Số 58
Ngà y 1 tháng 2 năm 2007
Nguyệt San Giao Mùa
P.O. Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Thư Ngá»
Sáng nay má»›i vô hãng, cô bé đồng nghiệp nhìn cuốn lịch treo tưá»ng và la lên...hôm nay mùng 1 rồi mấy chị Æ¡i, còn 29 ngà y nữa là Tết! Ô hay, Tết vẫn còn được đếm từng ngà y hay saá»!?
Ãã qua tháng Chạp rồi ư? Thảo nà o ở dưới quê, dì Hai, dì Ba nhà mình đã rục rịch tÃnh chuyện thuê xe Ä‘i chùa. ThÃm Sáu nhà hà ng xóm ngà y nà o cÅ©ng lân la qua nhà má tôi nói chuyện Tết. ThÃm nói Tết năm nay thằng Hai nhà thÃm dắt cháu ná»™i Ä‘Ãch tôn vá» thăm quê. ThÃm nói chị Tư Æ¡i, ngà y nà o tui cÅ©ng nhìn tấm lịch mà sao thấy lâu quá hà … Mắt thÃm long lanh..Mắt ta chợt cay cay khi mẹ Ä‘ang chá» Tết, chỠđến từng ngà y!
Bao nhiêu cái Tết rồi nhỉ? Hình như ta đã không vá» thăm quê. NÆ¡i ấy thưở nà o đây vẫn còn đó những góc phố tuổi thÆ¡ ká»· niệm. Ãầu ngõ phố nÆ¡i ấy, có bà gánh chè Ä‘áºu ván lúc 10h má»—i sáng. Bá»n con nÃt xúm quanh, ngồi “chồm hổm†ăn thoải mái. Có bà bán bánh bèo, bánh lá»c vá»›i nước mắm cay thiệt là cay…Góc phố nÆ¡i ấy hạ vá», ve kêu râm ran. Ãông đến, ôi toà n là nước mưa…và cái lạnh là m cho ngưá»i ta Ä‘i rồi nhá»› đến mà vẫn chợt rùng mình!..NÆ¡i ấy có nhiá»u, nhiá»u lắm ai Æ¡i… có tiếng gá»i à ới rá»§ nhau Ä‘i hái lá»™c đầu năm cá»§a bá»n con trai con gái sau tiếng pháo giao thừa. Có chiá»u Mùng Má»™t, bà con hà ng xóm qua nhà chúc Tết cho nhau… Ta tần ngần… tá»± há»i ... hình như đã lâu lắm rồi, nhà mình không có hà ng xóm qua chúc mừng năm má»›i chiá»u mùng 1 tết ... 5 năm, 10 năm hay đã ba chục năm nhỉ?... Ôi chao Æ¡i, sao bá»—ng dưng ta thèm những hương vị đó đến thế! Ước gì dù được má»™t lần xin cho ta tìm lại được những dÄ© vãng yên bình ngà y xa xưa đó…để đến độ xuân vá», không còn ai đó nao lòng Tết Æ¡i!
Cái lạnh se se. Sắc nắng và ng nhạt. Thoảng đâu đó có là n gió xuân nhè nhẹ lướt qua. Ãiểm xuyến trên cây má»™t và i cánh mai và ng nở trái mùa…. Hình như thá»i khắc Giao Mùa Ä‘ang đến. 57 thá»i khắc “giao mùa†đã qua, bạn và tôi đã cùng nhau san sẻ. Niá»m vui có, ná»—i buồn có.. Bạn và tôi cùng Giao Mùa chia sẻ bao nhiêu tâm tình xa xứ trên đất khách quê ngưá»i. Và hôm nay, thêm má»™t lần nữa Giao Mùa Tân Niên 2007 được cùng bạn Ä‘á»c hân hoan đón chà o Tết Ãinh Hợi.
Năm má»›i Tết đến, Ban biên táºp nguyệt san Giao Mùa thân chúc bạn Ä‘á»c má»™t năm má»›i an khang thịnh vượng. Mong bạn cùng quà quyến hưởng trá»n má»™t đêm giao thừa nồng nà n sắc Việt....
Hoa Bằng Lăng
Ban Biên Táºp Giao MuÃ
I . Thơ _______________________________________________________________________
| 1. Xuân Viễn Xứ | ______Hồng Phúc | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 2. Mượn HÆ¡i Nhau Mà Thở Hết Dặm Trưá»ng | ______Tuệ Tâm | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 3. Nhớ Nghe Em | ______Kim Thà nh | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 4. Muà Xuân VỠ| ______Tôn Thất Phú Sĩ | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 5. Không Có Mùa Ãông | ______Trần Thiên Ấn | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 6. Ãón Xuân Vá» Dưới Mưa | ______Nam Thảo | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 7. Anh Mãi Là Mùa Xuân | ______Nháºt Hạ SG | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 8. Xuân Chưa VỠ| ______Hà Khánh Phương | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 9. Xuân Muộn |
______Trần Hoan Trinh | 10. Mừng Thoát Bão |
|
______Ngô Hữu Ãoà n | 11. Gõ Cá»a Muà Xuân |
|
______Sông Cá»u | 12. Ãắng à Tình |
|
______Thy Lan Thảo | 13. Xuân Nhớ |
|
______Hà n Thiên Lương |
14. Xuân Hồi Tưởng |
|
______Hoà ng Yến |
15. Sao Không Là |
|
______Phan Tưởng Niệm |
16. Có Những Giá»t Mưa |
|
______Trần Văn Lương |
17. ̇ȣi Xu̢n |
|
______ Vân Hà |
18. Những Gì Cùng Anh |
|
______ Và nh Khuyên
|
19. Hà Nội Tôi Yêu |
|
______Ãông Hòa |
|
II . Văn _______________________________________________________________________
| 1. Mai Ly (Truyện Dà i) _______ Việt Dưong Nhân |
| 2. Bá» Lau Cát Lở (Chuyện Dà i) ___________ Ãá»— Thà nh | 3.Mưa Trên Phố Suối Snoqualmie (tiếp theo và hết) ___________ Phan Thái Yên |
| 4.Cháºp Chùng Bóng Núi (Chuyện Dà i) ___________ Thanh SÆ¡n |
| 5.Anh Là LÃnh Biển Ãa Tình ___________ Hoà ng Yến |
| 6.Chuyện Cây Sơ Ri ___________ Trần Thà nh Mỹ |
| 7.Hình Như Muà Xuân Ãến Muá»™n ___________ Phan Tưởng Niệm |
| 8.Con Heo Ä‚n Thịt Ngưá»i ___________ Nguyá»…n Vi Túy |
| 9.Khổ Quá ___________ Và nh Khuyên |
| 10.Toa Tà u Cuối Năm ___________ Ãá»— Thà nh |
| 11.Huy Quang VÅ© Ãức Vinh - Má»™t Ngưá»i Bạn Thá»§y Chung ___________ GS Nguyá»…n Xuân Vinh |
| 12.Tiá»…n Nhau ___________ Xuân Ãá»— |
| 13.Bước Xuân ___________ Huân Long |
| 14.Linh Ãiểu ___________ Hương Kiá»u Loan |
IIỊ Những Bức Thư Tình...________________________________________________________________
| 1. Thư Tình Mỗi Tháng _______________________________ DHH |
IV. Nghiên Cứu________________________________________________________________
| 1. ÃÆ°á»ng Vá» St. PETERSBURG Bắt Ãầu Từ SÀI GÃ’N ! _______ Công Tá» Hà Ãông |
| 2. Vietnam4all.net _______ Francois Nguyá»…n |
V. Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt__________________________________________________
| 1. Website: Nguyá»…n Ãình Phùng _______ Giao Muà |
| 2. Trang Thơ Tôn Thất Phú Sĩ _______ Giao Muà |
VI . Hộp Thư Toà Soạn__________________________________
| 1. Nhắn Tin/Trả Lá»i Bạn Ãá»c _______ Ban Biên Táºp |
I . Thơ __________________________________________________
II . Văn___________________________________________________________
Việt Dưong Nhân
Việt Dương Nhân 2. Bá» Lau Cát Lở 17 (Chuyện Dà i) Ãá»— Thà nh
Ãá»— Thà nh 3. Mưa Trên Phố Suối Snoqualmie Phan Thái Yên
Phan Thái Yên
4. Cháºp Chùng Bóng Núi (Chuyện Dà i) Thanh SÆ¡n
Thanh Sơn
5. Anh Là LÃnh Biển Ãa Tình
Hoà ng Yến Hoà ng Yến Trần Thà nh Mỹ
Trần Thà nh Mỹ
7. Hình Như Muà Xuân Ãến Muá»™n Phan Tưởng Niệm
Phan Tưởng Niệm
Nguyễn Vi Túy
Nguyễn Vi Túy
Và nh Khuyên
Và nh Khuyên
Ãá»— Thà nh
Ãá»— Thà nh
11. Huy Quang VÅ© Ãức Vinh -
Má»™t Ngưá»i Bạn Thá»§y Chung GS Nguyá»…n Xuân Vinh
GS Nguyễn Xuân Vinh
Xuân Ãá»—
Xuân Ãá»—
Huân Long
Huân Long
Hương Kiá»u Loan
Hương Kiá»u Loan
III . Những Bức Thư Tình_____________________________________________ DHH
IV . Nghiên
Cứu_____________________________________________ 1. ÃÆ°á»ng Vá» St. PETERSBURG
Bắt Ãầu Từ SÀI GÃ’N !
Công Tá» Hà Ãông
Francois Nguyá»…n V. Giá»›i Thiệu - Tin Tức, Văn Há»c, Nghệ Thuáºt
___________________________________________________
1. Website: Nguyá»…n Ãình Phùng
2. Trang Thơ Tôn Thất Phú Sĩ
VI . Hộp Thư Toà Soạn
___________________________________________________
Thể lệ để nháºn Nguyệt San Giao Muà :
1) Ãể và o danh sách cá»§a NSGM (subscribe),
xin gá»i email vá» GiaoMua@hotmail.com
Ãịa Chỉ Liên Lạc:
Nguyệt San Giao MuÃ
Copyright
2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors
Chương 4
Ông Tấn lái chiếc Vespas-Italie đến chợ Thị Nghè Ä‘áºu trước cá»a tiệm gạo Hưng-Thà nh, má»™t tiệm bán gạo, than, cá»§i, nước mắm , dầu hôi v.v... Ông Tấn cho Việt, Mỹ và Mai Ly xuống xe. Ông dá»±ng xe xong, đến gõ cá»a tiệm Hưng-Thà nh. Ngưá»i nhà ra mở cá»a, trong tiệm đã dá»n cÆ¡m canh sẵn sà ng và o bà n ăn mà thôi. Bà Nhung là má vợ cá»§a ông Tấn. Bà vừa thấy hai cháu ngoại, rồi nhìn lại thấy có Mai Ly, bà vá»™i há»i :
- Ãứa nà o đây váºy Tư ?
- Dạ, thưa má. Ãây là Mai Ly, em đến để đưa rước Việt và Mỹ Ä‘i há»c. Mai Ly được mưá»i ba tuổi, em há»c tá»›i lá»›p nhứt, nhưng hết há»c hÆ¡n má»™t năm nay vì hoà n cảnh.
Bà Nhung nhìn Mai Ly và sang qua nhìn ông Nhung và nhìn chung quanh mấy đứa con, rồi bà nói :
- Ngá»™ tháºt ! Mai Ly sao hao hao giống con Cúc nhà mình ghê Ä‘i !
Trong nhà có Cúc ở đó, Cúc đi ra đứng kế Mai Ly và nói :
- Dạ, Mai Ly bằng con đó má. Mai Ly mấy tuổi rồi ? Chắc bằng Cúc chớ gì ?
Mai Ly thấy tất cả gia đình ai cÅ©ng nhìn và nói vá» em, em rụt rè trả lá»i nho nhá» :
- Dạ, tôi mưá»i ba tuổi.
Cúc nói :
- Chị lá»›n hÆ¡n Cúc má»™t tuổi. Váºy Cúc gá»i bằng chị nha !
Bà Nhung nhìn Mai Ly, rồi kéo em và o ngồi kế bên bà . Gương mặt bà Nhung vui vẻ. Nhưng dưá»ng như bà hÆ¡i lo cho Mai Ly, bà nói :
- Thôi, ăn cơm đi. Còn để cho thằng Tư vỠXóm-Củi nữa. Ngà y mai ai cũng khai trương tiệm.
Ông Tấn, Việt và Mỹ cùng Mai Ly ăn cÆ¡m chung bà n, có ông bà Nhung, Cúc, Lan, Hoa, Thà nh, Hưng, cùng chị Hai bếp và chị ChÃn giặt á»§i. Bữa cÆ¡m xong, ông Tấn hôn hai con và dặn dò :
- Nè, Việt, Mỹ ! Hai con phải ngoan vá»›i chị Mai Ly, và phải thương chị nữa nghe hôn ! Chị sẽ đưa rước hai con Ä‘i há»c và chÆ¡i vá»›i hai con. Thôi, ba Ä‘i vá» vì trá»i tối rồi.
- Dạ, tụi con sẽ ngoan. Hôn ba nè !
Ông Tấn quay sang ông bà Nhung :
- Con nhá» ba má, cho con gá»i Mai Ly để trông chừng Việt và Mỹ. Nếu ba má thấy Mai Ly thÃch Ä‘i há»c, ba má cho em Ä‘i há»c ban đêm . Mai Ly cÅ©ng là con cháu trong gia đình khá giả ở Bình Chánh. Nhưng dưá»ng như em mồ côi !
Bà Nhung nghe thế, bà rất cảm động và nói với ông Tấn :
- Con đừng lo, má thấy Mai Ly có vẻ ngoan ngoãn dá»… thương. Thôi, tối rồi con lo vá». Nè, nhá»› chạy xe cẩn tháºn nghe hôn. Cuối tuần trở qua đây rước tụi nó vá».
- Dạ, chà o ba má con vá». Anh vá» nghe các em !
Trong tiệm Hưng-Thà nh chỉ có Cúc và bà Nhung là để ý và an á»§i đến Mai Ly. Còn ông Nhung, Thà nh, Hưng, Lan và hai chị là m công thì bình thưá»ng. Nhưng chỉ có Hoa là thấy hÆ¡i khó chịu vá»›i Mai Ly.
Ä‚n cÆ¡m xong, cả gia đình kéo nhau vá» nhà riêng, cách tiệm lối ba bốn căn phố. Còn hai chị là m ngá»§ lại tiệm. Mai Ly được ngá»§ chung trên gác vá»›i Việt, Mỹ và Cúc. Ãêm đầu tiên Mai Ly ngá»§ trong nhà ngưá»i lạ. Cúc rất mến Mai Ly từ khi vừa thấy em giống Cúc, ông bà Nhung, Hoa, Lan, Hưng, Thà nh ngá»§ dứơi nhà .
*
Thá»i gian êm Ä‘á»m trôi chảy. Mai Ly được bà Nhung yêu thương như con đẻ. Cúc cÅ©ng thương Mai Ly như chị ruá»™t. Hai cô thương nhau lắm. Há»… má»—i lần bà Nhung sắm cho Cúc quần áo, nữ trang gì thì Mai Ly có y như Cúc. Mai Ly và Cúc cách nhau má»™t tuổi mà trá»i sanh sao hai đứa nhá» khác mẹ cha, lại giống nhau gần như hai giá»t nứơc. Chỉ có Mai Ly trắng hÆ¡n Cúc má»™t chút thôi. Lối xóm có ai há»i bà Nhung vá» Mai Ly, bà nói : Mai ly và Cúc là con song sanh cá»§a tôi, vì hồi nhá» coi thầy Tá»-Vi nói là không tốt cho hai đứa ở gần, phải cho tụi nó sống xa cách, chá» qua đúng con giáp má»›i cho vỠở chung...
*
Ngà y tháng trôi hÆ¡n ba năm, Mai Ly sống trong êm Ä‘á»m đầy tình thương cá»§a bà Nhung và Cúc cùng hai em Việt, Mỹ. Việt và Mỹ luôn luôn ngá»§ chung vá»›i Mai Ly, hai em nằm hai bên, Mai Ly nằm chÃnh giữa. Tình thương gia đình đằm thắm, và đêm đêm Mai Ly cắp sách Ä‘i há»c thêm.
Bấy giá» Mai Ly đã hÆ¡n mưá»i sáu tuổi. Lứa tuổi dáºy thì như cánh hoa búp vừa hé nụ. Trổ mã con gái, em có mái tóc Ä‘en huyá»n óng ả, vóc dáng cân đối, tướng Ä‘i khoan thai. Tuy, Mai Ly không đẹp như hoa khôi, nhưng em có nét duyên dáng và hấp dẫn. Có đôi mắt buồn, hà m răng trắng, tay chân nõn nà chuốt nhá»n, cặp ngá»±c căng phồng. Khiến cho mấy cáºu trai cùng xóm ngắm nghÃa, trêu ghẹo. Trong nhà đã có Thà nh ngắm nghÃa rồi. Nhưng tuổi trẻ hồn nhiên ngây thÆ¡, Mai Ly vui đùa vá»›i Cúc và các cô cáºu trang tuổi trong xóm. Trong nhà có chị Hai bếp và chị ChÃn giặt á»§i, há» hay a tòng vá»›i Hoa ganh ghét Mai Ly. Há» tìm cách nà y cách nỠđể mét hết chuyện nà y đến chuyện kia vá»›i bà Nhung. Tại vì bà Nhung quá thương Mai Ly. Má»™t hôm Hoa mét vá»›i bà Nhung :
- Má biết hôn, con Mai Ly Ä‘i chợ dùm con, nó ăn lá»i đó má, và đôi khi nó còn ăn cắp tiá»n trong kết nữa đó !
Bà Nhung thừa biết ai thương, ai ghét Mai Ly rồi, bà nói :
- Nè, sao tụi bây hay mét nà y ná» hoà i, mà con Mai Ly, nó không bao giá» mét má chuyện gì cả. Thôi, đừng sanh lòng ganh tị con ngưá»i ta. Tụi bây phải thương nó chá»›. Tại sao lại ganh ghét vá»›i nó là m chi váºy ?
Mai Ly cÅ©ng thừa biết, ai thương, ai ghét mình nên em lá» Ä‘i. Bởi vì có bà Nhung và Cúc vá»›i Việt, Mỹ thương em đủ rồi. HÆ¡n nữa, má»—i cuối tuần ông bà Tấn qua rước Việt, Mỹ và em vá» Xóm-Cá»§i. Lâu lâu bà Tấn dắt em Ä‘i sắm quần áo đẹp, và luôn luôn cho tiá»n em ăn bánh rất háºu. Tình thương như thế, Mai Ly cÅ©ng đủ thấy Ä‘á»i mình vui sướng không khác chi con nhà già u. Và , dưá»ng như em đã quên hết những cảnh đắng cay Ä‘á»a đà y cá»§a gia đình thân thuá»™c trước kia...
*
Và o má»™t tối, đến giá» cÆ¡m, Thà nh còn ở nhà riêng để há»c bà i. Bà Nhung sai Mai Ly Ä‘i gá»i Thà nh vỠăn cÆ¡m, em đến gõ cá»a, Thà nh ra mở cá»a kéo Mai Ly vô nhà và nhanh tay khóa cá»a lại. Thà nh định ôm Mai Ly liá»n nhưng em sợ quá, tung chạy tuốt ra đà ng sau, Thà nh rượt theo ôm chặt em, rồi giáºt xuống giưá»ng. Mai Ly cố kháng cá»± nhưng vì Thà nh to con và hÆ¡n nữa sức con trai, Mai Ly đà nh xuôi tay, tá»± than : Thôi rồi ! Sẽ hết Ä‘á»i con gái vì Thà nh rồi ! Thà nh giá»±t nút áo cá»§a Mai Ly là m báºt ra đưa cặp ngá»±c tròn trịa, trắng nõn, Thà nh định Ä‘i sâu hÆ¡n... May thay, có Cúc Ä‘áºp cá»a gá»i :
- Anh Thà nh và chị Mai Ly ! VỠăn cơm, cả nhà đang đợi kia kìa !
Thà nh vá»™i đứng dáºy Ä‘i ra, bảo vá»›i Cúc :
- Mầy vá» trước Ä‘i, tao và Mai Ly vá» liá»n.
- Vá» liá»n nha, cả nhà đợi đó !
- Ờ.
Thà nh trở và o, thấy Mai Ly Ä‘ang gà i nút áo lại, cáºu chỉ vô mặt Mai Ly và hăm dá»a :
- Mầy không có mét má nghe. Nếu mầy mét, tao sẽ giết mầy.
Mai Ly không nói gì hết, em Ä‘i ra cá»a đứng đợi. Thà nh lấy chìa khóa mở cá»a. Ra khá»i nhà , Mai Ly Ä‘i thẳng đến tiệm, mặt mà y em tái mét, vì hốt hoảng. Còn Thà nh thì là m bá»™ tÄ©nh bÆ¡. Bà Nhung thấy Mai Ly là lạ và có vẻ run sợ, bà há»i :
- Mai Ly ! Là m gì mặt mà y tái xanh mà tay con run run váºy ? Cái gì, nói cho bà biết Ä‘i ?
Mai Ly lắc đầu, nước mắt rưng rưng, em cầm lòng không được nên liá»n đứng dáºy chạy ra sau bếp khóc nức nỡ. Cúc thấy váºy, bèn chạy theo há»i. Nhưng Mai Ly lắc đầu và khóc. Cúc lắc lắc Mai Ly và nói :
- Chị nói cho em nghe đi, em không nói với ai đâu.
- Không được đâu, mai mốt sẽ nói. Còn bây giỠsợ lắm, ghê lắm Cúc ơi !
Cúc chẳng hiểu gì, mà cứ dỗ Mai Ly, và nói:
- Thôi chị lên ăn cơm, kìa má xuống tới.
- Cái gì đó Cúc ? Mai Ly ra sao váºy ? Nè, Mai Ly lên ăn cÆ¡m Ä‘i con, rồi còn tắm rá»a ngá»§ sá»›m nữa. Chuyện gì để từ từ giải quyết chá»› đừng có khóc nghe hôn.
Mai Ly không dám cãi lá»i bà Nhung, em lau nước mắt, nói :
- Dạ, con lên liá»n.
Mai Ly nuốt không ná»—i cÆ¡m, nhưng cÅ©ng ráng là m vui lòng bà Nhung. Ä‚n xong, em tắm rá»a và vá» nhà riêng lên gác nằm vá»›i Việt, Mỹ. Việt, Mỹ thấy Mai Ly khóc, bèn há»i :
- Bá»™ cáºu Thà nh đánh chị hả ?
- Không có.
- Chớ sao chị khóc ?
- Thôi, hai em ngá»§ Ä‘i, sáng còn Ä‘i há»c nữa đó.
- Chị cũng ngủ nữa nghe, chị đừng khóc, tụi em thương chị lắm mà .
- Ờ, nếu thương chị thì hai em phải ngá»§ liá»n chá»› đừng có há»i gì nữa cả.
Việt, Mỹ nằm yên ngá»§. Trong đầu óc Mai Ly bị chấn động mạnh, tá»± nhá»§ : Trá»i Æ¡i ! Mình phải Ä‘i rồi ! Mình không thể nà o ở lại đây lâu được. NÆ¡i đây đã cho mình biết bao tình thương gia đình và trà n đầy ân sâu, nghÄ©a nặng. Nhưng sao tạo hóa không cho mình sống êm ả. HÆ¡n ba năm qua biết bao là ká»· niệm, biết bao tình thương cá»§a bà Nhung, cá»§a Cúc, cá»§a anh chị Tấn, hai em Việt, Mỹ, cùng lối xóm, bạn đồng tuổi xung quanh đây. Thôi, âu cÅ©ng là do số mệnh an bà y. Mình phải Ä‘i. Trá»i Æ¡i ! Nhưng Ä‘i đâu bây giá» ? Suốt cả đêm Mai Ly không là m sao ngá»§ được, vì em phải ra Ä‘i. Mặc dù chưa biết sẽ Ä‘i vỠđâu ? Em lo lắng rồi tá»± há»i : Trở vá» Bình chánh à ! Không thể được ! ... € ! Thì mình thá» vá» nhà má mình coi xem sao ? Vì căn nhà lá má Ä‘ang ở bên Xóm-Ãầm là do tiá»n cá»§a mình đưa cho má cách nay hÆ¡n má»™t năm để mua nhà đó. Váºy thì mình nên vá»... Mai Ly đã tìm được hướng Ä‘i và nÆ¡i nương tá»±a. Em cảm thấy hÆ¡i yên lòng. Cả tuần lá»… trôi qua, và o má»™t buổi tối, sau khi cÆ¡m nước xong, trở vá» căn nhà riêng. Mai Ly thấy bà Nhung Ä‘ang Ä‘á»c báo ở salon, em rón rén bước ra. Bà Nhung vừa thấy Mai Ly, bà há»i :
- Ủa, con chưa ngủ sao ? Còn Việt, Mỹ ngủ rồi hả ?
- Dạ, thưa bà , hai em đã ngủ rồi, xin phép bà cho con được hầu chuyện với bà !
- Chuyện gì đó con ?
- Dạ, dạ... thưa bà !
Mai Ly ứa nước mắt, cổ há»ng nghèn nghẹn khó mà nói ra lá»i, bà nhung tiếp :
- Chuyện gì con cứ nói, con đừng sợ.
- Dạ, thưa bà , con xin nghỉ việc và o cuối tuần tới !
Bà Nhung từ từ lột cặp mắt kiếng, bỠtỠbáo xuống bà n. Bà vói tay kéo Mai Ly lại gần, và bảo :
- Con ngồi xuống đây, hãy bình tÄ©nh nói. Tại vì sao con xin nghỉ việc, con không đợi chị Tư qua đây rồi tÃnh sao ?
- Dạ, vì con ở đây, con phải xin phép bà trước, rồi con sẽ nói với chị Tư sau.
- Nè, mà tại sao. Lý do gì. Ãứa nà o ăn hiếp con phải không?
- Dạ, không. Không có ai ăn hiếp con cả. Con xin nghỉ, vì... vì con muốn nghỉ thôi !
- ÃÆ°á»£c rồi, nếu con muốn thì bà đà nh chấp nháºn, nhưng tá»™i nghiệp cho Việt và Mỹ, hai em thương mến con lắm. Con bá» Ä‘i, con không thương tụi nó sao?
- Dạ, con thương hai em lắm. Nhưng con không là m cách nà o hÆ¡n. Mấy năm trá»i con ở đây, bà đã thương con như ngưá»i mẹ, bà dạy dá»— và săn sóc cho con đủ Ä‘iá»u, nhưng con khổ lắm, con không thể nà o nói được.
Nói đến đây, đôi dòng nước mắt của Mai Ly tuôn ra, em im lặng chỉ lau nước mắt. Bà Nhung thấy em khóc, bà vuốt tóc em, thở ra và nói :
- Thôi, con đi ngủ đi, khuya rồi.
- Dạ, thưa bà con đi ngủ.
- U, ngủ nghe con, đừng khóc nữa, việc đó để bà lo và con sẽ vừa ý.
Mai Ly thấy lòng được mở, em lên gác nằm bên Việt, Mỹ mà tâm hồn em đầy luyến tiếc nÆ¡i đây nhưng em không còn cách nà o khác là phải rá»i bá» nÆ¡i nà y, em buồn và buồn vô táºn.
hết: Chương 4, xem tiếp: Chương 5
(Còn Tiếp)....
Vì là số Xuân cho nên sẽ tạm gác một kỳ. Xin cáo lỗi cùng độc giả.
7/03
(tiếp theo và hết)
Tổ ấm cá»§a đôi vợ chồng son là ngôi nhà nhá» nằm kÃn đáo sau dãy rà o trồng chè tà u vừa được tỉa xén gá»n gà ng. Mái ngói âm dương phá»§ rêu phong dưới bóng mát tà ng cây ngô đồng xanh lá. Tuy đã mãn mùa Xuân mà trên cà nh vẫn còn và i chùm hoa phÆ¡n phá»›t nhạt như khói lắt lay theo gió từ phá Tam Giang thổi lên.
Từ gần tháng nay O Ngâu báºn rá»™n luôn tay, dá»n quét sá»a sang lại cái “ổ chuá»™t cá»§a ôn Trìnhâ€. Mấy vồn rau lang ở khoảng sân nhá» sau nhà vừa đâm những tược lá mà u tÃm, ngo ngoe dà i vui mắt. Từ hiên nhà O Ngâu có thể đứng nhón thấy má»™t phần phá phÃa khÆ¡i xa ẩn hiện sau rặng cây bên kia đưá»ng. Trá»i vá»›i nước quyện và o nhau, chìm lắng má»™t mà u xanh thẳm tưởng như bất táºn nếu không có dải bá» ngút mắt như vệt chân trá»i chia cắt đầm nước vá»›i biển Ãông. Khu xóm nhá» nằm bên con đưá»ng nối hai cá»a sông Bồ và Ô Lâu, chừng hÆ¡n giá» xe đạp từ nhà vá» Ngã Ba Sình. Khoảng đưá»ng đủ xa để Trình không vá» nhà và o má»—i buổi trưa, anh là m việc vá» tiếp liệu cho má»™t đơn vị quân nhu Pháp.
Ngả vá» Sình vắng hoe không má»™t bóng ngưá»i, con đưá»ng trãi mình nằm im lìm dưới mà u nắng dịu buổi chiá»u. Ãôi bướm cánh và ng rá»±c rỡ cháºp chá»n, thoắt Ä‘áºu thoắt bay trên những Ä‘á»t chè tà u xanh ngắt. Ngâu và o nhà trong nhóm bếp nấu cÆ¡m chiá»u, ngá»n lá»a báºp bùng nôn nao.
Những ngà y hạnh phúc êm Ä‘á»m trôi như lòng O Ngâu rá»™n rà ng theo từng tiếng cưá»i vui cá»§a chồng và o má»—i buổi chiá»u trở vá» nhà . Tiếng chiếc xe đạp dá»±ng hấp tấp đụng và o cánh cá»a sổ hiên ngoà i là âm thanh dịu êm như tiếng chuông gá»i trở vá» vẫn thánh thót gõ nhịp lòng O.
Má»™t buổi trưa, Ngâu vo gạo xong vừa bắc lên bếp thì nghe tiếng xe đạp cá»§a chồng. Trình dá»±ng xe, hối hả đóng hết cá»a nẻo, xuống bếp tìm vợ. Anh ngồi bên vợ thì thầm, chỉ thấy O Ngâu lắc đầu quầy quáºy.
- Không được mô…trá»i sáng trưng, dị òm…
Trình yên lặng ôm vợ dìu vá» phÃa buồng ngá»§. Trong gối chăn bao bá»c, mắt nhắm nghiá»n mê Ä‘uối cho đêm bất chợt phá»§ vây. Cảm giác chạm lên từng phân li da thịt như nở ra theo từng cÆ¡n sóng dáºp dồn, rị kéo đôi bá» chân thuông dang xa váºt vã cuống vùi. Ngâu như chìm lịm trong tiếng thét gà o cá»§a sóng cá»§a gió cá»§a nước từ đầm phá ngoà i kia thổi luồng qua buồng the, qua những ngón tay bấu chặt, môi trà o tên gá»i… Im vắng chợt rụng vá» theo cÆ¡n bão lặng. Ngâu khá»a thân nằm cuá»™n mình trong chăn chiếu, mÆ¡ mà ng lắng nghe đóa hoa hạnh phúc mãn khai rụng cuốn rịn rà ng rÆ¡i trôi theo dòng thân xác. Âm ba réo vá»ng cá»§a sóng nước trà o dâng ngoà i phá chừ cÅ©ng im lắng, để lại vang vang trong nà ng sau đôi mắt nhắm giá»ng nói dáºp dồn hÆ¡n hÆ¡i thở như đỡ nâng Ngâu thà nh má»™t ngưá»i má»›i cho thẹn thùng trở giấc. Mạ Ngâu mi bưa chưa !? … Ngâu chợt nghe mình bẽn lẽn lặp lại câu nói cá»§a chồng lúc O bước dưới tà ng cây ngô đồng trong sân nhà nhìn theo Trình. Dáng chồng đạp xe dá»c theo phá Tam Giang trong gió ngược vá» phÃa cá»a sông Bồ, thấy thương chi lạ… Ngưá»i chi mà không biết trẻn, chưa chi hết đã kêu ngưá»i ta Mạ Ngâu.
Mạ Ngâu thương chồng, eng răng tui rứa, nên câu há»i cá»§a chồng mãi hoà i vẫn chưa được trả lá»i cho hương lá»a cà ng thắm thiết mặn nồng suốt mưá»i năm ở Phá và biết bao năm sau đó bên tê đèo Hải Vân.
Má»™t buổi chiá»u cuối mùa hè, gió Là o thổi rần ráºt qua dãi đất má»™t-thuở-phá»§-chợ Thanh Thiên cá»§a Hóa Châu xưa là m rát mặt ngưá»i. CÆ¡n gió nóng như lá»a trà n lướt qua mặt phá im lìm soi bóng khung trá»i không má»™t bóng mây chìm. Mạ Ngâu bụng đã lùm lùm đứa con đầu lòng theo chồng Ä‘i dạo dá»c theo bá» phá hóng chút hÆ¡i nước mát từ biển. Sá»± xuất hiện đột ngá»™t cá»§a gã lÃnh Tây say khướt Ä‘ang bước quà ng xiêng theo bá» nước khiến Mạ Ngâu hoảng sợ trong giây phút. Có chồng cầm tay trấn tỉnh, Mạ Ngâu nhìn tên lÃnh viá»…n chinh và nháºn ra nét mặt thú dá» mà nà ng vẫn nhá»› như in những lần nằm chá»™ giữa đêm, hốt hoảng khóc ròng. Mạ Ngâu bương bã Ä‘i mau nhưng rồi bổng nhiên quay lại nói vá»›i chồng.
- Eng ôm thằng Tây ni lại cho tui Ä‘áºp hắn má»™t tráºn.
Nhìn ánh mắt vợ, Trình chẳng cần há»i han vá»™i Ä‘i tìm bẻ má»™t nhánh cây đưa cho vợ rồi ôm váºt gã lÃnh say mèm nằm sấp trên cát. Mạ Ngâu Ä‘áºp túi bụi tên lê-dương rồi bá» chạy tá»›i dá»±a lưng và o má»™t cây dương đứng thở dốc. Trình dìu vợ ngồi xuống bên mình, cưá»i há»i.
- Mạ Ngâu mi Ä‘áºp mà hắn say như chết rứa thì có ăn thua chi mô?
- Răng không ăn thua. Ãáºp cho hắn tởn không dám vác mặc lên Mỹ Xuyên phá phách nữa, cho đà n bà con gái trên ná»› nhá».
Mạ Ngâu kể cho chồng nghe chuyện rá»§i mà may thoát khá»i tai há»a má»™t Ä‘á»i mấy năm trước đó.
- Chừ thì tui yên bụng rồi, hết phải nằm thấy cái bản mặt dơ dáy của hắn.
Vợ chồng yên lặng ngồi bên nhau nhìn hoà ng hôn buông trên mặt nước Ä‘ang chuyển sang mà u tÃm lặng pha hồng. Ãêm xuống mau thả chiếc khăn choà ng Ä‘en lên mặt phá bất chợt mênh mông. Há» trở vá» nhà , chân bước cÅ©ng nhẹ như lòng.
Cuối năm đó Ngâu vá» nhà mạ đẻ con so. Mệ Cá»u khoe khắp chợ thằng cháu ngoại đầu cá»§a mình. Cả nhà trong Bao Vinh tÃu tÃt ra Mỹ Xuyên thăm cháu. Ãôi bà n tay to lá»›n thô tháp cá»§a ôn Thợ VÄ©nh chuẩn xác khéo léo vá»›i cưa đục bao nhiêu thì cà ng vụng vá» lúc bồng ẳm thằng cháu Ä‘Ãch tôn bấy nhiêu. Ôn cha trẻ Trình thì má»—i cuối tuần Ä‘á»u đếm từng giá» từng phút để tìm cách ra là ng thăm vợ con.
Ngôi nhà bên phá rá»™n rà ng vá»›i tiếng khóc trẻ thÆ¡. Lại cà ng rá»™n rà ng hÆ¡n những năm sau đó. Mạ Ngâu đẻ sai như bầy gà cá»§a mạ thá»i con gái, ba năm hai đứa ra Ä‘á»i Ä‘á»u đặn vuông tròn. Má»—i lần tết lá»…, giổ chạp vá» là ng, nếu Mạ Ngâu không bụng mang dạ chá»a thì cÅ©ng ẳm con má»›i sinh, theo sau là bầy con xinh lẳm đẳm chạy theo mạ. Cái nồi nấu bánh tét thá»i chỉ hai mẹ con hôm sá»›m trở nên quá nhá» cho bầy cháu ăn như giặc, đêm giao thừa Mệ Cá»u nấu bánh ngoà i sân trong cái thùng tôn lá»›n, lá»a cháy báºp bùng nổ lách tách chia huyên náo vá»›i bầy trẻ nhá» lao xao nói cưá»i. Những lần cả nhà ngược sông Bồ lên Bao Vinh thăm ná»™i, không nghe ôn Thợ VÄ©nh nhắc chi tá»›i lần nhắn con dâu ráng đẻ bầy cho ôn ẳm. Ôn bồng đứa cháu nhá» nhất, gá»i mua kẹo kéo cho cả bầy cháu ná»™i ngoại, nhiá»u quá đếm không xuể.
- Tụi bây ở mô ra mà loi choi như giòi ôn đếm không ngạ, bồng muốn lá»i cả tay.
Mưá»i năm theo chồng vá» Phá Tam Giang. Hình ảnh o thôn nữ dịu dà ng bên dòng sông Ô Lâu ngà y nà o đã son sắt dãi dầu thà nh Mạ Ngâu tần tảo nuôi con, lo cho chồng hôm sá»›m.
Những rợn sáng tinh mÆ¡, rá»i nhà lúc trá»i còn đêm, tất tả ra bãi phá chá» cho kịp ghe lưới vá», mua bán sang tay kiếm chút lá»i và rổ cá cho nhiá»u miệng ăn trong nhà . Nồi cá nục chuối thÆ¡m cay ăn mau cho kịp hÃt hà hay khạp mắm thu luôn sẳn đó cho bầy con háu đói. Những vồn lang xanh mướt khoảng vưá»n sau nhà vẫn mùa theo mùa tốt cá»§ . Bầy gà vẫn đẻ sai trứng, không còn cần thiết cho cha mạ mua má»›m duyên nhau mà cho cha-con-bây lạ miệng.
Mưá»i năm. Mạ Ngâu đã nhiá»u lần ngược Ô Lâu vá» thăm mẹ già nhưng có má»™t lần Mạ Ngâu khóc suốt chuyến đò là m bầy con ngÆ¡ ngác khóc theo và ôn Trình mắt cÅ©ng đỠhoe. Vợ chồng thỉnh bà n thá» cha mạ vá» nhà , không có con trai thôi thì lấy rể là m trưởng nam cÅ©ng thuáºn chiá»u hương khói. Và i năm sau, không lâu sau ngà y ôn Thợ VÄ©nh và ba ngưá»i con rể bá» gần má»™t tháng Giêng chèo chống cây gổ xuôi sông Bồ vá» Phá giúp con trai sá»a sang ngôi nhà đã trở nên quá nhá» cho bầy cháu lá»›n như thổi, ôn ná»™i cÅ©ng qua Ä‘á»i. Những đêm rằm trăng soi tá» mặt phá, trầm nhang nghi ngút trên bà n thá» có thêm hương linh bà i vị má»›i trang trá»ng như má»™t từ đưá»ng. Mạ Ngâu trồng má»™t hà ng bông ngâu trước nhà để vong linh ôn có vá» uống trà ngá»i cho thÆ¡m.
Mưá»i năm, mấy lần tản cư chạy giặc tránh bom. Chồng mắc việc công không vá» kịp. Vả lại Mạ Ngâu cÅ©ng không muốn chồng rá»§i gặp chuyện hiểm nguy. Nhá»› lá»m bá»m lá»i cha lúc sinh tiá»n, Mạ Ngâu nói chá».
- Ôn mi cứ an tâm mà lo chuyện thiên hạ sự. Ở nhà mấy mẹ con tui xoay trở được. Ôn vỠxớ rớ Việt Minh thấy được cà ng mệt thêm.
Như thá»i còn con gái, Mạ Ngâu luôn quán xuyến, thúc hối hà ng xóm, rồi lẹ là ng tản cư sá»›m hÆ¡n ai hết.
- Lo mà chạy cho rồi. Ngồi đó mà phân biệt máy bay Tây với máy bay Mỹ.
Chiếc mô cũng ở ngoà i biển bay vô, chỠthấy hắn rà rà trên phá thì chạy vô hầm cũng không kịp chớ đừng nói chuyện chạy vỠSình hay Bao Mỹ.
Ãặt hai con nhá» ngồi vô hai thúng lót sẳn áo quần, niá»n thúng tòn teng son chảo, Mạ Ngâu rảo chân gánh Ä‘i, miệng không ngá»›t dặn dò vá»— vá» các con lá»›n Ä‘ang há»›t hải chạy theo, vai đứa nà o cÅ©ng quấn quanh cái ruá»™t tượng dồn gạo cÆ¡m mắm muối.
- Nhá»› cầm tay nhau, chạy theo sát mạ để khá»i bị lạc. Xuống tá»›i chợ Sình, cha ra đón, mua kẹo kéo tha hồ mà ăn.
Trình thấp thá»m chá» vợ ở cá»a sông Bồ, ôn mừng như tìm được và ng khi thấy bầy mạ con dẫn Ä‘oà n ngưá»i tản cư mệt nhá»c gánh gồng Ä‘i dá»c theo bá» phá . Cha lấy nước sông lau sạch mặt mà y lem luốc cá»§a bầy con. Lúc ôn ân cần vuốt tay lên má vợ chùi những giá»t mồ hôi Ä‘á»ng ướt bá» tóc mai, mặt Mạ Ngâu á»ng hồng lên không biết vì mắc cở hay vì ánh nắng mặt trá»i.
- Ôn ni… dị òm. Con đứng cưá»i tá».
Ôn Trình quay nhìn bầy con đương đứng chăm chăm dòm cha mạ.
- Ãứa mô cưá»i hở mưá»i cái răng.
Bầy trẻ con được ngồi quán ăn cÆ¡m chợ, mút kẹo kéo, mừng quên hết mệt bắt đầu cưá»i nói bi bô.
Chiến tráºn qua Ä‘i. Những chiếc phi cÆ¡ thả bom cá»§a Tây cá»§a Mỹ bay biến dạng ra biển, trả êm Ä‘á»m lại cho bầu trá»i xanh cá»§a phá. Ãoà n ngưá»i hồi cư lại gánh gồng trở vá» nhà , chôn cất, sá»a sang, bương chải, sống còn.
Mạ Ngâu vẫn sống cho con cho chồng. Từng ngà y, từng buổi sáng tinh mÆ¡ sè sẹ mở đóng liếp cá»a sợ chồng con thức giấc, ra phá bán mua. Có thể gã lÃnh Tây bị mạ Ä‘áºp bên bá» phá vì cái tá»™i là m dÆ¡ ngưá»i mạ đã rút vá» nước theo Ä‘oà n quân viá»…n chinh lúc chân mạ còn đứng dầm trong nước Tam Giang giữa tiết tiểu hà n chá» ghe cá từ biển vá» má»™t sá»›m mÆ¡i mô đó. Biết ra, mạ mừng vì con gái mình đương lá»›n. Có thể đất nước bị ký kết chia đôi má»™t buổi trưa mô đó khi mạ đương ngồi xắt khoai phÆ¡i khô cho những ngà y thiếu hụt. Biết ra, mạ nhá»› hèn chi lâu ni không còn thấy mấy ôn Việt Minh vá». Mạ bâng khuâng không biết bây chừ hỠđói no ấm lạnh ra răng ngoà i ná»›.
Ôn Trình vẫn công việc cÅ© báºn rá»™n hà ng ngà y, chẳng có chi khác ngoà i cái danh xưng, lương tiá»n vẫn ba cá»c ba đồng.
Cụ Diệm vá» chấp chánh, rồi trưng cầu dân ý, “xanh bá» giá», đỠbá» bìâ€. Hai ôn, ôn mô mặt mà y cÅ©ng phúc háºu, ôn vua lại có bà hoà ng háºu nghe nói nhan sắc khuynh thà nh nên ngà y Ä‘i bầu xanh đỠchi Mạ Ngâu cÅ©ng bá» vô bì.
Ôn Trình được đồng hóa và o quân đội cá»ng hòa, cho mang lon Thượng SÄ©. Ngà y đầu ôn mặc bá»™ đồ lÃnh má»›i mang lon vá» nhà , cả bầy con bu lại hảnh diện trầm trồ. Bá»a cÆ¡m trưa hôm đó, ngoà i canh rau, mắm ruá»™t cá thu, Mạ Ngâu đãi ôn Thượng SÄ© và bầy con dÄ©a trứng đổ chả to gần bằng cái mâm. Má» sáng hôm sau, lúc đứng chá» ghe cá vá», bạn hà ng trong lúc chuyện trò, có ngưá»i há»i bông đùa.
- Mụ Ngâu bá»a ni là bà đội rồi, còn dầm nước vá»›i chị em tui nữa là m chi?
Mạ Ngâu cưá»i.
- Phải dầm để kiếm mắm vỠnuôi cha con ôn đội chớ biết là m răng chừ.
Chừng má»™t năm sau, ôn Ãá»™i Trình có lệnh thuyên chuyển vô Ãà Nẳng. Từ trên đỉnh đèo Hải Vân sương phá»§ nhìn xuống, Vịnh Hà n trong nước tiếp mây thấy cà ng hùng vÄ© hÆ¡n Phá Tam Giang. Lòng Mạ Ngâu chợt nguôi ngoai ná»—i buồn xa quê má»™t cách lạ lùng. Trước thiên nhiên bao la mà đằm thắm, tay chồng trên vai và bầy con quấn quÃt bên mình, Mạ Ngâu vui lòng vá»›i hạnh phúc Ä‘ang có và yên tâm vá»›i tương lai trước mặt. Ngôi nhà có khoảnh vưá»n nhá» gần bải biển Thanh Bình là cÆ¡ ngÆ¡ má»›i vợ chồng lại nối tay nhau gầy dá»±ng. Hà ng bông ngâu bứng từ nhà cÅ© bén rá»… đưa hương, những Ä‘á»t lang mau mắn trổ vòi bò tÃm vồn đất má»›i cho bầy gà từ Tam Giang còn lạ cảnh hốt hoảng lạc tìm nhau. Ở đây, những ghe chà i cá đầy lòng khoang cÅ©ng từ khÆ¡i xa trở vá» lúc ngà y chưa rợn sáng nên vá»›i Mạ Ngâu việc còn lại là gắng tìm ra mối bán mua. Chẳng bao lâu những bạn hà ng xuá» xòa ngưá»i Quảng từ các chợ quanh đó nhiá»u ngưá»i trở thà nh thân quen vá»›i Mạ Ngâu. Các con ở tuổi Ä‘i há»c, trưá»ng lá»›n bạn bè đông nên chúng mau quên ngôi trưá»ng là ng nhá» bé bên Phá Tam Giang.
Ôn đội Trình vẫn giữ táºt thỉnh thoảng hấp tấp ghé nhà và o những buổi trưa trên chiếc xe mô-bi-lét cÅ©. Mạ Ngâu mi bưa chưa !?... Rứa là má»—i năm Mạ Ngâu lại báºn bịu hÆ¡n trong việc sinh con rồi nuôi con.
Trong những năm nà y, chiến tranh lại bắt đầu tái diá»…n, rồi ngà y cà ng trở nên ác liệt hÆ¡n. Tây Ä‘i, Mỹ tá»›i, thanh niên miá»n Bắc thì Cá»ng Sãn quăng vô lò lá»a chiến tranh, sanh Bắc tá» Nam, miá»n Nam thì động viên đôn quân cố gắng giữ lấy cuá»™c sống tá»± do nÆ¡i thà nh thị. Mạ Ngâu sinh đứa con thứ mưá»i hai được hÆ¡n má»™t năm thì tai há»a áºp tá»›i vá»›i gia đình như hà ng trăm ngà n gia đình khác ở Huế và trên khắp cùng đất nước. Và o những ngà y giáp Tết Máºu Thân, ôn Trình vừa lên lon Thiếu Úy không lâu trước đó, nhân dịp Ä‘i công tác ở Huế đã xin nghÄ© phép, ở lại thăm bà con và viếng má»™ cha. Trong thá»i gian ngắn ngá»§i Cá»ng Sản chiếm đóng thà nh phố Huế, ông thiếu úy già đã bị bắt từ nhà ngưá»i chị ở Bao Vinh và bị chôn sống táºp thể cùng hà ng trăm ngưá»i khác tại Bãi Dâu. Ngà y Mạ Ngâu tìm ra xác chồng, bà đã khóc cạn nước mắt. ÃÆ°a xác vá» quê chồng ở Phò Trạch chôn cất xong Mạ Ngâu nuốt nước mắt, xốc lại khăn tang áo chế vá» nhà . Mạ Ngâu nhuá»™m răng ăn trầu, áo vải tang thô lặn lá»™i thân cò tần tảo nuôi con. Ngưá»i con trai lá»›n bá» há»c Ä‘i lÃnh, ra trưá»ng sÄ© quan xin ra phục vụ ở Sư Ãoà n I, đóng quân gần vùng hai quê ná»™i ngoại. Các cô em gái kế, kẻ là m ngân hà ng ngưá»i là cô giáo, cÅ©ng lần lượt lấy chồng lÃnh. Ngà y trước chỉ má»™t ngưá»i cha là sÄ© quan, nay rể con trong nhà “năm thằng, trên trá»i dưới nước chi cÅ©ng cóâ€.
Cuối năm bảy tư, Mạ Ngâu cưới vợ cho con trai lá»›n. Mạ khấp khởi mừng thầm sắp tá»›i ngà y có cháu ná»™i ẳm bồng thì cuá»™c biển dâu trà o tá»›i như hồng thá»§y cuốn phăng Ä‘i tất cả má»i ước mÆ¡ dá»± tÃnh. Ngà y cuối tháng Ba năm bảy lăm, thà nh phố Ãà Nẳng giữa buổi sáng mùa xuân se lạnh bị nung chÃn trong kinh hoà ng tá»™t độ. Cả nhà ngồi quanh Mạ trên chiếc duyên đỉnh cá»§a ngưá»i con rể Hải Quân di tản và o Sà i Gòn. Bãi Mỹ Khê xa vá»i những vệt xám dá»c theo bá» cát vương vãi nắng chiá»u. Hà ng dương á»§ rÅ© cúi đầu chắn hướng nhìn vá» phố. Thà nh phố Mạ ắp đầy ká»· niệm hạnh phúc bên chồng, báºn bịu lo toan để bầy con sống những ngà y tuổi thÆ¡ êm Ä‘á»m. Lòng Mạ là bãi sương giăng. Sương lan qua vịnh biển Thanh Bình, qua đỉnh Hải Vân, rồi sa thà nh nước mắt đẫm ướt khung trá»i Phá Tam Giang. Sương lan bá»i bá»i giòng nước ngược Ô Lâu, bÆ¡ vÆ¡ má»™ chồng, Ä‘iêu tà n quê cÅ©.
Ãoà n tà u Ä‘i vá» phương Nam, phân vân bá» bãi. Từng tỉnh lỵ miá»n Trung lần lượt thất thá»§
như những con bà i buồn bã quỵ và o nhau cho kịp hết một mùa xuân u uất.
Buổi sáng cuối tháng Tư, trá»i Sà i Gòn âm u cÆ¡n mưa nhẹ như sương, rưng rưng dấu vết thá»i gian Ä‘iêu tà n cá»§a sá»± chung cuá»™c. Má»™t chấm dứt não lòng, Mạ trà o nước mắt. Ngồi giữa bầy con trên bong tà u buồn bã lao Ä‘ao triá»n sóng, lòng Mạ đà nh Ä‘oạn từ đây… âu sầu theo từng cÆ¡n chá»›p biển mưa nguồn…
Từ ba mươi năm qua, thà nh phố lưu cư nà y là Huế cá»§a Mạ Ngâu. Những cÆ¡n mưa ở đây cÅ©ng xanh như lá vưá»n cây thà nh Ná»™i. Như hi vá»ng vỡ mầm đắp đổi lòng Mạ suốt Ä‘á»i canh cánh bầy con vẫn mãi bé thÆ¡ như những Ä‘á»t lang tÃm vưá»n sau ngôi nhà hạnh phúc đầu Ä‘á»i bên Phá Tam Giang. Mạ ở vá»›i đứa con nghèo nhất cho bầy anh chị em vẫn đùm bá»c thương nhau. Mạ dắt dìu dâu con những lần Ä‘i biển mồ côi. Tiếng khóc dạ đỠcá»§a cháu sÆ¡ sinh nghe cÅ©ng vui như tiếng cưá»i. Mạ già nh thức đêm để mình mệ ru cháu. Tiếng ru con bên phá, bên bá» vịnh biển ngà y nà o chừ ru cháu cÅ©ng êm Ä‘á»m giấc ngá»§, hấp háy bà -mụ-bắt mắt môi cưá»i. Ru em cho thét cho muồi. Ãể mạ Ä‘i chợ mua vôi ăn trầu. Mua vôi chợ Quán chợ Cầu. Mua cau Nam Phổ mua trầu chợ Dinh…
Quen mắt từ thá»i còn trẻ, Mạ Ngâu thức giấc rất sá»›m má»—i ngà y. Trong tiếng mưa rÆ¡i gõ nhịp bồi hồi ká»· niệm, Mạ ngồi nhá»› mùi bông ngâu trước sân nhà ở Phá Tam Giang, ở Thanh Bình, nhá»› đêm trăng tá» trên phá, nhá»› ánh đèn xe chá»›p tắt trên đèo Hải Vân xa vá»i như sao sá»›m khi đứng nhìn từ bên ni bá» vịnh biển. Mạ sụt sùi nhá»› má»™ phần cha mạ, nhá»› má»™ chồng quê xa tuốt bên tê biển.
Những giòng mưa trắng lịm trên Phá vẫn còn bay mãi qua năm tháng vá» rÆ¡i trên phố suối Snoqualmie. Còn cÆ¡n mưa ước vá»ng âm thầm cá»§a Mạ thì có ai hay ?
Vì là số Xuân cho nên sẽ tạm gác một kỳ. Xin cáo lỗi cùng độc giả.
Hồi trước, có lần tôi há»i anh tôi:
- Anh Hai Æ¡i!Tại sao ngưá»i ta nói lÃnh nà o cÅ©ng Ä‘a tình hết váºá»·
Anh tôi cưá»i, nheo mắt:
- Ừ! Phải Ä‘a tình má»›i đúng là lÃnh chứ!
Câu trả lá»i nghe vui vui là m tôi nhá»› mãị Gần đây, khi Ä‘á»c VIÊN SỎI NGÀ cá»§a nhà thÆ¡ Tôn Thất Phú SÄ© , tôi má»›i thá»±c sá»± thấy hết những lÄ©nh vá»±c Ä‘a tình cá»§a ngưá»i lÃnh. Anh là SÄ© Quan Hải Quân cá»§a Quân Lá»±c Việt Nam Cá»™ng Hoà .
ThÆ¡ anh trữ tình, sôi nổi nhưng cÅ©ng rất nhẹ nhà ng và sâu lắng những Ä‘am mệ ThÆ¡ tháºt thÆ¡, như chÃnh con ngưá»i cá»§a anh. Ãa tình nhưng không quá nhiá»u lãng mạn. Anh viết những vần thÆ¡ trong sáng đầy ắp tình quê hương, tình Mẹ, tình yêu, tình thÆ¡ ngây rất đẹp cá»§a thá»i Ä‘i há»c... vá»›i tâm hồn giản dị.
Tuổi há»c trò là tuổi đẹp nhất cá»§a má»™t cuá»™c Ä‘á»á»‹ Có ai nhìn tà áo trắng bay bay mà không thấy lòng rung động? Ãể rồi từng đêm bên đèn chong, sách vở chợt nghe xao xuyến nhá»› thương:
Những cô con gái trước hiên trưá»ng,
Mắt biếc, môi hồng tháºt dá»… thương,
Nhìn hình ta nhớ ơi là nhớ,
Ão trắng thÆ¡ ngây đẹp lạ thưá»ng.
( Hình Xưa Nỗi Nhớ)
Tình tuổi má»›i lá»›n cá»§a nhà thÆ¡ cÅ©ng tháºt hồn nhiên:
Buổi trưa trèo lên cây trứng cá
Chá»n quả chá»›m hồng hái tặng em.
Quà tặng cho cô bạn nhỠrất đơn sơ và cứ thế đi và o kỷ niệm. Kỷ niệm theo và o trong giấc mợ
Ãá»c Giấc MÆ¡ Dà i – Bà i thÆ¡ 8câu, 7 chữ. Kể lại má»™t chuyện tình đơn phương là m cho thi sÄ© thÆ¡ thẩn mất hồn khi ngưá»i thương Ä‘i biệt. Và giây phút chợt nhìn nhau sao quá ngỡ ngà ng:
Má»™t chiá»u thu lang thang bến sông,
Chợt thấy em tay bồng tay bế ,
Suối lệ lòng anh nước vỡ trà n.
Ãẹp! Và rất hay!
Những lao xao đầu Ä‘á»i cá»§a anh từ khung cá»a lá»›p. Lúc bất chợt thả hồn theo bóng cô bạn gái vừa quạ Tuy nhiên, không chỉ toà n là mÆ¡ vá»›i má»™ng, CÅ©ng không phải khuôn viên há»c đưá»ng giam kÃn mãi Ä‘á»i anh. TônThất Phú SÄ© trân quà tình thương và công Æ¡n cá»§a Mẹ:
Sữa Mẹ ngá»t ngà o nuôi con lá»›n,
Tiếng nói đầu Ä‘á»i gá»i Mẹ Æ¡i!
Mẹ Æ¡i tiếng gá»i thá»i thÆ¡ ấu,
Ấm áp tim con suốt má»™t Ä‘á»á»‹
Anh cÅ©ng không quên pháºn là m trai, lại là trai thá»i loạn nên chá»n cho mình má»™t hướng Ä‘i vui má»™ng hải hồ:
Và o biển lòng ta phÆ¡i phÆ¡Ã,
Tuổi Xuân dâng trá»n cho Ä‘á»i,
Vỗ vỠsóng nuôi ta lớn,
Miệt mà i theo sóng biển ơi .
Ra khÆ¡i để Trăm Năm Theo Biển, anh nhắn nhá»§ vá»›i ngưá»i tình:
Quê hương thá»i chinh chiến,
Ãi gìn giữ bến bá»,
Tà u anh xa, xa mãi,
Em …Bến chỠhoang sợ
Anh yêu ngà n khơi rộng,
Có tấm lòng bao dung,
Em yêu ngưá»i chung thuá»·,
Có tim hồng sắt son.
Thêm má»™t lần nữa, nhà thÆ¡ khẳng định cho ngưá»i ở lại yên lòng:
Em và biển tình yêu anh rộng mở,
Biển trong hồn và em ở trong tim.
…………………………………..
Anh vẫn biết tình em và tình biển,
Trong như gương và tha thiết rất nhiá»u,
Anh đi giữa hai mối tình tuyệt diệu,
Tuổi Xuân mình trá»i đất cÅ©ng xôn xao .
Anh vốn rất Ä‘a tình và già u cảm luỵ. Chỉ cần má»™t vạt nắng chiá»u cÅ©ng đủ buồn nhá»› vu vÆ¡:
Kỷ niệm xưa,
Ãã xa rồi,
Nắng đổi mà u,
Chiá»u xuống thấp,
Buồn vu vÆ¡ trên lối Ä‘i vá».
Thi nhân bảo tình yêu không có tuổi. Phải! Tất cả những ai thấy lòng rung động trước thiên nhiên, trước phong cảnh hữu tình Ä‘á»u công nháºn:
Từ thuở xa xưa đã biết lÃ
Tình yêu không có tuổi phôi pha,
Vừa mưá»i sáu tình đầu thổn thức,
Ãến sáu mươi tim vẫn thiết tha….
Nét đẹp tâm hồn cá»§a má»™t thi nhân là THÆ có từ trong tim óc,thÆ¡ có từ trong con ngưá»á»‹ ThÆ¡ cÅ©ng có từ trong hoa cá» nữa:
Gió heo may hiu hắt Ä‘á»i viá»…n xứ,
Thương nhá»› vá» ngưá»i thân thiết phương xa,
Mùa thu Paris đứng nhìn lá rụng,
Hoa cỠbay bay theo nỗi nhớ nhà .
Dù xa quê hương, lòng Tôn Thất Phú SÄ© luôn hướng vá» Tổ Quốc Việt Nam. Ước mong má»™t ngà y đẹp trá»i anh sẽ Ä‘i trong nắng Sà i gòn mà thương Nhà Bè nước chia hai ngã. Rồi anh thăm Huế- Cố đô yêu dấu cả Ä‘á»i. Vá» Phố cổ Há»™i An vá»›i cao lầu, mì Quảng. Là m sao và biết bao giá» anh quên? Xuôi vá» phương Nam thăm viếng Tây Ãô, anh lại ra Bắc, thăm Hà Ná»™i để ngồi bên Hồ Tây soi bóng nước. Má»™t lần nhìn Sa Pa cháºp chùng sương phá»§. Vá» lại Nha Trang bên biển cát trắng mênh mông. Anh không quên vùng đất mÅ©i Cà Mau có món ăn dân dã mà thắm đượm nghÄ©a tình. NÆ¡i đó, hình bóng cô gái quê rất đỗi nên thÆ¡ trong lòng thi sÄ© :
Rồi ta vá» tuốt táºn Cà Mau,
Bắt con cá lóc nấu canh bầu,
Thương em từ lúc chiá»u chưa xuống,
Anh đứng thẩn thỠtrên bãi dâu .
Ná»—i nhá»› thương Mẹ quay quắt, lòng anh ao ước gặp ngưá»i thân cách chân tình, tôi Ä‘á»c vá»›i tất cả sá»± đồng cảm, xót xa :
Ước ao gặp một bà n tay ấm áp,
Chạm nhẹ thôi đủ vơi bớt ngại ngần,
Mong và i phút xin cho tôi sống lại,
Ôm Mẹ già , ôm hết những ngưá»i thân.
Những năm tháng sống giữa kinh thà nh ánh sáng Paris, lòng anh thương nhớ khôn nguôi :
Vì có những bâng khuâng, những nỗi buồn không tên, xa vắng, đi nhẹ và o hồn thi sĩ. Cho dù ở tuổi nà o, tình yêu vẫn là mạch sống. Dù trong hoà n cảnh nà o,trong giây phút quạnh hiu nà o đó tuổi thơ ngây vẫn được hồi tưởng và cao dâng, cao dâng cho đến khi dòng thơ dà n trải lên trang giấy trắng:
Nắng Paris mùa Hè rưng rưng lệ,
Dòng sông Seine mát rượi gió ban mai,
Và cứ thế thả hồn theo tuổi dại,
Ngà y qua ngà y thương nhá»› quá ngưá»i Æ¡i!
Lòng anh cÅ©ng hằng khát khao môt ngà y quê hương Việt Nam mở rá»™ng hướng tương phùng. Anh sẽ vá»:
Ôm hôn dòng sông Cữu,
Uống nước sông Hương
Và tắm nước sông Hồng…
Thiết nghÄ© : Ãây cÅ©ng chÃnh là ná»—i lòng cá»§a má»—i ngưá»i dân Việt Nam trong suốt tháng ngà y luân lạc nÆ¡i xứ lạ quê ngưá»i….
http://blog.ifrance.com/phusi
A SENTIMENTAL SAILOR
In the past, I asked once my brother:
- Brother! Please tell me why people always said all soldiers were sentimental?
My brother smiled, slightly closed his eyes:
- Yeah! Sentimental was just a very soldier!
The answer was very pleasant so I ever remembered. Recently, when I read VIEN SOI NGA Ivory Gravel) of the poet Ton That Phu Si, then I really saw all sentimental fields of a sailor. He was a navy officer of SVN Army Forces. His poem was lyric, exciting but also soft and deep with passions. His poem was very poetic, as his true personalitỵ Sentimental but not too romantic. He wrote clear verses filled up with feeling for fatherland, motherhood, and beautiful innocence of school timẹ.. with a simple soul.
School age was the most beautiful time of a lifẹ Seeing the dress flaps flying, who could stand for being moved? Thus later every night beside the oil lamp, books and notebooks felt so moved for remembrance and regret:
Girls in front of school verandah,
Blue eyes, red lips, how lovely they were,
Looking at picture I missed more and more,
White dress, how innocent was it extraordinary beautỵ
(Old picture and remembrance)
First love of the poet was also very innocent:
At noon climbing on caviar tree
Selected recently red fruit for lover.
Gift given to little girlfriend was very simple and so entered remembrancẹ Souvenir then entered dream.
Reading A long Dream – A poem with 8 phrases, seven words. It recited a one-way love that made the poet rambling dumbfounded when his lover went off. And minutes seconds when they met again each other and too at fault:
An autumn evening wandered along riverside,
Suđenly saw old lover carrying children,
Tears fell down as overflowing stream.
Beautiful! And excellent!
His first hubbub from class door framework. When suđenly let his soul following a girl friend just passed bỵ It. however, was not only with dream or nightmarẹ Not true was the school kept his life forever. Ton That Phu Si treasured the love and grace of his respectful mother:
Sweet mother milk nurtured me for growing-up,
My first word in life I called Mom!
Mom the call from childhood,
Kept my heart warm for entire life .
He also did not forget young man duty, especially young man in war time thus he chose himself a happy vagabond life was a sailor:
Entering sea I slightly felt excited,
Youth age wholly devoted to life,
Tapping waves nurtured me for growing-up,
I forgot myself to follow waves, Sea!
Going offshore to be with sea a century, he recommended his lover:
Fatherland in war time,
To protect sea and land,
My ship went further and further,
You …Waiting terminal deserted solitarỵ
I loved immense offshore,
With generous heart,
You loved a faithful lover,
With a constant red heart.
Once again, the poet affirmed to calm his lover:
You and sea my heart largely opened,
Sea in my soul and you in my heart.
I still understood the love for you and for sea,
Clear as a mirror and too much passionate,
I went amidst of two marvelous loves,
Our youth age the entire universe was also slightly excited.
He loved being sentimental and rich in tears. Only a stripe of evening sunlight could make him vaguely blue:
Old souvenirs,
Were all distant from,
Sunlight changed in color,
Evening down low,
Vague sadness covered the trails back and forth.
Poets said love having no agẹ Yes! All who felt moved facing nature, lovely view affirmed:
Further in the past it was known
Love had no withering age,
Just 16-year old first love cried,
Up to 60 still being passionate….
The soul characteristic of a poet was POETRY inherent in heart and brain, inside human being. POETRY also exist in vegetation:
Northwest wind slightly blew far land life,
Thought of close relatives in far land,
In Paris autumn I stood watching leaves falling,
Floral weed flew along my nostalgia .
Though being distant from his own country, Ton That Phu Si ever directed his view to his fatherland Viet Nam. Wish for a nice day he would go in Saigon sunlight with love for Nha Be water parted in two different directions. Then he would visit Hue- beloved ancient capital for all lifẹ Back to Pho Co (ancient streets) in Hoi An (Faifo) with restaurants, Chinese noodles. How and when he could forget all of them? Down to South to visit West Capital, then he would go to North, to visit Ha Noi to sit down beside West Lake looking at water mirror. Once looking at rolling Sa Pa covered with dew. Back to Nha Trang on immense white sand beach. He never forgot Ca Mau Cap with specialties rich in affection. Where, rural girl shadow more poetic in poet heart:
Then I went to farthest Ca Mau,
To catch snake-headed fish to cook gourd soup,
Loving her since early sunset,
I stood watching on mulberry nurserỵ
Love for his Mother haunted him, he really wished to meet his relatives frankly, I read with all my sympathy, pity:
Wish for meeting a warm hand,
Slightly touching then could reduce hesitation,
Expected some minutes for me to revive,
Embracing my old mother, embracing all my close relatives.
Days living in heart of enlighten Paris; he missed all of them very much:
Because of sorrow, unnamed sadness, distance, slightly entered poet soul. Thus at any age, love was still the life circuit. Though in any circumstance, in any time of solitude innocence age was still recalled gradually, raised up to when poem lines expressed all in white pages:
In Paris sunlight eyes filled up with tears,
Seine River was fresh with morning wind,
And so let the soul along with wild age,
Day after day I missed you too much, my love!
Inside he constantly wish a day Viet Nam would largely open their arms to welcome back comers. He would go back:
To embrace Mekong river,
To drink Huong (Perfume) river water
And to bath with Red River water…
Thought: This was also the feeling of each Vietnamese in foreign country….
CHU Há»®U TÃN
RG/KG/VN
10/01
Sinh ra trong má»™t gia đình nhỠở đồng bằng Nam bá»™, nÆ¡i chôn nhao cắt rốn cá»§a tôi có lẽ trước kia được đà n chim công quà hiếm đến sống trên vùng đất cao bao bá»c bởi biển cả sông ngòi, nên có tên là Gò Công. Qua quá trình lịch sá», đây còn là má»™t quê hương bên ngoại cá»§a vương triá»u Nguyá»…n, thêm có đến hai hoà ng háºu đức độ khiêm cung Từ DÅ© Nam Phương. CÅ©ng đạt đươc danh thÆ¡m « địa linh nhân kiệt » như bao nhiêu vùng lịch sá» nổi danh khác nhưng vì không bá» thế chỉ to như má»™t hòn đảo nhá» nên khi thì mang danh hiệu tỉnh khi thì bị xáp nháºp giáng cấp xuống thà nh quáºn, thị xã, má»™t « tiểu bang » cÅ©a Mỹ…tho xưa, nay là Tiá»n giang.
Không biết tổ tiên tôi từ đâu đến, chắc chắn là không phải theo bước chân chúa Nguyá»…n Hoà ng nghe lá»i khuyên cá»§a ông Trạng Trình« Hoà nh sÆ¡n nhất đái vạn đại dung thân » xuôi vá» Ãà ng Trong miá»n Nam khai khẩn đất má»›i, lại còn xin khẳng định không thể xuất xứ từ những ngưởi Tà u nghèo nà n tha phương cầu thá»±c đến định cư đồng hóa ở đây. Theo gia phả truyá»n miệng tôi được biết, lai lịch chúng tôi chỉ có trên dưới 80 năm trở lại đây, thuá»™c há» hà ng vòng vòng đâu bên trá»i Âu bên kia bá» Ãại Tây Dương.
Lạ tháºt, chúng tôi gốc gác xứ Gò nước mẵn đồng trÆ¡ nầy thế mà tên há» cúng cÆ¡m vẫn trăm phần trăm Phú lang sa « Cerise ». Ngưá»i Việt ta cÅ©ng có ngưá»i thÃch đặt tên Pháp cho con như RÄ© (Marie), Răng (Jean), Rết (Henriette) nhưng há» vẫn là Trần, Nguyá»…n, Lê… như Trần văn Răng, Lê thị Rỉ… còn tên tá»™c tôi quả tháºt là tên Tây chÃnh cống được phiên âm Việt là SÆ¡ Ri.
Ãiá»u lạ hÆ¡n nữa là từ khi quốc gia đã thoát khá»i cÆ¡n « Ä‘áºp lá»™t » cá»§a ngoại xâm già nh quyá»n độc láºp tá»± do rồi, có thá»i kỳ ngay cả ngưá»i Tà u muốn ở lại đây hà nh nghá» sinh sống cÅ©ng phải nháºp quốc tịch Việt nữa là . Bạn bè tôi chẳng hạn như bà Pomme, dì Tomate, chú Carotte… cÅ©ng đã đổi tên thà nh Táo ( Bôm), Cà chua, Cà Tây, Cá»§ cải Ä‘á»â€¦ trên giấy tá» lý lịch, trong văn chương. Thế còn tôi, không có há» Nguyá»…n, tên cÅ©ng không phải là Y Vân mà vẫn y nguyên.
Váºy cá»™i nguồn xuất xứ cá»§a tôi tháºt sá»± từ đâu, ngưá»i dân Gò không mấy ai để ý đến. Há» chấp nháºn sá»± di tản, tị nạn, trôi giạt cá»§a tôi như má»™t đứa con thất lạc, bị bắt cóc, gặp nạn hoặc gì gì khác không mà ng biết, cần Ä‘uợc cứu vá»›t đùm bá»c nuôi dưỡng chăm bón phát huy hết lòng.
Ngưá»i Gò công thưá»ng là như thế đấy, mà tháºt sá»± các bạn biết không, tôi không dá»… nuôi đâu. Không trồng bằng trái hoặc há»™t được, tôi chỉ sống bằng sữa mẹ qua cách ghép, tháp cà nh cho đến khi nà o « đủ lông đủ cánh » có rá»… cái rá»… con tá»± láºp rồi thì má»›i được « hạ thổ » tách rá»i thân cây mẹ. Thế là tôi được cha mẹ nuôi cá»§a tôi ngà y ngà y năm nầy tháng ná» chăm chút chăm lo gầy dá»±ng truyá»n giống là m cho chúng tôi tồn tại, nở mặt nở mà y cho đến ngà y nay.
Như tôi đã trình bà y, lúc đầu chúng tôi tháºt èo uá»™t, vô tÃch sá»±, nhà nà o không khá giả là chê ngay vì nuôi tôi tốn công sức hÆ¡n trồng cây Táo ta, Chùm ruá»™t, những anh chị nầy Ãt đòi há»i nhu cầu như vô phân tưới nước thưá»ng xuyên, năng suất lại khá cao, sá» dụng được và o nhiá»u việc. Rắc rối hÆ¡n nữa là tôi bị « allergie » dị ứng, nhạy cảm, không phải chá»— nà o cÅ©ng thÃch hợp mà chỉ sống mạnh nÆ¡i nà o thÃch nghi vá»›i cÆ¡ thể mình tức là rất kén đất trồng.
Gò công lại là vùng nước lợ sáu tháng hằng năm, trong mùa nắng ráo việc trồng trá»t bị hạn chế rất nhiá»u vì thiếu nước ngá»t cần thiết. Mảnh đất là nh mở vòng tay tiếp đón tôi trước kia không phải là vùng phì nhiêu, canh tác chỉ xảy ra trong mùa mưa. Do ảnh hưởng pha trá»™n bởi hai nguồn nước mặn ngá»t cá»§a biển cả sông ngòi nên chất lượng có vị ngá»t Ä‘iểm đệm thêm vị mặn Ä‘áºm đà « có háºu » thẩm thấu trong cấu trúc cÆ¡ thể, cây trái quê tôi tuy không tháºt sai quả nhưng hương vị đặc biệt khó nhầm lẫn vá»›i má»™t ai như anh chị Mãng cầu (na), Nhãn, MÃa…và sau nầy ngay cả thằng con nuôi sanh sau đẻ muá»™n là tôi cÅ©ng được thừa hưởng phần gia tà i trá»i cho ấy.
Ãiá»u là m tôi thưá»ng thắc mắc là không hiểu ai đặt ra tên tôi như thế ? Nhìn hình dáng bá» ngoà i, tôi chẳng giống gì cây sÆ¡ ri chÃnh gốc. Há» hà ng Cerise mà ngưá»i ta gán ghép cho tôi có thân nhánh cà nh to cao hùng mạnh chứ không khẳng khiu mảnh giẻ như tôi, lá to dà i đứng xa nhìn mưá»ng tượng như cây ngá»c lan phong lưu quà hiếm khác hẳn vá»›i tôi sum suê tá»±a như khóm hoa là i, cụm nguyệt quÃ. Lá SÆ¡ ri tôi tròn tròn duyên dáng như đồng tiá»n lúm sâu trên gò má cá»§a ai kia.
Ngưá»i ta bảo chẳng hạn cây quÃt xứ nầy Ä‘em trồng xứ khác không còn giữ vẹn nguyên xi từ ngoại hình đến bên trong, do ảnh hưởng căn bản cá»§a khà háºu phong thổ, có thể vì váºy mà tôi thay đổi dạng chăng, nguyên nhân nầy trong trưá»ng hợp tôi xem ra không vững lắm.
Nhá»› đến bà i hát « Les pommiers blancs et les cerisiers roses »(Những cây táo trắng và cây sÆ¡ ri hồng) vá»›i hoa sÆ¡ ri to to xòe cánh hồng nhạt phá»§ đầy tà ng lá tháºt thÆ¡ má»™ng quyến rÅ©, đặc Ä‘iểm nầy tôi cÅ©ng thừa hưởng được má»™t phần cái « gên » hồng nhan ấy nhưng so vá»›i anh chị bên trá»i Âu mỹ miá»u khoe dáng ngá»c, hoa SÆ¡ ri tôi đúng là hiện thân cá»§a à Ãông nhá» nhoi khép nép kÃn đáo, hoa mini, bonsai tháºt dá»… thương. Nếu có dịp thi tuyển Hoa háºu tất các giám khảo cÅ©ng phải phân vân lá»±a chá»n cho Ä‘iểm vì « Má»—i ngưá»i má»—i vẻ mưá»i phân vẹn mưá»i ».
Còn con cái cá»§a chúng tôi thì hoà n toà n khác hẳn. Trái Cerise Âu tròn, chÃn má»™ng có loại mà u cam Ä‘á», loại nâu sẫm vá»›i há»™t tròn cứng còn đà n con chúng tôi thì lại có hình thù quả cà chua nho nhá» chia là m ba múi rõ rệt trong có ba há»™t xÆ¡ xÆ¡ nếu có lỡ nuốt cÅ©ng không sao.
Chỉ có lá»›p da, thịt thì cấu trúc gần giống nhau, là n da mịn mà ng bóng loáng má»™ng nước bao bá»c lá»›p thịt dòn dòn chua Ãt ngá»t nhiá»u, cắn và o nghe tiếng « phụp », nhai nghe dòn tan, ai đã thá» qua má»™t lần thưá»ng Ãt quên vị hòa hợp đặc biệt chua chua ngòn ngá»t mằn mặn cá»§a má»™t loại trái cây lãng tá», di cư bất hợp pháp, vô lý lịch, không biết xuất xứ từ đâu, nháºp cảng bằng đưá»ng bá»™, thá»§y hay bay nầy.
Có dịp viếng Gòcông, xin bạn ghé thăm má»™t vưá»n sÆ¡ ri nà o trên đưá»ng Ä‘i cá»§a bạn và o mùa trái cây nở rá»™. Xinh xinh thay những chùm trái cuống dà i chụm nhau trên ngách lá cà nh, tùy tuổi Ä‘á»i đổi mà u từ xanh và ng đến cam rồi đỠsẫm bao phá»§ bởi những nét chấm phá hồng hồng phÆ¡n phá»›t tÃm cá»§a những cụm hoa li ti như đôi môi trái tim cùa các thiếu nữ « mưá»i bảy bẻ gảy sừng trâu ».
Nhánh cà nh dẻo dai yểu Ä‘iệu tua tá»§a lá tròn xanh như má»™t bức rèm thêu loáng thoáng hình ảnh cá»§a bao thiếu nữ má hồng đến tuổi dáºy thì cáºp kê e thẹn hé nhìn. Các em gái nhá» có thể vui đùa là m dáng bằng bông trái sÆ¡ ri thay hoa tai ngắn hay dà i Ä‘ong đưa tùy theo mốt thá»i trang bấy giá».
Chắc các bạn cÅ©ng biết rõ là cái gì lạ hiếm thưá»ng được trân trá»ng nâng niu. Tâm lý con ngưá»i mà , ai mà biết hay khám phá Ä‘iá»u gì trước hÆ¡n ngưá»i khác, dù là chuyện cá»n con không vÄ© đại cÅ©ng thá»a mản được tÃnh hiếu kỳ, độc tôn cá»§a con ngưá»i, sáng kiến nà o cÅ©ng cần được khÃch lệ phát huy. Do đó cà ng ngà y tôi được nhiá»u ngưá»i ưa chuá»™ng, trở thà nh sáng giá, đắt hà ng hÆ¡n.
Ngưá»i ta lại bảo « cưng như cưng trứng, hứng như hứng hoa», tôi không được nuông chìu đến thế nhưng trái cá»§a tôi dá»… dáºp thối nhanh. Vì váºy những trái chÃn đầu mùa hay những « trái chiến » tươi má»™ng đỠthưá»ng được nâng niu hái bằng tay, từng chùm hay trái má»™t. Rồi khi đến mùa chÃn rá»™, tùy vưá»n cây to nhá», ngưá»i ta hứng lấy tôi bằng cách trải tấm nhá»±a ni lông, vải bố dưới đất rá»™ng quanh gốc tà ng lá cây sÆ¡ ri, dùng tay hái hay cần móc lay nhẹ cuống cà nh cho trái rụng. Trái được nhặt cẩn tháºn xếp và o thúng để bán lẻ hoặc trong những cần xế to dà nh cho những bạn hà ng buôn sỉ.
Trước kia chúng tôi cÅ©ng được theo ngưá»i dân Gò Ä‘i là m ăn xa, láºp gia đình đây đó hoặc những ai có lần đến cư ngụ má»™t thá»i gian ở đây mang Ä‘i, bao năm qua vẫn chưa có nÆ¡i nà o thÃch hợp vá»›i nếp sống cá»§a tôi. Có nhiá»u tỉnh như VÅ©ng tà u, Bà rịa, miá»n Ãông…cÅ©ng thá» trồng nhưng chất lượng đổi khác rõ rệt . Cây phát triển nhanh tươi tốt nhưng ở nÆ¡i nầy trái lại lạt phèo mất chất chua hay ngá»t, nÆ¡i khác thì lại có mùi hăng hắc khó ăn. Thế là ý định cho tôi Ä‘i « lao động » ở vùng đất má»›i khác bất thà nh, và có lẽ đó cÅ©ng là dịp may cho tôi, tôi trở thà nh quà hiếm, đặc sản Gò công.
Rồi từ tháºp niên 50 trở Ä‘i, tôi trở thà nh món quà biếu xinh xinh lạ ngon cho bạn bè thân nhân gần xa. Các cáºu cô trẻ còn đùa nhau nhại gá»i tên tôi là « Chéri » và thưá»ng vui vẻ hát khi thì « Cerise je t’aime, cerise je t’adore » lúc lại nhẹ cong lưỡi lên du dương « Chéri, je t’aime… » để diá»…n tả ý tình mình.
Riêng chúng tôi cà ng ngà y cà ng thÃch hợp vá»›i phong thổ vùng nước mặn đồng khô nầy hÆ¡n nhiá»u anh chị khác chỉ ra trái và o mùa mưạTôi không kén ăn khó uống cÅ©ng không đòi há»i cao lương mỹ vị để chóng lá»›n. Phân bón không cần thiết hằng năm, chỉ cần tưới nước Ä‘á»u đặn trong mùa nắng ráo là trái có quanh năm, năng suất cao lên, lợi tức thu hoạch tăng thêm.
HÆ¡n thế nữa vì quê tôi chỉ cách Saigon trên dưới 58km, nên mùa nà o cÅ©ng có mặt, sá»± đóng góp tÃch cá»±c cá»§a tôi dần dần được để ý rồi yêu chuá»™ng hÆ¡n. Vưá»n sÆ¡ ri tăng lên gấp bá»™i. Ngưá»i ta tháp cà nh ghép nhánh ươm cây phổ biến rầm rá»™ rá»™ng rãi. Ká»· thuáºt canh tác chăm bón cÅ©ng được nghiên cứu sâu rá»™ng tăng cưá»ng. Việc phân phối thu mua buôn bán được quy hoạch lại dá»… dà ng hÆ¡n trước.
Hằng ngà y, ngoà i việc bán lẻ ra, tôi còn được bạn hà ng mối lái đến đặt hà ng, trả giá cò cưa tùy theo thị trưá»ng. Khác hẳn vá»›i anh chị Mãng cầu, Chuối,…có thể « mua mão » tức là mua trước cả vưá»n, cả cây to, SÆ¡ ri tôi tháºt khó định giá trước vì chỉ cần má»™t cÆ¡n mưa to, bảo tố là có thể thất thu ngay.
Trái cÅ©ng thế, vừa chÃn tá»›i thì tháºt dòn ngon nhiá»u nước nhưng chÃn rục
lại dá»… dáºp đổi vị ngay. Do đó vệc bảo quản cÅ©ng tháºt công phu. Chá»§ vưá»n thưá»ng bắt đầu hái trái hưá»m hưá»m chÃn từ sáng sá»›m, đến chiá»u thì bạn hà ng đến thu mua Ä‘em vá» vá»±a. Ở đây lại phân loại lá»›n nhá» dở ngon rồi xe chở hà ng lên đưá»ng ngay trá»±c chỉ Ä‘iểm hẹn như Saigon hoa lệ phục vụ ngưá»i có tiá»n thÃch cá»§a lạ.
Dần dần cha mẹ nuôi tôi còn khám phá thêm ưu Ä‘iểm khác, ngoà i vị ngá»t thÆ¡m, mà u hồng đỠcá»§a chất nước cốt xem tháºt mát mắt đáng đồng tiá»n. Lúc đầu chỉ dùng hạn hẹp là m mức, nấu rượu phổ biến trong phạm vi gia đình, trong tỉnh theo cách tiểu công nghệ rồi dần dần được ká»· nghệ hóa tương đối đại trà hÆ¡n dưới dạng nước ngá»t si rô, cao Ä‘iểm nhất là Rượu SÆ¡ ri sản xuất tại hảng Rượu Bình Tây Saigon.
Viếng Gò công má»™t lần Ä‘i bạn, ở đây có câu « Rượu Gò công ai Ä‘ong nấy uống » các ông có thể nhấp nháp rượu đế cất nấu tại nhà bằng gạo nếp, nếp than, nhum và nhất là rượu sÆ¡ ri đặc biệt nầy. Các cô sẽ thÃch thú hái những trái sÆ¡ ri má»™ng Ä‘á», cắn và o là m đôi môi rung động má thêm hồng. Chưa hết đâu, trái sÆ¡ ri còn xanh có thể dùng như « mồi » thay ổi, bần, me, kiệu chua…cho các ông nhấm rượu, bạn gái trẻ thì quây quần bên nhau nhai rôm rốp trái sÆ¡ ri xanh dòn, chấm muối á»›t đỠgay hay quẹt má»™t tà mắm tôm chà , các vị ngá»t mặn chua cay hòa lẫn kÃch thÃch giác quan mở rá»™ng tầm nhìn và lòng ngưá»i hòa đồng bình đẳng.
Qua bao nhiêu thăng trầm biến đổi, dù chưa được má»i ngưá»i biết đến, SÆ¡ ri tôi luôn biết giữ pháºn mình nhá» nhoi nhưng luôn cố gắng siêng năng phục vụ bằng khả năng bẩm sinh sẵn có cá»§a mình.
Ngà y nay rất vui mừng hãnh diện được có tên trên danh sách « Cây trái Việt nam », dù không có tà i cao được trá»ng dụng như các anh Chuối, chú Cam, chị QuÃt, cáºu Thanh long chá»…m chệ trên đĩa quả tá» sang trá»ng, được bao ngưá»i trong và ngoà i nước trầm trồ yêu thÃch là m nở mặt nở mà y cây trái nước nhà , SÆ¡ ri tôi vá»›i khả năng thưá»ng sức má»n không ngá»›t theo gương ngưá»i trước, luôn cố « gồng co », gò nắn mình hầu đóng góp phần nhá» nà o hữu dụng là m vinh dá»± cho mảnh đất già u nghÄ©a tình đã cưu mang tôi, Gò công.
Tuy nhiên, dù hiện nay chúng tôi đã có thế đứng khiêm tốn trên mảnh đất tạm dung mà chúng tôi hằng xem như quê cha đất tổ cá»§a mình, nhưng vốn « Cây có cá»™i nước có nguồn », chúng tôi luôn hằng mong tìm được gốc gác tháºt sá»± cá»§a dòng há» SÆ¡ ri.
Nhất là trong dịp Xuân vá» Tết đến, nhìn cảnh má»i gia đình rá»™n rịp tá» tá»±u bên bà n thá» tổ tiên tưởng nhá»› công Æ¡n sinh thà nh gầy dá»±ng, chúng tôi cà ng chạnh nghÄ© đến thân pháºn mình hy vá»ng có ngà y tìm thấy tông tÃch cá»™i nguồn.
Vì váºy, xin kÃnh nhá» Quý Báo trá»i, Báo đất vui lòng cho đăng trên « Mục nhắn tin » giúp chúng tôi
« Tìm gia phả Sơ ri »
Và cÅ©ng kÃnh xin Quý vị trưởng thượng nà o có biết vá» nguồn gốc SÆ¡ ri chúng tôi, chỉ giáo cho. Xin mail vá» :
sori@gocong.vn.com
Thà nh tháºt tri ân.
Hắn trở lại Qui NhÆ¡n - thà nh phố biển mà hắn đã sống và lá»›n lên vá»›i những tháng ngà y ấp yêu ká»· niệm - hắn Ä‘i trên con đưá»ng phố buổi chiá»u vá»›i những hạt mưa rÆ¡i thấm ướt trên vai - hắn Ä‘ang mÆ¡ vá» má»™t hình ảnh xa xưa cá»§a thá»i niên thiếu - Hắn Ä‘i bá»™ theo con đưá»ng Tăng Bạt Hổ - đến trước cổng trưá»ng Bồ Ãá» - nhìn qua bức tưá»ng còn lá»›p kẽm gai - hắn dừng bước - nhìn và o bên trong ngôi trưá»ng - phòng lá»›p vẫn còn như xưa - lòng hắn chùng xuống - những ká»· niệm hiện vá» qua từng ký ức .
Ngôi trưá»ng còn đây - cảnh váºt còn đó - hà ng me già vẫn á»§ rÅ© đứng chÆ¡ vÆ¡ - ngôi chùa tỉnh giáo há»™i xây dá»±ng dở dang vẫn còn đứng đợi - hắn Ä‘i theo bá» tưá»ng qua đưá»ng Trần cao Vân rồi rẽ vô chùa Long Khánh - ngôi chùa vẫn như ngà y xưa .
Tiếng chuông chùa cầu kinh buổi chiá»u , xen lẫn tiếng tụng niệm vang vang - lòng hắn cảm thấy có ná»—i buồn xâm chiếm -Hắn bước lên báºc thá»m - và o chánh Ä‘iện thắp ba nén hương lá»… Pháºt - nhìn là n khói hương quyện tá»a - nhìn gương mặt hiá»n từ cá»§a Ãức Từ Phụ - lòng hắn quên hết háºn thù .
Hắn bước ra khá»i cổng chùa - giá»t mưa tà tách rÆ¡i - Hắn trở lại đụt mưa dưới mái hiên chùa .
Má»™t ngưá»i đà n bà đi và o cổng chùa - dừng lại tránh mưa - hắn khẽ nhìn - mở to đôi mắt:
- Ô ! Ô!... xin lá»—i bà - và ngưá»i đà n bà cÅ©ng nhìn lại hắn:
- Ô ! Ô! ông là .... Hắn không còn nghi ngỠgì nữa:
- Xin lá»—i ! bà có phải là Ãoan Trang - Nguyá»…n thị Ãoan Trang ?
và ngưá»i đà n bà cÅ©ng há»i lại hắn:
_ Còn ông có phải là Nguyá»…n Tưá»ng Hùng ? - Hắn nghÄ©: đúng là Trang rồi - ba mươi năm hÆ¡n - cuối cùng chúng ta cÅ©ng còn gặp nhau phải không Trang ? - Bây giá» chúng ta đã già - tóc anh đã đầy sợi bạc và mặt em cÅ©ng đã có những vết hằn - những ká»· niệm xưa đã thà nh quá khứ - má»™t quá khứ đầy những ká»· niệm buồn . Ngà y đó anh là má»™t tên lÃnh nghèo - ngà y đêm đóng nÆ¡i tiá»n đồn heo hút thì là m sao giữ vững được má»™t thứ tình yêu thánh thiện - ngà y anh từ ngục tù trở vá», cÅ©ng chÃnh là ngà y anh đã mất em vÄ©nh viá»…n và anh cÅ©ng ra Ä‘i xa thà nh phố biển Qui NhÆ¡n từ ngà y ấy - HÆ¡n ba mươi năm rồi - không ngá» hôm nay mình còn gặp lại nhau .
Sau giây phút ngỡ ngà ng - Hắn lên tiếng:
_ không ngỠhơn ba mươi năm mình lại gặp nhau
_ Anh vẫn như ngà y xưa , dù có già đi nhưng không thay đổi
_ Trang ! bây giỠcuộc sống ra sao, hai bác còn khoẻ ?
_ Ba mẹ em đã mất , em đã có hai cháu đã lớn và ông xã em cũng không còn từ năm năm rồi
_ Thà nh tháºt chia buồn cùng Trang - hiện giá» Trang ở đâu ?
_ Chúng em vượt biên được qua định cư ở Mỹ hơn hai mươi năm rồi
_ á»’ ! váºy sao ?
_ Còn anh ?
_ Lang thang - Vợ con mất đã lâu - từ vùng kinh tế má»›i Thuáºn Mẩn - Trang vá» Việt Nam khi nà o và ở đâu ?
_ Em vỠở nhà cô Mai - chắc anh còn nhớ ? thứ bảy tuần sau là em đã trở lại Mỹ rồi - khi nà o có thể anh ghé lại chơi .
_ Hãng máy bay nà o ? chuyến mấy giỠ?
_ Dạ hãng Ãại Hà n , chuyến mưá»i giỠđêm ngà y mưá»i đó anh
_ Hình như ngưá»i bạn tôi cÅ©ng vá» Mỹ chuyến đó , để tôi há»i lại nếu Ä‘i cùng chuyến, tôi sẽ giá»›i thiệu nó vá»›i Trang để cùng vá»
cho có bạn và sẵn tiễn nó , tôi sẽ tiễn Trang luôn
_ Cảm ơn anh !
CÆ¡n mưa đã dứt , Hắn và Ãoan Trang chà o nhau - má»—i ngưá»i Ä‘i vá» má»™t hướng .
Gặp lại Ãoan Trang sau má»™t thá»i gian dà i xa cách - lòng hắn thóang má»™t chút xốn xang - dù sao Ãoan Trang cÅ©ng là mối tình đầu cá»§a hắn - Trong lao tù hắn luôn mÆ¡ ước má»™t ngà y trở lại thà nh phố biển mến yêu để cùng Ãoan Trang dá»±ng xây má»™t tương lai hạnh phúc - nhưng khi hắn trở vá» thì Ãoan Trang đã là vợ cá»§a ngưá»i khác
Gặp lại Ãoan Trang dù trong lòng hắn đã khÆ¡i lại má»™t tình yêu đầu Ä‘á»i , nhưng trong tâm hồn hắn vẫn còn buồn giáºn Ãoan Trang đã phụ hắn nên hắn không cho Ãoan Trang biết gì nhiá»u vá» hắn .
Buổi tối , trước khi và o phi trưá»ng Tân SÆ¡n Nhất vá» lại Hoa Kỳ - Ãoan Trang có ý chá» hắn đến để chia tay tạm biệt, nhưng hắn đã biệt dạng - Ãoan Trang buồn bã Ä‘i vá» cổng phi trưá»ng
Ngồi trên máy bay, tâm hồn Ãoan Trang buồn vô táºn - tất cả những ká»· niệm cá»§a má»™t mối tình xa xưa hiện vá» qua từng ký ức - Bá»—ng má»™t bà n tay đánh nhẹ và o vai nà ng - nà ng giáºt mình nhìn hắn sững sá»:
_ Ủa ! sao anh cũng đi qua Mỹ ?
_ Trang không nhá»› tôi nói : cÅ©ng có ngưá»i bạn Ä‘i cùng chuyến vá»›i Trang sao !
_ Ngưá»i bạn anh đâu ?
_ Anh ta không Ä‘i nên nhưá»ng cho tôi đấy
_ Thôi ! anh đừng giỡn nữa . Như thế nà o nói cho em biết đi
_ Tháºt ra thì tôi qua Mỹ đã gần mưá»i năm rồi - theo diện H.O - hằng năm tôi Ä‘á»u vá» thăm má»™ vợ và con tôi - lần nà y vá» là để bốc má»™ hai mẹ con thiêu Ä‘em tro vá» chùa
Má»™t chút suy nghÄ© , Ãoan Trang há»i hắn :
_ Anh có gia đình khác chưa ?
_ Tôi đã quên chuyện đó rồi Trang
_ Tháºt váºy sao ?
_ Có thể vây.
Một phút im lặng
_ Anh Hùng ! Em muốn nói vá»›i anh Ä‘iá»u nà y
_ Nói gì ? Trang cứ nói đi
_ Em đã suy nghĩ kỹ rồi
_ Trang Suy nghĩ gì ?
_ Em nghĩ ... Thôi vỠđến Mỹ em sẽ nói rõ hơn
Hắn nhìn qua khung cá»a sổ - bình minh đã ló dạng - ánh nắng ban mai chiếu và o - bầu trá»i nước Mỹ đã hiện ra trước mặt - má»™t ngà y rất đẹp - nhìn qua phÃa trái - Ãoan Trang Ä‘ang tá»±a và o vai hắn ngá»§ say - HÃŒNH NHƯ MÙA XUÂN ÃẾN MUỘN
Hôm ấy tụi nhá» trong xóm nhặt được con heo sinh non còn đỠhon há»n, cá»§a má»™t nhà nà o đó thấy khó nuôi nên vứt bỠở ngoà i đồng. Chúng Ä‘em vá» nghịch, lấy que gẩy qua gẩy lại như chÆ¡i đánh khăng, khiến con váºt tá»™i nghiệp cứ phải co rúm lại như để tránh các vết thương ngang dá»c má»—i lúc má»™t nhiá»u hằn lên lá»›p da má»ng dÃnh.
Bà Tám thấy bá»n trẻ Ä‘ang túm tụm hà o hứng vá»›i trò chÆ¡i má»›i lạ, tò mò bước đến gần để xem. Thấy con váºt quặt quẹo, dÆ¡ dáy, Ä‘ang nằm run rẩy dưới đất, bà hét lên giáºn dữ:
-Tụi mà y ác nhân thất đức vừa vừa chứ! Con chó con ấy có tá»™i tình gì mà tụi mà y hè nhau đánh chết nó váºy!?
Bá»n nhóc bị ngưá»i lá»›n la rầy nên im thim thÃt, nhưng có đứa vẫn khe khẽ lên tiếng:
-Con heo “cùiâ€, chứ không phải con chó đâu bà Tám Æ¡i!
Bà Tám dang hai tay vạt bá»n trẻ ra, cúi xuống nhặt con váºt Ä‘ang bị hà nh hạ lên xem, rồi xuýt xoa:
-Ủa, là con heo... sữa! Sao nhà nà o không Ä‘em Ä‘i nấu cháo mà lại vứt bỠở đây váºy kìa?
Thằng Bỉnh, có biệt danh là “Bỉnh Heo†hỉnh hỉnh cái mũi rồi nói:
-Bà Tám không thấy nó “què†sao?
Bà Tám nhấc tai con heo lên xem, quả tháºt con heo má»›i sinh nà y trông rất lạ, nó có 2 chân sau, còn hai chân trước thụt đâu mất và chỉ ló dạng chút xÃu như cái đầu móng tay. Thấy con heo còn nhúc nhÃch, bà Tám lấy tay kia âu yếm vá»— nhè nhẹ lên lưng nó, tá» lòng thương hại:
-Tụi bây đi hết đi, để tao mang con heo nà y vỠxem có cứu được không!
Nói xong, bà Tám lá»™t cái nón lá Ä‘ang đội trên đầu ngá»a ra rồi bá» con heo con và o - rồi bước nhanh - như sợ lÅ© nhóc đòi lại con váºt mà chúng Ä‘ang bà y trò đùa giỡn.
Bà Tám là bà mụ đỡ đẻ trong xóm, dù không há»c hà nh gì nhiá»u, nhưng khi trạm y tế cá»§a xã mở ra thì bà cÅ©ng được nháºn ngay và o là m “nữ há»™ sanhâ€. Tay nghá» cá»§a bà khéo lắm, khéo đến độ có nhiá»u ca ở táºn xã bên cÅ©ng Ä‘em xe tá»›i rước, để mong được “mẹ tròn con vuôngâ€. Bà Tám cÅ©ng là ngưá»i có lòng nhân khác lạ, không bao giá» bà nháºn phá thai cho bất cứ ai, dù ngưá»i ấy có gặp hoà n cảnh éo le đến đâu, cÅ©ng như trả tiá»n công cao đến cỡ nà o... bà cÅ©ng Ä‘á»u lắc đầu từ chối. Vì thế cho nên, khi gặp lÅ© trẻ Ä‘ang đùa nghịch vá»›i con heo táºt nguyá»n, bà liá»n dà nh Ä‘em vá» cứu chữa vá»›i hy vá»ng nó sẽ sống sót, còn nếu không thì bà sẽ Ä‘em chôn nó ở cuối vưá»n.
Quả tháºt bà Tám rất mát tay, chỉ và i ngà y sau con heo bị vứt ở ngoà i đống rác ấy đã cá»±a quáºy loi choi trong cái thùng giấy lót chiếc quần Ä‘en cÅ© rách. Hà ng ngà y bà đá»u bÆ¡m thuốc và o miệng con heo và cho nó bú sữa bá»™t pha loãng, tất cả các thứ nà y Ä‘á»u có từ nhà bảo sanh cá»§a xã, nÆ¡i bà là m việc, nên cÅ©ng chẳng tốn kém gì. Ãến khi con heo con biết kêu lên eng éc má»—i khi đói, bà Tám má»›i phát giác ra ngoà i chuyện chỉ có 2 chân sau, con heo dị dạng nà y còn bị mù nữa!
Chuyện con heo bị thương bà còn chữa được, chứ chuyện nó bị mù “bẩm sinh†thì bà chịu, dù trước đây bà đã từng kiên trì nhá» thuốc và hút má»§ cho má»™t đứa bé bị bá» rÆ¡i – vì mẹ nó là má»™t cô gái giang hồ, thấy con không mở mắt vì bị má»§ bÃt kÃn do bệnh táºt cá»§a các tay chÆ¡i để lại. Bà Tám thấy tá»™i nghiệp Ä‘em đứa bé gái ấy vá» nuôi, đặt tên là Hiếu và nay nó đã được 8 tuổi - và tháºt may mắn là nó không bị mù như má»i ngưá»i nghÄ©, và nay cô bé ấy là niá»m vui to lá»›n cá»§a má»™t ngưá»i phụ nữ đã lá»›n tuổi mà không chồng không con như bà .
Khi con heo đã cứng cáp và khá»e mạnh, bà nói vá»›i bé Hiếu:
-Con Ä‘em nó ra sau bếp, nuôi ở gần cái đưá»ng mương, chứ để nó trong nhà hoà i má chịu không nổi mùi phân đâu!
Bé Hiếu từ ngà y có con heo mà má nuôi Ä‘em vá», nó thÃch lắm và coi như ngưá»i bạn. Nó thưá»ng xuyên tắm, cho heo ăn, rồi bồng bế ná»±ng nịu y như ngưá»i ta nuôi chó trong nhà . Mặc dù để con heo sau bếp rồi quây phên tre chung quanh, nhưng bé Hiếu vẫn thưá»ng xuyên lén má Tám để đưa lên nhà đùa giỡn. Con heo nhỠđược bà Tám và bé Hiếu chăm sóc thưá»ng xuyên nên ngà y cà ng bụ bẫm, và má»›i nhìn qua không ai có thể biết đó là má»™t con heo táºt nguyá»n - vì dù chỉ có hai chân sau, và bị mù nhưng nó vẫn biết chạy tá»›i chạy lui mừng rỡ má»—i khi nghe thấy tiếng kêu “ụt Æ¡i, ụt à †cá»§a bé Hiếu và bà Tám.
Con heo lá»›n nhanh như thổi, chỉ và i tháng sau nó đã không còn di chuyển được như lúc còn bé, bởi hai cái chân sau đã không thể nà o nâng đỡ nổi cái thân xác nặng ná». Vì váºy, má»—i lần muốn xê dịch nó chỉ như lá»§i ngưá»i vá» phÃa trước, hay nằm má»™t chá»— quay vòng vòng chứ khó có thể tiến xa được! Tá»›i lúc nà y, bé Hiếu không còn đưa con heo Ä‘i đâu chÆ¡i đùa như trước nữa, và chỉ còn biết phụ bà Tám bằng cách tạt các thau nước nhá» và o chuồng má»—i khi ngá»i thấy mùi hôi từ phân cá»§a con heo mù thải ra.
Không ai biết bà Tám nuôi con heo táºt nguyá»n ấy bằng thứ thức ăn gì mà nó lá»›n và nặng cân nhanh khá»§ng khiếp. Con heo ngà y cà ng máºp, thịt núng na núng nÃnh cả tảng bệu ra từ đầu đến bụng, tháºm chà đến cả hai chân sau cá»§a nó. Bé Hiếu vì còn nhá» nên cÅ©ng chẳng thắc mắc vá» việc cho heo ăn gì, nhưng má»—i khi nó tạt nước tắm cho heo thì lại thấy những vÅ©ng máu đỠtanh nồng trôi Ä‘i từ chá»— nằm cá»§a con váºt, tháºm chà nhiá»u lúc nó còn thấy cả dòng máu đỠtươi trà o ra từ mõm, nhất là khi con heo ăn no rồi quay ra nằm ngá»§ thở hồng há»™c.
Có lần bé Hiếu thấy bà Tám vứt cả đống thịt bầy nhầy còn đẫm máu và o chuồng cho heo ăn. Con bé tò mò há»i:
-Má cho heo ăn thịt gì váºy? Sao má không nấu trá»™n và o cám cho nó?
Bà Tám quay sang nói nhá»:
-Má cho nó ăn thịt bò, loại “bầy hầy†ở chợ bán không ai mua, hỠđể rẻ cho má đem vỠcho heo. Con thấy không, nó ưa ăn loại thịt nà y lắm, cám với rau mà con trộn thêm để ở máng má thấy có lúc nà o nó chịu ăn đâu?
Bé Hiếu công nháºn Ä‘iá»u má Tám nói là đúng, con heo mù nà y chỉ thÃch ăn loại “thịt bầy hầy†do má nuôi thỉnh thoảng Ä‘em vá» sau khi hết giá» là m việc ở phòng há»™ sanh xã. Con heo ngà y cà ng máºp và đánh hÆ¡i hay kinh khá»§ng, khi bé Hiếu xuống dá»™i nước tắm thì nó nằm yên không cá»±a quáºÃ¯y, nhưng khi má Tám Ä‘em bịch thịt chưa Ä‘i tá»›i chuồng thì nó đã hÃch hÃch cái mÅ©i đỠá»ng và rÃt lên những trà ng dà i “ư... á»â€ để chỠđón món ăn khoái khẩu mà bà Tám đã cho nó ăn quen từ hồi thôi bú sữa, hôm nà o không có món nà y thì nó nằm á»§ rÅ© như heo bịnh, trông đến phát rầu!
Năm ấy, bà Tám thấy con heo đã nặng gần cả tạ, liá»n nghÄ© đến chuyện phải bán nó cho mấy ông hà ng thịt ở chợ xã để có thêm tiá»n tiêu tết. Ãã có hai tay đến trả giá, nhưng chê con heo mù và què nà y mỡ nhiá»u và đòi giảm giá. Bà Tám không chịu, vì thá»±c sá»± giá mỡ và giá thịt lúc nà y cÅ©ng ngang nhau, còn chuyện heo bị mù hay thiếu mất hai chân trước thì cÅ©ng chẳng ăn nhằm gì đến việc... xả thịt.
Gần đến tết, các tay săn lùng mua heo bò lại xuất hiện trong vùng nhiá»u hÆ¡n, bà Tám biết váºy nên chẳng dại gì mà phải bán ngay cho những tay trả giá rẻ. ChÃnh vì thái độ không nôn nóng và tá» ra chưa cần bán, nên giá cân ký con heo táºt nguyá»n cá»§a bà ngà y cà ng được nâng cao, và cho đến lúc bà muốn gá»i ngưá»i trả giá cao nhất đến cân thì lại xảy ra chuyện.
Bé Hiếu khi biết bà sắp bán con heo mù Ä‘i, thì nó là m mình là m mẩy, khóc bù lu bù loa, không chịu để cho bà Tám bán mất con váºt mà nó đã bá» ra nhiá»u giá» chăm sóc và coi như bạn để đùa giỡn má»—i khi Ä‘i há»c vá». Bà Tám vá»— vỠđứa con gái nuôi mà bà thương yêu còn hÆ¡n là con ruá»™t rằng, khi bán xong con heo mù thì sẽ mua vỠđến hai con heo con để nó ná»±ng nịu, nuôi nấng - nhưng nó nhất định không chịu và nói con heo mù... sắp có em bé, thì phải để cho nó sanh “em bé†xong rồi thì má»›i được Ä‘em bán.
Nghe bé Hiếu nói thế, bà Tám muốn báºt cưá»i vì sá»± ngây thÆ¡ cá»§a nó, vì con heo mù mặc dù là con heo cái, nhưng nếu không cho “nhảy ná»c†thì là m sao có heo con được! Nhưng nghÄ© lại, bà thấy cách nà y cÅ©ng có thể thá»±c hiện được, vì nếu gá»i ngưá»i Ä‘em heo ná»c đến cho nó “đi tÆ¡â€, thì biết đâu nhà bà lại có cả đà n heo con mÅ©m mÄ©m. Bà cÅ©ng suýt báºt cưá»i khi nghÄ© đến lúc ông “lái lợn†chắc chắn mồ hôi sẽ vã ra như tắm, bởi phải tìm cách nâng cho con heo chỉ có hai chân sau đứng lên, rồi lại phải lùa con heo ná»c sao cho và o đúng vị trà từ phÃa sau...
Ãang khi suy tÃnh đến chuyện bán con heo táºt nguyá»n, hay chá» nó sinh xong lứa heo đầu rồi Ä‘em bán cÅ©ng chưa muá»™n, thì bà Tám gặp ngưá»i hà ng xóm có cái ao rau muống kế sát đằng sau nhà .
Bà Máºu nổi tiếng là ngưá»i khó chịu và lắm chuyện ở xóm bên, vừa thấy bà Tám liá»n đưa tay vẫy gá»i rối rÃt:
-Nà y bà Tám, bà lại đây tôi nói chuyện nà y cho bà nghe...
Bà Tám Ä‘ang băng ngõ hẻm để ra đưá»ng đón xe lam, không muốn nói chuyện nhiá»u vì sợ lỡ chuyến xe nên khoát tay, mà chân vẫn rảo bước:
-Thôi có chuyện gì thì để đến chiá»u tôi Ä‘i là m vá» rồi ghé nhà bà nói chuyện sau nghe. Bây giá» tôi phải Ä‘i gấp, kẻo bị la rầy vì Ä‘i trá»… hoà i kỳ lắm!
Bà Máºu bước nhanh tá»›i, rồi hối hả nói:
-Chuyện nà y có liên quan tới con heo của nhà bà !
Nghe tá»›i chuyện con heo, bà Tám nghÄ© chắc bà hà ng xóm nà y phiá»n hà chuyện cống rãnh thoát phân chảy sang ruá»™ng rau muống, nên lên giá»ng:
-Bà đừng lo gì hết á, tôi sắp bán con heo ấy rồi. Mấy ngà y nay quân buôn trả giá hà rầm mà tôi chưa chịu, chắc Ãt bữa nữa là có ngưá»i đến cân...
Bà Máºu đưa tay áo ra chùi nước cốt trầu Ä‘ang nhá»…u ra ở hai bên mép rồi nói:
-Bà hiểu lầm ý của tôi rồi! Tôi muốn nói với bà chuyện khác kìa...
Bà Tám ngạc nghiên há»i lại:
-Chuyện khác là chuyện gì?
Bà Máºu ra vẻ nghiêm trá»ng:
-Chả là nhiá»u tối tôi ngá»§ không được, ra sau bếp là m mấy việc vặt, thấy đã khuya rồi mà sao bên chuồng heo cá»§a nhà bà vẫn còn tiếng đùa giỡn cá»§a con Hiếu vá»›i con heo. Ãêm khuya thinh vắng nên tôi nghe rõ lắm, và chỉ lạ là tại sao bà không bắt nó Ä‘i ngá»§ sá»›m. Chuyện ấy xảy ra mấy đêm liá»n, nên tôi để ý nghe coi con Hiếu nói gì vá»›i con heo, ai dè toà n là tiếng o oe như là trẻ sÆ¡ sinh, và tiếng cưá»i nắc nẻ cÅ©ng váºy là cá»§a trẻ nÃt chứ không phải là cá»§a con Hiếu. Tôi biết nhà bà chỉ có con Hiếu thôi chứ đâu có con nÃt má»›i sanh, nên tôi má»›i há»i bà là ...
Bà Tám ngắt ngang câu chuyện kể cá»§a bà Máºu, ra vẻ giáºn dá»—i:
-Bà già rồi mà còn nói chuyện tầm phà o! Ãêm nà o con Hiếu cÅ©ng lên giưá»ng ngá»§ chung vá»›i tôi, khi buồn Ä‘i tiểu nó còn phải gá»i tôi dáºy thắp đèn đưa nó ra sau bếp, là m gì có chuyện đêm nà o nó cÅ©ng xuống chÆ¡i giỡn vá»›i heo!
Bà Máºu phân trần:
-Tôi có nói vá»›i bà rồi, lúc đầu thì tôi tưởng là con Hiếu, nhưng sau nghe kỹ thì má»›i biết đó là tiếng cưá»i giỡn cá»§a trẻ má»›i sinh. Giá»ng cưá»i cá»§a nó vang lên khanh khách giữa đêm vắng, thì là m sao tôi lầm vá»›i giá»ng cưá»i cá»§a con Hiếu được!
Bà Tám ra vẻ bực bội:
-Nhưng bà kể chuyện nà y vá»›i ý gì? Mặc dù tôi là m bà mụ đỡ đẻ, nhưng tôi chưa là m Ä‘iá»u gì sai quấy, tôi còn mang cả con Hiếu vá» nuôi nữa, bà không thấy việc ấy sao?
Bà Máºu chống chế:
-Lòng dạ cá»§a bà trong xóm ai mà không biết, nhưng chuyện con heo nhà bà đùa giỡn vá»›i con nÃt lúc ná»a đêm vá» sáng là chuyện có tháºt, tôi nghe sao thì kể cho bà biết như váºy, không có ý gì hết. Mấy bữa nay có ngưá»i muốn mua con heo ấy, tôi nghÄ© là bà nên bán ngay Ä‘i, đừng chắc lép gì nữa!
Bà Tám nghÄ© là bà Máºu muốn bà bán quách con heo để khá»i bị ngá»i mùi phân má»—i khi có luồng gió thổi xuôi chiá»u hay những ngà y nóng bức khiến mùi phân xông lên nồng nặc - bởi phÃa sau bếp cá»§a nhà bà thì cÅ©ng là phÃa sau bếp cá»§a nhà bà Máºu! Nhưng nghÄ© lại, bà Tám chợt lòng dạ phân vân, bởi cách đây mấy tuần ngoà i các bịch “nhau†cá»§a đà n bà đẻ mà bà đem vá», còn có má»™t thai nhi sinh non đã đầy đủ hình hà i mà bà lấy lầm Ä‘em vá» cho heo ăn!
Bà Tám nhá»› lại, hôm ấy má»™t phụ nữ lạ mặt, nước da trắng bóc, chứng tá» không phải là ngưá»i trong xã, được xe lôi chở và o nhà bảo sanh vá»›i những triệu chứng sắp sinh. Khi nhìn bụng cá»§a thai phụ, bà Tám biết ngay đây là má»™t ca sinh non, và không có dấu hiệu gì chứng tá» thai nhi còn sống! Mặc dù đã chÃch thuốc dục, và bá»c nước ối đã vỡ nhưng ngưá»i đà n bà mang bầu vẫn không thể nà o thúc được đứa con ra khá»i bụng mẹ. Thai phụ mồ hôi vã ra như tắm, bá» môi nứt nẻ khô rang, sức khá»e cạn dần vì lo sợ và ráng sức là m theo các phương pháp rặn đẻ cá»§a bà Tám. Thấy nguy cÆ¡ có thể dẫn đến việc chết cả mẹ lẫn con, bà Tám cùng ngưá»i y tá ở nhà bảo sanh đã tÃnh đến chuyện kêu xe lam chở ngưá»i đà n bà nà y lên phòng bảo sanh huyện, vì ở đó có bác sÄ© để là m má»™t ca mổ cứu vãn sinh mạng cá»§a thai phụ, nhưng nghÄ© đến quãng đưá»ng xa diệu vợi, và chắc chắn ngưá»i đà n bà nà y sẽ chết trên đưá»ng Ä‘i, nên bà Tám đánh nước liá»u, nói vá»›i cô y tá:
-Chị chÃch cho bà ấy mÅ©i thuốc khá»e, để tôi cố lấy cái thai ra...
Nói rồi, bà Tám đẩy hai chân cá»§a thai phụ dang rá»™ng thêm, lá»™t bỠđôi găng tay cao su rồi thá»c bà n tay sâu và o trong âm đạo, bà luồn tay qua cổ dạ con, đụng đầu thai nhi và thấy nó vẫn nằm ngá»a chưa chuyển sấp trước khi ra khá»i lòng mẹ như các vụ đỡ đẻ bình thưá»ng. Nhưng cÅ©ng để chắc ăn, bà đưa bà n tay trần lên sát mÅ©i đứa nhỠđể xem lại lần nữa coi nó còn thở không, nhưng tất cả Ä‘á»u bất động. Bà mạnh dạn bấu năm ngón tay xuống cằm đứa nhá» và lôi mạnh nó ra ngoà i. Cái đầu ra khá»i cổ dạ con không khó, nhưng đến cái vai cá»§a nó bà lại phải lá»±a thế xoay ngang thì má»›i kéo được cả thân hình nó ra. Mặc dù đó là má»™t đứa nhá» sinh non mấy tháng và đã chết trước đó không lâu, nhưng khi lôi nó được ra ngoà i và cắt rốn, bà Tám thấy đó là má»™t bé gái xinh đẹp, nhưng lạ má»™t Ä‘iá»u là trên đầu nó lại có má»™t hai vết thương trà mạng!
Dù đứa bé đã chết, và trong khi cô y tá lo cho ngưá»i mẹ, bà Tám vẫn Ä‘em thai nhi Ä‘i tắm, để bá»›t mùi hôi tanh cá»§a máu má»§, cÅ©ng như phòng việc mẹ nó muốn nhìn mặt trước khi chôn cất. Lúc tắm cho nó, bà Tám để ý thấy ngoà i vết thâm tÃm ở cổ do bà nÃu và o để lôi nó ra, trên đầu đứa trẻ còn bị mấy vết thương lõm và o khá sâu như có ai dùng váºt lạ thúc mạnh và o đầu, là m mất cả má»™t mảng tóc!
Khi bà mẹ tỉnh lại, đã hết lá»i cảm Æ¡n sá»± cứu tá» cá»§a bà và cô y tá, và không tỠý nuối tiếc hay muốn xem mặt đứa con đã chết! Bà Tám Ä‘em chuyện vết thương trên đầu đứa bé ra há»i, ngưá»i đà n bà tên Phượng lúc đầu chối quanh, nhưng sau má»›i thú thá»±c là trước đó không lâu bà ta đã đến nhà má»™t bà mụ để phá thai, bởi kết quả siêu âm trên thà nh phố cho biết đó là con gái. Vụ phá thai bất thà nh, bởi cái thai đã lá»›n, và bà mụ vưá»n không tà i nà o móc được đầu cái thai để kéo ra, Thấy máu ra nhiá»u sợ bị băng huyết nên Phượng được chở đến nhà má»™t y tá tư để Ä‘iá»u trị, và khi trên đưá»ng trở vá» Saigòn thì có dấu hiệu thai hư muốn tống ra ngoà i, nên đã nhá» ngưá»i quen chở và o nhà há»™ sanh gần nhất!
Chiá»u hôm ấy, bà Tám vứt gói nhau như thưá»ng lệ và o chuồng heo, và không biết rằng trong đó là cái thai sinh non cá»§a ngưá»i đà n bà tên Phượng. Bởi cô y tá đã gói cái bá»c ấy đưa cho bà Phượng và bảo bà ta Ä‘em vá» nhà chôn cất, nhưng sau đó bà nà y chuồn thẳng, vì sợ rắc rối lôi thôi! Hôm sau Ä‘i là m, cô y tá đã nói cho bà biết vụ lấy lá»™n cái bao, vì bao nhau vẫn còn đó, còn cái bao đựng đứa nhá» thì bà Tám đã lấy vá» cho heo ăn! Nghe xong, bà giáºt mình hối tiếc vì chiá»u hôm ấy Ä‘i là m vá» bà lại ra chợ mua thêm Ãt thức ăn nên khi vỠđến nhà trá»i đã nhá nhem, nên bà quẳng ngay gói nhau và o chuồng heo mà không mở ra, hay đứng xem heo ăn như má»i lần. Bây giá» cái thai nhi ấy đã nằm trong bụng con heo táºt nguyá»n cá»§a bà , bà muốn moi ra cÅ©ng chẳng được, muốn chôn cất nó cÅ©ng không xong.
Trong lúc đầu óc rối bá»i khi nhá»› lại sá»± việc, bà Tám không biết phải trả lá»i sao vá»›i bà Máºu, bà đà nh xuống giá»ng, nhưng vẫn nói cứng:
-Ừa thì chuyện là bà nói như váºy... Nhưng để tối nay tôi xuống chuồng heo xem coi có đúng như bà nói không...
Bà Máºu ngúng nguẩy ra vẻ giáºn dá»—i:
-Tui nói bà không cảm ơn thì thôi, còn bà y đặt tin với hổng tin! Tui mà nói láo, cho xe be 12 bánh cán tui nát như tương tà u đi...
Nói rồi bà Máºu quay ngoắt vá», thì cÅ©ng là lúc chiếc xe lam trá» tá»›i. Bà Tám leo lên xe mà trông như kẻ mất hồn, lòng dạ bà rối bá»i vì không biết phải đối phó ra sao vá»›i câu chuyện bà Máºu má»›i kể. Từ bao năm nay là m nghỠđỡ đẻ, bà không bao giỠđụng đến xác những thai nhi xấu số không được cất tiếng khóc chà o Ä‘á»i. Nhiá»u ngưá»i mẹ còn nhẫn tâm vứt bá» xác con lại, khiến bà phải đặt chúng vô há»™p và đem chôn đà ng hoà ng ở mảnh đất cuối vưá»n cá»§a nhà bảo sanh. Việc bà Tám nghÄ© ra chuyện cho heo ăn nhau, là vì bà thấy lÅ© chó quanh nhà bảo sanh thưá»ng lục lá»i thùng rác, kéo những bịch nhau tanh tưởi thối nồng ra ăn, và con nà o con nấy lại máºp khá»e to lá»›n khác hẳn vá»›i những con chó khác nuôi ở nhà . Ãể tránh việc chó bươi móc thùng rác kiếm thức ăn, bà Tám má»›i nghÄ© đến việc hôm nà o có ngưá»i đến sanh thì bà đem má»› nhau ấy vá» cho heo ăn, vừa đỡ tốn kém lại không còn phải lo dá»n dẹp thùng rác má»—i khi bị bầy chó bá»›i tung. Loại nhau mà bà Tám Ä‘em vá» là loại “nhau con rạâ€, còn loại “nhau con so†cá»§a những ngưá»i mạnh khá»e và sinh con lần đầu thì thưá»ng được dà nh cho mấy ngưá»i quen trong vùng, đặt mua và dặn trước - bởi những ngưá»i nà y tin ăn “nhau con so†chữa được nhiá»u thứ bệnh.
Lúc ấy cÅ©ng hÆ¡n ná»a khuya, khi thấy con Hiếu đã ngá»§ say, bà Tám vạch mùng rón rén bước ra mở cá»a sau. Muốn xuống tá»›i chuồng heo sau bếp, bà phải băng qua má»™t khoảng sân, tuy không rá»™ng lắm, nhưng sao đêm nay bà thấy nó xa cách diệu vợi. Vầng trăng lại không mấy rạng, còn bị mấy đám mây Ä‘en che phá»§, khiến cảnh váºt chung quanh tối Ä‘en như má»±c. Khi bà rón rén bước ra sân được mấy bước thì nghe tiếng chó tru từ xa vá»ng lại, tiếng chó ngân dà i hồi lâu rồi lại ư á» trong đêm khuya thanh vắng nghe tháºt dá»… sợ như tiếng oan hồn não nùng ai oán, rồi lại y như đứa trẻ con bị bóp cổ không thể thoát ra tiếng khóc. Dân miá»n quê má»—i lần nghe thấy tiếng chó sá»§a vu vÆ¡ ấy thì lại rù rì nói vá»›i nhau đó là tiếng “chó sá»§a maâ€, và những đứa trẻ khó ngá»§ thì thưá»ng bị cha mẹ Ä‘em tiếng chó sá»§a ban đêm ấy ra mà dá»a nạt. Bà Tám dù không tin và o những chuyện kể ấy, nhưng sao lúc nà y bà cÅ©ng thấy sá» sợ và muốn chùn chân bước lại và o nhà . Nhưng đúng lúc ấy những bụi cây chung quanh nhà bà bá»—ng xà o xạc như có ai luồn lách lướt Ä‘i trên lá để đến cái chuồng heo ở cuối bếp.
Bà Tám đứng sững nhìn theo, bà bá»—ng cảm thấy á»›n lạnh khi nghe tiếng con heo táºt nguyá»n trong chuồng kêu lên ồng á»™c, rồi hi hà mừng rỡ y hệt như những khi bà mang vá» món nhau mà nó ưa thÃch! Những tiếng động ở dưới chuồng heo má»—i lúc má»—i nhiá»u, y như có ngưá»i đùa giỡn vá»›i heo. Giữa những tiếng hụt hịt cá»§a heo, bà Tám còn nghe thấy tiếng cưá»i khanh khách cá»§a trẻ con, y như có ai cù và o nách nó.
Như váºy những Ä‘iá»u mà bà Máºu hà ng xóm nói vá»›i bà Tám Ä‘á»u là sá»± tháºt, và không có gì thêm thắt hay bịa đặt! Bà Tám sợ Ä‘iếng hồn, lòng dạ ngổn ngang, vì không biết phải là m gì để chấm dứt hiện tượng ma quái Ä‘ang xảy ra trong nhà bếp có cái chuồng heo nà y! Bà biết là đứa trẻ chết linh, nó muốn sống mà mẹ nó bắt chết, nó muốn mồ yên mả đẹp mà bà lại Ä‘em vứt thân xác thiên thần cá»§a nó cho heo ăn. Không biết là m sao hÆ¡n, bà chắp tay run run khấn vái:
-Cháu bé chết oan Æ¡i! Bà đâu muốn váºy đâu! Bà muốn cứu cháu lắm đấy chứ, nhưng mà há» là m cháu chết rồi. Thôi để sáng mai bà lên chùa xin lá»… cầu siêu để cho cháu siêu thoát, để cho cháu sá»›m Ä‘i đầu thai...
Nói xong, bà Tám bước ngay và o nhà đóng sáºp cá»a lại. Ãnh đèn dầu leo lét để trên bà n đủ để soi sáng căn nhà nhá», bá»—ng phá»±c sáng rồi chao qua chao lại như có luồng gió mạnh thổi qua. Bà Tám nhìn quanh nhà , thấy má»i cá»a nẻo Ä‘á»u đóng kÃn, thế thì luồng gió lạ lùng ấy ở đâu ra? Ãang khi thắc mắc, tiếng con bé Hiếu chợt ú á»› vang lên trong mùng như Ä‘ang nói chuyện vá»›i ai:
-Ãể mai chị mang đồ chÆ¡i xuống cho em nha... Chị không có thứ ấy... thôi để chị nói má chị mua cho em... chịu không...
Bé Hiếu còn nói nhiá»u câu nữa, nhưng dù có lắng nghe đến mấy bà Tám cÅ©ng không hiểu đứa con nuôi cá»§a bà đang nói gì, và nói vá»›i ai trong cÆ¡n mê ngá»§. Bà tằng hắng rồi cất tiếng vu vÆ¡ để đánh tan ná»—i sợ:
-Ủa con Hiếu còn thức hả? Khuya rồi sao chưa ngá»§ váºy con?
Bà dở mùng nhìn và o, bé Hiếu vẫn say giấc nhưng trên môi còn Ä‘ang nhoẻn nụ cưá»i. Bà Tám định bụng chỠđến sáng để há»i xem con bé đã mÆ¡ thấy gì trong giấc ngá»§, mà bà đinh ninh là nó có liên quan đến con heo táºt nguyá»n ở cuối vưá»n.
Cả đêm hôm ấy bà Tám trằn trá»c lăn qua lá»™n lại mà cÅ©ng không tà i nà o ngá»§ được. Bà nghÄ© tá»›i nghÄ© lui, than vắn thở dà i, và lâm râm cầu nguyện để mong sao có được má»™t hà nh động thá»a đáng để giải quyết việc “con heo ma†đang là m rá»™n tâm trà bà . Nhưng rồi cÅ©ng đến lúc vì quá mệt nên bà thiếp Ä‘i lúc nà o không biết. Trong cÆ¡n ngá»§ ná»a tỉnh ná»a mê, bà thấy đứa bé gái bị chết trong bụng mẹ hiện vá», mặt mà y loang lổ những vết cắn xé, trông tháºt thảm hại. Bà Tám hối háºn quá, run run nói:
-Bà biết cháu muốn cất tiếng khóc, muốn mở mắt chà o Ä‘á»i. Vì thế cháu đã cố trốn tránh bà n tay cá»§a mụ nạo thai tà n ác, nhưng cuối cùng cháu cÅ©ng không thể tránh khá»i! Số pháºn cá»§a cháu đã váºy, bà đâu biết là m sao hÆ¡n...
Hồn ma cá»§a đứa bé gái oặt ẹo, nhăn nhó, co dúm như Ä‘ang bị Ä‘au đớn, rồi lại chuyển sang má»™t đứa bé là nh lặn xinh tươi hồng hà o, miệng cưá»i chúm chÃm. Bà Tám thấy đứa bé mÅ©m mÄ©m dá»… thương như má»™t con búp bê, uốn éo thân hình rồi nhanh như chá»›p cuốn hút mất dạng và o phÃa chá»— nằm cá»§a bé Hiếu. Bà nhìn sang, thấy bé Hiếu bá»—ng ngồi báºt dáºy nói chuyện vá»›i bà mà cặp mắt lại nhắm nghiá»n như Ä‘ang say ngá»§. Bé Hiếu nói vá»›i giá»ng rầu rầu:
-Má à ! Con cảm Æ¡n má đã cố gắng giúp con chà o Ä‘á»i nhưng không được. Bây giá» con muốn Ä‘i đầu thai, váºy má hứa phải giúp con nhe.
Bà Tám bối rối:
-Nhưng má... ủa mà bà biết giúp con bằng cách nà o?
-Má biết cách mà , má có cách mà ...
Nói xong, hồn ma đứa bé bị chết oan như má»™t luồng khói trắng thoắt nhẹ rá»i khá»i thân xác cá»§a bé Hiếu và tan loãng dần ở phÃa cuối nhà . Bà Tám đưa tay như muốn cháºn lại hồn ma cá»§a đứa bé để há»i thêm đôi Ä‘iá»u, nhưng đúng lúc ấy bà đã giáºt mình tỉnh giấc – và ngoà i sân tiếng gà đã eo óc gáy chà o đón bình minh.
Bà Tám biết mình vừa trải qua má»™t cÆ¡n mÆ¡, nhưng là những sá»± việc hoà n toà n có liên quan đến chuyện “con heo ăn thịt ngưá»i†mà bà đang nuôi ở đằng sau bếp. NghÄ© tá»›i nghÄ© lui, vò đầu bứt tóc mãi mà bà Tám cÅ©ng không tà i nà o nghÄ© ra cách để giúp đứa bé sÆ¡ sinh trong giấc má»™ng sá»›m được đầu thai, và nhà bà thoát khá»i cảnh giam giữ má»™t linh hồn bé nhá»!
Ãúng lúc ấy bé Hiếu thức giấc, nhìn thấy bà Tám ngồi bó gối ở đầu giưá»ng nó lên tiếng há»i:
-Ủa sao má dáºy sá»›m quá váºy? Hôm nay má có Ä‘i là m không?
Bà Tám nhá»› lại chuyện bé Hiếu nói lảm nhảm trong giấc ngá»§ đêm qua, nên há»i ngay:
-Tối qua con nằm ngá»§ mÆ¡ thấy cái gì mà hứa nà y hứa ná» vá»›i ai váºy?
Bé Hiếu đưa tay dụi mắt xong, lại đưa tay lên gãi đầu ra vẻ bối rối:
-Con mơ... thôi ấy mà , không có chuyện gì đâu má.
-Không có chuyện gì mà sao má thấy con nói nhiá»u thứ lắm. Con muốn dấu má phải không?
Bé Hiếu xua tay liên tục:
-Con đâu dám dấu! Chả là vì con mơ thấy “em bé†ở dưới chuồng heo muốn có đồ chơi, nên con hứa đem xuống cho nó chơi. Rồi nó còn nói nó không có quần áo nên ở dưới đó lạnh lắm, con thấy nó phải chui nằm dưới bụng con heo để đỡ lạnh nữa. Con chỉ hứa cho nó đồ chơi, còn quần áo thì con nói là không được vì nhà mình nghèo lắm, đâu có quần áo dư mà cho nó...
Bà Hiếu chăm chú nghe rồi há»i thêm:
-Con thấy đứa bé ấy là trai hay gái?
-Nó là con gái má Æ¡i. Nó dá»… thương lắm, mà sao con thấy nó cứ đưa hai tay lên bụm cái đầu. Con có há»i mà nó không nói, nó bảo muốn biết thì há»i má thì rõ. Con nghÄ© là chuyện trong giấc mÆ¡ thì có gì mà má biết được, nên con không muốn nói là váºy.
Bà Tám quay sang ôm bé Hiếu và o lòng, vỗ vỠrồi nói:
-Chuyện con mÆ¡ là chuyện có tháºt đó con, con bé ấy chết oan nên hiện vá» muốn má con mình giúp nó sá»›m đầu thai...
Rồi bà Tám kể hết đầu đuôi câu chuyện cho bé Hiếu nghe. Nghe xong bé Hiếu nói:
-Nếu váºy, chiá»u nay Ä‘i há»c vá» con sẽ Ä‘em đồ chÆ¡i xuống chuồng heo cho nó. Váºy má có bá»™ quần áo nà o cÅ© cá»§a con để cho nó mặc không?
Bà Tám vui vẻ nói với đứa con nuôi:
-Nó còn bé lắm không mặc vừa đồ cá»§a con đâu. Ãể má lên nhà bảo sanh có bá»™ quần áo má»›i mà ngưá»i ta bá» lại quên Ä‘em vá», má sẽ Ä‘em vỠđốt cho nó.
Bé Hiếu dẫy nảy:
-Tại sao lại đốt? Sao má không để nguyên váºy cho nó?
Bà Tám giải thÃch:
-Ãó là cách gá»i nhanh nhất đó con. Bá»™ con không thấy ngưá»i ta đốt và ng mã hay sao? Mình đốt thứ gì thì ngưá»i chết sẽ nháºn được thứ đó. Em bé mà con mÆ¡ cần quần áo thì con đốt quần áo, cần đồ chÆ¡i thì con đốt đồ chÆ¡i...
***
Ngay trưa hôm đó, bà Tám xin vá» nhà sá»›m hÆ¡n thưá»ng lệ. Bà muốn là m má»™t việc nhưng không muốn bé Hiếu chứng kiến, vì giá» nà y nó vẫn còn ở trưá»ng há»c. Bà lặng lẽ Ä‘i thẳng xuống bếp, mở bá»c nhau quẳng ngay và o máng, nhưng con heo “ma†hình như Ä‘oán được việc bà Tám sắp là m nên nó vẫn nằm im mà rên rỉ như van xin tha mạng, chứ không lá»™ vẻ vui mừng chá»™n rá»™n như những lần được ăn món khoái khẩu!
Bà Tám mở cái túi xách luôn mang theo bên mình, rút cái ống bÆ¡m đã có đầy thuốc rồi lắp kim chÃch và o. Ãây là liá»u thuốc độc cá»±c mạnh mà bà đã tá»± pha chế, trong đó có cả thuốc chuá»™t lẫn morphin là chất mà nhà thương thưá»ng dùng để giữ cho xác chết lâu phân há»§y. Hai chất nà y trá»™n và o vá»›i nhau biến thà nh má»™t thứ độc dược là m tê liệt hết các bá»™ pháºn có chức năng Ä‘em đến sá»± sống, khiến con váºt bị chÃch sẽ ngưng thở chỉ trong vòng và i phút.
Bà Tám tiến đến gần con heo táºt nguyá»n, rồi buồn bã chép miệng:
-Tao phải hóa kiếp mà y để đứa bé chết oan được đi đầu thai. Chỗ nà y không phải là nơi để nó trú ẩn, nó phải đến một chỗ sạch sẽ và ấm êm khác...
Nói xong, bà Tám phóng ngáºp mÅ©i kim to và dà i đến 3 đốt ngón tay và o đùi con heo Ä‘ang nằm bẹp dưới đất! Con váºt chắc biết đã đến giá» hóa kiếp nên không có bất cứ cá» chỉ nà o kháng cá»±, ngoà i việc các thá»› thịt run lên bần báºt khi độc dược bắt đầu có tác dụng, và há mõm thở hồng há»™c như thiếu dưỡng khÃ. Bà Tám đứng nhìn cho đến khi con heo bất động, và toà n thân tÃm dần vì chất độc.
Khi bé Hiếu tan há»c, nó nhanh chân chạy vá» nhà để Ä‘em xuống chuồng heo mấy món đồ chÆ¡i mà nó vừa lấy lại từ mấy đứa bạn há»c chung lá»›p. Nhưng khi gần và o tá»›i chuồng, nó rất ngạc nghiên vì không thấy con heo á»§n ỉn lên tiếng reo mừng như thưá»ng lệ mà thay và o đó là má»™t sá»± im lặng như tá». Nhìn và o chuồng, nó thấy con heo nằm bẹp dà và da thịt đã đổi mà u, nó hoảng hốt vứt tung mấy thứ Ä‘ang cầm trên tay rồi chạy lên nhà kêu:
-Má ơi! Má à ! Má ơi...
Bà Tám giả bá»™ như Ä‘ang mệt nhá»c:
-Ãể cho má nhắm mắt má»™t chút... Có việc gì để chút nữa rồi hãy gá»i má...
Con Hiếu đưa cả hai tay rung mạnh má»™t đầu võng, nÆ¡i bà Tám Ä‘ang nằm Ä‘ong đưa ở góc nhà , vá»›i giá»ng hối thúc:
-Má xuống bếp coi ngay đi, con heo nhà mình nó nằm im không cục cựa, chắc là nó chết rồi má ơi!
Bà Tám hé mắt ra nhìn bé Hiếu, bà thấy nó không có chút nghi ngá» gì vá» việc bà đã chÃch thuốc độc cho con heo, nên vá»™i và ng choà ng dáºy, má»™t tay nÃu lấy võng, còn hai chân xá» nhanh và o đôi guốc để gần bên, rồi lên giá»ng đầy vẻ lo lắng:
-Con có nói thiệt không con? Con heo đang mạnh mà ? Con đi với má xuống coi sao?
Hai mẹ con hối hả Ä‘i xuống chuồng heo. Tá»›i nÆ¡i, bà Tám giả bá»™ láºt Ä‘áºt cuống cuồng vì thấy con heo nằm rÅ©. Bà nhìn tá»›i nhìn lui, lấy tay Ä‘áºp chan chát và o xác con heo rồi nói vá»›i bé Hiếu:
-Con heo nhà mình chết tháºt rồi! Không biết ai cho nó ăn gì, hay bị trúng gió khiến mình mẩy tÃm bầm như thế nà y! Nó chết chắc đã lâu rồi, là m sao mà còn bán cho ai được đâỷ!
Bé Hiếu đi nhặt lại mấy món đồ chơi vứt vương vãi gần chuồng heo, rồi rơm rớm nước mắt:
-Mấy thứ nà y bây giá» gá»i cho ai đây má?
Bà Tám tiến đến gần con, vuốt tóc an ủi:
-Con đưa cho má, má Ä‘em chôn vá»›i con heo nà y thì “em bé†cá»§a con sẽ nháºn được ngay chứ gì. Thôi con đừng buồn nữa, mai mốt má sẽ mua cho con hai con heo khác, lúc ấy con tha hồ mà chÆ¡i đùa vá»›i nó, chứ con heo nà y bá»± quá rồi, và nó lại chẳng có mắt để nhìn biết con là ai...
Sáng hôm sau bà Tám nhá» ngưá»i quen đến đà o má»™t cái hố bên cạnh bếp, nói là để có chá»— thoát nước khi trá»i mưa, nhưng khi ngưá»i hà ng xóm vừa Ä‘i khá»i thì bà và bé Hiếu đã dùng hết sức lá»±c để kéo con heo táºt nguyá»n xuống lá»—. Trong khi bà Tám chuẩn bị lấp đấp chôn thì bé Hiếu đã quẳng vá»™i xuống mấy món đồ chÆ¡i mà nó từng ưa thÃch, bà Tám cÅ©ng vứt xuống đó hai bá»™ quần áo má»›i tinh cá»§a trẻ sÆ¡ sinh mà bà đem vá» từ chá»— là m. Ãắp đất xong, bà Tám đốt mấy cây nhang, khấn vái lâm râm rồi Ä‘em cắm lên mô đất. Bà nói vá»›i bé Hiếu:
-Má tin là “em bé†bị chết oan sẽ Ä‘i đầu thai, vì chá»— trú ngụ cá»§a nó nÆ¡i con heo táºt nguyá»n nà y đã không còn nữa...
Cả đêm hôm ấy, dù thao thức đến sáng và không tà i nà o ngá»§ được, bà Tám để ý nghe cÅ©ng chẳng thấy có gì động tÄ©nh gì ở phÃa chuồng heo, còn đứa bé thai nhi cÅ©ng chẳng thấy hiện vá».
(Xuân Ãinh Hợi 2007)
Lão đã có tuổi, thân lão không hiểu sao cứ bệ rạc từ ngà y nà y qua ngà y khác, lắm lúc thấy phÆ¡i phá»›i là lão mừng vô cùng nhưng cái khoảnh khắc đó bao lâu, và i chục giây là cùng . Vừa tÃnh là m chuyện muốn là m là mất tiệt cái cảm giác đó . Lão tá»± há»i mình nhiá»u lần là vì lý do gì, lão không nghÄ© lão đã có tuổi, mấy ông tá»›i 50 vẫn ok thì mắc chi lão má»›i 47 có chi là phiá»n toái đâu . Lão nghÄ© tạo vợ lão, cái con mụ gì mà rên xiết vì cá»±c vì con cả ngà y lẫn đêm, trong mÆ¡ lắm khi mụ vẫn còn la khổ quá mà sáng dáºy lão cÅ©ng không thiết há»i mụ đã mÆ¡ gì . Ãúng là tại mụ vợ lão là m lão thấy cái mệt cá»§a lão như mệt hÆ¡n, cái thần đà n ông cá»§a lão lạc mất đâu vì những tiếng la lối vô tổ chức cá»§a vợ lão vá»›i hai đứa con . Ãá»i sống gia đình thế thôi sao, biết váºy lão ở thế cho xong, muốn Ä‘i vá»›i ai thì Ä‘i, Ä‘i chán rồi vá» nằm phèo, chả ai réo, chả ai nhằn, chả ai đánh nồi đụng niêu nhắc nhở lão phải bá» chén và o máy để rá»a suốt ngà y . Xà i gì xà i lắm, má»›i ba ngà y đã đầy đống chén, cÅ©ng tại mụ vợ lão cả .
Ấy, thế là cái thần cá»§a lão mất Ä‘i, muốn gần mụ vợ nói và i lá»i thân thiết cÅ©ng chả xong, sợ nói ra không đúng ý mụ, mụ lại mắng xấn xổ, nói và i lá»i lại như là búa bổ và o đầu thì có mà đáºp mụ luôn chứ ở đó mà thân vá»›i thiết . Lắm khi lão thấy lão không còn lối thoát, lão mất hết cả cảm giác là m má»™t thằng đà n ông, lão vẫn thÃch đà n bà đẹp nhưng không dám gần ai, lão vẫn duyên dáng vá»›i mấy cô vô tình cưá»i duyên hay bắt chuyện vá»›i lão cho lão cái cảm giác khác vá»›i mụ vợ nhưng thấy thế rồi thôi . Lão sợ quá rồi, lại cÅ©ng từ mụ vợ lão mà ra cả .
Chiá»u, má»—i chiá»u ra hút thuốc lão ngồi nhâm nhi ly nước rồi nhả khói, lão chợt nhá»› tá»›i những ngà y thanh thản cá»§a mình, lão lắm lúc muốn rứt hết nhưng Ä‘i đâu, vỠđâu khi ra đưá»ng vô tình có đứa gá»i " bố Æ¡i, sao bá» con " thì nhục chết .
Có và i ngưá»i bạn phân tÃch cho lão có khi do Ä‘á»i sống quá chá»™n rá»™n ra váºy, chả phải tại mụ vợ nên đừng nghÄ© thế mà ráng cưá»i cho mụ vợ bá»›t nhằn, lão vẫn Ä‘iá»m nhiên " tôi cưá»i không nổi anh Æ¡i " ... Rồi vá» nhà lão, má»i thứ đâu lại và o đấy .
Vợ lão thấy khó nói chuyện vá»›i lão quá, gá»i mail cho lão qua yahoo lão vẫn không xem, thấy thư mụ vợ đỠAnh là đếch dám bấm và o rồi, nghe mụ xổ là có khi cÆ¡m lại không là nh, canh lại không ngá»t chứ lại . Mụ chất vấn " à nà y mail sao không Ä‘á»c thế hả, thế tôi nói vá»›i anh lúc nà o đây " ... Lão trÆ¡ ra " ông chưa có thá»i gian " ....
Thế là hết . Vợ lão chán! Lão chán! Hai đứa con thì cả hai vợ chồng chưa chán vì tụi nó còn nhá» quá . ChÃnh cái thái độ cá»§a lão cÅ©ng là m vợ lão tiêu mẹ nó mất cái sinh khà còn xót lại cá»§a mình trong gia đình . Vợ lão cÅ©ng lang thang, già nh giáºt lại từng tà thân thương còn xót lại trong gia đình ngoà i trách nhiệm và những lá»i trách móc cá»§a mình mà lão có biết đâu .
Khổ! Là m giống ngưá»i cÅ©ng khổ chứ đừng nói gì các loà i khác .
Ngà y qua ngà y, má»i ngưá»i nhìn vợ chồng lão khổ cùng nhau mà mấy ai biết được hình ảnh đó có thể là hình ảnh tương lai cá»§a gia đình mình nếu không gìn giữ .
Khổ, khổ quá, quá khổ đi chứ lại .
Tôi nhá»§ lòng chá»› dại chá»n Ä‘i đâu lúc ngà y tư, ngà y tết. Vừa mệt nhoà i ngưá»i, rách cả áo, toạc cả quần, mất toi tiá»n vì chen lấn và o được táºn cá»a bán vé rồi mà tay còn bị nhiá»u ngưá»i đè nghiến chẹt Ä‘au Ä‘iếng, đà nh phải xòe ngá»a bà n tay ra mà rút kui ra, kẻo bị gãy, mặc kệ tiá»n vãi mất. Ấy là chưa nói có khi còn bị đè đầu, cưỡi cổ. Nếu chỉ bị ông anh, chú nhóc leo lên chá»— đội nón còn đỡ, vô phúc nhìn ngước lên lại thấy nguyên má»™t cái mông chè bè cá»§a cô, mợ nà o Ä‘ang chông chênh trên vai và (xin lá»—i) từ đó Ä‘ang bay ra mùi mồ hôi thum thá»§m, đặc biệt lâu ngà y chưa tắm thì xui Ãt là ba, bốn năm luôn.
Thế nên chả dại, các cụ ạ. Cả năm mình mệt nhá»c vì cÆ¡m cháo gạo tiá»n rồi, cuối năm cÅ©ng nên để mình thảnh thÆ¡i dá»… thở má»™t chút. Chốn đông ngưá»i vốn cõi bon chen, dù là rạp xi nê hay chốn vÅ© trưá»ng cÅ©ng váºy. Và o những nÆ¡i đó, không dưng độp phải sức nóng và o ngưá»i, gặp ná»™i dung tuồng lăng nhăng, cà ng chán chết. Có bò và o sở thú xem đưá»i ươi, khỉ đột cÅ©ng chẳng nên, Ä‘i mình ên thì ỉu xìu, còn rước đèn thêm em nà o bên cạnh, nhỡ bá»n khỉ khá»t ghen tuông dở trò xà m xỡ, phải lo kéo nhau chạy cho sá»›m.
Dạo nà y phương tiện tiêu khiển hà rầm. Ti vi, cát xét, ì-pot linh tinh, chương trình đầy lá cà nh, trăm hoa đua nở, trăm nhà đua chen, lại chẳng phải tốn đồng xu nà o, ở nhà cứ phanh trần ra, nướng dăm con khô mực, và i nạm tôm khô và lưng rượu đế, vừa ăn vừa xem, vui đáo để. Chỗ nà o ca sĩ hát bà i khen thuộc thì nghêu ngao theo, cũng nghệ sĩ kém chi ai.
Ấy, dặn lòng thì dặn thế, mà tết vừa rồi tôi cÅ©ng không ká»m giữ lá»i hứa nổi lại cÅ©ng mon men lên tà u. Cá»§a đáng tá»™i nà o tôi có ý định nà y đâu, váºy mà lang thang qua cá»a ga, thấy tà u ngà y xuân vắng vẻ, nên chân ngứa ngáy cÅ©ng muốn là m chuyến phiêu lưu vặt má»™t phen. Mặc dù chưa có ý niệm vá» má»™t nÆ¡i nà o sẽ đến, tôi quyết định cứ lên toa rồi sẽ liệu sau. Tay soát vé thấy tôi lừng lững bước lên, chặn ngay lại đòi xem vé, tôi lắc đầu chưa mua, nhưng hứa sẽ trả tiá»n. Anh ta ừ à o má»™t lát rồi đưa tay chỉ tôi lên toa.
Chon má»™t phòng cá»a còn để ngá» cá»§a toa giưá»ng nằm, tôi ung dung bước và o. Má»™t cô bé choai choai chá»…m chệ sẵn trong toa. Nhìn thấy tôi, cô ta “ hai “ má»™t tiếng. Ãáng lẽ tôi nên đổi sang má»™t phòng khác cùng dãy ngay từ đầu má»›i phải, đằng nà y chợt thấy chân nổi sá»± buồn buồn nên ngồi phệt luôn ở giưá»ng đối diện vá»›i cô.
Tà u cà xịch cà xang chạy, ná»—i dại cà ng lúc cà ng lan mạnh. Thôi lỡ rồi, bây giá» bò lên giưá»ng trên chung dãy vá»›i cô em, cầm chắc cô bé sẽ nghi tôi là tay mắc dịch trắc nết. Bằng ngồi yên vị tại chá»— thì cay đắng Æ¡i là cay đắng. Con nhá», trái lại, cứ rục rịch hoà i, hết ngồi lại nằm. Con gái con nứa gì mà trống tuếch trống toác. Chiếc quần gin sổ gấu, ngắn cÅ©n cỡn cứ biểu diá»…n trò trêu ngưá»i. Má»—i lần cô ả đổi thế là y như tôi phải nhắm tịt mắt lại, e bị nổ con ngươi.
Nói các cụ thứ tha cho, chứ đùi nó ngồn ngá»™n, thấy mà tóe lá»a. Ấy chẳng thà con nhỠđể thông thốc có khi còn đỡ xốn mắt, đắng nà y tÆ¡ lÆ¡ mÆ¡ ná»a kÃn ná»a hở, cái đó má»›i hại Ä‘iện ở thá»i buổi hiện đại nà y. Thoáng má»™t cái, quần xì bẹo ra loang loáng, má»› hồng hồng hun hút bổng bay. Bá»—ng cô gái biết vừa nhỡ tà u há»› hênh lại cưá»i ngoại giao ngặt nghẽo má»›i chết. Lát sau, lại giả vá» là m thân há»i tôi vung vÃt : chú Ä‘i đâu bữa “ nai “, giá»ng đặc biệt miá»n tây Nam bá»™. Tôi ú á»› không biết trả lá»i ra sao nữa vì cho đến phút nà y tôi nà o đã biết nÆ¡i tôi sắp đến là đâu. Tôi áºm á» trả lá»i xuá»™i lÆ¡ : thì Ä‘i má»™t chá»— nà o cÅ©ng được. Con nhá» tưởng tôi ghẹo nên ngá»a cổ lên cưá»i há»nh hệch, liá»n dện cho má»™t câu Ä‘au Ä‘iếng : xÃ, lãng nhách.
Tôi tá»± giáºn mình. Thân quê mùa thì sống đâu biết đó, bà y đặt dở giói “ Ä‘i cho biết đó biết đây “ là m chi để đầu năm bị mắng, vuốt mặt không kịp. Tôi quê má»™t cục, mặt nặng như chì, con nhá» lom lom dòm, có vẻ lạ lùng. Thấy tôi không muốn bắt chuyện thêm, con nhá» khÃch vô : sao khi không im lặng váºy, tÃa. TÃa má gì, tao còn độc thân tại chá»—, nhá» Æ¡i, tôi định phản đối vá»›i nhá» như thế, song nghÄ© sao lại im.
Con nhá» lại hiểu lầm khi thấy cái mặt chù bụ cá»§a tôi. Nó xà má»™t cái, Ä‘uôi mắt sắc liếc tá»±a lưỡi lam, miệng dẩu ra rồi tán má»™t hÆ¡i : giỡn má»™t chút mà là m mặt giáºn. Tôi phải báºt cưá»i, con nhá» khen : như váºy coi được hôn. Tôi chịu thua sá»± là lắc cá»§a nó.
Tôi ngồi lên nghiêm trang. Hắng giá»ng, xoay tròn lưỡi đến bảy lần, gãi đầu gãi tai, rụt rè há»i cô bé : nhá» còn cái quần nà o khác hôn. Nhá» cưá»i khục khục : chèn Æ¡i, ngưá»i ta báºn cho mát mà tÃa hối thay cái khác là sao. Nếu tÃa sợ thì đổi sang toa khác Ä‘i. Tôi lắc lắc cái đầu.
Con nhá» moi cái máy i-pot, gắn bá»™ pháºn nghe và o tai. Chả biết bản nhạc nà o lình xình trong đó mà thấy bé búng búng ngón tay, Ä‘Ãt ẹo qua ẹo lại, miệng lâm râm nhún nhảy. Tôi cảm rõ sá»± ngá» nghệch cá»§a mình, vá»™i đưa mắt quay nhìn ra phÃa ngoà i đưá»ng tà u. Tà u Ä‘ang chạy qua má»™t con sông dáºp dá»nh, tiếng bánh sắt nghiến trên rầm cầu nghe khua động lên. Tôi thoáng thấy dăm bà , dăm chị Ä‘ang tắm đầu năm xả xui, thấy tà u dăng dăng chạy qua, vá»™i hụp xuống dấu ngá»±c. Gió mát hây hây, chút da sáng lóng lánh mà u nước, thấy muốn ngắm nhìn hoà i. Con nhá» nhướn lên nhìn, vá»™i cưá»i rich rich chá»c tôi : coi bá»™ đã con mắt hả, ông chú.
Tôi hổng trả lá»i trả vốn gì cả, cứ gằm gằm cúi mặt là m thinh. Con nhá» móc ở túi ra cái báºt lá»a Jippo, mở lên mở xuống kêu lách cách. Nó mằn mò hết túi nà y sang túi khác tìm gì đó, rồi e hèm há»i tôi : tÃa có thuốc lá hôn. Tôi lắc đầu, con bé tá» ra thất vá»ng.
Tà u vẫn cà xịch cà đụi chạy, khè khè thở như ngưá»i bị suyá»…n. Toa dáºp dá»nh lên xuống bá»±c cả mình, cháºm như rùa và hôi mùi kỳ lạ. Con nhá» nằm tréo ngoảy trên nệm, vẫn nhét cái ống nghe và o lá»— tai. Nó nằm há»› hênh, tôi bá»±c bảo nó : bé là m Æ¡n khép bá»›t giò lại, có được hôn. Con nhá» bÄ©u môi dà i thòn, xỉ vả tôi : ai biểu tÃa dòm chi. Tôi chịu thua, quay Ä‘i.
Con tà u băng ngang má»™t trạm nà o đó, có tiếng lao xao giá»ng ngưá»i Há»i. Con nhá» nằm há»i ngang : qua đâu rồi váºy, tÃa. Con nhá» lưá»i chảy thây, váºy mà tôi cÅ©ng lồm cồm nghiêng mình ra dòm. Trá»i chạng vạng tối, tà u chạy băng băng, tôi chỉ kịp lướt thấy chữ Lâm ở cuối, tôi nói đại cho con nhá» : Ma Lâm rồi. Con nhá» than : tà u cháºm gì mà cháºm dữ. Tá»›i nhà chắc ngưá»i ta đã ăn Tết xong. Tôi ghét con nhá» nên không thèm đẩy đưa vô.
Con nhá» tá» ra xắc mắc. Chừng như để im cái miệng lâu hổng được, nên lẹo nhẹo há»i tôi má»™t Ä‘iá»u xưa lÆ¡ xưa lắc : tÃa thiệt hổng có chá»— nà o để dìa sao. Tôi gúc gúc cái đầu. Con nhá» tai vẫn nghe nhạc, hai chưn giá»±t giá»±t mà miệng cÅ©ng cất tiếng hát giá»…u tôi : ôi, ta buồn, ta Ä‘i lang thang bởi vì đâu. Tôi rầu thúi ruá»™t vì bị phá rầy từng chặp.
May đâu có hai ngưá»i khách do tay soát vé dẫn và o. Há» chiếm hai giưá»ng còn để trống. Thá»i buổi thiệt vui, khách mua vé hạng nà o cÅ©ng kệ, miá»…n xịt xá»§i cho tay kiếm soát chút tiá»n là có chá»— nằm dá»±a lưng ngay. Hèn chi mấy bà đi buôn có thể nghỉ luôn ở buồng dà nh riêng cho nhân viên Ä‘i tà u.
Con nhá» dáo dác dòm. Tay nhân viên chỉ hai ngưá»i khách leo lên hai giưá»ng trên. Tôi định phản đối vì khi không bị ngưá»i nằm trên đầu, song trên tà u mấy cha kiểm soát là thượng đế nên tôi vá»™i im bặt. Con nhá» thấy tôi cà hoay thì tá»§m tỉm cưá»i. Nó còn chá»c giáºn tôi nữa : ối, đà n ông đà n ang có leo lên nhau cÅ©ng chẳng sao, chá»› tui mà bị mấy tÃa đè chắc là ná thở. Nói xong, nó co hai vai cưá»i hà hÃ. Thiệt dá»… ghét.
Sá»±c nhá»› lại tôi, tay nhân viên xòe tay ra gá»n lá»n : vé. Tôi cÅ©ng chÆ¡i chữ vá»›i chả : nhiêu. Chả nhấm nhẳng : xuống ga nà o ? Tôi ngáºp ngừng lúng túng : chưa tÃnh nữa. Chả hÆ¡i bá»±c mình : cha ná»™i, đầu năm mà lằng nhằng, thôi, có nhiêu đưa ra. Tôi thá»c tay vô túi, mân mê mấy tá» giấy bạc, sá»›t ra má»™t má»› đưa cho chả. Chả đếm đếm rồi nhét gá»n vô túi, dặn tôi : chú muốn ghé đâu thì kiếm tôi nháºn vé.
Tôi phản đối chả kịch liệt : rá»§i mà không gặp ông thì lấy chi tôi ra khá»i ga. Hắn cưá»i bò lăn bò cà ng : chừng đó ông lại giúi cho há» Ãt tiá»n là xong hết. Tôi tá» ra ngán ngẩm vá» hệ thống vòng vo tam quốc nà y. Nhưng tôi cÅ©ng há»i thêm : lỡ mà há» hổng nghe thì sao. Cha nhân viên có vẻ bất mãn : há» chỉ là m khó ai định Ä‘i quịt vé, còn ông trả tiá»n mà .
Con nhá» nãy giá» nằm theo dõi, tháo bỠống nghe ra khá»i tai, tham gia vô câu chuyện : thì chú ghi cho ổng cái vé xuống Ãà Nẵng cho ổng yên chÃ. Hồi nãy tôi có rá»§ ổng dìa ăn Tết vá»›i tôi, ổng lình xình chưa chịu. Giá» chú ghi dzáºy, chắc bá» gì ổng cÅ©ng xuống đó thôi.
Tôi chịu cái nước cà tá»ng cá»§a con nhá». Nó lanh già ng trá»i. Tôi không theo kịp nó má»™t bước nhá». Tôi nhìn nó, con nhá» coi bá» còn biết giữ má»™t phương để lấy chồng, nên đã nằm khép bá»›t giò lại. Nó lại cẩn tháºn kéo cái váy kẹp dưới bắp chưn. Tôi gáºt đầu ngầm khen nó. Con nhá» cưá»i mÃm chi cá»p.
Tay nhân viên ngoáy ghi và i ba chữ rồi xé cái rẹt đưa cho tôi má»™t tá». Tôi cầm Ä‘á»c lẩm nhẩm : nÆ¡i ga Ä‘i chỉ cách Ãà Nẵng chừng 2 ga, váºy là chả bá» túi má»™t số khá. Tôi nhét vé vô túi, dá»±a lưng ra nghỉ. Tôi chưa muốn nằm xuống dù đã má»i vì ngại phải lùng bùng vá»›i cái váy cá»§a cô em.
Con nhá» nhét ống nghe và o tai và mông lại ngoáy ngoáy đánh nhịp. Trá»i tối xuống má»™t cái rầm. Toa tà u lem nhem nhòe nhoẹt, và tà u rầm rầm chạy và o hầm, tiếng thông thốc rÃt róng. Gió hun hút u u, thổi tuá»nh toà ng khắp toa, mùi khói hăng hăng cá»§a ma dút đốt không cháy hết nghe khét lẹt.
Con nhá» nằm nói lá»›n tiếng : toa giưá»ng nằm mà tối như… Tôi loáng thoáng nghe má»™t tiếng rất tục, nhưng tôi không dám láºp lại. Còn chưa trả vốn, trả lá»i ra sao thì con nhá» tiếp theo : kệ, cà ng dá»… ngá»§, lỡ có là m sao cÅ©ng hổng ai gây. Tôi chưng há»ng sao con nhá» giá»ng đặc sệt Nam bá»™ mà lại bò dìa miá»n Trung ăn Tết. Tôi khó hiểu con nhá» thiệt tình. Ãã váºy nó còn hát ông ổng nữa : trá»i khuya tối hÃt, tối hù, nằm đâu yên đó, báºu đừng Ä‘i báºy, lù rù mà té dzô em. Rồi, cưá»i cà hÃch, cà hÃch, thiệt ná»±c.
Tà u vô ga Ãà Nẵng quá khuya. Ngà y Tết mà hà ng rong vẫn gánh bán nhá»™n nhịp. Con nhá» nhắc tôi : xuống đây chá»›, tÃa. Tôi lắc đầu, ngồi rị lại. Con nhá» nói : tôi vô Huế, tÃa nên Ä‘i má»™t lần cho biết. Chưa nói hết, nó đã kéo dà i há»ng ra hát : ai vô xứ Huế thì vô, ai vá» là vá» Bến Ngá»±, ai vá» là vá» Nam Giao. Tiếng nó loãng dần nÆ¡i cuối toa. Tôi nằm ngả đùng ra chá»— giưá»ng.
Tà u cà rịch cà tang chá» tránh và đổi nhóm soát vé. Chạy lại khi trá»i tối mịt mùng. Ãoà n tà u chạy vòng theo đưá»ng ray bao quanh ga để băng qua má»™t hướng khác, thẳng ra phÃa Bắc. Trá»i rét mạnh lên, gió đổi khác hoà n toà n. Ãá»™t nhiên, tôi thấy buồn, tháºt buồn. Vì mùa xuân Ä‘ang chạy lui theo con tà u vá» muá»™n.
Má»™t phần tôi thấy thiếu con nhá», má»™t phần tôi lại tá»± há»i vì sao còn ngồi đây. Cứ thế tôi xà ng xê theo bánh sắt và nát rữa lần Ä‘i theo tiếng gió xé dưới gầm toa. Tôi quay nhìn xung quanh. Tiếng thở Ä‘á»u cá»§a má»i ngưá»i say ngá»§. Chiếc đèn và ng ệch lao chao khua lắc lư theo những nhịp tà u chạy. Có chăng chỉ còn mình tôi thức. Thế là những giá»t nước mắt cứ ứa ra, ứa ra…
Ngà y 9/9/2006, và o buổi chiá»u, tôi đứng trên bục thuyết trình ở há»™i trưá»ng ViVo, thà nh phố San Jose để giá»›i thiệu cuốn sách “Vá» Nguồn - Sinh Lá»™ Cho Quê Hương†cá»§a Luáºt sư Lâm Lá»… Trinh, cá»±u bá»™ trưởng Bá»™ Ná»™i Vụ thá»i Ãệ Nhất Cá»™ng Hoà . Tuy là ngà y mồng 9 tháng 9, có những con số đặc biệt, nhưng ngà y Song Cá»u nà y cÅ©ng không phải là má»™t ngà y quan trá»ng như những ngà y lá»… Song Thất, mồng 7 tháng 7, hay Song Tháºp mồng 10 tháng 10, là những ngà y quốc lá»… cho và i quốc gia khác. Nhưng cÅ©ng có thể nói là hôm đó là má»™t ngà y khác lạ cho Trung Tâm ViVo, má»™t trung tâm trợ giúp và hướng nghiêïp cho ngưá»i Việt tỵ nạn ở vùng Vịnh San Francisco, vì nÆ¡i đây có má»™t hoạt động văn hoá là buổi Ra Mắt Sách mà thà nh phần tham dá»± khá đặc biệt, có thể nói là chưa từng thấy trong nhiá»u năm quạ Trong những quan khách ngồi ở hà ng ghế đầu tôi thấy có Ãại tướng Nguyá»…n Khánh, từng có thá»i là m Quốc Trưởng miá»n Nam Việt Nam, cách ông và i ghế là nguyên Chá»§ tịch Hạ Viện và cÅ©ng là cá»±u Thá»§ Tướng Nguyá»…n Bá Cẩn, và cùng hà ng ghế đầu còn có Thiếu Tướng Nguyá»…n Khắc Bình, cá»±u Tổng Giám Ãốc Cảnh Sát Quốc Gia và trong phần giá»›i thiệu lúc mở đầu ngưá»i tham dá»± còn biết có nhiá»u vị là cá»±u Dân biểu, Thượng nghị sÄ© và Thẩm phán cá»§a Tối Cao Pháp Viện, nói chung trong há»™i trưá»ng có nhiá»u vị lãnh đạo má»™t thá»i cá»§a Việt Nam Cá»™ng Hoà .
Nhìn trong hà ng quan khách, tôi linh cảm thấy có gì thiếu vắng, và tá»± dưng tôi nghÄ© đến anh, Huy Quang - VÅ© Ãức Vinh, má»™t ngưá»i đã để lại nhiá»u dấu ấn trên má»™t nước Việt Nam có má»™t thá»i được thế giá»›i chú ý đến, và nếu hôm nay anh có mặt trong thà nh phần quan khách tham dá»± buổi sinh hoạt cá»™ng đồng, cÅ©ng sẽ được giá»›i thiệu là có thá»i kỳ là m Tổng Giám Ãốc Nha Vô Tuyến Truyá»n Thanh, nghÄ©a là ngưá»i Ä‘iá»u hà nh cả guồng máy phát thanh quốc gia, ảnh hưởng truyá»n thông cá»§a chÃnh phá»§ đối vá»›i ngưá»i dân trong nước và dư luáºn quốc tế không phải là nhá». Viết vá» Huy Quang, sau khi anh qua Ä‘á»i ngà y mồng 9 tháng Chạp năm 2005 tại Seattle, Hoa Kỳ, nhà văn Văn Quang đã nhắc đến anh như là má»™t “Ngưá»i thầm lặng có công đầu vá»›i quốc giaâ€. Tháºt váºy, và o những tháºp niên sáu mươi, để tạo uy tÃn cho má»™t chÃnh phá»§ quân nhân, vì tình thế chÃnh trị mà được thà nh láºp để gánh vác việc nước, và nhất là để gây lại niá»m tin cho ngưá»i dân, anh đã đỠxướng ra hình ảnh má»™t “ChÃnh Phá»§ cá»§a Dân Nghèoâ€. Và ở Há»™i Nghị Thượng Ãỉnh Honolulu khi mà báo chà Hoa Kỳ loan tin rằng Tổng Thống Lyndon B Johnson đã rất khen ngợi những ý kiến cá»§a những nhà lãnh đạo Việt Nam, thì anh chÃnh là ngưá»i đứng trong háºu trưá»ng để dà n dá»±ng chương trình, viết những bà i diá»…n văn cho những nhà chÃnh trị Ä‘ang nắm giữ váºn mệnh quốc giạ Sá»± nghiệp cá»§a VÅ© Ãức Vinh trên tầm vóc quốc gia, đã được giá»›i thiệu trên nhiá»u bà i viết cá»§a những ngưá»i đã có má»™t thá»i là m việc vá»›i anh. Hôm nay, nhá»› tá»›i Huy Quang, tôi chỉ muốn nhắc tá»›i má»™t và i ká»· niệm giữa anh và tôi mà thôi .
Và o tháng 6 năm 1957, tôi Ä‘ang là m Phụ tá Tùy viên Quân Lá»±c tại Ãại Sứ quán Việt nam tại Hoa Thịnh Ãốn thì được lệnh vá» trình diện Bá»™ Quốc Phòng. Vá» tá»›i Sà igon, tôi được ông Trần Trung Dung, lúc đó là Bá»™ trưởng Phụ tá quốc phòng tiếp ở văn phòng và cho biết là ông đã đỠnghị lên Tổng Thống Ngô Ãình Diệm cho tôi là m Tham Mưu Trưởng Không Quân thay thế cho Thiếu tá Lê Trung Trá»±c Ä‘i du há»c Hoa Kỳ. Nhưng số tôi vẫn còn láºn Ä‘áºn, khoá há»c cá»§a Thiếu tá Trá»±c bị hoãn lại mấy tháng là m tôi phải bay vòng chá», đợi đến lượt xuyên mây và hạ cánh xuống phi trưá»ng, và trong khi ấy tôi nháºn được lệnh biệt phái tá»›i Nha Chiến Tranh Tâm Lý Bá»™ Quốc Phòng, là m Trưởng Phòng Báo ChÃ, đồng thá»i là m chá»§ bút hai tá» báo Quân Ãá»™i và Phụng Sá»±. Tôi nhỠđược cái mác là Ãại úy Không quân nên được là m xếp các nhà văn nhà báo ở Lục quân vì ở thá»i đó cấùp báºc sÄ© quan tháºt khan hiếm, Tô Kiá»Ã¸u Ngân chỉ là Thiếu úy, còn thi sÄ© Tưá»ng Linh, và nhà báo kỳ cá»±u Nguyá»…n Ang Ca Ä‘á»u là binh nhì. Quán cà phê ở phÃa sau trụ sở chúng tôi cÅ©ng là nÆ¡i gặp nhau cá»§a các văn nghệ sÄ© quân đội, và cÅ©ng ở nÆ¡i đây tôi gặp các Trung úy VÅ© Quang Ninh và VÅ© Ãức Vinh, ở Ãà i Phát Thanh Quân Ãá»™i, tình bạn vá»›i các anh kéo dà i cho đến bây giá», gần trá»n ná»a thế ká»·.
Tháng 10 năm 1957, tôi giã từ Báo chà để trở vá» Không quân, và trước khi nháºn chức má»›i tôi được Trung tá Nguyá»…n Văn Châu, là Giám đốc Nha Chiến Tranh Tâm Lý hứa tăng viện cho Không quân má»™t sÄ© quan vá» Tâm Lý Chiến, phần hà nh mà ông cho là còn yếu kém trong quân chá»§ng cá»§a chúng tôị Trung Tá Châu chắc đã nghÄ© nhiá»u vá» vấn đỠtố Cá»™ng nhưng má»™t sá»± việc xẩy ra mà tôi gặp chỉ và i tháng sau đã cho tôi thấy là ngưá»i sÄ© quan Tâm Lý Chiến mà Không Quân cần có phải là má»™t ngưá»i có tầm vóc hÆ¡n ngưá»á»‹ Dạo ấy Công Xưởng Không Quân ở Biên Hoà chưa được chỉnh trang để là m tổng kiểm loại phi cÆ¡ váºn tải C 47 mà chúng tôi có sau má»—i lần bay 1000 giá», mà phải đưa sang Nháºt. Chúng tôi có hai phi Ä‘oà n váºn tải, má»—i phi Ä‘oà n có chừng 20 chiếc phi cÆ¡ nên hầu như tháng nà o cÅ©ng có hai phi vụ đưa phi cÆ¡ đến thá»i hạn tổng kiểm sang Tokyo và nháºn lãnh phi cÆ¡ má»›i trang bị đưa vá». Ãôi khi vì nhu cầu hà nh quân mà phi Ä‘oà n nhá» những sÄ© quan ở Bá»™ Tham Mưu bay giúp những phi vụ tải phi cÆ¡ như váºá»µ Trên những chặng bay Ä‘i Nháºt, chúng tôi được tiếp tế nhiên liệu ở những phi trưá»ng HongKong, Okinawa và Tokyo, dùng những phiếu chi dụng do Không quân Hoa Kỳ cung cấp trong chương trình viện trợ quân sá»±. Tôi tham gia má»™t chuyến bay cuối năm 1957, vì tôi còn nhá»› là ăn tối ở Câu lạc bá»™ sÄ© quan ở Okinawa đúng đêm giao thừạ Ngà y hôm sau, trên đưá»ng bay vá», khi và o không pháºn HongKong thì phi trưá»ng bị trá»i mù, các phi cÆ¡ bay tá»›i Ä‘á»u phải và o vòng chỠđể đợi đến lượt đà i kiểm soát gá»i xuống để hướng dẫn xuyên mây trước khi hạ cánh. Phi cÆ¡ cá»§a tôi vì không đủ xăng chỠđợi nên đà i kiểm soát không lưu bắt phải bay vá» Ãà i Loan để lấy thêm nhiên liệụ Chúng tôi hạ cánh xuống Ãà i Trung là phi trưá»ng gần nhất cá»§a Không quân Trung Hoa Quốc Giạ Ở nÆ¡i đây, phiếu xăng nhá»›t cá»§a chúng tôi bị từ chối vì các sÄ© quan trá»±c ở đây chưa há» bao giá» nghe thấy nói đến Không quân Việt Nam, danh tiếng muôn Ä‘á»á»‹ Tháºt chỉ báo hại cho anh em trong phi hà nh Ä‘oà n phải bỠđô la tiá»n túi ra để chung nhau trả tiá»n xăng đủ để hoà n tất phi vụ xuyên mây và hạ cánh an toà n xuống phi trưá»ng HongKong.
Tháng 2 năm 1958 tôi được bổ nhiệm giữ chức vụ quyá»n Phụ Tá Không Quân, thay thế Ãại Tá Trần Văn Hổ. Cùng má»™t lúc, vá»›i những cố vấn Hoa Kỳ chúng tôi bắt đầu công cuá»™c hiện đại hoá Không Quân Việt Nam để thà nh má»™t quân chÅ©ng chiến đấu được trang bị bởi những phi cÆ¡ chế tạo sau Thế chiến thứ Hai như loại khu trục cÆ¡ AD 6 và trá»±c thăng H 34. Bá»™ Tham Mưu Không Quân nay trở thà nh Bá»™ Tư Lệnh và các Phòng trở thà nh những Khối Nhân Viên, Huấn Luyện, Không Cụ, Hà nh Quân và thêm má»™t Khối Tâm Lý Chiến. Trung úy VÅ© Ãức Vinh được chuyển từ Lục quân sang để là m Trưởng Khối tân láºp nà y mà nhiá»u lần những sÄ© quan hà nh chánh Hoa Kỳ là m cố vấn cho Bá»™ Tư Lệnh đỠnghị vá»›i tôi là chỉ nên là m má»™t Ban ở trong Khối Nhân Viên. Nhưng chỉ và i tháng sau khi há» thấy chúng tôi tổ chức cho những SÄ© quan Tùy viên Quân Lá»±c cá»§a các Sứ quán các nước bạn Ä‘i thăm viếng các căn cứ không quân thì há» thấy ngay là hoạt động Tâm Lý Chiến cá»§a chúng tôi không phải chỉ trong phạm vi ná»™i vụ mà có cả ngoại vụ và đỠcá» ngay má»™t thiếu tá có bằng cấp vá» International relations là m cố vấn cho Trung úy VÅ© Ãức Vinh. Thỉnh thoảng tôi xuống phòng cá»§a anh nói chuyện và thấy hai nguá»i là m việc có vẻ tương đắc lắm, và chỉ và i tháng sau các phòng Tùy viên Không quân cá»§a các sứ quán ngoại quốc ở Sà igòn Ä‘á»u nháºn được má»™t bà i viết bằng Anh ngữ vỠ“Sá»± Hình Thà nh cá»§a Không Quân Việt Nam†kèm theo má»™t tiểu sá» cá»§a tôị Tuy má»›i sang Không quân nhưng Huy Quang đã má»i được sá»± tham gia cá»§a những sÄ© quan thâm niên Chỉ huy trưởng các ÃÆ¡n vị và các Trưởng Khối ở Bá»™ Tư Lệnh để viết những trang quân sỠđầu tiên cá»§a quân chá»§ng nên những trang sách cá»§a anh rất chÃnh sác, nói lên được sá»± đóng góp cá»§a KQVN trong phòng tuyến chống sá»± lan trà n cá»§a cá»™ng sản quốc tế ở Ãông Nam Ã. Những năm sau đó tôi nhâïn được thư má»i thăm viếng cá»§a các Không quân bạn như Không quân Hoà ng gia Thái Lan, Không quân Trung Hoa Quốc gia, Không quân Hoà ng gia Anh ở Viá»…n Ãông, Bá»™ Tư Lệnh ở Singapore và tất nhiên là lá»i má»i cá»§a những ngưá»i bạn Hoa Kỳ là 13 th US Air Force ỡ Clark Field bên Phi Luáºt Tân. Nếu bây giá» tôi có ghi được ở trong bản tiểu sá» là được tặng danh vị là Phi công Danh dá»± cá»§a Không quân Trung Hoa Quốc gia và Không quân Hoà ng gia Thái là cÅ©ng phải do công lao cá»§a KQ VÅ© Ãức Vinh đã là m cho danh tiếng cá»§a KQVN Ä‘uợc truyá»n tá»›i các nước đồng minh trong khu vá»±c Thái Bình Dương. Ãặc biệt là chỉ hai năm sau vụ đổ xăng bằng tiá»n túi ở phi trưá»ng Ãà i Trung, trong chuyến thăm viếng chÃnh thức cá»§a tôi ở Ãà i Bắc tôi được đón chà o vá»›i nghi lá»… dà nh cho má»™t vị Tư lệnh Không quân má»™t cưá»ng quốc vá»›i hà ng chà o danh dá»± và quân nhạc cùng quốc kỳ hiện diện cùng những phát súng chà o khi tôi vừa bước ra khá»i phi cợ Trong chuyến Ä‘i nà y, dù đứng trên bình diện quốc gia, tôi chỉ có má»™t chức vụ chỉ huy quân sá»± khiêm nhưá»ng, chưa tá»›i hà ng bá»™ trưởng, mà tôi cÅ©ng được Tổng Thống Tưởng Giá»›i Thạch tiếp kiến và cho đứng cùng ông chụp hình lưu niệm.
Huy Quang đã xá» dụng triệt để nguồn nhân lá»±c và tà i năng sẵn có trong quân chá»§ng trong phần vụ Ä‘iá»u hà nh mặt trâïn chiến tranh tâm lý. Anh chia sẻ cùng tôi ý nghÄ© là không phải chỉ có tổ chức há»c táºp tố cá»™ng hà ng tuần ở má»—i đơn vị mà gây được tinh thần chiến đấu cho toà n quân. Anh muốn cho ngưá»i chiến binh quốc gia phải tá»± hà o vá» quân chá»§ng cá»§a mình và là m má»i cách để nâng cao Ä‘á»i sống cá»§a binh sÄ©. Nhá» có sá»± váºn động cá»§a anh mà hà ng năm chúng tôi nháºn được quà Giáng sinh cÅ©a các con em Không quân Hoa Kỳ ở Clark Field gá»i sang tặng con em cá»§a Không quân Việt Nam. Trong thá»i gian tôi tại chức, hà ng năm và o dịp Tết, tôi cùng anh dùng số quà ấy cá»™ng thêm những gì chúng tôi quyên góp được để tá»›i á»§y lạo gia đình các binh sÄ© ở các căn cứ Không quân. Trong những chuyến Ä‘i nà y chúng tôi có nhiá»u thì giá» hÆ¡n để đà m đạo vá»›i nhaụ Ngoà i khả năng viết văn và tà i tháo vác Ä‘iá»u hà nh công việc, đức tÃnh nổi báºt cá»§a anh là tấm lòng trung háºu đối vá»›i tất cả má»i ngưá»i .
Từ ngà y xa xứ, vừa tá»›i định cư ở Seattle, anh đã mau chóng tạo dá»±ng nên được má»™t tá» báo có giá trị mà anh đặt tên là ?Ãất Mớỉ. ÃÆ°á»£c anh liên lạc, tôi gá»i ngay tiá»n mua báo tượng trưng ba tháng và viết bà i đóng góp. Má»™t và i bà i tôi viết cho Ãất Má»›i được anh tâm đắc viết lá»i giá»›i thiệụ Lần đầu tiên tôi tá»›i thăm anh ở tỉnh nà y là và o dịp tôi được Phân khoa Hà ng không và Không gian cá»§a Ãại há»c Washington má»i tá»›i thuyết trình vỠ“QÅ©y Ãạo Tối Ưuâ€. Anh báo tin ngay cho các sinh viên ở Ãại há»c và các anh chị tổ chức cho tôi thêm má»™t buổi nói chuyện vá»›i giá»›i trẻ. Ban đại diện sinh viên in ra những tấm bÃch chương vẽ hình măng non giá»›i thiệu đỠtà i “Tre Già Măng Má»c†mà tôi muốn truyá»n đạt tá»›i thế hệ saụ Mấy năm sau tôi lại có dịp tá»›i Seattle, lần nà y để dá»± má»™t Hôïi Nghị Không gian Quốc Tế. Há»™i nghị đặt ở khách sạn Westin là má»™t khách sạn sang trá»ng và Ãại há»c đã giữ phòng cho tôi cho suốt tuần lá»… vá»›i má»i chi phà tÃnh và o ngân sách khảo cứu tôi nháºn được. Tuy váºy, khi thấy nhà tôi Ä‘i cùng, anh chị VÅ© Ãức Vinh má»i chúng tôi tá»›i nhà ở, chúng tôi đã sốt sắng nháºn lá»i vì tha hương ngá»™ cố tri, găïp nhau còn gì vui hÆ¡n. Trước khi tá»›i Seattle, Huy Quang có cho tôi hay là anh đã thà nh láºp má»™t há»™i Thân hữu Văn hoá và muốn tổ chức má»™t bữa ăn gây qÅ©y cho Há»™i và má»i tôi là m diá»…n giả danh dá»±. Trước đó Há»™i cá»§a anh nháºn được 200 cân cá salmon gá»i tặng nên đưa cho má»™t Hà ng ăn nấu há»™. Lúc đó anh đã thôi là m báo và là m viên chức Xã há»™i cho Tiểu bang. Tôi thấy như khi xưa anh ở trong Không quân, hầu như anh là m việc gì cÅ©ng thà nh công, có lẽ nhỠở óc sáng tạo và khả năng Ä‘iá»u hà nh, và nhất là vì tÃnh nết Ä‘iá»m đạm cá»§a anh, ân cần vá»›i tất cả má»i ngưòi anh tiếp súc, nên anh được sá»± thương mến cá»§a má»i ngưá»á»‹ Có má»™t chuyện vui nho nhá» trong bữa tiệc salmon là m tôi nhá»› mãi là số ngưá»i mua vé tham dá»± vá»›i giá bình dân đã quá đông, vượt mức dá»± trù, số cá không đủ nên ban tổ chức phải loan báo vá»›i những ngưá»i không có bà n ngồi có thức ăn dá»n sẵn là có thể ngồi bà n riêng và gá»i theo thá»±c đơn cá»§a nhà hà ng. Tôi không hiểu là như thế khi tÃnh tổng kết Há»™i có gây qÅ©y được chút nà o hay không, nhưng nét mặt anh luôn luôn tươi cưá»i như khi xưa trong những ngà y đầu tôi gặp anh.
Có lần tôi nói vá»›i Huy Quang là tên cá»§a anh đã quen thuá»™c vá»›i tôi từ mấy chục năm naỵ Anh gáºt đầu tá» vẻ hiểu ý tôi nói là chúng tôi có trùng tên vá»›i nhau, hai ngưá»i cùng tên là Vinh. Nhưng đó không phải là ý nghÄ© cá»§a tôi và điá»u nà y tôi cÅ©ng chưa nói cho anh biết. Thân phụ tôi là cụ Nguyá»…n Xuân Nhiên, và tên cá»§a ngưá»i có nghÄ©a là đốt sáng, viết Hán tá»± có chữ Hoả. Như tên tôi, cÅ©ng là tên anh, khi viết có những hai chữ Hoả đứng cạnh nhaụ Mấy đứa em trai tôi, tên ngưá»i nà o cÅ©ng cùng có ý nghÄ©a là sáng chóị Má»™t em trai tôi có tên là Quang, nghÄ©a là ánh sáng. Ãứa em trai út tên là Huy, cÅ©ng có nghÄ©a là sáng chóị Vì váºy tôi nghÄ© là anh lấy tên Huy Quang cÅ©ng thầm nguyện rằng công nghiệp anh để Ä‘á»i sau sẽ như ánh sáng bùng lên, toả ra chói lá»á»‹ Riêng con ngưá»i anh lại trầm lặng, ngoà i những gì anh là m cho gia đình, con cái được nhá» phúc ấm, công Æ¡n cá»§a ngưá»i cha khả kÃnh, còn những gì anh là m ngoà i xã há»™i, anh thưá»ng là m để phục vụ quốc gia, không nghÄ© đến chuyện hưởng lợi lá»™c cho mình. Tôi qúy trá»ng anh ở Ä‘iểm nà ỵ Từ mấy chục năm nay, tôi vá»›i Huy Quang VÅ© Ãức Vinh, trong những lúc trò chuyện riêng, lúc nà o cÅ©ng gá»i nhau là anh, xưng tôị Vá»›i tôi, anh là má»™t ngưá»i bạn thá»§y chung, có được nhau tháºt là vạn hạnh.
Mai nà y tới phút chia đôi
Hai ta ai sẽ là ngưá»i tiá»…n nhau?
( Hồ Dzếnh )
Lần đầu tiên tôi gặp Tuệ trong dịp ra mắt cuốn truyện đầu tay cá»§a chị Thái Chinh Lưu Kim Loan, cuốn " Như Ảo Như Thá»±c ". Trong số diá»…n giả lên phát biểu ý kiến, có Tuệ. Giá»ng Nam cá»§a anh ấm, chân thà nh và thẳng thắn:
-... những phát biểu ý kiến cá»§a tôi hôm nay có tÃnh cách tháºt riêng tư, từ " cái tôi tầm thưá»ng " cá»§a tôi sau khi Ä‘á»c sách, nhất là cuốn sách " Như Ảo Như Thá»±c " cá»§a chị Thái Chinh. Ná»™i dung cuốn sách, cấu kết trên má»™t câu chuyện Ãt nhiá»u hoang tưởng, má»™t tà liá»…u trai má»›i, má»™t cái nhìn ngược lại lịch sá» cá»§a dân tá»™c Việt Nam, từ Ä‘á»i Hồng Bà ng cho đến ngà y nay. Và từ đó chuyên chở được các ước mÆ¡ nhân bản, tìm má»™t mô thức nà o đó mang lại hạnh phục thá»±c sá»± cho con ngưá»i. Hạnh phúc trần thế, có đó mà không có đó.
Hạnh phúc và khổ Ä‘au quấn quyện vá»›i nhau, như bá» trái, bá» mặt cá»§a má»™t bà n tay. Hạnh phúc mà không có khổ Ä‘au, hạnh phúc không thăng hoa. Khổ Ä‘au mà không có hạnh phúc, con ngưá»i chìm đắm trong địa ngục trần gian. Hạnh phúc và khổ Ä‘au, có đó, không đó, như ảo như thá»±c. Ãiá»u nà y tôi nói lên do kinh nghiệm sống cá»§a tôi, do hạnh phúc tôi có, do khổ Ä‘au váºt vã tôi. Tôi, anh, chị, chúng ta, má»™t hay nhiá»u thế hệ, nói chung kiếp ngưá»i, đã trải qua những giai Ä‘oạn lịch sá» Ä‘au thương, thì khổ Ä‘au đã cá»™ng hưởng được hạnh phúc lẫn quất đâu đây.
Cách đây hÆ¡n hai năm, tôi đã rÆ¡i và o khổ Ä‘au táºn cùng cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. Sá»± ra Ä‘i vÄ©nh viá»…n cá»§a ngưá»i bạn Ä‘á»i, ngưá»i vợ yêu quà cá»§a tôi, trước cÆ¡n bệnh ngặt nhèo, ung thư bao tá» mà khi phát hiện ra , y khoa tân tiến hiện đại cÅ©ng đà nh chịu thua. Có nhiá»u lúc quẩn trÃ, tôi ước ao tôi được nhắm mắt, xuôi tay, trở vá» lòng đất lạnh, nằm bên cạnh vợ, chia xẻ vá»›i vợ ná»—i buồn bã, quạnh vắng cá»§a nghÄ©a trang. Tôi muốn xin lá»—i vợ những lá»—i lầm tôi phạm phải. Tôi xin vợ tôi tha thứ cho tôi. Tôi nháºn " lá»—i tại tôi má»i đà ng" như bà i kinh tôi và vợ tôi thưá»ng Ä‘á»c ở nhà thá» Saint Pius trong những Thánh Lá»… ngà y Chúa Nháºt. Tôi nghÄ© rằng, cuối cùng vợ tôi đã tha thứ cho tôi. Niá»m thống háºn luôn luôn đè nặng trên tôi, như được cất Ä‘i. Tôi cám Æ¡n Ãức Mẹ Maria, cám Æ¡n Thiên Chúa đã cứu rá»—i linh hồn nà ng, cứu rá»—i cuá»™c sống cá»§a tôi. Trong khổ Ä‘au tôi đã cảm nháºn được hạnh phúc. Và hôm nay, tôi cám Æ¡n tác giả Thái Chinh, sau khi Ä‘á»c sách cá»§a chị, tôi đồng ý vá»›i chị , hạnh phúc con ngưá»i như ảo, như thá»±c. Tôi đã tìm lại được tôi trong sá»± an bình cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, chấp nháºn khổ Ä‘au, hạnh phúc như những ý niệm thá»±c tế trong sá»± thương yêu giữa con ngưá»i và con ngưá»i. Xin chân thà nh cám Æ¡n tất cả quà vị, bạn hữu quen cÅ©ng như chưa quen, đã nghe tôi bá»™c bạch tâm sá»± ".
Má»i ngưá»i vá»— tay nồng nhiệt . Tôi nghÄ© những Ä‘iá»u anh vừa nói lên rất tháºt, đầy tinh thần sáng tạo cá»§a má»™t độc giả, cá»™ng hưởng được vá»›i tác giả trên chá»§ đỠcá»§a cuốn sách. Tôi định má»™t lúc nà o đó, Ä‘i lại chá»— anh ngồi, bắt tay khen ngợi anh, chia buồn vá»›i anh trước ná»—i mất mát lá»›n lao cá»§a anh, cái chết cá»§a ngưá»i vợ hiá»n mà trước đây tôi chỉ nghe tin, chứ không có cÆ¡ há»™i chia buồn và sau đó lại chúc mừng anh, khi anh đã tìm lại được sá»± an bình cá»§a tâm hồn, chấp nháºn cuá»™c sống trần gian trong sá»± yêu thương giữa con ngưá»i vá»›i nhau, để thấy cuá»™c Ä‘á»i tháºt đẹp, tháºt đáng sống.
Chương trình tiếp tục vá»›i má»™t và i tiết mục văn nghệ như ca hát, ngâm thÆ¡ trong tiếng chuyện trò rầm rì giữa những ngưá»i tham dá»± . Khi ra vá» tôi gặp anh ở ngoà i bãi Ä‘áºu xe. Anh đã ngồi và o xe, ná»— máy xe rồi lấy ống vố trong bao da, mồi má»™t vố thuốc thÆ¡m. Có lẽ anh hút má»™t và i hÆ¡i thuốc rồi nhã khói ra cá»a xe đã kéo xuống.
Trá»i vỠđêm tháng mưá»i, tiết đầu thu, đã là nh lạnh, tháºt dá»… chịu. Xe tôi Ä‘áºu gần xe anh, nên khi tôi bước đến mở cá»a xe, chúng tôi chà o nhau, bắt đầu má»™t cuá»™c chuyện trò ngắn ngá»§i. Anh mở cá»a xe bước ra, đứng lên bắt tay tôi. Tôi nói:
- Ở đây, má»™t thà nh phố nho nhá», tôi có biết anh qua má»™t và i bạn bè, tôi và anh cÅ©ng có gặp nhau và i ba lần, nhưng lần nà y nghe anh nói chuyện, dù anh khiêm nhưá»ng, chỉ nháºn mình là má»™t ngưá»i Ä‘á»c sách, tôi nghÄ© anh có nhiá»u nháºn xét tháºt tinh tế vá» cuá»™c Ä‘á»i. Ãó là điá»u thú vị.
Anh cầm cái ống vố thuốc trên tay, nói:
- Trước năm 75 tôi có quen vá»›i anh Thanh Hùng, chồng chị Thái Chinh. Năm 82, sau má»™t thá»i gian tù đà y ở Việt Nam, được cho vá», tôi vượt biên đến Singapore và qua Mỹ Ä‘oà n tụ vá»›i vợ con , đã may mắn Ä‘i được ngà y Miá»n Nam rÆ¡i và o tay Cá»™ng Sản, vì lúc đó tôi kẹt ở Miá»n Trung. Má»™t dịp Ä‘i Dallas , Texas, tôi gặp lại anh Thanh Hùng, nháºn ra nhau và từ đó chúng tôi hay liên lạc Ä‘iện thoại thăm há»i. Khi chị Thái Chinh in cuốn truyện đầu tay , anh chị gởi tặng tôi và yêu cầu tôi phát biểu má»™t và i nháºn xét, khen chê gì cÅ©ng được , trong dịp anh chị lên đây ra mắt cuốn sách. Lúc đầu tôi từ chối vì tôi không có khiếu vỠăn nói. Nhưng anh chị thúc dục tôi quá , nên tôi cÅ©ng đánh liá»u, nói và i nháºn xét vá» cuốn sách, từ những kinh nghiệm khổ Ä‘au, hạnh phúc như lúc nãy. Xin cám Æ¡n anh vá» lá»i khen tặng.
Tôi nói với anh:
- Tháºt ra chúng tôi viết lách cÅ©ng là má»™t sá»± liá»u lÄ©nh thôi. Buồn quá, khắc khoải quá, tá»± dà y vò mình quá , rồi như ngứa ngáy từ tâm óc qua tay chân, má»™t lúc nà o đó viết lách không hay. ChÃnh những nháºn xét, đồng cảm, đồng sáng tạo cá»§a ngưá»i Ä‘á»c như anh, má»›i mang những suy nghÄ© , diá»…n đạt cá»§a ngưá»i viết đến má»i ngưá»i, má»›i mang đến cho nhau những chia xẻ hạnh phúc lẫn khổ Ä‘au, má»›i thuyết phục được cho nhau, quên Ä‘i những dị biệt cá nhân , để tìm được sá»± đồng thuáºn vá» quê hương, dân tá»™c và cuối cùng vá» tình ngưá»i.
Tôi bắt tay anh, hẹn có dip gặp lại nhau, để nói chuyện nhiá»u hÆ¡n. Dịp gặp nhau lại đó là hôm lá»… Memorial Day, má»™t ngà y thứ hai cuối tháng năm. Tôi hay gá»i ngà y lá»… Memorial nà y bằng cái tên tiếng Việt " lá»… Thanh Minh" cá»§a ngưá»i Mỹ.
Thanh Minh trong tiết tháng ba
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh
Gần xa nô nức yến anh
Chị em sắm sá»a bá»™ hà nh chÆ¡i xuân.
( Nguyá»…n Du - Truyện Kiá»u )
Dịp nà y cÅ©ng hay rÆ¡i và o tháng ba âm lịch và tiết trá»i ở vùng Trung Tây Hoa Kỳ nà y Ä‘ang ở và o tiết xuân, trăm hoa khoe sắc và nắng xuân dịu dà ng. Ngưá»i Hoa Kỳ ká»· niệm ngà y lá»… Memorial theo truyá»n thống tưởng nhá»› đến các chiến sÄ© tráºn vong và những ngưá»i thân thuá»™c quá cố trong gia đình từ năm 1868 và đến năm 1971 má»›i có má»™t đạo luáºt chÃnh thức vá» ngà y lá»… chung cho toà n quốc.
Buổi sáng hôm đó Tuệ gá»i Ä‘iện thoại cho tôi, hẹn tôi buổi chiá»u khoảng ba giá» sẽ đến đón tôi, lại nghÄ©a trang thà nh phố, ở góc đưá»ng 51th và đưá»ng Memorial, để thăm má»™ vợ anh. Anh có nói anh chá»n lúc ban chiá»u đến thăm má»™ vợ vì bưởi sáng anh dá»± lá»… cầu nguyện ở nhà thá» và anh cÅ©ng muốn đến buổi chiá»u, ngưá»i đến nghÄ©a trang đã bá»›t Ä‘i, không khà cuá»™c thăm viếng sẽ có má»™t chút thầm lặng, u hoà i trong nhá»› thương vá» ngưá»i quá vãng.
Buổi chiá»u trá»i râm mát. Mây mù che khuất bầu trá»i, có lẽ chuẩn bị cho má»™t cÆ¡n mưa vỠđêm. Tôi theo Tuệ Ä‘i và o nghÄ©a trang. Vẫn còn má»™t số Ãt ngưá»i Mỹ còn đặt những vòng hoa trên nấm má»™ thân nhân, nói chuyện khe khẻ vá»›i nhau. Tuệ cầm bó hoa huệ trắng, đến ngôi má»™ gần phÃa góc nghÄ©a trang, đặt bó hoa trên má»™ bia, quì má»™t đầu gối, thầm thì cầu nguyện như chuyện trò vá»›i ngưá»i vợ thân yêu. Tôi đứng phÃa sau, yên lặng nhìn mông lung, nhìn Tuệ, nhìn má»™ bia. Tôi Ä‘á»c hà ng chữ trên tấm bia: " Tôn Nữ BÃch Nga, mất ngà y 30 thang 6 năm 1994. Hưởng dương 52 tuổi ". Tôi chợt có ý nghÄ©, chị mất Ä‘i khi còn trẻ quá. CÆ¡n bệnh ngặt nghèo đã cướp Ä‘i cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chị, hạnh phúc cá»§a chị và Tuệ tìm lại được sau má»™t thá»i gian xa cách vì cuá»™c biển dâu, vì cÆ¡n lốc cá»§a lịch sá» trong má»™t giai Ä‘oạn Ä‘au thương.
Tuệ đứng lên, quay sang tôi nói:
- Mình đi lại ngồi trên chiếc ghế đá, bên cạnh cây phong ở góc đằng kia, nói chuyện.
Tôi gáºt đầu và chúng tôi Ä‘i lại góc nghÄ©a trang. Tuệ móc trong túi áo chiếc ống vố đã nhồi thuốc, há»i tôi :
- Tôi hút má»™t hÆ¡i thuốc, có là m phiá»n anh không?
Tôi lắc đầu:
- Không anh ạ.Anh cứ tá»± nhiên. Tôi không hút thuốc, nhưng tôi thÃch nhìn ngưá»i khác hút ống vố, nó có má»™t nam tÃnh mạnh nà o đó, lẩn khuất trong ná»—i cô đơn tháºt riêng tư.
Tuệ cưá»i nhẹ :
- Tôi không biết. Tôi hút ống vố như má»™t thói quen khi buồn, khi cô đơn và không suy nghÄ© gì hết. Nhiá»u buổi chiá»u Chúa nháºt, trống rá»—ng quá, tôi đến đây, nhìn má»™ Bich Nga, cầu nguyện cho vợ an bình trong vòng tay độ lượng cá»§a Ãức Mẹ Maria, cá»§a đấng cứu thế Ki Tô. Tôi đến ngồi trên ghế đá nà y, mở sách ra Ä‘á»c. Ãá»c say sưa đến chiá»u tối, tôi chà o từ biệt vợ và vá» nhà vá»›i ná»—i cô đơn cá»§a mình.
Trong câu chuyện thân máºt, tôi há»i anh:
- Hôm ra mắt cuốn sách " Như Ảo Như Thá»±c" cá»§a chi Thái Chinh, anh có nói đến những ná»—i ân háºn và sá»± tha thứ cá»§a chị trong hạnh phúc và khổ Ä‘au quấn quyện nhau. Anh có lá»—i gì?
Tuệ cưá»i nhẹ, rÃt má»™t hÆ¡i thuốc, thở khói và o khoảng không.
- ChÃnh cái bóng ma nghi ngá», vì muốn giữ hạnh phúc cho trá»n vẹn, đã đưa hạnh phúc qua khổ Ä‘au. Nghi ngá» vì xa cách nhau. Nghi ngá» vì không hiểu được nhau, dù là vợ chồng đầu gối tay ấp trong bao năm.
Cuối tháng Tư năm 75, Tuệ trong quân ngÅ©, kẹt lại ở Nha Trang trong cÆ¡n há»—n loạn. BÃch Nga và hai con trai ở tuổi nhá» dại, hai tuổi và bốn tuổi, kẹt ở Sà i Gòn trong lo sợ và đau khổ khi mất tin chồng. BÃch Nga chỉ còn biết cầu nguyện và o quyá»n năng cá»§a đấng Cứu Thế và vòng tay bảo bá»c cá»§a Ãức Mẹ Maria. Vá»›i sức mạnh tinh thần đó, vá»›i bản năng sinh tồn và bảo vệ cá»§a má»™t ngưá»i mẹ, BÃch Nga đã tay bồng, tay dắt hai con chạy xuống bến sông Bạch Ãằng, chen lấn để nhà o lên tà u hải quân, chạy Ä‘i tìm má»™t nÆ¡i an bình cho con. Dòng Ä‘á»i đưa đẩy, nà ng trôi dạt vá» Hoa Kỳ, trước cái ngÆ¡ ngác ở má»™t nÆ¡i không bà con thân thÃch, má»™t nÆ¡i khác xa vá» ngôn ngữ, táºp quán phong tục. BÃch Nga đã can đảm xông pha và o xã há»™i má»›i, là m việc cá»±c nhá»c để nuôi con, để vẫn còn má»™t tia hy vá»ng nhá» nhoi, má»™t ngà y nà o đó há»™i ngá»™ lại vá»›i chồng trong hạnh phúc gia đình , con cái. Trong cô đơn cùng cá»±c, trong sá»± từ váºt chất đến tinh thần , từ má»i phÃa đối vá»›i má»™t ngưá»i phụ nữ còn trẻ đẹp, nà ng nhất quyết đợi chá» chồng, dù đôi khi tháºt tuyệt vá»ng trước tin tức, thư từ liên lạc vá» quê nhà , từ gia đình, từ bạn bè.
Tuệ trong những giá» phút tuyệt vá»ng, nhìn dòng ngưá»i trốn chạy, bồng bế con cái, than khóc trước là n đạn cá»§a địch quân, anh cắn răng nuốt tá»§i nhục, ở lại chiến đấu vá»›i đồng đội, để đến phút cuối cùng là m kẻ đầu hà ng. Hình ảnh cá»§a những bà mẹ vá»›i bà n tay nhá» bé che chở cho con trước những lằn đạn, là m anh ngưng tay lại khi định bóp cò súng, má»™t viên đạn cuối cùng kết thúc Ä‘á»i mình.
Từ đó, từ má»™t tù binh qua ngưá»i tù cải tạo, anh trải Ä‘á»i mình qua bao nhiêu khổ ải trần gian do chÃnh sách trả thù để tiêu diệt tháºt thâm độc cá»§a ngưá»i Cá»™ng Sản Việt Nam. à chà phải sống còn để có ngà y trở vá» vá»›i vợ con Ä‘ang lưu lạc, sống chết ở má»™t nÆ¡i nà o đó, thôi thúc anh chịu đựng bệnh táºt, đói lạnh và khổ nhục từ tinh thần qua sá»± đà y Ä‘á»a thể xác. Trong địa ngục trần gian, anh nháºn chân được sá»± tháºt, chỉ có tình thương giữa con ngưá»i và con ngưá»i, má»›i mang lại hạnh phúc cho nhau trên cõi trần thế khổ Ä‘au nà y.
Năm 82 Tuệ được cho vá». Anh nóng lòng Ä‘i tìm kiếm vợ con. Anh trở vá» Sà i Gòn trong xác xÆ¡, xa lạ. Sau mấy ngà y chạy đến các nÆ¡i thân thiết, bạn bè trước đây, cuối cùng niá»m vui òa đến. Vợ con đã tìm được má»™t nÆ¡i an bình ở bên kia biển Thái Bình Dương. Những lá thư Ä‘i vá» chứa đựng đầy Ä‘au thương , nhung nhá»›. Những bức hình cá»§a Bich Nga và hai con đã lá»›n anh nháºn được , như má»™t cÆ¡n mÆ¡ đẹp nhất trong Ä‘á»i. Những bức hình cá»§a anh trông xac xÆ¡, nhưng tá»a ra niá»m sung sướng, biết Æ¡n trong chá» mong, vượt đại dương đến vá»›i vợ con, trong mừng tá»§i. Bằng má»i cách và bất cứ giá nà o, anh cÅ©ng tìm đưá»ng bá» nước ra Ä‘i. Trong thá»i gian chỠđợi anh lo sợ má»i tai ương có thể xãy đến ở má»™t nÆ¡i không có luáºt pháp, má»™t nÆ¡i không còn tôn trá»ng tình ngưá»i. Tuệ cay đắng nháºn ra, ngưá»i Cá»™ng Sản Việt Nam cố tình xô đẩy ngưá»i không cùng chÃnh kiến vá»›i hỠđứng bên lá» quê hương. Bá» nước ra Ä‘i tìm tá»± do trong tình ngưá»i nhưng sẽ bị cắt lìa vá»›i vá»›i tình tá»± ngà n Ä‘á»i nÆ¡i chôn nhau cắt rún, nÆ¡i đầy ắp bao ká»· niệm từ thuở thiếu thá»i, nÆ¡i chiến tranh đã tà n phá trong háºn thù cá»§a má»™t dân tá»™c, nhưng sức sống cá»§a giống nòi vẫn vương lên , sau những khổ Ä‘au quằn quại. Ở lại, Tuệ và bạn bè anh , sẽ là m kẻ không có quê hương ngay khi Ä‘ang thở , Ä‘ang lo sợ trên chÃnh mãnh đất quê hương mình.
Và o má»™t đêm tối trá»i, không má»™t ánh sao trên ná»n trá»i bải biển Rạch Giá, Tuệ theo Ä‘oà n ngưá»i hướng dẫn, mò mẩm trong đêm tối, để tìm nghe ra Ä‘iểm hẹn, cho má»™t chuyến Ä‘i. Có lẽ đây là lần duy nhất trong Ä‘á»i, Tuệ rÆ¡i và o má»™t trưá»ng hợp sinh tá», chỉ còn biết cầu mong và o sá»± may rá»§i và phép lạ cứu độ cá»§a đấng Cứu Thế. Chiếc tà u nhá» chở đầy ắp ngưá»i, ngồi chen chúc nhau, cuối cùng cÅ©ng ná»— máy được, mò mẩm trong đêm tối chaỵ ra khÆ¡i, trá»±c chỉ phương nam. Má»i ngưá»i thầm thì cầu nguyện, khấn vái Trá»i, Pháºt, Chúa. Tà u tiếp tục , tròng trà nh chạy ra khÆ¡i trong sá»± cầu khẩn gặp được má»™t tà u buôn ngoại quốc nà o đó cứu vá»›t đưa và o đất liá»n cá»§a Tân Gia Ba, hay Mã Lai Ã. Trong cầu mong đó, lẫn lá»™n ná»—i lo sÆ¡ gặp các tà u đánh cá cá»§a đám hải tặc Thái Lan. Máy tà u khi chạy, khi tắt. Mấy ngưá»i lái tà u hì hục sá»a chá»a trong sá»± lo âu cá»§a má»i ngưá»i. Ban ngà y tà u báºp bá»nh theo sóng biển . Nắng nhiệt đới đỗ lá»a xuống đại dương bao la, không bá» bến. Và i tấm chăn mà n móc vá»™i để che nắng cho trẻ em, đôi khi bị gió biển thổi tốc Ä‘i. Tiếng khóc than cá»§a trẻ em, cá»§a các bà bắt đầu từ má»™t góc tà u hay ở cuối tà u. Nước uống trở thà nh hiếm hoi, quà giá và dùng trong dè sẻn cho những ngà y bất định trên biển khÆ¡i.
Tuệ cÅ©ng xông xáo trong việc giúp má»™t tay để tát nước, thay phiên vá»›i má»i ngưá»i khác. Trong hối hả, Ä‘i qua Ä‘i lại đó, anh nháºn ra má»™t ngưá»i quen, má»™t ngưá»i bạn há»c nhá» ngà y xưa. Thanh Thá»§y và dứa con nhá» khoảng ba tuổi Ä‘ang ngồi co ro ở má»™t góc tà u vá»›i má»i ngưá»i. Khi nháºn ra Thá»§y và Thá»§y nhìn anh. Anh chỉ há»i vá»™i:
- Chị Thủy và cháu cùng đi hả ? Anh đâu?
Thủy lắc đầu:
- Nhà em chết ở trại cải tạo hơn hai năm nay.
Tuệ chỉ kịp thở dà i. Anh xoay qua cầm chiếc gà u, do ngưá»i khác đưa, bước lại khoang tà u , tiếp tục tát nước.
Cái nắng miá»n nhiệt đới trên biển khi như má»™t lò lá»a, nung nấu nước biển bốc khói. Nắng chói chan. Má»—i lần ngước mặt lên trá»i, Tuệ chỉ thấy những tia nắng và hÆ¡i nóng hầm háºp. HÆ¡i thở anh như nghẹt lại, ngắn dần và má»™t lúc nà o đó, anh gục xuống lòng tà u, thấy bầu trá»i đổ sầm xuống.
Khi anh cảm thấy vầng trán mát , cổ há»ng đắng ngắt có và i giá»t nước thấm và o. Anh mở cặp mắt đỠđẩn nhìn lên. Nắng đổ lá»a vẫn bao bá»c chung quanh. Bóng mát nho nhá» do má»™t chiếc mà n cá»™t từ trục tà u che ngang ngưá»i anh. Bà n tay cá»§a má»™t em nhá» cầm chiếc khăn ướt vẫn còn trên trán anh. Anh nhắm mắt lại, không biết ở đây là đâu? Anh mÆ¡ hồ nghe tiếng nói văng vẳng như từ má»™t nÆ¡i xa xăm nà o vá»ng đến. Có bà n tay nâng mặt anh lên và và i giá»t nước đổ và o miệng. Những giá»t nước mát lạnh như má»™t phép lạ, đưa anh tỉnh dần. Anh đưa tay lên là m má»™t cỠđộng và mắt nhìn và o ngưá»i vừa cho anh uống nước. Thá»§y mừng rở, la lên nho nhá»:
- Anh tỉnh rồi.
Ãứa bé, con trai cá»§a Thá»§y đứng lên, lại bên mẹ, nhìn anh như mỉm cưá»i. Tuệ xoay ngưá»i qua lại, thấy đầu nặng chình chịch và đau như búa bổ. Thá»§y nói nhá» vừa đủ anh nghe:
- Anh Tuệ, anh nên nằm yên má»™t tà cho tỉnh. Em lấy cho anh má»™t tà cháo lá»ng để anh ăn đỡ. Anh ngất Ä‘i cÅ©ng lâu rồi, có đến ba, bốn tiếng đồng hồ.
Tuệ đã tỉnh hẳn. Anh muốn chống tay ngồi lên, nhưng đầu anh lại Ä‘au nhức. Anh gục xuống sà n. Thá»§y xoay qua, xoay lại trong má»™t khoảng ghe cháºt chá»™i, đưa những muổng cháo và o miệng anh. Anh trệu trạo nuốt xuống cổ há»ng đắng rát. Tiếp đó hình như có và i muổng nước sá»a khuấy vá»™i vá»›i nước. Tuệ thấy ngưá»i khá»e hẳn. CÆ¡n choáng váng như bá»›t Ä‘i. Anh chống tay được lên thà nh ghe, ngồi dáºy. Thá»§y đưa cho anh thêm và i ngụm nước.
- Cám ơn chị Thủy đã cứu tôi.
Giá»ng anh như tắt nghẹn trong cổ há»ng còn Ä‘au rát. Thá»§y ôm con nhìn anh :
- Anh thấy khá»e hẳn chưa ? Má»i ngưá»i tưởng anh chết mất.
Tà u vẫn chồng chà nh theo các đợt sóng. Nắng buổi chiá»u vẫn còn dữ dá»™i đổ xuống. Ban đêm trá»i mát dầnvà gió biển đã là nh lạnh. Anh nhai những miếng mì ăn liá»n do Thá»§y đưa cho buổi chiá»u. Sức lá»±c có phần phục hồi, nhưng những cÆ¡n choáng váng vẫn như muốn là m anh té xuống , má»—i khi anh định đứng lên, bước qua lại. Ãịnh lại phÃa cuối ghehá»i xem có hy vá»ng gì ghe Ä‘i và o được đất liá»n hay không ?
Tình trạng lênh đênh như váºy kéo dà i thêm hai đêm, hai ngaỳ nữa. Buổi sáng ngà y thứ năm , trong tuyệt vá»ng , cầu nguyện cá»§a má»i ngưá»i, má»™t tà i công nhìn và o phÃa xa và la lá»›n lên :
- Thấy đất liá»n rồi. Sống rồi bà con Æ¡i!
Câu nói cá»§a anh tà i công như má»™t liá»u thuốc hồi sinh cho má»i ngưá»i. Tiếng cưá»i nói hòa lẫn trong tiếng cầu kinh tạ Æ¡n các đấng thiêng liêng đã cứu nạn.
Tà u tiếp tuc báºp bá»nh có đến trên ná»a ngà y nữa, má»›i nghe tiếng ghe máy tà u tuần duyên cá»§a Mã Lai à chạy gần đến, để cứu giúp. đưa má»i ngưá»i lên bá».
Tuệ là má»™t trong những ngưá»i yếu Ä‘uối nhất được dìu lên ghe nhá», đưa và o bải cát. Ngưá»i anh ướt đẩm nước biển. Anh ngồi quị xuống bải cát và được đưa và o bệnh xá. Trong không khà nóng hâm hấp, tiếng kêu la, nói chuyện ồn à ocá»§a má»™t bệnh xá xa lạ, Tuệ như rÆ¡i và o má»™t cÆ¡n má»™ng du nà o đó. Ãây đó có tiếng nói cưá»i, tiếng Việt, tiếng Tà u, tiếng Anh lẫn lá»™n.
Năm ngà y qua như má»™t Ä‘oạn Ä‘á»i trầm luân , cáºn ká» nhất vá»›i tá» sinh cá»§a Ä‘á»i anh. Nhưng định mệnh nà o, ân sá»§ng linh thiêng nà o, đã đưa bà n tay nhá» bé cá»§a ngưá»i bạn gái cùng phố ngà y xưa, cá»§a Thu Thá»§y và đứa con trai côi cút, đã cứu Ä‘á»i anh trong những giây phút chống chá»i vá»›i tá» thần trên biển cả, dưới cái nóng khá»§ng khiếp cá»§a ánh mặt trá»i miá»n nhiệt đới. Những muổng cháo, muổng sá»a, muổng nước cứu mạng đã tiếp cứu đúng lúc cÆ¡ thể anh oằn oại thiếu thốn. Không có bà n tay cầm mảnh khăn ướt trên trán anh , không có tình ngưá»i anh nháºn được từ ngưá»i bạn xưa, chắc giỠđây xác thân anh đã được bồng bá»nh trôi giạt trên sóng nước, đã được là m mồi cho cá và bá»™ xương còn lại sẽ chìm xuống nằm váºt vỠở đáy cát biển mông mênh cá»§a đất trá»i.
Sau má»™t tuần lá»… chữa chạy, thuốc men Tuệ đã bình phục hẳn. Anh được cho vá» trại để tìm má»™t chá»— nho nhỠở má»™t góc lá»u, tạm trú để là m thá»§ tục giấy tá» và chỠđợi ngà y được Ä‘i Mỹ gặp lại vợ con. Tuệ vá»™i và ng Ä‘i tìm Thá»§y để nói lá»i cám Æ¡n đã cứu sống anh. Tuệ gặp lại Thá»§y và cáºu con trai và o má»™t buổi trưa. Hai mẹ con Thá»§y Ä‘ang ngồi dưới má»™t bóng cây, tà n lá che mát. Thá»§y Ä‘ang chăm chú chỉ cho con con trai tô mà u trong những ô hình, sách vở do những há»™i thiện nguyện vừa cho các trẻ em. Tuệ đứng nhìn hình ảnh hai mẹ con Thá»§y, anh nhá»› BÃch Nga và hai đứa con trai hiện ở Hoa Kỳ. Thá»§y mừng rở khi nhìn lên bắt gặp anh :
- Anh Tuệ, anh đã bình phục rồi hả ? Em có há»i thăm mấy ngưá»i quen Ä‘i cùng chuyến ghe , há» nói anh còn nằm bệnh xá.
Tuệ gáºt đầu . Anh bước đến , cuối xuống xoa đầu cáºu con trai cá»§a Thá»§y, nói lá»i cám Æ¡n, vá»›i Thá»§y, vá»›i cáºu bé. Anh ngồi xuống tảng đá bên cạnh , há»i thăm Thá»§y má»i Ä‘iá»u. CÅ©ng như anh, Thá»§y đã gởi thư liên lạc vá»›i gia đình ngưá»i anh , ở Seattle, Washington, để xin nhá» là m hồ sÆ¡ bảo lãnh và o Mỹ. Thá»§y há»i thăm anh vá» Bich Nga, há»c trước Thá»§y hai lá»›p ở Võ Tánh Nha Trang. Nhắc lại những ngà y xa xưa, khi còn bé, khi còn cắp sách đến trưá»ng trung há»c. đã gần mưá»i mấy năm.
Tháng ngà y kế tiếp Tuệ đã tìm lại được sá»± yêu Ä‘á»i. Anh xông xáo và o các công tác xã há»™i vá»›i các Há»™i Thiện Nguyện, trong việc chỉ dẫn ngưá»i tị nạn má»›i đến, là m các thá»§ tục khai báo, liên lạc thân nhân và là m các giấy tá» bảo trợ.
Anh đã nháºn được thư vợ và hình ảnh vợ và hai con. BÃch Nga và hai con vui mừng và cảm tạ vô và n trước hồng ân Thiên Chúa và Ãức Mẹ Maria đã cứu rổi anh, qua cÆ¡n đại nạn và sắp Ä‘oà n tụ vá»›i vợ con. Những món tiá»n BÃch Nga gởi sang, Tuệ kÃn đáo giúp cho Thá»§y, để mua áo quần cho cáºu con trai, mua thêm thức ăn cho hai mẹ con Thá»§y và bảo Thá»§y dà nh dụm cho những ngà y sắp đến, có thể hồ sÆ¡ cá»§a Thá»§y sẽ lâu hÆ¡n. Tuệ bao bá»c cho Thá»§y như má»™t ngưá»i anh trước má»™t cô em gái vừa mất hạnh phúc lứa đôi.
Thá»§y còn trẻ, còn đẹp nên không thiếu sá»± dòm ngó cá»§a những kẻ tìm kiếm má»™t tình yêu chắp nối, thá»±c sá»± hay vá vÃu. Những kẻ vây quanh nà ng nhìn Tuệ như má»™t chiếc gai tham lam , má»™t Nhạc Bất Quần thá»i nhiá»…u nhương ti nạn, xô bồ trên đảo. Thá»§y nhiá»u đêm ôm con trong giấc ngá»§ trằn trá»c, nghe sóng biển vá»ng và o từ bải cát xa xôi, như lá»i thì thầm nhắn nhá»§ cá»§a ngưá»i chồng vắn số. Nhưng nhiá»u khi hình ảnh Tuệ cÅ©ng len lá»i đâu đó trong những ước mÆ¡ má»™t hình ảnh bảo bá»c, hiểu biết và rá»™ng lượng. Thá»§y ôm con khóc thầm trong đêm, không biết ngà y mai sẽ Ä‘i đến đâu. Thá»§y chỉ mong được ôm con, nuôi con nên ngưá»i theo lá»i trối trăn cá»§a chồng nhắn vá» qua má»™t ngưá»i bạn được cho vá» , kể lại những giây phút cuối cùng cá»§a Ä‘á»i anh.
Ngà y Tuệ Ä‘i Mỹ sá»›m hÆ¡n dá»± tÃnh, Thá»§y thấy mình như hụt hẫng, mất má»™t chiếc phao cho hai mẹ con bám và o trước bao ná»—i khó khăn cá»§a cuá»™c Ä‘á»i trước mắt. Thá»§y khóc. Tuệ an á»§i Thá»§y, xoa đầu đứa bé, hứa sẽ giữ liên lạc để chỉ dẫn cho Thá»§y, để Thá»§y không cảm thấy bÆ¡ vÆ¡, lạc lá»ng trong bước đầu khi và o xã há»™i xa lạ ở Hoa Kỳ, trước má»i cám dá»— từ váºt chất đến tinh thần và trước ná»—i cô đơn khá»§ng khiếp cá»§a Thá»§y.
Hồ sÆ¡ bảo lãnh cá»§a ngưá»i anh ở Seattle hình như gạo và i trục trặc nà o đó, kéo dà i lâu hÆ¡n , trong trông đợi hồi há»™p , lo âu cá»§a Thá»§y. Những lá thư ngắn cá»§a Tuệ gởi qua an á»§i Thá»§y rất nhiá»u. Nhưng linh tÃnh, giác quan bén nhạy cá»§a má»™t ngưá»i đà n bà , má»™t bà mẹ bảo bá»c cho con, Thá»§y cảm thấy Tuệ Ä‘ang gặp khó khăn nà o đó mà không thể nói ra được. Sao chẳng có má»™t dòng chữ thăm há»i nà o cá»§a chị BÃch Nga, ngưá»i bạn lá»›n tuổi hÆ¡n thá»i nữ sinh cùng má»™t trưá»ng.Thá»§y máºp má» nhìn thấy cái bóng ma nghi ngá», cháºp chá»n đó đây. Thá»§y thấy toi nghiệp cho mình , cho con. Tá»™i nghiệp cho Tuệ, ngưá»i Thá»§y kÃnh trá»ng như má»™t ngưá»i anh cả đứng đắn , tin cáºy, dẫn dắt trong ná»—i cô đơn. Thá»§y thở dà i, khóc thổn thức, quyết định không trả lá»i những lá thư thăm há»i đó , để tránh cho anh trạng huống khó khăn cá»§a sá»± nghi ngá» mà Thá»§y vô tình không biết.
Cuá»™c sống vá»™i vã chạy theo giá» giấc ở xã há»™i váºt chất Mỹ , đã lôi kéo Tuệ cuốn và o guồng máy hối hả, trong quên lãng má»i ngưá»i, má»i chuyện chung quanh. Ãôi khi anh vẫn tìm cách há»i thăm bạn bè ở xa, gần Seattle để xem mẹ con Thá»§y đã đến chưa, đã có cuá»™c sống an ổn chưa . Nhiá»u khi anh tá»± an á»§i, rồi má»i chuyện sẽ được an bà i như mong muốn.
Cuá»™c sống cá»§a Tuệ trôi cuốn như má»™t dòng sông xuôi chảy. Hai con đã và o đại há»c. Anh và vợ Ä‘i là m hằng ngà y. Cuối tuần Ä‘i dá»± Thánh lá»… tại nhà thá». Anh thằm cầu nguyện cho Thá»§y và cáºu con trai. Nhưng rồi dòng sông cuá»™c sống anh Ä‘ang bình lặng, lại chảy và o má»™t ghá»nh thác, má»™t mùa nước lÅ© xáo trá»™ng. BÃch Nga mang bệnh ngặt nghèo, ung thư bao tá». Sức khá»e BÃch Nga suy sụp mau chóng. Hạnh phúc Ä‘ang nằm trong tầm tay anh, Ä‘ang lung lay rồi vụt đổ trước định mệnh , trước sá»± bất lá»±c cá»§a ná»n y há»c tân tiến. BÃch Nga và o nằm nhà thương để giải phẩu, cắt bá» phần ruá»™t bị ung thư tà n phá. ÃÆ°á»£c cho vá» nhà để chá»a chạy theo các phương pháp trị liệu bằng hóa há»c. Nhưng rồi phút phán xét cuối cùng đã đến, cướp Ä‘i ngưá»i vợ thân yêu cá»§a Tuệ.
* *
*
Tuệ mồi thêm má»™t vố thuốc má»›i. HÆ¡i thuốc tháºt thÆ¡m bay và o khoảng không cá»§a buổi chiá»u ở nghÄ©a trang trong ngà y "thanh minh ". Tôi và Tuệ ngồi yên khá lâu. Tuệ hút những hÆ¡i thuốc dà i, thả khói từ từ và chuyá»n ống vố sang tay khác, lấy ngón trỠấn nhẹ mấy sợi thuốc xuống. Tôi nhìn mông lung khu nghÄ©a trang, những hà ng má»™, những tắm bia cao thấp nhấp nhô. Trá»i cà ng mù, đầy mây xám bay vá». Gió đã đổi chiá»u, thổi nhè nhẹ, mang hÆ¡i lạnh cá»§a tiết đầu xuân. Những con chim sẻ bay chuyá»n từ má»™ bia nà y qua tấm má»™ bia khác, kêu chim chÃp như gá»i nhau, như sợ lạc nhau, như trò chuyện vá»›i nhau, như thầm thì vá»›i gió, vá»›i kiếp ngưá»i lãng đãng từ giả cõi trần gian, trở vỠâm thế.
Tuệ lại hút má»™t hÆ¡i thuốc nữa, có lẽ hÆ¡i thuốc cuối trong ống vố, rồi gõ gõ chiếc ống vố và o đế già y, rÅ© mấy cá»™ng thuốc còn sót và đám tro than Ä‘á»ng lại. Tuệ nói vá»›i tôi:
- Trá»i có lẽ cÅ©ng sắp mưa. Thôi bá»n mình vá» anh nhé.
Tôi đứng lên. Tuệ bước lại má»™ BÃch Nga, nói và i lá»i từ giã, có lẽ Ä‘á»c má»™t Ä‘oạn kinh ngắn, là m dấu thánh giá, rồi bước Ä‘i. Tiếng kêu chim chÃp cá»§a mấy con chim sẻ nhảy nhót, nghe như xa dần, xa dần ./.
09.10.06
Mưá»i giá» tối. Tôi Ä‘ang lái xe à o à o trên xa lá»™ thì Ä‘iệu nhạc Ave Maria reo lên nÆ¡i cell. Tôi nháºn ra ám hiệu gà i riêng cho Liên. Tôi giữ má»™t tay nÆ¡i vòng lái, còn má»™t tay lôi cell ra nghe. Giá»ng Liên hốt hoảng nói vá»›i tôi : anh Æ¡i, em Ä‘ang bị lạc.
Tôi gắt lên hÆ¡i lá»›n tiếng : trá»i đất, em Ä‘i đâu mà bị lạc. Hiện giá» em ở nÆ¡i nà o. Liệu có vỠđến nhà kịp giao thừa không ? Nghe có tiếng thở dà i sưá»n sượt trong máy, và giá»ng nÅ©ng nịu cá»§a Liên tiếp theo : chèn đét, em bị lạc sợ muốn chết. Anh không giúp em thì chá»›, còn la nữa.
Tôi vội chối phăng : không, anh không la em đâu, nhưng tết nhất đến nơi, em còn lái xe đi đâu cho bị lạc. Hồi nãy em lấy exit chỗ nà o thì giỠtìm chỗ đó mò ra lại.
Tiếng Liên vẫn chưa bá»›t nóng nảy : nói như anh nghe dá»… ợt. CÅ©ng vì Ä‘iện thoại réo bất chợt, em mảng nghe nên missed mất cái exit mình chá»n. Chạy xa lÆ¡ xa lắc má»›i tá»›i má»™t lối ra khác và rối beng lên, hổng tìm ra đưá»ng lối nữa. Chá»— nà y lạ hoắc, em có đến lần nà o đâu mà biết.
Tôi sốt ruá»™t ghê lắm. Tôi định lá»›n tiếng vá»›i Liên, nhưng kịp hạ giá»ng : em há»i thăm ngưá»i địa phương xem lối ra freeway thế nà o. Còn không, thì em gá»i 911 nhá» Cảnh Sát hướng dẫn. Tôi chưa nói dứt thì Liên hét lên : anh chỉ xúi dại, gá»i 911 không đúng cách, Cảnh Sát phạt trắng máu.
Tôi đã hết nhẫn nại nổi. Tôi nói phéng trong máy : em định là m sao thì là m, anh chịu thua. Có tiếng sụt sịt trong máy rồi mạch bị cắt phụt. Tôi choáng váng, chỉ sợ Liên thất vá»ng đâm liá»u. Tôi chuyển sang nút recall, bấm hoà i bấm há»§y, nhưng Liên không trả lá»i.
Tôi Ä‘iên cái đầu, hai tay nặng chình chịch. Không dám lái liá»u, tôi giạt và o lá», mở đèn emergency rồi ngồi lặng Ä‘i suy nghÄ©. Các xe chạy qua loang loáng, má»i ngưá»i tất báºt, chẳng ai để ý đến cảnh tình tôi. Bao nhiêu lo lắng xoay vần trong trÃ. Nhá»› lại, những đêm cuối năm trước đây, Liên và tôi êm Ä‘á»m bên nhau cá» hà nh giao thừa nÆ¡i đất khách. Cả hai đăm đăm nhìn vá» phương trá»i quê hương để thấy má»§i lòng vì trùng trùng núi non và bầu trá»i ngăn cách không cho nhìn thấy được.
Cà ng gần đến lúc ná»a đêm, Liên cà ng bà ng hoà ng như mÆ¡ như dại. Ãôi mắt sầu thẳm nhìn không chá»›p vá» má»™t Ä‘iểm xa xăm. Tôi biết Liên Ä‘ang nhá»› đến nhà , đến ngưá»i thân, há» hà ng còn ở lại. Tôi nhẹ nhà ng đến cạnh Liên để nà ng dá»±a và o tôi cho bá»›t ná»—i nhung nhá»› miệt mà i. Tôi tôn trá»ng phút giá» thiêng liêng để Liên hoà n toà n ngụp lặn trong bao la chua xót tâm hồn.
Lúc tiếng chuông đồng hồ gõ liên hồi mưá»i hai nhịp, Liên nghẹn ngà o ngước nhìn lên tôi và nói nhẹ như hÆ¡i gió thoảng : giao thừa rồi anh. Chỉ nói được bấy nhiêu, mắt nà ng đã long lanh ngấn nước. Tôi cÅ©ng xúc động vô và n, song phải là m tỉnh lấp liếm vá»›i Liên : bây giá» là giao thừa ở đây, nhưng bên nhà đã sang mùng Má»™t rồi.
Tưởng Liên nguôi bá»›t, ai dè câu nói cà ng là m Liên đắm Ä‘uối hÆ¡n : dạo còn ở nhà , giá» nà y em theo thà y mẹ Ä‘i lá»… chùa. Sư cụ ban lá»™c cho quả quit và phong bao đựng tá» hà o má»›i cứng thÆ¡m. Rồi gia đình cùng ra vưá»n chùa xem hoa đà o nở chi chÃt trên cây, những cánh hoa chúm chÃm như môi con gái. Em định bẻ má»™t nhánh vá» chưng, nhưng mẹ cản lại không cho.
Kể xong, Liên dấm dứt khóc sụt sịt. Tôi cũng nghẹn ngà o, mà phải pha trò : ngà y tư ngà y tết ai lại khóc. Liên giụi mặt và o bâu áo tôi, nói nấc lên : nhưng mà em nhớ. Tôi phải an ủi : thôi, được rồi, ta cứ xem như đây là hạt mưa xuân vừa rơi xuống cho ướt dầm cây lá, phải không em.
Giá» cà ng nghÄ© tôi cà ng bá»±c mình. Giáºn Liên thì Ãt mà trách tôi thì nhiá»u. Tại sao tôi lại nóng nảy như thế, Liên Ä‘ang bối rối, sao tôi nỡ đối xá» kém tế nhị vá»›i nà ng. Cô ấy vừa Ä‘i lạc đưá»ng, giá» lại âm u luôn chẳng thèm gá»i há»i, liệu đêm cuối năm nà y sá»± thể sẽ ra sao.
Tôi lăm lăm cầm cái cell trong tay, nóng lòng chá» Liên gá»i lại. Ná»—i trống vắng tù mù khá»§ng khiếp, trá»i đêm nay không trăng cà ng là m căng thẳng tôi thêm. Tôi gõ gõ cái cell lên đùi, lên vòng tay lái, lên cá»a xe, sốt ruá»™t, sốt ruá»™t. Má»™t xe tuần tra xa lá»™ ghé lại, má»™t cảnh sát viên há»i tôi lý do, tôi thoái thác nói trại Ä‘i chỉ ngồi nghỉ mệt và sẽ chạy lại. Ông ta căn dặn tôi cẩn tháºn và bá» Ä‘i.
Mưá»i má»™t giá», Ä‘iệu nhạc quen thuá»™c lại vang. Tôi mừng húm há»i Liên rối rÃt : em ra được xa lá»™ chưa. Liên mừng ra mặt : em há»i dò mãi má»›i bò ra tá»›i nÆ¡i, nhưng lại Ä‘i trên con đưá»ng local. CÅ©ng may gặp ngưá»i tá» tế nên em Ä‘ang chạy sau ông ta. Ông sẽ hướng dẫn em khi nà o tá»›i freeway cÅ© để có thể lái vá» nhà mình thì má»›i Ä‘i lo việc cá»§a ông ấy.
Bất giác tôi nói câu thank you vu vÆ¡ và o máy. Rồi sá»±c nhá»› ra, tôi dò há»i Liên : em có giáºn anh không ? Liên cưá»i nắc nẻ : nếu giáºn anh thì giáºn cả Ä‘á»i. Và cô nà ng nói như vẻ ngưá»i lá»›n : vợ chồng ở vá»›i nhau em còn lạ gì tÃnh nóng nảy cá»§a anh. Tôi thở phà o sung sướng : cám Æ¡n em, cám Æ¡n em. Kế đó, tôi lại vá»™i há»i Liên : em còn xa nhà cỡ bao lâu, vá» kịp giao thừa chứ.
Liên ngáºp ngừng má»™t lúc, tôi sốt ruá»™t muốn chết. Tiếng u u trong cell, chắc gió trên đưá»ng Ä‘ang dồn lùa và o. Tôi láºp lại dồn dáºp : sao, em không trả lá»i anh. Thế nà o kịp chứ. Liên nói như lá rÆ¡i : ông ta bảo quãng hai tiếng nữa là sẽ đến nhà .
Tôi lẩm nhẩm trong miệng : váºy là qua năm má»›i còn gì nữa. Nhưng tôi giữ vẹn trong lòng, không nói ra vá»›i Liên. Tôi mưá»ng tượng Liên sẽ vụt chạy và o nhà sau hai tiếng nữa và cho dù lúc ấy Tết hiện diện đã quá má»™t giá» thì mùa Xuân vẫn Ä‘ang lãng đãng khắp nÆ¡i.
Tôi cưá»i to tiếng, và lái xe trở ra freeway sau khi nói vá»›i Liên : anh chá» em ở nhà . Tôi nháºp và o dòng xe Ä‘ang chạy, quay kÃnh xe xuống, mặc cho gió lạnh thổi thốc tháo và o. Lòng tôi say vá»›i hương xuân dặt dìu sắp trà n tá»›i. Ãá»™t nhiên, tôi nghe như tiếng lách tách cá»§a vá» cây Ä‘ang nứt nhẹ vá»›i mùa Xuân. Những tiếng kêu rất bé, rất mong manh, phải tinh lắm, phải để hết tâm, má»›i lắng nghe được.
Ãó là tiếng cà nh máºn, cà nh mai cá»±a mình trong đêm giao tiết, lung linh dưới sương, dưới giá»t mưa phùn róc rách. Có má»™t chút gì nÆ¡i quê Liên vừa bừng dáºy trong tôi, không nồng mà thá»±c có nhá»±a thông Ä‘ang luyện. Tôi miệt mà i giữ chặt tay lái để bình yên vá» tá»›i nhà .
Bà ngoại và mấy cháu Ä‘ang ngóng mong tôi. Chúng huyên thuyên há»i lý do vá» trá»…. Tôi dấu chuyện Liên bị lạc đưá»ng. Bá»n trẻ nao nức chỠđược lì xì trước khi Ä‘i ngá»§. Tôi phải thưa riêng vá»›i bà ngoại và xin bà dá»— bá»n nhóc vá» giưá»ng chúng.
Mưá»i hai giá». Giao thừa gõ những âm thanh lanh lảnh. Bá»n nhóc nhao nhao : mom đâu, mom đâu. Tôi nói trại Ä‘i cho chúng khá»i há»i nữa. Nhưng chúng đâu có chịu, chúng nÅ©ng nịu vá»›i ngoại : why, why, grandma. Bà ngoại quay Ä‘i nghẹn ngà o.
Nhưng rồi giao thừa cÅ©ng xong. Bá»n nhóc được bà ngoại chúc Tết, nháºn các bao Ä‘á», rồi cÅ©ng bằng lòng vá» giưá»ng ngá»§. Còn lại má»™t mình, tôi sắp bà n vá»›i mấy ngá»n nến và để má»™t chai champagne ướp đá. Rồi lẳng lặng ngồi chá». Bà ngoại cho các cháu ngá»§ say cÅ©ng ra vá»›i tôi. Ãêm mùa xuân êm ắng, nghe rõ từng bước chân rón rén lướt qua. Pháo rá»™n rà ng thi nhau nổ, tiếng dòn tan từ những trung tâm thương mãi đông cá»a hà ng ngưá»i Việt vá»ng lại. Tôi chúc sức khá»e bà ngoại, mẹ Liên chúc năm má»›i lại tôi. Cả hai nghe như có má»™t mầm mống thiêng liêng vừa xảy ra đâu đây. Dù chưa phải chÃnh tháºt là hương vị Xuân bên nhà , nhưng vẫn là m cho bà ngoại và tôi bùi ngùi vá»›i cảnh Tết.
Chợt tiếng cell vang, tôi mở to âm thanh. Tiếng Liên nhà nhảnh oang oang trong máy : con chúc năm má»›i mẹ, em chúc mừng anh thêm má»™t tuổi. Happy New Year cả nhà . Hôn các con cho em. Tôi cÅ©ng há»a lá»i chúc Liên : năm má»›i, chúc em lá»™ng lẫy như chúa Xuân. Song lái cẩn tháºn, mẹ và anh chá» em đấy.
Trá»i u u, đất u u. Mùa xuân rùng rùng giăng khắp ngõ. Thêm má»™t lần sống vá»›i cái Tết xa quê. Bà ngoại vui mà vẫn quệt vá»™i gấu áo lên Ä‘uôi mắt. Mặc dù Liên đã nhắn nhe sẽ vỠđến nhà lúc 1 giỠđêm, nhưng lòng tôi vẫn bồn chồn lo lắng. Giao thừa qua dế đến hai khắc rồi, tiếng pháo đốt chỉ còn lẻ tẻ và thưa thá»›t, váºy mà chưa nghe thấy cú gá»i thêm nà o cá»§a Liên cả. Liệu nà ng hấp tấp muốn vá» có bị lạc và o chốn thiên la địa võng nà o khác chăng.
Tôi nắm chặt hai bà n tay gõ gõ lên nhau, Ä‘i ra Ä‘i và o sốt cả ruá»™t. Bà ngoại ngồi nhìn chốc chốc cÅ©ng thở dà i. Thấy tôi giống con thú bị sáºp bẫy, bà ngoại khuyên can : thì anh ngồi xuống má»™t lát Ä‘i, là m gì cứ rối lên váºy.
Tôi đà nh phải ghé lại cái ghế cạnh đó, nhìn đăm đắm và o mấy ngá»n nến đỠchưa châm, buồn muốn sụm xuống. Bá»—ng tôi nghe văng vẳng giá»ng hát ngà y xưa : ôi đà n xưa, buồn như lúc xuân sắp tà n, buồn như hoa sắp tan (PD) mà ruá»™t cứ nẫu từng cÆ¡n.
Lại má»™t khắc nữa trôi qua. Ãêm mùa xuân lạnh lùng vô vá»ng. Trá»i trở lạnh nhiá»u hÆ¡n. Tôi rón rén ra cạnh cá»a sổ, vạch mà n nhìn ra ngoà i. Sương mù giăng khắp chá»—, mù mù như là n bụi má»ng che má»i con đưá»ng phố sá đêm khuya. Những ngá»n đèn và ng cố xuyên thá»§ng bức voan thiên nhiên để soi và o lòng ngưá»i ly hương má»™t ảnh hình cá»§a quê hương xa tắp.
Tôi ngóng chá» má»™t chiếc động cÆ¡ xe ngoặt và o lối nhà mình. Bà ngoại chừng cÅ©ng tái tê lòng như con rể. HÆ¡i thở cứ dáºp dình nÆ¡i cổ há»ng, lưu lại má»™t Ä‘oạn ngắn rồi lại chuồi dà i xuống nhè nhẹ. Giây phút đợi chá» sao dà i vô táºn. Tiếng xe thoang thoảng từ xa lá»™ ngoà i xa như trêu ngươi và thá» thách lòng đợi mong ngùn ngụt.
Ôi, tôi có mÆ¡ chăng ? Tôi vừa nghe hình như có tiếng máy nổ ình ình. Rồi dù giữa đêm khuya khoắt, tiếng còi xe lanh lảnh vang lên. Tiếng còi như niá»m vui và chấp nháºn má»i buồn phiá»n cá»§a hà ng xóm trách mắng. Má»™t giá»t lệ chợt vương ra nÆ¡i Ä‘uôi mắt tôi. Tôi muốn gà o lên má»™t lá»i sung sướng. Quay lại phÃa bà ngoại, tôi thấy bà vừa thở phà o và chẳng dấu diếm ná»—i mừng kéo luôn vạt áo lên lau vá»™i hai bên mắt đẫm lệ.
Liên ùa và o như cÆ¡n bão, trên tay cầm má»™t bó hoa tươi. Khá»±ng thấy bà ngoại và tôi mắt ướt tèm lem, Liên gượng gạo nói vui cho khá»a lấp : ô hay, sao Tết nhất mà cả nhà lại á»§ dá»™t thế nà y. Rồi Liên Ä‘em hoa cắm và o bình, thắp diêm đốt những ngá»n nến cháy lên, và liến thoắng chúc từng ngưá»i : con chúc mẹ má»™t năm thêm tuổi thá», em chúc anh má»™t năm má»›i an là nh. Tôi mừng quá, nước mắt tuôn dầy thêm, nhưng cÅ©ng gạt mà hòa theo Liên : phải, phải, ta mừng Xuân Ä‘i chứ. Nà o con xin mẹ, xin em nâng ly, cả nhà ta chúc nhau má»™t mùa xuân hòa bình đến vá»›i má»i ngưá»i.
Liêng nÅ©ng nịu đến dá»±a và o tôi, má»™t lần nữa nói lá»i xin lá»—i. Xong nà ng chạy sang mẹ ấp hai tay bà và o ngá»±c. Tôi nghe Liên thá» thẹ vá»›i bà ngoại : thêm má»™t năm ta xa nhà , mẹ nhỉ. Lá»i nói nghe bâng quÆ¡ mà sao ai cÅ©ng thấy nghẹn ngà o. Tôi lo mở nút chai champagne, tiếng kêu bốp dòn tan trong đêm vắng và rót và o ly đưa từng ngưá»i : xin cả nhà uống mừng mùa Xuân Ä‘ang ngá»± trị khắp nÆ¡i.
Tôi là ngưá»i đầu tiên trút má»™t hÆ¡i chất rượu mà u và ng anh và o cổ. Bà ngoại dáng ngáºp ngừng, còn Liên thì cầm chiếc ly xoay xoay trong tay đưa cao lên nhìn không chá»›p. Tôi chợt nghe tiếng vá» cây nứt mạnh, nghe to đến ná»—i lá»t rõ và o nhà . Bà ngoại nói lãng đãng : hình như cây máºn nÆ¡i vưá»n bên nhà vừa nứt má»™ng.
Bước Xuân nhè nhẹ luồn và o nhà . Mùa Xuân lan rộng ra.
1.
Thế là đã bắt đầu và o tháng Hai cá»§a năm Tây, con bé lẩm bẩm như thế. Con bé nhá»› là và o tháng nà y, những nước bên Tây phuÆ¡ng có má»™t ngà y lá»… tháºt đáng yêu, đó là lá»… Valentine, má»™t ngà y dà nh cho những kẻ yêu nhaụ Con bé lại thở dà i, khi nghÄ© đến anh Vy, và cả anh Thuyên nữa, giỠđã xa con bé hÆ¡n vòng ná»a địa cầu, không biết thá»i gian nà y há» Ä‘ang là m gì, và có lúc nà o nghÄ© đến con bé không? Và còn gã nữa, tháºt ghét cái mặt! Trong khi ngưá»i ta chạy chá»t để được là m gần thà nh phố, thì gã cứ như cái bánh xe lăn, chỉ thÃch lăn ra những chá»— khó nhai, khó nuốt, hình như gã cho đó là sá»± thá» thách mà gã cần phải thắng. Con bé nghÄ© là xông xáo như gã thì có ngà y sẽ bị Ä‘iện cao thế "cuốn" Ä‘i cho rồi! Nhưng khổ ná»—i hình như gã lại có cây đũa thần giúp gã là m chá»§ được hết những sá»± rắc rối vá» Ä‘iện năng. Chả thế mà Nha Ãiện Lá»±c ở Sà i Gòn bao nhiêu lần muốn gã vá» giữ má»™t chức vụ cao cấp, nhưng gã lại từ chốị Con bé nghÄ© gã ngốc thì thôị Ngốc thì thôi! Hình như hồi nà y gã cà ng Ä‘i xa hÆ¡n khi biết quanh con bé có anh Vy, anh Thuyên, anh Tụỵ
2.
NÆ¡i đây thì má»i ngưá»i chả biết Valentine là cái gì, mà cả nước Ä‘ang nhá»™n nhịp đón Tết, mẹ đã Ä‘i chợ nhiá»u hÆ¡n ngà y thưá»ng, mẹ cÅ©ng đã nhắc chị Minh Y Ä‘i chá»n hà ng tÆ¡ đẹp may aó Tết cho con bé, còn bố thì đổi bao nhiêu tiá»n má»›i để mừng tuổi cho con cái và các cháu trong há». Con bé nhá»› là năm nà o suốt mấy ngà y Tết nhà cÅ©ng đầy ngưá»i trong hỠđến chúc thá» bố mẹ và ăn cá»—, có lẽ chỉ ngà y nà y con bé má»›i Ä‘uợc gặp đông các anh chị em hỠđến thế. Và là ngà y tháºt vui vá»›i con bé. Nhắc đến ngà y Tết cáºn ká», con bé lại nhá»› má»™t năm nà o xa xưa khi còn bé, anh Vy lại nhà chÆ¡i và o chiá»u mồng Má»™t để chúc Tết bố mẹ. Anh thuá»ng hay lại thăm anh Phong và anh Hồng nên được biết bố mẹ rất kỹ vá» ngưá»i xông đất đầu năm, nên cả nhà đuợc dặn cấm bước ra khá»i cá»a từ truá»›c giá» giao thừa, cho đến khi bố mẹ Ä‘i lá»… vá» và tá»± mình xông đất lấỵ Do đấy anh Vy lại chÆ¡i nhà và o buổi chiá»á»¥ Con bé nhá»› rõ lắm, hôm đó anh Vy mừng tuổi cho con bé đến mưá»i bao lì xì, và má»—i lần đưa ra má»™t bao anh lại bắt con bé phải chúc anh má»™t câụ Cho đến bao thứ sáu thì con bé bắt đầu bÃ, và ngước mắt cầu cứu chị Minh Y Ä‘ang đứng sau lưng anh để chị ra dấu mách nước cho con bé. Vá»›i trà óc non ná»›t cá»§a tuổi thÆ¡, con bé nà o Ä‘oán được chị mách nuá»›c gì, tưởng là …nên đã sốt sắng chúc anh: “Bé chúc anh ăn tháºt nhiá»u, tháºt nhiá»u, anh sẽ máºp như cái lu nà y….. Cả nhà phá ra cưá»i, con bé ngẩn ra không hiểu, nhưng thấy má»i ngưá»i cưá»i rÅ© rợi, anh Vy cÅ©ng cưá»i nữa, con bé Ä‘oán má»i ngưá»i muốn chê bai gì con bé, nên oà khóc và chạy lên lầụ Ai gá»i sao con bé cÅ©ng nhất định không xuống. Cá»a phòng đóng chặt, anh Phong lên gõ cá»a, dá»— mãi con bé cÅ©ng nhất định không mở, vì tÃnh lì đã đến. Ãến giỠăn cÆ¡m chiá»u, đã thấy đói, và không còn thấy tiếng nói cưá»i ồn à o ở dưới nhà , con bé má»›i lò dò xuống, không ngá» thấy anh Vy ngồi đợi con bé ở khúc quẹo cầu thang từ hồi nà ỠCon bé quay gót để trở lên không kịp, anh đã chặn được con bé và bế bổng lên, rồi anh nói: “Anh sẽ ăn tháºt nhiá»u như bé chúc, máºp cà ng hay chứ sao, ngưá»i ta sẽ không nói mình tháºt "gầy là thầy cÆ¡m". Khi anh ra nuá»›c ngoà i, há» không chê là mình thiếu ăn….â€.
3.
Sau đó, anh dá»— con bé khéo léo, nên con bé đã chịu ngồi ăn vá»›i cả nhà , là m ai cÅ©ng vui vẻ. Vì là con út, lại hợp vá»›i bố, nên con bé Ä‘uợc bố cưng hết chá»— nóị Trong bữa cá»— hôm đó, con bé Ä‘uợc biết anh sắp qua Pháp du há»c. Buổi tối anh ở lại chÆ¡i rất khuya vá»›i hai anh Phong và anh Hồng, và vì là ngà y Tết nên con bé được ở lại quanh quẩn bên các anh. Trước khi vá», anh bảo con bé:
- Anh dá»± trù lì xì cho bé tá»›i mưá»i bao đỠcÆ¡ mà , bé má»›i lấy có sáu cái, váºy còn bốn cái nữa, bé muốn chúc anh tiếp nữa không?
Con bé nhá»› tráºn cưá»i cá»§a má»i ngưá»i hồi chiá»u, nên lắc đầu quầy quáºy, rồi rút trong túi áo lấy ra má»™t phong lì xì đặt và o tay anh:
- Bé không thèm cái bao thứ sáu nà y đâu .
Má»i ngưá»i đã rất sá»ng sốt vì thái độ cuả con bé. Anh Hồng chắc lưỡi:
- Con bé nà y hay dá»—i lắm, là m nó giáºn thì cho và ng nó cÅ©ng chả thèm lấỵ
Anh Vy mân mê bao lì xì đỠmà con bé vừa đưa lại, anh trầm ngâm má»™t tý, rồi anh mỉm cưá»i bảo:
- Thế bây giỠmình chơi kiểu khác nhé! Bây giỠmỗi bao lì xì anh đưa bé, thì anh lại chúc bé một câu, bé chịu không?
Và không đợi con bé gáºt đầu, anh rút túi lấy ra mấy bao đỠnữa:
- Bao thứ nhất nà y, anh chúc bé dá»… thương mãi, bao thứ hai thì chúc bé mau lá»›n nà y, bao thứ ba anh chúc bé chăm há»c, và há»c giá»i nà y, bao thứ tư anh chúc bé luôn ngoan ngoãn, không hay há»n, không hay dá»—i nà y, bao thứ năm anh chúc bé khi lá»›n sẽ là má»™t cô gáà tháºt đẹp, tháºt xinh, hát hay vẽ giá»i và không …ác nà ỵ
Con bé Ä‘ang thÃch thú nghe, thấy anh dừng lại nên cưá»i và đòi thêm:
- Thế anh chỉ chúc bé có năm Ä‘iá»u thôi à ? Bé muốn anh chúc thêm cợ
Chị Minh Y la lên:
- Chết anh Vy rồi nhé, con bé khôn quá, đòi anh chúc thêm để nó có tiá»n lì xì thêm.
Má»i ngưá»i cùng cuá»i vang.
Tối hôm đó khi anh Vy vá» rồi, con bé lên lầu, lôi con heo đất dấu dưới gầm giưá»ng ra lắc lắc rồi con bé đòi Ä‘áºp heá» Chị Minh Y ngăn lại, bảo con bé mở hết các bao lì xì ra coi hôm nay con bé hên cỡ nà ỠChị ngồi khoanh tròn trên giưá»ng chăm chú coi con bé xé các bao lì xì. Chị la lên khi con bé xé các bao lì xì cuả anh Vy:
-Trá»i Æ¡i, sao anh Vy cho bé nhiá»u váºá»· Hay là anh ấy lấy nhầm, bao thư cá»§a anh Vy cho chị cÅ©ng đâu được nhiá»u bằng anh ấy cho Gió.
Chị chạy qua phòng anh Hồng và anh Phong:
- Sang đây coi tiá»n lì xì anh Vy cho Gió nà ỵ
Anh Phong nhìn đống tiá»n rồi lẩm bẩm:
- Cái thằng tháºt… khùng! Sắp qua nước ngoà i rồi, phải tiêu nhiá»u thứ, sao cho con bé nhiá»u thế. Trẻ con biết gì chứ ?
Anh bảo Gió đưa cho anh để mai anh trả cho Vỵ Có thể là Vy đưa nhầm phong thư cần chúc ai khác? Con bé đòi giữ lại một phong bao, và anh đồng ý.
4.
Thế nhưng sau đó anh Phong lại đổi ý, sợ là m váºy sẽ xuị Anh cho con bé giữ hết, nhưng dặn không Ä‘uợc sà i phÃ, muốn mua gì phải cho anh biết. Anh Phong nói vá»›i anh Hồng: “ Hôm nà o tiá»…n Vy lên Ä‘uá»ng, chắc chúng ta phảỉ tặng Vy món quà gì tương xứng vá»›i số tiá»n Vy lì xì cho Gió ’’ Anh Hồng đồng ý ngaỵ Còn con bé Ä‘uợc anh Phong cho giữ hết tiá»n mùng tuổi thì vui lắm, ngồi đếm Ä‘i đếm lại số tiá»n má»›i trong 10 bao lì xì cá»§a anh Vy tặng. Con bé reo lên: “ Anh Vy cho bé' tá»›i 300$ cợ†Anh Phong đùa thở dà i: “ Tá»± dưng mình ở giữa lại mất aó daì thâm !!!â€
5.
Bây giá» nhá»› lại ká»· niệm năm xưa đã là m Gió bồi hồi, và thở dà i: thế mà đã bao năm…há»c xong ở Pháp, anh trở vá» nước, rồi anh lại Ä‘i, thá»i gian anh ở VN chả được bao lâụ Nhưng Gió biết là không thể cản bước tiến cá»§a anh được, và hằng đêm má»—i khi nghÄ© đến anh, Gió vẫn thưá»ng nhìn lên bầu trá»i cao rá»™ng để tìm ngôi sao mệnh tinh cá»§a anh, ngôi sao cà ng ngà y cà ng sáng. Anh sang Mỹ đã được hÆ¡n má»™t năm rồị Ngưá»i Ä‘i xa lúc nà o cÅ©ng được những ngưá»i ở nhà mong nhá»›. Váºy mà năm ngoái, cÅ©ng và o dịp Tết nà y Gió đã muốn cho ngôi sao cá»§a anh dù có sáng lấp lánh đến đâu trên bầu trá»i chăng nữa, cÅ©ng má» Ä‘i trong tâm hồn cá»§a con bé để con bé khá»i phải nghÄ© đến anh nữạ Vì việc anh đã dám ...quên hẳn G trong dịp Valentine, cÅ©ng gần trùng những ngà y Tết tưng bừng cá»§a Việt Nam. Ãã là m Gió giáºn anh ghê lắm. Chỉ vì mấy con bạn ưa tá»c mạch cứ săn há»i vá» những món qùa cá»§a con bé nháºn được trong dịp lá»… Valentine nà y, chúng mang tá»›i trưòng khoe những gì nháºn được cá»§a các “ ông anh hỠ†cá»§a chúng . Còn Gió thì...anh cứ bặt tăm, trong khi ngà y lá»… đã gần đến rồi .
6.
Thế nhưng bù lại, tuần trước, GÃo đã nháºn Ä‘uợc tấm khăn lụa tháºt đẹp, mầu hồng nhạt có in những trái tim đỠxinh xinh và có hà ng chữ "To My Valentine" cá»§a anh Thuyên, Hôm Gió quà ng cáà khăn lụa má»ng đó đến trưá»ng, tụi bạn suýt soa mãi, chúng ngầm ganh vá»›i GÃo vì là qùa ở ngoại quốc gá»i vá». Chúng cÅ©ng đã nhiá»u lần thấy anh Thuyên đến trưá»ng đón GÃo tan há»c, khi GÃo giá»›i thiệu vá»›i chúng anh Thuyên là anh, có đứa đã bạo dạn đùa đùa mong GÃo giá»›i thiệu anh Thuyên cho chúng, vì chúng tưởng anh Thuyên là anh há» cuả GÃo tháºt. Ãến khi biết không phải, nhiá»u đưá thất vá»ng lắm. Chúng cÅ©ng Ä‘ang chá» xem GÃo sẽ chá»n ai .
7.
Anh Thuyên cÅ©ng Ä‘i du há»c mấy tháng sau ngà y anh Vy lên đưá»ng, hôm tiá»…n anh Thuyên, Gió nhá»› là anh nắm tay Gió rất lâu, và nói nhá»: “Anh không muốn thua ai cả, do đấy anh đã nháºn há»c bổng ba năm, GÃo đợi ngà y anh vá» nhé.â€
Anh Thuyên Ä‘i xa, Gió cÅ©ng buồn ghê gá»›m, có anh ở gần, con bé cÅ©ng rất vui, vì anh chiá»u con bé hết mình, anh lại là em há» xa cá»§a chị BÃnh, má»™t ngưá»i chị dâu trong há» mà bố mẹ rất mến thÃch, nên tình cảm cá»§a con bé và anh thân như ngưá»i trong gia đình. Nay anh Ä‘i xa rồi con bé má»›i thấy thiếu vắng và nhá»› anh nhiá»á»¥
8.
LÅ© bạn lại nhà GÃo chÆ¡i cÅ©ng đã nhìn thấy những bình hoa hồng nhung đỠthắm cá»§a anh Tuỵ tặng, và được Ä‘á»c bao nhiêu thiệp chúc do những ngưá»i bạn cá»§a hai ông anh GÃo
tặng. Nhưng cái thái độ ngoan cố cá»§a lÅ© bạn qá»§y sứ đó ở trưá»ng vẫn là nghi ngá» rằng
“ông anh Vy†đó thá»±c sá»± không cưng chiá»u Gió như những lá»i con bé thuáºt lạị Và biết đâu rằng cái ông anh đó đã chỉ coi con bé như má»™t cô em nhá» mà thôị.
Ãiá»u suy luáºn
cá»§a lÅ© bạn đã là m con bé bị chạm tá»± áÃ, nên bá»±c lắm. Con bé nhá»§ thầm: “..được, Ä‘uợc…sẽ cho anh Vy biết tay, bé còn khối ngưá»i chiá»u chuá»™ng mình, Anh Thuyên đã tốt nghiệp đại há»c ở VN,, nay Ä‘i du há»c thêm thì khi vá» nước đâu có kém anh, ngoà i ra con bé còn có anh Tụy, anh Baá»....v…v... Hứ ! Ä‘uợc, anh cứ quên con bé Ä‘i, anh cứ việc nhồi nhét ba cáà má»› không gian, quỹ đạo, hà nh tinh v..v... và o đầu Ä‘i, mai mốt chỉ có “ alien†đến là m bạn vá»›i anh mà thôi!
9.
Trước đó gần hai tháng, và o dịp lá»… Giáng Sinh, Vy cÅ©ng đã gá»i vá» tặng con bé má»™t bức tượng sứ Hummel rất dá»… thương, nhưng ...nhưng...chỉ là cáà tuợng hình má»™t con bé con, ngồi duá»—i dà i chân, cắm đầu Ä‘á»c sách, có khác gì anh chê con bé chỉ là con nÃt ! nhóc con, chả đáng cho anh để ý đến.. trong khi anh Thuyên đã gá»i khăn quà ng có in hình tráà tim nà ỵ, anh Tuỵ thì tặng hoa hồng nhung Ä‘á», anh Tú cÅ©ng tặng con bé cáà thiệp và há»™p kẹo chocolat cá»§a ngoại quốc, hình há»™p là trái tim, là m bằng nhung đỠthắm, mầu đỠtháºt đẹp, chỉ có anh Vy là cù lần, chả biết cáà quái gì ...con bé nghÄ© thầm: “ Ngưá»i sao mà ngốc quá…â€
10.
LÅ© bạn thì cứ bà n ra tán v o vá» việc con bé không khoe gì vá»›i chúng vá» anh Vy trong dịp nà y, có đưá còn Ä‘oán gìa Ä‘oán non là chắc bá»n nữ sinh viên tây phương đẹp như tà i tá» ciné đã há»›p hồn anh Vy rồi!. Như đã bị chạm và o Ä‘iá»u con bé muốn tránh, nên cà ng là m con bé oán anh hÆ¡n, do đấy con bé đã gá»i cho anh má»™t bức thư dà i há»n mát rằng.: “ Gió muốn anh lấy lại những bức thư anh đã gá»i, những bà i thÆ¡ anh đã là m để tặng Gió…v..v…ThÆ¡ anh là m đã Ãt, tÃnh anh lại hay quên, chả bù vá»›i anh Tụy thÆ¡ viết lúc nà o cÅ©ng mượt mà , dù xưa kia anh Tụy chưa bao giá» là m thÆ¡ vá»›i thẩn, mà chỉ cắm đầu và o “gạo†để Ä‘áºu cho xong cái bằng vá» kiến trúc, thế nhưng từ ngà y quen con bé thì thÆ¡ anh viết lai láng. Còn anh Thuyên thì không bao giá» quên má»™t ká»· niệm nà o, má»™t ngà y mà có liên hệ đến con bé, anh Thuyên Ä‘á»u gá»i cho Gió những tấm thiếp, những bó hoa tháºt đẹp, hay những món quà xinh xắn, mang ý nghiã để nhắc nhở GÃo là anh luôn luôn nghÄ© vá» GÃá» Trái lại anh Vy thì...! Cà ng nghÄ©, con bé cà ng lá»™n ruá»™t hÆ¡n. Mặc dù con bé biết là anh Vy báºn há»c, vì anh có hoà i bão là sau nà y mong là m được gì cho quê hương, xứ sở. Ãồng ý Ä‘i, đó là hoà ì bão tốt, nhưng Ãt ra trong năm chỉ có má»™t cái ngà y…đặc biệt nà y, thì…thì...anh phaỉ biết chứ, tại sao anh có thể quên cáà ngà y lá»… quan trá»ng đó được nhỉ? Ghét.. ghét..anh. .Ãã thế thì..thì..con bé cÅ©ng sẽ quên phứt anh Ä‘i cho tiện sổ sách! Váºy coi như huá»! “fair†!
11.
Năm ngoái cÅ©ng và o dịp nà y, Gió đã muốn bay ra khá»i trà não cá»§a anh, cho anh khá»i phải báºn tâm, cho anh khá»i phải viết thư, khá»i phải là m thÆ¡ tặng Gió, váºy mà rốt cuá»™c GÃo lại bị thua cuá»™c. Gió lại vẫn nháºn thư anh Ä‘á»u Ä‘á»u…đôi khi GÃo ghét chÃnh mình, là sao cứ mong Ä‘á»c thư anh và không giáºn anh lâu Ä‘uợc. Thoắt, đã má»™t năm qua, cho đến nay lại thêm má»™t năm nữạ Gió đã phải kiếm thêm hai chiếc há»™p để đựng những thư từ dạo đó cá»§a anh viết gá»i vá», thư đã nêm cứng cả há»™p. Ká»· niệm vá» anh cà ng ngà y cà ng chồng chất thêm mấy từng, và cà ng sâu Ä‘áºm thêm trong tâm hồn cá»§a con bé vì những lá thư cà ng ngà y cà ng nhiá»u, khiến con bé cÅ©ng nguôi Ä‘i cÆ¡n giáºn phần nà ỠRồi có lúc GÃo lại thấy hÆ¡i ân háºn vì nghÄ© chắc mình nghi oan cho anh,.. Nếu giá» mà lấy thư anh Ä‘á»c lại, những bức thư trong đó anh đã giải thÃch là không má»™t phút giây nà o mà anh quên Gió, GÃo còn nhá»› bức thư tuyệt vá»i đó, vì chỉ qua cái thư tha thiết đó, mà anh đã là m Gió nguôi được ná»—i há»n mát. Có những Ä‘oạn thư cá»§a anh , GÃo còn nhá»› mãi vì đã Ä‘á»c lại nhiá»u lần.
"Anh không bao giá» có thể quên được Gió vì tên em đã đã Ä‘uợc ghi và o trong tâm khảm cá»§a anh bằng những chữ và ng son thắm đặm. Các anh chị em đã gá»i em là Gió, và các bạn em cÅ©ng theo đó mà gá»i tên em, vì má»i ngưá»i Ä‘á»u nghÄ© em là má»™t con chim qúy, đã theo Gió bay vá», đưa lại sắc hương cho cả má»™t vùng trá»i nà ỵ Như có linh cảm rằng cô con gái út được ra Ä‘á»i là do má»™t phép mầu nhiệm, thượng đế ban phước cho gia đình, đưa đến cho bố mẹ má»™t con chim qúy hiếm, má»™t linh Ä‘iểu diệu thưá»ng, nên bố đã lấy tên má»™t loà i chim chỉ có trong thần thoại, và kèm thêm má»™t tÄ©nh tá»± có nghÄ©a là đẹp, để đặt tên cho Gió.
Anh là m sao có thể quên được em khi anh đã viết tên em, má»™t tên hay mà anh hằng yêu thÃch, anh viết trên trang đầu cá»§a má»™t cuốn sổ anh để trên mặt bà n dùng Ã¥ ghi những tư tưõng hay, anh lượm nhặt được trong sách vở cá»§a tiá»n nhân để lại, hay má»™t và i công thức toán mà anh đã tìm được rạ Ãôi khi anh nghÄ© đến em, và trong những phút trăn trở anh đã đổi bút là m ra má»™t bà i thÆ¡, thÆ¡ đã vì em và để tặng riêng em. Anh cÅ©ng đã ghi những bà i thÆ¡ đó và o trong cuốn sổ nà ỵ Cuốn sách có những trang kinh mà hà ng ngà y anh tụng niệm, và ngay trang đầu đã có tên em.
Anh nhá»› khi xưa đã có lần anh kể cho em câu chuyện Từ Thúc gặp được Giáng Hương, vốn dÄ© là má»™t nà ng tiên xuống trần. Em đã há»i anh rằng anh có tin là chuyện đó có tháºt hay không.? Rồi em cÅ©ng ao ước là câu chuyện trong "BÃch Câu Kỳ Ngá»™" đó là có tháºt. Anh không nhá»› câu anh đã trả lá»i em, nhưng bây giá» thì….anh có thể nói là chuyện đó đã tá»›i vá»›i anh. Em biết thế không?
Có má»™t lần nhìn tên em trên trang sách, anh bá»—ng nhá»› ra rằng đã hÆ¡n má»™t lần em và anh như má»™t con chim bằng, lưng trá»i bay bổng, theo gió mây lưu lạc giang hồ, như không muốn dừng cánh ở nÆ¡i nà ỠBá»—ng nhiên anh nghÄ© ra là anh còn bay khắp má»i nÆ¡i vì anh Ä‘ang muốn tìm ra má»™t cái gì tháºt trân qúy, và naỵ.. anh đã tìm… ra em, má»™t con chim qúy hiếm. Anh Ä‘ang muốn xát lại gần kỠđể đưa em tránh những nÆ¡i có giông tố bão bùng, và cùng nhau bay vá» vùng trá»i yên bình, lặng gió. Khi xưa Tù Thức đã gặp Giáng Hương, thì nay anh cÅ©ng đã gặp Giáng Kiá»á»¥ Cả hai nhân váºt thần thoạị naỳ tên cuả há» Ä‘á»u phảng phất đến em. Trong má»™t phút xuất thần anh đã xếp tên chữ cá»§a em, tên mà bố đã đặt, trong má»™t bà i thÆ¡ và anh đã viết như sau trong cuốn sổ ghi nhá»› để trên bà n
Giáng Kiá»u
Tà n canh chá» gặp Giáng Kiá»u,
Hương thÆ¡m như thoảng má»™t chiá»u năm xưa .
Phòng Loan hỠhững, rèm thưa,
Biết em còn đó hay giỠbay đi .
TG
Cuốn sổ nà y anh nhìn thấy hà ng ngà y, váºy thì sao anh có thể quên mà không nghÄ© tá»›i em được. Ngà y Valentine vừa qua anh đã không gá»i gì vá» cho Gió vì anh nghÄ© đó là tục lệ nước ngưá»á»‹ Nếu sá»± sÆ¡ xuất cá»§a anh đã là m cho Gió buồn thì anh mong em tha lá»—i lầm đó cho anh. Sang năm tá»›i anh sẽ Ä‘á»n bù lạịâ€
12.
Gió đã thấy ân háºn vì đã trách oan cho anh không nghÄ© đến Gió. Nên con bé ra má»™t ân lệnh cho anh là từ nay là từ nay anh không phải nghÄ© đến chuyện gá»i thiếp mừng hay mua quà ngà y Valentine cho Gió nữa .
"Anh,
Sau khi gá»i cho anh bức thư oán trách, Gió lại thấy ân háºn , hÆ¡i thôi đó nhé' vì có thể GÃo đã nghÄ© oan cho anh. Mà …mà ….anh có oan không nhỉ? Hi…hi….Thôi GÃo tha tá»™i cho anh đó', anh mừng đị Anh cÅ©ng biết GÃo đâu cần những thứ quà váºt chất đó, nhưng chỉ cần má»™t cánh thiệp chúc cuả anh cÅ©ng đủ là m GÃo vui, vì biết anh đã không quên GÃo trong n à y…Valentine!
Vì anh thân vá»›i gia đình GÃo, nên chúng em đã coi anh như là anh Phong trong nhà , và rất quan tâm vá» anh, biết anh tá»›i Mỹ chưa được ná»a năm, anh báºn há»c gấp rút để có thể sá»›m trở vỠđất nước, bao nhiêu công việc, bao nhiêu ngưá»i trông đợi anh, và anh cÅ©ng phải tiêu pha nhiá»u vì anh Phong cÅ©ng có lần cho chúng em biết rằng trong thá»i gian ở nước ngoà i, anh cÅ©ng muốn Ä‘i đây Ä‘i đó, kiếm thêm những ngưá»i bạn đồng chà hướng để sau naỳ cùng vá» nước, xây dá»±ng má»™t tương lai dân chá»§ cho ngưá»i dân được sống trong má»™t thể chế tá»± do v…v…. thì em lại gây chuyện vá»›i anh, phà n nà n vá» chuyện anh không nhá»› tá»›i em trong dịp lá»… Valentinẹ Em so sánh anh vá»›i ngưá»i nà y ngưá»i ná».v…v… GÃo tháºt không nên là m thế. GÃo đã có lần nói vá»›i anh là anh có má»™t địa vị rất riêng biệt. Anh vững tin như thế Ä‘i, và đừng để ý gì đến những câu Gió đã viết trong thư trước anh nhé. Tại tÃnh em ưa há»n dá»—i như thế thôị Mẹ cứ mắng em là đã bắt đầu lá»›n, mà tÃnh chả lá»›n tý naò.! Em õ bá»±c vì mấy con bạn đã chá»c phá em. Chắc chúng thấy em thuá»ng nhắc đến anh má»—i ngaỳ, nên chúng nên má»›i là m như thế để trêu em, chứ không hẳn chúng có ác ý gì vá»›i anh hay GÃo đâụ À, mà GÃo không ngá» anh là m thÆ¡ hay ghê đị Hoá ra anh không có “khô như cá»§Iâ€, hì..hì...trái lại tâm hồn anh cÅ©ng ướt át đâu thua gì mấy ông văn thi sÄ©. Gió và má»i ngưá»i cứ nghÄ© con ngưá»i anh nặng vá» toán, vá» khoa há»c chắc là ..lạnh như sắt nguá»™i váºy! Hi…hi….ThÆ¡ anh chỉ có bốn câu thôi, nhưng rất hay,và ý nghiã. Anh giá»i ghê Ä‘i, anh đã ghép được tên em má»™t cách rất tá»± nhiên trong đó. Váºy em cho anh 9 Ä‘iểm trên mưá»I nhé. Bao giá» anh ghép Ä‘uợc tên anh trong bà ì thÆ¡ nữa thì anh Ä‘uợc 10 Ä‘iểm…ha…ha….
Thôi GÃo ngưng đây, chị Minh Y Ä‘ang gá»i GÃo xuống phụ nấu ăn kià .
GÃoâ€
13.
Và không thể ngá» Ä‘uợc, năm nay quà Valentine cá»§a anh con bé nháºn được đúng và o ngà y lá»… thân thương đó. Anh tÃnh đưá»ng Ä‘i bưu Ä‘iện tháºt là chÃnh xác, cÅ©ng như công việc khoa há»c anh Ä‘ang là m đòi há»i má»™t sá»± chÃnh xác và nháºy cảm tá»™t cùng. Gió hồi há»™p lắm khi mở há»™p quà , vì món quà nà y được gói qúa đẹp. Là m con bé nhá»› đến những gói
qùa GÃo Ä‘uợc thấy trong các phim ciné. Hồi đó GÃo đã nói vá»›i các anh và chị Minh Y là : GÃo chỉ thÃch cái há»™p và những cái nÆ¡ lá»™ng lẫy thắt bên ngoà ì gói quà thôi, chứ GÃo chả thèm để ý đến váºt gì Ä‘uợc gói bên trong. Cả nhà đã cưá»i, chê con bé dại quá. Bây giá» chị Minh Y cưá»i:
- GÃo à , ngà y trước nhiá»u lần em bảo chỉ thÃch giấy và nÆ¡ cuả gói qùa, váºy bây giá» chị lấy váºt trong há»™p nà y nhé? Gió cứ tá»± nhiên giữ cái nÆ¡ và cái há»™p đị
Con bé vá»™i đặt tay giữ chặt c áà há»™p và “Hứ†chị má»™t tiếng tháºt lá»›n.
14.
Hai chị em sá»ng sốt và thÃch thú khi nhìn thấy con thiên nga bằng pha lê to như quả chanh lá»›n, khoe sắc rá»±c rỡ lóng lánh dưới ánh đèn. Nó đẹp như má»™t khối kim cuÆ¡ng Ä‘uợc đặt trên ná»n há»™p nhung đỠthẫm. Con bé xuýt xoa: Ãẹp Æ¡i là đẹp!
Cả hai say mê ngắm nó, mãi lúc sau, như nhá»› ra Ä‘iá»u gì, GÃo lục tìm cái muốn tìm, và đã thấy caà thư anh viết Ä‘uợc gáºp tư dấu kÃn duá»›i lá»›p nhung, bức thư anh tả oán công trình khổ ảỉ cuả anh Ä‘i lùng Ä‘uợc con thiên nga nà y cho GÃá» Bởi anh thấy nó cÅ©ng mảnh mai trong sáng như Gió váºá»µ Ở giòng cuối thư Vy đã viết:
"Em là má»™t con chim qúy, má»™t con chim chỉ có trong thần thoại, cÅ©ng giống như con linh Ä‘iểu mà bố đã dùng tên để đặt cho em. Không hiểu vì má»™t phép nhiệm mầu nà o mà em đã lạc xuống trần và bay tá»›i vùng trá»i nà ỵ Ãể anh được gặp"
Tinh thể pha lê lại có pha ngân chất là m cho con thiên nga thêm sáng chói, rá»±c rỡ dưới ánh đèn. Con bé bá»—ng nhiên thấy như mình đã được anh đặt và o má»™t ngôi vị tháºt đặêc biệt trong số những ngưá»i anh đả gặp. Hình như đã có má»™t lần anh nói như váºá»µ Và hình như Gió cÅ©ng đã từng nói vá»›i Vy là anh có má»™t địa vị riêng biệt trong lòng Gió. Trong thư viết cám Æ¡n món quà Valentine anh tặng, và trã lá»i má»™t câu há»i cá»§a anh Gió đã mở đầu bằng giòng chữ :
"Ãể trả lá»i câu há»i cá»§a anh, Gió chỉ biết nói rằng Hình như Gió cÅ©ng nghÄ© như anh... "
Anh Yêu Dấu
Má»™t lần để yêu và sống cho tình yêu, trong em những ná»—i Ä‘au chồng chất, cố đè nén mảnh tình buồn ...để thấy mình còn được yêu, để thấy rằng con tim vẫn còn biết thổn thức đợi ngưá»i . Có phải chăng tình yêu nà o cÅ©ng chất chứa những thá» thách và đòi há»i thá»i gian không anh ?
Buồn cho mệnh số xoay dần
Muôn và n con xoáy vô ngần tiếng oan
Bụi trần lấm vết chân hoang
Sầu dâng mắt biếc phá»§ trà n Ä‘á»i nhau
Tình vỠnhuốm lấy cơn đau
Cho con tim biết úa mà u vì yêu
Thì thôi ta cứ yêu nhau, thá» há»n, thá» dá»—i, thá» ghen để biết rằng Ãt nhiá»u trong hai chúng ta cÅ©ng đã có má»™t phần cá»§a nhau, để rồi má»™t ngà y nà o đó khi nhìn lại cả hai chúng ta sẽ không hối tiếc mảnh tình chung đôi nà ỵ
Nếu một mai, ta không cùng chung lối
Không còn hẹn hò, những tối mưa bay
Không còn chung nhau, cốc rượu men say
Thì anh hỡi, hãy thương giùm kỷ niệm
Em yêu anh, má»™t tình yêu không ai thừa nháºn, chỉ có nhịp tim cảm nháºn mà thôị Ãt ra trong thế gian nà y, cÅ©ng có được những mảnh tình dám yêu, dám nói, và dám là m. -Dược bao lâủ Và sẽ ra sao ? Em không cần biết và cÅ©ng không muốn biết .... Chỉ biết rằng hiện tại em Ä‘ang có anh, Ä‘ang được anh yêu ...Và đang được sống trong tình yêu cá»§a anh.
Em viết cho anh, vá»›i ná»—i buồn sâu Ä‘áºm, như ngưá»i lữ khách Ä‘ang lang thang trong sa mạc hoang vụ -Di vỠđâu ? chẳng biết vỠđâu ...chỉ thấy mình Ä‘ang lạc loà i và mệt má»i trong biển tình.
Biển tình sao lắm phong ba
Vô và n con sóng lấp trà n Ä‘á»i nhau
Em vỠve vuốt thương đau
Soi gương nhìn lại buổi đầu ta yêu
Yêu để thấy cuá»™c Ä‘á»i còn chút ý nghÄ©a, hay yêu để biết ná»—i Ä‘au khắc khoải cá»§a con tim ? Nhắm mắt lại để tìm thấy bóng đêm, bóng đêm cá»§a tá»™i lá»—i, cá»§a những tối ta bên nhaụ Tìm má»™t chút hạnh phúc còn Ä‘á»ng lại trong nhaụ
NÆ¡i nà o là vùng trá»i bình yên hỡi anh?
Từ những vùng trá»i ta kết trao
-Dôi tim hoà nhịp với trăng sao
Trong vòng tay ấm tình êm ả
Hạnh phúc men say tháºt ngá»t ngà o
Viết Cho Giao Mùa Feb 2007
-DHH
~~~/~~((@
Công Tá» Hà Ãông
LOLITA, tiểu thuyết của Vladimir Nabokov, xuất bản năm 1955, đến năm 1955, 50 năm, Lolita đã bán được hơn 50 triệu bản. Không phải 5 triệu mà là 50 triệu bản.
Năm 1955 tiểu thuyết LOLITA xuất bản lần thứ nhất ở Paris. Dư luáºn văn nghệ, báo chà Âu Mỹ sôi nổi vì LOLITA.
Tiểu thuyết LOLITA “bị†nhiá»u ngưá»i cho là Dâm Thư, “được†nhiá»u ngưá»i cho là Tuyệt Phẩm Văn Chương. Lolita bán chạy, được dịch ra nhiá»u thứ tiếng, được là m thà nh phim. VLADIMIR NABOKOV, tác giả LOLITA, nổi tiếng trên khắp thế giá»›i. Trong 50 năm kể từ năm 1955 đến năm 2005, Lolita bán được hÆ¡n 50 triệu bản. Lolita được là m thà nh phim 2 lần, lần thứ nhất năm 1962, vá»›i James Mason, Shelley Winter trong hai vai chÃnh, cô đà o Tuesday Weld trong vai Lolita, phim Ä‘en trắng; phim Lolita thứ hai được là m năm 1990, vá»›i đôi diá»…n viên Jimmy Irons, Melanie Griffith.
Vladimir Nabokov, cha đẻ Lolita, sinh trưởng ở thà nh phố Thánh Peter, nước Nga. Nước Nga bị nạn cá»™ng sản cướp chÃnh quyá»n, ông theo gia đình chạy nạn Nga Cá»™ng Sản, thá»i đó là bá»n Bôn-sê-vÃch, sang Âu Châu năm 1920. Năm ấy Vladimir Nabokov 16 tuổi.
Những năm đầu Vladimir Nabokov sống ở nước Ãức, rồi sang Paris, ông trở thà nh má»™t văn nghệ sÄ© Bạch Nga lưu vong ở Pháp. Những năm 1930 ông viết những bà i chống Cá»™ng, những truyện ngắn, những tùy bút diá»…n tả ná»—i sầu tá»§i cá»§a những ngưá»i Nga tha hương, đóng góp và o dòng văn chương Nga lưu vong chống Cá»™ng ở Pháp. Rồi ông viết truyện dà i bằng tiếng Nga. Nhưng ông sá»›m biết muốn được nổi tiếng, muốn tác phẩm cá»§a mình có ngưá»i Ä‘á»c, ngưá»i viết phải viết bằng tiếng Anh, và tác phẩm phải đươc xuất bản ở Mỹ.
Từ năm 1950 Vladimir Nabokov chuyển sang viết bằng tiếng Anh, ông viết Lolita bằng văn Anh. Ngưá»i Ä‘á»c Anh Mỹ bị văn ông chinh phục, văn Anh cá»§a Lolita hay, đẹp, có những Ä‘oạn lá»i văn thÆ¡ má»™ng như ThÆ¡. Ngưá»i ta ca tụng Văn Lolita cá»§a Vladimir Nabokov nhưng ngưá»i ta lên án tiểu thuyết Lolita vì cốt truyện Lolita vô luân, bệnh hoạn, sa Ä‘á»a. Truyện LOLITA sÆ¡ lược như sau:
Nhân váºt chÃnh cá»§a Lolita xưng là tôi, Humbert, má»™t giáo sư Nga dáºy văn chương cổ Ä‘iển Nga ở Paris. Ông trạc 35, 40 tuổi, là ngưá»i Nga tỵ nạn cá»™ng sản, bá» nước Nga sang nước Pháp từ năm 20 tuổi. Giáo sư Humbert có vợ, vợ ông là ngưá»i Nga, con gái má»™t giáo sư Nga, cÅ©ng là dân Nga di cư tránh nạn Cá»™ng sản. Humbert không yêu thương vợ mà cÅ©ng không thấy có gì hấp dẫn trong Ä‘á»i sống vợ chồng. Ông thÃch những cô gái mưá»i bốn, mưá»i lăm tuổi, những cô gái chưa đến tuổi dáºy thì.
Ngôn ngữ Việt Nam có tiếng “chanh cốm†để gá»i những cô gái tuổi má»›i mưá»i bốn, mưá»i lăm. Khi sống ở Paris, Giáo sư Humbert thấy thÃch, thấy muốn những cô gái mà ông gá»i là nymphet, ông không, ông chưa có dịp được thá»a mãn ná»—i thÃch thú dâm dục ấy. Thế rồi ông Giáo kể chuyện xẩy ra trong buổi tối cuối cùng ông sống vá»›i bà vợ ông, tối hôm ấy ông bà đi ăn hiệu;
- Tôi thấy Valeria có vẻ bối rối sao đó. Hình như cô ta có chuyện gì muốn nói mà khó nói. Ä‚n xong, chúng tôi ra cá»a nhà hà ng. Má»™t chiếc taxi trỠđến như xe Ä‘áºu sẵn ở đấy để đón chúng tôi. Xe chạy. Valeria nói cô xin lá»—i, cô không thể sống vá»›i tôi lâu hÆ¡n được nữa, cô biết tôi không yêu thương cô, cô xin tôi để cho cô Ä‘i là m lại cuá»™c Ä‘á»i, cô gặp ngưá»i yêu thương cô và tối nay cô xin phép tôi cho cô vá» nhà lấy y phục Ä‘i sống vá»›i ngưá»i ấy. Tôi ngạc nhiên nhìn Valeria. Tôi ngạc nhiên vì đà n bà như cô mà cÅ©ng có đà n ông yêu thương thì lạ tháºt. Vì tò mò chứ không phải vì ghen, tôi há»i ngưá»i đó là ai? Tôi muốn biết ngưá»i đó có phải là ngưá»i tôi quen không. Cô là m má»™t cá» chỉ mÆ¡ hồ. Tôi há»i lại. Ai? Valeria nhìn tôi bằng ánh mắt như thương hại sao tôi cháºm hiểu quá. Thì ra ngón tay cô chỉ và o cái cần cổ trâu cá»§a anh tà i xế taxi. Anh tà i xế cho xe ngừng ở bên đưá»ng, anh tá»± giá»›i thiệu: anh là Ãại tá Quân Ãá»™i Bạch Nga, thá»i ấy nhiá»u Ãại tá Bạch Nga tị nạn bôn-sê-vÃch là m tà i xế xe taxi ở Paris, anh yêu thương Valeria và tối nay anh xin phép tôi cho anh đưa Valeria vá» nhà tôi lấy y phục, anh sẽ đưa Valeria yêu thương cá»§a anh Ä‘i khá»i Ä‘á»i tôi và nhà tôi ngay tối nay.
Chán quá, tôi mặc hai ngưá»i muốn là m gì thì là m. HỠđưa nhau Ä‘i khá»i nhà tôi lúc nà o tôi chẳng biết. Chỉ khi tôi và o phòng tắm, thấy trong bồn cầu và ng khè nước tiểu còn lá»u bá»u nổi mẩu tà n thuốc lá – Anh Tà i xế Cá»±u Ãại tá Ä‘i tiểu mà không giáºt nước! Giáºn Ä‘iên lên, tôi chạy xuống đưá»ng, định cho anh ta bà i há»c, nhưng đưá»ng phố vắng tanh, chiếc taxi không còn đó nữa. Vá» sau nghÄ© lại tôi không cho là anh ta thô tục, vô lá»…, anh không giáºt nước bồn cầu tiêu là vì anh tôn trá»ng tôi. Nếu giáºt nước tiếng nước và dòng nước chẩy trong bồn cầu sẽ là m cho cả căn phòng nhá» trên tầng lầu á»p ẹp rung động. Anh không giáºt nước vì anh không muốn để tôi biết là anh vừa đái.
Trên đây là đoạn Giáo sư Humbert, nhân váºt chÃnh cá»§a tiểu thuyết Lolita, kể vá» chuyện bà vợ ông Ä‘i ra khá»i Ä‘á»i ông. Và i năm sau, Giáo sư được má»™t trưá»ng đại há»c ở Mỹ má»i sang Mỹ dáºy há»c. Nhân viên nhà trưá»ng đưa Giáo sư đến và i nhà tư trong thà nh phố để ông tìm chá»— ở trá», ăn ở luôn trong nhà . Ãến má»™t nhà kia, bà chá»§ là sương phụ, bà kém ông Giáo và i tuổi, nhà tốt, nhưng Humbert thấy bà chá»§ không hấp dẫn chút nà o, ông sợ ông không vợ, bà chá»§ nhà không chồng, hai ngưá»i sống chung má»™t nhà sẽ có chuyện phiá»n nhiá»…u xẩy ra mà ông thì ông thấy bà chá»§ không khêu gợi dục tình cá»§a ông tà sÃu nà o, ông theo bà đi coi nhà nhưng đã định sẽ cám Æ¡n, hẹn trở lại rồi Ä‘i luôn. Khi Ä‘i qua vưá»n, Humbert choáng ngưá»i, đứng tim khi thấy cô gái nằm sấp trên cá», Ä‘á»c truyện comic. Cô gái mưá»i bốn, mưá»i lăm tuổi, ngưá»i chưa nẩy nở. Cô đúng mẫu nymphet mà ông ao ước được gần từ lâu. Tên cô là Lolita, con gái duy nhất cá»§a bà chá»§ nhà , bà Charlotte Haze. Humbert kết luáºn chương truyện nà y bằng câu viết vá» bà chá»§ nhà , bà mẹ cá»§a Lolita:
- Tội nghiệp nà ng. Nà ng chỉ là một thiếu phụ Mỹ đẹp.
Humbert ở trá» trong nhà vì Lolita, để được gần Lolita, rồi má»™t hôm từ trưá»ng vá» nhà ông thấy bà chá»§ nhà để cho ông bức thư:
“ Chắc anh chẳng để ý gì đến em nhưng em không dấu đươc, em phải thú tháºt vá»›i anh: em yêu anh. Nếu anh không yêu em, xin anh Ä‘i khá»i nhà em trước khi em vá» nhà tối nay. Còn nếu em vá» mà thấy anh ở nhà tức là anh cÅ©ng yêu em, em sẽ sung sướng lắm.â€
Humbert thấy nếu lấy bà mẹ Lolita, ông sẽ là bố dượng cá»§a Lolita, ông sẽ có thể âu yếm cô như cô là con gái cá»§a ông. Thế là Humbert thà nh bố dượng cá»§a Lolita. Cuá»™c tình dâm chỉ má»›i là những đụng chạm thể xác, Humbert không dám là m gì Lolita cả, nhưng ông ghi những cảm xúc cá»§a ông và o quyển Nháºt Ký. Humbert chá»§ quan cho rằng bà vợ sẽ không tò mò cáºy khóa tá»§ xem Nháºt Ký cá»§a ông, mà có xem bà cÅ©ng không hiểu ông viết gì vì chữ ông viết tháºt khó Ä‘á»c, nhá» li ti, rối như mạng nhện. Humbert đã lầm. Bà vợ ông, vì yêu chồng nên cáºy khóa Ä‘á»c Nháºt Ký cá»§a chồng. Và hôm ấy cÅ©ng từ trưá»ng vá» nhà , Humbert thấy tá»§ bị cáºy khóa, quyển Nháºt Ký bị mở xem, lại có bức thư bà vợ để đó. Bà viết bà không ngỠông lại tà n ác, quỉ quái, bệnh hoạn đến như thế, ông đã lừa dối bà , ông phải Ä‘i khá»i nhà bà ngay. Bà sẽ không cho ông đến gần con gái bà ..
Lúc ấy mùa hè, Lolita Ä‘ang ở Trại Hè do nhà trưá»ng tổ chức. Ãá»c thư vợ, Humbert chưa biết tÃnh sao thì có tiếng chuông Ä‘iện thoại reo, ngưá»i gá»i đến báo: bà vợ ông bị xe ô tô đụng ngoà i đưá»ng. Bà đi qua đưá»ng, chắc là để bá» bức thư bà cầm ở tay và o thùng thư bên kia đưá»ng. Xe ô-tô trá» tá»›i đụng bà chết tại chá»—. Humbert chạy đến nÆ¡i bà vợ ông tá» nạn, được ngưá»i ta đưa cho bức thư. Ãó là thư ngưá»i tá» nạn gá»i cho cô con Ä‘ang ở Trại Hè, thư bà viết dặn cô con không được gần Giáo sư Humbert, bà viết bố dượng cá»§a cô là ác quỉ!
Humbert diếm ngay bức thư. Chôn cất bà vợ xong ông lái xe đến Trại Hè đón Lolita. Ông không cho Lolita biết bà mẹ cô đã chết, ông lái xe đưa cô Ä‘i hết thà nh phố nà y sang thà nh phố khác. Là m như hai bố con, tối xuống và o motel nghỉ đêm, Humbert chỉ mướn má»™t phòng bố và con gái ở chung. Ông cho Lolita uống nước pha thuốc ngá»§. Ãêm, trên giưá»ng ô-ten, Lolita ngá»§ say, Humbert má»™t mình là m chuyện dâm dục trên thân thể cô.
Cuá»™c tình tá»™i lá»—i, quái quỉ, bệnh hoạn ấy không dà i lâu. Má»™t tối Lolita biến mất. Humbert biết có kẻ nà o đó đã quyến rÅ© Lolita, kẻ đó đã đưa cô Ä‘i. Ông Ä‘au khổ đến gần phát Ä‘iên vì mất cô. Năm, sáu năm sau ông má»›i tìm ra được tông tÃch cô. Ông đến nhà cô trong má»™t tỉnh nhá». Lolita bây giá» không còn là nà ng nymphet Lolita gợi cảm, quyến rÅ© là m ông mê mệt năm xưa. Nà ng Ä‘ang có chá»a, ngưá»i nà ng máºp phị, hai chân nà ng như bị phù thÅ©ng, lão già dê quyến rÅ© nà ng Ä‘i vá»›i lão năm xưa đã bá» rÆ¡i nà ng không chút xót thương, chồng nà ng là má»™t công nhân hÆ¡n nà ng năm, sáu tuổi, nà ng sống nghèo trong căn nhà tối. Trái tim Humbert Ä‘au như muốn vỡ, ông xin Lolita Ä‘i sống vá»›i ông nhưng cả ông và nà ng cùng thấy há» không sao có thể còn sống được vá»›i nhau. Cuá»™c tình cá»§a há» tan rồi. Không còn Lolita nữa. Humbert đưa cho Lolita số tiá»n ông bán căn nhà cá»§a bà mẹ nà ng, cùng tất cả số tiá»n cá»§a ông cho nà ng. Rồi ông từ biệt nà ng. Ông đến nhà lão già dê mấy năm trước đã quyến rÅ© Lolita. Lão nà y sống má»™t mình. Humbert bắn lão nhiá»u phát đạn. Lão chết. Humbert và o tù. Trong khi chá» Ä‘á»n tá»™i giết ngưá»i, Humbert trong tù kể lại chuyện Ä‘á»i ông và Lolita.
Ãó là đại khái cốt truyện Lolita. Tiểu thuyết Lolita ra Ä‘á»i năm 1955, đến năm nay, năm 2006, Lolita đã có mặt ở Ä‘á»i 51 năm. Năm 2005, Tạp chà Playboy có bà i viết vá» Vladimir Nabokov và Lolita, ká»· niệm Lolita ra Ä‘á»i được 50 năm:
JASON EPSTEIN. Ngưá»i biên táºp LOLITA và xuất bản LOLITA cá»§a VLADIMIR NABOKOV. Bà i đăng trên PLAYBOY Số Tháng 12, 2005.
Lá»i kể cá»§a J. EPSTEIN. TrÃch. Phá»ng dịch.
Tôi gặp Nabokov lần cuối cùng Tháng Tám 1973 ở Paris, trong má»™t ngà y Chá»§ Nháºt. Hôm ấy tôi từ miá»n Nam nước Pháp đến Paris, chá» chuyến phi cÆ¡ hôm sau bay vá» New York. Năm ấy tôi nghiện hút xì-gà , nhà ông bà Meurice, phố Rivoli, nÆ¡i tôi ngụ không có xì-gà , tôi Ä‘i qua má»™t góc phố đến Khách sạn Ritz, nÆ¡i tôi biết có bán thuốc Ä‘iếu. Trong buổi sáng mùa hè phòng rượu vắng khách, chỉ có ba ngưá»i, hai thiếu phụ, má»™t khách đà n ông, ngồi ở cuối phòng. Tôi nháºn ra ngưá»i thiếu phụ tóc trắng như tuyết là Vera Nabokov, bà đang ngồi vá»›i Vladimir, ông chồng nổi tiếng cá»§a bà . Ngưá»i thiếu phụ kia, vá» sau tôi biết, là ngưá»i dịch tác phẩm cá»§a Nabokov sang văn Pháp.
Tôi không gặp, cÅ©ng không nói chuyện qua Ä‘iện thoại, vá»›i ông bà Nabokov đã hai, hay ba năm. Những năm ấy tôi chống đối dữ dá»™i chiến tranh Việt Nam. Vladimir thì lại á»§ng há»™ cuá»™c chiến tranh ấy hết mình, ông hy vá»ng, như nhiá»u ngưá»i di cư khác, cuá»™c chiến tranh sẽ đưa đến má»™t kết quả domino láºt ngược có thể dẫn đến sá»± sụp đổ cá»§a chá»§ nghÄ©a Cá»™ng sản ở khắp má»i nÆ¡i để ông có thể, sau cùng, trở vá» thà nh phố Thánh Peter yêu dấu cá»§a ông và lấy lại những tà i sản cá»§a gia đình ông.
Ngưng trÃch.
Má»i quà vị Ä‘á»c lá»i viết bằng Anh văn Ä‘oạn trên đây cá»§a Jason Epstein:
I last saw Nabokov in August 1973 in Paris on a Sunday. I had just come up from the south to take a plane the next day for New York. In those days I was ađicted to cigars. The Meurice, where I was staying on the rue de Rivoli, had none. So I walked around the corner to the Ritz, where I knew there would be a humidor. The bar was empty on that summer morning except for two women and a man at a table at the far end of the room. I thought I recognised one of the women, with her snowy white hair. She was Vera Nabokov, sitting with her famous husband Vladimir.
I had not seen or spoken to the Nabokovs for two, may be three years. I had been strongly opposed to the Vietnam war. Vladimir was all for it, hoping like so many emigrés for a kind of reverse effect that would lead to the collapse of Communism everywhere so that he could at last return to his beloved St. Petersburg and reclaim his family property.
Tôi phá»ng dịch tiếp lá»i kể cá»§a Jason Epstein:
- Dòng há» Nabokov có cá»™i rá»… lâu Ä‘á»i trong lịch sá» Nga. Thân phụ cá»§a Vladimir xưa là má»™t lãnh tụ khối Cấp Tiến trong Viện Duma, ông bị ám sát hồi tháºp niên 1920 ở Berlin. Cho đến năm 1973 tôi đã quen biết Vladimir 20 năm, tôi từng là ngưá»i xuất bản tác phẩm và quản thá»§ tà i sản cá»§a Vladimir. Chúng tôi là bạn nhau cho đến chiến tranh Việt Nam. Khi ấy, không lá»i qua, tiếng lại gì cả, tình bạn cá»§a chúng tôi chấm dứt. Tôi thông cảm. Vá»›i Vladimir, đưá»ng trở vá» Nevsky bắt đầu từ Sà i Gòn.
Tối hôm ấy, Vladimir, Vera, cô bạn tôi Nữ ký giả Christine Ockrent và tôi cùng ăn bữa tối ở Ritz. Tôi má»i má»i ngưá»i uống ly rượu mừng vợ chồng Nabokov là hai ngưá»i đồng hương Mỹ cá»§a tôi sống lưu vong ở Pháp. Vá»›i tiá»n bản quyá»n Lolita nay vợ chồng Nabokov sống trong má»™t khách sạn ở Montreux như kiểu những nhà quà tá»™c Nga sống lưu vong ở Paris. Sau đó, chắc là muốn chá»c tức tôi, Vladimir má»i má»i ngưá»i nâng ly uống mừng Richard Nixon. “ á»’, em xin anh mà , Volodya,†Vera năn nỉ, bà sợ có sá»± xung đột xẩy ra. Nhưng không có gì xẩy ra cả, tôi uống mừng vị Tổng Thống cá»§a chúng tôi. Sau đó chúng tôi ôm hôn nhau và nói lá»i từ biệt nhau. Tôi không bao giá» gặp lại vợ chồng Nabokov. Bốn năm sau Vladimir qua Ä‘á»i ở Thụy SÄ©.
Ngưng lá»i kể cá»§a Jason Epstein.
Ãây là đoạn Anh văn lá»i kể trên đây cá»§a Jason Epstein:
The Nabokovs was deeply rooted in Russian history. Vladimir’s father had been a leading liberal member of the Duma and was assassinated in the 1920 by czarist thugs in Berlin. I had known Vladimir for some 20 years and had been his publisher for a while and a trustee for his estate. We were friends until Vietnam, and then wordlessly our friendship ended. I understood. For Vladimir the road to the Nevsky Prospect began in Saigon.
That evening Vladimir, Vera, my friend the journalist Christine Ockrent and I had dinner at the Ritz. I proposed a toast to the Nabokovs as fellow American in exile. With the money from Lolita they were now living in a hotel in Montreux, in grand Russian emigré style. Hoping to confound me, Vladimir then proposed a toast to Richard Nixon. “Oh, please, Volodiạ.†Vera pleaded, anticipating a scene. But there was no scene. I toasted our president. Later we embraced and said good-bye. I never saw the Nabokovs again. Vladimir died four years later in Switzerland.
Lá»i kể vá» Vladimir Nabokov cá»§a Jason Epstein là m tôi bùi ngùi, rồi là m tim tôi ấm nóng. Như váºy là – trước đây tôi đâu có biết, là m sao tôi biết – trong những năm từ 1965 đến 1975 có những ngưá»i Nga nạn nhân cá»™ng sản phải bá» nước Nga Ä‘i sống lưu vong, sống nhá», ở những nước dân chá»§ Âu Mỹ – trong số những ngưá»i Nga ấy có Vladimir Nabokov, tác giả Lolita – hy vá»ng chiến tranh Việt Nam sẽ đánh sụm, đánh sụp bá»n cá»™ng sản trên toà n thế giá»›i. Văn sÄ© Vladimir Nabokov ôm má»™ng chiến tranh Việt Nam sẽ là m cho bá»n cá»™ng sản Nga mất quyá»n thống trị ở nước Nga, là m cho ông được trở vá» quê hương bản quán là thà nh phố Thánh Peter cá»§a ông, thà nh phố bị bá»n Nga Cá»™ng đổi tên là Thà nh phố Lenin.
Tôi tá»™i nghiệp Vladimir Nabokov, tôi thán phục Vladimir Nabokov. Bá»n Bắc Cá»™ng và o Sà i Gòn năm 1975, năm 1977 Vladimir từ trần ở Thụy SÄ©. Giấc mÆ¡ “ ÃÆ°á»ng vá» Nevsky bắt đầu từ ÃÆ°á»ng Tá»± Do ở Sà i Gòn†cá»§a ông không thà nh sá»± tháºt trong lúc ông còn sống, ông không vỠđược thà nh phố thá»i thÆ¡ ấu cá»§a ông trong khi ông sống. Chắc năm 1975 ông bị nhiá»u ngưá»i cưá»i ông đã hoang má»™ng, đã chá» mong ngu ngốc. Nhưng nay, năm 2005, 2006, lá»i hồi tưởng cá»§a Jason Epstein cho tôi thấy Vladimir Nabokov không hoang má»™ng, không ngu ngốc má»™t ly ông cụ nà o cả. Ông rất sáng, rất đúng trong lá»i nói trước cá»§a ông vá» cuá»™c chiến tranh Việt Nam. Ông không mÆ¡ ước vu vÆ¡, ngu ngÆ¡: những năm 1970 ông thấy trước cuá»™c chiến tranh Việt Nam sẽ là m cho bá»n cá»™ng sản sụp đổ, mất quyá»n trên toà n thế giá»›i.
Ãúng như lá»i Vladimir Nabokov nói: “..ÃÆ°á»ng vá» Nevsky bắt đầu từ Sà i Gòn..!†Quân Ãá»™i Quốc Gia Việt Nam Cá»™ng Hòa, và Quân đội Hoa Kỳ, đã không thắng bá»n cá»™ng sản trong tráºn chiến tranh Việt Nam, nhưng tráºn chiến tranh Việt Nam đã là m cho bá»n Cá»™ng Nga, Cá»™ng Tầu hao mòn sinh lá»±c, đã góp công lá»›n trong việc là m sụp đổ Khối Cá»™ng Sản trên toà n thế giá»›i.
Từ lâu, những đêm trằn trá»c trong căn nhà nhỠở Cư Xá Tá»± Do, Ngã Ba Ông Tạ, Sà i Gòn, những đêm căng thân gầy trÆ¡ xương, phÆ¡i rốn mốc trên sà n xi-măng những phòng giam Nhà Tù Số 4 Phan đăng Lưu, Nhà Tù Chà Hòa, những đêm lặng nằm nghe gió từ núi Chứa Chan thổi vá», lắng hồn trong tiếng lá bạch đà n rì rà o quanh trại tù, mÆ¡ mà ng trên ván gá»— phòng giam Trại Tù Khổ Sai Z 30 A, những đêm nằm yên ấm trong căn phòng an ninh ở Rừng Phong, Xứ Tình Nhân, Kỳ Hoa Ãất TrÃch, ..nhiá»u đêm tôi cay đắng đến nhầu tim, lầy óc khi tôi bị dầy vò, bị hà nh hạ vì ý nghÄ© cả triệu anh em tôi chết nát thây, tan xương mà bá»n Bắc Cá»™ng vẫn và o được Sà i Gòn, cả trăm ngà n ngưá»i Mỹ chết, mất xác, gẫy tay, cụt chân, mù mắt trên đất nước Việt Nam cá»§a tôi, để bảo vệ chúng tôi, váºy mà vẫn không chặn được là n sóng Ä‘á»! Tôi u uất đến ung thư gan ruá»™t vá»›i ý nghÄ© cả triệu anh em tôi, cả trăm ngà n ngưá»i Mỹ, đã chết vô Ãch.
Nhưng rồi mấy năm má»›i đây tôi lại nghÄ© cả triệu anh em tôi, cả trăm ngà n ngưá»i Mỹ..đã không chết vô Ãch trong cuá»™c chiến tranh Việt Nam. Vì anh em tôi đã chiến đấu, đã chết, vì những ngưá»i Mỹ đã hy sinh xương máu, cuối cùng cuá»™c chiến lá»›n diá»…n ra trên đất nước tôi đã đánh vỡ tan chế độ cá»™ng sản trên toà n thế giá»›i, cuá»™c chiến tranh Việt Nam đã góp phần và o cuá»™c tiêu diệt hoà n toà n bá»n cá»™ng sản, Ä‘áºp nát chế độ cá»™ng sản, xé toạc chá»§ nghÄ©a cá»™ng sản.
Thua má»™t trân đánh không phải là thua cả cuá»™c chiến tranh, không phải bao giá» những ngưá»i thua cÅ©ng là những ngưá»i không có chÃnh nghÄ©a, không có lẽ phải. Tôi sẽ cố gắng trình bầy vá»›i quà vị ý nghÄ© cá»§a tôi vá» chuyện thua được, đúng sai trong Chiến Tranh Việt Nam trong má»™t bà i sau, hôm nay bà i viết đã tạm đủ dà i, tôi kết:
- Tôi nghÄ© cả triệu anh em tôi đã chết, trong cuá»™c chiến ngăn chặn bá»n cá»™ng sản ở đất nước tôi, không phải là chết vô Ãch. Vì anh em tôi hy sinh, chế độ cá»™ng sản, chá»§ nghÄ©a cá»™ng sản sụp đổ, tan vỡ trên toà n thế giá»›i. Anh em tôi thua má»™t tráºn đánh, anh em tôi thắng cuá»™c chiến tranh diệt Cá»™ng. Anh em tôi đã chết cho loà i ngưá»i được sống không có tai há»a cá»™ng sản. Nhưng tôi cô đơn trong ý nghÄ© ấy cá»§a tôi, tôi không có tà i biện luáºn để có thể nói lên má»™t cách thuyết phục láºp luáºn ấy cá»§a tôi.
Những ngà y như lá, tháng như mâỵ.Năm mươi mùa lá rụng đã qua Ä‘á»i tôi kể từ những đêm xưa tôi chưa đầy 30 tuổi, đêm bình yên tôi nằm trong căn phòng yên ổn trong lòng thà nh phố Sà i Gòn, tôi mê mẩn quên Ä‘á»i trên những trang tiểu thuyết Lolita. Thế rồi giòng Ä‘á»i cuốn tôi Ä‘i, qua những nhà tù, trở vá» Sà i Gòn, trở và o nhà tù, trở vá» mái nhà xưa và cuối năm 1994 bánh xe lãng tỠđưa vợ chồng tôi sang Mỹ.
Ãêm buồn ở xứ ngưá»i, Ä‘á»c Tạp Chà Playboy, tình cá» tôi gặp lại tác giả Lolita Vladimir Nabokov, tôi bùi ngùi, tôi cảm khái Ä‘á»c chuyện kể những năm 1970 ông văn sÄ© Nga nạn nhân cá»™ng sản lưu vong tin rằng cuá»™c chiến tranh Việt Nam sẽ là m cho Khối Cá»™ng Sản phải sụp đổ, năm 1970 ông tin chắc con đưá»ng đưa ông trở vá» Quáºn Nevsky Thà nh Phố Thánh Peter xưa cá»§a ông sẽ bắt đầu từ đưá»ng Tá»± Do, Sà i Gòn, Việt Nam! Không phải ông “tin chắc†mà là ông “biết†sẽ như thế!
Năm xưa Thi sÄ© Lục Du, nước Tầu, Ä‘au khổ vì má»™t ná»a miá»n Bắc đất nước ông bị ngoại xâm, bị quân nước ngoà i chiếm đóng, trong má»™t bà i thÆ¡ ông dặên con cháu ông “Sau khi ông chết, khi nà o ngưá»i Hán khôi phục được giang sÆ¡n, lấy lại phần lãnh thổ miá»n Bắc, ngà y giá»— ông con cháu ông nhá»› báo cho ông biết.â€
Ãó là chuyện Thi sÄ© Lục Du bên Tầu, Văn sÄ© Nga Vladimir Nabokov không cần ai phải báo cho ông biết ngà y bá»n Nga Cá»™ng phải buông bá» chÃnh quyá»n ở Nga; ông biết từ năm 1970 là đến những năm 1989, 1990 tượng đồng, tượng đá, tượng xi-măng hai tên Tổ Sư Cá»™ng Sản Lenin, Stalin ở nước Nga cá»§a ông bị dân Nga tròng xÃch sắt và o cổ, kéo xuống, cho ra nằm ở bãi rác, cưa đầu vứt ở vệ đưá»ng, ống cống.
Năm 1970 ở Paris, Berlin, Geneva, New York, London, Văn sĩ Vladimir Nabokov nói:
- ÃÆ°á»ng tôi trở vá» thà nh phố quê hương cá»§a tôi ở Nga bắt đầu từ đưá»ng Tá»± Do ở Sà i Gòn, Việt Nam..!
Thưa Văn sÄ©, ông hay quá, ông nói đúng quá chừng chừng. Ông biết trước, ông nói trước cả 20 năm là ông, và những ngưá»i Nga nạn nhân cá»™ng sản phải bá» nước Nga, phải sống ở nước ngoà i từ năm 1920, sẽ đưá»ng hoà ng trở vá» nước Nga khi bá»n đảng viên cá»™ng sản Nga bị nhân dân Nga lôi cổ ra nhổ và o mặt, bợp tai, đá Ä‘Ãt, Ä‘uổi Ä‘i. Tuyệt và đúng, và đáng sợ hÆ¡n nữa là ông biết, ông nói cuá»™c chiến tranh chống Cá»™ng ở Việt Nam sẽ là m cho bá»n Cá»™ng Sản Nga Ä‘i má»™t đưá»ng bị gáºy ăn mà y. Từ những năm 1970 ông nói con đưá»ng đưa ông vá» nước Nga không cá»™ng sản cá»§a ông bắt đầu từ Sà i Gòn, Việt Nam..
Cảm khái cách gì..!
..Từ Sà i Gòn thà nh phố thá»§ đô yêu dấu cá»§a tôi! Thưa Văn sÄ©, nếu ông biết như thế chắc ông cÅ©ng biết các ông trở vỠđược nước Nga không cá»™ng sản cá»§a các ông má»™t phần là nhá» xương máu cá»§a cả triệu anh em tôi, nhá» những giá»t nước mắt cá»§a những bà quả phụ nước tôi, những giá»t nước mắt là m đầy biển Ãông, biển Tây.
Không một dân tộc nà o chống Cộng bi hùng, đau thương như dân tộc Việt Nam chúng tôi. Trước chúng tôi không có mà sau chúng tôi sẽ không bao giỠcó.
Tượng Lenin, tượng Stalin ở nước Nga đã bị dân Nga kéo đổ, cưa đầu, lôi Ä‘i cho nằm ở bãi rác, bá»n đảng viên cá»™ng sản Nga đã bị dân Nga nắm cổ, lôi ra, nhổ và o mặt, đánh cho má»—i thằng năm, bẩy cái bạt tai, đá Ä‘Ãt Ä‘uổi Ä‘i. Chắc hÆ¡n bắp rang, chắc hÆ¡n cua gạch, chắc hÆ¡n gá»— lim bá»n đảng viên cá»™ng sản Việt sẽ bị dân Việt nắm tóc lôi ra, nhổ và o mặt, đánh cho má»—i thằng năm, bẩy cái bạt tai, đá Ä‘Ãt, Ä‘uổi Ä‘i, tượng Hồ chà Méo sẽ bị dân Việt cho ra nằm ở bãi rác.
Anh em chúng tôi đã chiến đấu chống Cộng, anh em chúng tôi đã hy sinh, anh em chúng tôi đã thắng!
Rừng Phong, Xứ Tình Nhân,
Kỳ Hoa Ãất TrÃch. Ngà y 7 Tháng Giêng 2006.
Francois Nguyá»…n
vietnam4all.net : Thư viện tổng hợp 5000 websites hải ngoại và Việt nam , Danh nhân VN trên thế giá»›i , video vui cưá»i , hình đẹp , nhạc VN , phá»ng vấn , tin nóng, Trang phụ nữ, Trang Văn hóa, Trang Ãiện ảnh , v.v...
KÃnh chà o quý vị ,
Tôi là Francois , Professor trong Vi TÃnh Bảo Máºt ( Network Security ) , xin hân hạnh giá»›i thiệu vá»›i quý vị má»™t thư viện tổng hợp 5000 websites tại Việt nam và Hải ngoại , bằng 6 thứ tiếng : Anh , Pháp , Việt , Ãức , Tây ban nha , à :
http://www.vietnam4all.net/
Thư viện nà y , má»›i đây đã bắt đầu được nhiá»u Ãại Há»c bên Mỹ dùng là m Reference website trong việc giảng dạy các Sinh viên trong các môn há»c có liên quan vá» Việt nam , có gần 5000 websites Việt nam trên khắp thế giá»›i , chia ra trong 35 chuyên mục : báo chà Việt nam , báo chà ngoại quốc , ca nhạc & truyá»n hình , công nghệ , công nghệ thông tin , danh nhân Việt nam , di sản Việt nam trên thế giá»›i , Ä‘iện ảnh & truyá»n hình , Ä‘á»i sống , du lịch Việt nam , giải trà , giáo dục , há»c sinh , há»c trên trá»±c tuyến, há»™i chợ , kinh tế , lá»… há»™i , lịch sá» , nghệ thuáºt văn hoá , ngôi sao má»›i , nối kết mạng Việt nam toà n cầu , sắc đẹp , sức khoẻ , thể thao , thá»i trang , thương mại Ä‘iện tá» , tìm kiếm ngưá»i quen , tình yêu , tổ quốc , tranh ảnh , trò chÆ¡i Ä‘iện tá» , truyá»n hình & video , xe hÆ¡i .
Chuyên mục Danh nhân ( Celebrities ) bao gồm các danh nhân Việt nam thà nh công trong nhiá»u lãnh vá»±c tại Canada , Mỹ , Pháp , Úc , v.v......
http://www.vietnam4all.net/celebrities.htm
Xin quý vị vui lòng gá»i email qua vietnam4allnow@yahoá»com để bổ túc thêm các danh nhân không có trong danh sách .
Chuyên mục Sắc đẹp , sau đó trong phần International , xin quý vị bấm và o Links Global beauties , quý vị sẽ xem Hoa háºu các nước khắp thế giá»›i ( trên 150 nước ) :
http://www.vietnam4all.net/beautỵhtm
Chuyên mục Há»c trên trá»±c tuyến , có danh sách các môn há»c vá» Công nghệ Thông Tin , phần nà y có thể giúp cac Giáo sư Ãại Há»c soạn chương trình các môn há»c vá» Công Nghệ Thông Tin v.v.....
http://www.vietnam4all.net/onlinelearning.htm
Trang Phá»ng vấn ngưá»i Việt Hải ngoại :
http://www.vietnam4all.net/interviews.htm
Trang Phá»ng vấn , video và tin nóng Phụ nữ :
http://www.vietnam4all.net/missvietnam.htm
Trang Ãiện ảnh và Thá»i trang :
http://www.vietnam4all.net/glamour_fashion.htm
Trang Văn hoá : Bà i viết , truyện ngắn , thơ văn và nhạc :
http://www.vietnam4all.net/vanhoạhtm
Chuyên mục Truyá»n Hình & Video , quý vị có thể xem Truyá»n hình Trá»±c tuyến tại Canada ( trong vòng má»—i tháng ) , bên Mỹ , bên Việt nam v.v..... Xin quý vị phải có gắn trước trong máy vi tÃnh Windows Media Player , mong quý vị xem được tin tức tại Mỹ , Canada , Việt nam , như váºy không cần trả tiá»n Cable TV .
http://www.vietnam4all.net/radioTV.htm
Chuyên mục Tìm kiếm ngưá»i thân , quý vị có thể tìm ra bạn cÅ© hồi xưa , danh sách các trưá»ng Trung há»c tại Việt nam v.v..... Rất nhiá»u bạn viết email cám Æ¡n vì hỠđã tìm được bạn há»c xưa sau 30 năm tại Hải ngoại .
http://www.vietnam4all.net/searchpeoplẹhtm
Xin quý vị gá»i email cho biết nếu có thiếu Trưá»ng há»c nà o trong danh sách , xin cám Æ¡n nhiá»u , và như váºy sẽ giúp nhiá»u ngưá»i Việt nam kiếm được thêm ngưá»i quen.
Mong quý vị giá»›i thiệu vietnam4all.net vá»›i quý vị hÅ©u trên khắp thế giá»›i , các Cá»™ng Ãồng Việt nam Hải Ngoại , các Tổng Há»™i Sinh Viên Việt nam Hải Ngoại ( cÅ©ng như bên Việt nam ), trên các FORUMS cá»§a Internet , để tất cả ngưá»i Việt Hải Ngoại có dịp biết các websites Việt nam khác nhau để xem cho vui , vì có nhiá»u Cá»™ng Ãồng ngưá»i Việt sống tại các thà nh phố rất nhá» trên thế giá»›i , Ä‘á»c email cá»§a má»™t số ngưá»i Việt sống tại South America , há» rất buồn vì không có nhiá»u ngưá»i Việt như tại Canada , USA , Australia , UK , France ,...
Hy vá»ng quý vị giúp cho ý kiến , cÅ©ng như gá»i new links ( cÅ©ng như Danh Nhân Việt nam tại khắp nÆ¡i ) vỠđịa chỉ vietnam4allnow@yahoá»com , như váºy website nà y sẽ ngà y cà ng phong phú , đầy đủ hÆ¡n , và như váºy con cháu ngưá»i Việt Hải Ngoại ( 2nd generation ) sẽ hãnh diện hÆ¡n nữa vá» thế hệ cha ông , chú bác cá»§a các em trên khắp thế giá»›i ( vietnam4all.net có nhiá»u menu qua 6 thứ tiếng cho các em 2nd generation có cÆ¡ há»™i hiểu biết rõ hÆ¡n vá» Văn Hoá Việt nam , vì Ä‘a số không biết Ä‘á»c , không biết viết tiếng Việt ....) .
Má»™t lần nữa xin chân thà nh cảm Æ¡n quý vị đã dà nh thá»i gian quý báu để Ä‘á»c lá thư nà y , và mong quý vị kiếm được má»™t và i lợi Ãch nà o đó trong website nà y , các Giáo Sư đồng nghiệp ngưá»i ngoại quốc đã yêu cầu tôi kiếm cho há» xem các websites Việt nam để hiểu rõ hÆ¡n vá» Việt nam , sau 5 năm tìm kiếm gần 5000 websites , tôi cho ra Website nà y , và các đồng nghiệp Ngoại quốc rất kÃnh nể Cá»™ng Ãồng ngưá»i Việt Hải Ngoại sau khi Ä‘á»c qua Chương Mục Danh Nhân Việt nam , há» không còn nghÄ© chúng ta chỉ là các ngưá»i tị nạn kinh tế hoặc tị nạn thuyá»n nhân , mà là những Cá»™ng Ãồng rất sinh động .
Xin thà nh tháºt cám Æ¡n tất cả quý vị sẽ giúp cho website nà y cà ng ngà y cà ng phong phú và bổ Ãch hÆ¡n .
Xin thân ái kÃnh chúc quý vị mạnh giá»i và thà nh công trên má»i lãnh vá»±c.
Francois
Thân má»i bạn Ä‘á»c Giao Muà ghé thăm website cá»§a bạn Nguyá»…n Ã`inh Phùng vá»›i đầy đủ ThÆ¡ Nhạc Truyện tại:
http://www.nguyendinhphung.com/
Giao Muà thân má»i các bạn ghé thăm trang thÆ¡ cá»§a nhà thÆ¡ Tôn Thất Phú SÄ©,má»™t cá»™ng tác viên quen thuá»™c cá»§a Giao Muà tại:
http://blog.ifrance.com/phusi
Nguyệt San Giao Muà xin cám Æ¡n những thân hữu sau đây : Công Tá» Hà Ãông, Ãông Hoà , Ãá»— Thà nh, DHH, Francois Nguyá»…n, Hà n Thiên Lương, Hà Khánh Phương , Hồng Phúc, Hoà ng Yến, Huân Long, Hương Kiá»u Loan, Kim Thà nh, Nam Thảo, Nháºt Hạ SG , Ngô Hữu Ãoà n, Nguyá»…n Xuân Vinh, Nguyá»…n Vi Túy , Phan Tưởng Niệm, Sông Cá»u, Thy Lan Thảo, Tôn Thất Phú SÄ©, Trần Thiên Ấn, Tuệ Tâm, Trần Văn Lương, Trần Hoan Trinh, Trần Thà nh Mỹ, Vân Hà , Việt Dương Nhân và Xuân Ãá»— đã dóng góp bà i vở cho Nguyệt San Giao Muà số 58 . Má»™t số bà i khác sẽ được đăng dần và o số tá»›i. Mong má»i sẽ nháºn được những sáng tác cá»§a các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương lai.
2) Ãể rút ra danh sách cá»§a NSGM (unsubscribe),
xin gá»i email vá» GiaoMua@hotmail.com
3. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gá»i vá»:
GiaoMua@hotmail.com
4. Má»i bà i vở, đóng góp, xin gá»i vá»:
GiaoMua@hotmail.com
Nguyệt San Giao MuÃ
Homepage: http://www.GiaoMua.com
Thể lệ gá»i bà i cho Nguyệt San Giao Muà :
1. Xin các bạn gá»i bà i theo dạng VIQR (Vietnet)
(dùng cách bỠdấu như trong trang nà y)
2. Xin liên lạc với NSGM hay trực tiếp tới tác giả nếu
muốn trÃch dịch hay đăng lại các bà i trên NSGM.
3. Xin cho biết nếu các bạn muốn để tên và diạ chỉ
email ở cuối bà i hay không.
4. Bà i vở xin gá»i đến
GiaoMua@hotmail.com
5. Má»i chi tiết, thể lệ, thắc mắc,
xin gá»i vá»: GiaoMua@hotmail.com
P.O . Box
378
Merrifield, Virginia
22116
USA
Trang NhÃ