Số 57

Ngày 1 tháng 1 năm 2007

www.GiaoMua.com

Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

GiaoMua@hotmail.com


Thư Ngỏ



Những Tấm Lòng Vàng

Trong những ngày lễ Giáng Sinh và Năm mới Dương Lịch vừa trôi qua, chúng ta cũng đã nhận quà cũng như trao quà cho bạn bè và ngừời thân thuộc. Những món quà gởi gấm tình cảm, biểu hiệu cho tình thương, tình yêu đối với gia đình và bạn bè. Một số người khác đã âm thầm bỏ công bỏ của ra để giúp đỡ những kẻ xa lạ, kém may mắn hơn trong những ngày lễ qua như những người trong hội Những Ông Già Noel Bí Mật. (http://www.secretsantausa.com/)

Tạm kể lại nguồn gốc của hội này:

35 năm trước đây, một kẻ đói rét, vô gia cư bước vào một tiệm ăn ở thành phố Houston, tiểu bang Mississippi. Không có đồng nào dính túi, anh ta chỉ kiếm cách để ăn một bữa rồi sau đó giả vờ là đã đánh mất ví. Anh không biết chuyện gì đang chờ đón anh.

Người chủ tiệm sau khi nghe câu chuyện mất ví của anh, cúi xuống giả vờ là đã nhặt được tờ 20 đô la trên sàn nhà và nói với anh: Ðây chắc là tiền anh đã đánh rơi. Anh chàng vô gia cư hôm đó đã tự hứa là sẽ bắt đầu một cuộc đời mới và sẽ trả ơn người chủ tiệm ăn với hành động tế nhị kia, bằng cách giúp đỡ âm thầm những người khốn khổ.

Từ đó trở đi, trong gần 35 năm, anh chàng vô gia cư đó đã thành công trong sự nghiệp, nhưng mỗi kỳ Noel về lại đóng vai ông già Noel lái xe đi phát quà giúp đỡ cho những người nghèo khó, với tổng cọng số tiền đã lên đến trên 1.3 triệu đô la. Nay thì ông Larry Stewart, người sáng lập ra hội Những Ông Già Noel Bí Mật đang bị ung thư nặng, mới lên tiếng về việc làm của ông, với mục đích để truyền đi ngọn lửa yêu thương đến nhân loại.

Nếu người chủ tiệm ăn không giả vờ nhặt được tiền đánh rơi đê đưa cho anh chàng vô gia cư đó, thì chắc hội Những Ông Già Noel Bí Mật cũng không ra đời, và hàng ngàn người cũng không nhận được sư giúp đỡ của ông Larry Stewart. Có những tấm lòng vàng, bắt đầu bằng một sư giúp đỡ nhỏ, nhưng đã gây tác động giây chuyền và những sự giúp đỡ đã nhanh chóng lan đến những người khác.

Ngày hôm nay, bắt đầu một ngày mới mong các bạn hãy mở rộng nụ cười đi nhé các bạn, hãy tựnhủ rằng mình rất hạnh phúc với những người thân yêu và tình cảm gắn bó của gia đình ,của bè bạn. Hãy cố gắng làm một cử chỉ tử tế đối với ít nhất một người trong một ngàỵ Khi thấy người hầu bàn trong tiệm ăn không vui vẻ mấy khi mang thức ăn đến, hãy nghĩ rằng biết đâu đầu óc anh /chị ta đang lo âu rối bời về chuyện sức khỏe của chính mình hay con cái, hay đang lo âu vì chuyện sắp mất chổ ở, việc làm. v.v. Một nụ cười, một cử chỉ tử tế của bạn sẽ mang lại nỗi vui nho nhỏ đến những người lân cận, khiến cho bạn cảm thấy yêu đời và mở rộng lòng tha thứ đến những chuyện không tốt đẹp trong gia đình, trong công việc thường ngàỵ Mà thực tế đã chứng minh những tấm lòng tử tế vị tha, rất dề dàng mang tính truyền nhiễm đến những người chung quanh.

Trong những ngày lễ với không khí đoàn tụ gia đình, mong các bạn chúng ta cho một giây phút nhớ đến những người khốn khổ đang nằm trong những trại tị nạn, những trẻ em đói rách lang thang trên những góc tối của hang cùng ngõ hẻm, để hy vọng chúng ta trong cương vị nhỏ bé của mình, tiếp tục thắp sáng ngọn lửa yêu thương của những người trong hội Những Ông Già Noel Bí Mật.

Thân mến

Trường Như
Ban Biên Tập Giao Muà


Mục Lục

I . Thơ _______________________________________________________________________

1. Giáng Sinh ______Ðông Hòa
2. Nắng Hồng ______Hà Khánh Phương
3. Thôi Anh Tình Ðã Ngủ Yên ______Từ Tú Trinh
4. Giáng Sinh....Nhớ ______Nhật Hạ SG
5. Hồng Nhan ______Khóc_Cười
6. Xa Cách ______Hồng Phúc
7. Kể chuyện Ðầu Xuân ______Hoàng Yến
8. Xuân Ðã Ðến Ngút Ngàn Trên Nhánh Lá ______Tuệ Tâm
9. Mùa Ðông Xứ Mỹ ______Trần Thiên Ân
10. Mai Em Ði Rồi. ______Thiên Ðức
11. Chim Lạc ______Nam Thảo
12. Mùa Ðông Binh Sĩ ______Hàn Thiên Lương
13. Dốc Xuân ______ Sông Cửu
14. Ðừng Gọi Anh Bằng Chú ______Nguyenthitehat
15. Chênh Lệch ______Thy Lan Thảo
16. Mùa Thu Và Thi Nhân ______Nguyễn Phan Ngọc An
17. Thì Thầm Tình Xưa ______Việt Hà
18. Nghe Ðời Thức Giấc ______Tôn Thất Phú Sĩ
19. Nghe Hồn Bay Bổng ______Kim Thành
20. Hồng Nhan Tri Kỷ ______ Trần Hoan Trinh
21. Giữ Một Dòng Thơ ______Mạc Phương Ðình
22. Ðêm Thánh Cuối Cùng ______Trần Văn Lương

II . Văn _______________________________________________________________________

1. Mai Ly (Truyện Dài nhiều kỳ) _______ Việt Dương Nhân
2. Bờ Lau Cát Lở 16(Chuyện Dài) ___________ Ðỗ Thành
3.Mưa Trên Phố Suối Snoqualmie (kỳ 2) ___________ Phan Thái Yên
4.Chập Chùng Bóng Núi 6(Chuyện Dài) ___________ Thanh Sơn
5.Về Quê ___________ Trần Văn Lương
6.Sương Sa Lạnh Lùng ___________ Huân Long
7.Chút Tình Sau Cơn Bão ___________ Cẩm An Sơn
8.Hoa Bướm Ngày Xưa ___________ Kim Phương Oanh
9."Việt Nam Quê Hương Tìm Lại" ___________ Hương Kiều Loan
10.Những Mảnh Ðời ___________ Hoa Bằng Lăng
11.Lầm ___________ Việt Hà
12.Chùa Nhỏ Quê Tôi ___________ Trần thành Mỹ
13.Có Những Mùa Xuân Bất Tận ___________ Từ Tú Trinh

IIỊ Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________

1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH

IV. Nghiên Cứu __________________________________________________

1. Chữ Tâm Kia Mới Bằng Ba Chữ Tài _______ Ðàm Trung Phán

V . Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật__________________________________________________

1. Thơ Nhạc - Nghiêu Minh _______ Giao Muà

VI . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________

1. Nhắn Tin/Trả Lời Bạn Ðọc _______ Ban Biên Tập

I . Thơ __________________________________________________

1. Giáng Sinh 


 
Ðêm nay Thiên Chúa Giáng Sinh
Cõi trần hoan hỉ đón nghinh ân tình  
Bê Lem hang đá nên hình
Hài Ðồng Thánh Chúa trung trinh rạng ngời
Bò Cừu cả thảy quanh ngồi
Sưởi Người ấm áp qua rồi khổ nan

Ðể mai rạng rỡ đầy tràn
Ðức Tin giúp kẻ vui cùng thế gian 
Chữa người chứng bệnh nguy nàn
Qua cơn bỉ cực thênh thang cuộc đời
Cõi lòng Thánh Chúa vì người
Chịu hình Thật Tự không lời thở than
Ðến khi tối đất trời vầng
Người về lên thẳng Thiên Ðàng hiển linh
Rồi mai mọi chỗ nhật minh
Rằng người sống lại ân tình nhân sinh
Từ đây khắp chốn an bình
Nơi nơi đều có Ðức Tin Chúa Trời


10.12.06

Ðông Hòa 
Mục Lục


2. Nắng Hồng Em như vừa tìm thấy Tia nắng hồng chợt đến Tim xao xuyến cuộn lên Ngẩn ngơ chênh chếch lòng. Gió xuân tan tuyết đông Sưởi ấm tình băng giá Phải chăng chim khách lạ Mang tặng em dây thần. Sợi tơ hồng châu trần Nối kết em và anh Chỉ buộc tay mong manh Nhưng tình luôn thấm đẫm. Anh phương ấy xa xăm Hiểu thấu tình nàng thơ Có vẹn lòng chung thủy Dù vật đổi sao dời. Phải chăng là cơn mơ Thì đừng vội thức giấc Nên ru em hư thật Vọng tưởng chút tình thơ. Hà Khánh Phương
Mục Lục


3. Thôi Anh Tình Ðã Ngủ Yên Mùa yêu thôi đã qua rồi Nhớ nhung thôi đã một thời vàng hao Lời nào cho phút xa nhau Thôi anh tình cũng đã vào hư không Một mai có buổi tao phùng Ðời thôi cũng đã mịt mùng tuyết sương Thôi anh đừng thêm vấn vương Nhắc chi cái thuở yêu đương não lòng Ðò xưa thôi đã sang sông Người xưa thôi đã có lần truân chuyên Ðành thôi chôn giấu niềm riêng Ðành thôi buông thả ưu phiền mù xa Tình xưa nay đã nhạt nhòa Bao lời ước thệ đã là lãng quên Thôi anh tình đã ngủ yên... Thôi anh tình đã ngủ yên... Từ Tú Trinh
Mục Lục


4. Giáng Sinh....Nhớ Người người vui nhộn nhịp Ðón mừng Chúa Hài Ðồng Bê Lem đêm giá lạnh Hát bài ca Ðêm Ðông Em chợt thấy chạnh lòng Giữa mênh mông biển người Một mình em lẻ loi Bên cạnh những tiếng cười Giáng Sinh về muôn nơi Em nhớ đến một người... Anh ở nơi xa ấy Có nhớ đến em không? Mùa đông lạnh buốt giá Mình vẫn hoài lìa xa Trong tận cùng nỗi nhớ Em nghe lòng xót xa.

Nhật Hạ SG

Mục Lục


5. Hồng Nhan Khéo đôi tay họa mi tằm Ðêm mênh mông quá chổ nằm nhớ , quên Ai về cuộn sóng triều lên Nửa say nửa tình hớ hênh rã rời Ai về nhặt hộ tình tôi Nửa vàng sương khói nửa rơi thác ghềnh Hồ mị thả bóng câu đêm Men trầm ngực dại ướt thềm đào nguyên Gió tru chi những oan khiên Cúi đầu gieo nốt nghiệp duyên ngại ngần Lấm lem từ đó phù vân Sắm vai kẻ lạ chen chân bụi hồng Chim non gãy cánh tình không Hoa vừa hé nụ ngập lòng bão dâng Buồn vui đong đếm bao lần Ðường hun hút bóng xa gần riêng ai Ðiểm tô lụy tháng năm dài Tập câu thương nhớ tỏ bày làm quen Ẩn tàng góc phố khêu đèn Bờ khuya xiêm áo trỗi kèn liêu trai Xòe tay đếm ngón ngắn dài Cây đời đã trổ thiên tai phận người Xin còn được tiếp cuộc chơi Hồng nhan xanh khướt môi cười giữa đêm Trầu nào khô quắt vôi têm Duyên nào tóc trắng bậc thềm đặt tên Nào câu lên thác xuống ghềnh Bây giờ xao xác dập dềnh hồn trơ Ðâu rồi… tình hỡi… đời ơi… ??? Ðốt vần lục bát ném trời hư không.

Khóc_Cười

Mục Lục


6. Xa Cách Gặp gỡ làm chi thêm vấn vương Ðể lòng ray rức nỗi sầu thương Ðêm về chiếc bóng bên thềm mộng Thao thức canh khuya nỗi đoạn trường Mai nầy xa cách người một phương Ðời hai lối rẽ khó chung đường Bao nhiêu ước vọng đành chôn kín Ngày tháng buồn trôi, nhạt phấn hương Tìm lại bóng mình qua ánh gương Tóc xanh giờ đã nhuộm màu sương Thời gian trôi mãi theo năm tháng Giọt lệ u hoài, giọt lệ thương Làm sao xóa được nỗi buồn vương?! Cho cánh hoa sầu thêm sắc hương Trong làn gió nhẹ lung linh nắng Lóng lánh trên cành mấy giọt sương Hồng Phúc
Mục Lục


7. Kể chuyện Ðầu Xuân Anh có món quà Xuân nầy tặng em, Là những vần thơ viết từ tim óc, Mình yêu thương nhau từ thời tuổi ngọc, Chung lớp, chung trường, chung cả đường đi, Những khi nghịch đùa giả chuyện phu thê, Vậy mà cuối cùng nên duyên chồng vợ, Anh phận làm trai giữa thời binh lửa, Nợ nước tình nhà oằn nặng đôi vai, Nhiều lần chiến trường tưởng đã bỏ thây… Cải tạo: Rừng sâu bạn cùng rắn độc. …Yêu em những lần ngồi yên lặng khóc, Cả nhà không còn lương thực để ăn, Anh ra rồi vào, quanh quẩn, cuồng chân. Thấy mình tự dưng trở thành vô dụng, Quân tử bước cùng còn không khí dũng? Anh tự trách mình vô tướng, vô tâm, Nhẫn nhục hy sinh, em vẫn âm thầm, Dịu dàng đỡ nâng anh hùng đứng dậy, Em bảo: trượng phu té đừng nằm sải, Thời gian nhiệm mầu thêm sức cho anh. Mười sáu năm rồi đất khách đón Xuân, Anh vẫn cả lòng nhớ thương Tổ Quốc. Tuổi già anh như thuyền đi nước ngược, Em lại một lần nữa vỗ về anh. Thu đi, Ðông tàn và đây mùa Xuân, Nụ hôn tình nồng tặng em yêu dấu!. Hoàng Yến
Mục Lục


8. Xuân Ðã Ðến Ngút Ngàn Trên Nhánh Lá Ngày tháng mới trong muôn trùng dặm ruổi Tuổi đi rồi em còn giữ mấy mùa qua Sầu lên gối những đêm trường buồn tủi Dòng oan khiên ai phủ kín thiên hà Xuân đã đến ngút ngàn trên nhánh lá Nụ hoa kia chẳng chịu hé môi cười Lời du mục hằn sâu trên sỏi đá Gói ghém gì với đất lạ chân đưa Lòng thấm mệt khi thuyền không bến đỗ Mỏi tay chèo thơ không kéo mưa ngang Sông còn đó với từng hồi sóng vỗ Mộng thờ ơ theo tiếng vọng mây ngàn Duyên tâm ngộ lỡ đánh rơi trên ngạn Thác đổ dồn về từng khối bâng quơ Bờ suối thở bên trăng tàn lơ đãng Sơ huyền giăng chẳng ấm mớ tình hờ Vẫn gắng gượng với ân tình vay mượn Nhạt vậy thôi những xa vắng muôn đời Em còn đó sầu buông về trăm hướng Cười đi em cho lộc nở ngàn nơi

Tuệ Tâm
Mục Lục


9. Mùa Ðông Xứ Mỹ Cơn gió lạnh ùa về từ cực Bắc Phủ tràn miền Bắc Mỹ với giá căm Buổi sáng cành lan pha bột trắng Ðá chưa tan lấp lánh ánh nắng hồng Buổi sáng kính xe đầy bụi đá Lụi hụi cào phủi mãi cũng không tan Mở máy lên, thêm chút sửi cho mau Mau lên kẻo trễ giờ trên xa lộ Chiều sụp xuống, ông mặt trời đi ngủ sớm Xa lộ lên đèn, người hối hả chạy nhanh Phòng khách vắng, một tâm hồn rỗng tuếch Mùa Ðông về thêm giá lạnh người ơi! Nhật nguyệt xoay vòng con tạo hoá Hạ tàn rồi tôi bám víu được sảo Sàigòn ơi, bóng chiều về bóng mượt Houston đây, nhung nhớ nắng Sàigòn Ðông về ngồi đây phơi chút nắng Houston ơi đừng để mất em yêu Bayou City từng vang lên nắng ấm Nhưng hôm nay chú nắng bỏ đi chơi Nhường phòng lại cho cô nàng Bạch Tuyết Ðẹp kiêu kỳ nhưng lạnh lùng xa cách Lẽ nào tôi ôm giá lạnh suốt tháng năm! Bác Noel ơi! khi thăm tôi Bác nhớ Vài món qùa nho nhỏ tuổi bé thơ Còn tôi đây, Bác còn gì trong túi? Ðoán thử xem tôi thích nhất món gì? Một ân tình ước sũng đọng trong tim, Cộng một chút nồng nàn pha mật ngọt Vì đâu bằng một yêu nồng thắm Ấm trong lòng, ấm lan mãi tận da Cho tôi xin nụ cười hà màu mắt Cho hồn tôi bay bỗng với trời mây Cho hồn tôi treo ngược với cành cây Cùng bầy dơi đang trốn mình chịu lạnh Tôi nhủ thầm cố ráng hết mùa Ðông Rồi sang năm lại nắng mới tươi hồng Xua tan đi cái lạnh lùng tuyết bạch Ðể tôi về tắm nắng góc trời xa. Nov. 2005 Trần Thiên Ân
Mục Lục


10. Mai Em Ði Rồi. Thân tặng các bạn đồng cảnh ngộ. * Mai em đi rồi, Vì vận số, mang theo nỗi buồn xa má vào lòng đất mẹ. Anh theo vận nước ra đi xa má,gánh niềm thương oằn đôi vai suốt cuộc đời. Má không đi, cô đơn ở lại, ôm hình bóng hai con, không còn nước mắt để khóc. Nỗi đau này! ai hơn ai nhỉ? *Mai em đi rồi, Phụ lời thề chung sống bên nhau. Vợ bơ vơ, khăn trắng ngang đầu, Nữa cuộc đời, còn lại cho ai? Con lạc giọng, với tiếng ba đâu ? Nỗi đau này ai dám hơn ai? *Mai em đi rồi, Bỏ bạn bè, bỏ cả tương lai Nhưng bạn bè vang tiếng Công ơi! Ðau xót quá, ai biết hỏi ai? Ðừng hỏi nữa, đau quá phải không em? Ðau một lần, em mang vào huyệt mộ, Ðau lâu dài, anh giữ lại mai sau, Cả gia đình, đau mãi biết để mô? Thôi em nhỉ, hãy thanh thản ra đi. Thong thả ra đi Mộ huyệt đầy dần..... đầy dần..... Em đi thật rồi, em ơi! Không còn thấy nhau, Chỉ còn nước mắt mọi người, Nước mắt cho em. Thiên Ðức

Mục Lục


11. Chim Lạc (Tặng bạn tôi anh Châu Văn Dũng) Bước chân phiêu lãng hao mòn Sao trông phố xá vẩn còn chưa quen Ngồi nhìn một nữa cánh sen Nước cùng mơ ước làm sen với bùn Chim trời dang cánh mông lung Núi sông còn đó cồn cùng biển khơi Tiếng kêu khổ vọng bên đời Còn đây đứng đó xa vời đất đai Phiêu du đã được bao ngày Ðầu mang tuyết trắng hình hài héo hon Chim trời buồn ngũ tìm non Tôi cười, tôi khóc cho tròn kiếp tôi London
Nam Thảo





Mục Lục


12. Mùa Ðông Binh Sĩ Chiều nay sương tuyết lạnh mùa đông Gío thoảng rơi rơi những cánh hồng Ngõ trước vườn sau cây trụi lá Mưa buồn lất phất lệ chờ mong! Nhớ thuở quê nhà mờ khói lửa Mùa đông cao nguyên buồn mênh mông Áo trấn thủ dầy không đủ ấm Lạnh người binh sĩ giữa đêm đông. Mùa đông binh sĩ buồn hiu quạnh Thấp thoáng làng quê bóng mẹ già Ẩn hiện sương mờ sao lấp lánh Súng thù văng vẳng vọng xa xa! Mấy nẻo cao nguyên đường đất đỏ Sương lạnh mưa phùng nghẽn lối đi Rét mướt xót đau lòng chiến sĩ Thương về chinh phụ khóc từ ly! Xưa đông chinh chiến nay viễn xứ Ðều nhuốm buồn đau tận đáy lòng Thấm nỗi cô đơn sầu mấy độ Mịt mù xa khuất.. .mãi chờ mong!

Hàn Thiên Lương
Mục Lục


13. Dốc Xuân Vòng vèo Leo dốc ngày xuân Lên non núi ẵm Xuống rừng đồi ôm. Lối mòn Tuyết đổ đường trơn Chông chênh ẩn hiện Xe lòn trong mây. Quanh Quanh Sương phủ mờ cây Em cười nhả khói Chuyện đầy, chuyện vơi... Êm êm Khúc nhạc không lời Ðón người về hội Sườn đồi nhú hoa. Câu thơ Ngẫu hứng đường xa Hồn Nguyễn Du Thấm lòng tạ...mặn mà : "Sen tàn cúc lại nở hoa Sầu dài, ngày ngắn, Ðông đà sang Xuân...”(*) Dìu Em Qua những tảng băng Nhớ hồ Than-Thở Ta chờ trăng ...Năm nào. Ðầu năm đi xem tuyết đổ 2005 ____________________________ (*) Thơ Nguyễn Du

Sông Cửu
Mục Lục


14. Ðừng Gọi Anh Bằng Chú Bảo người ta, đừng gọi anh bằng Chú Nhưng sao còn cứ Chú, Cháu trong thơ Nhận được thư anh, em thật không ngờ Lời kẻ cả ... ra chiều ông Chú lắm Dĩ nhiên là anh hơn em quá lớn Nên ngượng ngùng chẳng dám gọi bằng anh Sợ mẹ ba trách mắng mối tình xanh Con bé dại ... yêu người không đúng chỗ Tình ngu ngơ tình đầu vừa mới lớn Ðể mẹ buồn đêm nhỏ nhẹ van lơn "Con gái mẹ xinh, con nhớ đừng khờ Yêu người ấy, mai này con sẽ khổ" Bởi yêu anh nên em vờ không nhớ Lời mẹ buồn như kinh tụng hằng đêm Tại yêu anh nên nhất định không quên Yêu mãi mãi cho dù anh lớn tuổi Trách gì em, danh từ Ông Chú ấy Chỉ bên ngoài che phủ một tình yêu Lòng chân thành cô Cháu nhỏ diễm kiều Yêu tha thiết một người kêu bằng Chú Bởi yêu anh nên bây giờ lở dở Tháng năm dài ngang ngửa cuộc đời nhau Anh nơi nào có còn nhớ bé yêu Cô cháu nhỏ! ... một thời anh say đắm!
Nguyenthitehat

Mục Lục


15. Chênh Lệch * Em gọi chú mà sao trong đôi mắt Chút long lanh tha thiết ẩn u hoài Tóc xuân hồng buông phủ lấy bờ vai Che không kín chút tình em bối rối Nắng buổi chiều, gió nhẹ vờn chờ đợi Sao đêm về tươi mát nụ hoa thơ Em bâng khuâng xa vắng ý đợi chờ Em e thẹn, hay là em khó nói Có những lúc vu vơ buồn chú hỏi Cô cháu ngoan hiền sao chẳng được vui Má em hồng, hồng luôn cả đôi môi Mi khẻ chớp- long lanh đôi mắt ướt Chú vẫn biết, ý trong thơ mà mượt Ðã làm say, rộn rã tấm lòng em Tuổi tác dù chênh nhưng giấc mơ đêm Em vẫn nhớ, vẫn xây tình tha thiết Cô cháu nhỏ. Câu thơ dù diễm tuyệt Thì cuộc đời vẫn có lối quanh riêng Nếu trần gian không có chữ lụy phiền Thì thiên hạ hưởng vui tràn hạnh phúc Cô cháu nhỏ, nếu buồn thì cứ khóc Nước mắt đời dễ rửa sạch phiền nhơ Chú vẫn thương và vẫn viết bài thơ Bằng tâm ý, bằng thực lòng chú nghĩ Tuổi của cháu còn lắm điều thi vị Bởi mùa xuân bướm lượn khắp vườn xuân Tội gì buồn cho ý nhớ bâng khuâng Cho phai sắc thắm hồng xuân đang đượm Cháu hãy nhìn vườn xuân đầy hoa bướm Mắt tươi lên và môi thắm nụ cười Cháu hết buồn lòng chú cũng rất vui Tiếp tục viết bài thơ cho trọn ý mùa tạ ơn Thy Lan Thảo

Mục Lục


16. Mùa Thu Và Thi Nhân Xác lá chiều thu tơi tả bay Bên trời gió nhẹ thổi heo may Thi nhân ngắm cảnh buồn chi lạ Xót kiếp con tằm tựa khói mây… Ðời sinh ta trót làm thi sĩ Nghiệp dĩ mang vào có ích chi Sống mãi trong mơ ôm hệ lụy Mấy ai hiểu được …chút tình si… Cũng muốn vá trời thêm lấp biển Lên cung trăng hát với Hằng Nga Vượt trùng dương về thăm quê mẹ Ôm bóng hoàng hôn giữa nắng tà ! Ðể buồn trằn trọc suốt thâu canh Sợi tóc sầu rơi…phận mỏng manh Hoài bão chôn vùi theo nỗi khổ Thời gian …sao nỡ quá vô tình ? Tâm sự thi nhân với lá vàng Hồn thơ dào dạt lúc thu sang Nhìn mây lãng đãng sương thu rụng Nghe ước mơ trôi…giấc muộn màng ! Chiều đứng bên hiên nhìn lá đổ Bỗng lòng xao động giữa hư vô Thi nhân là kiếp tằm dâng hiến Mơ ước cho tằm được nhả tơ … Nguyễn Phan Ngọc An


Mục Lục


17. Thì Thầm Tình Xưa Ngỡ rằng duyên tận là xong Là ta – hai đứa chẳng còn nợ nhau Tình xưa rồi cũng phai màu Ta và em chẳng nhớ nhau làm gì Hạ về chạnh nhớ mùa thi Tình xưa trỗi dậy thầm thì trong ta lập hạ 2006

Việt Hà
Mục Lục


18. Nghe Ðời Thức Giấc Những nỗi sầu cuộc đời trôi rất khẽ Ðủ làm đau một chút xíu mà thôi Có những lúc thấy mình như ngóng đợi Hình bóng nào rất nhỏ rất xa xôi Một cái gì mỏng manh nhưng khó vỡ Tưởng rằng quên nhưng lại nhớ vô vàn Em đứng đâ´y thật mơ hồ xa vắng Con phố chiều mưa bụi vấy gót chân Ở trong ta có nhiều điều mới lạ Yêu rất nhiều hồn rạng rỡ màu xanh Tuy có lúc cũng buồn trong hiu quạnh Sầu chập chùng lặng lẽ đến vây quanh Ai biết được lòng ta đang tính nhẩm Ðếm niềm vui trên mười ngón tay gầy Con tim hồng bỗng dưng như sô´ng động Ðể mơ hồ mổt hảnh phu´c đâu đây Phía xa tít hai bờ sông hội tụ Bờ bên này ôm chặt bờ bên kia Xin người về cùng ta say sóng nhạc Bên cung đàn tiếng hát giữa trời thơ Trời Paris mùa thu rưng rưng nắng Dòng sông SEINE mát rượi gió ban mai Và cứ thế thả hồn theo mây nươ´c Ngày qua ngày ta thương quá người ơi

Tôn Thất Phú Sĩ
Mục Lục


19. Nghe Hồn Bay Bổng Trời nă´ng chan hòa bên khung cửa Ta ngồi mổt nửa ở nơi đây Một nửa bên kia ta chẳng thâ´y Nên hồn bay bổng như mây bay ... Trời nă´ng bên ngoài mưa trong ta Giọt buồn lã chã ươ´t dương tà Ne´p mình đư´ng ngă´m cành hoa thă´m Một chu´t tủi hờn chu´t xo´t xa Nghe tiê´ng thời gian gõ nhịp đều Mơ´i hay còn đo´ nỗi cheo neo Sông trôi trôi mãi tìm bê´n đợi Biê´t co´ một người dõi mă´t theo Bê´n đợi bây giờ ở nơi đâu Người ơi co´ biê´t em đang sầu Nhìn bô´n phương trời xa xa lă´c Chỉ thâ´y một màu thương nhơ´ thương Ve´n sợi to´c mai chùng hiu hă´t Ðưa tay bă´t bo´ng rụng bên thềm Một mảnh lênh đênh chìm đa´y huyệt Giật mình ti´m ngă´t cả buồng tim Trời nă´ng bên ngoài mưa trong ta Tình xa lạc mâ´t nẽo đường về Cô´ quẩn người đi không trở lại Ta chừ quan ải mộng liêu trai ... June 2006

Kim Thành
Mục Lục


20. Hồng Nhan Tri Kỷ Nâng nhẹ lược ngà chải tóc cho em Nghiêng cây bút than vẽ nét mi huyền Lấy son tô đỏ làn môi thắm Ngắm em cười đôi má lúm duyên Thả trúc buông rèm đứng tựa lầu cao Em hát vu vơ mà ngọt ngào ! Ô hay ! Lòng lại thành hư ảo Lại mộng mơ như một thuở nào ! Chê chán thăng trầm , ghê biển dâu Ta về gục mặt tóc em sầu Thân em áo lụa mềm như phấn Tay ngọc ngà ve vuốt nỗi đau Em đài trang ta kẻ phong trần Má sát vai kề tay ôm vòng lưng Bên em lòng bỗng bình yên lạ Trí sáng tâm thanh dạ trắng ngần Ta kể em bao chuyện đổi dời Những đảo điên dối trá cuộc đời Em nghe lẳng lặng hàng mi động Không nói nhưng như có vạn lời Em đặt môi mềm lên trán chai Ta nghe thoang thoảng hương hoa nhài Bao nhiêu phiền não tan đi hết Lòng nhẹ nhàng như thuở trẻ trai Xuôi ngược đông tây để kiếm tìm Về đây lòng bỗng thấy bình yên Ôi hồng nhan đó xin tri kỷ Chia sẻ ngọt bùi em đó em !

Trần Hoan Trinh
Mục Lục


21. Giữ Một Dòng Thơ như cơn gió, trôi theo dòng biển biển mênh mông ngàn lối về đâu bao nhiêu ngả rẻ trong đời tạm chất chứa riêng tư một nỗi sầu người đã cho người không tiếc nhớ vỗ về thao thức những đêm sâu ngẩn ngơ tiếng gọi thầm như sóng mở lại ngàn trang kỷ niệm đầu ngào ngạt hương bay trong giấc ngủ còn ai nuôi nấng chút tình nhau như vạt nắng cuối chiều ngã xuống rọi lên đời một chút hư vô mảnh đau đớn chìm vào thơ dại đẩy hoang mang theo bước hải hồ dòng nước chảy về qua biển rộng để cuối nguồn đau một ươc mơ tưởng mòn dấu quê hương bỏ lại vẫn là đây bến đợi sông chờ đâu ngang dọc một thời còn mất xin rót vào xanh biếc suối thợ

Mạc Phương Ðình
Mục Lục


22. Ðêm Thánh Cuối Cùng Dẫn: Vào những năm cuối thập niên 70 và đầu thập niên 80, hàng vạn người Việt liều bỏ nước ra đi tìm tự dọ Phần lớn đã bất hạnh bỏ mình trên biển cả . Và trong một đêm Giáng sinh, "đêm thánh vô cùng" của nhân loại, đã có kẻ ... Dạo: Ðêm nay Con Chúa ra đời, Mà trên biển cả xác người bơ vơ . Cóc cuối tuần: Ðêm Thánh Cuối Cùng Ðêm dầy như vách đá, Lưng biển cả gập ghềnh. Thuyền vất vưởng lênh đênh, Bập bềnh xuyên gió lạnh. Cơn giông vừa mới tạnh, Mây mênh mông che khuất ánh sao trời, Thuyền tròng trành theo bọt nước biển khơi, Sàn gỗ ướt, xác người phơi la liệt. Chàng trai trẻ cận kề bên cõi chết, Mắt dại dần, mỏi mệt cố nhìn quanh, Từng mảnh hình hài co quắp lạnh tanh, Không một kẻ đồng hành nào sống sót. Khi hải tặc giẫm lên tàu lần chót, Chẳng còn ai thoát được gót Tử thần, Nửa ôm nhau, đành chấp nhận số phần, Nửa chiến đấu, chịu vùi thân đáy sóng. Chàng trai nằm bất động, Từ vết thương, mạch sống rỉ cạn dần, Lòng nghẹn ngào, quay quắt nhớ người thân, Ðang khốn khổ trầm luân nơi quê mẹ . Sương khuya bám trên vành mi mở hé, Cả khung trời dĩ vãng ghé về qua: Nắng sân trường, lối hẹn ngập xác hoa, Màu áo trắng, gánh quà rong trước ngõ. Nhưng đất nước thoắt chìm trong lửa đỏ, Tháng Tư buồn, cây cỏ cũng lầm than, Dân điêu linh dưới nanh vuốt bạo tàn, Lòng đau đớn, bàng hoàng thương quá khứ . Không thể sống chung đàn cùng thú dữ, Người âm thầm bỏ xứ, khóc chia ly, Dù biết rằng khi liều lĩnh ra đi, Nẻo định mệnh, chắc gì mình tới bến. Long đong trên biển, Tai biến chập chùng, Trẻ theo già, thiên cổ lối về chung, Riêng mình kẻ cuối cùng chưa kịp chết. Con tim gần khô kiệt, Mơ hồ chợt biết đêm nay, Ðêm Giáng Sinh, đêm Thiên Chúa Ngôi Hai, Vì nhân loại, bỏ ngai trời xuống thế . Rồi rưng rưng dấu lệ, Nhớ những lần đi lễ nửa đêm, Hồn đong đầy dòng thánh nhạc êm êm, Chân quỳ trước hang Bê-Lem khấn nguyện. Phút linh thiêng mầu nhiệm, Hang đá xưa bỗng hiển hiện trên tàu: Kìa Hài Nhi, kìa Ðức Mẹ bên nhau, Kìa mục tử đến lao xao thờ lạy . Chàng trai trẻ gượng ngóc đầu chỗi dậy, Vết thương oà, máu đổ vấy toàn thân, Gắng từng li, từng tấc, lết đến gần, Tay run rẩy, nắm bàn chân nhỏ bé . Ðêm trang nghiêm lặng lẽ, Thoảng nhẹ tiếng cầu kinh, Lòng chợt thấy an bình, Mừng Giáng Sinh lần cuối . Chữ "Dêm thánh..." từ đáy hồn tăm tối, Chưa kịp thành tiếng nói ở đầu môi, Sức đã tàn, mắt khép lại, buông xuôi, Thêm một kẻ giã từ đời cô quạnh. x x x Gió u uất tiễn đưa người bất hạnh, Trên môi thâm, nụ cười lạnh vu vơ, Năm ngón tay còn nắm giữ ơ hờ Bàn chân nhỏ cứng đờ bên xác mẹ . Cali, 12/2006

Trần Văn Lương
Mục Lục


II . Văn___________________________________________________________

1. Mai Ly (Truyện Dài nhiều kỳ)

Việt Dương Nhân





Chương 3

Ngày qua ngày trôi chảy, Mai Ly ở chung với bé Thúy trong không khí ngộp thở vì sự ganh tị của Thúy. Thân phận bơ vơ, lạc loài, ăn nhờ, ở đậu như thân chùm gởi, như đày tớ không công. Lời hứa của dì dượng lúc đầu, nay họ không thực hiện. Ðã hơn một tháng, mỗi sáng Mai Ly phải dậy sớm đi múc nước từ dưới giếng lên tưới cây trong vườn, chiều thì gánh nước giếng ở xa về để nấu ăn và tắm rửa. Vì giếng nhà, nước có nhiều phèn nên không xài được. Trưa cả nhà ngủ nghỉ còn Mai Ly thì phải lau nhà bằng xà bông đá và đánh bóng gạch bằng dầu phọng. Từ năm giờ sáng em thức dậy làm việc suốt cả ngày đến chiều tối không ngưng tay. Còn Thúy thì được cưng chiều chỉ ăn rồi đi học thôi. Khi Mai Ly đến nhà này thì đang có sẵn hai người giúp việc, nhưng một tháng sau bà dì cho họ nghỉ hết để em đảm đương từ trong đến ngoài. Lối xóm thấy vậy, họ tội nghiệp em. Ðôi khi họ giúp em xách nước từ dưới giếng lên và gánh dùm em đến cổng nhà. Mai Ly mới có mười hai tuổi mà phải làm việc gấp hai ba người lớn. Tay chân của em bị nước ăn lở loét hết mấy khóe. Em khỏi cần cắt móng tay, vì lau chùi gạch nên mòn sát.
Ðã đến ngày nhập học mà dì dượng không nói gì hết, họ im lặng không đá động gì về sự nhập học. Mai Ly hết hy vọng, vì đã quá trể. Em đành thui thủi làm công việc hằng ngày. Vì em cần có chổ nương tựa. Những lúc buồn tủi, em hay ra sau hè khóc thầm một mình.

Trời cao, Ông hãy xuống đây
Nhìn xem những cảnh đọa đày oái oăm
Trong vòng ruột thịt tình thâm
Nỡ đành vùi dập tím bầm tuổi thơ !
*

Sau hơn chín tháng, Mai Ly làm việc không lương, bà Hòa có sắm cho một đôi khoen tai cỡ một chỉ vàng y và quần áo để em thay đổi. Tết đến em xin dì dượng cho về Bình-Chánh ăn Tết vài ngày. Ðược phép, nhưng với một điều kiện, bà Hòa bảo :
- Này, Mai Ly ! Con đi đường nguy hiểm lắm. Vậy con cổi đôi khoen tai đưa dì cất dùm cho.
Mai Ly lấy tay rờ lên đôi khoen và nói :
- Dạ, con đeo không có sao đâu dì.
Bà Hòa hơi bực :
- Nữa à, sao dì nói cái gì con cũng cãi lại hết vậy ?
Mai Ly còn quá non dại nhưng cũng hiểu biết chút ít, tự nhủ : - Ðôi khoen này, mình làm công cả năm trời mới có. Hôm nay dì mình kêu đưa lại. Không thể được, mình phải giữ để hộ thân. Bà Hòa nhìn Mai Ly lầm lì nín thinh, bà hỏi lớn :
- Sao, lột ra đưa cho tôi cất dùm không ?
Mai Ly tức quá trả lời :
- Không được. Ðôi bông này dì đã cho con là của con rồi mà.
Bà ta nổi giận tát vào mặt Mai Ly thật mạnh và nói lớn tiếng :
- Hứ ! Ðồ hổn xược, trả treo, mất dạy, đồ trôi sông, lạc chợ, thân côi cúc mà còn cứng đầu...

Mai Ly đổ lì lên, đưa ánh mắt nhìn chầm chập vào mặt bà dì, rồi cổi đôi bông tai liệng trên bàn. Em không nói một lời nào mà đi thẳng ra nhà sau thu xếp đồ đạc. Em nghĩ như thế là xong. Nhưng không. Bà dì đi theo bảo em phải để lại tất cả những gì bà ta đã mua sắm cho em. Tự ái của bé Mai Ly nổi lên. Em vứt giỏ đồ xuống đất và bỏ đi liền sau đó. Em ra đi chỉ có một bộ đồ và hai mươi đồng bạc trong người thôi. Ðời Mai Ly sao quá bất hạnh, đi đến đâu cũng bị bạc đãi, dù là ruột thịt...
Rời khỏi nhà bà dì ruột, Mai Ly đi thẳng ra chợ Bà-Hom lấy xe đò đến Phú Lâm, đổi xe khác trở về Bình-Chánh. Ngồi trong xe nghe lòng đau tê tái, em suy nghĩ : - Rồi đây mình về nhà ai ? Nếu trở về nhà anh Hai, chắc ảnh đánh mình chết. Thôi tới đó rồi sẽ hay. Xe đã tới chợ Bình-Chánh, Mai Ly xuống xe, nhưng không biết đi hướng nào, nhủ : - Thôi kệ, bây giờ mình đi lòng vòng ghé thăm cô chú trước.

Mai Ly mặc bộ đồ mới, tóc kẹp gọn gàng và sạch sẽ. Em lừng khừng chẳng biết ghé thăm ai trước. Cuối cùng em ghé nhà cô Tám Ngọc, em một cha khác mẹ với ba em. Vào đó được nửa tiếng đồng hồ, rồi em tạt qua nhà chú Bảy Huỳnh. Lòng vòng ba bốn nhà liên tiếp, rồi em trở lại chơi với mấy đứa con của chú Út Tiên. Ði đến đâu cũng thấy tình cảm lợt lạt và họ nhìn em bằng ánh mắt như sợ em xin ở nhờ. Bà con giòng họ khá giả và thật đông mà thân Mai Ly sao cô độc, lẻ loi, chẳng ai niềm nở với em, dù chỉ một chút lòng thương hại. Buồn tủi, lòng thì lo : - Mai này mình ở đâu ? Trở lại nhà của dì dượng nhất định là không rồi. Thoáng nghĩ trong đầu, em đang ngồi trong căn nhà của chú Út Tiên, nhìn mấy đứa em họ, tụi nó đùa giỡn mà lòng bùi ngùi ứa lệ. Bỗng tiếng reo mừng của mấy đứa nhỏ : - Ha ! Cô Ba về tụi bây ơi ! Cô sẽ lì xì ! Cô Ba Trầm cũng là em một cha khác mẹ với cha của Mai Ly. Vì ông nội em có đến năm vợ và năm giòng con (thời Pháp thuộc). Cô Ba Trầm tương đối có lòng nhân hơn. Cô vừa bước vào nhà, các con của chú mừng rỡ lên, còn Mai Ly vẫn ngồi yên. Cô Ba Trầm nhìn thấy Mai Ly, rồi đến gần nắm tay em, cô giựt mình, hỏi :
- Ủa, Mai Ly ! Sao con buồn vậy ? Mà sao bàn tay con như thế này ?
Mai Ly nghe cô hỏi, em bèn giấu hai bàn tay vô túi áo mà nước mắt rưng rưng, em lắc đầu :
- Thôi, con không nói đâu !
- Nè, cô nghe con ở trên Bà-Hom với dì dượng con mà. Nghe đâu họ giàu có lắm phải không con ?
Mai Ly gật đầu, rồi em khóc òa lên. Cô Ba Trầm động lòng không cầm được nước mắt. Cô nhìn tấm thân ốm gầy của Mai Ly, tay chân bị nước ăn sưng lở, cô xoa đầu, vuốt tóc em và nói :
- Con lên Sài-gòn với cô. Có chổ này họ cần người giữ hai đứa nhỏ.
- Họ có cho con tiền không cô ?
- Có chớ. Họ phát lương hằng tháng và còn cho tiền ăn bánh nữa. Và họ sẽ may quần áo đẹp cho con mặc.
- Ở đó con sẽ làm gì vậy cô ?
- Con đưa rước hai đứa nhỏ đi học và con chơi với tụi nó thôi.
Mai Ly cuối đầu suy nghĩ : - Không biết họ có thương mình không đây, hay họ sẽ độc ác ?
Cô Ba Trầm nhìn em và hỏi:
- Nè, Mai Ly ! Con có chịu đi với cô không ? Con nghĩ gì vậy ? Con đừng sợ. Gia đình này họ nhân đức lắm.
Mai Ly ngước mặt nhìn người cô với đôi mắt đầy hy vọng. Em thở ra rồi gật đầu nói :
- Dạ, con đi với cô. Nếu không, thì rồi đây con sẽ ở đâu ? Trở về nhà anh Hai, ảnh cứ nghe lời vợ đánh con hoài. Kỳ này mà con gặp cảnh ác độc nữa, thì... chắc con tự tử chết đi cho rồi cô à !
Cô Trầm nhìn đứa cháu bạc số mà lòng thương em vô hạn, cô nghĩ : - Số con nhỏ này sao mà nó khổ quá. Không biết chừng nó lớn lên, nó còn khổ như vầy không ? Tuổi vừa đầy con giáp mà đã chán đời, lại có ý nghĩ tự tử rồi. Thật là tội nghiệp ! Cô nắm tay Mai Ly và nói :
- Con xắp xếp áo quần, đồ đạc sẵn sàng, chút xế chiều, con đi với cô nha !
- Dạ, con không có đồ đạc gì hết, mà chỉ có một bộ đồ con đang mặc thôi !
- Ủa, sao không có ?
- Có chớ cô. Nhưng... dì con không cho lấy theo.
- Thôi, được. Cô sẽ xin quần áo của Yến cho con mặc đỡ, Yến cũng bằng tuổi với con.
*
Xế chiều, cô Trầm trở lại nhà người chú rước Mai Ly lên Sài Gòn. Tuy em có mừng, nhưng trong lòng cũng còn một chút lo sợ... Chiếc xe đò đỗ bến Chợ-Lớn-Mới. Hai cô cháu Mai Ly đổi xe Lam qua Xóm Củi. Ðến nơi, cô Ba Trầm soạn quần áo cũ của Yến cho Mai Ly đi tắm, thay đồ. Mai Ly ở đó vài hôm. Ðến chiều mùng ba tết, trong khi ngồi ăn cơm, Ba Trầm nói :
- Ăn cơm xong, cô sẽ dẫn con qua ông bà Tấn cho họ biết mặt con nghe !
- Dạ !
Bữa cơm vừa xong, Mai Ly định đi dọn dẹp rửa chén, cô Ba Trầm không cho em làm, cô nói :
- Thôi, con để đó đi, ở đây có chị Tám lo rồi. Thôi, cô cháu mình đi.
Hai cô cháu đi qua tiệm gạo Tấn-Phát gõ cửa. Nghe tiếng trong nhà vọng ra :
- Ai đó ?
- Dạ, tôi. Ba Trầm đây !
Bà Tấn ra mở cửa :
- Dạ, chào cô Ba, năm mới cô đặng khỏe chứ ?
- Dạ, cám ơn bà, chúc bà và gia đình một năm mới mạnh khỏe và làm ăn phát đạt. Sẵn đây, tôi có dẫn cháu tôi qua giới thiệu với bà. Vì tôi có nghe bà cần người đưa rước hai cháu đi học phải không ? Này, Mai Ly ! Con chào bà đi.
- Dạ, chào bà !
- Ờ, em tên gì, mấy tuổi rồi ?
- Dạ, em tên Mai Ly. Em mới được mười ba tuổi.
- Lại đây. Em gọi chị bằng chị nha ! Sao mà em giống hệt đứa em gái của chị ghê đi, nó tên Thu Cúc mới mười hai tuổi thôi.
Bà Tấn vừa nói vừa nắm tay Mai Ly, bà khựng lại và đổi giọng nhẹ nhàng :
- Sao bàn tay em như thế này ? Em có đau không ? Ở đây với chị, chút nữa chị lấy thuốc xức cho em, vài hôm sẽ lành.
Mai Ly thấy bà Tấn thương làm em xúc động ứa nước mắt, em dựa đầu vô ngực bà.
Cô ba Trầm thấy vậy, cô tiếp lời :
- Dạ, thưa bà ! Tại vì cháu nó lau gạch bằng xà bông đá nên chất mặn ăn tay và cả móng chân cháu cũng bị nước ăn nữa.
- Tội nghiệp em hôn ! Cô Ba à ! Ðể em nó ở đây với tôi. Mặc dù, hôm nay mùng ba tết không sao đâu.
- Dạ, nếu bà muốn.
Cô Ba Trầm quay sang Mai Ly căn dặn :
- Nè, con ở đây với bà Tấn nghe. Mai cô sẽ đem quần áo qua cho con.
- Dạ.
Ba Trầm quay sang nói tiếp với bà Tấn :
- Dạ, thưa bà ! Thật ra, Mai Ly chỉ vỏn vẹn có một bộ đồ. Bộ đồ cháu đang mặc là của Yến đó, thưa bà !
- Vậy à ! Thôi, khuya rồi cô Ba về để Mai Ly tôi lo cho.
Quay sang Mai Ly bà tiếp :
- Em đừng sợ nha !
- Dạ.
Ba Trầm đứng lên và đến gần Mai Ly để trấn an em :
- Con ở lại đây, bà Tấn thương con lắm đó. Con ráng ngoan nghe hôn !
- Dạ, con nghe lời cô, con cám ơn cô nhiều. Cô ơi ! Còn bộ đồ này ?
- Không sao đâu, đồ cũ của Yến. Còn bộ kia, chừng cô giặt xong rồi, cô sẽ đem qua đây cho con. Thôi, cô về nha. Dạ, kính chào bà Tấn tôi về. Một lần nữa, tôi rất cám ơn bà đã nhận cháu Mai Ly.
- Không có chi, cô Ba cứ về .
Cô Ba Trầm đã ra về, bà Tấn nhìn đồng hồ đã hơn mười hai giờ khuya, cả nhà đều ngủ. Bây giờ còn lại bà và Mai Ly, tự nhiên bà thấy thương em từ ngay phút đầu, quay sang Mai Ly bà nói :
- Mai Ly à, thôi mình đi ngủ. Xuống dưới nhà chị trải ghế bố, giăng mùng cho em. Chắc chị Vú cùng hai em Việt và Mỹ ngủ rồi, em đừng sợ.
- Dạ.
Mai Ly đứng dậy đi theo bà Tấn. Ra đàng sau, bà Tấn trải ghế bố, giăng mùng xong. Mai Ly leo lên nằm suy nghĩ, trong lòng hơi lo sợ đôi chút. Nhưng rồi sau đó em ngủ thiếp đi một giấc tới sáng.
Giựt mình thức dậy, Mai Ly đang xếp mùng mền, bà Tấn từ trên lầu đi xuống, thấy Mai Ly đã thức dậy, bà hỏi :
- Sao, em có ngủ ngon không ?
- Dạ, thưa chị, ngon.
- Giờ này mới có tám giờ cũng còn sớm, tiệm chưa khai trương, chỉ có chị Vú ở lại. Còn chị Út bếp và chị Lẹ giặt ủi về nhà ăn Tết. Chiều nay họ trở lại đây. Nè, bàn chải và kem đánh răng, em đi sút miệng, rữa mặt đi, có khăn ở trong nhà tắm. Chút nữa anh và hai em dậy, mình sẽ kéo nhau ra chợ ăn hủ tiếu.
Vài phút sau, ông Tấn xuống. Chị Vú cùng Việt và Mỹ mở cửa phòng ra. Bà Tấn bảo chị Vú :
- Vú à, rửa mặt, thay đồ cho các em rồi mình đi ăn sáng ngoài chợ Xóm Củi.
Chị Vú và ông Tấn vừa thấy Mai Ly, họ định hỏi. Bà Tấn hiểu ngay, bà đỡ lời :
- Bữa nay, có Mai Ly anh à ! Em Mai Ly sẽ qua Thị Nghè với hai con. Em là cháu cô Ba Trầm ở kế bên.
Ông Tấn đưa mắt nhìn vợ, rồi nhìn chị Vú, ông nghĩ đến chị Vú, ông hỏi :
- Còn chị Vú làm gì em ?
- Anh quên rồi, em đang mang bầu đây.
- Ha ! Anh quên mất !
Mọi người sửa soạn xong, bà Tấn nói :
- Thôi, chúng mình đi ăn sáng chớ. Còn phải ghé chợ. Vì hôm nay là mùng bốn Tết, chắc đông người lắm đó.
Chị Vú vọt miệng :
- Thưa mợ, ở nhà còn bánh tét, thịt kho và khổ qua hầm ăn đủ rồi. Ði chợ làm chi cho mất công.
- Ờ, chút nữa sẽ hay. Thôi, mình đi.

Cả nhà kéo nhau đến tiệm hủ tiếu gần chợ Xóm-Củi. Mai Ly còn nhút nhát, vì toàn là người lạ. Riêng bà Tấn rất tế nhị, lúc nào bà cũng gần bên em và luôn hỏi này hỏi nọ. Mai Ly nhìn bà Tấn mà lòng em phấn khởi, em tự an ủi : Mình hên quá ! Gặp ông bà chủ còn trẻ rất bình dân và dễ thương. Họ thương mình ghê, chắc kỳ này mình hết bị đày đọa rồi !
Chợ Xóm-Củi, cách Bến-Bình-Ðông vài trăm thước. Trên đường đi, Mai Ly nghĩ ngợi và trong lòng rất là vui. Cả nhà vào tiệm, bà Tấn sắp Mai Ly ngồi gần bà, bà thấy em e dè, bà nói :
- Mai Ly ! Em thích ăn gì thì cứ gọi đi nghe, chớ đừng có ngại hay mắc cỡ gì hết. Bà quay sang chị nói với chị Vú :
- Vú biết tụi nhỏ ăn gì rồi. Còn anh ăn chi hôm nay ?

Mai Ly gọi hủ tiếu, chị vú thì lo cho Việt và Mỹ. Ông bà Tấn gọi xíu mại, bánh bao, và mọi người đều uống nước cam tươi. Không khí êm ã, hòa nhã. Ăn xong, cả nhà ra chợ đi lòng vòng. Bà Tấn mua hoa và vài thứ rau rồi về nhà.
Một ngày trôi qua, thêm một đêm vui vẻ. Mai Ly thấy tâm hồn thơi thới nhẹ nhàng ở trong một gia đình hoàn toàn xa lạ.
Sáng mùng năm tết, cô Ba Trầm đem bộ quần áo cho Mai Ly. Cô vuốt tóc em và nói :
- Cô nghe chiều nay, ông Tấn đưa con và hai em qua Thị Nghè. Rồi mỗi cuối tuần ông trở qua rước về đây chơi. Con nhớ lễ phép với gia đình bà Tấn nghe con !
- Dạ.

Mai Ly nhìn cô ba Trầm bằng cặp mắt biết ơn và đầy tin tưởng, em nhủ : - Sao không ở đây mà phải đi Thị nghè ? Ở đó với gia đình bà Tấn rồi đây sẽ ra sao ? Nhưng dù muốn dù không gì mình cũng phải nghe lời người ta, chớ biết làm sao hơn bây giờ ?

xem tiếp: Chương 4

Việt Dương Nhân


Mục Lục


2. Bờ Lau Cát Lở 16 (Chuyện Dài)

Ðỗ Thành



Tôi đang loay hoay chưa biết tính sao để thực hiện lời đã hứa với cô thì xảy một việc bên gia đình ông bác họ. Trước hết, tôi cần nói rộng một chút về tập tục làng bên nội tôi. Dù mang danh là quê hương quan họ “ đến hẹn lại lên “, nhưng bên cạnh đó lại có thêm cái danh không mấy êm tai lắm vì làng tôi cũng bị khắp nơi đồn thổi lên là miền “ quê hương tống khách “.

Thế nên dân làng rặt vô vàn bảo thủ. Lệ của làng là con trai, con gái phải gả cho nhau, dù có khi vướng họ xa họ gần, nhưng với tinh thần “ khi thương trái ấu cũng tròn “ thì các cụ dễ xí xóa, cho làm đám cưới không gặp trở ngại. Thế nên trật tự họ hàng lắm khi lộn tùng phèo cả lên. Bên trai đang là vai anh thì vì cưới ai đó lại tụt thành vai nhỏ, còn cô gái có khi đang làm vai cháu, vai con bỗng dính vào nhà trai vai lớn là biến thành vai cô, vai chị.

Trường hợp bác họ tôi cũng vậỵ Họ của bác gái vốn thuộc vai thấp, vậy mà về làm dâu với họ Nguyễn bác tôi, thì lại thành vai lớn ngaỵ Do đó, ông anh họ còn nhỏ tuổi mà tôi cứ một hai phải gọi vai anh tức muốn chết. Chả thế, mà trên đường đến trường, lôi thôi là tôi uỵch anh ấy liền, anh sợ tôi một phép. Vậy nhưng về đến nhà là tôi phải khép nép thưa anh ngay, được cái ông anh tôi biết thân biết phận, nên dù bị tôi phịch đau điếng, cũng ngậm miệng ăn tiền.

Thời đó, ông đang cùng với tôi theo học tại Petrus Ký, ông theo ban Trung Học Việt, tôi ban Trung Học Pháp. Chẳng biết học hành chán chê sao đó, mà ông bỏ ngang. Ở nhà đi học lớp đánh máy, cô giáo dạy lớ quớ thế nào ông quơ tuốt cả chị lẫn em, hai cô ghen cãi nhau chí chóe. Ông còn loạng quạng yêu một cô gái Nam Bộ, có má lúm đồng tiền thật mặn mà. Ông bảo “ lấy được nó chẳng sợ đói, lúc nào tiền cũng giắt trên má, nghèo đâu đến tay mình “.

Ngặt cái hai bác tôi chẳng nghĩ vậy nên cản ngăn. Ông sùng bỏ quách nhà lên miền cao su đất đỏ Quản Lợi sống khơi khơi. Ông lên nằm ăn vạ với một tay học nghề chụp ảnh tại nhà bác tôi ngày trước. Chuyện này bác tôi biết được là do anh học trò về Saigon mua thuốc rửa ảnh và vật liệu khác mach lại.

Bác trai tôi thì hét ầm lên : mặc xác nó, cơm không muốn ăn thì cho chết. Nhưng bác gái tôi thương con nên khóc tối khóc ngàỵ Thấy tôi đang kỳ hè, bác dấm dúi cho tôi một số tiền xe, nhờ tôi đi tìm anh lôi về hộ. Ðường đi hồi đó thiệt thiên nan, vạn nan. Ðường độc nhất là đi xe điện từ Saigon lên Gò Vấp, rồi từ đó đổi đầu máy chạy than để đi Thủ Dầu Một, Xa Cát, Xa Cam.

Thời ấy, chủ đồn điền cao su vừa là chủ nhân ông lại kiêm luôn chức cai trị hành chánh của vùng. Tàu lên xuống phải theo thủ tục kiểm soát khắt khe để ngăn dân phu bỏ trốn. Những rờ xẹc của chủ Pháp thuê có quyền lên tàu nhìn mặt từng người và phát hiện ai là dân phu thì lôi xuống khỏi tàu ngaỵ Ðiều đó dễ hơn ăn cơm nếp vì ai là dân phu, da dẻ đều xanh bủng vì sốt rét, có tẩm bổ đến đâu cũng không bù đắp được lượng hồng cầu đã bị muỗi anofene hút mất.

Ðường từ Saigon lên Gò Vấp thảnh thơi như đi ăn giỗ, nhưng càng lên vùng cao nguyên thì khăn khó rất nhiều. Phần vì toàn rừng rậm, phần lại bị bắn sẻ hay đắp mô, nên tàu ì ạch bò như rùa. Có khi tàu phải đậu lại chờ mở đường xong hay thật an toàn mới chạy tiếp, nên khởi hành ở Saigon từ sớm mà đến Quản Lợi thì đã ba bốn giờ chiều.

Tôi là thằng thích phiêu lưu vặt nên bác gái nhờ là tôi nghe ngaỵ Vừa được tiền đi chơi, vừa có dịp lên vùng cao su một lần cho biết, nhỡ ra gặp được người cô tôi mong ngóng thì càng vui. Tôi đến Quản Lợi khi chiều mới chớm rơi mà sương mù hầu che khắp. Tôi ung dung bước ra khỏi ga như một kẻ an nhàn. Con phố độc nhất loe hoe một dãy nhà, coi như là trung tâm thương mãi, với dăm cửa hàng phục vụ. Còn tất cả đều ủ kín trong khuôn viên của đồn điền cao su. Tôi tìm gặp ông anh ngay tại nhà anh học việc. Cửa hàng chụp ảnh nhỏ nhoi, nhưng ở cái xứ này thì anh chột vẫn là nhất. Tôi hỏi thăm anh và lơ đi việc bác gái cậỵ

Anh rủ tôi đi thăm đồn điền. Hai anh em bên nhau leo ngọn đồi thoai thoải. Ngôi thánh đường với tháp chuông vút lên cao, một đám trẻ đang chơi đá bóng ồn ào. Cha xứ, một ông lão ngoại quốc đứng trên thềm đền thánh dõi nhìn. Ðôi lúc ông gật gù chẳng rõ với ý nghĩa gì. Ông anh rủ tôi : hai đứa mình tham gia mỗi bên cùng đá bóng một lúc. Tôi nhận lời liền. Trong trận đó, chẳng may tôi bị bong gân nên sưng ở mắt cá chân, phải cà nhắc cà nhắc cả tuần lễ.

Cha xứ có nhìn thấy tôi bị ngã nên ô lên một tiếng. Sau đó, ông chạy đến, đỡ tôi dậy, tôi xí xa xí xồ vài tiếng cho biết không sao, và cố lết về với anh. Ðêm tôi bị sốt nặng, ông anh lo lắng, cả vợ chồng anh học việc cũng lăng xăng. Tôi cảm kích sự ân cần giúp đỡ của mọi người. Ðêm rừng núi rất lạnh, gió lùa vào, hai anh em nằm cạnh nhau. Tôi thì cơn mê, cơn tỉnh, còn ông anh thì chẳng ngủ nghê được vì lo ngại cho tôi. Chỉ có vợ chồng anh học việc là bình chân như vại. Anh chị cười rích rích như chuột gặm, rồi sau đó ngáy như hò kéo gỗ. Thỉnh thoảng ông anh lại phê phán : cái thằng … như bò. Tôi đang méo mày méo mặt mà cũng phải bật cười.

Có ở đồn điền cao su mới biết uy lực tiếng kẻng mạnh mẽ đến thế nào. Tôi lăn qua lộn lại vì những cơn sốt, vậy mà tiếng kẻng lanh lảnh cũng thấy gai gai cả người. Trời còn tối đen như mực, tiếng thùng mủng va chạm khô đanh, nhìn ra trời mù mịt hơi sương, dân phu co ro trong những mảnh bao hay áo quần dận vô dăm bảy lớp, í ới gọi nhau tập họp nơi sân đồn điền. Tiếng xe ồ ồ, tiếng vật dụng chất lên xe xủng xoẻng rồi xê dịch chạy đi, phân tán vào các lô cao su tứ phíạ Nhóm đi caọ vỏ, nhóm đi thu nhặt mủ, nhóm gánh gồng đến chỗ tập trung chờ xe đến chở.

Mấy ngày sau, có dịp lang thang vào rừng, gặp ai đều xanh bủng ốm o, nhiều người cất hơi chẳng nổi. Khí hậu khắc nghiệt, chế độ eo hẹp, lại thêm bọn cai kiểm hành hạ thẳng tay, bao nhiêu dự ước ngày bỏ quê ra đi cơ hồ tan rã hết. Thấy tôi tự do đi lại, ai cũng tỏ vẻ thèm thuồng. Họ dặn dò tôi chớ ghi danh làm phu mà khốn đốn. Thậm chí, một số có chữ có nghĩa, được sung vào các chức việc văn phòng cũng chẳng khá hơn.

Ðời sống có nhàn hơn, giờ giấc ổn định hơn, song dường như thời khí làm cho ai cũng vàng da, vàng mắt. Họ thường họp nhau ở các quán buổi chiều, nói tầm phào dăm điều ba chuyện, rồi lẳng lặng về nhà với vợ con. Trường học có, nhưng số học sinh không nhiều, tuổi tác chênh lệch, lắm người lớn tướng còn học chung với bọn nhóc.

(còn tiếp)

Ðỗ Thành
7/03

Mục Lục


3. Mưa Trên Phố Suối Snoqualmie

Phan Thái Yên



(truyện ngắn ba kỳ)



(kỳ hai)

Mùa Ðông năm Ngâu mười chín tuổi, gió bấc thổi chạnh lòng con gái, làm se cau đôi mày nguyệt lộng thanh tuyền, và co ro dáng người đi trong năm cùng tháng tận. Mỗi sớm mai gió lạnh rợn rờn da thịt từ phía sông Ô Lâu thổi se sắt qua những dãy sạp hàng đã thức giấc từ lâu trước phiên chợ sớm. Hai mạ con mệ Cửu quang gánh rời nhà khi trời còn ướt đẫm sương đêm. O Ngâu mau mắn giúp mạ bày sạp hàng xén rồi bương bả đi về sạp bánh mứt của mình ở đầu chợ. Ngâu chăm chú làm việc, tay thoăn thoắt bày biện những bịch mứt đủ màu lên chiếc sạp gổ dài nhiều tầng. Chiếc áo len đan màu hoa cà khít khao theo tà áo dài ôm dáng người dong dỏng và khuôn mặt thanh tân với đôi môi cắn chỉ mọng hồng làm Ngâu có nét duyên dáng của một cô gái trong Huế hơn là một thôn nữ bên bờ Ô Giang. O Ngâu vui vẽ nhìn số mứt bánh còn lại cho hai ngày chợ cuối năm. Mới mấy ngày trước đây O đã lo lắng trách mình răng mà thày lay nghe lời mụ buôn hàng sĩ lấy nhiều quá sợ bán không kịp thì lổ hết vốn. Nghe con gái thăn thỉ, thở ra thở vô, mạ đã an ủi.
- Khôn răng mô, ra ngoài Tết cũng còn bán lải rải cho người cúng Ðưa Ông Bà, cúng Rằm tháng Giêng. Mạ cười… Cùng lắm, bán không hết, còn chút mô thì hai mạ con mình ăn trừ cơm.
Ngâu lấy rổ trứng gà O gánh theo rạng sáng nay đặt lên chổ trống ở góc sạp. Bầy gà so chịu trống một lần, đẻ nhiều không ngạ, tha hồ mà bán. Ngâu thầm nghĩ, cười một mình.

Chợ Mỹ Xuyên những ngày giáp Tết rộn ràng người mua kẻ bán. Mặt trời mới lên lấp lửng sau rặng cây tràm, chưa đủ ấm để làm khô đi màn sương mùa đông thô đọng thành những giọt mưa ở cuối từng sợi lá xanh dài đong đưạ Mới nửa buổi chợ mà sạp mứt kẹo của Ngâu đã vơi đi khá nhiều. Người nhà của dì Tứ bán bánh tét, bánh tày cạnh Ngâu cũng đã gánh thêm ra cho đủ bán đến trưa khi chợ vãng.
- Ngâu, có người đương đứng lén coi mặt mi đó tề! Tau thấy hắn lảng vảng từ ngày hôm qua mà quên nói cho mi biết.

Ngâu giật mình nhìn theo ánh mắt dì Tứ về phía góc chợ nơi hai người đàn ông trẻ tuổi, một cao một thấp, đang đứng đó tự lúc nào. O thẹn thùa quay mặt khi tia nhìn nàng chạm vào ánh mắt người thanh niên dáng người cao ráo đang chăm chắm nhìn nàng. Phải rồi, O có thoáng bắt gặp ánh mắt nhìn này đôi lần ngày hôm qua, nhưng chợ búa đông đảo tấp nập, O lại bận buôn bán không để ý tới. Ngâu giấu ý nghĩ mình.
- Dì thì khi mô cũng noái tào lao. Chợ Mỹ Xuyên ni cả trăm, cả ngàn người qua lại, hơi sức mô mà để ý tới.
- Hắn đương chấm điểm mi thiệt mà. Ðó! Ðó! Mi dòm cho coị Thằng ni con cái nhà ai mà tướng tá, ăn mặc coi bộ không giống ở làng. Hay là con cháu ai trong Huế về ăn Tết ?
- Tui không dòm mô. Người chi mà …mà cứ chằm hăm dòm người khác, không biết dị.
- Chết cha mi rồi Ngâu ơi ! Hắn đương đi tới đó…
Ngâu cúi đầu, tay lính quýnh sắp sửa những bịch mứt đã yên vị nằm thẳng hàng trên sạp trong lúc tai lắng nghe không sót đối thoại giữa dì Tứ và hai người thanh niên.
- Hai chú mua vài đòn bánh tét về ăn Tết hỉ. Bánh mới vớt, còn nóng ngon lắm.
Có tiếng cười nhẹ của thanh niên thấp ngườị
- Dạ, O lấy cho tui hai đòn. Còn ôn bạn tui đây thì đương tìm trứng mua về làm bánh ga-tô cưới vợ.
Người thanh niên kia lên tiếng phân trần.
- Vợ thì chưa biết chổ mô mà tìm, không biết mua trứng về để lâu quá có bị chi không O?
- Không răng mô. Trứng tươi để dành được lâu lắm. Chú rứa là tìm ra trúng chổ rồi. O bán mứt ni cũng có bán trứng nữa đó.
Tiếng cười mời của dì Tứ càng làm Ngâu quýnh quáng e thẹn hơn.
- Trứng ni bán ra răng đây O ?
Ngâu chớp mắt nhìn lên. Hai ánh mắt bối rối nhìn nhau chỉ trong một tích tắc mà Ngâu tưởng có cảm giác tê dại lạ lùng chi lạ khắp châu thân.
- Dạ, còn hơn chục trứng gà con so. Eng mua hết tui bán rẻ cho.
Người thanh niên nhìn rổ trứng, đôi mắt cười hiền mà ranh mãnh.
- Trứng đẹp lắm, nhưng mà làm răng tui biết được là trứng con so ?
- Dạ, trứng ni gà so ở nhà đẻ chớ không phải là trứng mua của bạn hàng.
Người thanh niên mua hết rổ trứng thêm vài ký mức sen đắt tiền. Anh ta đứng chăm chú nhìn Ngâu ngượng ngập gói hàng, đếm tiền, mà miệng thì cứ tủm tỉm cười làm Ngâu càng thẹn thùng. Lúc nhận gói hàng từ tay Ngâu, người thanh niên bất ngờ ghé sát người nói nhỏ “O đẹp lắm mà răng người O chua quá !? “. Ngâu sửng sờ, xấu hổ đến rụng rời, chỉ muốn được biến mất khỏi mặt đất để không còn ai nhìn thấỵ Dì Tứ nhìn thấy nét buồn bực chợt hiện trên mặt Ngâu, dì thôi cười nghiêm tiếng hỏi.
- Hắn nói chi mà mặt mi ỉu xìu như bánh tráng nhúng nước rứa ?

Ngâu im lặng lắc đầu, O thẩn thờ suốt thời gian còn lại của buổi chợ. Trên đường về nhà, thấy vẽ mặt đăm chiêu buồn buồn của Ngâu, mệ Cửu gặn hỏi con mấy lần, nàng cũng chỉ lắc đầu không trả lời.

Suốt buổi chiều hôm đó, Ngâu cặm cụi nướng chùm kết pha chanh, kỳ cọ tắm gội, mạ phải nhắc O mới nhớ chưa nấu cơm tối. Sáng hôm sau, Ngâu lại tắm rữa rất lâu khiến mệ Cửu phải đi lượm trứng gà giúp con gái, rồi thúc giục mãi Ngâu mới chịu sẳn sàng quang gánh ra chợ.

Phiên chợ ngày cuối năm vội vã những người đi sắm Tết muộn để kịp về cúng Rước Ông Bà và đón Giao Thừa. Ngâu nhìn sạp hàng trống trơn mà trong bụng thì nôn nao lo sợ, nửa trông gặp lại người thanh niên, nửa muốn hắn đi mô thì đi biệt luôn đừng bao giờ quay trở lại mà nói năng ba trợn với nàng. Mặt trời vừa ló khỏi nóc rặng tràm thì cũng vừa lúc Ngâu thoắt nhìn thấy anh chàng xuất hiện. Ngâu lúng túng lấy rổ trứng giấu trong thúng đặt lên sạp gổ. Lần này, người thanh niên chỉ đi một mình. Anh ta lại tới hỏi mua trứng, rồi cắc cớ vặn vẹo.
- Hôm qua trứng con so, bộ bửa ni trứng cũng còn so hay răng hè?
Nhớ lại câu nói sỗ sàng của người thanh niên ngày hôm qua, Ngâu quên cả mắc cở, dấm dẳn trả lờị
- Gà của tui là gà con so chẳng lẽ lại đẻ ra trứng con rạ. Eng muốn mua thì tui bán, không thì thôi.
Người thanh niên lật đật phân trần.
- Tui ra đây là để mua trứng của O mà. Rồi anh cười… Mặt O khi giận đẹp hơn khi vui gấp mấy lần.

Lúc nhận gói trứng, anh ta lại ghé người nói nhỏ “O chua quá làm tui thèm muốn chảy nước miếng !”… O Ngâu háy anh chàng một cái dài thượt mà miệng thì mím chị Mặt Ngâu hồng lên vì mắc cở, vì cảm giác nhẹ hẫng trút bỏ được nỗi lo lắng xấu hổ ấm ức trong lòng suốt đêm qua. Có chút tình cảm không tên mơ hồ nhen nhúm từ một lúc mô đó O chưa biết được. Hình như từ buổi chiều qua, khi Ngâu dội nước chùm kết pha chanh không chỉ lên mái tóc mượt dài mà lên khắp châu thân. Từng sợi nước rịn ràng bò loang lên phiến thân thể căng mọng xuân thì. O vừa biết mình có một xác thân để được vuốt ve trìu mến. Ðêm giao thừa Ngâu chợt biết mình vui. Hai mạ con lăng xăng nhang khói. Ngồi nhìn ánh nến vàng lung linh cháy, O nhớ tới hình ảnh quan viên hai họ, cô dâu chú rể chúc bái trong một đám cưới nào đó mà O đã chứng kiến từ lâu lắm ở mô đó. Ngâu nằm rúc vô người mạ, hỏi mơ màng.
- Người con thơm không mạ ?
Mạ vuốt tóc con mượt thoảng hương ngâu.
- Cái con ni, hôm qua tới chừ mi như người ở mô mô. Bông Ngâu không thơm thì còn chi thơm nữa hè ?
- Còn cái tên Tập Khánh cha đặt có nghĩa chi rứa mạ ?
- Cha mi chữ nghĩa cả bồ làm răng mạ biết được. Chắc là cái chi đó đẹp rực rỡ mà cao kỳ lắm.
Ðêm rớt sâu vào giờ khắc tàn lụn của năm. Bếp lửa hồng bập bùng soi nồi bánh tét vừa chín tới, mùi lá chuối ủ hương nếp mới ngạt ngàọ Ngâu ôm mạ mơ màng chờ giao thừa rồi ngủ khi mô không hay trong thấp thoáng mơ say rộn rã mùa xuân đang tới.

Mùa xuân ở Phong Ðiền năm đó đẹp vô ngần, rộn rã như lòng O Ngâu sắp sửa lấy chồng. Rằm tháng Giêng trăng sáng quá làm O không ngủ được. O đi vô đi ra dưới hiên khuya, O lục đục nấu chùm kết gội đầu, trăng chảy trên tóc mướt, trăng ướt nhột nhạt lên da thịt thơm ngần. Trời còn tinh mơ trên bến sông, cả một triều sương trắng lan mịn mờ mặt nước. Người trên bến đứng chờ mãi cũng chỉ ngóng được tiếng mái dầm ấp úng quẩy nước lảng đảng khi gần khi xạ Chờ tới thắt cả ruột bầy ghe từ bên tê sông Ô Lâu mới lần rải hiện ra trong màn sương trắng đục. Một chiếc, hai chiếc, rồi cả đoàn, mũi nốt khẳm nặng những thúng lớn chất đầy rau cải, bông cúng, và những buồng chuối chín vàng. - Con Ngâu mô rồi hè? Xuống mà quảy chuối của mi lên tề !
- O Ngâu chui vô bụi ngồi nhớ dôn rồi.

Nhóm bạn hàng cười túa lên lúc Ngâu mắc cở bặm môi bước xuống nốt. Mà rứa thiệt. Gần nửa tháng ni Ngâu đương sống trong giấc mơ con gái đẹp tuyệt trần, như từ hồi sớm tới chừ O vẫn tư lự nhìn làn sương trắng trên mặt sông mà nhớ tới người ta. Sáng mồng Ba Tết mạ khăn áo đi thăm bà con trong làng, chưa hết một tuần nhang đã thấy mạ xăng xái bước về nhà. Mạ thắp đèn bàn thờ, khấn vái, đứng ngồi không yên. Mạ nhai trầu chưa kịp đỏ đã nhổ têm miếng khác. Mạ lục đục lấy trong rương chiếc kiềng chạm. Cầm vàng trên tay, mạ ngồi ngó mông lung khoảng sân nắng la đà bóng tre trước sân nhà một hồi lâu rồi nhổ trầu kêu con gáị
- Chiều ni có người tới coi mắt con đó. Nhớ mà sửa soạn ăn bận cho đàng hoàng. Mược cái áo màu vàng để đeo kiềng vô cho hợp nghe khôn.
O Ngâu thoạt nghe mạ nói mà sửng sờ tim đập như muốn rớt ra ngoàị Ngâu bẽn lẽn cầm chiếc kiềng vàng, rụt rè hỏi ai rứa mạ.
- Nghe noái cậu nớ là cháu ôn Thất Trì. Mạ qua nhà dì Tứ mừng tuổi, bước vô chưa hết cái cươi đã thấy dì lật đật đi ra để qua nhà mình. Dì noái bà Thất Trì mới tới thăm, nhờ dì hỏi mạ để chiều ni qua thăm nhà xin coi mắt con Ngâu cho thằng cháu. Mạ chịu rồi, dì Tứ chừ chắc đương đi qua bên xóm Ðông cho họ hay rồi.
Ngâu bước ra sân nhà sau, rải lúa cho bầy gà, trong lòng O rộn rã nỗi xốn xang thiệt lạ lùng làm choáng ngợp nóng bừng đôi má. Mạ bước theo, cười vọng ra.
- Hai dì cháu mi biết cậu nớ là ai rồi còn làm bộ hỏi tau. Dì Tứ noái tên Trình, cha mạ ở Bao Vinh nhưng mần việc chi đó cho nhà nước ở gần Phá. Bà Thất Trì khoe với dì Tứ cậu Trình chử nghĩa còn nhiều hơn cả ôn mi nữa, đậu tới bằng ri-me rồi đó.
O Ngâu nhớ tới dáng người thanh niên cao ráo, ăn mặc kiểu thành phố, quanh quẩn ở góc chợ chờ chực nhìn nàng suốt ba ngày cuối năm. O không biết mình đương tự hỏi lòng hay phân vân hỏi mạ.
- Trong Huế thiếu chi đàn bà con gái, họ tới coi mắt con làm chi mạ?
Mệ Cửu nhìn Ngâu tưởng như thấy lại mình hơn hai mươi năm trước. O Thỉ, cô gái làng Vân Trình qua Mỹ Xuyên buôn dầu tràm. Ông giáo làng đạo mạo trong áo the khăn đóng đứng nhìn O suốt mấy buổi sáng liền trên bến sông rồi nhờ người mai mối. Rứa là O Thỉ qua sông về làm dâu Mỹ Xuyên từ đó, nuôi chồng, nuôi con, bận bịu buồn vui…
Duyên nợ hết Ngâu ơị Con gái lớn thì lấy chồng. Phận gái mười hai bến nước, trong nhờ đục chịu… nhưng mạ biết con mạ sẽ về nơi gạo trắng nước trong… Ngâu khóc.
- Lỡ mai mốt đây con lấy chồng xa tuốt Bao Vinh, theo chồng xuống Phá Tam Giang, rồi mạ ở với ai?
Mệ Cửu la át con mà giọng nhão ướt, vỗ về.
- Xa gần chi rồi cũng phải qua một con sông. Vân Trình, Phước Tích, Bao Vinh, Mỹ Chánh, Sịa, Sình…xa gần chi rồi cũng phải theo chồng. Mi lo cho cái thân mi đi tề. Mà răng, có ưng khôn? Ưng thì tau gả, khôn thì cứ ở đó mà lỡ lứa lỡ thì, khôn ai vô đó mà lo cho được mô.
- Dạ ưng. Ngâu lau nước mắt, cười với mạ.

O chưa hay biết chi cuộc đời trước mặt, chỉ biết mình đang vui. Ngâu mở lòng hứng lấy hạnh phúc trào tới như mưa xuân trổ hoa trên cánh đồng Mỹ Xuyên loáng nước. Tháng Ba, ngày Ngâu về nhà chồng mưa nghiêng nhòa bến sông, nước mắt vu quy nhớ mẹ cũng như mưa đẫm nhòa má hồng O sắp qua rồi một thời con gái.
Những ngày chưa-kịp-làm-dâu ở xóm Bao Vinh ngỡ ngàng qua mau. Người cha chồng chất phác, cục mịch như hòn đất suốt ngày bận rộn với công việc ở trại mộc dựng dọc theo sông. Miệng ôn lúc nào cũng bập phà điếu thuốc rê mụ Cửu Ới gắt nồng. Mạ chồng của Ngâu đã qua đời vài năm trước, cũng may cả ba người chị chồng hiền lành tuy có gia đình vẫn ở kề cận chạ Ba đứa học trò ưng ý nhứt của ôn Thợ Vĩnh đều được gã con gái cho và làm ăn chia ở trại mộc đóng ghe với ôn.
Ngâu lạ mắt với khu xóm Bao Vinh đất thấp lè tè như ngang với mặt nước sông. Mỗi lần chiếc đò khẳm khách đi Kế Môn, Ðại Lược chạy ngang O có cảm giác nước từ phía bên Hàng Bè chồm sang như muốn phủ chụp lấy con đường lót gạch đỏ mòn trủng quanh co giữa hai dãy nhà san sát dòm nhau.
Ngày vợ chồng xuống đò dọc theo sông Bồ về Phá, Ngâu cảm động ôm một giỏ đầy áo quần mà ba người chị chồng đã giành nhau mua ở chợ Ðông Ba cho Ọ Người chị cả thân tình dặn dò cô em dâu mới.
- Em ráng lo cho cậu Ðấy miếng ăn miếng uống. Mấy năm ni cậu uống quán ăn chợ, bông lông ba la, người ốm như cây trẹ Cậu nớ cưng O lắm đó, ráng mà giữ nhau. Cả nhà theo tiễn ra tận bến sông. Người chị út nói nhỏ vô tai Ngâu “Cóc mở miệng” khi ôn Thợ Vĩnh nói với O.
- Trà ngâu con đem về thơm lắm, nhớ nhắn ra Mỹ Xuyên mua thêm cho ba. Vợ chồng bây ráng mà đẻ bầy cho ôn nội mau có cháu bồng.
Ngâu chợt khóc khi bước xuống đò. O nhớ tới mạ khi dòm thấy bóng mình lung linh, trong veo bến nước Bao Vinh.

Cuối mùa Xuân mà nhiều cây mai trắng dọc theo sông Bồ còn giữ bông trên cành. Giòng hoa ẩn hiện nhấp nhô theo triền nước, màu trắng lướt thướt theo nhau như dải lụa huyền ảo trong nền xanh của cây lá đất trời.
Nhớ tới lời dặn dò của người chị chồng, Ngâu chợt nhìn Trình cười thú vị.
- Hồi sáng đứng nghe chị Thuyên dặn dò tui mới biết tên kêu ở nhà của người ta. Ai có tật thì giật mình một cái đụi đi.
Trình lắc đầu cườị
- Cái mụ nớ thiệt. Năm, sáu năm trước có mạ làm chứng, mụ đã thề độc không khi mô nhắc tới cái tên nớ ra nữa. Lỡ đái dầm có một lần hồi còn nhỏ xíu mà cái tên quái ác đi theo mình mấy chục năm… Mà chị Thuyên dặn chi rứa?
- Dặn ráng nuôi eng cho mập lên, chớ chừ giống cây tăm tre quá.
- O có nhớ là người O chua lắm không? Chảy nước miếng theo O hoài, tui quên ăn quên uống, người ốm o gầy mòn, thì O sẽ bị mang tiếng lắm đó nghe.

Ngâu lườm chồng. Lòng O rộn rã hạnh phúc như dòng sông tinh khôi trước mặt.

(còn tiếp một kỳ)

Phan Thái Yên




Mục Lục


4. Chập Chùng Bóng Núi (Chuyện Dài)

Thanh Sơn



Kỳ 6

Ðến khi thấy ông thầy đứng dậy sắp trở vào đồn thì anh lính vội nói : em có lá thư này nhờ ông thầy xem trước giúp. Anh ngạc nhiên nhìn đứa đàn em của mình hỏi gặn : thư gì đây, anh định gửi cho bồ hả, sao lại nhờ tôi đọc. Người lính gãi đầu gãi tai ngập ngừng : thư này em gửi về nhà. Anh chặn lại : thư gửi cho nhà thì sao lại nhờ tôi đọc. Có những tâm sự riêng tư của anh, tôi chẳng nên xen vào.

Người lính có vẻ khổ sở : em tin ông thầy nên muốn vấn kế ông thầy giúp em. Anh ngần ngừ cầm lấy lá thư, nhét vào túi và hứa hẹn : được rồi, cho tôi một thời gian ngắn và tôi sẽ nói ý kiến với anh sao. Người lính đưa lá thư xong lủi mất. Anh chậm rãi đi vào, lòng không ngớt băn khoăn.

Trời đã hạ hết tầm nắng, chỉ còn một chút ráng vàng sẫm hắt lên đầu tàng cây rừng. Anh ngả mình lên võng, nhún chân đu đưa. Chợt nhớ đến lá thư, anh lấy ra đọc :

Tiền đồn, ngày ...tháng ...
Kính thưa ba má,

Thấm thoắt con đã xa nhà hơn 3 tháng rồi. Thời gian ai đó đã hứa với ba má sẽ cho con trở về thành phố lại. Chắc là trường hợp của con vô vàn khó khăn, nên dù tận tình, bác ấy vẫn chưa thực hành theo lời ba má khẩn nài được. Con hiểu lòng ba má thương con tận tình, nhứt là má cứ lo sinh mạng thằng con hoang tàng bị hẩm hiu nơi rừng núi.

Bây giờ con mới hiểu ra nhiều điều mà từ trước con chưa hề nghĩ đến. Chẳng hạn như về ý nghĩa cuộc chiến này, nếu con cứ an nhiên được ba má bao che để sống mãi nơi thành phố, con chắc là tầm mắt con muôn đời không nhìn qua khỏi mái nhà cao của những ngôi biệt thự. Thành phố tự tại và vô tình quá, hỏa châu có lâu lâu chiếu sáng, đại bác thỉnh thoảng có dội về, song chiến tranh hình như vẫn còn thuộc về ai khác, hoàn toàn xa lạ.

Người thành phố vẫn vui nhộn, đêm đêm phòng trà ca nhạc vẫn xập xình, vũ trường vẫn lả lướt, người ta vẫn ăn chơi, và đài vẫn ra rả những bài ca tặng lính. Nếu không có hỏa tiễn 122, 130 ly dăm thì mười họa rót vào Saigon để khiến tim mọi người rụng rời lo sợ thì chắc Saigon vẫn chẳng có vẻ chiến tranh gì cả, phải không, thưa ba má. Thản hoặc, trên đường có chiếc GMC chạy qua với quan tài phủ cờ, vòng hoa khô héo, vài đồng đội tiễn đưa và vành khăn tang cô độc thì mọi người chỉ nhìn thoáng rồi lại dửng dưng.

Con tiếc đã sống khoảng thời gian vô vị đó quá dài. Nếu không được ném vào tiền đồn này để học trực tiếp những bài học tàn bạo của chiến tranh thì chắc con vẫn là một thằng vô tích sự, không hơn không kém. Ðồn con lẻ loi lắm, cheo leo giữa bạt ngàn núi rừng, lúc nào cũng có thể bị nhổ, pháo địch lúc nào cũng có thể úp chụp lên, nhưng tình thương nhau thật vô cùng sâu rộng.

Con đã trưởng thành rất nhiều. Ba má đừng lo cho con. Xin ba má đừng thúc giục các bác tiếp tục quan tâm đến sự cất nhắc cho gia đình ta nữa. Hãy để con được sống gần những người thầy, bạn của con. Nhân sự ít quá, gian nan còn dài, nếu ai cũng ích kỷ lo cho bản thân thì sự nghiệp này làm sao giữ mãi được. Con cúi xin ba má vì lời cầu khẩn của con hãy cho con được toại lòng theo ý nguyện. Ðừng lo cho con như từ trước đến giờ. Con đội ơn ba má nhiều, song cuộc sống của con hiện giờ được anh em thương yêu, giúp đỡ cho nhiềụ Ba má đừng gởi quà và thức ăn cho con, nhứt là má đừng sợ thằng con khổ sở vì nhớ nhà. Dù lúc này ba má có xin cho con về lại thì con cũng xin ba má tha thứ cho, con sẽ chọn ở lại đồn với đồng đội.

Con nhớ gia đình nhiều, cầu xin ơn trên ban cho ba má sức khỏẹ Con sẽ xin phép về thăm ba má gần đâỵ

Anh đọc một mạch lá thư với cặp mắt dần dần đẫm lệ. Anh nhún chân đưa cái võng nhanh hơn để chế ngự tâm tư đang ùn ùn giằn xé trái tim anh. Tự dưng, anh thấy có lỗi với đàn em anh vô cùng. Dù họ không bộc lộ ra, song anh biết nguyện vọng của họ rất dản dị mà anh chưa đáp đền được. Anh mang nợ họ rất nhiều, những đứa em hiện còn một người vợ, một người yêu, một gia đình đang chờ đợị Vậy mà vì sự sống của đồn, vì trách nhiệm phải giữ vững lãnh thổ mà anh phải bỏ lơ, chưa cho họ một lần về phép. Phải chăng anh quá ư ích kỷ, quá ư duy trì luật lệ cứng nhắc, phế đi tâm tư và tình cảm của một thời tuổi trẻ.

Anh phải vội quay úp mặt vào cái võng để dấu đi sự xúc động của lòng. Anh vờ thiu thiu ngủ và lầm thầm nói với chính anh : xin mọi người tha thứ cho tôi. Những ngón tay anh run lên, hình như mồ hôi cũng vừa xuẩt ra thấm đẫm.

Mặt trời chìm đột ngột. Anh sửng sốt nhỏm dậy, bóng nhọ đang nhuộm quanh đồn. Mặt mũi ai cũng lem nhem như dính mực. Cả vùng đồn chợt âm u, con đường mòn biến mất chẳng còn nhận ra được. Anh hối hả thúc giục, sao chưa giật nổ máy phát điện lên, tối rồị Anh ngạc nhiên về sự hốt hoảng của mình, bên phía trái tim nặng chình chịch, như có những bàn tay đang vò mãnh liệt, làm cho máu dồn ứ tắc nghẽn.

Anh có thoáng thấy anh lính đưa thư cho anh một lần, nhưng cậu ấy lẻn đi rất nhanh. Anh biết chính cậu ấy đang có nỗi nôn nao như anh và tránh để ông thầy nghẹn ngàọ Trong đầu anh, một kế hoạch được vẽ ra, anh phải điều chỉnh lại cuộc sống tình cảm của đồn này, nếu không e có ngày bấn loạn vì cảnh " có nhiều khi, đàn ông chóng già vì thiếu đàn bà", như thế gian đã đặt xuyên tạc lời ca cho một bản nhạc đang thịnh hành hiện giờ.

(còn tiếp)

Thanh Sơn




Mục Lục


5. Về Quê

Trần Văn Lương

Truyện ngắn:

Hôm đó là ngày thứ năm. Phải, ngày thứ năm cuối cùng của tháng 11, ngày lễ Tạ Ơn của nước Mỹ. Tôi không phải đi làm, suốt cả ngày hết ăn rồi lại nằm, hết nằm rồi lại xem Ti Vi, cố gắng tận hưởng những giờ phút nghỉ ngơi hiếm hoi ở cái đất nước văn minh cơ khí nàỵ Chợt nhìn đồng hồ thấy đã gần 5 giờ chiều, tôi vội vàng đi thay quần áo để ra bờ biển làm thủ tục chạy bộ hàng ngàỵ Cách đây mấy tháng, từ lúc bà xã tôi tình cờ phát giác ra cái vòng số hai của tôi càng lúc càng lớn ra và tôi càng lúc càng có triển vọng đoạt giải nhất cuộc thi lực sĩ "bụng nở ngực thon", thì bà ấy, ngoài việc cấm tôi ăn các đồ béo, lại còn âu yếm ra lệnh cho tôi mỗi ngày: sau khi từ sở làm về, phải ra bờ biển gần nhà chạy bộ ít ra là 4 dặm để tiêu đi bớt mỡ. Tôi kính cẩn tuân lời (các cụ dạy rằng: "Có 3 loại tội bất hiếu, không tuân lời vợ là tội lớn nhất". Tôi xin chép lại nguyên văn chữ Hán để quý vị tiện đường tham khảo: "Bất hiếu hữu tam, bất tuân thê lệnh vi đại"). Và từ đó, bất kể nắng mưa sáng tối, cứ vào khoảng 5 giờ chiều là những người đi dạo tại bờ biển Newport Beach lại thấy một anh chàng Việt nam ỳ à ỳ ạch bê cái thùng nước lèo của mình từ Newport Pier tới Balboa Pier và trở lại. Ðoạn đường chiến binh dài đúng 4 dặm!

Bà xã tôi thấy tôi bước ra cửa bèn nhẹ nhàng bảo:
- Hôm nay là ngày Lễ Tạ Ơn, em cho phép anh nghỉ ở nhà một bữa.
Tiếc công mặc quần áo và thoáng thấy mấy rổ đồ giặt mới lấy từ máy sấy ra chưa kịp gấp, tôi vội vàng vừa đi vừa bảo:
- Thôi em ạ, thể dục phải chuyên cần mới có kết quả. Nghỉ được một ngày thì sẽ nghỉ mãi. Anh ra chạy chừng một tiếng sẽ về ngaỵ
Bà xã tôi dặn với theo:
- Anh ráng về sớm để ăn cơm với các con.


Tôi hấp tấp gật đầu và dong xe đi ra bờ biển. Thực tình trong bụng hôm nay tôi cũng muốn ở nhà cho khoẻ, nhưng không hiểu có một mãnh lực nào thôi thúc tôi phải cương quyết đi cho bằng được. Chả lẽ... vì bà cụ chăng ? Không có lý! Tôi vừa lái xe vừa thắc mắc mà không tìm ra câu trả lờị Có một điều gì đó mà sau này tôi mới hiểu được.
Vừa đặt chân xuống bờ biển, tôi đã thấy ngay bóng bà cụ đổ dài trên bãi cát sát chân trạm cấp cứu số 13. Trạm cấp cứu này nằm giữa đoạn đường chay bộ của tôị Tôi thở phào nhẹ nhõm, lòng bỗng thấy mừng thầm mà không hiểu tại saọ À, thế là hôm nay bà cụ cũng ra hóng gió.
Không biết bà cụ đã bắt đầu mỗi chiều ra ngồi ở chỗ đó từ ngày tháng nào. Tôi chỉ biết là kể từ lúc tôi thực hiện chương trình thể dục bất đắc dĩ này thì tôi đã thấy cụ ngồi đó rồi. Mỗi ngày cụ đều đến trước tôi, và khi tôi ra về thì cụ vẫn còn ngồi đó.
Ðó là một bà cụ Á châu vào khoảng trên dưới 80 tuổi mà tôi nghĩ là người Việt nam. Tôi chỉ đoán thế dựa trên cách ăn mặc của cụ vì chưa bao giờ tôi được cụ mở miệng ban cho một câu, hoặc nhìn một cái. Mỗi ngày lúc chạy ngang qua cụ tôi đều nhìn cụ gật đầu chào, mong có cơ hội làm quen, vì nhìn cu,ï tôi lại liên tưởng đến mẹ tôi cũng cỡ tuổi như cụ đang còn ở tại quê nhà. Ðáp lại, cụ chỉ lạnh lùng khẽ gật đầu, mắt vẫn đăm đăm nhìn ra xa như muốn tìm kiếm cái gì bên kia bờ Thái Bình Dương. Cái gật đầu thật là nhẹ, phải để ý lắm mới thấy được. Và cũng chưa bao giờ tôi chạm được ánh mắt cụ. Cặp mắt buồn xa xôi dưới vầng trán nhăn nheo luôn luôn hướng ra khơị Nhiều lúc tôi muốn tìm cách gợi chuyện với cụ nhưng cuối cùng lại thôi vì tôn trọng sự kín đáo của cụ. Mối liên hệ giữa tôi và cụ chỉ có thế, giới hạn trong hai cái gật đầu trong lần đi và trong lần về. Nghi thức xã giao này được lặp đi lặp lại mỗi ngày trong mấy tháng trời qua.
Hôm nay cũng thế, khi đến gần cụ tôi lại nhìn cụ cúi đầu chào, hai chân vẫn tiếp tục chạỵ
- Chào cậu!
Tôi nghe như bị điện giật, hai chân khựng lạị Tôi vội quay nhìn cụ và ấp a ấp úng:
- Kính chào cụ. Cụ là người Việt nam?
Cụ nhìn tôi khe khẽ gật đầu, nét mặt vẫn lạnh lùng không lộ chút tình cảm nào. Nhưng khi cụ nhìn tôi, tôi thoáng thấy trong ánh mắt cụ ẩn hiện một chút hóm hỉnh như có vẻ giễu cợt sự ngây ngô của tôi: người ta đã nói "Chào cậu" mà mình lại còn hỏi "Cụ là người Việt nam?"
Tôi lúng túng tần ngần chưa biết phải làm gì thì cụ đã bảo:
- Cậu ngồi xuống đây mình nói chuyện một chút. Hôm nay tôi có ý đợi cậu.
Tôi rón rén ngồi xuống cát, cách xa cụ độ một sải taỵ Tôi đi từ ngạc nhiên này qua ngạc nhiên khác, không biết bà cụ đợi tôi có chuyện gì.
Như hiểu ý tôi, cụ ôn tồn bảo, giọng nói đã bớt đi một tí lạnh lùng:
- Cậu ngạc nhiên lắm phải không? Cậu ngạc nhiên là phải vì điều này hơi đột ngột đối với cậu. Tôi muốn gặp cậu chiều nay để từ giã cậu và cám ơn cậu đã chào hỏi tôi trong mấy tháng qua. Hôm nay là ngày cuối tôi ra đâỵ Mai tôi về quê.
Tôi nghĩ thầm trong bụng, bà cụ có vẻ nhà quê nhưng lại thông minh đáo để và nhận xét người hết sức sâu sắc. Bây giờ mới có dịp quan sát kỹ cụ, tôi bỗng thấy nét mặt cụ có vẻ quen quen, nhưng không nhớ ra là đã thấy cụ ở đâu trước khi gặp cụ nơi bờ biển nàỵ Tôi vội vàng hỏi:
- Cụ về Việt nam?
Tôi lại hỏi một câu ngớ ngẩn nữạ Cụ chậm rãi gật gù , mắt không thèm nhìn tôi:
- Vâng, về quệ.. về Việt nam... về làng... về Hải Dương... Cậu có biết Hải Dương ở đâu không nhỉ?
Và không đợi tôi trả lời, cụ nói tiếp:
- Hải Dương là quê của tôi đấỵ Ngày mai người con cả của tôi sẽ đưa tôi về đấỵ Tôi xa quê từ năm 54, bây giờ mới có dịp về. À, cậu trông thấy tôi quen quen phải không ? Bà cụ của vợ cậu lúc còn sống thường hay đi chùa với tôi và tôi nhớ hình như có thấy cậu đôi lần lúc cậu lên chùa đón cụ ... Ông nhà tôi ngày xưa làm Tuần phủ nên mọi người đều gọi tôi là cụ Tuần, mãi rồi tôi quên hẳn tên thật của mình.

À ra thế. Cụ Tuần. Hèn gì thấy mặt bà cụ quen quen. Và tôi cũng nhớ ra lúc còn sống, mẹ vợ tôi cũng có nhắc đến tên các bà bạn đi chùa của cụ, trong đó hình như có tên cụ Tuần. Tôi bỗng thấy hơi gờm bà cụ. Sao cụ biết tôi thắc mắc như thế mà trả lời? Tôi bèn đưa đẩy:
- Thảo nào mà cháu thấy cụ quen quen. Hóa ra cụ là bạn của mẹ cháu. Thế thì mình là người nhà cả.
Cụ cười nhẹ:
- Chính vì thế mà tôi muốn gặp cậu hôm nay để nói chuyện lần cuối và từ biệt cậu, kẻo mai kia cậu lại thắc mắc không biết cái bà cụ mặt mày lạnh lùng khó đăm đăm kia đi đâu mất rồi.
Tôi đỏ mặt, không ngờ bà cụ lại nói đúng ý nghĩ của tôị Quả thật trước kia, sau mỗi lần chào cụ và chỉ nhận được một cái gật đầu như gió thoảng của cụ, tôi hay lẩm bẩm trong bụng: sao mặt mày bà cụ lại lạnh lùng khó đăm đăm thế!
Cụ nhìn tôi tiếp tục:
- Tôi theo thằng con cả qua đây năm 75, tính đến nay đã được 20 năm. Ngày mai là lần đầu tiên tôi về quê. Và tôi sẽ ở luôn bên Việt nam, không qua đây nữa. Ấy, cậu đừng hỏi tại sao. Lá rụng về cội. Người già nào cũng muốn được chôn xác ở quê cha đất tổ. Tôi đã muốn về từ mấy năm trước cơ, nhưng vì công việc làm ăn kỳ này con trai tôi mới đưa tôi về được. Muộn còn hơn không ...
Rồi cụ thao thao kể cho tôi nghe về gia đình cụ, về cụ ông, về cậu con trai, về đời sống của cụ tại Hoa kỳ, về việc cụ mỗi chiều ra bờ biển vọng về phía bên kia bờ đại dương để nhớ tới quê nhà ... Trong câu chuyện, hình như cụ đoán trước được các câu hỏi tôi định đặt ra và cụ đã trả lời trước khi tôi kịp mở miệng. Thành ra trong suốt hơn một tiếng đồng hồ tôi không chen vào được một chữ.
Cụ bỗng chép miệng, thở dài và bảo:
- Thôi trời tối rồi, cậu về nhà đi, vợ con cậu đang chờ cơm. Câu chuyện tôi định kể cho cậu hôm nay chỉ có thế. Chúc cậu ở lại Mỹ mạnh giỏi, mai tôi về quệ Cậu về trước đi. Tôi nán lại thêm một tí rồi sẽ về sau.
Tôi ngỏ ý muốn đưa cụ về nhà nhưng cụ từ chối. Tôi đứng dậy từ giã cụ, miệng lí nhí nói ít lời cầu chúc cho cụ thượng lộ bình an. Nhìn thấy vẻ bùi ngùi lưu luyến của tôi, cụ cười bảo:
- Cậu đừng buồn vì nghĩ rằng sẽ không bao giờ gặp lại nhau . Mọi sự trên đời đều không có gì đi ra ngoài chữ "duyên". Nếu còn có duyên với nhau thì cậu sẽ có dịp gặp lại tôi, e rằng lúc đó cậu lại không thích.
Cụ đưa tay khoát vẫy tôi đi. Không dám nói gì hơn, tôi nhìn cụ lần cuối và từ từ quay đi về hướng đậu xe, lòng cảm thấy hơi bùi ngùi khi phải chia tay với cụ.
Và kể từ lúc đó, chẳng bao giờ tôi thấy lại bà cụ nữa trong những lần chạy bộ của tôị Hy vọng cụ sung sướng ở quê nhà.
x x x


Một năm sau, cũng vào dịp lễ Tạ Ơn, một người Việt nam mới vào làm chung hãng với tôi có nhã ý mời các đồng nghiệp người Việt trong sở tới nhà để chung vui nhân dịp sinh nhật 16 tuổi đứa con gái đầu lòng của anh. Bà xã tôi vì bận việc nên tôi được phép đi dự tiệc một mình.
Vì tới đúng giờ nên tôi là người khách đầu tiên. Chủ nhà niềm nở đưa tôi vào phòng khách nhâm nhi tí rượu trong khi chờ đợi các vị khách Việt khác điều chỉnh đồng hồ của họ. Căn phòng khách được trang hoàng một cách đơn giản nhưng rất lịch sự và tươm tất. Thoáng ngửi thấy mùi hương, tôi quay nhìn về phía cuối phòng và choáng váng khi thấy bức ảnh trên bàn thờ ẩn hiện sau làn khói mỏng của nén hương. Tôi sững sờ vì rõ ràng đó là hình bà cụ tôi gặp ngoài bờ biển. Vẫn khuôn mặt "lạnh lùng khó đăm đăm" đó, vẫn cái nhìn xa vắng pha lẫn một tí giễu cợt đó, không thể nào sai được. Tôi vội hỏi anh Phong, người chủ nhà:
- Có phải đó là hình của cụ Tuần không?
Anh Phong gật đầu:
- Vâng, đó là hình của mẹ tôi, ở chuà người ta hay gọi cụ là cụ Tuần, vì ngày xưa ông cụ của tôi làm Tuần phủ. Sao anh lại biết mẹ tôi?
Tôi vội vàng nói chữa:
- Tôi biết cụ vì ngày xưa cụ cùng đi chùa với bà cụ mẹ vợ tôi.
- À ra thế! Thì ra mình là người nhà cả, anh hân hoan gật gù.
Tôi chết điếng trong lòng, không ngờ mới gặp nhau năm trước mà cụ đã mất rồi. Tôi lắp bắp:
- Cụ mất lúc nào vậy anh Phong?
- Cũng được hơn 5 năm rồi đó anh.
Câu trả lời của người chủ nhà làm tóc tai tôi muốn dựng đứng hết cả lên. Tôi lặp lại như một cái máy:
- 5 năm . . .
Không để ý đến vẻ khác lạ của tôi, người chủ nhà kể tiếp:
- Phải, mẹ tôi mất cách đây cũng đã hơn 5 năm, mà mãi đến năm ngoái sau ngày Lễ Tạ Ơn tôi mới có dịp đem tro của cụ về an táng tại quê nhà ở Hải Dương, đáp ứng được nguyện vọng cuối cùng của cụ.
Tôi tái người nhớ lại lần nói chuyện giữa tôi và cụ đã xảy ra vào đúng ngày lễ Tạ Ơn năm ngoái, một ngày trước khi con trai cụ đưa tro cụ về Việt nam.
Chúng tôi hai người im lặng giây lát như để tưởng niệm người quá cố. Chủ nhà chầm chậm ngước mắt nhìn về phía bàn thờ. Và lần này thì đến phiên anh ngạc nhiên hốt hoảng. Anh lẩm bẩm:
- Quái lạ, ai thay bức hình đấy nhỉ ?
Tôi quay đầu lại nhìn bức hình và cũng ngạc nhiên không kém. Rõ ràng là ít phút trước đây nét mặt người trong hình lạnh lùng nghiêm nghị, môi mím chặt thế mà bây giờ trong hình bà cụ đang cười tươi, để lộ gần nguyên hàm răng đen bóng, hai con mắt lá răm hiện đầy vẻ tinh nghịch.
Người chủ nhà hướng về phía vợ đang lui cui trong nhà bếp hỏi lớn:
- Em ơi, có phải em thay hình của mẹ trên bàn thờ không ?
Người vợ lên tiếng nói vọng ra trong khi vẫn tiếp tục làm đồ ăn:
- Em đâu biết hình ảnh gì đâụ Anh là người giữ các bức ảnh mà.
Người chồng hừ nhỏ một tiếng trong cổ, nét mặt đầy vẻ bối rối băn khoăn. Khi mắt anh chạm phải tia nhìn dọ hỏi của tôi, anh vội giải thích:
- Anh biết không, khi mẹ tôi mất, chúng tôi có phóng lớn và làm khung hai bức ảnh của cụ vì lúc đó phân vân không biết chọn bức nào để thờ. Một bức có hình cụ tươi cười như anh đang thấy đây, và bức kia thì mặt cụ nghiêm trang không cười. Sau khi cả gia đình hội ý với nhau, chúng tôi chọn bức không cười để đặt trên bàn thờ và cất bức kia vào tủ. Tôi là người phụ trách bàn thờ và giữ hai bức ảnh vì tôi là con cả. Tôi nhớ là chỉ có chưng bức hình không cười lên bàn thờ mà thôi. Không hiểu tại sao hôm nay lại biến thành bức hình này như thế.

Tôi vội nhìn lên bàn thờ và quan sát kỹ lại bức ảnh. Không biết tôi có tưởng tượng hay không nhưng rõ ràng tôi thấy trong ánh mắt của cụ hiện lên một vẻ tinh nghịch hân hoan đượm nét ngây thơ của trẻ con pha lẫn một chút dịu dàng từ ái của lòng mẹ. Tôi định lẩm bẩm trách thầm cụ trong lòng rằng cụ đã bảo với tôi năm ngoái là cụ về quê thế mà giờ này cụ còn ở đây nghịch phá. Nhưng ý định trách móc vội tan biến ngay khi tôi chợt nhớ lại lời nói cuối cùng của cụ với tôi về chữ "duyên" : "Mọi sự trên đời đều không có gì đi ra ngoài chữ "duyên". Nếu còn có duyên với nhau thì cậu sẽ có dịp gặp lại tôi, e rằng lúc đó cậu lại không thích". Tôi vội vã nói thầm lời xin lỗi cụ. Trong khi đó, người chủ nhà vẫn lộ vẻ thắc mắc bất an.
- Anh Phong này ....
Tôi buột miệng định kể cho anh chủ nhà biết sự tao ngộ ly kỳ giữa tôi và bà cụ của anh, nhưng vội nín bặt khi thoáng thấy ánh mắt can ngăn của bà cụ trong bức hình.
- Gì thế anh? , người chủ nhà vội hỏi.
Tôi bèn tìm lời khỏa lấp: - Tôi nghĩ là có thể một lúc nào đó anh đã thay bức hình và quên bẵng đi. Với tuổi tác bọn mình bây giờ, làm trước quên sau là chuyện thường.
Người chủ nhà lịch sự gật đầu đồng ý, nhưng có vẻ không tin tưởng lắm vào lời giải thích.

Những người khách Việt giữ đúng truyền thống giờ cao su đang lục tục kéo đến, và chúng tôi đành bỏ dở câu chuyện để đi chào đón mọi ngườị Lợi dụng lúc đông người lu bu, tôi chuẩn bị chuồn êm sau khi đã nhờ một người bạn chuyển lời cáo lỗi của tôi tới chủ nhà, viện cớ là bỗng dưng tôi không thấy khỏẹ Quả thật là tôi bắt đầu cảm thấy rờn rợn mỗi khi nhìn lên bàn thờ và chạm phải ánh mắt tinh nghịch của người trong ảnh. Không dám nhìn thẳng vào bức ảnh, tôi thầm nói lời từ biệt với cụ và lẳng lặng lách mình ra cổng. Không ngoái cổ nhìn lại, tôi cắm đầu rảo bước như bay đến chỗ đậu xẹ Trong tiếng gió thoảng của một chiều cuối thu, mường tượng như có ai nói khẽ vào tai tôi hai tiếng: "Chào cậu".

Trần Văn Lương
10/01


Mục Lục


6. Sương Sa Lạnh Lùng

Huân Long



Mình về cho chóng mình ra
Kẻo em chờ đợi
Sưong sa lạnh lùng
(Hát ru)

Cứ nghe giọng ca vọng cổ cất lên từ căn nhà trong kẹt xóm là ai cũng hiểu trời đã về chiều. Bởi vì chỉ có thời gian này thì chủ nhân căn nhà mới có mặt, và vì buồn quá, anh ta phải cất tiếng lên cho đỡ thấy cô đơn. Ðiều này anh ấy đã làm từ năm này sang tháng khác, thuần thục, chăm chỉ và nhẫn nại một cách thành tín, dường như nếu không như vậy thì lòng anh sẽ thấy mông mênh vô tận.

Quanh đi quẩn lại vẫn chỉ là một lời oán than, trách móc ai đó về một cuộc tình lãng đãng trôi qua. Thực sự câu ca chẳng ra đầu ra đuôi gì hết, có khi còn sai trật với cung điệu của một bài vọng cổ huê tình, thế nhưng điều đó có hề gì, miễn là khi hát lên anh thấy trút đi được một chút sầu nhen nhóm.

Anh đã cố quên đi nỗi sầu hờn tủi mà quên hoài hổng được. Nỗi lùng nhùng khi cô ấy đành đoạn chia tay như con dao bén ngọt cắt lìa quá khứ. Anh không trách gì cô mà chỉ buồn vì cô chia tay còn tiếc không để một lời từ giã cho nhau. Hổng biết trời đất có cảm thông dùm cho thân phận của anh chăng mà bữa tối khi cô đi, ôi thôi, mưa thúi trời thúi đất.

Căn nhà anh dột ướt lùm xùm, nhưng anh không lạnh vì trời mưa mà quá lạnh vì thương nhớ. Anh cứ lo lo cô đi có kịp trước khi trời chuyển mưa hay là hiện giờ đang lao đao vì ướt át. Bữa đó, đột nhiên, anh ôm vòng tay mà hát nghêu ngao, ai dè thành lời ca không thể nào bỏ được.

Hỡi tình lang nàng ơi, dẫu có đắng cay chua xót trăm chiều thì sông kia vẫn dâng tràn con nước. Thuyền anh trôi giữa cảnh vắng đắng cay, chỉ thiếu bóng hình tình lang chập chờn đâu đó… Anh ca mình ên, không có một tiếng đàn hay một nhịp song lang gõ phụ, vậy mà sao nó phá tan nát cõi lòng anh.

Hằng ngày anh vẫn bôn ba ra đầu ngõ ngồi bơm vá xe, lộn sên và sửa ổ líp cho khách. Cà xịch cà xang gặc gặc cần bơm để nhận vài đồng của khách giao cho, gặp bữa có ông hoặc quên đêm tiền theo, có bà hoặc chưa có tiền lẻ, hẹn đi chợ xong ra sẽ trả rồi đi luôn, anh cũng chẳng chờ chẳng đợi.

Anh thường nói một mình : đến hẹn hò như tình yêu mà còn quên cái rột bỏ đi đoạn đành thì sá chi một lời hứa quay ra cũng biệt dạng mất tăm. Có lần anh đã nghĩ hay là bỏ về quê cho rồi để xóa đi dấu vết buồn thương đang phả đầy trong tâm khảm, song lại tự hỏi về làm gì ăn nên tỏ ái ngại phân vân.

Người ta bảo thất tình dễ no ngang, thì trường hợp anh đúng vậy thiệt. Cái bụng trống trơn mà cứ ớn ợn đầy hơi, có khi nhịn luôn tới chiều ăn một thể. Bởi vì ăn gì cũng bắt nhớ mà nhớ thì ăn thấy sao ngon. Mới hồi nào cô ấy cũng ra đây trưa ăn với anh món gì đó, chẳng cần sang mà vẫn thấy vui. Hai người chỉ cần chia nhau một nửa ổ bánh mì hay tô bún cũng đã lửng cái bụng của mình.

Bây giờ còn một mình, dẫu có ăn cả ổ hay nguyên tô thì cũng thấy mùi vị gì đâu. Cô ấy đã đi mất tiêu thì còn vui gì mà ăn thấy ngon, ngủ thấy saỵ Cô ấy lượn lờ như bóng mây ngọn gió, la đà trên ngọn cây, bay qua bao đồi núi, sông rạch để rồi mất hút ở một nơi nào.

Thiệt tình anh cũng không rõ là cô ấy với anh ra sao. Có thật hai người đã yêu nhau chưa, hay chỉ vẫn mơ màng bóng quế. Hồi cô đến ngồi với anh tán dóc mỗi ngày, chưa khi nào anh thấy cô xác nhận một điều gì rõ rệt. Ðã nhiều lần anh gạn hỏi cô, xin cậy nhờ người đến mối manh để nhận cô về làm vợ chính thức, nhưng cô chỉ nhỏn nhoẻn cười ỡm ờ : còn sớm mà anh.

Anh đã thủ thỉ với cô : vậy là em hổng thương anh ? Cô nói : thương chớ sao không thương, không thương mà bò ra với anh để người ta chê cười thúi đầu, thúi óc. Lần nào anh định tìm cách cầm lấy bàn tay cô để đặt một cái hun tình tứ là y như cô đứng lên cái rột, khiến anh chưng hửng. Cô khỏa lấp để anh không nản lòng thất vọng : trưa trật rồi để em dìa, mơi em lại trở qua.

Cô lướt đi như một cái bóng, người đã xa và lời ví von vẫn còn phảng phất đâu đây “ mình về cho chóng mình ra, kẻo em chờ đợi sương sa lạnh lùng. Cứ như thế, cô nàng hư hư thực thực đi vào đời anh và để lại một nhát chém rất sâu.

Lúc này cô ấy đi rồi, sương sa lạnh lùng không phải khiến cô chịu đựng mà anh đành phũ phàng với những giọt sương rơị Cái thùng đồ nghề bơm sửa xe đâm thành nặng chình chịch trên tay anh mỗi ngày ra vào khỏi căn nhà. Anh như người mất hồn khi chợt nhớ đến cô. Ðang hì hục kéo bơm đun hơi vào xăm chiếc xe đạp, anh thẫn thờ khi nhớ lại ánh mắt cô. Tay đang bơm thành mất hết sinh lực, cần bơm lỏng lơi mặc cho lặng lẽ trôị Khách chờ đợi nhìn sững anh tưởng là bóng ma nào đang ám ảnh.

Buổi chiều là thời gian anh nhớ tới cô nhứt. Buồn nỗi buồn không tên, anh nghêu ngao câu huê tình cho đỡ chán. Anh nằm thu lu trong góc, gác hai chưn tréo ngoe lên vách tường che giấy cạc tông và cất tiếng lên : hỡi tình lang nàng ơi… rồi lịm dần vào đau khô?.

Ngày qua ngày, vết sẹo lớn và tím tái dần. Con tim lâu càng thêm bị khoét sâu lở lói. Anh cắn chặt môi đến rướm máu để ngăn một tiếng khóc bật rạ Anh có hèn yếu quá chăng, ai thất tình chẳng như anh, xin đừng trách.

Bây giờ…bây giờ, trăm lần trở trăn và trăm lần thất vọng. Bỗng một ngày anh bỏ nghề dứt nghiệp ra đi. Một gánh hát nhỏ nhoi đã nhận anh vào làm công nhân của họ. Những vai tuồng đầu tiên người ta giao cho anh đều là vai người ăn kẻ ở hay lính lệ nhà quan. Anh chẳng phải nhọc lòng học tuồng vì đơn giản chỉ cần “ dạ “ ran khi nghe ai đó gọi.

Thế mà có lần anh cũng quên luôn. Khi người kép gọi anh, thay vì “ dạ “ anh đã la vang “ có ta đây “ khiến cả rạp đều chưng hửng. Hẳn nhiên là chủ gánh đuổi anh đi, may được cô đào thương năn nỉ nên tạm cho anh một lần ân huệ. Sau tối diễn, cô đào han hỏi anh về nguyên do, anh nói lảng cho xong. Nhưng cô đào không tin lời anh nói.

Cho tới một đêm, rạp diễn tuồng ly biệt ngập ngừng. Anh đứng trong cánh gà nhìn cô đào thương kêu gào người tình bỏ đi lạnh nhạt. Cô đào ràn rụa nước mắt khóc than, cô ca điệu xuân tình, rồi qua xàng xê và sau cùng vô vọng cổ. Lời ca vô tình có đoạn cô đào than thở câu “ mình về…” não nuột lâm ly và hai tay cô chới với khi gào lên chữ sương sa lạnh lùng, thế là anh gào lên “ có tôi đây “ nên mới thành nông nỗi.

Những năm tháng theo đoàn đi khắp từ thành thị đến nẻo quê. Ðêm đoàn dừng ở miệt cù lao, anh tình cờ thoáng thấy bóng ai như bóng nàng trong số khán giả đi xem. Anh thẫn thờ cảm thấy bứt rứt trong tâm, anh mượn cớ bị đau xin miễn ra trò đêm ấỵ

Vai của anh chẳng có chi quan trọng nên bớt một người hay thêm một người nào có hệ chi. Anh nằm chèo queo ở một góc chợ, lỉnh kỉnh bên những bức cánh gà, nghe văng vẳng tiếng ca của vở tuồng đang diễn. Ðêm hát tàn, mọi người ra về, đào kép nhễ nhại mồ hôi chưa kịp chùi vết son phấn trên mặt. Anh đang nằm lim dim nhắm mắt thì cô đào thương đến báo với anh : cô ấy đi rồị

Anh giật mình trỗi dậy, lòng phân vân sao cô đào biết rõ tâm tư anh. Cô đào vẫn khoan thai cởi chiếc áo bào đang mặc rồi nói như kể với ai đó không phải là anh : cái đêm tôi thấy anh thẫn thờ vì câu ca của tôi đọc, tôi hiểu là anh đang vướng bận trong lòng. Tôi biết là anh đang đi tìm một bóng hình nào đó thật thiết tha với anh. Cho nên hôm nay chợt thấy anh viện cớ xin nghỉ, tôi nhận ra ngay và theo dõi anh. Tôi đã đến với cô ấy hỏi dò, điều đau buồn là cô ấy chẳng biết tí gì về anh cả. Chim ăn biển bắc mà anh cất công tìm ở biển đông thì đến đời nào gặp.

Rồi cô đào bỏ lảng ra sau khi ủi an anh : hãy bằng lòng với hiện tại, đừng ấp ôm đau khổ suốt đời. Trời tối vô cùng, gánh hát chìm dần vào giấc điệp. Ðâu đây đã có tiếng thở đều cất lên, người nghệ sĩ ngủ say sau đêm diễn mệt nhoài. Anh thao thức nghe sự im lặng tràn lan với tiếng óc eo của giun dế bên ngoàị Anh nhìn ra, lờ mờ sương đêm miệt quê rào rào đổ xuống.

Bất giác anh nói một mình : người đang chịu cảnh sương sa lạnh lùng là anh, chứ chẳng phải là em, hỡi em. Từ đó, không ai biết vì sao đang đêm anh giã từ gánh hát không một lời để lại. Chỉ có cô đào thương biết được tại sao anh vứt bỏ hết, nhưng cô cũng không nói với ai làm gì.

Huân Long




Mục Lục


7. Chút Tình Sau Cơn Bão

Cẩm An Sơn



1-
- Chú Lành hả ?
- Em đây anh,
- Khoẻ không, trận bão ngày hôm kia nhà cửa có hề gì không, bà con trong làng trong xóm mình có ai bị thiệt hại nhiều không ?
- May mắn không hề gì anh à, vùng mình có gió mạnh nhưng không đáng kể, nghe nói tâm bão chính ở Ðà Nẳng, ngoài đó bị thiệt hại nặng lắm, có đến mấy chục người chết, nhà cửa sụp đổ tan hoang, vùng Ðại Lộc chỗ dì Trí nước lụt tràn ngập quá chừng chừng. - Tui hỏi chú là để biết rõ thêm tình hình ở Tam Kỳ thôi, chớ còn ở Ðà Nẳng thì tôi có thấy hình trên internet và tường thuật trên các đài TV ở Mỹ rồi,
- Ủa, lẹ rứa hả anh, ở Mỹ mà anh biết chuyện Ðà Nẳng mau hơn ở đây, ở đây em chỉ nghe nói đi nói lại thế thôi, đài điện chỉ mới nói lờ mờ là bão lụt ngoài đó lớn lắm chớ chẳng có gì cụ thể.
- Thời buổi bây giờ mà, văn minh điện toán giờ lẹ như chớp, trên thế giới chỗ nào có biến cố gì lớn là mọi người biết liền hà…, à mà hôm nay còn mưa không, chú có rảnh cho tôi nhờ công chuyện này một chút.
- Cũng còn mưa lắc rắc thôi, chuyện gì vậy anh ?
- Nhờ chú thu xếp đi Ðà Nẳng một bữa, chú có thể rủ thêm một người nào đó nữa cùng đi với chú cho vui, có thể rủ thằng Lý cùng đi với được không, thằng này nó lanh lẹ, chịu khó.
- Nó đang đi làm đâu dưới Tam Kỳ, chiều tối nó mới về, để tối nay em lên rủ nó thử coi, mà có chuyện gì quan trọng không mà phải đi hai người ?
- Số là hôm qua sau khi xem tin tức thấy cảnh bão lụt tàn phá ở quê hương mình, nhất là thấy những cảnh tàn phá xóm nghèo ở Ðà Nẳng với nhiều người chết và bị thương trông thật tội nghiệp, nên thằng Nhã nói trong bữa cơm chiều cùng cả nhà rằng, giờ này chắc có hàng trăm đồng bào mình đang lâm vào cảnh không có nơi nương tựa, không cơm ăn áo mặc, mình phải làm gì để cứu giúp họ với chứ ? Mẹ nó bảo, thì mình tiết kiệm góp ít trăm cho các hội đoàn, chắc mai mốt đây họ cũng tổ chức quyên góp gởi về như mấy trận lụt trước, nhưng Nhã lại nói cứu đói thì phải làm gấp liền, chứ chờ cho quyên góp rồi gởi về thì quá chậm, mà còn có thể bị ăn xén, ăn bớt còn lại được bao nhiêu. Tôi gợi ý rằng :” thôi thì mình gọi điện thoại về cho chú Lành, nhờ chú mượn đỡ đâu đó năm ba trìệu rồi trực tiếp ra tận nơi xem người nào quá khốn khó thì tặng cho họ ít tiền để mua gạo mua mắm sống đỡ, chờ đến khi cứu trợ chắc cũng còn lâu. Thế là Nhã bằng lòng và nói : con sẽ cho một ngàn đồng, ba me cứ gọi về nhờ chú Lành đi thăm và phân phát liền, nhà nào có người chết thì cho 5 trăm ngàn, những nhà đổ nát không có gì ăn, thì biếu vài ba trăm ngàn sống đỡ. Vì thế tôi liền gọi chú đây, liệu xem có làm được không ?
- Dạ được chớ anh, Anh chị và cháu có lòng tốt như vậy thì quý quá, em sẽ cố gắng lo liền, chắc không gì trở ngại đâu.
- Cám ơn chú, chịu khó một chút nha, đi càng sớm càng tốt, ngày mốt tôi sẽ gọi lại, Thăm Dì Út cùng mấy cháu, Byẹ

2-
- Hello dì Út, khoẻ không ? Chú Lành có đi Ðà Nẳng không vậy ?
- Có, Ảnh đi với thằng Lý mới về hồi hôm gần mười giờ đêm mới tới nhà, có cả bé Chinh nữa, mấy cha con về trễ làm em lo quá trờị Ðể em gọi anh Lành nói chuyện với anh,…
- Có em đây anh
- Cám ơn chú nhiều nha, chuyến đi hôm qua có mệt lắm không, kết qua ra sao ?
- Kể ra thì cũng mệt thiệt, vì mới lần đầu tiên chúng em làm công việc này nên cũng hơi lúng túng, chiều hôm qua xém chút nữa là bọn em bị đám đông làm dữ rồi chứ.
- Sao vậy ?
- Tiền thì có hạn, mà người bị nạn thì quá đông, nên họ thấy mình cho chỗ này mà không chỗ kia thì la ó lung tung, nhà nào cũng muốn kéo mình tới xem cho rõ để xin cấp tiền, làm em và Lý phải phân trần, giải thích một lúc lâu bà con mới chịu cho đi khỏi đó. - Họ có hỏi tiền ở đâu gởi cho không ?
- Có, em nói anh em tui ở trong Tam Kỳ may mắn nhà cửa không bị gì, nghe nói ngoài này bị nặng lắm, nên nhân dịp ra thăm ông chú cũng bị sụp nhà, thuận đường còn chút ít tiền ghé đến ủng hộ cho bà con gọi là chia xẻ nỗi khổ sau cơn bão, thế thôi.
- À, nói vậy là hợp lý đó
- Có nghe nói chính quyền địa phương đã giúp gì chưa ?
- Nghe đâu hôm trước đó có tập trung đồng bào tại xã chầu chực cả ngày mà mỗi gia đình chỉ được cấp hai kí gạo với năm gói mì..
- Sáng hôm qua vì còn phải đi lấy tiền, mặc dù bọn em đã hỏi trước rồi, nhưng tiền không có sẵn chờ đến 9 giờ bà Tám mới nhận được có 5 triệu, vì thế ra đến Ðại Lộc đã hơn 11 giờ, trời còn mưa lai rai nhưng chưa lạnh. Kể từ hôm bão đến nay không biết tin tức nhà dì Trí như thế nào, nên Chinh bảo nhân dịp này ghé lên Dì xem thử có bị thiệt hại gì không. Bọn em đến nơi thì nhà Dì Trí đang ăn cơm trưa, thấy chúng em vào dì Trí định nấu cơm thêm, nhưng Hà và Chinh rủ nhau chạy đi mua bánh tráng, rau sống, rồi cả nhà lại cùng quây quần ăn qua loa xong bữa. Nhà Dì chỉ bị bay tôn chái bếp, nhưng hai nhà hàng xóm thì sụp tường và tốc mái, chúng em ghé qua thăm và biếu mỗi nhà hai trăm ngàn, xong lại tiếp tục lên đường, không ra chợ Quảng Huế mà đi đường tắt qua ngả Hòa Cầm, Tuý Loan. Dọc đường nhìn thấy nhà cửa và cây ngã đổ ngổn ngang, hầu như không có nhà nào còn nguyên vẹn, có nhiều nhà chỉ còn là đống gạch vụn, vì xóm nhà cách đường lộ mấy khoảnh ruộng nên chúng em chạy luôn. Gần đến ngả ba Hoà Cầm thấy một chị trung niên quần áo lấm lem bồng đứa con nhỏ ngồi trên đống tôn tre bừa bộn, Chinh dừng xe lại hỏi thăm thì mới biết chị tên Nguyễn thị Thúy nhà sụp đã năm ngày rồi mà chẳng nhờ cậy ai được – vì ai nấy đều bận lo cho gia đình mình – đành phải lót nghiêng hai tấm tôn, để hai mẹ con buổi tối chui vào đấy ngủ với manh chiếu cũ, Chinh đưa tặng chị hai trăm ngàn, chị cầm tiền tần ngần, mắt ngấn lệ. Chúng tôi chào chị để đi tiếp, chị đứng trông theo thật lâu chắc chị đang nghĩ không hiểu chúng em là ai, từ đâu đến mà cho thị tiền như thế ? Mươi phút sau chúng em lại nhìn thấy một bà cụ già ngồi trên chiếc giường tre trong căn chòi trống hoác, nơi đây thuộc thôn Phú Sơn Tây xã Hoà Khương. Bà cụ cho biết tên là Lê thị Ðiền, bảy mươi ba tuổi, sống một mình trông nhờ từng miếng cơm của xóm giềng. Chúng em biếu cụ năm trăm ngàn, cụ cầm mấy tờ giấy bạc, lật qua lật lại, có thể lòng Cụ không tin đây là tiền thật, chúng em nói rõ cho cụ biết mệnh giá từng tờ bạc, cụ cầm tay Chinh đưa lên mũi hôn hít rồi khóc ròng…
- Tội nghiệp thật !
- Trời đã xế chiều nên hai cha con em cùng cậu Lý dong xe chạy về phía Ðà Nẳng, hai bên đường cây cối gảy ngổn ngang, nhà cửa sụp đổ, lổng chổng mớ gạch cùng gỗ, tôn nằm trên những chiếc giường, bàn ghế cùng bao nhiêu thứ lộn xộn chưa được dọn dẹp. Bầu trời còn nhiều mây, chút nắng hanh cuối thu như soi xuống lạnh lẽo cùng cảnh hoang tàn làm chúng em cảm thấy bùi ngùi. Trong những đống đổ nát đó có nơi thấp thoáng bóng người, nơi thì yên vắng có thể chủ nhân đã tạm lánh đến một nơi nào đó. Chạy về đến Liên Chiểu, dừng xe bên này đường sắt một lát, nhìn quanh rồi lại quành xuống phía nam cầu Nam Ô, về ngả tay phải hướng từ Ðà Nẳng đi Huế, nhìn ngút mắt những đống đổ nát hoang tàn, chúng em để Lý ở lại giữ xe, cha con em lội vào trong những lối đi nhỏ, quan sát và đem tiền tặng cho 8 gia đình mỗi người ba trăm ngàn. Nghe tin, bà con các nơi xúm nhau lại nắm tay, kéo áo cha con em, bảo ghé xem nhà tôi chỗ này, nhà tôi chỗ kiạ., làm cha con em bấn lên, sợ sự ồn ào làm vang động đến nhiều nơi khác, nên vừa giải thích vừa lo rút lui ra khỏi xóm. Mặc dù em đã phân trần cho biết « chúng em nhân dịp đi thăm ông chú ở gần đây, thấy bà con hư hại nhiều nên còn chút ít tiền gởi tặng gọi là chia xẻ cùng nhau trước cơn hoạn nạn, nhưng sự thiệt hại thì quá lớn, bà con ta quá đông trong khi tiền bạc của chúng tôi chẳng có là bao nhiêụ nên không thể giúp cho đồng đều nổi, xin bà con thông cảm.

Mặc dù đã nói thế song vẫn phải vừa giằng co vừa chạy lui. Nhìn trời cũng đã sắp tối, nên chúng em đành phải bỏ Thanh Bình và Thanh Khê mà trực chỉ về phía quận Sơn Trà, bên kia sông Hàn, nơi đây có lẽ là điểm đầu tiên cơn bão từ biển ập vào nên hầu hết nhà cửa bị bay mất mái, tường đổ sập ngổn ngang, đồng bào ở đó kể lại : sau cơn bão quang cảnh giống như trải qua một trận mưa bom ác liệt. Bên vệ đường một ông cụ đang cắt nhỏ mớ rau muống biển cho mấy con thỏ ăn trong chiếc giỏ lưới bằng sắt. Ngước đôi mắt đục mờ nhìn chúng em, ông cụ bảo : suốt cuộc đời tôi chưa bao giờ thấy một trận bão nào lớn đến như vậy, gió hất tấm tôn bay lên cao rồi cuốn tròn lại bay xuôi bay ngược trên trời, tôn bay đầy như máy bay rải truyền đơn hồi xưa.

3-
- Hello chú Lành
- Em đây anh
- Sao cắt phone bứt ngang vậy ?
- Phone em tự nhiên mất tiếng, không nghe được,
- Thì bây giờ kể tiếp đi,
- Bây giờ thì em mất hứng rồi anh à, không dông dài được nữa, giá như hôm qua mà có anh đi, anh mới nhìn thấy tận mắt những cái thê thảm của dân nghèo miền Trung mình, không có năm nào không bão, không lụt, trận bão năm này là khủng khiếp nhất, tuy nó không có diện rộng, nhưng tập trung lại một khu vực Ðà Nẳng nên sức mạnh lại tăng lên gấp bội, không làm suy suyển khu nhà giàu, mà chỉ khiến cho nhà nghèo càng nghèo thêm. Ðại để hôm qua chúng em mới cho hết số tiền ba triệu rưởi, em định ngày mai lại đi tiếp, giúp sớm cho bà con được ngày nào quý ngày đó, rất nhiều nhà không có gì để ăn trong lúc này vì mất sạch. Bà Quý, bà Tám cũng mới nhắn em đến lấy tiền, lần này em định liên hệ với chính quyền để dễ dàng trong việc cho chác,
- Ðừng đừng, chớ dại đó Dính với chính quyền thì mệt lắm, họ sẽ hỏi chú là tiền này ở đâu, do ai cho, sao không giao cho chính quyền phát ?..mà chắc chú cũng dư biết khi tiền vào tay các ông ấy thì đến lúc người dân nhận chẳng còn được bao nhiêu, dính chỗ này, chỗ kia, sứt mẻ hao mòn…
- Ờ, em cũng có nghĩ đến điều này, nhưng không nhờ chính quyền thì thế nào cũng bị chụp giựt, tranh giành, mình lấy đâu chia cho đủ,
- Tôi đề nghị chú làm theo cách này nè, chú đừng xuống vùng gần thành phố, mà nên thăm vùng xa ngõ trên quê như Bà Nà.., mấy thôn xã vùng cao của Hoà Vang, nơi đó ít ai tới, chính quyền hay những người hảo tâm cũng chỉ thường đi gần gần thành phố để thăm hỏi, cứu trợ, mình ráng vô sâu một chút, ba người vừa dắt xe đi bộ, giả vờ hỏi thăm, tìm kiếm người bà con của mình, để dạo lòng vòng quan sát, ghi nhận chỗ nào đáng giúp nhất, rồi sau đó ra ngoài, hai người ở lại coi xe, còn một mình chú lặng lẽ quay lại đưa tiền lúc không có đông ngưòi, thế là yên.
- Dạ, anh nói có lý đó, mai em sẽ áp dụng theo cách này mới được. À mà thôi, anh đừng gọi điện thoại chi cho tốn tiền, tối mai về em sẽ ghi lại mọi việc rồi sẽ nói Chinh gửi email cho anh liền,
- Cảm ơn chú, cho tôi gửi lời cám ơn Lý và Chinh đã cùng chú vất vả trong ngày qua, có thể phải đi đến vài ba trăm cây số phải không ? Chú bồi dưỡng cho Lý một trăm ngàn đi nghe, còn phải nhớ ghi chi phí xăng dầu ăn uống dọc đường trong mấy ngày đó, chúng tôi sẽ bồi hoàn lại đầy đủ nhé. Bye chú.

4-
Tối qua chú Hát ghé nhà, chú là con bà Hoài, chị dâu anh Ðấụ - Chắc anh còn nhớ anh Ðấu, hồi xưa cũng là học sinh Trần Cao Vân, tốt nghiệp đại học y khoa Huế, sau về làm việc tại các bệnh viện Ðà Nẳng – chú Hát lấy vợ đâu ngoài Hoà Vang, thỉnh thoảng về thăm quê thường ghé lại thăm Má và chúng em, từ ngày Má mất ít thấy chú ghé lạị Lần này thấy chú có vẽ già đi nhiều, có lẽ vì công việc làm ăn không được thoải mái cho lắm. Vừa vào đến cửa, chú Hát cười chào :
- May mắn quá, trong xóm mình không hề chi cả, tui mới về hồi trưa, ngoài Ðà Nẳng bão lớn lắm, nhà cửa chỗ làng tui ở coi như sụp đổ hết chín mươi phần trăm, nhà nào không sụp thì bay tốc mái, ngói tôn chi cũng không chịu nổi.
- Chú ở khoảng nào mà bị nặng vậy ?
- Thì hồi đó tui lấy vợ quê thôn An Sơn xã Hòa Ninh, Hoà Vang đó, chỗ này là xã thuộc miền núi, dọc theo chân đường lên núi Bà Nà, cách Ðà Nẳng hơn hai chục cây số.
- Hôm qua cha con tôi có đi Ðà Nẳng thấy dưới này bị bão nặng, nghe nói tâm bão ở dưới này mà ?
- Ðúng là bão vô Ðà Nẳng gặp núi Sơn Chà cản lại, nên nó né lên phía bắc, dồn hết sức mạnh thổi theo một luồng, xéo nát những làng xã từ bãi biển Thanh Bình, Thanh Khê dọc theo chân núi, bọc dưới chân đèo Hải Vân lên ngả Bà Nà, nên xã tui cũng bị nặng không thua gì dưới Sơn Chà, Thanh Khệ
- À , vậy thì bao giờ chú mới trở về lại ngoài đó ?
- Mai tui về lo dọn bớt cây cối gảy đổ rồi mới tính dọn đến căn nhà tui, mấy bữa nay lo giúp chôn cất bà già vợ chết vào bữa bị bão, nên chưa lo gì cho nhà mình, mới che năm sáu tấm tôn cho vợ con chui đỡ, về trong này kiếm ít gạo để ăn, chớ sắp đói đến nơi rồi.
- Ủa, bác gái bị sao vậy ?
- Thì ngay bữa đó gió bay tốc mất mái nhà, ông già thì nằm một chỗ, ổng bị mù cả hai mắt, cụt chân nên có xoay trở gì được đâu, thằng em bà vợ tui ba mấy tuổi nhưng bị tâm thần, mát mát khùng khùng cũng ở chung đó, mà có làm được việc gì đâu, bà già thấy gió bay mái nhà, nên tính chạy qua nhà anh Hai ở phía trước, coi thử có chỗ để bồng ông già qua trú đỡ, không ngờ vừa ra cửa thì bức tường trưóc sụp xuống, đè lên bà, thằng con lăn ra cứu mẹ cũng bị đá đè gảy luôn cánh tay…
- Ôi chào, tội nghiệp quá.
- Anh Hai ở phía trước nhà cũng bị sụp nhưng thấy nhà cha mẹ sụp, vội chạy qua thấy bà già bị tường đè ngất ngư, lôi thằng em ra, rồi bới đông ắc lô kéo mẹ ra, bà đã mê man rồi, chị Hai chạy lên báo vợ chồng tui xuống – vì cũng gần, xóm trên xóm dưới – tui đến thì thấy bà mở mắt ra trăn trối : “Chắc mẹ không sống nổi đâu, các con gắng lo cho cha …”chúng tôi nói an ủi là sẽ đưa mẹ đì bệnh viện cứu chửa, nhưng thật ra chẳng biết làm sao hơn, vì cùng lúc này ngòai đường gió bão ầm ầm cây cối gảy đổ ngổn ngang, đâu còn đường sá để đưa bà đi bệnh viện, mà chắc giờ này trạm y tế xã cũng bay mất tiêu rồi, thế là đành nhìn bà rên rỉ nhỏ dần rồi tắt thở.
- Vậy còn bác trai bị tai nạn gì mà đến nổi cụt chân, mù mắt như thế ?
- Thì hồi xưa ổng đi lính địa phương quân, bị mìn ở phía trên Thanh Quýt đó mà.
Nghe chú Hát kể đến đây, em nhìn thấy Toàn cũng như bé Chinh đều rưng rưng nước mắt. Em nghĩ thầm trong bụng, không biết mấy năm nay ông già thương binh ấy có được ai giúp đỡ gì không ? Không muốn khơi sâu thêm nỗi buồn lo của chú Hát, em nói với chú :
- Ngày mai bọn em cũng định đi Ðà Nẳng đây, anh chị Tịnh và cháu nó có gởi chút ít tiền về gíup cho bà con bị nạn, chú chịu khó hướng dẫn bọn em đến thôn An Sơn để tặng ít tiền cho bà con mua gạo mắm sống đỡ, chắc được chớ ?
- Vậy thì còn chi bằng, nhưng mà tiền đâu có cho cho đủ ?
- Bởi thế, may gặp chú đây chúng em nhờ chú giúp coi thử trong thôn ấp những bà con mình ai là những người nghèo khó nhứt cần giúp liền, đúng ra thì ở thôn quê bà con mình ai cũng nghèo, cũng đáng giúp cả nhưng tiền bạc anh chị cùng cháu gửi về chỉ có giới hạn, nên chỉ là một số an ủi tượng trưng mà thôi.
- Ðể tối nay tui về nhắm thử coi, tui lựa lọc rồi mai sẽ cho anh biết, à mà ước chừng anh có thể giúp được bao nhiêu gia đình ?
- Thưa chú chọn giúp cho chừng vài chục gia đình thiệt nghèo để mình tặng quà, may ra có dư thì mình cho thêm vài ba chỗ khác nữa.
- Sáng mai mấy giờ anh đi ?
- Dạ chắc đi sớm về sớm cho khoẻ, chú lại đây rồi đi luôn cho tiện, tôi sẽ nói Lý chở chú bằng xen Honda của nó.
- Không được đâu, tôi sẽ lại anh sớm, rồi tui về đón xe đò Tiên Phước xuống đi thẳng về ngả ba Huế, từ sáng đến giờ tui đi xin được gần hai bao gạo, đem về ăn, còn chia bớt cho mấy nhà đang thiếu gạo ở gần nhà tuịMai mấy anh em cứ đi, tôi sẽ về sau, chắc trễ nhưng tui ghi tên mấy nhà đáng cho, anh ra đó có vợ tui nó biết hết mà, nó sẽ dẩn đi .

Thế là tình cờ mà chúng em không cần phải áp dụng cách “đi tìm người nhà” nữa, mà có sẵn người biết rõ tình hình thiệt hại của trận bão tại một thôn xóm chân núi nghèo nàn, để có thể đến nơi tặng chút quà an ủi.
Lý xuống thật sớm. Bà xã nhà em biết chừng, nên đã lo nấu nồi cơm nóng hổi với tô dưa cải kho thịt ba chỉ, để sẵn trên bàn cùng dĩa mắm thơm thật caỵ Ba bà con em vội ăn rồi lên đường, Theo lời chỉ dẩn của chú Hát, chúng em phải gần mười giờ sáng mới tới được thôn An Sơn. Năm sáu ngày sau cơn bão mà khung cảnh làng xóm nhìn tang thương, xơ xác như mới đâu hôm quạ Cây cối đổ vẫn còn ngổn ngang, người ta chỉ lo dọn dẹp theo các lối đi, những mái lều tạm che trên những đống xà bần đổ nát, nơi cao nơi thấp, thấp thoáng bóng người chui ra chui vào, trông vừa lặng lẽ, vừa buồn thảm. Hỏi thăm tìm đến nhà chú Hát, thím ngạc nhiên nhìn chúng em và khi nghe biết, thím tỏ vẽ mừng rỡ vội vàng đi lấy gạo nấu cơm, nhưng chúng em từ chối bữa ăn, nhờ thím dẩn đến nhà người cha của thím. Thím rưng rưng nước mắt :
- Ông già còn sống đó mà nói thiệt cũng tội, như người chết rồi, chẳng nói chẳng năng gì.

Bước vào túp lều nhỏ, nhìn thấy hai cái bàn thờ lạnh lẽo khói nhang, bọn chúng em cũng muốn khóc. Bà nội mới chết chưa mãn tang, thì tiếp theo bà mẹ già cũng ra đi trong cơn bão, bỏ lại người cha tật nguyền cụt hai chân, mù mắt và thằng con trai vừa câm vừa bị tâm thần, với cánh tay đang bó bột, ú ớ chào những người khách lạ. Vợ chồng ông con trai cả, nhà ở gần đó thấy chúng em ghé lại cũng vội vàng chạy đến. Em lấy ra một triệu đồng, đặt lên bàn thờ rồi thắp một nén nhang khấn nguyện, cầu cho hương linh hai cụ đã khuất sớm vãng sinh về chốn vĩnh hằng. Ông con trai cả nhìn thấy vậy, liền đến đỡ ông già ngồi dậy trên chiếc giường tre đã gảy cả bốn chân. Ông cụ lắc lắc cái đầu, như muốn nói điều gì đó nhưng rồi cúi đầu im lặng, có lẽ vì bị điếc cả hai tai nên ông ta cũng chẳng nghe chúng em nói gì, theo bác Cả cho biết thì hồi xưa ông cụ là lính Ðịa phương quân, trong một chuyến hành quân vùng Thanh Quýt cuối năm 1974, ông bị mìn cụt hai chân, mù cả hai mắt, tai vẫn còn nghe được, cho đến khoảng mười năm trở lại đây ông cụ bị điếc dần và hiện tại thì điếc hẵn, không nghe được chút tiếng động nào.

Nấn ná trong căn lều này cũng khá lâu, sợ không kịp thì giờ, nên chúng em vội từ giả theo chân thím Hát đi vòng trong xóm. Nói là xóm chứ thật ra từ nơi chúng em bước chân ra khỏi lều của ông cụ thương binh Nguyễn Tiến, nhìn mút xa là những đám cây đổ, che lên những căn nhà đổ nát, những tấm tôn tựa vào mấy cây cột tre, hoặc những bức tường đã sụp hết một phần, đó là nơi tạm trú của hầu hết những bà con ta sau cơn bão. Thím Hát cho biết trước đây nhìn đâu có thấy xóm trên, mà bây giờ cảnh quan giống như khoảng đồi trọc, đứng một chỗ cũng có thể đếm được có bao nhiêu căn nhà.
Dựa theo danh sách của chú Hát đưa cho hồi sáng sớm, em giả vờ như không biết dò hỏi mấy tên người, chị Hát chắt lưởi nói :
- Sao anh biết mấy người đó, họ thuộc loại nghèo nhứt xóm đó, tội nghiệp lắm. - Thì tôi có hỏi thăm trước rồi mà.

Vậy là có thể tin tưởng được, em bảo Chinh lấy ra ba trăm ngàn tặng cho thím Hát, rồi mới nói nhờ thím dẫn đi tặng cho những bà con nghèo khác. Từ nhà bà Ðặng, ông Châu, bà Lan, bà Thịnh, ông Liễu, ông Hoan, ông Kỳ ở xóm dưới xong lên nhà ông Bích, ông Tòng, bà Lê thị Thành, bà Bùi thị Chu, Ðặng thị Hương, Lê thị Khanh, ông Trần Bích;…tổng cộng 28 nhà với số tiền là ba triệu sáu, đồng đều mỗi người hai trăm ngàn.
Vừa xong căn nhà cuối trong danh sách, bước ra em gặp ngay một bà cụ đón đường em lại hỏi ;
- Sao mấy anh biết bọn tui thiếu đói mà đem cho tiền ?
- Dạ chúng cháu cũng có bà con ở trên nàỵ
- Hèn gì, xưa nay có giúp đỡ cứu trợ chi, họ cũng chỉ giúp gần gần dưới phố. quay phim chụp hình chi cũng dưới đó, chớ có ai thèm đi thăm thú giúp đỡ đến vùng xa này mô !

Khoảng hơn ba giờ chiều chúng em quay về Ðà Nẳng, vừa khát nước vừa đói nên ghé vào quán bên đường, ăn mỗi đứa một dĩa cơm bình dân với giá bốn ngàn đồng, vài lát thịt heo kho bỏ chung trên cơm với mươi cộng rau muống xào, đang đói nên ăn cũng ngon lắm. Dọc đường qua Hoà Ninh, Sơn Phước ghé hai căn nhà sụp đổ nặng, tặng mỗi nhà ba trăm ngàn. Ðịnh ghé vào xóm này cho thêm, nhưng thấy gần đó có người đang nhìn ngó chúng em, rồi rút điện thoại di động ra gọi ai đó, sợ có gì rắc rối nên chúng em cũng bỏ dở dự tính, dong xe chạy luôn về Hoà Khánh.
Trời cũng khá chiều rồi, ghé vào xóm nhà phía sau tượng Phật, tình cờ gặp chú Tài quê Tiên Phước lấy vợ về ở ngoài này, nhà chú cũng cùng chung số phận sụp đổ trăm phần trăm, chúng em biếu ba trăm ngàn đồng, rồi theo chân chú ghé thăm thêm được mười ba gia đình nữa, người ba trăm, kẻ hai trăm tổng cộng hơn ba triệu, riêng ông già Tính trên sáu mươi tuổi, phải nuôi hai cháu mồ côi, chúng em tặng cho ông nửa triệu đồng. Lay hoay mãi, trời tối lúc nào không rõ. Kiểm lại thấy túi đã vơi, chúng em ra về mà lòng cứ bâng khuâng như còn muốn đi tiếp.

Nhìn đâu cũng thấy tang thương, đổ nát, mùa đông sắp về, rồi đây gió, mưa sẽ đổ xuống, những cơn gió cắt ruột sẽ gào thét trên những đống vữa vụn hoang tàn kia, những con người nghèo nàn đau khổ này sẽ biết chui rúc vào đâu ? Bóng tối trước mặt đang phủ xuống, mười lăm triệu đồng mà cháu Nhã đã gửi cho, chúng em đã lặn lội mang đến tặng cho từng nhà trong cơn khốn khổ, cũng là niềm an ủi nhỏ, mang đậm chút tình, tuy không đủ thấm vào đâu trong hàng vạn gia đình đang ngắc ngoải saun cơn bão, song giống như hạt cát trong đại dương, cộng thêm với nhiều hạt cát từ khắp các nơi mang cả những tấm lòng, những xẻ chia nhân ái, trôi về trong thấm đẫm tình người, tìm đến nhau trong cơn hoạn nạn, sẽ là những lời ru khe khẻ, dịu dàng xua bớt những khổ đau trên những cuộc đời bất hạnh.

Xin cám ơn những trái tim nhân hậu, tuy ở những nơi rất xa xôi, nhưng vẫn như nhìn thấy được những mảnh đời khổ lụy, trong cảnh trầm luân bởi thiên tai cùng nhân hoạ, mà sớm hướng lòng về với quê hương miền Trung thương yêu, giúp nhau chén cơm, hạt gạo trong cảnh ngặt nghèo.

11-2006

Cẩm An Sơn




Mục Lục


8. Hoa Bướm Ngày Xưa

Kim Phương Oanh



( Nguyen t Bich Loan, Dmai,Kim Phuong Oanh, HKL)





1- Hôm nay nhận được bộ DVD Trưng Vương NK 1958-1965 do bạn Phùng Mai và gia đình thực hiện, tôi mở ra xem mấy lần rồi mà vẫn còn muốn coi lạị Bộ DVD này thực hiện khá công phu, Phùng Mai đã sưu tầm rất nhiều hình ảnh của các bạn từ thuở còn thơ ấu, lúc mới bước chân vào trường cho tới hình ảnh các bạn đã thành những cô thiếu nữ xinh đẹp đang độ tuổi tươi trẻ, đầy nhựa sống, đó là các nàng TV của năm đệ nhị, đệ nhất. Bên cạnh những hình ảnh đó, giọng MC trầm ấm, lôi cuốn người nghe và theo dõi những thay đổi của các nàng TV, con cháu Hai Bà theo thời gian. Nhạc lồng cũng được chọn lọc rất công phu, đầy ý nghĩa. Phần cuối cuốn DVD lồng bản nhạc Dừng Bước Giang Hồ, mang một kỷ niệm vì hôm đó các nàng TV 58-65 tụ họp ở nhà bạn Phạm Vân Bằng, cùng nhau ôn lại những kỷ niệm của một thời áo trắng, và như các bạn đã biết Vân Bằng đã nhảy thiết hài bản nhạc này vào những dịp trường tổ chức lễ tết hoặc dịp phát phần thưởng cuối năm.

2- Theo dõi những hình ảnh trên màn hình, lòng tôi thật xúc động, bâng khuâng, buồn vui khó tả. Ðây là hình các bạn lớp đệ thất B1, B2, B3, B5...tôi nhận diện được gần hết các bạn. Có nhiều bạn không học chung lớp nhưng đi chung xe chuyên chở nên chúng tôi cũng thân thiết với nhau. Riêng lớp đệ thất B2, tôi nhớ hết tên các bạn vì đó là lớp tôi theo học đầu tiên khi vào trường. Nhớ Thầy, nhớ bạn, nhớ trường vô cùng và biết bao kỷ niệm của thời đi học đã gợi nhớ lại trong lòng tôi.....Năm đầu tiên bước chân vào ngưỡng cửa trung học, lòng rộn ràng vui như tết với nhiều mộng ước. Biết bao điều mới lạ trong những giờ học đầu tiên với Thầy, Cô phụ trách những môn học khác nhau như Văn, Toán, Lý Hoá, Anh văn, Sử, Ðịạ Hình ảnh của các cô với chiếc áo dải tha thướt, dáng điệu khoan thai nhưng không kém phần uy nghiêm đã khiến tôi cảm phục, ngưỡng mộ và thầm mong sao sau này cũng sẽ trở thành cô giáo và thương yêu, hết lòng với học trò như các cô đối với chúng tôi vậỵ Các Giáo Sư ảnh hưởng tới nghề nghiệp của tôi sau này, nhất là các cô:

Cô Ninh, cô dạy môn Văn, cô vừa hiền vừa đẹp, luôn luôn dịu dàng với học sinh. Tôi thích nhất giờ giảng văn với những đoạn văn trích trong nhóm Tự Lực Văn Ðoàn. Phần tiểu sử tác giả, tôi bao giờ cũng xung phong giơ tay xin được nói trước, vì anh tôi có bộ sách nói về các nhà văn hiện đại với đầy đủ tài liệu, tôi mượn đọc và “thuổng” nội dung, viết vào tập của mình. Cô khuyến khích học sinh tìm tòi thêm, ngoài phần tác giả in trong sách giáo khoa, nhờ vậy tôi luôn được điểm tốt. Cẩm Tú rất yêu quý cô Ninh và những ngày học thể dục buổi sáng, thay vì về nhà, Cẩm Tú rủ tôi, Tuất cùng về nhà cô chơi, trưa cùng đến trường với cô bằng xe chuyên chở của trường.

Cô Tố Lan dạy Sử, cô giảng bài rất hay, giọng nói nhỏ nhẹ, cả lớp im phăng phắc nên dù cô nói nhỏ, chúng tôi cũng nghe rõ cả. Cô giảng những trận đánh giặc Pháp của nghĩa quân ta, đánh theo kiểu du kích, như vết dầu loang... khiến quân giặc khiếp sợ, e dè...Lúc cô giảng bài, chúng tôi ngồi nghe một cách say mê, quên cả ghi bài. Thường sau khi cô giảng bài xong, chúng tôi cũng thuộc bài luôn. Cô Tố Lan vừa đẹp, vừa dạy hay, cô đã làm tôi mơ ước sau này cũng sẽ trở thành một cô giáo dạy hay như thế. Giờ Hán văn với cô Liên Dung rất sinh động, cô yêu cầu mỗi học sinh phải có một bảng đen nhỏ, tới giờ của cô, mang ra xử dụng. Cô khảo bài bằng cách cho viết một chữ nào đó, khi cô dùng thước gõ xuống bàn, cả lớp dơ bảng lên: bàn đầu để bảng ngay trên mặt bàn học, bàn thứ nhì dơ bảng lên cao ngang ngực, bàn thứ ba đưa bảng cao ngang mặt, bàn thứ tư đưa bảng cao ngang trán....cho tới bàn cuối. Cô đứng trên bục giảng nhìn xuống lớp, sẽ nhìn thấy ai viết sai ngaỵ Cô đẹp, hiền, rất dịu dàng , tôi rất thích học giờ Hán văn nên lúc nào cũng thuộc bài.

Cô Vượng hiền và rất giản dị, cô không trang điểm và chỉ mặc áo dài màu nhạt, cô đeo cặp kính cận dẩy lắm với cặp gọng to. Tuy cô đơn giản như vậy, nhưng nhìn cô vẫn thấy toát ra đầy vẻ trí thức. Cô không phạt học sinh bao giờ, nếu có bạn nào chưa làm bài hoặc không thuộc bài, cô với giọng nhẹ nhàng khuyên bảo và cho khất đến kỳ sau trả bài lại. Chúng tôi yêu quý cô nên thường bao giờ cũng bài vở đầy đủ để đền đáp lại tình cảm mà cô dành cho chúng tôi. Cô Trinh dạy nữ công, cô lúc nào cũng mỉm cười và với lời nói rất ngọt ngào, dịu dàng, cô chỉ dạy từng đường kim, mủi chỉ cho đám học trò. Chưa bao giờ thấy cô gắt gỏng hay rầy la chúng tôi. Cô đạo đức và ngoan đạo lắm, chiều nào tôi cũng gặp cô đi nhà thờ ( tôi ở cùng cư xá với cô). Sau này khi ra trường rồi, thỉnh thoảng gặp cô, thầy trò đứng nói chuyện, cô rất lịch sự gọi tôi là bà, cô gọi như thế với tất cả học sinh cũ của cô, tôi vội vàng xin lỗi cô và thưa với cô đừng gọi như thế, em mang tội chết. Cô nói rằng bây giờ các em nên ông, nên bà cả rôi nên cô tôn trọng các em mà gọi thế....

3- Lên đệ nhị cấp, tôi học sinh ngữ hai là Pháp văn với Cô Hồng năm đệ tam. Cô rất đẹp, hiền , nhưng hơi nghiêm, cô có đôi mắt trông rất buồn. Giờ Pháp văn thường là giờ thứ năm trong ngày nên chúng tôi vừa mệt, vừa đói bụng nữa, bảo nhau “ăn vụng”, cô biết nhưng cô thông cảm , lờ đi không trách phạt chúng tôi.
Năm đệ nhị học Pháp văn với cô Xuân Sanh, cô dễ thương lắm, cô hiền, cởi mở , vui vẻ và thân thiện với học trò. Giờ ra chơi cả đám đi theo cô như cái đuôi vậỵ Giờ học với cô rất vui và sinh động, chúng tôi quý và thương cô lắm. Giờ toán học với thầy Mục, thầy luôn luôn dùng hình ảnh con chó, con mèo đưa vào trong phương trình.
Tôi nhớ hôm đó sau giờ ra chơi là giờ học với thầỵ Trước đó chúng tôi chơi bắn thung, chia làm hai nhóm và để chạy cho nhanh và dễ, chúng tôi đi chân đất, hai vạt áo dài được cột với nhau cho gọn. Vào lớp học, tôi bị gọi lên giải phương trỉnh, còn đang suy nghĩ thì bỗng một viên đạn giấy bắn nghe “véo” và bắn trúng vai tôi, đau lắm nhưng không dám la làng, thầy giận lắm hỏi ai bắn dây thung, cả lớp im lặng, thầy la cho một mách!!! Riêng tôi biết ai là thủ phạm rồi vì phe của bạn Khánh Lưu bị thua nên bắn trả thù. Mới đây liên lạc được với Khánh Lưu qua web trungvuong.us, tôi nhắc lại chuyện này, Khánh Lưu và tôi cười mãi, kỷ niệm của thời đi học sao vui thế.
Và còn rất nhiều thầy, cô nữa đã dày công dạy dỗ chúng tôi, truyền thụ kiến thức cho đám học trò để chúng tôi có một số vốn liếng khi ra đờị. Chúng con xin ghi ơn công lao của qúy thầy, cô đã tận tâm rèn luyện cho chúng con trong suốt thời gian ở nhà trường và đào tạo chúng con trở thành những ngưởi hữu dụng cho xã hội, không hổ thẹn là con cháu Hai Bà.

4- Trần Vũ Thị Phúc và tôi thân nhau ngay từ năm đệ thất, lúc chân ướt , chân ráo bước vào ngưỡng cửa trường trung học. Vào dịp tết hay nghỉ hè chúng tôi thường tới nhà nhau chơi. Phúc rất hiền, ít nói, hát hay, nói năng rất nhẹ nhàng, dịu dàng, bây giờ Phúc cũng vẫn giữ được giọng nói dễ thương như vậỵ Phúc là người phù dâu cho tôi trong ngày cưới, khi tôi ngỏ ý muốn Phúc giúp tôi, bạn vui vẻ nhận lời ngaỵ
Năm đệ tứ, Phúc và tôi ngồi hai đầu bàn cạnh nhau, hai đứa đã “công ty” chia bài học thi môn địa lý. Nếu câu hỏi thi vào phần bài của ai học, sẽ phải làm trước câu đó để còn cứu bồ. Thường chúng tôi học đủ hết , nhưng học phần bài được chia kỹ hơn.
Sau khi rời mái trường thân yêu, chúng tôi mỗi người đều có cuộc sống riêng, bận rộn với công việc làm hàng ngày, nhưng vẫn cố gắng giữ mối liên lạc với nhau. Sau khi Phúc đi Mỹ, chúng tôi vẫn thư từ cho nhau cho đến ngày mất nước. Mất tin tức một thời gian, vì có duyên nên Phúc và tôi lại có dịp nối lại tình bạn. Phúc đã gửi cho tôi một bưu phẩm hai lbs, trong đó có xấp vải may áo dài, cầm gói qùa mà mắt dưng lệ, thật là cảm động vì bạn ở xa nửa qủa địa cầu mà vẫn còn nhớ đến bạn bè còn kẹt lại ở quê nhà.
Khi tôi qua được bên này, chúng tôi thường xuyên phone cho nhau, tâm sự với nhau rất nhiều chuyện. Phúc rất buồn, đau khổ vì con gái mất trong một tai nạn xe, đã thế Phúc còn bị bệnh thận nữa, nên tôi đã an ủi Phúc và luôn phone thăm Phúc.
Sau khi Phúc tham dự ngày họp bạn NK 58-65 về, chúng tôi liên tục hàng tuần phone nói chuyện với nhau, Phúc kể cho nghe buổi họp bạn, đông vui lắm. Các bạn gặp nhau mừng rỡ, thân thiện và vẫn giống như ngày còn đi học gọi nhau mày, tao mặc dù bây giờ ai cũng đều là bà nội, bà ngoại cả rồị Rời xa trường đã bốn mươi năm, nay gặp lại vẫn quý nhau, thân nhau, thật là tình bạn hiếm có!!!
Mấy ngày sau tôi phone cho Phúc hai, ba lần một tuần mà không liên lạc được, lòng đầy lo lắng vì biết bạn sức khỏe không tốt, lại đang phải đeo máy lọc thận nữa, ba giờ phải thay nước một lần. Không biết làm sao để biết tin của Phúc, tôi viết cho TV chichoe để coi có bạn nào biết tin của Phúc thì cho tôi biết. May mắn Kim Chinh đã có mối liên hệ với gia đình của Phúc nên đã cho tôi biết Phúc nằm bệnh viện cả tháng nay rồi, lúc tỉnh, lúc mê. Tôi kể cho Lệ Hải biết, Lệ Haỉ sốt sắng báo cho các bạn TV Nam Cali biết, các bạn như : Minh Phú, Ngọc Diệp, Vân Bằng, TKLan, Bùi Nga đả đại diện TV 58-65 vào bệnh viện thăm Vũ Phúc, thấy Phúc nằm trên giường bệnh, mê man không biết gì, người đầy giây nhợ truyền thuốc....Các bạn vô cùng xúc động và chụp vài tấm hình với Phúc, post cho chúng tôi xem. Nhìn hình mà lòng buồn vô hạn, thương bạn quá Phúc ơi, Phúc ơi!!!Cầu xin Phật Bà Quan Âm độ trì cho Phúc tai qua nạn khỏi, sớm bình phục.
Năm đệ ngũ tôi ngồi cạnh Phùng thị Mai, Phùng Mai rất hiền, dịu dàng, lúc nào cũng vui vẻ với bạn bè. Tôi nhớ giờ học Lý Hóa với cô Thái, sau khi giảng bài xong, cô cho làm bài tập áp dụng và cô chỉ chấm điểm năm người đầu tiên nộp bài thôi. Hôm đó Phùng Mai là người nộp bài đầu tiên, trở về chỗ ngồi, thấy tôi còn đang loay hoay nháp, bạn đẩy tờ giấy nháp có sẵn đáp số cho tôi, thế là tôi chỉ việc ghi nốt con đáp số, nộp bài kịp và được điểm tốt nữa.
Chúng tôi sau khi rời mái trường đã không có dịp liên lạc với nhau, mãi sau bốn mươi năm mới có cơ hội gặp lại vào dịp ÐHTV tổ chức ở Houston vào tháng ba vừa quạChúng tôi nhận ra nhau ngay, Phùng Mai vẫn đẹp, trẻ và dịu dàng như ngày nào. Mai rất nhiệt tình với bạn bè, biết tôi qua dự đại hội, Mai email cho biết sẵn sàng đón tôi về nhà bạn ở cùng với Lợi và Tuyết Mai, cuối cùng tôi về nhà Dương Mai ở cùng với Hương Kiều Loan, NBLoan và Kim Phượng. Phùng Mai rất tình cảm và quý bạn, hẹn sẽ đón tôi từ nhà Dương Mai đến nhà bạn để bạn đưa đi thăm thành phố , cám ơn Song Mai đã chu đáo với bạn bè, vì có chuyện bận nên đành cáo lỗi Phùng Mai và hẹn dịp khác.

Bùi Thị Tuất học chung với tôi từ hồi tiểu học, hai đứa cùng thi đậu vào trường TV, lại học cùng lớp nên chúng tôi rất thân nhau. Nhà ở chung xóm nên trong suốt thời gian đi học, lúc nào Tuất và tôi cũng như hình với bóng. Chúng tôi đi chung xe chuyên chở, xe bus, có một dạo chúng tôi rủ nhau đi xe bus màu vàng, phải đi bộ ra Bẩy Hiền đón xe, xe chạy thẳng tới cầu Thị Nghè, đi bộ tiếp qua sở thú mới tới trường. Tuy phải đi học sớm hơn, nhưng không phải chen lấn hoặc sợ lỡ chuyến xe sẽ đến trường trễ giờ học như đi xe bus thường.
Vào mùa đông, sáng sớm trời hơi se lạnh, hai đứa mua bánh khúc nóng, cầm ủ vào lòng bàn tay cho ấm, vừa đi vừa trò truyện hoặc ôn bài, nhờ vậy không cảm thấy đoạn đường xa. Vào mùa thi, chúng tôi thường qua nhà nhau học bài chung, đôi khi rủ nhau đến nhà Lệ Hải cùng học bài.
Chúng tôi đều có chung niềm mơ ước là sau này sẽ trở thành cô giáo, đó là do lòng ngưỡng mộ và cảm phục qúy vị Giáo Sư đã dạy chúng tôi nên đã có sự mong muốn nàỵ Sau này chúng tôi đều đạt được điều mong muốn.
Hương Kiều Loan ngồi cùng bàn với tôi năm đệ thất, hai đứa thân nhau ngay từ ngày đầu nhập học, mặc dù tính hai đứa khác nhau. HKL rất tài hoa, đặc biệt vẽ đẹp lắm. Tới nhà Loan chơi thấy những bức tranh vẽ bằng phấn tiên hoặc vẽ trên lụa những cô đào nổi tiếng thời bấy giờ, tôi rất khâm phục bạn .
Giờ ra chơi hai đứa thường rủ nhau đi dưới sân trường, kể cho nhau nghe về những câu truyện đã đọc. Kiều Loan biết tôi ít đi xem phim vì không thích chỗ đông người, HKL thường xuyên đi xem , nhất là khi có phim mới và hay, biết thế nên sau khi xem phim, bao giờ HKL cũng kể lại cho tôi nghe.
Ngày hai đứa thi đậu bằng Trung học, anh kế tôi thưởng cho HKL và tôi mỗi đứa một món quà. Chúng tôi bàn tới, bàn lui, quyết định may áo lạnh bằng nỉ để mặc ra ngoài áo dài khi đi học, lúc trời trở lạnh. Mùa đông năm đó, HKL và tôi mặc hai áo lạnh màu vàng chanh “vàng choé” cả sân trường. Thỉnh thoảng nhắc lại chuyện này hai đứa cười mãi không dứt, những kỷ niệm của tuổi học trò khó mà quên được. HKL và tôi thường xuyên phone cho nhau, nói toàn chuyện thời đi học, nói mãi cũng không hết chuyện, có lần suýt cháy máy vì hết điện.

Dương Mai rất nhiệt tình và quý bạn, trong thời gian ÐHTV, tôi ở nhà bạn, thấy tôi không khỏe, hay bị mất ngủ, Dương Mai đã chỉ dẫn cách hít thở căn bản để tăng thêm sức khỏe. Ngoài ra Mai cỏn chỉ cho tôi cách ăn uống sao cho khỏe mà vẫn đầy đủ dinh dưỡng nữa. Sau đại hội, chúng tôi thường xuyên phone liên lạc với nhau, trao đổi về Ðạo, thật ra tôi hỏi ý kiến của Mai thì đúng hơn vì bạn rất thấu hiểu về vấn đề tu thiền, Mai sẵn lòng chia xẻ với tôi những khi tôi hỏi đến một vấn đề gì. Tôi rất thích thú sau mỗi lần nói chuyện với Mai, vì Mai đã giúp tôi hiểu cặn kẽ thêm những gì mà trước đây tôi hiểu chưa thấu đáo hoặc hiểu không đúng. Mai giúp tôi tài liệu để đọc, bồi dưỡng thêm cho phần tâm linh, cám ơn Mai, tình bạn TV thật đáng quý.

Bướm và tôi ngồi cùng bàn trong ngày đại hội, nhờ vậy chúng tôi đã có cơ hội tâm sự, ôn lại những kỷ niệm thời đi học. Bướm và tôi thường xuyên phone cho nhau và nói chuyện về Ðạo, và Bướm gửi tặng tôi những băng giảng về kinh Phật, cám ơn Bướm nhiều .

Ngân Khánh vẫn vui vẻ, cởi mở như ngày còn đi học. Bạn rất trân qúy tình bạn nên sau ngày ÐHTV, Ngân Khánh đã mời tất cả bạn bè đến nhà bạn ở vùng biển chơi, họp mặt lần nữa trước khi chia taỵ Ngân Khánh hẹn bao giờ tôi dọn nhà qua N. Carolina sẽ rủ Bướm và các bạn khác qua chơị Mong được đón tiếp các bạn trong những ngày gần đâỵ

Nhờ trang web TVUS và web chichoe do Lệ Hải và Ðỗ Dung làm trang chủ, tôi đã có dịp liên lạc với nhiều bạn , được thưởng thức những áng văn , thơ, tranh họa của Kim Chinh, Ðổ Dung. Và còn nhiều , nhiều kỷ niệm với các bạn khác nữa mà tôi chưa có dịp viết về các bạn cùng những kỷ niệm thời đi học. Mong sao đặc san Trưng Vương vẫn còn tiếp tục để tôi có cơ hội viết về các bạn Trưng Vương yêu mến của tôi nữa. Cầu mong các bạn của tôi luôn luôn khỏe mạnh và thân tâm an lạc.

Kim Phương Oanh










Mục Lục


9. "Việt Nam Quê Hương Tìm Lại"

Hương Kiều Loan


















1. Thế là trong một tuần lễ, tôi đã nhận được nhiều cú điện thoại tương tự của các bạn bè , những người bạn đã mất liên lạc từ lâu, nay thấy tên tôi trên web site đã tìm đủ cách để kiếm đuợc, bạn bè tung tán tứ phương trời, người ở Pháp, kẻ ở Úc..người ở Nhật, v…v... Những người bạn này đã trách móc là gọi cả mấy ngày liền, gọi bao nhiêu lần, mãi đến nay mới tóm cổ được tôi. ( lý do, đôi khi tôi đang ở trên mạng lưới, không muốn bỏ dở những gì đang làm, dù máy báo cho biết có tel gọi vào, tôi đã nghĩ: bạn nào thân, đều biết số cell , chắc là lại điện thoại về quảng cáo....Nhưng tôi đã lầm, nay có phải nghe bạn bè trách móc, thì cũng ráng vểnh tai mà chịu trận.

2.
Thì ra các bạn hỏi tôi về Huy Hà Media, có bạn đã từng xem, có bạn thì muốn biết địa chỉ để liên lạc, có bạn thì cần người có tâm hồn văn nghệ để trút hết cho nghe những cảm nghĩ mê say như thế nào khi họ xem mấy DVD nàỵ Lại có bạn tò mò muốn tìm hiểu về nhóm thực hiện bộ phim, rồi cũng có bạn muốn hỏi tôi về người viết và dẫn đọc trong DVD. Hôm nay sau khi viết cái địa chỉ email của Huy Hà: Peterphamedu1@yahoo.com cho một người bạn. Tôi đã phải viết một bài để trả lời chung tới bạn bè.
Tú Vân đã hỏi tôi về một "nhân vật ".

" HKL ơi,
Bạn có biết nhân vật này là ai không ? Mình gửi cho bạn muợn xem cái DVD này, đuợc thâu trong buổi tiệc mừng con gái của một người bạn trong ngành Y khoa có ái nữ mới ra trường và theo được nghiệp của bố, anh bạn đã tuyên bố trong bữa tiệc là ... giấc mộng của gia đình anh đã thành . Ðó là một tối vui mà chúng ta thuờng thấy tại cộng đồng người Việt bên nàỵ Tối đó nhiều người lên hát để giúp vui, hay lên đọc thơ chúc tụng, nhưng có một người đã bị lôi lên, ông ta không hát vì cho biết người vợ hiện đau ốm nên ông ấy không thể vui ca được, nhưng xin phép để kể một câu chuyện ...Và mình đã khóc khi nghe những tâm sự của ông ta:


Thưa các anh các chị,

Tháng sáu năm 2005, tôi trở lại Việt Nam cùng cháu trai 16 tuổi và đoàn quay phim từ Nam ra Bắc để thu hình thực hiện cho bộ DVD : " Việt Nam Quê Hương Tìm Lại " Tháng sáu trời Hà Nội nắng như đổ lửa và giọc theo các con đường trong thành phố, phượng đỏ rực trời ... Chúng tôi ngồi trên những chiếc xe xích lô đạp và quay cảnh những con phố cổ Hà Nội. Cháu Huy, con trai tôi năn nỉ mãi để cho phép cháu đạp xe. Chiếc xích lô lạng sang bên trái, quẹo sang bên phảị..và cuối cùng cũng chạy được thẳng một quãng...Tôi nghe tiếng cháu thở ở phiá saụ..Một lúc thì xe ngưng lại và tôi thấy cháu móc hết tiền trong túi ra đưa cho người phu xe, rồi nhất định đi bộ, chứ không ngồi lên xe nữa. Tôi hỏi thì cháu chỉ nói vắn tắt : " Ðạp xe cực lắm, con xuống cho bác phu xe nhẹ bớt tý chút..."
Cảnh thiếu niên Việt Kiều, cong lưng đạp xích lô tại Hà Nội đã được một anh bạn người Pháp thu vào ống kính và post trên internet, rồi báo cho tôi mở xem...Trong buổi sáng Ca, mùa xuân thật đẹp. Trên màn hình High Definition, ở trong văn phòng, tôi thấy rõ con tôi cố gắng đạp chiếc xích lô cho ba cháu và người phu xe xích lô thực thụ, anh hùng tên lửa của bộ đội miền Bắc trong trận chiến vừa qua, xe chạy trên khu phố Hàng Buồm. Tội nghiệp con tôi, mặt đỏ gay, mồ hôi nhễ nhại. Hai tay cầm chặt chiếc khung ngang...Mắt tôi nhòa đi, hình ảnh của những ngày tháng sau năm 1978 lại trở về trong ký ức...
Tháng sáu, trời Sàigòn cũng trong xanh như trời Hà Nôị hôm nay, tháng sáu năm 1978, tôi đang đạp xích lô tại Sàigòn sau khi vượt trại trở về thành phố cũ. Tôi không thể nào ở nhà đuợc vì sợ truy lùng của công an. Một người bạn dạy ở Văn Khoa Sàigòn xưa đã chia cho tôi đạp xích lô nửa ngày, hầu dễ dàng di chuyển giữa Sàigòn trùng trùng nguy hiểm . Muời bốn tháng sáu năm 1978, ngày sinh nhật thứ 36 của tôi. Tôi dừng xe phía sau dinh Ðộc Lập, con đuờng có những hàng cây Sao đầy bóng mát. Tôi ngưng xe bên lề đuờng của câu Lạc bộ Thể Thao " Cercle Sportif Saigònnais " Nhìn vào những khung sân Tennis bên trong... Mới đây không xa lắm…mỗi lần về Sàigòn họp, tôi vẫn vào đâỵ..Qua lề đường cách chiếc xích lô tôi đang đạp một vỉa hè, là nơi chiếc Falcon đen mang số ante EP 7318 của tôi thường đậu. Tôi thấy mặn ở trên môi...có lẽ mồ hôi đã chảy vào miệng. Nhìn chiếc quần đùi rách, nhìn xuống chiếc áo may ô tả tơi, tôi đã nghĩ rằng đời tôi đã xuống đến tận cùng của tuyệt vọng...Có tiếng máy bay vang vọng trên cao: Nhìn lên…xa lắm… cánh bạc của một chiếc phi cơ đang luớt ngang, xa vời như một niềm hạnh phúc đã vụt bay và chẳng bao giờ trở lại...Từ trời cao rớt xuống những quả cây Sao có cánh quay vòng trong không gian như những chiếc trực thăng trong ngày cuối của một Sàigòn hấp hối…rồi những cánh hoa sao lặng lẽ rơi trên nền đất đen, không một tiếng vang... Ngày ấy tôi còn độc thân, ngày ấy tôi chưa có vợ và không con. Ngày ấy mộng của tôi chỉ là được sống sót, được sống như một con người...
Thưa các anh chị,
Một ngàn chín trăm bảy mươi tám. Hai ngàn lẻ năm...Ðúng hai muơi bảy năm đã trôi qua… Và ngày nay tôi lại nhìn thấy hình ảnh của con trai tôi đạp xe xích lô giữa thủ đô Hà Nội! Hoàng Anh Tuấn có bài thơ: “ Mưa Sàigòn, Mưa HàNội " Hôm nay nắng Hà Nội như nhắc tôi nhớ đến nắng Sàigòn, cái ngày của tận cùng tuyệt vọng năm xưa...Nhưng ngày hôm nay trong nắng Hà Nội, lòng tôi vui phơi phới..Cháu Huy còn nhỏ nên tôi chưa đuợc cái hân hạnh như anh chị chủ nhà bữa nay mừng cháu Amantha Vũ ra trường. Lòng tôi vui vì cháu Huy, cũng như ba cháu đã hiểu thế nào là nỗi khổ đau, sự nhục nhã của người khốn khổ...
Trong dân gian, người ta thường nói:
" Chưa đi mưa, chưa thấy lạnh,
Có rách aó, mới thấy thương người áo rách "
Và:
" Chưa thấy quan tài chưa đổ lệ,
Thấy quan tài rồi, vừa khóc vừa run..."

Cháu Huy cũng như ba của cháu đã hiểu thế nào là kiếp "ngựa người".

Trong đời sống tương đối dễ dàng tại nơi chốn tự do này, cái vấn đề học để ra làm bác sĩ, kỹ sư, tôi thiết nghĩ cũng không khó khăn lắm. Ðó chỉ là vấn đề thời gian, nhưng học để làm người có lòng nhân ái, biết yêu thương đồng bào ruột thịt, biết nghĩ đến những khổ đau của kẻ khác, tôi nghĩ rằng tất cả anh chị em chúng ta có mặt tại đây đều tâm nguyện. Hôm nay mừng anh chị Vũ, mừng cháu Amantha trong ngày thành đạt, tôi cũng xin chúc mừng cho tất cả chúng ta, những người Việt xa quê , nhưng lòng vẫn đầy nhân áí, lòng luôn rộng mở để chia sẻ với những người kém may mắn hơn chúng ta..."


Tú Vân đã hỏi tôi về Dr. PNP, và cuốn DVD " Việt Nam Quê Hương Tìm Lại " nàỵ Thay vì thư riêng cho bạn, tôi xin chia xẻ cùng mọi ngườị
=============================
3.
Khi tôi được coi bộ phim " Việt Nam Quê Hương Tìm Lại" của Huy Hà Media. Ðã khiến tôi giật mình, vì đây mới chính là những cuốn phim tôi ao ước được xem khi nói về Việt Nam, một quê hương trong lòng chúng ta, Việt Nam của bao ngàn năm văn hiến. Hà Nội của những ngày thanh bình xưa kiạ Nơi tồn trữ kho tàng của lịch sử. Một Thăng Long vang lừng trong sử sách, mà ngày nhỏ đi học, tôi đã từng say mê những bài về Quang Trung, Về Nguyễn Huệ, về Hưng Ðạo Vuơng...Những ai đã từng được sinh ra tại đó và lớn lên, những tuổi ngọc, tuổi hồng, tuổi xanh ,tuổi vàng, dù với lớp tuổi nào khi đã đuợc chào đời tại Việt Nam, sống ở quê mẹ, dù nơi đó là SàiGòn mưa nắng hai mùạ Miền Trung cổ kính, hay Hà Nội nên thơ…thì sẽ không bao giờ quên được cái nôi hạnh phúc đã một thời ru ta thuở bé thợ Và quê hương đó mãi mãi trong tim, trong trí nhớ của người Việt xa xứ. Tôi đã thức trắng đêm, xem đi xem lại hai DVD : VNQHTL mà không biết chán, mỗi lần coi, lạï, nhận biết thêm về các đặc thù qúy báu của quê hương mà người thực hiện đã mang vào được bộ phim. HuyHà thực hiện bộ phim này với tấm lòng yêu quê mẹ. Và một tâm hồn phong phú, lòng bao dung, lại nữa nghệ thuật và kỹ thuật rất caọ Huy Hà đã dần dắt người xem về lại chốn cũ, một nơi chốn mình hằng cất giữ mãi trong tim.

4.
Tôi đuợc sinh ra tại Bắc Ninh, tuổi ấu thơ ở Hà Nội, và lớn lên tại Saìgòn, tuổi học trò mơ mộng tại miền Nam, tất cả chặng đường từ Bắc vô Nam, quê hương tôi đó, quê hương không lúc nào tôi không nhớ tới, từ những buổi trưa bỏ giấc ngủ, lén nhà lang thang theo bạn ra tận hồ Hoàn Kiếm để nhặt hoa phượng, để cùng lũ bạn thi đua chạy nhanh trên chiếc cầu Thê Húc cong cong đỏ chót mầu son. Sau những buổi lén nhà đi chơi với các bạn cùng phố , tôi đã bị bố mẹ "nhốt" nội trú tại ngôi truờng dòng Saint Paul nghiêm khắc. Những buổi tối nhớ nhà, khó ngủ, nhìn sao đêm lấp lánh, tôi mong ước đến cuối tuần để được gia đình đón về nhà chơi. Dù tuổi thơ bé nhỏ, nhưng những kỷ niệm đó không bao giờ phai nhòa, hình như khi người ta đã xa rời tuổi ngọc để buớc vào tuổi nâu, tuổi vàng...( -: .Thì những kỷ niệm trong quá khứ càng rõ hơn những kỷ niệm gần nhất của hiện tại…vì đôi khi gặp lại học trò cũ, mới vài năm xa cách, tôi đã không nhớ đuợc tên của các em, chỉ nhớ chúng đã có năm ngồi trong lớp của mình, thế nhưng những kỷ niệm thật xa của tuổi thơ trong dĩ vãng và những kỷ niệm của tuổi hồng, tuổi xanh…thì hình như còn rõ ràng đậm nét hơn cả.

5.
Còn gì bồi hồi xúc cảm hơn nữa khi tôi đã tìm lại được những con đuờng thân quen, những hình ảnh tưởng như mình chỉ thấy trong tâm, trong mơ thì nay chúng đã đến, chúng đã thật rõ ràng, chúng thật đẹp, chúng thật trữ tình …chúng hiện diện trong "Việt Nam Quê Hương Tìm Lại" của HuyHà Media. Như một người tình tuyệt vời đã rón rén về thăm kẻ ốm tương tự..Phải, chỉ những hình ảnh đó mới là những hình ảnh, của bất cứ người Việt nào trên các miền đất tạm dung đã cất giử. Việt Nam ta đó, đất mẹ nơi đấy, hiền hoà, bao dung. Ở VNQHTL, tôi đã thấy đuợc đúng hình ảnh Việt Nam mà tôi ôm ấp ở một góc đời riêng, dù đến khi buông tay nhắm mắt, cũng không một ai có thể lấy đi khỏi những báu vật yêu qúy ngàn đời như thế. Ở VNQHTL, chúng ta, những lớp tuổi đã từng có thời ấu thơ hay tuổi thanh, thiếu niên vừa chớm, hoặc lớp tuổi cha ông, sẽ yêu thích những hình ảnh này, và ngay cả những người ở lớp tuổi chưa từng có ngày đặt chân ra miền bắc. Vì Quốc biến 75, họ đã theo cha mẹ di tản. Lớp tuổi trẻ cũng sẽ yêu thích VNQHTL, bới họ sẽ đuợc thấy cả một trời yêu dấu được gửi gấm trong phim của người thực hiện. Một hình ảnh miền bắc đáng yêu, nơi mà cha mẹ họ đã sinh ra và lớn lên ở đấy, miền Bắc ngày xưa như thế nàỏ với bao ngàn năm văn hiến, với những êm đềm hiền hòa, những mộc mạc của một thế hệ cha ông ngày trước. Mà không phải là một HàNội với xe gắn máy chạy như mắc cửư , những thời trang dị hợm, của các cô gái chạy theo mốt lố lăng Âu Mỹ. Những bộ mặt xa lạ, cong cớn..nào quần, nào aó... những chợ bán thịt chó, những chiếc đầu chó thui vàng, bầy trên sạp gỗ, nhe bộ răng trắng nhởn như doạ người, tiếng rao hàng ơi ới, tiếng còi xe inh ỏị.và nhất là phải nghe thứ giọng bắc mới, nhờ nhợ, quê mùa, thật khó chịu, vừa chanh chua vừa đanh đá ...tất cả thật khác biệt, cách xa với cái thế giới tôi hằng cất giữ ấp ủ trong tâm...

6.
Tôi cũng đã về lại quê hương năm 94, 97 để thăm bố và gia đình còn ở lạị, Bố tôi đã ngoài 90 . Tôi cũng đã ra Hà Nội thăm lại đường xưa, phố cũ. Nhưng tất cả đã đổi thay, Tôi thấy mình xa lạ với nơi chốn nàỵ Tôi như nguời đi trên con phố lạ, Tôi thấy mình lạc lõng, cô đơn, và tự hỏi…nơi đây có phải là ngày xưa tôi đã có mấy năm của tuổi thơ ? Một nỗi chán chường thất vọng ngập hồn, phải chăng vì chốn này người xưa đã tan tác tứ phương trời? người còn sót lại của thế hệ truớc 54 cũng đã đổi thaỷ Còn đâu những phong thái lịch sự của lớp người Hà Nội một thời óng mướt ...Tôi đi giữa Hà Nội mà tưởng như mình đến một nơi nào khác...
Cái cảm tưởng đó còn tệ hơn nữa khi về đến Saigòn. Tôi đã đặt chân đến những nơi chốn ngày xưa, nhưng là một thành phố khác, không còn là một thành phố mang dấu ấn trong tim tôi. Vì sao? Các tên đường đã thay đổi, các cửa tiệm cũng đã đổi thay, tôi đi trên con đuờng Cường Ðể, những chiều năm nào khi tan học, aó trắng tung bay, tiếng cười nói ríu rít của bạn bè...Nhưng nay…những bộ aó công phục của quân nhân, của "cớm" mầu rêu xanh, thêm mầu đỏ của cầu vai, hai mầu đi cạnh nhau, thật phản mỹ thuật, lại thêm những đôi mắt gờm gờm nghi kỵ của họ...rình rập khắp các ngả đường...Rồi là những tiếng ồn ào đinh tai nhức óc vì kèn xe bấm liên hồị..khiến tôi thấy ngộp thở, không còn gì là thơ mộng nữa!

7.
Nhưng với "Việt Nam Quê Hương Tìm Lại", ta đã thấy lại một Saigòn của những năm tháng cũ, mà không phải mang cảm gíác khó chịu như tôi đã có, khi về lại chốn xưạ VNQHTL, chúng ta không xem phim như một giải trí để giết thời giờ, mà là để suy ngẫm, vì bài viết của người thực hiện. Huy Hà đã gửi vào đấy cả một tâm hồn thuơng yêu đất nước, Từ những bồi hồi rung cảm…ngậm ngùi...đến chút đắng cay nhẹ nhàng ...Người xem đã rưng nước mắt, đã thở dài nuối tiếc một thời mộng đẹp xa xưa, và cũng đã thích thú, đã bàng hoàng, đã say mê. Vì đó là một tác phẩm nghệ thuật toàn mỹ. Huy Hà đã mang văn hoá vào điện ảnh, xem để mở rộng tầm mắt. Xem để thấy mình đã đuợc ôn lại những trang lịch sử Việt Nam mà tuổi đời đã dần quên, xem để thấy tâm hồn thăng hoa khi mà lòng ta đã bao dung...Vị tha đã thắng hận thù, xem để được thưởng thức những vần thơ hay, những giòng nhạc trong như suối, những ngọt lịm của lời ca. Ta xem để suy ngẫm, ta xem để nâng niu kỷ niệm ngày cũ.

8.
Ở VNQHTL, người ta không thể nào tìm thấy những cảnh ngứa mắt, thừa thãi như những DVD thực hiện theo lối thương mại tôi đã xem qua, chiếu cảnh đi chùa Hương, mà họ lồng nhạc giật gân! cảnh và nhạc không ăn khớp với nhau, người ta làm phim như món hàng cần có cho khách mua vui, khoe khoang sự đổi thay chớp nhoáng của một xã hội xa hoa giả tạo hiện giờ, ăn nhậu phè phỡn , trác táng ngày đêm, nào là VN ăn chơi, nào là VN du hí..v..v..Họ chỉ nhìn cái phiến diện, mà không nghĩ đến lớp người Việt nghèo còn quá nhiều, còn quá khốn khổ, chật vật từng ngày kiếm sống. Rồi nữa lời thuyết minh như đọc trả bài. Người viết, nguời đọc, khác nhau, giống như các xuớng ngôn viên đài truyền hình Việt Nam xưa: thợ nói, được thuê đọc, vì bài viết là của những người khác, thật trái ngược hẳn với giới truyền thông của Mỹ. Rất nhiều DVD thực hiện ở hải ngoại hay quê nhà, đều như thế, đọc lời dẫn như cái máy, không gây được xúc cảm cho người xem, những gì khán giả cần biết thì không nói đến, những gì cần xem nhiều hơn thì chiếu phớt qua, những gì không cần thiết thì..!!!

9.
Ở "Việt Nam Quê Hương Tìm Lại", bài viết và giọng đọc của chính người thực hiện, do đấy đã mang đuợc mối xúc cảm sâu xa đến người xem mà Huy Hà muốn chia xẻ. Huy Hà trải rộng tâm tư, ân cần như một lời tâm tình tự đáy lòng kể lại cho bạn nghe, để mang đến cho độc giả sự ấm lòng, niềm an ủi, và ta nhận thức đuợc Huy Hà đã rất trân trọng độc giả, cuốn phim lọc lựa từng lời, từng câu văn, từng vần thơ dẫn đọc, từng hình ảnh, từng bản nhạc, tất cả đều có một giá trị cao. Nhạc lồng đi sát với khung cảnh, trổi lên đúng chổ, ngưng đúng chổ, và nhạt nhòa đúng lúc.

Người xem theo ống kính của Huy Hà đi tìm lại kỷ niệm từ HàNội vào đến Sàigòn. Ta đã ngậm ngùi thương xót khi thấy hai mẹ con người nhà quê, ngồi âu buồn bên góc tuờng Vương Cung Thánh Ðường. Người mẹ đưa con từ Mỏ Cày lên thành phố để chữa bệnh, đã tuyệt vọng vì không đủ tiền nhập viện… rồi chúng ta đã hân hoan nở nụ cười khi thấy niềm hy vọng của hai mẹ con đã đuợc ơn trên dẫn dắt, vì sao ..? có nhiều sự việc lạ. lạ...phải xem phim mới thấy hết được.
Tôi thích nhất chặng đường miền bắc, tưởng như mình đã theo ống kính của đoàn quay phim đi khắp các nơị...ta trên con thuyền nhỏ của một ngày mưa như bão, lênh đênh trên con sông rộng mùa nước lớn, đi viếng chùa Hương, ta mơ màng khi nhìn thấy những cây hoa bằng lăng tím ngát ven rừng...Ta nghe tiếng mưa rơi trên từng phiến đá...Chùa Hương trong một cơn mưa đầu hạ, nước nhiều như thác, đổ xuống rửa sạch bụi trần gian, nước chảy như suối trên những bậc thềm rêu phong ngập hoa sứ trắng...
Rồi ta đi từ quê ra tỉnh...ta trở về khu phố cổ của Hà Nội, này là phố Hàng Thiếc, Hàng Kèn, Hàng Trống, Phố Lãn Ông, phố Hàng Ngang, Hàng Ðàọ..mỗi con phố có những đặc thù của chúng…Hà Nội của 36 phố phường ngày cũ...Ta đi thăm rạp hát Kim Chung, tiếng chuông vàng thủ đô ngày nào...Rồi QuốcTử Giám, rồi đền Quan Thánh, Nào chùa Trấn Quốc, này đền Ngọc Sơn...Nơi nào ta cũng thấy gần gụị quen thuộc vì những kỷ niệm ấu thời mà tác giả chia xẻ tâm sự với người xem...
Rồi ta lại đi thăm Bích Ðộng , cảnh núi rừng hùng vỹ, nên thơ, khiến ta như lạc vào một thế giới thần tiên, tưởng như ta đang ở những nơi mà Kim Dung tiên sinh đã tả trong các bộ truyện kiếm hiệp của người. Ta lên thăm chùa, nào là chùa Hạ, chùa Trung, chùa Thuợng…Ta bước trên những bậc đá cũ rêu phong, được đẽo vào suờn núi đá dốc cao...,Những bậc nàỵ..nghìn năm trước đã có người lưu gót, và...nghìn năm sau hẳn còn có người bước đến...Lên được chùa Hạ, nơi ghi dấu bao điển tích của một quá vãng, Ðứng hít thở không khí trong lành, ngắm cảnh đẹp baola bên dưới thung lũng ngút ngàn.. ta thấy hồn mình lâng lâng , lòng nhẹ tênh... và khoan khoái tưởng như mình đuợc thoát khỏi cái thế giới nhiễu nhương của đời sống hàng ngày vây bó bao lâụ..Tại chùa Trung, ngưòi xem phim đã sửng sốt khi thấy một bé trai mới năm tuổi vô tư ngồi thổi sáo ở sân chùa, Bé Phương như một thần đồng về âm nhạc đã cho khách vãn cảnh nghe những tiếng réo rắt tuyệt diệu của âm thanh.

Sau chuyến lên cao vùng núi, ta lại theo Huy Hà ...xuống thấp để đi vào vùng Tam Cốc ...trên những con đò dọc, chứa chừng năm sáu du khách tứ phương đổ về đây thăm Vĩnh Hạ Long trên cạn, ta theo đoàn trôi trên con sông nhỏ uốn lượn dọc theo dòng nuớc, và …đây, những ruộng luá, nước ngập đến một phần ba thân luá , khiến lúa có mầu xanh mát lịm, bông lúa vàng nhạt triũ nặng thân…đã lâu lắm rồi, tôi mới lại được nhìn thấy những ruộng lúa vào mùa trổ bông đẹp như vậỵ Ruộng lúa trải dài, trải rộng đến tận chân những rặng núi đá vôi cao sừng sững đứng thi gan với mưa gió và thời gian …đò cứ đưa ta theo dòng nuớc, len lỏi men theo bờ núi đá vôi đủ hình, đủ dạng ngập sâu dưới nước, rồi đò chui qua các hang, các động…khi con đò ra khỏi hang, là cả một bầu trời xanh rộng mở, khung cảnh thật hùng vỹ, đẹp như những bức tranh thủy mạc danh tiếng của Trung Quốc. Này núi, này non, này sông, này lá, này là túp lều tranh, này là ruộng luá đâm bông…ta nghe tiếng hát trong như giòng suối mát, lịm ngọt lời cạ."...suối mợ..bên rừng thu vắng...giòng nước trôi lững lờ... ngoài nắng" ta ngỡ mình là Lưu Nguyễn đang lạc bước trần gian…âm thanh trải rộng mêng mông trong buổi chiều tàn hoang vắng của miền núi…ta nghe thơ, ta nghe nhạc, ta nghe lời tâm sự của người viết, ta thấy lòng mình trùng xuống, mênh mang nỗi nhớ không tên….

Có biết bao nhiêu điều hay lạ trong bộ phim, mà tôi không thể kể hết, chỉ biết nói rằng với "Việt nam Quê Hương Tìm Lại " đã khiến ngưòi xem bị mê hoặc,vì thích thú với từng giây phút hình ảnh đuợc chiếu trên màn TV, mỗi giây là những bức ảnh đẹp như tranh hay như những tác phẩm của các nhiếp ảnh gia, khổ công chọn lọc từ ánh sáng đến bố cục. Suốt mấy giờ liền, không một khung cảnh nào nhàm chán, suốt mấy giờ liền người xem say mê, suốt mấy giờ liền, người nghe muốn nghe mãi. Mỗi lời nói là một ý tuởng sâu xa khiến ta phải suy ngẫm. Người thực hiện khiêm tốn trong phim rằng: "Tôi không phải là một nhà văn, để có thể trải đuợc hết những hoa gấm của đất nuớc...hay là thi sĩ để có thể gieo vần...." Nhưng, xem xong bộ phim của HuyHà, tôi đã tự hỏi: văn, thơ, hội họa… còn tìm đâủ...Ngay chính trong VNQHTL. Vì nơi đó, Huy Hà đã bao gồm đuợc tất cả các bộ môn như một tuyệt chiêu để không còn gì có thể đòi hỏi hơn được nữa. Huy Hà qua ống kính đã cho ta xem những tác phẩm tuyệt vời. Tôi, cũng như các bạn bè, hoặc những ai đã từng coi VNQHTL, hẳn đều có chung một nhận xét, và cũng nghĩ rằng ta cần có DVD này trong tủ sách gia đình, để hãnh diện với con cháu mình khi chúng lớn lên, lớp trẻ đuợc thấy quê huơng Việt Nam đẹp đến thế nào, nền văn hoá ra sao, mà bố mẹ, cha ông... khi ở hải ngoại vẫn một lòng yêu thương chốn cũ dù nơi đất tạm dung này đã cho ta đủ cơm no, aó ấm.

Câu nói của người viết vần làm mắt tôi cay : " Quê hương ta đẹp quá, vậy mà, có nhà không được ở, có nuớc mà phải ra đi .."

December 2006












Hương Kiều Loan (2001)


Mục Lục


10. Những Mảnh Ðời

Hoa Bằng Lăng



Một năm đang dần dần qua đị.ngoảnh mặt nhìn lại, sao quanh ta còn đó những mảnh đời éo le ....

Một ngày nọ tôi vô tình nghe được một câu chuyện của gia đình ông thợ rèn trên tivi với một khoảng tiền nợ nhà nước gần 10 triệu đồng (US$ 800)... Bôn ba đằng đẵng hàng chục năm trời theo nghề làm dao. Ông lão nuối được các con thành người .. Cuối đời, ông lão mang căn bệnh ung thư gan. Thân hình còm nhom, ông lão gần như hoàn toàn kiệt sực.. Ông lão mong muốn được chết sớm để khỏi tốn tiền thuốc.. Ông lão mong được đến cõi vĩnh hằng để khỏi làm khổ vợ con...Ba bốn chục năm theo nghề rèn, gia tài ông lão để lại cho những đứa con gái của mình là những đôi tay biết làm những công việc tưởng chừng dành riêng cho đàn ông. Khổ cực cả một đời người, gia tài của ông để lại cho con cái là những tấm lòng hiếu thảo. Người con gái lớn thút thít khóc..Em chỉ muốn có tiền để mua thuốc cho cha. Cả một đời cha vì gia đình cực khổ..đến bây giờ bệnh lại không chịu uống thuốc vì sợ tốn tiền... Cả mấy chị em nhà ông lão thợ rèn nước mắt lưng tròng khi nhắc đến cha..

Vợ mang căn bịnh tim. Chỉ cần một xúc động nhỏ là cô ấy ngất đi và vào nhà thương. Anh ấy cần một số tiền để vợ được mổ tim. Hàng ngày, người vợ bán vé số. Người chồng làm nghề thổi bong bóng bán dạo. Hai đứa nhỏ vừa đi học vừa phụ cha. Ngày tham dự chương trình của các nhà tài trợ, người vợ được gởi nhà hàng xóm vì sợ bị sốc. Ba cha con anh ấy tham gia chương trình. Lần 1 họ được xóa nợ 50%, khoảng 150USD. Người chồng nhảy cẫng lên và khóc ròng. Lần thứ 2 trả được 50% số nợ mà gia đình họ nợ nhà nước trong 5 năm . Số nợ hoàn toàn bị xóa nhờ chương trình của nhà tài trợ. Người chồng vừa cười vừa khóc hu hu... Các bà, các chị xem chương trình cũng khóc thút thít.. Ai cũng khóc.. Và tôi cũng khóc.. Mừng cho gia đình họ đã có một số vốn làm ăn. Mừng cho gia đình họ có được ngày vui đã vô tình mất đi trong gần 10 năm qua...

Một năm đã trôi qua. Nỗi buồn xin ở lại trong quá khứ… để cho năm mới mang đến cho con người những niềm vui trọn vẹn. Một lời chúc bình an xin gởi đến những mảnh đời khốn khó trong ngày cuối năm 2006.

12/27/2006

Hoa Bằng Lăng




Mục Lục


11. Lầm

Việt Hà



- Vào đi anh! - Thảo đón Ðịnh ở cửa, khẽ chào, mắt ra hiệu vào phòng khách - có Ing. Phạm ở trong đó, anh tiếp giùm em, rồi cứu luôn con nhỏ ra cái.
Ngỡ con gái Thảo có chuyện, Ðịnh vội hỏi:
- Linh đâu? Con bé nhà em làm sao?
Thảo khẽ suỵt, tay kéo Ðịnh vào cửa bếp, thì thào.
- Con của Ing. Phạm, người quen của tụi em sống gần đây. Lão hận vợ nên ngày nào cũng say bí tỉ. Tối qua chẳng biết uống ở đâu tới sáng rồi tới thẳng nhà em bấm chuông loạn loạn hết cả lên. Linh nhà em mở cửa thấy lão ấy chân nọ đá chân kia, tay lôi xềnh xệch con bé vào nhà rồi xin bánh mì cho nó ăn. Khổ thân con bé toàn phải chịu đòn thay mẹ. Nhìn cảnh bí bét như vậy Linh nhà em ngồi khuyên can mãi chẳng nghe, nên anh ấy chán, bỏ đi cửa hàng bảo mua bia rượu gì đấy. Anh vào trong đó, lựa tình thế cứu con bé ra bếp cho em, nó phải quì tứ sáng tới giờ chắc nát bấy đầu gối rồi. Dặn Ðịnh xong Thảo khẽ đẩy anh vào phòng khách.
Trong phòng là một gã đàn ông trạc 45-46 tuổi, đeo kính trắng, tay cầm micro, tay cầm lon bia đang ngả ngốn, rên rỉ hát: Anh đã lầm đưa em sang đây để đêm đêm nghe tiếng thở dài...
Thấy Ðịnh đột ngột xuất hiện trong phòng, gã ngừng hát, trễ kính nhìn Ðịnh thao láo rồi lại nâng micro tiếp tục rên rỉ. Thảo nhìn Ðịnh hơi thẹn, nàng tiến về phía gã nọ, giọng có phần bực bội:
- Nào để mời Ing. Phạm ngồi gọn vào, bạn em tới chơi.
Ing. Phạm lẳng micro lộc cộc trên bàn, chìa tay về phía Ðịnh giọng nhấm nhẳn.
- Hey. Ing. Phạm!
Nhìn thái độ trịch thượng của gã Ðịnh thấy nóng ran mặt, nhưng nể Thảo nên anh đành phải bắt tay xã giao. Mấy ngón tay của Ing Phạm lạnh ngắt trong tay Ðịnh khiến anh ngỡ chỉ cần nghiêng nhẹ bàn tay thôi là cả năm ngón tay của Ing. Phạm sẽ rơi tọt xuống đất và vỡ vụn ra từng mảnh nhỏ...
Thảo dọn chỗ mời Ðịnh ngồi. Thấy Ðịnh ngồi đối diện, Ing. Phạm hơi khó chịu nên mặt nhăn lại. Gã cầm micro tính hát tiếp bản nhạc bỏ dở, được vài câu thấy cụt hứng nên gã ném bịch micro xuống ghế, nói đổng.
- Mất cả sướng.
Tới lúc này Ðịnh mới để ý tới tiếng nấc nhỏ vọng ra từ góc phòng khách. Không lẽ là tiếng con bé mà Thảo nói hồi nãy? Ðịnh ngoái cổ nhìn vào góc phòng, và anh thoáng giật mình khi thấy con bé chừng 4-5 tuổi da dẻ trắng nõn, tóc hung vàng, đang quì mọp gối trong góc nhà. Mủi lòng Ðịnh quay lại hỏi gã đàn ông lúc này đang khui bia chực đưa lên miệng.
- Con gái anh đấy à?
Gã đàn ông đặt phịch lon bia lên bàn, gỡ phắt kính khỏi mắt, nhìn Ðịnh như muốn nuốt chửng.
- Tôi là Ing. Phạm. Ông xưng hô cho chuẩn. Tôi làm đéo gì có ngữ ấy.
Nói xong gã khui bia nốc ừng ừng. Giơ tay quệt ngang miệng, gã hếch hàm hỏi.
- Tên gì thế? Ở đâu tới? Bồ bịch hả?
Nhìn gã nheo nheo mắt nhìn qua hai gọng kính rồi nhếch mép cười đểu Ðịnh thấy tay chân ngứa ngáy, nhưng nghĩ mình là khách nên anh cố dịu dọng.
- Tôi là Ðịnh, bạn của vợ chồng Thảo.
- Bạn à? Ing. Phạm phẩy tay - mà thôi - bạn hay bồ cũng rứa. Cứ có chỗ sực là OK.
Ngồi xuống, làm mấy choác bia rồi hát với tôi cho vui. Mẹ kiếp! Vợ chồng nhà này tiếp khách kiểu c. gì không biết, để tôi hát một mình từ sáng tới giờ buồn như chó cắn. Mà cái bản nhạc chó chết này tôi luyện bao tháng nay vẫn không nhập tâm ông ạ. Giọng tôi karaoke hơi bị ngầu.
Mải khoe giọng Ing Phạm không để ý đứa con gái đã bỏ góc phòng đến phụng phịu ngay cạnh ghế.
- Papa, ich will nach Hause!*
Ing. Phạm giật bắn mình.
- Ơ, đ. mẹ con phò non này - gã ném tọt cốc bia lênh láng trên bàn rồi nhảy phóc qua ghế xuống đất - ai cho phép mà mày ra đây để hóng hớt - gã giơ tay đấm bộp vào mang tai con bé rồi tiện chân đạp huỵch vào mông con khiến con bé gần như bay vào góc bàn.
Hình như đã quen đòn nên con bé chỉ biết lồm cồm bò dậy, cố khoanh hai tay trước bụng, mếu máo khóc.
- ich will zu meiner Mamạ**
Sự việc xảy ra trong chớp mắt khiến Ðịnh không kịp phản ứng, giờ thấy Ing. Phạm giơ chân tính đạp tiếp vào bụng con bé thì Ðịnh chộp vội chiếc gối nhỏ bên cạnh liệng mạnh vào chân Ing. Phạm khiến gã mất đà ngã chúi xuống mặt bàn. Nghe đồ đạc trong nhà đổ loảng xoảng Thảo vội chạy từ bếp vào, vừa lúc Ing. Phạm lồm cồm bò dậy, gã điên tiết chỉ thẳng mặt Ðịnh.
- Ð. mẹ thằng đực này. Chuyện bố con tao khiến gì mày chõ mũi vào?
Thảo lao tới tính nhấc con bé chạy ra ngoài nhưng Ing. Phạm đã nhoài người, túm tóc con lôi ngược lại phía mình rồi đẩy Thảo ngã uỵch xuống ghế.
- Cả cô nữa – Ing. Phạm gỡ kính nhìn Thảo chằm chặp - con phò non này phải để tôi giáo dục, bằng không 12-13 tuổi đầu lại theo con mẹ nó đi làm đĩ sớm. Miệng nói tay gã túm chặt cổ áo len đứa con rồi vật ngược ra sau, kéo con xềnh xệch vào Toilette.
- Thôi chết rồi! - Thảo vùng khỏi ghế nói nhanh với Ðịnh - anh cản giúp em với bằng không lão ấy lại giúi mặt con bé vào bồn toilette để giật nước như mọi lần mất.
Ðịnh và Thảo chạy nhanh theo Ing. Phạm nhưng gã đã ném tọt đứa con vào toilette rồi khóa trái cửa lại.
- Ngửa cái mặt đĩ thõa của mày vào đây - tiếng Ing. Phạm gầm lên trong toilette xen lẫn tiếng nước sối rào rào cùng tiếng ục ọa của con bé hét lên vì sặc nước. - Úp cái mặt đĩ thõa của mày xuống - Ing- Phạm vẫn gầm lên rồi lại giật nước xối xả…
Thảo đứng run lẩy bẩy, mặt xanh lét - nàng nhìn Ðịnh giọng khẩn khoản - Anh gọi ngay cảnh sát giùm em kẻo lão điên ấy giết chết con bé mất. Giục Ðịnh xong miệng nói tay Thảo đấm thùm thùm vào cửa toilette - anh Ðịnh, mở cửa ra đi, dừng tay lại đi không em báo cảnh sát bây giờ.
Nghe tiếng ồn ào, mấy người hàng xóm ngỡ gia đình Thảo có chuyện bất thường bèn chạy sang gõ cửa, bấm chuông inh ỏi.
Ðịnh mở cửa phòng. Thấy anh thò đầu ra ngoài mấy người hàng xóm thi nhau hỏi.
- Các anh không có chuyện gì chứ?
- Lại đánh trẻ con phải không?
- Có cần giúp chuyện gì không?
- Có cần báo cảnh sát không?
Nghe đám hàng xóm dồn dập hỏi, Ðịnh vội xua tay phân trần.
- Cảm ơn các ngài. Không có chuyện gì khiến các ngài phải bận tâm đâu. Nói xong Ðịnh vội đóng cửa rồi chạy ngược vào toilette, anh hỏi Thảo – sao rồi em?
Thảo mếu máo khóc.
- Làm sao bây giờ anh ơi, phải báo cảnh sát thôi, để lâu con bé chết ngạt mất.
Nghe Thảo giục Ðịnh gọi cảnh sát, Ing. Phạm bèn mở toang cửa, gã thò đầu ra ngoài lầu bầu.
- Gọi đi, gọi luôn cả Notarzt*** để tao phay cho con phò non một phát rồi kéo xác đi là vừa. Ing. Phạm gỡ kính, gạt Thảo và Ðịnh dạt sang bên, thất thểu bước vào phòng khách.
Thảo nhao vội vào toilette. Bên trong, đứa con gái Ing. Phạm tóc tai, mình mẩy ướt như chuột lột, đang ngồi run lẩy bẩy trong xó.
- Trời ơi! - Thảo nhấc bổng con bé từ xó Toilette rồi ôm chặt nó vào lòng – sao khổ thế này hả con. Con bé vội nhào lên ôm chặt lấy Thảo như vị cứu tinh rồi cả hai thút thít khóc.
Ðịnh theo chân Ing. Phạm vào phòng khách. Ðợi gã yên vị, anh tính nói điều gì đó với Ing. Phạm nhưng gã đã giơ tay lên miệng suỵt gió.
- Ông im mẹ mồm đi. Nước Ðức này chẳng thằng đéo nào đủ tư cách pháp nhân để khuyên tôi cả. Còn thân ông nữa – đ. mẹ, nếu chưa vợ thì cố gác cu về Việtnam chọn mấy con chân quê mà lấy rồi cho nó ở nhà, bảo người nhà chăn cho, chứ dửng mỡ cho nó sang xứ này, không bị nó úp váy lên mặt thì cũng tối ngày lẵng nhẵng chạy theo để canh bướm cho tụi nó. Ð. mẹ, càng tư bản càng chó má. Sểnh ra là l. vợ mình đã thành l. thiên hạ rồi. Còn vô phúc mà ông vợ có rồi – Ing. Phạm nhìn Ðịnh thở dài sượt – Xin lỗi ông, ông lấy cái gương của tôi mà soi. Ð. mẹ! Nhục nhã lắm. Tôi đầu đen, con phò vợ tôi cũng đầu đen nhưng lại phọt ra một con phò non da trắng, mũi lõ, tóc vàng – Ing. Phạm gỡ mắt kính rồi lấy tay nhay nhay lên hai khóe mắt – mà thôi – ông là khách của vợ chồng thằng Linh tại sao tôi lại ép ông phải nghe những chuyện lộn sòng của gia đình tôi nhỉ. Nào, thôi, còn hai lon bia cuối cùng ông „chích“ với tôi cho vui rồi tôi xin hát tặng ông một bản để cha con tôi xéo, trả lại tự do cho ông và vợ chồng cái Thảo.
Ing. Phạm vớ chiếc điều khiển đầu DVD, dò tìm bản nhạc ruột. – Ðây rồi – Ing. Phạm với vội micro, kích âm thanh trong phòng lên gần hết cỡ để rên rỉ bản nhạc buồn.
Tình cha ấm áp như vầng thái dương…
Linh đã trở về từ lúc nào. Anh nhìn Ðịnh thoáng nhoẻn cười rồi lại nhìn Ing. Phạm khẽ lắc đầu. Chờ Ing. Phạm hát hết bản nhạc Linh mới bước vào phòng bắt tay Ðịnh rồi hỏi gióng Ing. Phạm.
- Sao, còn đủ sức để uống nữa không? Nếu còn sức thì ở đây uống với thằng bạn tôi tới sáng, còn không thì lên xe, tôi trở hai cha con về nhà rồi làm một giấc đi cho tỉnh mộng, mai nói chuyện tiếp.
Ing. Phạm trễ kính nhìn Linh săm soi, nhếch mép cười.
- Anh lúc nào cũng thua chú tới mấy nước. Thôi, anh đã hứa với bạn chú „tra tấn“ xong bản Tình Cha là cha con anh phải xéo. Dù sao anh vẫn luôn phải cảm ơn cô chú đã chịu chứa chấp anh mỗi khi anh cảm thấy chới với, cô đơn. Thôi, - Ing. Phạm loạng choạng đứng dậy chộp tay Ðịnh bắt liên hồi. – Quên chuyện buồn hôm nay đi. Chuyện đời ấy mà. Tây cũng thế. Ta cũng thế. Ðâu có giống người là có phiền não. Các chú vui vẻ đi. - Ing. Phạm gắt toáng vào trong phòng – con phò non đâu, ra chào các trượng bối đi để còn xéo. Nghe Ing. Phạm réo con, Thảo bế vội con bé ra phòng khách. Con bé còn sợ run người nên cứ bám chặt lấy Thảo không muốn rời. - Xuống đi con - Thảo khuyên nhỏ con bé - xuống đi kẻo bố giận lại đánh đòn thì khổ.
Con bé nước mắt vòng quanh tụt khỏi lòng Thảo, xuống khoanh tay trước mặt bố. Ing. Phạm trợn mắt quát con.
- Mày đứng đấy để tế bố mày à? Tao dạy mày bao nhiêu lần rồi? Khi xéo phải làm gì? Con bé sợ rúm ró mặt mày, nó khoanh vội tay rồi cúi mọp người về phía vợ chồng Thảo và Ðịnh để chào.
- Aufwiedersehen!****
- Câm! Ing. Phạm giơ tay tát bốp vào mồm con - nhập gia phải tùy tục. Cái thứ ngôn ngữ chết tiệt ấy đừng bao giờ sủa trước mặt tao. Ngày nào còn sống với tao mày phải nói thứ ngôn ngữ tao dạy – Ing. Phạm trừng trừng quát con - nhớ chưa?
Con bé rúm ró mặt mày không kịp trả lời mà chỉ biết gật đầu lia lịa.
Chiều hôm ấy Linh tính trở hai cha con Ing. Phạm về nhà nhưng gã nhất quyết từ chối nên vợ chồng Linh đành để cha con gã nhảy xe bus về nhà. Ðịnh cũng ở lại chơi với vợ chồng bạn tới đêm khuya mới chia tay. Bẵng đi ít tuần, một hôm Thảo gọi điện tới cho Ðịnh nhưng anh vắng nhà, cô bèn nhắn vào máy nhắn tự động.
- Anh Ðịnh ơi, Diana chết rồi…
Tan sở, Ðịnh trở về nhà, anh bật máy nhắn, nhận ra tiếng Thảo anh suýt bật cười vì anh biết Thảo vốn là một fan của công nương Diana. Ðịnh bấm máy gọi phôn ngay cho Thảo. Nghe tiếng Ðịnh, Thảo đã sụt sịt.
- Anh ơi, Diana nó mất mấy tuần nay rồi. Cả Ing. Phạm nữa, cũng chết rồi.
Nghe Thảo nói, Ðịnh thấy rợn hết người. Anh cố chấn tĩnh hỏi lại Thảo.
- Em đang nói Diana nào thế?
- Anh ơi - Thảo vẫn sụt sùi trong máy – Con bé con Ing. Phạm mà anh đã gặp bữa tới thăm vợ chồng em đấy. Vậy là nó chết thật rồi, bị xe hơi húc văng đi mấy mét rồi lại bị kẹp mình mẩy nát hết anh ơi. Em tính gọi điện cho anh tới dự tang lễ con bé thì cách đây hơn tuần Ing. Phạm cũng chết vì hỏa hoạn.
- Hỏa hoạn à? Ðịnh lờ mờ nhớ lại bài báo anh đọc được mấy hôm trước. Thì ra người bị thiêu chụi trong căn nhà tầng 5 tại khu chung cư nọ lại chính là Ing. Phạm. - Ðịnh nói với Thảo trong máy - vụ hỏa hoạn anh có biết qua báo nhưng người ta đăng chung chung nên anh không để ý. Không ngờ lại là Ing. Phạm.
Tiếng Thảo trong máy.
- Anh ơi, ông ý mất cũng khổ lắm. Buổi chiều trước khi mất ông ấy còn gọi điện bảo tụi em chờ tin vui. Hỏi chuyện gì, ông ấy cười hơ hơ khoe mới nhận được giấy của luật sư kiện vụ tai nạn đứa con và nếu thắng kiện sẽ có cả triệu ê-rô. Không ngờ tới đêm thì ông ấy đi. Nguyên nhân vụ cháy cảnh sát còn xác minh. Nhưng có tìm ra thì người cũng mất cả rồi.
- Vợ Ing. Phạm biết chuyện chưa?
- Tụi em liên lạc tới nhà thằng Tây nơi vợ Ing. Phạm đang ở, người nhà nó nói hai vợ chồng đang đi hưởng tuần trăng mật ở Spanien. Có lẽ nó là ý trời anh ạ. Hôm này làm tang lễ cho bố con nó anh xuống dự nhé.
- Ừ! - Ðịnh đáp – Nghĩa tử mà!
Ðịnh cúp máy rồi ngồi thần trên ghế. Bất giác anh nhớ tới bản nhạc buồn mà Ing. Phạm đã gào lên bữa nọ.

Anh đã lầm đưa em sang đây...

Ðức, 24.11.06

Việt Hà




Mục Lục


12. Chùa Nhỏ Quê Tôi

Trần thành Mỹ



Trên đường ra bải biển Tân thành, du khách có dịp đi ngang qua Cống Bà Chài vùng cerise nổi tiếng đầu tiên của Gòcông. Rồi theo con đường thoáng mát đó, giữa những cánh đồng rung với đám mạ non hay lúa trổ đòng đòng hoặc tấm thảm vàng xạt xào uốn lượn theo chiều gió, từ xa bạn đã thấy ngọn cây dầu cao bên trái. Ðó là vùng Giồng Nâu mà bấy giờ gọi là Hoà Nghị, An hòa thuc quận Hòa Lạc ngày nay. Khi bạn chỉ vừa ngẩng đầu lên mà đã thấy nhiều tầng nhành lá, bạn biết rằng sắp đến chùa Bà Huyện, bà Lớn hay là chùa Cây dầu rồi. Chùa nầy tên thật là Long Thoàn, do gia đình bà đốc phủ Hải nhũ danh Huỳnh thị Ðiệu xây, trong đó có ph?n m của cha mẹ bà mà bà ngoại bà là Bà hầu Trần thị Sanh, phu nhân của Bình Tây Ðại Tướng quân Trương Ðịnh.
Dân ta thường có thói quen ‘nói tưng’ nên thường tăng một bậc trong khi giao tiếp xưng hô chẳng hạn gặp một thiếu úy thì chào trung úy, không mất mát gì mà thường có dịp tạo nguồn vui. Cũng có lẽ vì sợ phạm húy nên hay cử tên đọc trại hoặc phong chức tước thôi. Như bà Ðiệu, dáng người thật nhỏ nhắn, nhưng uy thế phẩm trật ông to nên đươc phong là bà Lớn. Do đó ít ai nhớ biết tên thật, chỉ ghi trong sách sử, gia phả còn đối với địa phương, phong tục tập quán truyền tụng xóa dần lai lịch cũ, ngay c? tên của chùa hay các sư trụ trì, người ta chỉ còn nhớ tên nhân gian thường dùng thôi.
Gò công có những ngôi chùa lâu đời, uy nghiêm đồ s như chùa Cây dầu, chùa Thanh Trước ỏ Gò tre. Các chùa lớn thường có 108 vị Phật bằng đồng, đức Phật Di Lạc tươi vui, Phật Thích Ca tay chỉ trời tay chỉ đất ‘thiên thượng thiên hạ, vô ngã đc tôn’, Phật 18 tay, Phật Bà Quan Âm cứu khổ cứu nạn và đặc biệt Ông Tiêu che chở cho con nít. Ngoài ra còn có hình lò luyện ti Thập điện với mười cửa ngục ở dưới âm cung như cắt lưỡi, cưa hai nấu dầu,..., mà mỗi vong linh bên kia thế giới đều phải đi qua trước khi đầu thai hóa kiếp hay siêu thăng tịnh đ.
Trên chánh điện các Thầy tụng niệm theo nhịp mõ điểm đệm bằng tiếng chuông đồng hay đại hồng chung. Các chùa nầy thường được thập phương bá tánh đi lễ Phật, ‘cúng dường’ trong những ngày lễ lớn như đầu năm ngày Tết, rằm tháng giêng, tháng bảy, tháng mười, hay những ngày vía Phật, Phật đản. Phật tử có pháp danh đi dự các buổi thuyết pháp, giảng kinh vì kinh Phật dịch ra từ tiếng Phạn như kinh Vãng sanh : ‘ Nam mô A Di Ða Bà Dạ, Ða Tha Dà Ða Ðiệt Dạ Tha ...’, còn kinh Thiên Chúa giáo từ tiếng la tinh.
Người Việt thường theo tục thờ cúng ông bà nên cũng đi lễ vào đêm Giáng sinh Noel, viếng chùa vào những ngày chay lễ lớn để cầu xin Ơn thiêng, ăn năn sám hối ti lỗi. Khách cũng thích thưởng thức cơm chay mà tên món ăn có khi không khác chi món mặn, thịt kho Tàu, bì nem giò chả heo quay... Trẻ em trong vùng thường không quên ngày cúng thí ‘các đảng’ sau ngày rầm lớn tranh nhau bánh trái thật vui. Ngôi chùa Cây Dầu có vòng rào tường cao kiêng cố rất khang trang quay mặt ra con kinh nhiều cần vó, cảnh trí rất êm đềm, vườn rng, cây cối um tùm sum suê.
Chỉ cách một con đường hẻm hẹp bên hông, một ngôi chùa nhỏ đơn sơ khác, mái lợp bằng thiếc Cao bằng, vòng rào chỗ có chỗ không. Cũng như bao nhà trong vùng nổi tiếng trồng trầu nầy, cạnh trước nhà là cái ao to với chiếc cầu ngắn voi ra để dễ múc nước nhất là trong mùa nắng ráo. Tiền đường thường là ba gian dùng làm chánh điện, gồm có bàn thờ Phật, sát tường là chiếc đại hồng chung, phía sau dùng làm ‘liêu’ của các nhà sư. Trung đường, nhà ngang để tiếp thiện nam tín nữ, chỗ đải cơm chay trong những ngày lễ lớn. Căn chót là nhà bếp với những nồi chảo trã, quả hấp to, cửa sau thông ra vườn trồng hoa màu. Sát hè là những ‘xàng lảng’ để ngồi rửa chén, luôn tấp nập rn rịp các cô rúc rích không ngớt tay luôn tiếng chuyện trò.
Ngày xưa các thầy đều có quyền cưới vợ, phần đông là do các chủ chùa chọn lựa, để quán xuyến việc ni trợ, tiếp tân, trồng trọt hầu tạo thêm huê lợi cho chùa. Có thầy xuất gia rồi mới có vợ, có thầy từ chú tiểu mà lên. Chùa nầy là do thầy chín Ðâu trụ trì. Thầy cô không con nên xin hai con nuôi, cô gái tên Dễ và một cậu trai. Do đó người ta gọi là chùa thầy Chín hay chùa ông Sa ma, một đấng khuất mặt qua xác phàm của thầy chữa bịnh cứu người.
Chùa nầy rất nổi tiếng trong thập niên 40-60 vì thầy Chín lúc bấy giờ được Ðức Huệ Lưu tôn Phật tức Ông Sa ma nhập vào hốt thuốc rẻ, trị bịnh nhất là con nít rất công hiệu. Chùa lại được một cô vãi người Trung, cô Lọt rất m đạo, chịu khó làm công quả, ngày ngày đi từ làng nầy sang làng khác tìm hái nhận những cây lá thuốc có công dụng trị bịnh như cây thuốc cứu, vầng xay, cây chó đẻ, rễ tranh, rễ nhào, trái trâm bầu, trắc bá diệp, khuynh diệp, giây tơ hồng, lá muồng, sả, nhãn lồng, vỏ quít, măng cụt,...Ngày thường, rất đông người đến thỉnh thuốc, ngày chay chùa nhỏ mà chật nức khách thập phương.
Không có nhiều nghi lễ khi cầu Ông Sa ma lên, bình thường thầy Chín không uống miếng rượu nào, nhưng khi được nhập vào rồi thì tửu lượng rất cao mà không thấy say. Tay dùng phất trần đánh phẩy trừ tà, miệng lâm râm niệm kinh tay bắt ấn, mắt định thần ung dung xuất khẩu thành bài thơ, bài kệ.. Khác hẵn với đồng cốt thường ợ ngáp, đầu trùm khăn đỏ, mời gọi hồn bằng nhiều hình thức thần bí gây rúng đng, Ông Sa ma nhập sau khi thầy cầu nguyện, giọng nói đổi khác ngay, bắt đầu xem mạch và hốt thuốc một loạt. Khó mà tưởng tượng được cảnh đầy người lớn con nít chen chúc ngồi quì rạp dưới đất trên chiếu, miêng niệm nam mô, khấn vái lạy xin một cách chân thành. Thầy Chín đã thành công trong việc thu nạp đệ tử, qui tụ nhiều thành phần xã hi khác nhau trong đó đặc biệt bà đốc phủ Hải và cả cô con gái lớn của bà là bà trường tiền Chi mà ngôi m của ông chồng mất vì xe lửa trật đường rầy được cẩn bằng đá quí trên khu đất rng, ‘Nhà Vườn bà Lớn’ tại châu thành Gòcông sau đó bị trưng dụng làm Trại gia binh.
Thân thế và sự nghiệp của bà Lớn thời bấy giờ rất to rng. Thế mà thật khó hiểu vì lý do nào bà đã dốc lòng tin tưởng vào Ông Sa ma. Cũng như khách thập phương khác, bà phải theo đúng những qui lệ của chùa, và là người qui y nhập môn tất phải theo điều luật của sư trụ trì như đi chùa đúng ngày qui định, ăn chay sáu hay mười ngày trong tháng, sám hối, lần chuỗi, thuc kinh. Chùa gia đình của bà ở sát bên, thế mà bà vẫn thường trực đi lễ ở chùa nghèo thô sơ nầy, nằm ngủ chung với khách, bổn đạo, khi trên ván lúc dưới đất. Bà cũng bị phạt nằm dài úp mặt xuống đất để Ông Sa ma quất phất trần trên mình. Cảnh tượng trên ít nhất cũng làm cho người dân tin một chút vào quyền uy tối thượng của tôn giáo bình đẳng, tự do.
Nghe qua ai chẳng phê bình là mê tín dị đoan, tin vào Thần quyền như thời kỳ còn b lạc. Vậy mà ngày nay, ở thế kỷ 20, 21 cực kỳ tiến b nầy, càng văn minh giáo phái càng nhiều, càng bành trướng rng khắp nơi trên thế giới. Lắm lúc trở thành quá khích, đc quyền chân lý, không tưởng. Thiên đàng không còn là nước vĩnh hằng chung cho tất cả ai sống đạo đức ở trần thế nầy mà là mô hình tài sản tâm linh huyền bí tùy thuc vào mỗi đạo. Ðệ tử nhập môn tất phải qua một cuc sàng sãi gạn lọc tinh vi. Người ta có cảm giác như nước trời dần dần đã bị cụ thể hóa, bình thường hóa, kỹ nghệ hóa, trần tục hóa. Khoa học kỹ thuật đóng góp biến chất lòng tin vào mng mơ huyền ảo trừu tượng siêu nhiên.
Thiên đàng có thể là đất hứa trên một hành tinh nào đó trong vũ trụ mênh mông không cùng nầy tùy hứng của những nhà lập đạo, giáo chủ ’gourou’. Tín hữu phải tuân theo điều lệ ni qui đúng mực, kỷ luật sắt như trong quân ngũ, có khi còn hơn vì ngoài phần hiện thực còn cng thêm phần tâm linh, lý tưởng. Bằng bao nhiêu công quả qui định, người ngoan đạo mới có cơ may mua giấy chiếu khán vào thế giới nào đó bên kia cuc sống.
Bao giáo phái làm Nhật đảo điên một dạo như giáo phái Aum Shinrikyo (Ngày tận thế) do Shoko Asahara đã thực hiện một cuc đầu đc lớn tại một ga métro ở Tokyo làm chết 12 người và bị thương hơn 5.000 người ; Pháp với bao cuc bắt bớ tấn công tịch thu, truy tố ra pháp lý, Thụy sĩ với cuc tự tử đồng loạt, Mỹ với khúc phim thời sự giật gân, nóng bỏng dài mấy tuần bao vây ‘thánh địa’ tử thủ. Mới đây giáo phái Rael công bố đã thành công trong việc tạo ra trẻ em bằng cách ‘clônage’ với người hành tinh khác. Các tôn giáo lớn cố gắng xích lại gần nhau hơn vẫn không ngăn cản nổi sự rạn nứt, mối bất đồng từ căn bản. Ðạo nào cũng muốn lôi cuốn nhiều tín hữu , tổ chức đoàn thể có qui củ tinh vi, rng rãi, đường lối thích nghi, hợp tình hợp cảnh.
Nhưng con người thật khó hiểu khó lường :
‘’Ăn ở sao cho vừa lòng người,
Ở rộng người cười, ở hẹp người chê.
Mập chê béo, ốm chê gầy,’’
và thường khó chấp nhận phê bình sữa đổi.

Việc thành lập, đường lối nội qui cũng giống như lập nước, chức tước thấp cao, dần dần cũng có tranh chấp trong ngoài như trần tục. Cũng mẹ Maria mà Công giáo Tin lành mỗi bên một cách nghĩ về Ðức Mẹ đồng trinh. Ðạo Hồi chỉ xem Ðức Jésus như Mahomet là bậc tông đồ .
Xưa nay chiến tranh tôn giáo đã từng xảy ra thành ‘thánh chiến’ ở Âu như Á. Ðọc lại sử Trung quốc, Việt nam từ cổ chí kim ta thấy rõ vị thế và quyền uy của các tăng sư cao trọng biết dường nào. Tất nhiên trong bát canh cũng có ‘con sâu làm rầu nồi canh’ như nếu có các vị Ðại lão Hòa thượng phi thường ắt cũng có sư hổ mang, đó cũng chỉ là chuyện trái phải của cuc đời theo đà tiến hóa của xã hi loài người thâm sâu bí hiểm. Ngày nay nhan nhản bao chuyện xảy ra mà các cụ thuc thế hệ trước kêu ca, ôm đầu bịt tai than có lẽ sắp đến ngày tận thế như việc nhảy rào lén lút, công khai hay bỏ đạo, ‘homo’ đồng tính luyến ái, ‘pédophile’ của các chức sắc tôn giáo từ bậc thấp đến cao...
Cũng có lẽ vì tính đc tôn duy nhất, ích kỷ mà con người trở thành đc tài trên mọi lãnh vực ngay cả tôn giáo. Việc ố đạo thật ra không quan trọng mấy nếu còn nằm trong phạm vi tôn giáo. Nhưng khi chính trị, báo chí truyền thông,... trà trn vào thì ‘chuyện bé xé ra to’ dễ dàng, nguy hiểm. Ngòi lửa chiến tranh cũng đổi hướng không phải chỉ vì quyền lợi suông mà xích mích vì đã có Liên Hiệp Quốc, khối chính trị quân sự các nước mạnh nhất, lân bang...
Thế mà vẫn có kẻ lợi dụng thời cơ. Sự phân hóa, chia rẽ của tôn giáo kêu gọi cảm tử kamikaze (ngay cả chữ nầy cũng bị lạm dụng) gây thánh chiến làm đảo ln bàn cờ thế giới. Bin Laden, Al Qaida, chiến tranh ở Afghanistan, Irak còn kéo dài chưa ngã ngũ dù Taliban bị đánh lui, Sađam Hussein thua cuc bị bắt. Tín đồ càng ngày thật như bị bủa vây vào ‘mê hồn trận’, khó phân biệt chánh tà, sai đúng. Thật tế còn làm chao đảo lòng tin hơn vì ngay trong hàng ngũ tín hữu, chẳng những có kẻ quá khích mà còn có thành phần cực đoan khủng bố. Ðạo và đời có khác nhau đâu ?
Thật ra cuc sống thường gồm hai mặt hiện hữu với tâm linh, thân thể và trí óc khó tách rời nhau được. Con người dù hạnh phúc thế mấy đi chăng nữa vẫn cảm thấy cô đơn, chưa đủ. Khoa học kỹ thuật có tiến b vượt bực đưa con người lên Cung Quảng, phóng phi thuyền có người, ‘astronautes’ ‘Taikonautes’ lên không gian, robot Spirit khám phá Hỏa tinh, và bao nhiêu hành tinh khác, cuối cùng ‘nhân bất thắng thiên’ vì vũ trụ vô cùng.
Sinh bệnh lão tử vẫn không ai áp đảo nổi, luật Tử thần đã ra dù là kẻ ngạo mạn, ương ngạnh đâu thể bất tuân. Ý thức chung chung như thế, con người chỉ ‘hướng thượng’ lúc khổ đau hay có điều cần, như dân ta thưòng bảo khi ‘có việc mới cầu Trời khẩn Phật’. Không còn biết tin tưởng vào ai thì trông cậy gởi gấm vào đấng khuất mày khuất mặt, vô hình, hy vọng là ít bị lừa đảo phỉnh phờ dối gạt. Hơn thế nữa, tin vào Ơn Trên cũng không mất mát gì mà biết đâu còn gặp điều may.
Câu chuyện Ấn đ kể rằng, ngày xưa, có một thiền sư rất nghèo tu luyện trên một vùng hoang dã hẻo lánh. một hôm ngài đi vắng một tên trm lẻn vào nhà. Ðang lui cui lục soạn mà chẳng tìm thấy gì thình lình vị thiền sư trở về. Sợ hãi tên trm định van xin tha ti, bất ngờ vị thiền sư thấy anh rách rưới quá, đng lòng trắc ẩn, biếu luôn cho anh b đồ ngài đang mặc trong mình. Ðêm hôm ấy, không còn mảnh áo lành che thân, nhà sư vẫn thanh thản ra ngắm vầng trăng vằng vặc lung linh. Bất giác nhớ đến chuyện xảy ra ngài lại nghĩ :’’Ước gì ta có thể biếu anh ấy ánh trăng nầỵ’’ Như thế, trên đời ai cũng đi tìm cho mình lối thoát êm đẹp bằng cách nầy hay khác, người thì nhìn cái lợi gần, người khác lý tưởng hơn. Tên trm cần b quần áo, tiện nghi vật chất, nhà sư sự yên tĩnh của tâm hồn.
Càng nghĩ càng thêm lúng túng vì ngày nay biết làm sao mà phân biệt tà chính giả chân. Hiện nay, chính phủ Pháp và vài nước Âu châu đang bị các cô Hồi giáo rầm r biểu tình phản đối việc ngăn cấm không cho đi khăn trong trường hay cơ sở công lập. Việc giảng dạy giáo lý không còn là môn bắt buc. Ngày càng khan hiếm người đi tu, bỏ đời tìm đạo. Kỷ luật lỏng lẻo, tự do quá trớn, tiện nghi vật chất quá dồi dào biến con người càng ngày càng trở thành ích kỷ, thích hưởng thụ, mất lương tri như vụ pédophile Dutroux ở Bỉ bắt cóc, buôn người, cưỡng hiếp và giết chết trẻ em.
Ngay cả nhân quyền, tự do cũng chẳng được tha, bị xuyên tạc lợi dụng, phá giá, chà đạp mà thế giới lắm lúc cũng đành bó tay thúc thủ. Trước kia còn có hàng rào đạo đức truyền thống phong tục tập quán phong tỏa cản ngăn, luật đời phép đạo cấm đoán, ngày nay ai chẳng là ông chủ, thầy đời chỉ thích chê bai, ban giảng truyền đạt hơn là tiếp thu học hỏi. Ai cũng nhân danh nhân quyền đòi tự do bình đẳng, ai cũng nghĩ rằng ý kiến mình số một không hai.
Bây giờ mỗi lần nghe chuông nhà thờ đổ , tôi vẫn còn văng vẳng bên tai tiếng gióng trầm hùng của đại hồng chung hòa lẫn với tiếng mõ đều đều điểm đệm bằng tiếng chuông đồng ngân vang thức tỉnh. Chuông cứ trổi ngân nga kêu gọi, nhà thờ chùa càng ngày càng trơ trọi người vào. Chùa chiền không biết có đưa chúng sinh vào cõi Niết bàn Cực lạc tránh sinh bệnh lão tử, nhưng ít nhất đó cũng là nơi mà con người còn có chỗ đến đi. Ðây cũng là tụ điểm những ai còn chút tình người, còn ý hướng quay về nhân thiện.
Có lẽ vì được quá tự do nên không còn ai muốn bị trói buc dù để được nước Thiên đàng. Hay vì quá thực tế mà con người mất dần niềm tin và hy vọng. Cũng không đúng nốt, vì nếu thế sao bao nhiêu giáo phái mọc lên như ‘trăm hoa đua nở’.
Quá đầy đủ về vật chất là một nguyên nhân đưa ta càng ngày càng gần với hưởng thụ, ích kỷ cá nhân chủ nghĩa ? Khoa học kỹ thuật tạo cho ta phương tiện xích lại gần nhau hơn, hòa đồng hiểu biết, mở rng tầm nhìn, thay đổi quan niệm lòng tin ? Tôn giáo vẫn giữ vẹn vai trò của mình riêng biệt liên quan đến vấn đề siêu nhiên, tâm linh, lý tưởng ? ‘Phật tức tâm, tâm tức Phật’ theo đạo Phật chẳng hạn chứng minh thiên đàng là nơi khó tìm mà vẫn là nơi gần nhất. Ðó cũng là mồi lửa có tính chất thiêng liêng huyền bí cao siêu và đau thưong hơn cũng châm ngòi bao bất đồng tranh chấp.
Chùa Ông Sa ma nhỏ bé hay nhà thờ Trại gia binh chật chi của cha tuyên úy bình dị Trần văn Trình, dù trong phạm vi hạn hẹp vẫn phát huy được tinh thần tôn giáo cơ bản. Ðây là nơi mà giáo dân nhận chân mình có hai phần ngoại hình và ni tâm. Ðây cũng là nơi ‘thanh thiên bạch nhật’, bình đẳng, tự do tin hay không là quyền ở mình. Không ai cấm đoán cũng không thể bắt buc mình tin có Trời Phật, Chúa hay Allah.

Tự do tín ngưỡng là chủ yếu, cao đẹp thay những tâm hồn xích lại gần nhau hướng thượng, nâng đỡ nhau tiến lên. Mê tín dị đoan đáng được bài trừ nhưng lòng tin vẫn là hoài bão sâu kín ấp ủ, đng lực tiềm năng sức sống của nhân sinh. Ðáng trách là những con sâu mọt trong giềng mối đạo, những giáo chủ, gourou đi ngược lại lòng người. Thật ra, vào mọi thời điểm và ở nơi nào cũng thế, tiếng chuông đổ vang vang buổi sáng hay tiếng đại hồng chung ngân nga trầm lắng buổi chiều vẫn là những âm thanh quen thuc ăn sâu vào kỷ niệm ký ức tập tục truyền thống bao đời, tiếng gọi thiết tha cảnh tỉnh, tiếng gióng lệnh thúc giục của hồn thiêng sông núi, lối báo tin vui buồn, nhịp tim đập sâu thẩm của quê cha đất tổ làng mạc quê hương.

Trần thành Mỹ




Mục Lục


13. Có Những Mùa Xuân Bất Tận

Từ Tú Trinh



(Kính dâng tất cả những người Mẹ Dấu Yêu !)

Lâu lắm rồi, những mười năm đã qua đi...

Cũng có nghĩa là, ngần ấy mùa Xuân trên mảnh đất tạm dung nầy; gia đình chúng tôi không còn bóng dáng một người thân yêu bên cạnh nữa. Ðó là, Mẹ của chúng tôi.

Từ ngữ Mẹ ! Nếu được ghi xuống bằng chữ viết, lúc nào tôi cũng muốn viết hoa. Tức là, viết cái chữ ấy to hơn những dấu chữ bình thường. Hơn thế nữa, tôi cũng đã viết hoa chữ Mẹ thật lớn ngay từ trong cõi lòng thẫm sâu, kỳ bí nhất !

Ðiều nầy, là lẽ đương nhiên. Nó chẳng lạ lùng gì đối với tất cả mọi người, bởi ai ai cũng từng có Mẹ ! Và cũng bởi, tất cả những người Mẹ có mặt trên thế gian nầy, đều là món quà tinh thần diễm tuyệt, hiếm hoi, vô giá nhất đối với những người con. Mẹ ! Từ ngữ đã từng được biết bao văn nhân thi sĩ tài danh ca tụng bằng hầu hết những mỹ từ thần tiên, bay bổng, tuyệt vời. Chữ Mẹ, nếu chúng ta kiên nhẫn bỏ chút thời giờ ra nghiền ngẫm tư duy, lại thấy dường như cái ý nghĩa càng thêm đậm đà thâm thúy; mà thiết tưởng, không còn từ ngữ nào khác hay ho hơn nữa để thay vào (!?) Vì thế, đôi khi vụt nghe qua bằng âm thanh, tiếng nói từ ai đó thốt lên; hoặc có lúc, chợt thoáng nhìn qua từ trên những dòng chữ viết - thì cũng chính danh từ Mẹ ấy - đã lập tức, đã không ngờ, đã tự nhiên gợi cho chúng ta liên tưởng đến cái hình ảnh thân quý, yêu thương; vĩnh viễn chẳng phai nhòa …

Những dòng chữ về Mẹ mà tôi ghi lại trong bài viết hôm nay; đúng ra, tôi nên viết vào những mùa Vu Lan của nhiều năm từng đã qua rồi ! Nhưng rất đỗi lạ lùng, ngay trong những ngày Lễ ấy, dù tôi có nghĩ thật nhiều đến hình bóng Mẹ thân yêu, dù lòng cũng da diết ngậm ngùi, lao xao tưởng nhớ; thế mà, cố "nắn nót" mãi vẫn chẳng tuôn ra được ít nhất một hàng chữ mảy may nào, khả dĩ nói lên đôi phần nỗi niềm hoài nhớ đến người đã từng cưu mang, sinh dưỡng chúng tôi từ thuở ấu thơ đến lúc trưởng thành ! Ðó có phải, như một tắc nghẽn, một trở trăn nào đó ở tâm linh, sau thời gian thật dài không còn Mẹ nữa ! Ðể chờ đến lúc, cái khối đau thương sầu não đông cứng bao ngày kia chợt dưng bùng dậy, vỡ òa và trở thành nỗi tan tác, xanh xao hơn bao giờ hết ! Nó lại rơi đúng vào thời điểm nầy đây. Thời điểm của những mùa Lễ lớn: của mùa Giáng Sinh; và cạnh bên là mùa Xuân Quê Hương - Dân Tộc. Mùa Lễ. Ðang rón rén, e dè từng bước chân quen; đang lấp lửng, thập thò bóng hình xinh tươi trước ngõ; đang hân hoan, thân ái nở sẵn trên môi nụ cười vui … để đến thật gần, để chào mừng ngày tương ngộ, đoàn viên với hầu hết mọi người, mọi vật. Nó cũng nhắc nhớ, một mùa Giáng Sinh, một mùa Xuân của mười năm xưa cũ; Mẹ đã thật sự xa rời chúng tôi, xa rời luôn cõi người mà bản chất vốn dĩ bất toàn, mong manh, hữu hạn ...

Mẹ đi, như một bất ngờ quá đỗi ! Mẹ rời khỏi, như từ trong cõi mộng ngỡ ngàng, lờ lững, bâng khuâng... Dáng Mẹ, nằm an nhiên như còn say ngoan trong cơn ngủ muộn màng. Dáng Mẹ, hết sức bình yên. Bình yên, như đã vô vàn mãn nguyện, thật sự hài lòng. Bình yên, như đã thấu hiểu tận tường tấm lòng hiếu thuận của những đứa con mà Người một lòng thương yêu, trân quý. Mẹ thoát, cái xác thân còm cõi già nua. Mẹ thoát, cái kiếp người tử, sinh, bệnh, khổ. Nhưng từ ngay những giọt lệ rớt rơi còn sót, những giọt nóng sau cùng nào còn đọng lại trong ánh mắt héo queo, khô khốc, lạc thần; vẫn còn phảng phất vẻ hạnh phúc, ấm vui, an nhàn, thanh thản. Mẹ đã thật sự, làm tròn trọng trách thiêng liêng, mầu nhiệm nhất cuộc đời: "Ðược làm mẹ của một bầy con !" Mẹ từng nói vậy. Và Mẹ, đã thể hiện thật trọn vẹn vai trò mà Tạo Hóa cố ý dành riêng (!?) cho tất cả những bà Mẹ ở thế gian nầy. Mẹ cũng làm bổn phận một người vợ thật chu toàn, hoàn tất. Ðặc biệt hơn cả, người mãi mãi lưu lại trong tâm khảm chúng tôi; một hình ảnh, một dấu ấn sâu đậm nhất, mà thời gian không dễ dàng xóa mất, lãng khuây . Cái hình ảnh, một người Mẹ chân chất, hiền lành, nhẫn nhục, vị tha, từ ái... và còn nữa, người Mẹ chúng tôi còn biết bao đức tính khác theo cùng, nhưng vốn liếng từ ngữ của tôi hình như vẫn còn bị nhốt giam trong giới hạn vướng mắc nghèo nàn, không đủ đầy không trọn nghĩa; để chở chuyên, để dàn trải mọi điều cao đẹp về Người cho công bằng, cho thấu suốt.

Chỉ chắc chắn. Một điều. Còn giữ lại từ sâu kín nhất cõi lòng của những người con. Lòng tri ân, tưởng nhớ, khắc ghi về công ơn, nghĩa cử, tấm tình của người làm Mẹ; điều đó, không phải chỉ được đánh dấu từ những Lễ Hội xôn xao, hoặc chỉ bằng cái tâm tư nhớ nhung nhất thời cạn cợt ... mà niềm thương nỗi nhớ vẫn nằm rất khuất rất im, từ hút sâu đáy vực tâm hồn. Nó như, dòng máu đỏ thẫm nuôi sống thân người còn mãi luân lưu trong từng huyết quản. Nó như, mỗi tế bào tất đỗi chi li, vô vàn nhỏ nhiệm; nhưng gắn chặt vào, kết dính vào để làm thành tấm hình hài đang sinh tồn hằng mỗi phút giây. Mẹ đã rời xa, thật xa... cách ngăn chúng tôi từ vạn nẻo trùng khơi, mịt mù sương khói, từ thế giới nào vẫn còn lắm vẻ mơ hồ, huyễn hoặc, mông lung... (!?) Nhưng bóng hình Người, dù đã từng chuyển đổi qua bao lần khốn khó lầm than, từ thời xuân trẻ đến lúc già nua, từ thuở mạnh lành đến khi hoại tàn bệnh khổ; vẫn mãi là, một hình bóng Mẹ ngút ngàn thương quý của chúng tôi, "một trái tim lớn; của từng trái tim non !", bất biến, đời đời …

Mẹ vắng mất bằng hình dung thể chất, nhưng tâm linh giữa Mẹ và Con, vẫn tương thông trong mỗi nhịp tim, trong từng hơi thở. Và tấm lòng, tình thương bao la sâu rộng của Người; vẫn mượt mà, êm ả như đồng lúa chiều hôm bát ngát tươi xanh; vẫn ngọt ngào, tinh khiết, mát trong như dòng suối huyền năng tưới tẫm, thấm suốt vào lòng những người con yêu dấu; còn mãi ngụp lặn bon chen giữa cõi trầm luân tạm bợ nầy; của Mẹ ! Mãi, vẫn còn nguyên đó; một điều duy nhất, thủy chung: dù rằng trong hiện tại, dù đã là quá khứ, dù thấp thoáng tương lai... thì cái bóng hình của tất cả những người Mẹ có mặt ở thế gian nầy; vẫn muôn đời bất diệt trong tận cùng ngăn lòng kính yêu, thương tưởng, tiếc nhớ của tất cả những người con mà Mẹ đã khổ nhọc sinh thành, dầy công nuôi dưỡng...

Và ý nghĩa tốt đẹp, thiêng liêng, trường cữu của mùa Xuân; nếu có, hẳn là phải có, ngay từ giây phút ban sơ của một đời người, khi mầm sống nhỏ nhoi vừa chớm thành hình trong lòng của Mẹ... đến lúc nào đó, bất chợt cất lên tiếng khóc đầu tiên để chào đón cuộc đời, chấp nhận phận người; đã là, khởi điểm của mùa Xuân thứ nhất ! Rồi thời gian qua, con của Mẹ lớn dần, cùng theo đó những mùa Xuân tiếp nối !! Mùa Xuân nhiệm mầu, mùa Xuân vĩnh cữu; hiện hữu trong lòng những người con quả thật diễm phúc vì đã từng một lần, có Mẹ ! Và ngược lại, cũng là những mùa Xuân tình thương, mùa Xuân tuyệt diệu từ nơi Mẹ ban phát một cách vô điều kiện, không vụ lợi, chẳng mưu cầu; cho cả đàn con ! Ðó cũng chính là, Những Mùa Xuân Nhân Gian: Tươi Thắm, Nở Hoa; Trong Vô Cùng, Trong Bất Tận !!!

Có phải thế không? hở Mẹ Yêu Dấu của chúng con??? ngàn thuở, muôn đời... !!!

(Tưởng nhớ Mẹ ! Tháng 12 năm 2006)

Từ Tú Trinh




Mục Lục


III . Những Bức Thư Tình_____________________________________________

Thư Tình Tháng Này

DHH



Anh Yêu Dấu

Một năm đã trôi qua, tình yêu có còn nồng nàn, ngọt lịm trên môi nhau mãi như thế này không anh ? Có phải chăng khi chúng ta bên nhau, là chúng ta có tất cả? Cho dù những tháng ngày thăng trầm của cuộc đời vẫn còn tiếp diễn và hình như đang thử thách chúng ta.

Nhắm mắt lại, ta còn gì anh hỡi
Ðoạn đường tình có mấy trạm yêu đương
Xin cho nhau những giấc mộng vô thường
Vàn kỷ niệm để vun tròn ân nghiã

Có những đêm mưa rơi, buồn vô vàn, những trống vắng cô đơn hình như đang đồng lõa với bóng đêm xâm chiếm tâm hồn em, nhớ anh da diết. Tại sao loài người sống phải cần có tình yêu ? Có phải chăng đó là những vay trả, trói buộc của cuộc đời nàỷ Và rồi một ngày nào đó khi chúng ta lạc mất nhau, anh sẽ là một lãng tử đi hoang, em sẽ là một du tử lang thang trong sa mạc tình yêu, những nỗi buồn sẽ tiếp tục chồng chất lên chúng ta, anh có bao giờ tìm về những con đường mình đã đi qua, những giòng sông chứa những kỷ niệm êm đềm của những ngày yêu nhau không?

Yêu anh rất nhiều và lo sợ cũng không ít, đôi khi tình yêu quá mong manh, vì giữa hai chúng ta còn những khoảng cách quá lớn, thời gian và sự chờ đợi kéo dài được bao nhiêu lâu nữa hỡi anh yêu ? Những nhói đau, buồn bả đang mãi vây kín nơi đâỵ

Tình như khói thuốc men say
Tình như ảo mộng đêm ngày vấn vương
Rồi như chiếc bóng bên đường
Bơ vơ đứng đợi người thương xa vời

Hãy mau về lại bên nhau, hãy cho nhau những giấc ngủ an lành, để chúng ta còn được nghe nhịp đập của con tim và tiếng yêu thương anh nhé .

Viết Cho Giao Mùa
Jan 2007
DHH
~~~/~~((@

Mục Lục


IV. Nghiên Cứu ___________________________________________________



1. Chữ Tâm Kia Mới Bằng Ba Chữ Tài

Ðàm Trung Phán





Khi còn học Trung Học, tôi rất thích mấy câu thơ dưới đây trong Truyện Kiều của Cụ Nguyễn Du:

"Có tài mà cậy chi tài,
Chữ Tài liền với chữ Tai một vần
Ðã mang lấy Nghiệp vào thân,
Cũng đừng trách lẫn Trời gần, Trời xạ
Thiện căn ở tại lòng ta,
Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tàì "

Thú thực là hồi đó, tôi chỉ cảm nhận thấy rằng tôi rất "gần gũi" với những câu thơ này nhưng thực sự tôi chưa thật thấu hiểu và cho đến bây giờ với những kinh nghiệm đã sống trên 60 năm cuộc đời, tôi mới thấy “thấm” được ít nhiều những gì mà Cụ Nguyễn Du đã viết.

Tôi đã khôn lớn, ra trường rồi đi "vật lộn" với cuộc sống. Trong đời đi dậy, tôi đã có cái may mắn được gặp rất nhiều học trò thuộc các mầu da, tôn giáo và tuổi tác khác nhau để tôi quan sát và học hỏi từ chính họ. Hai đồng sự Canadian và tôi thường hay bàn cãi với nhau về nhiều đề tài khác nhau, nhất là những đề tài liên quan tới vấn đề Giáo Dục.

Chúng tôi cùng dậy trong Phân Khoa Kỹ Thuật tại một Community College ở Canada, vì vậy mà chúng tôi đã từng dậy chung một số sinh viên trong những môn học khác nhau . Học lực và hạnh kiểm của học trò do đó mà chúng tôi cũng đều biết rõ. Thoạt đầu, chúng tôi lấy làm ngạc nhiên thấy một số học trò khi còn đi học đã được điểm rất cao nhưng sau khi ra trường và đi làm, họ lại rất là lẹt đẹt trong vấn đề "thăng quan tiến chức", không những như vậy mà một số còn bị mất việc luôn. Tôi còn nhớ rõ khoảng đầu thập niên 80, có một anh chàng - tạm gọi tên là Les Hart - hay vặn lý sự với tôi là tại sao anh ta lại mất điểm (nhỏ thôi) trong các bài Assignments. Tôi đã giải thích cặn kẽ và cho hắn coi các "solution with marking scheme" của tôị Chứng nào, tật nấy, một hôm tôi đang bận giảng bài trong lớp, anh chàng còn gây sự và to tiếng với tôi về cái vụ mất điểm. Tôi ngưng việc giảng bài và tôi "giảng" cho anh chàng một bài học về cách xử thế. Tôi nói:

- Nếu "you"không thay đổi được cái thái độ của "you" khi cư xử với những người xung quanh "you", tôi sẽ không lấy gì làm ngạc nhiên khi thấy "you" bị "fired" khi you đi làm! Tôi không chịu nổi cái tính hay bắt bẻ và thích ăn người của "you" lắm rồi!”

Khi tôi nói xong, tôi không ngờ cả lớp đều đứng lên vỗ tay đôm đốp và sau giờ học, một vài sinh viên ở lại lớp và nói với tôi:

- Well said and thank you, Sir!

Họ còn cho tôi biết là anh chàng Les Hart này đã từng "làm mưa, làm gió" với các vị giáo sư khác và làm mất thì giờ của các đồng môn trong giờ học. Hai năm sau khi Hart đã ra trường, một người học trở về lại trường thăm chúng tôi và anh ta cho biết:

- Thầy biết không? Ðúng như lời Thầy nói ở trong lớp, Les Hart đã cùng làm chung tại Office với em nhưng đã bị Boss cho nghỉ việc rồi vì cả sở không ai chịu nổi được với hắn. Thật là tiếc, Thầy ơi vì Les nó rất thông minh nhưng lòng dạ lại chẳng ra gì!

Tôi nghĩ ngay đến hai câu thơ của cụ Nguyễn Du:

Có tài mà cậy chi tài,
Chữ Tài liền với chữ Tai một vần

Ba đồng sự chúng tôi vẫn tiếp tục theo dõi học trò từ lúc họ còn đi học cho tới khi họ ra đời làm việc. Thế rồi, đầu thập niên 90, chúng tôi rất vui thú được đọc trên tờ Time Magazine một bài viết về "Emotional Intelligence" (EQ) mà tôi tạm dịch là "Thông Minh Xúc Cảm " (để đối nghịch lại với "Intelligence Quotient", IQ, mà tôi tạm dịch là "Thông Minh Trí Tuệ").

Vậy thì Thông Minh là gì?

Theo tự vị Encarta, "Thông Minh" là danh từ mô tả khả năng của Trí Tuệ về lý luận, về giải quyết các vấn dề, về lối suy nghĩ trừu tượng, về học hỏi và hiểu biết những thứ gì mới lạ cũng như biết rút tỉa từ những kinh nghiệm (Intelligence: term usually referring to a general mental capability to reason, solve problems, think abstractly, learn and understand new material, and profit from past experience).

Các nhà trường ngày xưa thường đánh giá rất cao và chú trọng đến IQ trong các địa hạt của khả năng sinh ngữ (linguistic), lý luận (logical), toán học (mathematical). Giáo Sư Howard Gardner trong Phân Khoa Giáo Dục của Ðại Học Harvard cho rằng con người còn có những tài năng (gifts) khác như tài năng sáng tác của các nhà văn, kiến trúc gia, nhạc sĩ, người sáng tạo kiểu mẫu (designers), vũ công (dancers), người buôn bán (entrepreneurs), hay là bất cứ tài năng nào để giúp cho đời sống con người được hoàn mỹ hơn.

Năm 1983, GS Gardner đã là người tiền phong về Multiple Intelligences (tạm dịch là “Thông Minh Ða Dạng”). Ông nêu ra 8 chiều thông minh hay tài năng dưới đây:
- Tài năng về Ngôn Ngữ (Linguistic Intelligence): Năng khiếu về ngôn ngữ, viết lách
- Tài năng về Lý Luận-Toán Học (Logical-Mathematical Intelligence): Năng khiếu về phần các con số -lý luận, toán học.
- Tài năng về Không Gian (Spatial Intelligence): Năng khiếu về hình ảnh và hội họa
- Tài năng về các động tác vận chuyển của thân thể (Bodily-Kinesthetic Intelligence): Năng khiếu về các động tác của chân tay, chạy, nhẩy …
- Tài năng về âm nhạc
- Tài năng về cách xã giao (Interpersonal Intelligence) : Khả năng biết cách đối xử với người khác (people smart)
- Tài năng Nội Xét (Intrapersonal Intelligence): Khả năng về biết cách tự đương đầu với nội tâm và cách suy diễn từ nội tâm (self smart)
- Tài năng hiểu biết về Thiên Nhiên , Vạn Vật (Naturalist Intelligence)

Community College của chúng tôi đã khuyến khích các nhà giáo chúng tôi nên áp dụng các phương cách của Multiple Intelligences trong các bài giảng dậy (Lecture notes), các bài thi Tests (bài thi trong Cá Nguyệt, Term) và Final Exams (bài thi cuối Cá Nguyệt, Term) để Ban Giảng Huấn chúng tôi thực sự "measure" (lượng sức) được học lực của học trò.

Việc bàn cãi về Thông Minh vẫn tiếp tục. Năm 1986, 25 nhà khảo cứu rất thông thái về đề tài "Thông Minh" đã cho rằng Thông Minh của con người bao gồm các lãnh vực như: - khả năng về cách ứng xử với các vấn đề nan giải mới có trong cuộc đời (general adaptability to new problems in life) ; - khả năng suy nghĩ trừu tượng (ability to engage in abstract thinking) ; - biết cách ứng biến trong mọi hoàn cảnh (adjustments to the environment); - khả năng trí tuệ và khả năng hiểu biết những gì đã có (capacity for knowledge and knowledge possessed); - khả năng biết tự tập, suy nghĩ độc đáo và hiệu nghiệm trong suy tư (general capacity for independence, originality, and productiveness in thinking); - biết cách kiếm thêm khả năng (capacity to acquire capacity); - thấu triệt các mối liên quan thích đáng ( apprehension of relevant relationships); - khả năng biết xét đoán, thấu hiểu và suy luận (ability to judge, to understand and to reason) - khả năng suy diễn các mối tương quan (deduction of relationships); - khả năng thiên bẩm về nhận thức tổng quát (innate, general cognitive ability).

Người Tây Phương đã quan niệm rằng họ có thể "đo lường" được trí thông minh con người qua cách khảo nghiệm (IQ test - tạm dịch Intelligence Quotient là "Thương Số Thông Minh Trí Tuệ") và nhiều người thường cho rằng những người có IQ cao thì sẽ thành công khi đi học cũng như khi đi làm.

Cho mãi tới thập niên 90, các nhà khảo cứu khoa học nhân văn tây phương mới thấy là phần "Thông Minh Xúc Cảm" (Emotional Intelligence- viết tắt là EI- được đo lường qua Emotional Quotient- viết tắt là EQ- tạm dịch là "Thương Số Thông Minh Xúc Cảm") mới giúp con người đi đến thành công hơn trong công ăn, việc làm.

Có trí khôn (Intellectual Intelligence) vẫn chưa đủ, nhất là khi ra đời làm việc và theo sự nhận xét của GS Daniel Goleman thuộc Ðại Học Hardvard thì lòng ganh tị, bực tức, buồn rầu, lo sợ, thắc mắc, khắc khoải … thường ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống của con ngườị Có nhiều người mặc dù phần trí tuệ (IQ) rất cao nhưng đến khi phải đương đầu với các vấn đề tình cảm khó xử, họ lại hoàn toàn mù tịt chẳng biết cách ứng xử ra sao hết. Nhiều người đã phải đi đến ly dị, sức khỏe tâm thần của họ bị bê bết và còn có nhiều người đã tự tử luôn.

GS Goleman đã lên tiếng để cho mọi người biết những gì mình cần biết về chính mình để tránh những tai họa về saụ Ông kêu gọi nhà trường nên dậy học sinh những căn bản về EQ , "Thông Minh Xúc Cảm ."

EQ bao gồm những gì? GS Goleman nêu lên 5 điểm chính sau đây:

1. Tỉnh Thức (Self Awareness): Mình nên biết lòng mình (emotions) và những cảm nhận (feelings) mà mình đang có.
2. Quản chế nỗi vui buồn (Mood Management): Cần biết cách đương đầu với những cảm nhận (feelings) đang xẩy ra để có thể đối phó và tự kiềm chế đúng lúc.
3. Ý đồ ( Self motivation): Cần gom góp lại những cảm nhận (feelings) đang hiện hữu và đưa chúng tới một mục tiêu (goal) rõ rệt mặc dù mình đang trù trừ (self doubt), trì trệ (inertia) , hoặc đang hành động bốc đồng (impulse)
4. Giao cảm (Empathy): Cần phải nhận biết được những cảm nhận (feelings) của người khác và tác động lại bằng ngôn từ (verbal cue) hay cử chỉ (non verbal cue) cho đúng cách.
5. Cách Giao Tiếp (Managing Relationships): Cần có cách ứng xử (interpersonal interaction) cho hợp lý, hợp tình, biết cách hòa giải (conflict resolution) và thương lượng (negotiations).

GS Goleman còn cho biết "Thông Minh Xúc Cảm" không những giúp cho con người tránh được các hậu quả tai hại mà còn giúp cho con người sống hài hòa, an vui với vợ-chồng-con cái và thành công ngoài đời nữạ Ðiều đặc biệt là con người có thể học thêm và phát triển phần "Thông Minh Xúc Cảm" này nếu họ biết cách. Nếu không biết cách duy trì nó, con người sẽ còn giảm mất phần EQ nữa

Nói tóm lại, nhờ có "Thông Minh Trí Tụê" (IQ) mà con người có thể học hành dễ dàng hơn nhưng như vậy vẫn còn chưa đủ. Ðó mới là phần “Trí”. Con người cần phải có thêm phần "Thông Minh Xúc Cảm" (EQ) thì mới biết cách ứng xử và thăng tiến kể từ khi bắt đầu đi học cho tới khi ra đời làm việc và về hưụ Các lãnh tụ, các chính trị gia thường có cả IQ lẫn EQ rất caọ Họ có thể rất là khôn ngoan, đức độ mà họ cũng có thể rất là gian hùng và tàn ác.

Cả IQ và EQ không đặt trọng tâm vào vấn đề Ðạo Ðức của con ngườị Cái nguy hại trên thế giới hiện nay là nhà trường đã quá lơ là đến các vân đề thuộc về phần "Công Dân Giáo Dục" (rất liên quan đến EQ) cho nên học trò đôi lúc rất là … khó dậy vì học trò chỉ nghĩ đến các lợi lộc cho riêng cá nhân họ và nhiều lúc học trò đã thiếu mất phần căn bản của "Tiên học lễ, hậu học văn"!

Thiện căn ở tại lòng ta
Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài

Sang đến Thế Kỷ 21, người Âu Mỹ đã "đi thêm một bước nữa": họ cho ra đời phần thông minh mà tôi tạm dịch là "Thông Minh Tâm Linh" (Spiritual Intelligence, viết tắt là SI và được đo lường qua Thương Số Thông Minh Tâm Linh - Spiritual Intelligence Quotient viết tắt là SQ).

IQ có thể ví như là phần thông minh của máy điện toán Computer, EQ là phần thông minh của loài người và vài loài động vật có vú thượng đẳng (mammals), trong khi đó SQ (Spiritual Quotient) thì chỉ loài người mới có được mà thôi vì SQ liên quan đến phần Tinh Thần và Tâm Linh của con ngườị Các nhà khảo cứu về Khoa Học Nhân Văn cho rằng phần SQ là phần căn bản nhất so với IQ và EQ. Con người cần phải có phần “Thông Minh TâmLinh” này để phát triển lòng mong muốn tìm hiểu: - về ý nghĩa của sự vật,- về sự việc nhìn xa trông rộng và - về chân giá trị .

Nhờ có SQ mà con người có những ước mơ và cố gắng đạt nguyện chúng. SQ đặt vấn đề về phần tâm linh và vai trò của đạo giáo trong đời sống của con ngườị Vì "mới ra lò" sau năm 2000 nên tôi chắc là ít người đã biết đến SQ và SQ cũng đang còn ở trong thời kỳ phôi thai nên chúng ta chưa thực sự thấy rõ được cái tầm vóc và tương lai của SQ ra saọ

Như vậy người Tây Phương mới chỉ nói tới IQ, EQ, SQ nhưng theo tôi nghĩ thì trên phương diện giáo dục họ chưa thực sự trú trọng để tâm tới phần Ðạo Ðức qua chữ "Tâm" và chữ "Ðức" trong văn hóa Việt Nam và Phật Giáo của chúng tạ Tôi cảm nhận được phần tinh hoa về "Ðạo Làm Người" của tổ tiên Việt Nam chúng ta trong cách dậy dỗ con người từ đời nọ đến đời kiạ Tôi cũng cảm nhận thấy rằng tôi đã rất may mắn được hấp thụ nền đạo lý và phần tâm linh sâu sắc nàỵ

Trong bài viết này, tôi muốn dùng lối suy nghĩ của Tây Phương và Ðông Phương để giải thích một vài điều mà chính tôi đã thấy tận mắt. Tôi cũng muốn đem so sánh quan niệm của Việt Nam và Tây Phương về "Thế nào là Thông Minh". Tôi mạo muội viết ra đây những gì tôi biết một cách thô thiển về chữ "Tâm" của Phật Giáo và chữ "Ðức" trong văn hóa Việt Nam cội nguồn. Xin quý vị bỏ qua cho lối "múa rìu qua mắt thợ" này và nhất là những sai lầm của tôi, xin đa tạ trước.

Theo tôi nghĩ, muốn duy trì cái "Ðức", con người cần có cái "Tâm" trong sáng (nói nôm na là "Tấm Lòng tốt, đạo đức, trung thực, trong sáng, dễ dãi ..."trong tiếng Việt) để nhận diện được sự việc một cách trung thực và luôn luôn để ý đến các hành động của chính mình cho thích hợp với "Ðạo làm người" trong đời sống hàng ngàỵ

(Xin kính mời Quý Vị bấm vào Website ở dưới đây để xem hình)

http://www.pbase.com/tamlinh/image/31974053

Theo Tự Ðiển Phật Giáo của Tác Giả Ðoàn Trung Còn, chữ Tâm được định nghĩa như sau:

"Chữ tâm có những nghĩa về vật chất và về tinh thần.

Về vật chất, tâm là
Trái tim. Như trong Bồ Tát giới kinh có nói: Hễ Bồ Tát nghe tiếng bọn người ác ngoại đạo đem lời gièm pha phá hủy Phật giới, dường như ba trăm mũi giáo đâm vào tâm mình.
Chỗ chính giữạ Cũng như trái tim ở chính giữa thân thể, cái chi ở chính giữa sự vật, gọi là tâm, trung tâm, trung tâm điểm.
Về tinh thần, tâm thường dịch nôm là lòng, nghĩa là:
Lòng dạ, nỗi niềm cảm động. Như: An tâm, loạn tâm, ưu tâm, hỷ tâm.
Nội: bề trong, đối với ngoại: bề ngoàị Như: Tâm nhãn.
Chí, lòng cương quyết. Như: nhứt tâm, chuyên tâm, tâm lực.
Ý: Phạn: Citta, tức tâm ý. Như: tham tâm, sân tâm, si tâm, Bồ đề tâm: Bodhicittạ
Thức: Phạn: Vijnna tức tâm thức. Như trong Bát thức: Tám thức, người ta thường gọi các thức A lại da là tâm.
Trí, tức trí thức, Tâm trí. Như: Phàm tâm, Vọng tâm, Thánh tâm, Phật tâm, Chơn tâm.
Cái linh giác chung của: chúng sanh, vạn vật, vũ trụ, tức là tâm linh, thần hồn. Như trong Niết Bàn Kinh, quyển 34, Phật phán: Những chúng sanh ở đời làm thiện hoặc làm ác, khi xả thân, thì Tứ đại đều tan rã hư hoạị Lúc ấy, người nào đã làm Nghiệp thuần thiện thì cái tâm đi lên, kẻ nào đã làm nghiệp thuần ác, thì cái Tâm đi xuống.

Căn bổn, chỗ phát sanh, chỗ trụ cốt. Như: tâm địa tâm vương.
Tánh, tức tâm tánh. Như: tâm bình, tâm trực.
Chỗ bí mật. Như: tâm sự, tâm truyền. Tâm đối với: sắc, trần, cảnh, thân. "

Ðàm Trung Phán




Mục Lục


V. Giới Thiệu - Tin Tức, Văn Học, Nghệ Thuật ___________________________________________________



1. Giới Thiệu Nhạc



Xin gởi đến các bạn ca khúc [I Got You "I Feel Good" (1965)] mà hầu hết tất cả người yêu nhạc khắp thế giới đều yêu thích. Và cũng để tưởng nhớ ca sĩ James Brown: The 'Godfather of Soul' nổi tiếng với ca khúc trên vừa qua đời tại Atlanta (GA). Hưởng thọ 73 tuổi .

I Feel Good in "Good Morning Vietnam"
http://www.youtube.com/watch?v=kuPg5wFFtkc

I Feel Good in Scotland (Edinburgh)
http://www.youtube.com/watch?v=IWcNiebYGuo

I Feel Good when James Brown was young
http://www.youtube.com/watch?v=bs1HUbMCZKc

Mục Lục


VI . Hộp Thư Toà Soạn ___________________________________________________



Nguyệt San Giao Muà xin cám ơn những thân hữu sau đây : Cẩm An Sơn, Ðàm Trung Phán, Ðông Hoà, DHH, Hà Khánh Phương, Hàn Thiên Lương , Hoa Bằng Lăng, Hồng Phúc, Hoàng Yến, Huân Long , Hương Kiều Loan, Khóc Cười, Kim Phương Oanh, Kim Thành, Nam Thảo, NguyenThiTeHat, Nguyễn Phan Ngọc An, Nhật Hạ SG , Sông Cửu, Thiên Ðức, Thy Lan Thảo, Tôn Thất Phú Sĩ, Trần Thành Mỹ, Trần Văn Lương, Trần Hoan Trinh, Trần thiên Ân, Tuệ Tâm, Từ Tú Trinh, Việt Dương Nhân, Việt Hà, đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 57 . Một số bài khác sẽ được đăng dần vào số tớị Mong mỏi sẽ nhận được những sáng tác của các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương laị

Mục Lục


Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà: 1) Ðể vào danh sách của NSGM (subscribe), xin gửi email về GiaoMua@hotmail.com
2) Ðể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe), xin gửi email về GiaoMua@hotmail.com
3. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về: GiaoMua@hotmail.com 4. Mọi bài vở, đóng góp, xin gửi về: GiaoMua@hotmail.com Nguyệt San Giao Muà Homepage: http://www.GiaoMua.com Thể lệ gửi bài cho Nguyệt San Giao Muà: 1. Xin các bạn gửi bài theo dạng VIQR (Vietnet) (dùng cách bỏ dấu như trong trang này) 2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu muốn trích dịch hay đăng lại các bài trên NSGM. 3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ email ở cuối bài hay không. 4. Bài vở xin gửi đến GiaoMua@hotmail.com 5. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về: GiaoMua@hotmail.com

Ðịa Chỉ Liên Lạc:

Nguyệt San Giao Muà
P.O . Box 378
Merrifield, Virginia 22116
USA

Trang Nhà 


FastCounter by bCentral

Copyright 2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors