng như thế nào, hàng càng lạ lùng nàng bán càng độc quyá»n và giá cao vì không ai có… Bởi vậy nàng có hàng liên tục để má»—i ngày má»—i mang hàng lên Chợ Lá»›n bá» sỉ và mua hàng má»›i vá» bán. Những bạn hàng xung quanh thấy Trâm luôn có hàng lạ và bán rất chạy, lá»i gấp đôi vì không ai có, há» nhắn các cô Ä‘i bá» hàng mua cho há», ba hôm sau má»›i có hàng bá» cho há» thì Trâm đã đổi mặt hàng khác, còn há» thì cả chục sập giống hàng nhau bán chẳng được lá»i, đôi lúc ế hàng loạt...

Thưá»ng thì Trâm sau khi lấy hàng xong, nàng Ä‘i xe Lam tại Chợ Lá»›n ra bến xe dù Hàng Xanh vá» nhà- Hôm đó Trâm ngồi ngoài cùng cá»§a chiếc xe Lam, hai giá» vải lá»›n kẹp dưới chân, xe vừa lăn bánh, má»™t tên gian dá»±t ngay sợi dây chuyá»n trên cổ Trâm, Trâm la lên nhưng ông tài xế cứ chạy thẳng không ngừng lại. Trâm đành mất sợi dây chuyá»n 5 chỉ má»›i mua hôm sinh nhật nàng ! Má»™t lần Trâm lấy hàng xong, trá»i còn nắng nàng ghé mấy quán cóc bên lỠđưá»ng Hàm Nghi ăn tô bún, nàng lật đật đứng dậy giữ chặt hai giá» hàng dưới chân vì xung quanh Trâm có ba thằng lưu manh bám sát để chuẩn bị dá»±t đồ. Má»™t thằng dá»±t chiếc nón kết trên đầu Trâm, má»™t thằng xấn tá»›i dá»±t phăng sợi dây chuyá»n rồi thảy chuyá»n qua thằng kia chạy mất…dây chuyá»n đứt rá»›t lại cái mặt trái tim cẩm thạch, thằng khác thò tay xuống nhặt. Trâm nhanh tay chụp lại mặt cẩm thạch, trống ngá»±c đánh loạn xạ, tay chân thì run lập cập, miệng la lá»›n “ quân lưu manh, tụi bay không biết tao là ai hay sao hả ? công an đâu, bắt cÅ© côn đồ nó dám đụng tá»›i bà, chúng nó muốn chết chắc†nàng nói bạo mồm để trấn an mình và để hù há»a lÅ© côn đồ may ra chúng nó sợ, tưởng nàng là thân nhân cá»§a “cốm†mà bá» Ä‘i, nàng gói vá»™i mặt cẩm thạch vào miếng giấy, thằng còn lại bước tá»›i “ chị để em gói há»™ cho†Trâm nghiến răng “ đừng dỡ trò nữa con ạ, tao sẽ kêu công an bắt hết lÅ© bây ngay bây giá»â€ vừa nói nàng vừa nhanh chân kéo hai giá» vải lên xích lô máy chạy thoát ra vùng hiểm địa, thế là Trâm lại mất thêm sợi dây chuyá»n thứ haị

Hai tuần sau đó, trong lúc bán hàng tại sập, khách bu quanh, ngưá»i thì bảo lấy loại này cho xem, ngưá»i thì bảo lấy loại kia cho xem, bà kia thì đòi cho được khúc vải móc trên hàng dây trên cao, Trâm đứng lên lấy vải, tức thì tên đứng gần giá» tiá»n sá»›t ngay cái bóp tiá»n dày cá»™m cá»§a Trâm định trưa Ä‘i lấy hàng, Trâm mất cả hồn viá không bán buôn gì được nữa và không còn tiá»n để Ä‘i lấy hàng Chợ Lá»›n như má»i lần…Không hiểu sao Trâm không bao giỠđược bình yên, chỉ mấy ngày sau lại bị mất cá»§a nữa, có lẽ bá»n gian để ý thấy nàng bán chỉ má»™t mình không ngưá»i phụ, hàng vải thì nhiá»u nên chúng lưu ý nàng. Buổi sáng má»›i dá»n hàng xong, má»™t đám ngưá»i ghé sập đứng bu quanh, Trâm cảnh giác tối Ä‘a, bá»—ng thằng nhá» chừng 10 tuổi bảo “cô làm rá»›t tiá»n kià†Trâm vá»™i cúi xuống lượm tá» giấy 5000$ thì đám ngưá»i đứng đàng trước mặt sập vải đã cưỡm Ä‘i cá»§a nàng gần 10 sấp vải nhập – Trâm tức tối khi rõ ra hành động thằng bé là chim mồi hy sinh 5000$ để đồng bá»n vá»›t được mấy trăm ngàn chia nhau – tâm hồn Trâm rã rá»i, cá»§a cải mất như cÆ¡m bữa, buôn bán khôn ngoan lá»i nhiá»u nhưng mất mát thì vô số kể ! Có má»™t lần gom tiá»n Ä‘i lấy hàng, lên đến Sài Gòn Trâm chuyển qua xe Lam vào Chợ Lá»›n. Ngồi trên xe có khoảng 6 ngưá»i, ai cÅ©ng lom lom nhìn Trâm, nàng lo sợ vá»™i lấy chiếc nón có vành lá»›n Ä‘ang đội trên đầu xuống che miệng giỠđựng tiá»n mua hàng, bà ngồi cạnh nàng tá»± nhiên hát nho nhá» rồi đẩy dần chiếc nón lá cá»§a bà xê dịch che kín chiếc giá» lá»›n đựng bóp tiá»n cá»§a Trâm, hai tay Trâm vẫn đè lên chiếc nón cá»§a mình và nón lá cá»§a bà đã ụp lên hai bàn tay Trâm – Bá»—ng Trâm thấy cái giá» nhúc nhích, Trâm gạt phăng chiếc nón lá ra thì thấy tay bà rút vá»™i từ trong giá» Trâm ra, Trâm trừng mắt nhìn bà, bà nhìn lại Trâm bằng đôi mắt sắc lẹm rồi chá»­i “ đồ ngu†xong bà nhảy xuống xe dông mất, lần đó Trâm chưa mất tiá»n nhưng cứ thắc mắc sao bà ta không lấy được tiá»n cá»§a mình mà lại chá»­i mình ngu, lẩn quẩn không tìm ra câu giải đáp, Trâm vá»™i vã lấy hàng rồi ra xe vỠ– vẫn phải Ä‘i xe Lam vì nàng mang hai giá» hàng lá»›n, ngồi trên xe đã có sẵn 5 ngưá»i đàn ông lẫn đàn bà, hỠđẩy cho nàng ngồi gần ngưá»i đàn ông ôm khư khư má»™t mâm gì trước bụng, khi xe chuyển bánh được khoảng 5 phút, ngưá»i đàn ông mở mâm ra rồi lắc bầu cua, tài sỉu gì đó Trâm không rành, mấy ngưá»i trên xe Lam ai cÅ©ng bá» tiá»n ra đánh, kẻ ăn ngưá»i thua, há» cố tình gài bẫy Trâm, xúi Trâm bá» tiá»n ra đánh , Trâm từ nào giá» không có máu cá» bạc nhưng không hiểu sao cÅ©ng móc tiá»n ra đánh, ngưá»i thì cứ ngẩn ngẩn, ngÆ¡ ngÆ¡ không ká»m chế được. Má»™t lúc thì hết tiá»n, ngưá»i đàn bà kế bên cÅ©ng hết tiá»n tháo đồng hồ ra đánh, bà ta cÅ©ng xúi Trâm tháo đồng hồ ra đánh, nhưng bá»—ng Trâm hoàn hồn tỉnh táo lại và kêu bác tài “ xuống, xuống, tôi xuống đây†rồi kéo vá»™i hai giá» hàng nhanh xuống, đứng chá» xe xích lô máy đến để Ä‘i tiếp vì thật ra chưa đến bến xe, Trâm sợ lÅ© quá»· ma này quá nên tìm cách xuống xe mà thôi ! Ai dè khi Trâm xuống là bá»n mánh mung kia cÅ©ng xuống hết, Ä‘i tản mác hai bên lộ…thì ra má»™t lÅ© lưu manh chuyên gạt ngưá»i, Trâm vá»™i vàng kêu ngay chiếc xe xích lô máy vừa trá» tá»›i mà không cần há»i giá cả, chỉ mong tránh thật mau lÅ© ngưá»i ghê gá»›m này, may mắn nàng còn số tiá»n lẻ nhét trong túi quần Jean nên có tiá»n trả xe xích lô máy và tiá»n xe vá» nhà…

Má»™t lần Trâm lấy hàng vá», thưá»ng thưá»ng Trâm ăn mặc rất chải chuốt, nếu không thấy hai giá» hàng vải ít ai biết nàng Ä‘i buôn, nàng mặc Jean, áo thun, Ä‘eo kiếng râm model – Khi chiếc xe đò nàng ngồi rá»i khá»i bến được 20 phút, khoảng chổ gần ra Thá»§ Ãức, bá»—ng nhiên xe dừng cấp bách vì đàng trước hai tên lạ mang súng mặc quân phục rằn ri đứng chận xe lại. Má»i ngưá»i trên xe đã biết việc sẽ xãy ra, vì thá»i gian đó khách Ä‘i xe bị cướp bóc rất nhiá»u, Trâm cÅ©ng biết lÅ© này sẽ lên xe cướp cá»§a, tiá»n hành khách , trên xe khoảng trên 50 hành khách ngồi im thin thít, mặc cho chúng đến từng ngưá»i má»™t bảo có bao nhiêu tiá»n Ä‘em ra á»§ng há»™ thương binh, ai cÅ©ng riu ríu trút hết tiá»n trong túi hoặc trong bóp đưa cho há». Trâm thì không, nàng rất ghét bá»n cướp cạn này nên dá»­ng dưng khi chúng đến trước mặt bảo “tiá»n đâu†Trâm trả lá»i “ không có tiá»nâ€, tên cao gầy đánh thẳng vào mắt Trâm văng bể cặp mắt kiếng râm vì chắc nó thấy Trâm xấc Ä‘eo kính trước mặt nó, chưa yên, nó nói lần nữa, Trâm vẫn trả lá»i “ không còn tiá»n†ngưá»i hành khách ngồi bên run rẫy nhắc Trâm “ chị đưa tiá»n Ä‘i, không thì chết cả lÅ© đóâ€, Trâm trừng mắt nhìn tên cướp cạn, quyết không đưa tiá»n, không hiểu sao lúc đó nàng không sợ gì cả, chỉ có thù ghét chúng mà thôi…thằng cao gầy đưa mÅ©i súng dí ngay vào trán Trâm định bóp cò, bác tài xế chạy lại năn nỉ van xin, nó chưa buông súng xuống thì thằng mập lùn kia đã móc trái lá»±u đạn ra toan ném vào Trâm…Tình thế quá găng Trâm đành phải móc chiếc bóp ra đưa hết tiá»n còn lại cho nó, hai thằng má»›i chịu xuống xe để cho xe chạy. NghÄ© lại mà á»›n óc nổi da gà, suýt chút nữa Ä‘i chầu diêm dương mà chẳng rõ bao nhiêu ngưá»i cùng Ä‘i vì súng bắn có thể chết lây nhưng lá»±u đạn là chắc chắn tiêu hao nhân mạng không ít. Vá» tá»›i nhà Trâm má»›i biết mình còn sống, nàng có tính gan lì bướng bỉnh đâu sợ Ä‘iá»u gì, ngay khi còn sống chung vá»›i ông xã, nàng đã từng mang súng loại thật nhá» lận trong lưng lên phi cÆ¡ Ä‘i ra chá»— ông xã đóng quân – Không phải nàng mang súng theo để hăm dá»a chồng mà nàng làm như thế là vì lệnh cá»§a ông chồng nhá» nàng mang đến cho chàng cây súng chiến lợi phẩm chàng đã thu được từ tay quân giặc – Lúc ấy chiến tranh lan tràn, Ä‘i phi cÆ¡ bị kiểm soát gắt gao, Trâm đã bị xét hai trạm phi cÆ¡ dừng, tưởng đã bị lộ… Bây giá» gặp việc tai ương này, Trâm nhá»› lại chuyện xưa mà rùng mình, quân đội mà xét được súng trong ngưá»i Trâm thì chắc chắn Trâm bị bắt và không chừng bị bắn nữa là khác, làm sao không bị tình nghi là nữ cán bá»™ Cá»™ng Sản ! Nhá»› lại mà toát mồ hôi lạnh, tại Trâm mang trong ngưá»i dòng máu liá»u không biết cá»§a cha hay cá»§a mẹ, mà mấy phen tưởng tiêu tán đưá»ng rồi !

Cách bảy tám năm vá» trước, Trâm không nhá»› rõ lắm, chỉ biết là thá»i kỳ Cá»™ng Hòa, đất nước chưa bị Cá»™ng Sản chiếm, Trâm Ä‘i xe đò từ tỉnh Bình Tuy vá»â€¦dá»c đưá»ng gặp mấy anh Cá»™ng Sản, thá»i đó Trâm chưa từng biết Việt Cá»™ng ra sao, nàng run bắn cả ngưá»i, trên xe hầu hết là đàn bà con nít, đàn ông chỉ vài ngưá»i – Mấy ông VC Ä‘uổi má»i ngưá»i xuống xe, leo lên xe xét đồ đạc và xét hành lý cá nhân cá»§a má»—i ngưá»i, khi xét đến Trâm, há» có vẻ nghi ngá» nàng là thân nhân cá»§a Cá»™ng Hòa, xốc tận đáy giá» và hỠđã nhìn thấy 2 bá»™ đồ trận cá»§a chồng nàng còn mang nguyên bảng tên thêu trên nắp túi, ông xã cá»§a Trâm có cái tên thật lạ lùng mà có lẽ không bao giá» có ai trùng tên được, bởi vậy nhiá»u ngưá»i nghe tên cứ tưởng ngưá»i ngoại quốc hay ngưá»i Nùng, ít ai nghÄ© là ngưá»i Việt Nam…Há» lừ mắt nhìn Trâm và đã chắc chắn nàng là kẻ thù rồi, há» Ä‘á»c tên trên túi áo thì đã biết ngay là tên ác ôn Mỹ ngụy mà chúng đã treo chiếc đầu 500.000$ nếu ai bắt sống được ! Trâm chết Ä‘iếng khi bị phát giác 2 bá»™ đồ lính cá»§a chồng, nàng không còn biết phải làm sao thoát hiểm nguy, tên VC đưa súng dí vào mặt nàng nói “ chồng bà là nợ máu cá»§a nhân dân, bà phải gá»i chồng bà vá» quy hồi vá»›i cách mạng, nếu không tôi bắn chết bà†rồi hắn cho xe chạy, giữ lại má»™t mình Trâm ! Hắn nói tiếp “ chúng tôi phải ká»· luật bà, cho bà thấy cái sai trái phản động cá»§a chồng bàâ€â€¦Ba tên VC Ä‘ang loay quay ngưá»i xách giá» cá»§a Trâm, ngưá»i thì quản thúc Trâm, ngưá»i thì chÄ©a súng sau lưng Trâm, bá»—ng má»™t chiếc xe GMC trá» tá»›i, trên xe toàn là lính, chiếc xe từ từ chạy tá»›i gần, khi đã nhận rõ là kẻ địch, ba tên VC bá» chạy, đạn cá»§a quân đội bắn theo sau, Trâm má»™t phen thoát chết vào tay VC – Nàng đứng tại chá»— không nhúc nhích vì nếu chạy biết đâu sẽ trúng đạn, nàng dÆ¡ hai tay lên trá»i kêu cứu và bước từng bước chậm đến gần chiếc xe GMC, hỠđỡ nàng lên xe, thế là Trâm đã được cứu sống, trên đưá»ng xe chạy nàng cho các anh chiến sÄ© biết nguyên nhân há» bắt nàng và kết luận “ ngưá»i vá» từ cõi chết†!

Ngày qua ngày, cuá»™c sống cá»§a Trâm không may mắn như má»i ngưá»i, có lẽ kiếp trước nàng gieo quá nhiá»u ác nghiệp nên kiếp này chẳng đặng bình an suông sẻ, vá» buôn bán thì Trâm rất giá»i, nhưng há»a tai thì nàng lãnh quá nhiá»u, má»™t lần ná» nàng Ä‘ang ngồi bán trên sập vải, khách mua hàng là má»™t ngưá»i đàn bà trạc tuổi 50, bà mua liá»n 3 xấp vải nhập không cần trả giá, kiểu cách là dân sá»™p giàu có để làm quen nàng, hôm sau bà lại đến ngồi tại sập lân la chuyện trò, bàn việc mua bán vải lấy từ nhà kho xuất ra, lúc ấy vải cá»§a nhà nước xuất ra toàn là vải teteron trắng và màu, vải quần tây màu xanh dương, Trâm đã từng mua thưá»ng xuyên cá»§a cá»­a hàng Ä‘em vá» Chợ Lá»›n bá» sÄ© nhưng không được mua nhiá»u, nay bà này nói nghe hấp dẫn quá, y như bà là vợ cán bá»™ lá»›n không bằng…Trâm dá»n hàng vá» sá»›m thu gom tất cả tiá»n mặt và bán thêm 3 cây vàng lá để đủ số yêu cầu bà ta đã nói mua hàng vải xuất khẩu. Trên đưá»ng đến cÆ¡ sở mua hàng, Trâm luôn luôn lo lắng không yên trong dạ, nhưng thôi má»™t liá»u ba bảy cÅ©ng liá»u, bệnh liá»u đã ngá»± trị tim óc nàng từ tấm bé, đến cá»­a cÆ¡ sở bà ta bảo Trâm đưa tiá»n để bà vào làm thá»§ tục mua vì chỉ có bà má»›i được quyá»n mua và đưá»ng dây cá»§a bà nên Trâm vào sẽ mua không được, há» sợ bể không dám bán…Ãành vậy, Trâm ở ngoài xe chá». Ãá»™ má»™t tiếng sau bà trở ra bảo là “ngày mai má»›i có hàng, chị em mình vá» chiá»u mai ra lấy hàngâ€. Chiá»u hôm sau bà đến sập vải gá»i Trâm Ä‘i, lòng Trâm Ä‘ang như lên cÆ¡n lá»­a bá»ng, gặp bà Trâm mừng quá, vá»™i giao hàng cho đứa cháu gái Ä‘i ngay vá»›i bà, bà không đưa nàng đến chá»— mua vải cá»§a cá»­a hàng mà lại đưa nàng đến má»™t nÆ¡i khác bảo là nhà bà vợ Trung Tá Thá»§y Sản, Trâm ngạc nhiên thì bà đã nói :
- Số tiá»n mua vải chị đã bán sÄ© liá»n, lá»i được hÆ¡n hai triệu, chị bá» vào mua vi cá luôn rồi, đây là nhà bà Trung Tá Toàn bán vi cá cho mình đây.
- Vi cá gì…Trâm tức mình gằn giá»ng – Sao chị không cho tôi biết gì cả, tôi chỉ cần mua vải vì đó là nghá» cá»§a tôi, còn vi cá tôi không há» biết, lỡ đồ dá»m thì làm sao ?
- Không có đâu em, chá»— này quen lá»›n, không bán đồ dá»m cho mình đâu, em tin chị Ä‘i…Bà ta trả lá»i và vuốt vuốt vai Trâm cho nàng yên tâm.
Nói xong bà dẫn Trâm vào trong sân nhà bà Toàn, bà chỉ tay vào má»™t đống bao bố chất đầy trên sân cÅ©ng khoảng mưá»i mấy bao 50 kg – bà vào trong nói gì vá»›i chá»§ nhà và trở ra nói vá»›i Trâm :
- Hàng vi cá của mình đó, em kêu xe chở đi.
Trâm nghe mùi hôi nồng nặc xung quanh những cái bao tải, nàng đến gần vạch ra xem, thấy toàn là cá vá»­a, cá hư, hôi rình…Trâm há»i bà mà muốn nghẹn :
- Vi cá gì mà chị nói vi cá, toàn là cá thúi, cá hư chị có thấy không ? thôi chị gạt tôi rồi ! Trâm nói mà nghẹn ngào muốn khóc !
- Không đâu em, vi cá mắc lắm, làm sao có nhiá»u, chị cho nhét bên trong làm nhưn, bên ngoài ngụy trang cá thúi má»›i qua mắt bá»n thuế vụ công an được chứ, bà trả lá»i thật nhanh vá»›i nàng – em kêu xe chở gấp Ä‘i vá» Sài Gòn bán ngay bây giá».

Trâm cứng há»ng, bán tín bán nghi nhưng cÅ©ng phải kêu xe chở vì vốn liếng nàng hiểu ra là toàn bá»™ cá»§a nàng, nàng lại phải trả tiá»n xe chở là 120.000 vá» Sài Gòn. Ãi được khoảng hai cây số thì trá»i đã chạng vạng tối, bà lại bảo : - Trá»i tối rồi không thể mang lên Sài Gòn ban đêm, không có bạn hàng mua đâu, em chở vá» nhà em Ä‘i, sáng mai mình chở vá» Sài Gòn má»›i bán được… Trâm tức giận nhưng biết không làm gì được bà ta, đành cho hàng xuống nhà mình, chất chật cả khuôn sân, bà Ä‘i vá» Bến Súc ngá»§ và nói ngày mai sẽ tá»›i sá»›m cùng Ä‘i…

Ãá»™ 10 giỠđêm Công An tuần tra Ä‘i ngang thấy các bao chất trong sân, gõ cá»­a hạch há»i: Thứ gì trong đó? Trâm nhanh nhẩu “ cá khô thúi chứ thứ gì, bà chị ở Phước Hải mang gởi sáng chở Ä‘i bán cho heo ăn†Tên Công An nói “ không biết là cái gì, phải đóng thuế thôi chị ạ ! 50 ngàn và đây là biên bản đóng thuế cá»§a chịâ€, thế là Trâm lại mất thêm 50 ngàn cho thuế má, chao Æ¡i là khổ ! Sáng ra nàng dậy thật sá»›m vì lo lắng suy nghÄ© cả đêm thao thức không ngá»§ được, ra sân nhìn vào các bao tải, ôi thôi, dòi ở trong bao bò ra ngoài nhun nhúc thấy rợn ngưá»i, Trâm Ä‘ang quýnh quáng thì bà đến, Trâm túm cổ áo bà làm dữ :
- Bà gạt tôi, mau trả tiá»n lại cho tôi, cả thảy tôi đưa cho bà là 38 triệu, nếu bà không trả tôi kêu Công An bắt bà ngay lập tức.
- Khoan đã em, chị nói là hàng vi cá thật mà, chở lên Sài Gòn em sẽ thấy, bị vì cá hư nên có dòi thôi, chị đâu có gạt em – bà khẩn khoản nói với vẻ mặt khổ sở…
- Lấy gì làm tin đây – Trâm nói nhanh – Căn cước cá»§a bà đâu, đưa đây làm tin, mau lên ! Bà chần chá» chưa chịu đưa căn cước, Trâm buá»™c bà phải ghi vào tá» giấy nợ số tiá»n 38 triệu bà nợ Trâm và giữ căn cước cá»§a bà.

Lại kêu xe chở vá» Sài Gòn và lại là Trâm trả tiá»n vì lúc nào bà cÅ©ng nói không còn tiá»n vì đã bá» ra mua hàng chung vá»›i Trâm, thế là Trâm lại móc túi ra trả tiá»n 3 chiếc ba bánh chở ra lá»™ cái là 45 ngàn, bà nói hàng lậu không thể chở ra bến xe…Trâm hoàn toàn bị động má»i sá»± việc, nàng tức giận mình ngu muá»™i nghe lá»i con mẹ trá»i đánh này, phóng lao phải theo lao, nàng phải bá» buổi chợ bán vải để Ä‘i bán cá thúi vá»›i hy vá»ng vi cá nằm ẩn bên trong làm nhưn ! Trâm ăn mặc sang trá»ng vậy mà phải phụ bà và mấy thằng lÆ¡ khiêng các bao tải đưa lên mui xe cấp bách vì sợ thuế vụ công an đến. Những giá»t nước hôi rình, thúi quắc rá»›t xuống mặt Trâm, tóc Trâm và quần áo cá»§a Trâm…nàng nghe như mình mẩy thúi oang má»™t mùi muốn ói, không dám ngồi lên ghế sợ ngưá»i kế bên chá»­i đành đứng tuốt đàng sau đít xe mà nghe ngưá»i như nhảy tưng tưng từng khúc đưá»ng ổ gà lồi lõm !

Lại thêm 120 ngàn tiá»n hai ngưá»i và 13 bao cá, cÅ©ng là Trâm thôi, ngao ngán nàng thở dài chán nản – Ãến Hàng Xanh lại má»™t phen thuê 3 xe xích lô máy chở vào Chợ Lá»›n “ chúng tôi tính rẻ là 60 ngàn†lại 60 ngàn, Trâm lẩm bẩm móc tiá»n đưa mà nghe trong bụng cồn cào vừa ngẩn ngÆ¡ vừa đói bụng, đêm qua nàng tức con mẹ phù thá»§y này thành ra no cành hông không ăn cÆ¡m tối, cái mặt con mẹ giống phù thá»§y thật, lại thêm cái cổ nổi cục bứu to tướng ở giữa cổ, chắc là hậu quả cá»§a cuá»™c sống lừa đảo gạt ngưá»i đây ? Trâm nghÄ© vậy nhưng lại an á»§i mình, hãy rán chỠđợi kết quả, chỉ hai mươi phút nữa thôi sẽ rõ bá»™ mặt thật cá»§a bà ta ?

Vào đến Chợ Lá»›n bà te te Ä‘i nói chuyện nhá» to vá»›i mấy mụ bán cá, bá» mặc Trâm giữ hàng, khi hỠđổ cá ra thì chẳng thấy má»™t con vi cá nào cả, Trâm chết Ä‘iếng, biết làm sao đây ? chạy vá»™i lại nắm áo bà ta, Trâm la lá»›n†bá»› công an, bắt con mẹ cướp cá»§a lừa đảo, bá»› công an†bà nhanh nhẩu tháo sợi dây chuyá»n thật to khoảng 10 lượng mà Trâm vẫn thấy bà Ä‘eo trên cổ từ khi quen biết bà, bà gói vá»™i vào mảnh giấy đã có sẵn đưa cho Trâm và nói “ đừng kêu công an em, chị đưa tạm cho em sợi dây chuyá»n 10 lượng này em giữ làm tin, vá» nhà chị mang tiá»n qua trả lại cho emâ€, bà đưa vá»™i vào tay Trâm rồi chạy biến vào chá»— đông ngưá»i mất dạng. Trâm hoảng hốt khi trên tay sợi dây chuyá»n nhẹ tưng như cầm cục kẹo thật nhá», “trá»i Æ¡i…đại gian ác, đưa đồ giả, trá»i Æ¡i…đại gian ác†nàng tung mình chạy theo nhưng bà ta đã biến mất, không còn cách nào khác nàng ra chá»— mấy mụ mua cá lấy lại chút tiá»n còm cá thúi thì mấy mụ trả lá»i “ bà Huệ lấy tiá»n xong rồi†ôi trá»i Æ¡i, bà ta lấy trước tiá»n cá thúi, mưu mô chưa từng thấy trong xã há»™i loài ngưá»i, Trâm nặng ná» bước Ä‘i ra khá»i khu chợ hôi thúi, lặng lẽ buồn cho số phận không may, miệng lầm bầm " đại nạn, đại nạn".

Má»™t tuần sau rồi má»™t tháng sau cÅ©ng chẳng thấy bà ta trở lại sập vải cá»§a nàng, Trâm tức lồng lá»™n lên chỉ muốn tìm cho ra bà mà xẻ thành trăm mảnh má»›i hả cÆ¡n hận thù chất chứa trong lòng nàng, nàng Ä‘i báo vá»›i Công An Huyện và trình cho há» tá» giấy nợ cùng căn cước cá»§a bà ta mà nàng Ä‘ang giữ. Ngay trưa hôm sau Công An hình sá»± theo Trâm đến Bến Súc, nÆ¡i bà ta hay Ä‘i qua lại – Công An và Trâm đã phát hiện ra bà và bắt Ä‘em vá» trại giam, khi bắt bà há» xét trong giá» xách thấy má»™t tấm hình cá»§a Trâm lúc bà rá»§ sang nhà bà chÆ¡i rồi bà chụp lén tại vưá»n cây trái sau hè nhà, má»™t chai gì nhá» có nước màu vàng ở bên trong giống như chai dầu thÆ¡m, má»™t chùm chỉ đủ màu sắc…Trâm thầm nghÄ©, có lẽ đây là bùa ngãi gì mà bà ta đã ân sÅ©ng dành cho nàng vì có tấm hình mặt mÅ©i cá»§a nàng, tha hồ mà lung lạc nàng.

Bà bị giam được hÆ¡n tuần lá»… thì Trâm có giấy má»i lên đồn Công An hình sá»± chá»— giam bà để giải quyết, ngưá»i trưởng Công An má»i Trâm ngồi rồi nói rằng “ Tôi nghÄ© đây là chuyện cá nhân vá»›i nhau, nếu chị không muốn dàn xếp ổn thá»a vá»›i nhau mà cần nhỠđến pháp luật thì yêu cầu chị đưa giấy chứng minh cá»§a bà Huệ để chúng tôi làm việc†Trâm không cần suy nghÄ© đưa ngay tấm căn cước cá»§a mụ ta cho ông công an, ông ta cầm xong hẹn Trâm thứ hai tuần sau trở lại gặp ông ta – Trâm được biết ngưá»i trưởng Công An hình sá»± này tên là Ãức.

Thứ hai tuần sau Trâm đến gặp Ãức, ngồi đợi mãi cÅ©ng không thấy bà Huệ xuất hiện để làm việc vá»›i công an – Trâm đòi phải cho gặp mặt bà ta, ông Ãức trả lá»i :
- Bà ấy xin tôi vỠthăm nhà, ba hôm trở lại, có lẽ ngày mai bà ấy mới có mặt, vì đi mới hai hôm.
- Thưa ông, nếu vậy ngày mai tôi đến, mong ông xá»­ lý đúng vá»›i luật pháp và lương tâm , xin ông trả lại tôi giấy chứng minh cá»§a bà Huệ và tá» giấy nợ, mai tôi sẽ cầm lên làm việc…Trâm nói vá»›i Ãức, trưởng Công An hình sá»± cá»§a Huyện.
- Bà ấy mượn tôi giấy chứng minh để Ä‘i đưá»ng, nên tôi đã cho bà ấy mượn, chị thông cảm vậy, ngày mai chị lấy cÅ©ng được, Ãức trả lá»i Trâm như thế !
- Trá»i Æ¡i, ở tù cha sao vậy ông, ở tù mà còn Ä‘i phép, còn được lấy lại giấy tá» tùy thân ! tôi nói cho ông biết, nếu vụ này không xá»­ lý nghiêm minh, bao che tá»™i phạm, tôi sẽ thưa luôn cả ông đó…Trâm nói vá»›i sắc mặt giận dữ, đùng đùng bước ra khá»i đồn hình sá»± mà nghe trong lòng bất mãn tên Ãức đến cùng độ

Ngày mai Trâm đến, tên Ãức tránh mặt không tiếp nàng, cho ngưá»i phụ tá tiếp và bảo là ông Ãức bị bệnh – Trâm thừa hiểu những gì bí ẩn bên trong, nàng bá» vá» và đưa đơn thưa ná»™i vụ lên Tòa Ãn tỉnh.

Mãi gần má»™t năm sau ná»™i vụ má»›i được xét xá»­ – Khi ra đối chất trước Tòa Ãn Tỉnh nàng má»›i biết không phải má»™t mình Trâm là nguyên đơn mà còn hai ngưá»i nữa, đó là bà Trung Tá Toàn và bà mẹ cá»§a cô Oanh, ngưá»i ở chung trại giam vá»›i bà Huệ vá» tá»™i vượt biên bị bắt – Trâm vẫn là ngưá»i đứng đầu nguyên đơn vì nàng bị mất số tiá»n lá»›n hÆ¡n những ngưá»i kia – Trong lúc chá» giá» xá»­ lý Trâm há»i thăm hai ngưá»i đàn bà kia má»›i hay tá»± sá»± đáng sợ cá»§a bà Huệ – Bà ta gạt luôn tiá»n cá khô cá»§a bà Toàn nhiá»u chuyến lên đến 15 triệu, tệ hại hÆ¡n là khi bà ta ở trong tù, ông Ãức cho Ä‘i phép đã hối lá»™ cá»§a bà ta 3 chỉ vàng, bà ta hẹn Ä‘i phép vá» sẽ giao cho ông Ãức, bởi thế ông sẵn sàng giúp cho bà cả chứng minh Ä‘i cho dá»… dàng thuận lợi – Trước khi Ä‘i phép bà dụ dá»— cô Oanh cùng chung phòng giam rằng “ ngày mai chị được vá» phép má»™t tuần thăm nhà, chị sẽ mua quà vào cho em…mà này chị thấy em có chiếc áo thêu con rồng đẹp quá, em cho chị mượn mặc ít hôm xí xá»n Ä‘i Sài Gòn thăm bà con được không ? còn nhà em ở đưá»ng nào, cho chị địa chỉ chị ghé thăm biết tin tức gia đình em luôn thểâ€â€¦ Oanh tưởng bà ta có lòng tốt, biên địa chỉ số nhà và tên cha mẹ, cho bà mượn luôn chiếc áo màu tím thêu con rồng vàng trước ngá»±c, nào ngỠđâu bà lợi dụng chiếc áo và địa chỉ do Oanh biên, bà đã đến gia đình làm tiá»n cha mẹ Oanh. Bà nói bà là vợ cá»§a ông Thiếu úy Ãức trưởng ban hình sá»± huyện, đến để lo cho cô Oanh vá» theo ý cá»§a chồng và ý cô Oanh, bà đòi nhận trước 5 chỉ vàng, số còn lại sẽ đến lấy sau khi cô Oanh đã được vá»â€¦và đây là chiếc áo cá»§a cô Oanh, mang vá» làm tín hiệu cho hai bác, đây là chữ cô Oanh viết để hai bác làm tin - Ông bà cả tin vì thấy có lý nên mất trắng 5 chỉ vàng – Trâm nghe hai ngưá»i đàn bà kể mà rụng rá»i cả tay chân, đúng là “ lưá»ng gạt có bằng cấpâ€. Ãúng lúc ấy lệnh Toà Ãn bắt đầu xá»­ lý, bà Huệ đã ra đứng trước vành móng ngá»±a, Toà tuyên án Hình Sá»±, lừa đảo phải giải quyết thá»a đáng…Ãến giá» nghỉ án 10 phút, ba ngưá»i nguyên đơn tỉnh bÆ¡ ngồi im vá»›i hy vá»ng tràn trá», bà Huệ rút vào trong chạy chá»t thế nào mà sau khi trở lại việc xá»­ lý đã đảo ngược, Tòa tuyên bố “ đây là việc buôn bán làm ăn cá nhân bị thua lá»—, không thuá»™c diện hình sự…nếu ai muốn bãi nại thì thôi, còn ai muốn tiếp tục thì đóng lệ phí cho Tòa Ãn 200 ngàn và gởi đơn qua hồ sÆ¡ dân sá»±â€. Nghe tuyên bố quá bất ngá», Trâm tái mặt chá»­i thầm “ cả má»™t lÅ© ăn hối lá»™, thật không ngá»â€ rồi không cần biết sá»± việc tiếp tục ra sao, nàng đứng dậy lá»›n tiếng trước mặt quan toà “ Công lý pháp luật cá»§a các ông như vậy đó hả ! Toàn bá»n tham nhÅ©ng ăn hối lá»™ thối tha, tôi chẳng còn gì để tin vào công lý và pháp luật cá»§a các ông nữa†nói xong Trâm dừng lại xem phản ứng lÅ© quan toà, há» im lặng và dưá»ng như xấu hổ, Trâm không sợ vì nàng không có tá»™i gì, ai dám làm gì nàng, nàng sẽ đưa ná»™i vụ lên trung ương, không lẽ cả má»™t chế độ không còn lấy má»™t ngưá»i đại diện công lý nghiêm minh, sáng suốt.

Trá»i cuối thu xứ ngưá»i sao u ám lạ thưá»ng, ngồi viết lại những trận mưa đá trong Ä‘á»i mình, Trâm nghe lòng như dâng lên ná»—i nghẹn ngào ! Quê hương ta, nÆ¡i cho ta cuá»™c sống, nÆ¡i cho ta tình ngưá»i mà cÅ©ng cho ta bao ká»· niệm thương Ä‘au, má»™t Ä‘á»i ta dù lưu lạc mấy phương trá»i, chắc chắn ta cÅ©ng không bao giá» quên được những chứng tích Ä‘au thương đã xãy ra cho chính mình, Trâm viết ra sá»± thật mà chính nàng là nạn nhân, bởi vì như lão si thÄ© Hà Thượng Nhân đã nói “ Viết văn, làm thÆ¡ trước hết là phải có tài…đành thế, nhưng có Ä‘iá»u khó khăn hÆ¡n tài năng…là đừng bao giá» dá»… dãi vá»›i chính mình nghÄ©a là chỉ viết những gì mà nếu không viết ra thì mình không yên ổn được, tức là phải có những tâm sá»±,

những cảnh ngá»™ thật cần phải nói ra, cần phải viết lại…Sá»± thành công chỉ đến vá»›i má»™t tấm lòng chân thật và má»™t sá»± say mê không giả tạo…†Những lá»i quý hóa kia đã khiến tâm hồn Trâm thấy được niá»m an á»§i vô biên và Trâm như cảm nhận được sá»± chia xẻ từ những tâm hồn yêu văn chương, yêu nguồn cá»™i quê hương, tá»± nhiên nàng thấy nhẹ nhàng như vừa ký gởi được má»™t tâm sá»± nặng ná» bấy lâu chất chứa…những hình ảnh quê mẹ thân yêu cứ như Ä‘ang ẩn hiện trước mắt nàng, những khóm trúc, cây dừa, dòng sông quê hương, căn nhà ấm cúng thuở nao vá»›i làn khói chiá»u êm ả, những cánh đồng bao la lúa chín vàng sẽ chẳng bao giá» phai má» trong tâm trí…nhưng còn…khối tình bao la sông núi Việt, Trâm biết làm gì đây…để trả Æ¡n cha mẹ, núi sông, má»™ng ước lá»›n vá»›i vòng tay nhá» bé, Trâm thở dài buồn bã…Ãá»i con ngưá»i ai cÅ©ng có những ước mÆ¡ nhưng mấy ai thá»±c hiện được, mấy ai đạt được hoài bão trong cuá»™c Ä‘á»i phù du tạm bợ này. Dưới ánh nắng nồng ấm xứ ngưá»i Trâm thấy trong lòng ấm áp vì nÆ¡i đây, má»™t đất nước văn minh, tá»± do, phú cưá»ng, má»™t đất nước có tấm tình bao la nhân ái đã cho dân tá»™c nàng và bản thân nàng có cuá»™c sống ấm no hạnh phúc để chỠđợi má»™t ngày thanh bình trên quê hương mẹ – Trâm như nhìn thấy những vạt nắng vàng rưcï rỡ nhảy múa reo vui trước mắt nàng.

Nguyá»…n Phan Ngá»c An




Mục Lục


III . Những Bức Thư Tình_____________________________________________

Thư Tình Tháng Này

DHH



Anh Yêu Dấu

Có phải chăng vì sao Bắc Ãẩu đêm nay đã đồng loã vá»›i bóng đêm, trói chặt 2 con tim lạc loài cá»§a chúng ta lại vá»›i nhau chăng ? Anh như ngưá»i hành khất, Ä‘i tìm em giữa trá»i khuya gió lá»™ng, và trao tặng " Khúc Nhạc Tình Cho Em " cho em nghe được muôn ngàn nhịp tim yêu cá»§a anh Ä‘ang nhảy múa

Anh hư lắm, không giữ nổi được câu : " Ta vốn chưa yêu từ ngàn năm trước " , để giỠđây hai đứa phải vướng vào chữ "Yêu ", em có phải là " Ä‘oá hoa hồng giữ Ä‘á»i thÆ¡m ngát " cá»§a anh không ? Hay chỉ là má»™t đóa hoa bên lá» bÆ¡ vÆ¡ giữa trá»i mây ? Nhưng có má»™t Ä‘iá»u, em biết rằng, em rất hạnh phúc, hạnh phúc má»—i khi bên anh, cho dù rất mong manh.

Ta đã nợ nhau từ muôn kiếp trước
Nên sao trá»i kết tấu ánh lung linh
Theo dấu tình si, môi má»m mắt đợi
Vòng tay ân cần mở cửa ánh bình minh

Hạnh phúc ta soi, cuối Ä‘á»i phiêu lãng
Vần thơ tình hoà lẫn tiếng yêu thương
Trá»i đất cuồng say, nụ hồng hé nở
Ãón anh vào giấc ngá»§ phím tÆ¡ vương

Hãy ngá»§ Ä‘i anh, ngá»§ say trong thế giá»›i cá»§a tình yêu, cho má»™ng mị xoay tròn niá»m hạnh phúc . Cảm Æ¡n anh, cho môi em hồng, cho da thịt bừng nóng. Và cho em còn " Mãi Tiếng Yêu Anh "

Theo dấu tình nhân, ta vỠủ mộng
Mãi tiếng yêu ngưá»i, mãi tiếng ru êm
Trăm giấc nồng say, vòng tay mở rộng
Ãón lấy nhân tình ....đón tiếng yêu thêm

Viết Cho Giao Mùa
June, 2006
DHH

~~~/~~((@

Mục Lục


IV . Nghiên Cứu_____________________________________________

1. Những Vụ Xét Xá»­ Trong Kim Vân Kiá»u

Phương Du Nguyễn Bá Hậu



Tư tưởng Nguyá»…n Du trình bày trong Kim Vân Kiá»u rất thâm sâu, khiến ngưá»i Ä‘á»c phải có nhiá»u suy nghÄ© má»›i thấu hiểụChẳng hạn vá» vấn đỠxét xá»­ các can nhân, Nguyá»…n Du trình bày tư tưởng qua ba vụ vá»›i các nhận định khác nhau.

Vụ xét xử thứ nhất: can nhân là Vương Ông.
Căn cứ vào lá»i vu oan cá»§a chàng bán tÆ¡, chẳng cần cho phép bị can là Vương Ông được quyá»n bào chữa, phá»§ đưá»ng sai nhân viên đến nhà Vương Ông thi hành bản án má»™t cách tàn bạo:
Ngưá»i nách thước, kẻ tay Ä‘ao,
Dầu trâu,mặt ngựa ào ào như sôi.
Hai cha con hỠVương bị trói, treo ngược đầu lên xà nhà :
Già giang một lão một trai,
Một dây vô lại buộc hai thâm tình,
Rưá»ng cao rút ngược dây oan.
Ãồ đạc Ä‘á»u bị tịch thu hết:
Ãầy nhà vang tiếng ruồi xanh,
Rụng rá»i khung dệt, tan tành gói may,
Ãồ tế nhuyá»…n, cá»§a riêng tây,
Sạch sành sanh vét cho đầy túi tham.
Mục đích cá»§a sá»± tàn bạo này là can nhân phải lòi tiá»n ra để đút lót:
Một ngày lạ thói sai nha,
Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiá»n....
Tính bài lót đó luồn đây,
Có ba trăm lạng việc này mới xuôi.

Vì Vương Ông không có món tiá»n quá lá»›n này cho nên Thúy Kiá»u phải tính đén sá»± bán mình để lấy tiá»n chuá»™c cha.
Quyết tình, nàng mới hạ tình,
Dẽ cho để thiếp bán mình chuộc cha.

Ãây là má»™t vụ xét xá»­ bất công trắng trợn, chà đạp nhân vị, không tôn trá»ng nhân quyá»n thưá»ng hay xảy ra dưới những chế độ độc tài xưa cÅ©ng như naỵMuốn thanh toán đối phương hay muốn bóc lá»™t ngưá»i dân, chính quyá»n dùng chính sách chụp mÅ© hay vu khống như chàng bán tÆ¡

Vụ xét xá»­ thứ hai: can nhân là Thúy Kiá»u.
Sau khi bị Mã giám Sinh, Tú Bà và Sở Khanh lừa gạt, Thúy Kiá»u bị sa vào lầu xanh. Thúc Sinh là má»™t khách làng chÆ¡i mê Kiá»u và tìm cách chuá»™c Kiá»u lấy nàng làm vợ.Thúc Sinh xin phép Tú Bà cho Kiá»u được Ä‘i chÆ¡i vá»›i chàng rồi nhân cÆ¡ há»™i giữ Kiá»u ở má»™t nÆ¡i kín đáo Ä‘oạn bắt chẹt Tú Bà phải cho Kiá»u được hoàn lương vá»›i má»™t số tiá»n chuá»™c xứng đáng.Tú Bà ưng thuận.Vài tháng sau,Thúc Ông Ä‘i xa vá» không bằng lòng cuá»™c hôn nhân này đưa sá»± thể ra công lý. Phá»§ đưá»ng áp dụng luật pháp hiện hành, kết tá»™i Kiá»u và Thúc Sinh,mắng rằng:
Gã kia dại nết chÆ¡i bá»i,
Mà con ngưá»i ấy là ngưá»i Ä‘ong đưa,
Tuồng chi hoa thải hương thừa,
Mượn màu son phấn đánh lừa con đen
và bắt Kiá»u phải chá»n má»™t trong hai hình phạt sau đây:má»™t là phải trở vá» lầu xanh, hai là phải chịu đánh đòn.Kiá»u chấp nhận sá»± đánh đòn :
Yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đình.

Thấy Kiá»u bị đánh quá Ä‘au và ân hận không che chở được nàng như đã hứa khi xưa:
ÃÆ°á»ng xa chá»› ngại Ngô Lào,
Trăm Ä‘iá»u hãy cứ trông vào má»™t ta.
Thúc Sinh than thở:
Khóc rằng oan khốc vì ta,
Có nghe lá»i trước, chẳng đà lụy sau....

Phá»§ đưá»ng nghe thấy lá»i than, gạn há»i Thúc Sinh và nghe chàng trình bày hoàn cảnh éo le cá»§a Kiá»á»¥Nghe xong, phá»§ đưá»ng liá»n thay đổi thái độ:
Nghe lá»i nói cÅ©ng thương lá»i,
Dẹp uy mới dạy mở bài giải vi.
Thúc Sinh được dịp nói thêm rằng Kiá»u là má»™t con ngưá»i biết ít nhiá»u chữ nghÄ©a:
Sinh rằng: chút phận bá»t bèo,
Theo đòi vả cÅ©ng ít nhiá»u bút nghiên.

Phá»§ đưá»ng bèn thá»­ tài Kiá»u, truyá»n lệnh nàng vịnh bài thÆ¡ đưá»ng luật vá»›i má»™t đầu đè thật khó: Má»™c già tức là cái gông bắng gá»— mà Kiá»u Ä‘ang Ä‘eo trên cổ. Kiá»u liá»n ứng viết ngay bài thÆ¡ .Phá»§ đưá»ng sau khi Ä‘á»c xong phục tài làm thÆ¡ cá»§a Kiá»u khen thÆ¡ nàng hay hÆ¡n cả nhá»­ng bài thÆ¡ thá»i Thịnh đưá»ng:
Khen rằng:Giá lợt Thịnh ÃÆ°á»ng,
Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân
và truyá»n lệnh dẹp bá» hình phạt đánh Kiá»u:
Ãã đưa đến trước cá»­a công,
Ngoài thì là lý, song trong là tình.
Dâu con trong đạo gia đình,
Thối thì dẹp nỗi bất bình là xong.
Ãoạn sai làm lá»… kết hôn cho Kiá»u và Thúc Sinh:
Kíp truyá»n sắm sá»­a lá»… công,
Kiệu hoa lướt gió, đuốc hồng điếm sao.
Thúc Ông cũng đồng ý cho đôi trẻ lấy nhau:
Thương vì hạnh, trá»ng vì tài,
Thúc Ông thôi cÅ©ng dẹp lá»i phong ba.

Vụ xét xá»­ nàng Kiá»u kể trên tôn trá»ng nhân vị con ngưá»i,áp dụng luật lệ má»™t cách công bình và các can nhân được quyá»n bào chữa, nêu các khía cạnh dẫn đến những sá»± việc đà xày rạCách xét xá»­ này thưá»ng được áp dụng ở những nước tá»± do dân chá»§, văn minh tiến bá»™, tránh được những bất công, Nhưng đôi khi cÅ©ng xảy ra những sai lầm vá» quyết nghị cá»§a bản án.Ãó là trưá»ng hợp cá»§a Ãại uý Dreyfus, cá»§a Nguyá»…n Trãi và gần đây cá»§a nhiá»u ngưá»i trong vụ án Outreau,miá»n Normandie nước Pháp

Vụ xét xá»­ thứ ba do Thúy Kiá»u chá»§ tá»a và quyết nghị , Gặp buổi thong dong, Kiá»u tâm sá»± vá»›i Từ Hải vá» những gian truân cá»§a nàng trong quá khứ :
Trong quân có lúc vui vầy,
Thong dong mới kể sự ngày hàn vi.

Từ Hải, con ngưá»i cương trá»±c, bồng bá»™t không chấp nhận những ná»—i bất công đó, nổi cÆ¡n tam bành, ra lệnh phải truy bắt những ác nhân để xét xá»­ má»™t cách phân minh:
Từ công nghe nói thủy chung
Bất bình nổi trận đùng đùng sấm vang
Nghiêm quân tuyển tướng sẵn sàng,
Dưới cỠmột lệnh vội vàng ruổi sao...
Mấy ngưá»i phụ bạc xưa kia,
Chiếu danh tầm nã bắt vá» há»i tra.

Sau khi tất cả các can phạm được quân cá»§a Từ Hải bắt vá», Kiá»u đảm nhận công việc xét xá»­ vá»›i tâm niệm làm theo ý Trá»i:
Nàng rằng: Lồng lá»™ng Trá»i cao,
Hại nhân nhân hại sự nào tại ta.....
ThỠsao thì lại cứ sao gia hình....
Cho hay muôn sá»± tại Trá»i,
Phụ ngưá»i chẳng bõ khi ngưá»i phụ ta
Mấy ngưá»i bạc ác tinh ma,
Mình làm mình chịu kêu mà ai thương.

Ãầu tiên nàng xá»­ Hoạn Thư, ngưá»i nàng coi là ác nghiệt nhất
Dễ dàng là thói hồng nhan,
Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiá»u

Vì là vụ xét xá»­ công minh nên can nhân có quyá»n tá»± bào chữạHoạn Thư viện ra hai Ä‘iá»u sau đây. Má»™t là nàng đã chót phạm má»™t tá»™i rất thông thưá»ng cá»§a đàn bà là ghen tuông:
Rằng tôi chút dạ đàn bà,
Ghen tuông thì cÅ©ng ngưá»i ta thưá»ng tình.

Hai là nàng đã ăn năn sám hối ngay sau khi Ä‘á»c xong tá» thân cung ,bằng chứng là đã để Kiá»u xuất gia,không làm nô tỳ nữa:
Sẵn Quan âm các vưá»n ta,
Cho nàng ra đó giữ chùa chép kinh
Không những Kiá»u được đổi tên là Trạc Tuyá»n mà Kiá»u còn được có hai thị tỳ hầu hạ:

Ão xanh đổi lấy cà sa,
Pháp danh lại đổi tên ra Trạc Tuyá»n,
Sớm khuya sắm đủ dầu đèn,
Xuân Thu cắt sẵn hai tên hương trà.

Vả lại, từ sá»± ghen tuông Hoạn Thư đã đổi sang sá»± kính trá»ng Kiá»u: NghÄ© cho khi các viết kinh,
Vá»›i khi khá»i cá»­a dứt tình chẳng theo,
Lòng riêng riêng những kính yêu...

Thật vậy, Hoạn Thư không tá» vẻ tức giận khi bắt được quả tang Thúc Sinh tâm sá»± lén lút vá»›i Thúy Kiá»u, không truy bắt Kiá»u đã chạy trốn mang theo chuông vàng khánh bạc cá»§a chùạHÆ¡n nữa, Hoạn Thư, sau khi trình bày xong lòng ăn năn sám hối, ngá» lá»i xin lá»—i và xin lượng khoan hồng:
Trót lòng gây việc chông gai,
Còn nhỠlượng bể thương bài nào chăng.
Nghe xong lá»i biện bạch cá»§a Hoạn Thư, Thúy Kiá»u truyá»n lệnh tha ngay:
Ãã lòng tri quá thì nên,
Truyá»n quân lệnh xuống trướng tiá»n tha ngay

Hành vi trên đây cá»§a Thúy Kiá»u là má»™t Ä‘iá»u trùng hợp vá»›i lá»i dạy cá»§a Chúa Kitô. Trong Kinh Thánh ta được nghe Chúa nhiá»u lần rao gỉảng lòng nhân từ, sá»± tha thứ cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i những kẻ phạm tá»™i mà biết ăn năn .Trong tập thÆ¡ Tình Thương xuất bản năm 1991,tôi đã nhắc đến Ä‘iá»u này hai lần; lần đầu trong bài Tình Thương kể lại ngụ ngôn cá»§a Chúa Kitô nói vá» cá»­ chỉ ngưá»i cha làm tiệc ăn mừng tha thứ cho đứa con hoang đàng, ăn năn trở vá» xin lá»—i và từ bò lối sống tá»™i lỗịLần thứ hai trong bài thÆ¡ nói vỠông Zacé, má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i chuyên sống vá» nghá» thu lãi nặng (publicain) được Chúa tha thứ vì đã từ bá» việc làm này và đã tình nguyện bồi thưá»ng gấp bốn lần số tiá»n lãi đã thu. Trong bài viết vá» "Cảm nghÄ© sau khi xem phim La Passion Du Christ (Sá»± khổ nạn cá»§a Chúa Kitô ) " đã được đăng trên nhiá»u tạp chí, tôi đã nhắc tá»›i ngưá»i trá»™m lành cùng chịu hình phạt bị dóng Ä‘anh vá»›i Chúa Kitô được Chúa tha tá»™i, cho vào Thiên đàng cùng vá»›i Chúa vì đã biết ăn năn tá»™i ác đã làm và đã xin Chúa tha thứ. Biết bao nhiêu ngưá»i có nhiá»u tá»™i lá»—i đã trở thành thánh vì các vị đó đã biết ăn năn, sám hối. Thánh Phao Lô (Saint Paul) là ngưá»i trong qúa khứ đã giết hại nhiá»u ngưá»i theo Kitô giáá»Thánh Augustin, Thánh Madeleine là những ngưá»i trong quá khứ đã sống cuá»™c Ä‘á»i dâm ô trụy lạc.Bởi vậy ngưá»i ta đã định nghÄ©a chữ Thánh là những ngưá»i tá»™i lá»—i biết ăn năn hối cảịQuả thật, nếu Thiên Chúa không tá» lòng nhân từ ban ân tha thứ thì chẳng ai được vào Thiên đàng.Bởi vậy Chúa Kitô vì thương loài ngưá»i nên đã lập ra những phép bí tích (sacrements) trong đó có phép rá»­a tá»™i, phép tha tá»™i đẻ ta có dịp mà xin Thiên Chúa tha tộịTa cần phải khiêm nhưá»ng nhận lá»—i để xin T.Chúa tha thứ .Nhưng muốn được Æ¡n tha thứ ta phải tha thứ cho tha nhân

.Trong kinh Lạy Cha cá»§a Chúa Kitô dạy các môn đệ, có câu:Xin Cha tha tá»™i cho chúng con cÅ©ng như chúng con đã tha kẻ xúc phạm đến chúng con.Thiết nghÄ© những ngưá»i lâm vào hoàn cảnh ốm Ä‘au gần chết nên nghe theo lá»i Chúa Kitô, hạ mình kính trá»ng Thiên Chúa, xin Æ¡n tha thứ vì chỉ có Æ¡n này thì hồn ta má»›i được cứu độ, ngoài ra chẳng có cách nào khác.Nếu ta kiêu ngạo không cần đến sá»± tha thứ cá»§a Thiên Chúa, hồn ta sau khi chết sẽ bị xét xá»­ theo luật công bình: làm ác phải phạt theo luật nhân quả cá»§a đạo Phật hay theo lá»i dạy cá»§a Khổng Tá»­: dÄ© trá»±c báo oán.Ta nên nhá»› rằng trên Ä‘á»i này ai là ngưá»i không phạm tá»™i sát sinh, ai là, ngưá»i không mắc ba Ä‘iá»u tham sân si để được vào Niết bàn ?

Xá»­ Hoạn Thư xong, đến lượt xá»­ các can phạm khác,Những ngưá»i này chẳng ai tá» bày lòng ăn năn hối cải những việc ác cá»§a mình nên Ä‘á»u bị án tá»­ hình.Có độc giả nghÄ© rằng Thúy Kiá»u quá nhá» nhen trong vụ xá»­ tá»­ Ưng Khuyển lấy cá»› rằng há» chỉ là ngưá»i thi hành lệnh trên nên không bị mắc tộì.Trong trưá»ng hợp này chỉ có Thuý Kiá»u là ngưá»i trong cuá»™c má»›i có đủ thẩm quyá»n kết tá»™i Ưng Khuyển.Hai ngưá»i này dưá»ng như không có những hành động giống như những gia nhân khác trong lúc thi hành lệnh bắt cóc Kiá»u cho nên không được nàng tha xét.Trên quãng đưá»ng dài từ Lâm Truy đến Vô Tích phải mất nhiá»u ngày,hai ngưá»i cầm đầu này có lẽ đã có những cá»­ chỉ xúc phạm đến thể xác nàng.Thật vậy, trước vẻ đẹp mặn mà cá»§a Kiá»u:

Rõ ràng trong ngá»c trắng ngà
Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên
Ưng Khuyển cÅ©ng như Mã Giám Sinh và Thúc Sinh khó bất động.Chứng cá»› là tại sao Kiá»u vẫn bị mê mẩn khi vá» tá»›i nhà mẹ Hoạn Thư
Vực nàng tạm xuống môn phòng,
Hãy còn thiêm thiếp giấc nồng chưa phai.
Hoàng lương chợt tỉnh hồn mai,
Cửa nhà đâu tá?Lâu đài nào đây!

.Thứ thuốc mê mà Ưng Khuyển dùng thưá»ng chỉ có hiệu lá»±c trong thá»i gian ngắn đủ để cho làm xong má»™t việc.Như vậy má»—i khi muốn xúc phạm thể xác Kiá»u,Ưng Khuyển chỉ cần tưới má»™t chút thuốc mê vào mặt nàng là đủ thá»i giỠđể há» hành động HỠđánh mê Kiá»u lần chót trước khi ná»™p nàng cho mẹ Hoạn Thá»±Vả lại thân phận Kiá»u ở trong tay há» thì há» muốn làm gì mà chẳng được, và há» là những ngưá»i độc ác như ưng khuyển ,hai loài thú dữ, để cấm đầu bá»n côn đồ
Khuyển Ưng lại lựa một bầy côn quang

Ãây là vụ xét xá»­ mà can nhân có quyá»n bào chữa sá»± vô tộịUng Khuyển không lên tiếng vì tá»± xét thấy mình có tá»™i vá»›i ngưá»i Ä‘ang ngồi xá»­ cÅ©ng như Mã giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh ,Bạc Hạnh là những ngưá»i không giữ lá»i thá». Trong bài "Khóc Nguyá»…n Du "tôi đã có dịp trình bày rằng tác giả truyện Kiá»u đã có nhiá»u tư tưởng trùng hợp vá»›i lá»i dạy cá»§a Chúa Kitô vá» những Ä‘au khổ cá»§a loài ngưá»á»‹Mục đích bài này cÅ©ng là để chứng tá» Nguyá»…n Du có tư tưởng giống Chúa Kitô vá» phương diện xét xá»­.Thật thế, sá»± luận tá»™i cá»§a Thiên Chúa khác sá»± kết tá»™i cá»§a loài ngưá»i, Thiên Chúa dựạ trên sá»± tha thứ và lòng ăn năn, còn loài ngưá»i thì thi hành má»™t cách máy móc những luật pháp, không chú trá»ng đến lòng nhân từ sá»± tha thứ Kẻ nào đã làm tá»™i thì phải chịu hình phạt dù đã tá» ra biết ăn năn sám hốịỞ tiểu bang California, gần đây má»™t tá»­ tá»™i, dù đã làm nhiá»u việc chứng tá» lòng ăn năn và đã được nhiá»u ngưá»i biểu tình á»§ng há»™ đơn xin ân xá, vẫn bị chính quyá»n cho thi hành bản án.Vả lại luật pháp cá»§a ngưá»i trần không được nhất quán. Nó thay đổi theo thá»i gian và không gian, nghÄ©a là cùng má»™t hành động, chá»— này cho là phải, chá»— kia lại cho là trái, thá»i xưa cho là tá»™i thá»i nay cho là không tá»™i và sá»± luận tá»™i cÅ©ng tuỳ thuá»™c vào cảm hứng cá»§a ngưồi lãnh vai xét xá»­.Trái lại, lá» luật cá»§a Thiên Chúa thì không bao giá» thay đổi, được áp dụng như nhau ở khắp má»i nÆ¡i và ở khắp thá»i đại vì Ä‘iá»u thiện lúc nào cÅ©ng là Ä‘iá»u thiện và Ä‘iá»u ác lúc nào cÅ©ng là Ä‘iá»u ác không thay đổi theo thị hiếu,tính ích ká»· cá»§a loài ngưá»i..

Nếu lòng nhân từ,Æ¡n tha thứ cá»§a Thiên Chúa không bá» bến,trái lại sá»± xét xá»­ cá»§a Thiên Chúa rất công minh không há» sai lầm:làm lành thì ban thưởng, làm ác thì phạt.Ta không nên tin những kẻ ngụy biện bảo rằng Thiên Chúa rất nhân từ không phạt ai cả.Lý luận như vậy chẳng khác nào nói Thiên Chúa bao dung kẻ làm Ä‘iá»u ác hay sao?.

Sau ba vụ xét xá»­ kể trên, tác giả còn cho ta biết má»™t cách gián tiếp vụ xét xá»­ thứ tư cá»§a Trá»i dành cho các nhân vật khác trong truyện. Nói đúng hÆ¡n,tác giả cho biết sá»± thưởng phạt cá»§a Trá»i sau khi xem xét hành vi con ngưá»i. Thật vậy, trong phần kết cá»§a truyện, ta được biết những ngưá»i có thiện tâm như bố mẹ Kiá»u, anh em Kiá»u và Kim Trá»ng Ä‘á»u được hưởng cuá»™c sống an khang lâu dài;(Má»™t nhà phúc lá»™c gồm hai, Ngàn năm dằng dặc quan giai lần lần.)Từ Hải,tuy là con ngưá»i anh hùng có nhiá»u đức tính, nhưng lại là con ngưá»i hiếu chiến,gây nên bao nhiêu cảnh thịt rÆ¡i máu đổ cho nên phải chịu chết, đúng như lá»i Chúa Kitô đã nói:kẻ nào dùng gươm để đánh, kẻ đó sẽ chết vì gươm.Hồ Tôn Hiến và Vua tôi cá»§a chế độ phong kiến tàn ác nhà Minh thì bị nhà Mãn Thanh cươp hết quyá»n hành.Ãiá»u đó chứng tò sá»± trừng phạt cá»§a Trá»i.

Nói tóm lại, trong thi phẩm Kim Vân Kiá»u, Nguyá»…n Du cho độc giả thấy rằng tất cả các nhân vật từ vai chính đến vai phụ, ai cÅ©ng phải chịu sá»± định Ä‘oạt cá»§a Trá»i vá» số phận cá»§a mình:
Ngẫm hay muôn sá»± tại Trá»i,
Trá»i kia đã bắt làm ngưá»i có thân.
Bắt phong trần phải phong trần,
Cho thanh cao mới được phần thanh cao.

Sá»± thưởng phạt cá»§a Trá»i không phải là tiá»n định. Nó được căn cứ trên hành vi thiện ác cá»§a con ngưá»i và v sá»± thá»±c thi hai Ä‘iá»u này không do Trá»i mà là do loài ngưá»i quyết định tùy theo cái tâm:

Thiện căn ở tại lòng ta,
Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.

Thật vậy, trong việc thá»±c thi Ä‘ièu lành Ä‘iá»u ác, cái tài cái sắc không có ảnh hưởng quan trá»ng bằng cái tâm. Có tài có sắc mà tâm ác sẽ xui ta làm Ä‘iá»u ác mang há»a lại cho ta và cho tha nhân.Trái lại có tài có sắc mà tâm tốt sẽ mang lại hạnh phúc cho mình và cho nhân loại. Vá» sá»± xét xá»­ cá»§a Trá»i, Nguyá»…n Du cho ta thấy sá»± thưởng phạt dành cho loài ngưá»i được chia làm hai loại; loại ngưá»i có tâm tốt làm những Ä‘iá»u lành trong tình yêu thương thì được Trá»i cho hưởng hạnh phúc,loại ngưá»i có tâm ác chuyên lừa gạt ,áp bức, trục lợi kẻ khác thi bị Trá»i giáng há»áº¡Cảm nhận này đúng vá»›i những Ä‘iá»u Chúa Kitô cho biết trong khi rao giảng vá» ngày phán xét chung. Trong sách Khải Huyá»n ( Apocalypse ), Thánh sá»­ Gioan đã viết:Má»™t hôm tôi nhìn thấy ở trên Trá»i cò diá»…n ra má»™t cảnh tượng như sau. Má»™t đấng oai linh ,y phục trắng , ngồi ở giữa,bên hữu Ngài là má»™t đám ngưá»i mặc đồ trắng , bên tả là đám ngưá»i mặc đồ Ä‘en.Ãấng oai linh nói vá»›i những ngưá»i áo trắng rằng các ngươi được Ta tưởng thưởng vì xưa kia ở trần gian, các ngươi đã cho Ta ăn khi Ta đói, đã cho Ta mặc khi Ta rét, đã giúp Ta khi Ta bị hoạn nạn.Má»™t ngưá»i trong đám áo trắng tiến lên thưa rằng khi ở trần gian, chúng con không bao giá» gặp Ngài cả.Ãấng oai linh liá»n nói rằng má»—i khi các ngươi làm Ä‘iá»u thiện cho kẻ khác, kẻ khác ấy chính là Ta đó. Quay mặt sang đám ngưá»i mặc áo Ä‘en, Ngài nói: xưa kia lúc ở trần gian, các ngươi tuy được giàu sang, quyá»n cao chức trá»ng, nhưng các ngươi chỉ sống ích ká»·, không giúp đỡ ngưá»i khác cho nên từ nay các ngươi sẽ suốt Ä‘á»i bị đày Ä‘á»a ở nÆ¡i chỉ có nghiến răng và than khóc.

Ãầu Xuân Bính Tuất 2006

Phương Du Nguyễn Bá Hậu



Mục Lục


V. Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuật ___________________________________________________



1. Tạp Chí Nguồn



Ãể đánh dấu năm thứ 3 cá»§a tạp chí, chúng tôi đã quyết định trở lại tên cÅ© là tạp chí NGUá»’N thay vì KHÆ I NGUá»’N [giai Ä‘oan: 7 số].

Xin nhỠquí vị nếu có thể, phổ biến dùm với độc giả quí tạp chí/diễn d-àn.

Chân thành cám ơn .

Tạp Chí Nguồn

Mục Lục


2. Website: Ăn Mày Văn Chương



http://Amvc.free.fr

Ä‚n mày văn chương kính má»i bạn vào thăm website Ä‚n mày văn chương.
Miêng, Phạm Trá»ng Luật, Mai Ninh, Nam Dao, Phan Huy Dương
The Literature beggars are happy to invite you to visit their personal web sites.
Les mendiants de la littérature sont heureux de vous inviter à visiter leurs sites personnels sur la Toile.

New, nouveau, má»›i

Mục Lục


3. Flight 33 Productions



Flight 33 Productions

My company, Flight 33 Productions, is currently producing the second season of "Shootout" for the History Channel. "Shootout" is an hour-long, 13-episode documentary series that depicts the bravery and heroism of US Marines, Navy, and Army from World War II to the present. This season, one episode will be dedicated to Tet Offensive '68, and we are concentrating on the battle for Huẹ

I was wondering if you might know of Vietnam veterans who would be willing to participate in our program. We are looking to interview men (and women) who were involved in firefights, shootouts & close combat in Huẹ I want to assure you that this documentary series will show the veterans in a positive light, focusing on their honor & dedication that they demonstrated during their time of dutỵ If you are interested in speaking to me more about this, please feel free to contact mẹ Thank you very much for your assistancẹ

Sincerely,

Brittany Graham
Associate Producer
Flight 33 Productions
bg@flight33.tv
818.505.6640 x138

Mục Lục


VI . Hộp Thư Toà Soạn ___________________________________________________



Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : Dòng Sông Nhá», Ãông Hoà, DHH, Hoàng Yến, Hoàng Mai Phi, Kim Thành, Nguyá»…n Phan Ngá»c An, Nguyá»…n Hải Bình, Phan Bá Thụy Dương, Phiến Băng, Sông Cá»­u, Tân Văn, Thy Lan Thảo, Tôn Thất Phú SÄ©, Trần Kiêu Bạc, Trần Thành Mỹ, Trần Hoan Trinh, Từ Tú Trinh, Tú Khuê, Việt Dương Nhân đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 50 . Má»™t số bài khác sẽ được đăng dần vào số tá»›i. Mong má»i sẽ nhận được những sáng tác cá»§a các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.

Mục Lục


Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà: 1) Ãể vào danh sách cá»§a NSGM (subscribe), xin gá»­i email vá» GiaoMua@hotmail.com
2) Ãể rút ra danh sách cá»§a NSGM (unsubscribe), xin gá»­i email vá» GiaoMua@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»­i vá»: GiaoMua@hotmail.com 4. Má»i bài vở, đóng góp, xin gá»­i vá»: GiaoMua@hotmail.com Nguyệt San Giao Muà Homepage: http://www.GiaoMua.com Thể lệ gá»­i bài cho Nguyệt San Giao Muà: 1. Xin các bạn gá»­i bài theo dạng VIQR (Vietnet) (dùng cách bá» dấu như trong trang này) 2. Xin liên lạc vá»›i NSGM hay trá»±c tiếp tá»›i tác giả nếu muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM. 3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ email ở cuối bài hay không. 4. Bài vở xin gá»­i đến GiaoMua@hotmail.com 5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»­i vá»: GiaoMua@hotmail.com

Ãịa Chỉ Liên Lạc:

Nguyệt San Giao Muà
P.O . Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

Trang Nhà 


FastCounter by bCentral

Copyright 2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors